子夏易传 · 卜子夏 · Chapter 15 of 69

卷二·艮下坤上

PinyinModern Translation
Size

qiān hēng

谦,亨。

jūn zǐ yǒu zhōng

君子有终。

tuàn yuē qiān hēng

彖曰:谦,亨。

tiān dào xià jì ér guāng míng dì dào bēi ér shàng xíng

天道下济而光明,地道卑而上行。

tiān dào kuī yíng ér yì qiān dì dào biàn yíng ér liú qiān

天道亏盈而益谦,地道变盈而流谦。

guǐ shén hài yíng ér fú qiān rén dào è yíng ér hǎo qiān

鬼神害盈而福谦,人道恶盈而好谦。

qiān zūn ér guāng bēi ér bù kě yú jūn zǐ zhī zhōng yě

谦尊而光,卑而不可逾,君子之终也。

yáng tiān yě ér xià qí yīn shì yǐ qiān

阳,天也,而下其隂,是以谦。

wú bù tōng

无不通。

jūn zǐ suǒ yǐ bǎo zhōng yě

君子所以保终也。

tiān zhī dào hán shǔ rì yuè yě

天之道,寒暑日月也。

yíng zé kuī zhī sǔn zé yì zhī

盈则亏之,损则益之。

de zhī dào shān chuān qiū líng gǔ yě

地之道,山川丘陵谷也。

gāo zé qīng zhī bēi zé shòu zhī

髙则倾之,卑则受之。

guǐ shén yī rén qiān zé fú zhī yíng zé huò zhī

鬼神依人,谦则福之,盈则祸之。

rén dào è yíng yíng zé màn zhī yǐ rén è yǐ

人道恶盈,盈则慢之,以人恶已。

qiān zé xià rén gù rén hǎo yě

谦则下人,故人好也。

zūn ér qiān zhī yì guāng dà yǐ

尊而谦之,益光大矣。

bēi ér qiān zhī rén mò zhī yú

卑而谦之,人莫之逾。

jūn zǐ suǒ yǐ bǎo zhōng yě

君子所以保终也。

xiàng yuē dì zhōng yǒu shān qiān

象曰:地中有山,谦。

jūn zǐ yǐ póu duō yì guǎ chēng wù píng shī

君子以裒多益寡,称物平施。

shān xià wū de ér de dì zhōng qiān yě

山下于地,而得地中,谦也。

jūn zǐ qiān yǐ xià rén dé rén xīn yě

君子谦以下人,得人心也。

duō zhě sǔn jǐ yǐ jù zhī guǎ zhě jiǎn jǐ yǐ yì zhī chēng wù ér píng shī

多者损己,以聚之寡者减己,以益之称物而平施。

bù shī qí cháng nǎi píng yě

不失其常乃平也。

chū liù qiān qiān jūn zǐ yòng shè dà chuān jí

初六,谦谦君子,用涉大川,吉。

xiàng yuē qiān qiān jūn zǐ bēi yǐ zì mù yě

象曰:谦谦君子,卑以自牧也。

róu yǐ chù xià qiān zhī qiān yě

柔以处下,谦之谦也。

jūn zǐ yòng qiān wū chū zì yǎng qí dé suī shè nán ér jí yě

君子用谦于初,自养其德,虽涉难而吉也。

liù èr míng qiān zhēn jí

六二,鸣谦,贞吉。

xiàng yuē míng qiān zhēn jí zhōng xīn de yě

象曰:鸣谦贞吉,中心得也。

yáng zhě zhòng yīn zhī suǒ qiú yě

阳者众隂之所求也。

èr chéng ér qīn zhī jì de wū xīn shēng yǐ fā wài qiān ér míng zhī cí yě

二承而亲之,既得于心,声以发外,谦而鸣之,辞也。

shǒu zhōng ér bù gǎn zì dà de zhèng zhī jí yě

守中而不敢自大,得正之吉也。

jiǔ sān láo qiān jūn zǐ yǒu zhōng jí

九三,劳谦君子,有终吉。

xiàng yuē láo qiān jūn zǐ wàn mín fú yě

象曰:劳谦君子,万民服也。

jū xià zhī shàng wèi zhòng zhī zé qín wū zhèng zhòng suī láo ér qiān hòu zhī zhì yě

居下之上,为众之,则勤于正,众虽劳,而谦厚之至也。

qiān yǐ bǎo wèi wàn mín fú yě gù de bǎo qí zhōng jí yǐ

谦以保位,万民服也,故得保其终,吉矣。

liù sì wú bù lì huī qiān

六四,无不利,㧑谦。

xiàng yuē wú bù lì huī qiān

象曰:无不利,㧑谦。

bù wéi zé yě

不违则也。

qiān yǐ zài wèi bù jiàn bù bī bù wéi qí zé zhě yě

谦以在位,不僭不偪,不违其则者也。

yǐ zhī fèng wǔ ér dài wū sān fèng shì dé yí zhǐ huī jiē cóng wú bù lì yě

以之奉五,而待于三,奉事得宜,指㧑皆从,无不利也。

qiān jìng zhī lì dào zhī rán yě

谦敬之利,道之然也。

liù wǔ bù fù yǐ qí lín lì yòng qīn fá wú bù lì

六五,不富以其邻,利用侵伐,无不利。

xiàng yuē lì yòng qīn fá zhēng bù fú yě

象曰:利用侵伐,征不服也。

róu jū shàng wèi zhǐ ér shùn zhī qiān yě

柔居上位,止而顺之,谦也。

róu zhī guò dào zhī xīn shēng gù zhì yòng shī yě

柔之过,盗之心生,故至用师也。

jū zūn ér zhe wū qiān de zhòng zhī dào yě gù bù dài fù lín ér lì yǐ qīn fá yě

居尊而著于谦,得众之道也,故不待富邻而利以侵伐也。

shàng liù míng qiān lì yòng xíng shī zhēng yì guó

上六,鸣谦,利用行师,征邑国。

xiàng yuē míng qiān zhì wèi de yě

象曰:鸣谦,志未得也。

kě yòng xíng shī zhēng yì guó yě

可用行师征邑国也。

shàng suī yīng sān èr jìn xiāng yǔ gù zhōng xīn wèi de yě

上虽应三,二近相与,故中心未得也。

tú shēng míng ér yǐ

徒声鸣而已。

rán zhèng yīng wú zhēng cí qiān wú yuàn shì yǐ wài zhù yě

然正应无争,辞谦无怨,是以外助也。

fēn zhòng shòu mìng shān kān zhēng yì guó ér yǐ fēi bù lì zhě yě

分众受命,才堪征邑国而已,非不利者也。

✦ You read 卷二·艮下坤上

Don't lose your spot.

Free account remembers where you stopped across all 12,000 books. Pro unlocks pinyin on every line, modern Mandarin translations, AI rewrites, audio read-along, and the workbook — for $2.50/month, billed annually.