子夏易传 · 卜子夏 · Chapter 18 of 69

卷二·巽下艮上

PinyinModern Translation
Size

gǔ yuán hēng lì shè dà chuān xiān jiǎ sān rì hòu jiǎ sān rì

蛊,元亨,利涉大川,先甲三日,后甲三日。

tuàn yuē gǔ gāng shàng ér róu xià xùn ér zhǐ gǔ

彖曰:蛊,刚上而柔下,巽而止,蛊。

gǔ yuán hēng ér tiān xià zhì yě

蛊,元亨,而天下治也。

lì shè dà chuān wǎng yǒu shì yě

利涉大川,往有事也。

xiān jiǎ sān rì hòu jiǎ sān rì zhōng zé yǒu shǐ tiān xíng yě

先甲三日,后甲三日,终则有始,天行也。

gǔ wén mǐn chóng yě

蛊,文皿虫也。

fēng guò shān yě

风过山也。

shí zhī gǔ ér shì jì zhī bù kě yǐ wú zhì zuò yě

时之蛊,而事系之,不可以无制,作也。

gāng shēng ér shàng róu lái ér xià gāng róu liǎng de qí qíng dà tōng ér róu fú yě

刚升而上,柔来而下,刚柔两得其情,大通而柔伏也。

xùn ér shàng wú wéi wǔ yě

巽而上,无违迕也。

gù kě yǐ zào zhì zhì zuò ér wú nán yě

故可以造治制作,而无难也。

gǔ zhī wèi zhì zhě yǐ zhì wén xiāng biàn yě

古之为治者,以质文相变也。

bì ér gèng zhī zhī wèi yě

弊而更之,之谓也。

yǐ zhì zhì zhě kuān ér rèn rén qīn ér bù zūn qí bì yě

以质治者,寛而任人,亲而不尊,其弊也。

yě ér bù jìn zòng ér nán jìn gù yīn qí bì ér fǎn zhī yǐ wén

野而不近,纵而难禁,故因其弊而反之以文。

yǐ wén zhì zhě jiǎn ér yǒu dù zūn ér bù qīn qí bì yě

以文治者,检而有度,尊而不亲,其弊也。

fán ér duō zéi jìn ér wú shí yīn qí bì ér gèng zhī yǐ zhì

烦而多贼,近而无实,因其弊而更之以质。

zhì wén gēng dài zhōng zé yǒu shǐ

质文更代,终则有始。

rú hán shǔ zhī xiè yě

如寒暑之谢也。

jiǎ zhě zhì shì zhī shǒu yě

甲者,制事之首也。

fu lì zhì zhě bì xiān jiū qián bì zhī yóu chá qí zhōng yào qí zhōng

夫立制者,必先究前弊之由,察其中,要其终。

gù xiān sān rì yǐ yuán zhī rán hòu gèng zhī jīn jí qí xiān nǎi jí qí hòu

故先三日,以原之,然后更之,今及其先,乃及其后。

hòu jiǎ sān rì zhī zhèng gù néng hé qí shí ér dāng wū rén xīn yě

后甲三日之正,故能合其时,而当于人心也。

yīn yīn wū xià zhōu yīn wū yīn gù wèi zhī gǎi mìng chuàng zhì tiān xià fǎ yě

殷因于夏,周因于殷,故为之改命,创制天下法也。

xiàng yuē shān xià yǒu fēng gǔ

象曰:山下有风,蛊。

jūn zǐ yǐ zhèn mín yù dé

君子以振民育德。

shān xià yǒu fēng shí gǔ ér zhì shì yě

山下有风,时蛊而制事也。

jūn zǐ jiāng yǐ zhèn mín xiān yǒu qí dé rán hòu zhì zuò yě

君子将以振民,先有其德然后制作也。

chū liù gàn fù zhī gǔ yǒu zi kǎo wú jiù lì zhōng jí

初六,干父之蛊,有子考,无咎,厉终吉。

xiàng yuē gàn fù zhī gǔ yì chéng kǎo yě

象曰:干父之蛊,意承考也。

yǒu wèi zhě chén zǐ zhī zhí yě

有为者,臣子之职也。

shòu mìng zhě chéng qí yì ér sǔn yì cóng shí ér hòu gǔ kě gàn yě

受命者,承其意而损益从时,而后蛊,可干也。

róu shǐ shòu mìng néng zhōng qí shì

柔始受命,能终其事。

chéng fù zhī hòu yě kě wèi yǒu zi yǐ

承父之后也,可谓有子矣。

kǎo hé jiù hu

考何咎乎。

lín shì ér zhuān gù yuē lì yě

临事而专,故曰厉也。

zhōng chéng qí zhì dé wú jiù yě

终成其志,得无咎也。

yǒu shì zhī dào yě

有事之道也。

jiǔ èr gàn mǔ zhī gǔ bù kě zhēn

九二,干母之蛊,不可贞。

xiàng yuē gàn mǔ zhī gǔ dé zhōng dào yě

象曰:干母之蛊,得中道也。

gàn nèi yīng róu chéng mǔ zhī shì yě

干内应柔,承母之事也。

bù kě yǐ zì zhèng fēi suǒ yuè yě

不可以自正,非所越也。

nǎi dé zhōng dào yǐ

乃得中道矣。

shì yǒu shùn ér hòu chéng zhě cǐ zhī wèi yě

事有顺而后成者,此之谓也。

jiǔ sān gàn fù zhī gǔ xiǎo yǒu huǐ wú dà jiù

九三,干父之蛊,小有悔,无大咎。

xiàng yuē gàn fù zhī gǔ zhōng wú jiù yě

象曰:干父之蛊,终无咎也。

yǐ gāng de wèi gàn qí shì ér zhuān qí rèn yě

以刚得位,干其事而专其任也。

zhuān zhī gù xiǎo huǐ zhōng chéng qí zhì gù wú jiù yě

专之故,小悔,终成其志,故无咎也。

liù sì yù fù zhī gǔ wǎng jiàn lìn

六四,裕父之蛊,往见吝。

xiàng yuē yù fù zhī gǔ wǎng wèi de yě

象曰:裕父之蛊,往未得也。

róu zhī wèi ér yǐ róu chù zhī bù néng mǐn wū shì yě

柔之位,而以柔处之,不能敏于事也。

shì kuān qí shì ér wú chéng yě

是寛其事而无成也。

fù mìng de hu wǎng jiàn lìn yǐ zhōng wú gōng yě

复命得乎,往见吝矣,终无功也。

liù wǔ gàn fù zhī gǔ yòng yù

六五,干父之蛊,用誉。

xiàng yuē gàn fù yòng yù chéng yǐ dé yě

象曰:干父用誉,承以德也。

róu fēi néng gàn gǔ yě

柔非能干蛊也。

shì bì yǒu zhǔ zhī zhě yǐ yòng dé ér bù láo wū lì wǔ zhī wèi yú

事必有主之者矣,用德而不劳于力,五之谓欤。

jū dé zhōng zhèng zhòng zhī suǒ hé yòng yù zhī wèi yě

居得中正,众之所荷,用誉之谓也。

shàng jiǔ bù shì wáng hóu gāo shàng qí shì

上九,不事王侯,髙尚其事。

xiàng yuē bù shì wáng hóu zhì kě zé yě

象曰:不事王侯,志可则也。

gāng shàng zhě zhǔ zhī shàng yě lìng zhī yuán yě

刚上者,主之尚也,令之源也。

zhōng qí shì ér bù xiǎng qí lì yǐ gāo shàng wèi shì kě qǐ ér zé yě

终其事而不享其利,以髙尚为事,可企而则也。

bù shì wáng hóu kě yǐ shàng zhī yě

不事王侯,可以尚之也。

✦ You read 卷二·巽下艮上

Don't lose your spot.

Free account remembers where you stopped across all 12,000 books. Pro unlocks pinyin on every line, modern Mandarin translations, AI rewrites, audio read-along, and the workbook — for $2.50/month, billed annually.