子夏易传 · 卜子夏 · Chapter 21 of 69

卷三·震下離上

PinyinModern Translation
Size

shì kè hēng lì yòng yù

噬嗑,亨,利用狱。

tuàn yuē yí zhōng yǒu wù

彖曰:颐中有物;

yuē shì kè shì kè ér hēng

曰噬嗑,噬嗑而亨。

gāng róu fēn dòng ér míng léi diàn hé ér zhāng

刚柔分,动而明,雷电合而章。

róu dé zhōng ér shàng xíng suī bù dāng wèi lì yòng yù yě

柔得中而上行,虽不当位,利用狱也。

gāng wù zài yí zhōng yuē shì kè

刚物在颐中,曰噬嗑。

gù shì ér kè zhī qí dào nǎi tōng xíng yǐ qí zhī zhě yě

故噬而嗑之,其道乃通,刑以齐之者也。

fēn gāng wū róu fēn róu wū gāng xiàng jiāo de qí qíng yě

分刚于柔,分柔于刚,象交得其情也。

dòng ér míng zhī yì jiē de wū lǐ yě

动而明之义皆得于理也。

léi zhèn diàn zhào wēi yǐ míng zhī yǐn wú bù zhāng guǒ biàn zhī yě

雷震电照,威以明之,隐无不彰,果辨之也。

róu shàng zhì zhī zhǔ yě suī bù ruò gāng dé ér yùn wū wú suǒ yòng yù ér zhèng zhī zhě yě

柔上治之主也,虽不若刚徳,而运于无所用狱,而正之者也。

xiàng yuē léi diàn shì kè xiān wáng yǐ míng fá chì fǎ

象曰:雷电噬嗑,先王以明罚敕法。

léi zhèn diàn zhào zhèn ér hòu míng de wū qíng shí yě xiān wáng míng qí zuì gào qí fǎ rán hòu zhū zhī ér mín mò yuàn qí shàng yě

雷震电照,震而后明得于情实也,先王明其罪,告其法,然后诛之,而民莫怨其上也。

chū jiǔ jù xiào miè zhǐ wú jiù

初九,屦校灭趾,无咎。

xiàng yuē jù xiào miè zhǐ bù xíng yě

象曰:屦校灭趾,不行也。

jù xiào yǐ mù jìn zú rú lǚ jù yě

屦校,以木禁足,如履屦也。

zuì qí chū guò zhī xiǎo yě chéng ér jiè zhī xiào zú méi zhǐ ér yǐ qí jiù bù xíng

罪其初过之小也,惩而戒之,校足没趾而已,其咎不行。

xiǎo rén fú bù zhì wū dà zuì jiè wèi zhì zhě bù kě yǐ bù jīn qí wēi

小人福不至于大罪,戒为治者不可以不禁其微。

liù èr shì fū miè bí wú jiù

六二,噬肤灭鼻,无咎。

xiàng yuē shì fū miè bí chéng gāng yě

象曰:噬肤灭鼻,乘刚也。

shì ér de wèi wù bù gǎn kàng shì fū zhī yì yě

噬而得位,物不敢抗,噬肤之易也。

chéng gāng zhě shì qí qiáng yě bù kě yǐ qīng qīng zé fǎn wèi hài yǐ

乘刚者恃其强也,不可以轻,轻则反为害矣。

shì shēn ér miè sì rán hòu miǎn wū jiù nǎi de wū zhōng yě

噬深而灭巳,然后免于咎,乃得于中也。

liù sān shì là ròu yù dú xiǎo lìn wú jiù

六三,噬腊肉遇毒,小吝无咎。

xiàng yuē yù dú wèi bù dāng yě

象曰:遇毒,位不当也。

róu tiě gāng wèi yǐ zhī xíng wù rú shì xī zhī nán yě zé fǎn móu wèi dú yǐ

柔僣刚位以之刑物,如噬腊之难也,则反谋为毒矣。

lǜ dú ér wèi shāng zé huái jù ér bù guǒ xíng yě miǎn zhī yǐ

虑毒而未伤,则懐惧而不果刑也,免之矣。

shì zhī bù jǐn xiǎo lìn zhě yě

噬之不尽,小吝者也。

dú bù zhōng hài gù wú jiù yě

毒不终害,故无咎也。

jiǔ sì shì qián zǐ de jīn shǐ lì jiān zhēn jí

九四,噬干胏,得金矢,利艰贞吉。

xiàng yuē lì jiān zhēn jí wèi guāng yě

象曰:利艰贞吉,未光也。

shàng jìn wū zūn duō jù zhī de yīn zhī wèi yě

上近于尊,多惧之地,阴之位也。

yǐ sī yòng xíng wèi wèi de qí dào yě shì qián zǐ yǐ

以斯用刑,未为得其道也,噬干胏矣。

guǒ wū gāng zhí wú suǒ huí xié yuē jīn shǐ yě

果于刚直,无所回邪,曰金矢也。

suī yǒng wū gǎn wèi wèi dāng yě qǐ zú guāng zāi xíng fǎ ér yǐ jiān yǐ chéng zhī bù shī

虽勇于敢位,未当也,岂足光哉,行法而已,艰以承之不失。

qí zhèng de qí jí yě

其正得其吉也。

liù wǔ shì qián ròu de huáng jīn zhēn lì wú jiù

六五,噬干肉,得黄金,贞厉,无咎。

xiàng yuē zhēn lì wú jiù de dāng yě

象曰:贞厉,无咎,得当也。

róu yǐ shì wù yì wèi nán yě shì qián ròu yǐ

柔以噬物亦为难也,噬干肉矣。

wèi zūn mín fú kě yǐ yǒu zhì yīn wū gāng zhī dào yě

位尊民服,可以有制,因于刚之道也。

zhì zhì wū xíng zhèng zhī wēi yě

治至于刑,正之危也。

dé zhōng dāng lǐ gù wú jiù yě

得中当理,故无咎也。

shàng jiǔ hé xiào miè ěr xiōng

上九,何校灭耳,凶。

xiàng yuē hé xiào miè ěr cōng bù míng yě

象曰:何校灭耳,聪不明也。

shì kè zhī zhōng zuì bù kě yǎn zhì wū jí xíng gù hé fù qí xiào yǐ méi wū ěr xiōng miè shēn yě

噬嗑之终,罪不可掩,至于极刑,故荷负其校以没于耳,凶灭身也。

xiǎo rén wèi guò zhī chū jiē zhī qí rán yě

小人为过之初,皆知其然也。

bù yú jiù dà ér bù kě tuō yě tú wén qí yán ér bù néng biàn qí zhōng yě gù ěr qí méi yǐ

不虞咎,大而不可脱也,徒闻其言而不能辨其终也,故耳其没矣。

tīng zhī zuì yě

听之罪也。

✦ You read 卷三·震下離上

Don't lose your spot.

Free account remembers where you stopped across all 12,000 books. Pro unlocks pinyin on every line, modern Mandarin translations, AI rewrites, audio read-along, and the workbook — for $2.50/month, billed annually.