子夏易传 · 卜子夏 · Chapter 22 of 69

卷三·離下艮上

PinyinModern Translation
Size

bì hēng xiǎo lì yǒu yōu wǎng

贲,亨小利有攸往。

tuàn yuē bì hēng róu lái ér wén gāng gù hēng

彖曰:贲,亨柔来而文刚,故亨。

fēn gāng shàng ér wén róu gù xiǎo lì yǒu yōu wǎng

分刚上而文柔,故小利有攸往。

tiān wén yě wén míng yǐ zhǐ rén wén yě

天文也,文明以止,人文也。

guān hu tiān wén yǐ chá shí biàn guān hu rén wén yǐ huà chéng tiān xià

观乎天文以察时变,观乎人文以化成天下。

gāng xià ér róu lái wén zhī

刚下而柔来,文之。

tiān jiàng qì wū de ér wèi wén yě

天降气于地而为文也。

róu shàng ér fēn gāng xiàng zhī de xuán xiàng wū tiān ér wèi wén yě

柔上而分刚,象之地悬,象于天而为文也。

tiān jiàng qì wū de zhōu ér tōng yě gù hēng

天降气于地,周而通也,故亨。

de xuán xiàng wū shàng kě yǐ guān wén ér zé shí zhōng róu ér fēi shí yīng wèi zú yǐ jì zhī yě gù xiǎo lì yǒu yōu wǎng

地悬象于上,可以观文,而则时中,柔而非实,应未足以济之也,故小利有攸往。

jiē chéng wén wū tiān yě

皆成文于天也。

liè zūn bēi zhī xù bié tóng yì zhī dào shàng jiàn zhì wū xià xià jì zhì wū shàng zhǐ ér de qí zhì yě

列尊卑之序,别同异之道,上建治于下,下系治于上,止而得其治也。

guān qí tiān wén kě yǐ jìng shòu rén shí chá qí rén wén kě yǐ zì yǐ ér huà chéng tiān xià zhì yě

观其天文,可以敬授人时,察其人文,可以自已而化,成天下治也。

xiàng yuē shān xià yǒu huǒ bì

象曰:山下有火,贲。

jūn zǐ yǐ míng shù zhèng wú gǎn zhé yù

君子以明庶政,无敢折狱。

huǒ zài shān xià qí shì zhì wēi jūn zǐ shěn qí jǐ ér míng yǐ chū zhèng shèn yǐ zhì xíng jù qí chì yě

火在山下,其势至微,君子审其几,而明以出政,愼以致刑,惧其炽也。

jí qí mò yě

及其末也。

jūn zǐ nài zhī hé zāi

君子奈之何哉。

chū jiǔ bì qí zhǐ shè chē ér tú

初九,贲,其趾舎车而徒。

xiàng yuē shè chē ér tú yì fú chéng yě

象曰:舎车而徒,义弗乘也。

gāng ér wèi wèi dú lì qí zhì bù qū qí yīng bù jì hu chéng yě

刚而未位,独立其志,不趋其应,不茍乎乘也。

gù shì qí zhǐ jiāng tú xíng yě

故饰其趾,将徒行也。

qí yì qǐ chéng zāi

其义岂乘哉。

míng qí shí zhī bù kě yě

明其时之不可也。

liù èr bì qí xū

六二,贲其须。

xiàng yuē bì qí xū yǔ shàng xìng yě

象曰:贲其须,与上兴也。

de qí sān ér wèi wén ruò xū zhī fù yí yě

得其三而为文,若须之附颐也。

róu ér wèi bēi yī gāng yǐ wèi wén yě

柔而位卑,依刚以为文也。

jiǔ sān bì rú rú rú yǒng zhēn jí

九三,贲如濡如,永贞吉。

xiàng yuē yǒng zhēn zhī jí zhōng mò zhī líng yě

象曰:永贞之吉,终莫之陵也。

gāng yǐ de wèi liǎng róu fù zhī bì rán ér yǒu wén

刚以得位,两柔附之,贲然而有文。

rú rú ér wò qí rùn suī zǔ tā yīng lǚ wèi xiāng bǎo kě yǐ zhǎng shǒu

濡如而沃,其润虽阻,他应履位,相保可以长守。

qí zhèng zé wù bù néng lìng ér huò qí jí

其正则物不能凌而获其吉。

liù sì bì rú pó rú bái mǎ hàn rú fěi kòu hūn gòu

六四,贲如皤如,白马翰如,匪宼婚媾。

xiàng yuē liù sì dāng wèi yí yě

象曰:六四当位,疑也。

fěi kòu hūn gòu zhōng wú yóu yě

匪宼婚媾,终无尤也。

de wèi yǒu yīng bì ér chéng wén gù jié qí yí bái qí mǎ yù hàn rú ér sù wǎng yě

得位有应,贲而成文,故洁其仪,白其马,欲翰如而速往也。

jù sān wèi kòu ér bù gǎn jìn tuì dāng wèi zhèng yīng yí hé jiǔ zāi

惧三为宼,而不敢进,退当位正应,疑何久哉。

kòu yí zé hé yǐ

宼夷则合矣。

liù wǔ bì yú qiū yuán shù bó cán cán lìn zhōng jí

六五,贲于丘园,束帛戋戋,吝终吉。

xiàng yuē liù wǔ zhī jí yǒu xǐ yě

象曰:六五之吉,有喜也。

bù zài wū cǎi bì zhī jiā yě

不在于彩贲之佳也。

róu yǐ jū yáng dú bǎo jiǎn dé bù yīn gāng yǐ wèi shì shǒu zhōng huáng yǐ wèi bì huà zhī shǒu yě

柔以居阳,独保俭德,不因刚以为饰,守中黄以为贲,化之首也。

gù bì qiū yuán zhī jiǎn yān nà fù yòng yuē gù cán cán qí shù bó yíng yě

故贲丘园之俭焉,纳富用约,故戋戋其束帛,盈也。

guò jiǎn bù shì suī kě xī yě

过俭不饰,虽可惜也。

zhì lǐ wū wén zhōng huò qí zhì gù jí yǒu xǐ yě

致理于文,终获其志,故吉有喜也。

shàng jiǔ bái bì wú jiù

上九,白贲,无咎。

xiàng yuē bái bì wú jiù shàng dé zhì yě

象曰:白贲无咎,上得志也。

gāng jū róu shàng qí shàng xián yě

刚居柔上,其尚贤也。

zhī cún zhī ér bù jìng bǎo shǐ zhōng ér de zhì zhě zì dé qí wén yě

知存之而不竞,保始终而得治者,自得其文也。

rén zhī suǒ shàng yě

人之所尚也。

qí zài yī róu ér hòu shì zāi

其在依柔而后饰哉。

chāo rán yǐ sù wù wú jié yǐ yòu hé jiù hu

超然以素物,无洁矣,又何咎乎。

shàng ér yuǎn shì huò hu zhì yě

上而逺世,获乎志也。

✦ You read 卷三·離下艮上

Don't lose your spot.

Free account remembers where you stopped across all 12,000 books. Pro unlocks pinyin on every line, modern Mandarin translations, AI rewrites, audio read-along, and the workbook — for $2.50/month, billed annually.