子夏易传 · 卜子夏 · Chapter 31 of 69

卷四·艮下兑上

PinyinModern Translation
Size

xián hēng lì zhēn qǔ nǚ jí

咸亨利贞,取女吉。

tuàn yuē xián gǎn yě

彖曰:咸,感也。

róu shàng ér gāng xià èr qì gǎn yīng yǐ xiāng yǔ zhǐ ér shuō nán xià nǚ shì yǐ hēng lì zhēn qǔ nǚ jí yě

柔上而刚下,二气感应以相与,止而说,男下女,是以亨利贞,取女吉也。

tiān dì gǎn ér wàn wù huà shēng shèng rén gǎn rén xīn ér tiān xià hé píng guān qí suǒ gǎn ér tiān dì wàn wù zhī qíng kě jiàn yǐ

天地感而万物化生,圣人感人心而天下和平,观其所感而天地万物之情可见矣。

èr qì zhī xiāng gǎn yīng yě zhōng wú jiān yě gù de wàn wù biàn huà hu qí nèi tiān qì xià jiàng ér de qì shàng jì yáng xià yīn ér yīn cóng yáng yě

二气之相感应也,中无间也,故得万物变化乎其内,天气下降而地气上,济阳下阴而阴从阳也。

zhǐ wū suǒ shuō qí lì zhī zhèng yě gù qǔ nǚ yǐ zhī jí yě

止于所说,其利之正也,故取女以之吉也。

ér gǎn yīng zhī dào qǔ yān shèng rén wú wèi yǔ tiān dì zhǔn jì rán xū zhōng tōng tiān xià zhī qíng yīn qí qíng ér tōng tiān xià zhī gù ér xián de qí zhì zé tiān xià hé píng yǐ

而感应之道取焉,圣人无为与天地准,寂然虚中通天下之情,因其情而通天下之故,而咸得其治则天下和平矣。

fu xiāng xià ér bù sī zé gǎn zhī ér tōng yě

夫相下而不私则感之而通也。

guān tiān dì wàn wù zhī qíng ér gǎn yī yě

观天地万物之情,而感一也。

tuàn yǔ qí gǎn dà zhě rú cǐ yě

彖语其感大者,如此也。

zhì wū yáo zé xíng xiāng qū yě lì xiāng zhú yě qǐ jí wū gǎn zhī zhì zāi

至于爻则形相趋也,利相逐也,岂及于感之至哉。

tiān xià wàng wū qíng ér yǒu lèi wū zhì zhě zé wū wù bù jǐn yǐ gù jiàn lì zé zào hòu shí zé jué jiē xiōng huǐ zhī dào yě

天下忘于情而有累于质者,则于物不尽矣,故见利则躁,后时则绝,皆凶悔之道也。

xiàng yuē shān shàng yǒu zé xián

象曰:山上有泽,咸。

jūn zǐ yǐ xū shòu rén

君子以虚受人。

zé shuō lái yě

泽,说来也。

shān zhǐ shòu yě

山,止受也。

jūn zǐ gǎn rén zhī lái xū zhōng yǐ zhǐ zhī shòu qí qíng yě

君子感人之来,虚中以止之,受其情也。

qíng zhī de zhì zhī shēng yě

情之得,治之生也。

shī qí qíng de zhì zhě wèi zhī yǒu yě

失其情,得治者未之有也。

chū liù xián qí mu

初六,咸其拇。

xiàng yuē xián qí mu zhì zài wài yě

象曰:咸其拇,志在外也。

mu tǐ wū xià zhě

拇,体于下者。

jiāng xíng zhī wù yě

将行之物也。

yǒu yīng wū wài shǐ yǒu zhì wū gǎn ér wèi xíng yě

有应于外始有志于感而未行也。

wèi shè wū jí xiōng zhī xiāng yě

未涉于吉凶之乡也。

liù èr xián qí féi

六二,咸其腓。

xiōng jū jí

凶,居吉。

xiàng yuē suī xiōng jū jí shùn bù hài yě

象曰:虽凶居吉,顺不害也。

xià tǐ zhī zhōng dāng wū féi zhī wèi wù zú wǎng

下体之中,当于腓之为物,足往。

sī wǎng yǐ dú ér wǎng zhī jí wàng dòng yě hé yì wū xíng hu

斯往矣,独而往之,即妄动也,何益于行乎。

wàng dòng zé bù jiàn qí qíng yě bù dé wū shì yí qí xiōng zāi

妄动则不见其情也,不得于事冝,其凶哉。

jū yǐ shǒu wèi shùn yǐ dài lìng jí yǐ

居以守位,顺以待令,吉矣。

de qí zhōng zhě yě

得其中者也。

jiǔ sān xián qí gǔ zhí qí suí wǎng lìn

九三,咸其股,执其随,往吝。

xiàng yuē xián qí gǔ yì bù chù yě

象曰:咸其股,亦不处也。

zhì zài suí rén suǒ zhí xià yě

志在随人,所执下也。

jū xià tǐ zhī shàng suí shàng tǐ ér wǎng zhǐ yì fēi zì chù zhī wù yě

居下体之上,随上体而往止,亦非自处之物也。

gǎn zhǐ wū xià yǐ xià shì ér qiú gǎn yě qǐ yóu yǐ hū

感止于下,以下事而求感也,岂由已乎。

zhí jiàn suí gǎn kě xī zhě yě

执贱随感可惜者也。

jiǔ sì zhēn jí huǐ wáng

九四,贞吉,悔亡。

chōng chōng wǎng lái péng cóng ěr sī

憧憧往来,朋从尔思。

xiàng yuē zhēn jí huǐ wáng wèi gǎn hài yě

象曰:贞吉悔亡,未感害也。

chōng chōng wǎng lái wèi guāng dà yě

憧憧往来,未光大也。

shēng wū shàng tǐ ér jiān wū xià shǐ yǐ liǎng tǐ xiāng zhú zhuī yě

升于上体而兼于下,始以两体相逐追也。

fán wù yǐ xíng lì xiāng gǎn zhě wèi jí wū zhì yě

凡物以形利相感者,未极于志也。

shén yù zhě qǐ jiǎ yì zāi

神遇者,岂假役哉。

wú lǜ dàn rán ér jū wū xíng zhī shàng bù yán ér xìn bù xíng ér zhì tiān xià gǎn zhī kuàng wū míng hu

无虑澹然而居于形之上,不言而信,不行而至天下,感之况于明乎。

ér yǐ xíng zhì xiāng gǎn wèi gǎn zé hài zhì gù zhēn jí

而以形质相感,未感则害至,故贞吉。

ér huò huǐ wáng chōng chōng xiāng zhuī péng nǎi cóng sī

而获悔亡,憧憧相追,朋乃从思。

jiǔ wǔ xián qí méi wú huǐ

九五,咸其脢,无悔。

xiàng yuē xián qí méi zhì mò yě

象曰:咸其脢,志末也。

zhì méi xīn jí zhī ròu jìn wū xīn yě

至脢,心脊之肉,近于心也。

gǎn jìn wū qíng ér fēi zhì yě gù wú huǐ ér jǐ

感近于情而非志也,故无悔而己。

kě yǐ yán zhě wù zhī zhì yě kuàng qí méi hu

可以言者,物之质也,况其脢乎。

shàng liù xián qí fǔ jiá shé

上六,咸其辅颊舌。

xiàng yuē xián qí fǔ jiá shé téng kǒu shuō yě

象曰:咸其辅颊舌,滕口说也。

gǎn zhì jí wèi yǒu zhì wū yán shuō ér yǐ wū qíng yuǎn yǐ hé zú xián zāi

感至极,未有至于言说而已,于情逺矣,何足咸哉。

fú zhī shén yě

浮之甚也。

✦ You read 卷四·艮下兑上

Don't lose your spot.

Free account remembers where you stopped across all 12,000 books. Pro unlocks pinyin on every line, modern Mandarin translations, AI rewrites, audio read-along, and the workbook — for $2.50/month, billed annually.