dà zhuàng lì zhēn
大壮,利贞。
tuàn yuē dà zhuàng dà zhě zhuàng yě
彖曰:大壮,大者壮也。
gāng yǐ dòng gù zhuàng dà
刚以动,故壮大。
zhuàng lì zhēn dà zhě zhèng yě
壮,利贞,大者正也。
zhèng dà ér tiān dì zhī qíng kě jiàn yǐ
正大而天地之情可见矣。
yáng gāng yě dà yě gāng ér bù yá dà ér néng zhōu shí ér hòu dòng gù dà zhě zhuàng ér de qí zhèng yě
阳刚也,大也,刚而不邪,大而能周,时而后动,故大者壮,而得其正也。
tiān dì yǐ zhèng dà ér de qí shēng
天地以正,大而得其生。
shèng rén yǐ zhèng dà ér tiān xià huà
圣人以正,大而天下化。
qí dào gāng dòng ér dà zhě zhèng yě
其道刚动而大者正也。
xiàng yuē léi zài tiān shàng dà zhuàng
象曰:雷在天上,大壮。
jūn zǐ yǐ fēi lǐ fú lǚ
君子以非礼弗履。
léi zài tiān shàng yáng qì dà xíng jūn zǐ de qí dào yě
雷在天上,阳气大行,君子得其道也。
fēi lǐ fú lǚ bǎo qí zhuàng yě
非礼弗履,保其壮也。
chū jiǔ zhuàng yú zhǐ zhēng xiōng yǒu fú
初九,壮于趾,征凶,有孚。
xiàng yuē zhuàng yú zhǐ qí fú qióng yě
象曰:壮于趾,其孚穷也。
gāng yǐ chù xià bù yǒu qí dà chū ér suì yòng qí zhuàng yě
刚以处下,不有其大,初而遂用其壮也。
zhuàng zài hu zhǐ hé yǐ yòng zāi yǐ zhī ér zhēng xiōng qí yí yě gù xìn yǒu qióng yě
壮在乎趾,何以用哉,以之而征,凶其冝也,故信有穷也。
jiǔ èr zhēn jí
九二,贞吉。
xiàng yuē jiǔ èr zhēn jí yǐ zhōng yě
象曰:九二贞吉,以中也。
shǒu zhèng chù bēi dé zhōng zhī dào quán qí zhuàng yě
守正处卑,得中之道,全其壮也。
gù zhēn jí yǐ
故贞吉矣。
jiǔ sān xiǎo rén yòng zhuàng jūn zǐ yòng wǎng
九三,小人用壮,君子用罔。
zhēn lì dī yáng chù fān léi qí jiǎo
贞厉,羝羊触藩,羸其角。
xiàng yuē xiǎo rén yòng zhuàng jūn zǐ wǎng yě
象曰:小人用壮,君子罔也。
gāng jū shàng ér de wèi yě
刚居上而得位也。
xiǎo rén zhī jìn bù zhī tuì gù yòng qí zhuàng yě
小人知进不知退,故用其壮也。
zhuàng bì jiàn shāng zhèng zhī wēi yě
壮必见伤,正之危也。
sì gāng zài shàng jiāng líng guò zhī néng róng wú jì bì léi tián yǐ
四刚在上,将陵过之,能容无忌,必羸阗矣。
jūn zǐ dá wū jǐ wēi gù bù yòng yě
君子逹于几危,故不用也。
jiǔ sì zhēn jí huǐ wáng fān jué bù léi zhuàng wū dà yú zhī fù
九四,贞吉悔亡,藩决不羸,壮于大舆之輹。
xiàng yuē fān jué bù léi shàng wǎng yě
象曰:藩决不羸,尚往也。
wèi gāng zhǎng zhī shǒu shēng wū shàng tǐ shǒu wū chén wèi zhì zài chú xié yí qí bī yě
为刚长之首升于上,体守于臣位,志在除邪,疑其逼也。
gù zhēn jí nǎi huǐ wáng yǐ
故贞吉乃悔亡矣。
wǎng jiē róu yě wù wú nì zhī fān jué ér bù léi yě
往皆柔也,物无逆之,藩决而不羸也。
jū dà chén zhī rèn kě yǐ zài qí gāng zhī yòng yě
居大臣之任,可以载其刚之用也。
liù wǔ sàng yáng yú yì wú huǐ
六五,丧羊于易,无悔。
xiàng yuē sàng yáng yú yì wèi bù dāng yě
象曰:丧羊于易,位不当也。
gāng zhǎng yě
刚长也。
ér yǐ róu chéng zhī wǔ yáng yě
而以柔乘之五阳也。
ér yǐ yīn chù zhī suī yù yòng zhuàng shì sàng qí zhuàng ér bù nán yě
而以阴处之,虽欲用壮,是丧其壮,而不难也。
zhì róu ér bù kě shì yě
质柔而不可恃也。
róu bù zhōng jù zūn zhōng huò cún gù wú huǐ yě
柔不终拒尊中获存故无悔也。
shàng liù dī yáng chù fān bù néng tuì bù néng suì wú yōu lì jiān zé jí
上六,羝羊触藩,不能退,不能遂,无攸利,艰则吉。
xiàng yuē bù néng tuì bù néng suì bù xiáng yě
象曰:不能退,不能遂,不详也。
jiān zé jí jiù bù zhǎng yě
艰则吉,咎不长也。
róu jū zhuàng jí fēi qí zhuàng ér yòng zhuàng yě
柔居壮,极非其壮,而用壮也。
jiāng chù fān yǐ
将触藩矣。
shì yīng ér wǎng bù néng tuì yě
恃应而往,不能退也。
zhì ruò dào qióng bù néng suì yě
质弱道穷,不能遂也。
jìn tuì wú kě ān suǒ zhī zāi ruò zì shǒu qí róu jiān yǐ wèi zhì bù gǎn yíng dài de qí jí yǐ
进退无可安所之哉,若自守其柔,艰以为志,不敢盈殆,得其吉矣。