sǔn yǒu fú yuán jí wú jiù kě zhēn lì yǒu yōu wǎng hé zhī yòng èr guǐ kě yòng xiǎng
损,有孚,元吉,无咎,可贞,利有攸往,曷之用,二簋可用享。
tuàn yuē sǔn sǔn xià yì shàng qí dào shàng xíng
彖曰:损,损下益上,其道上行。
sǔn ér yǒu fú yuán jí wú jiù kě zhēn lì yǒu yōu wǎng hé zhī yòng èr guǐ kě yòng xiǎng
损而有孚,元吉,无咎,可贞利,有攸往,曷之用,二簋可用享。
èr guǐ yīng yǒu shí sǔn gāng yì róu yǒu shí
二簋应有时,损刚益柔有时。
sǔn yì yíng xū yǔ shí xié xíng
损益,盈虚与时偕行。
sǔn sǔn xià yě
损,损下也。
fu shàng yě zhě xià zhī bì yě kě wú fèng hu
夫上也者,下之庇也,可无奉乎。
gù fēn xià zhī gāng ér shàng yì wū róu xià bù gǎn duō ér fèng qí shàng yě
故分下之刚,而上益于柔,下不敢多,而奉其上也。
sǔn zhě yì zhī běn néng sǔn ér dāng zé mín chéng yǐ
损者,益之本,能损而当,则民成矣。
dà jí ér wú jiù
大吉而无咎。
suī sǔn yě qí dào cún yān kě yǐ zhèng yě yǒu zhèng ér néng sǔn yǐ hé wǎng ér bù kě zāi
虽损也,其道存焉,可以正也,有正而能损已,何往而不可哉。
sǔn ér de wū shí suī zhì yuē kě yě
损而得于时,虽至约可也。
jié gāng yǐ fèng qí dào bù cún bù kě zhèng yě yǐ yǐ gù sǔn yì yíng xū ér yǔ shí xié xíng yě
竭刚以奉,其道不存,不可正也已矣,故损益盈虚而与时偕行也。
gāng zhě jūn zǐ zhī dào yě gù chù wū xià yǐ fèng qí shàng jū qí shàng yǐ yì wū xià jūn zǐ zhī dào yě
刚者,君子之道也,故处于下以奉其上,居其上以益于下,君子之道也。
xià zhě shàng zhī běn yě
下者上之本也。
bù kě yǐ shī qí suǒ yě gù sǔn yì zhī cí jì yān wèi rén shàng zhě bù kě bù lǜ xià yě
不可以失其所也,故损益之辞系焉,为人上者不可不虑下也。
xiàng yuē shān xià yǒu zé sǔn jūn zǐ yǐ chéng fèn zhì yù
象曰:山下有泽,损君子以惩忿窒欲。
shān xià yǒu zé shān zhǐ qí shàng sǔn zé ér shàng rùn yě
山下有泽,山止其上,损泽而上,润也。
jūn zǐ zhī kě sǔn zhě fèn yù yě
君子之可损者,忿欲也。
zòng zhī ér jiù shēng yě gù jiè zhī
纵之而咎生也,故戒之。
chū jiǔ yǐ shì chuán wǎng wú jiù
初九,已事遄往,无咎。
zhuó sǔn zhī
酌损之。
xiàng yuē yǐ shì chuán wǎng shàng hé zhì yě
象曰:已事遄往,尚合志也。
sǔn guì qí hé shí chū yǐ jié zhī hé qí zhì yě
损贵其合时,初以结之,合其志也。
gù zhǐ qí shì ér chuán wǎng zé zhōng wú jiù yǐ
故止其事而遄往,则终无咎矣。
zhuó zhě sǔn zhī báo yě
酌者,损之薄也。
sǔn yǐ fèng shàng yí hu sù yě chū yóu chuán yě qí kě hòu hu
损以奉上,冝乎夙也,初犹遄也,其可后乎。
dāng qí shí suī zhuó zhī dāng yě
当其时,虽酌之当也。
jiǔ èr lì zhēn
九二,利贞。
zhēng xiōng fú sǔn yì zhī
征凶弗损,益之。
xiàng yuē jiǔ èr lì zhēn zhōng yǐ wèi zhì yě
象曰:九二,利贞,中以为志也。
chū chuán wǎng ér zhuó sǔn zhī guì qí chū hé qí zhì yě
初遄往而酌损之,贵其初合其志也。
wū shì zhōng kě yǐ shǒu wu lì qí zhèng yě
于事中可以守,务利其正也。
sǔn fēi qí shí tú shī qí zhèng zhēng zhī xiōng yě
损非其时,徒失其正,征之凶也。
zhì shǒu zhōng zhèng ér cóng qí shì bù sǔn jǐ yǐ fèng shàng ér shàng lái yì yǐ de qí zhōng dào zhě yě
志守中正,而从其事不损己,以奉上,而上来,益已得,其中道者也。
liù sān sān rén xíng zé sǔn yī rén yī rén xíng zé de qí you
六三,三人行,则损一人,一人行,则得其友。
xiàng yuē yī rén xíng sān zé yí yě
象曰:一人行,三则疑也。
yī yǔ yī zé zhì zhuān ér xiāng yīng yě
一与一则志专而相应也。
yī yǐ dài ér èr yǐ yīng zhī zé huò yǐ
一以待而二以应之则惑矣。
ér kuàng wū sān hu
而况于三乎。
wū nán nǚ zé bù shēng huà yǐ wū suǒ qiú zé lèi qí dé yǐ wū jiàn zé duō láo ér guǎ gōng yǐ kě yǐ bù shèn hu
于男女则不生化矣,于所求则累其徳矣,于建?则多劳而寡功矣,可以不愼乎。
gù sān yīn xíng zé sǔn liù sān zhī yīng liù sān dú wǎng zé huò shàng yǐ
故三阴行则损六,三之应六,三独往则获上矣。
liù sì sǔn qí jí shǐ chuán yǒu xǐ wú jiù
六四,损其疾使遄有喜,无咎。
xiàng yuē sǔn qí jí yì kě xǐ yě
象曰:损其疾亦可喜也。
yuǎn wū yáng ér chù liǎng yīn zhī jiān dài chū zhī lái ér wèi qín wàng zhī chū chuán lái shǐ yǐ jí sǔn ér yǒu xǐ yě yì yǒu hé jiù
逺于阳而处两阴之间,待初之来而为勤,望之初遄,来使已疾,损而有喜也,亦有何咎。
liù wǔ huò yì zhī shí péng zhī fú kè wéi yuán jí
六五,或益之十朋之,弗克违,元吉。
xiàng yuē liù wǔ yuán jí zì shàng yòu yě
象曰:六五,元吉自上祐也。
sǔn ér yì zhī tiān zhī dào yě rén zhī lǐ yě
损而益之,天之道也,人之理也。
jū zūn yǐ róu néng sǔn zhū yǐ yě zé tiān yòu zhī
居尊以柔,能损诸已也,则天祐之。
mín guī zhī mò bù gǎn shuō yǐ fèng yì yě huò yě zhě fēi yì zhī ér zì wài zhì yě
民归之莫不感说以奉益也,或也者非意之而自外至也。
suī shí péng zhī mò wéi qí dà jí yě
虽十朋之,莫违其大吉也。
shàng jiǔ fú sǔn yì zhī wú jiù zhēn jí
上九,弗损益之,无咎,贞吉。
lì yǒu yōu wǎng de chén wú jiā
利有攸往,得臣无家。
xiàng yuē fú sǔn yì zhī dà dé zhì yě
象曰:弗损益之,大得志也。
sǔn sǔn xià fèng qí jūn yě
损,损下奉其君也。
shàng fēi shòu yì zhī de yì chén wū zhǔ yě
上非受益之地,亦臣于主也。
ér gāng zhèng yǐ chù zhī wǔ róu yǐ fèng zhī gù bù sǔn jǐ yǐ fèng zhǔ ér wèi zhǔ suǒ yì yě fù hé jiù zāi
而刚正以处之,五柔以奉之,故不损己以奉主,而为主所益也,复何咎哉。
de zhèng zhī jí yě
得正之吉也。
shàng dé ér wǎng hé bù lì hu gāo ér wú wèi zàn wǔ zhī gōng suī yīng de chén wú zì yǒu yě
尚徳而往,何不利乎,高而无位,賛五之功,虽应得臣,无自有也。
shàng xián zhī dé de sǔn zhī zhōng fǎn shòu qí yì dà dé zhì zhě yě
上贤之徳得损之终反受其益,大得志者也。