子夏易传 · 卜子夏 · Chapter 52 of 69

卷五·艮下艮上

PinyinModern Translation
Size

gèn qí bèi bù huò qí shēn xíng qí tíng bù jiàn qí rén wú jiù

艮,其背不获其身,行其庭不见其人,无咎。

tuàn yuē gèn zhǐ yě

彖曰:艮,止也。

shí zhǐ zé zhǐ shí xíng zé xíng

时止则止,时行则行。

dòng jìng bù shī qí shí qí dào guāng míng

动静不失其时,其道光明。

gèn qí zhǐ zhǐ qí suǒ yě

艮其止,止其所也。

shàng xià dí yīng bù xiāng yǔ yě

上下敌,应不相与也。

shì yǐ bù huò qí shēn xíng qí tíng bù jiàn qí rén wú jiù yě

是以不获其身,行其庭不见其人,无咎也。

gèn liǎng zhǐ yě

艮两止也。

gè zhǐ wū suǒ xiàng yě

各止于所,向也。

jiàn dí yīng ér jiù shēng yě

见敌应而咎生也。

bù huò qí shēn bù yù bǐ jiàn wū wǒ yě

不获其身,不欲彼见于我也。

zhì jìn ér bù kě tōng suī xíng qí tíng bù jiàn qí rén

至近而不可通,虽行其庭不见其人。

wǒ wú jiàn wū bǐ yě

我无见于彼也。

bù xiāng jiàn yě

不相见也。

hé dí zhī yǒu hu gù wú jiù yě

何敌之有乎,故无咎也。

jūn zǐ zhī dào wú gù yě shí kě zhǐ zé zhǐ zhī shí kě dòng zé dòng zhī xiāo xī yǐ shí ér dào nǎi guāng yě

君子之道,无固也,时可止则止之,时可动则动之,消息以时,而道乃光也。

xiàng yuē jiān shān gèn

象曰:兼山,艮。

jūn zǐ yǐ sī bù chū qí wèi

君子以思不出其位。

yī tǐ ér liǎng shān jiān shān zhě yě

一体而两山,兼山者也。

wèi shēn zhī zhǐ yě sī bù chū qí wèi zhǐ zhě yě

位身之止也,思不出其位,止者也。

chū liù gèn qí zhǐ wú jiù

初六,艮其趾,无咎。

lì yǒng zhēn

利永贞。

xiàng yuē gèn qí zhǐ wèi shī zhèng yě

象曰:艮其趾,未失正也。

zhǐ wū xià gèn wū zhǐ yě

止于下,艮于趾也。

gèn zé bù xíng yě

艮则不行也。

de qí zhǐ wèi shī qí zhèng yě hé suǒ jiù hu

得其止未失其正也,何所咎乎。

lì wū zhǎng zhèng de qí jiǔ yě

利于长正,得其久也。

liù èr gèn qí féi bù zhěng qí suí qí xīn bù kuài

六二,艮其腓,不拯其随,其心不快。

xiàng yuē bù zhěng qí suí wèi tuì tīng yě

象曰:不拯其随,未退听也。

féi suí zú yě zì dòng zé zào wàng yě hé yì wū dòng hu

腓随足也,自动则躁妄也,何益于动乎。

gèn tǐ bù dòng zé féi bù dé jǔ ér suí yě xìng zào ér bù dé wǎng wèi tuì ér tīng mìng gù qí xīn bù kuài yě

艮体不动,则腓不得举而随也,性躁而不得往,未退而听命,故其心不快也。

jiǔ sān gèn qí xiàn liè qí yín lì xūn xīn

九三,艮其限,列其夤,厉薫心。

xiàng yuē gèn qí xiàn wēi xūn xīn yě

象曰:艮其限,危薫心也。

gèn wū xià tǐ ér bù dé tōng wū shàng zhǐ wū tǐ zhī zhōng yě

艮于下体而不得通于上,止于体之中也。

fēn qí tǐ yín liè yǐ

分其体,夤列矣。

wēi jí zhì xīn yě

危及至心也。

zhī qí bù kě ér bù kě xiāng jiàn zé quán qí tǐ

知其不可,而不可相见,则全其体。

zhì wū sān xiàn qí zhǐ nǎi zhǐ yě

至于三,限其止乃止也。

ér dí zhī nǎi chù zhōng dào ér zhǐ zhī wū shì zé zhōng fēn yǐ xiū rǔ zhì gù wēi xūn zāi

而敌之乃处中道而止之,于事则中分矣,羞辱至故,危薫哉。

liù sì gèn qí shēn wú jiù

六四,艮其身,无咎。

xiàng yuē gèn qí shēn zhǐ zhū gōng yě

象曰:艮其身,止诸躬也。

shàng tǐ jiān xià jiān liǎng ér zhǐ zé shí zhǐ néng zhǐ qí shēn dāng wèi ér jìng zhǐ de wū fēn gù wú jiù yě

上体兼下,兼两而止,则时止能止,其身当位,而静止得于分,故无咎也。

liù wǔ gèn qí fǔ yán yǒu xù huǐ wáng

六五,艮其辅,言有序,悔亡。

xiàng yuē gèn qí fǔ yǐ zhōng zhèng yě

象曰:艮其辅,以中正也。

shàng tǐ zhī zhōng dāng qí fǔ yě

上体之中,当其辅也。

de qí zhōng zhèng yán yě

得其中正言也。

yán ér xù huǐ wáng zhě yě

言而序,悔亡者也。

shàng jiǔ dūn gèn jí

上九,敦艮吉。

xiàng yuē dūn gèn zhī jí yǐ hòu zhōng yě

象曰:敦艮之吉,以厚终也。

dòng zhě lì zhī qiú yě

动者,利之求也。

dòng shī zé hài zhì

动失则害至。

zhǐ zhě zhèng zhī yuán yě jiǔ shǒu zé fú lái fēi dūn hòu zhī dé bù néng zhǐ qí zhōng yě

止者,正之元也,久守则福来,非敦厚之徳不能止其终也。

✦ You read 卷五·艮下艮上

Don't lose your spot.

Free account remembers where you stopped across all 12,000 books. Pro unlocks pinyin on every line, modern Mandarin translations, AI rewrites, audio read-along, and the workbook — for $2.50/month, billed annually.