wáng mí dōng lái rén yě
王弥，东莱人也。
jiā shì èr qiān dàn
家世二千石。
zǔ qí wèi xuán tú tài shǒu wǔ dì shí zhì rǔ nán tài shǒu
祖颀，魏玄菟太守，武帝时，至汝南太守。
mí yǒu cái gàn bó shè shū jì
弥有才干，博涉书记。
shǎo yóu xiá jīng dū yǐn zhě dǒng zhòng dào jiàn ér wèi zhī yuē jūn chái shēng bào shì hǎo luàn lè huò ruò tiān xià sāo rǎo bù zuò shì dà fū yǐ
少游侠京都，隐者董仲道见而谓之曰：“君豺声豹视，好乱乐祸，若天下骚扰，不作士大夫矣。
huì dì mò yāo zéi liú bǎi gēn qǐ yú dōng lái zhī xián xiàn mí lǜ jiā tóng cóng zhī bǎi gēn yǐ wéi zhǎng shǐ
”惠帝末，妖贼刘柏根起于东莱之弦县，弥率家僮从之，柏根以为长史。
bǎi gēn sǐ jù tú hǎi zhǔ wèi gǒu chún suǒ bài wáng rù zhǎng guǎng shān wèi qún zéi
柏根死，聚徒海渚，为苟纯所败，亡入长广山为群贼。
mí duō quán lüè fán yǒu suǒ lüè bì yù tú chéng bài jǔ wú yí cè gōng mǎ xùn jié lǚ lì guò rén qīng tǔ hào wèi fēi bào
弥多权略，凡有所掠，必豫图成败，举无遗策，弓马迅捷，膂力过人，青土号为 “飞豹”。
hòu yǐn bīng rù kòu qīng xú yǎn zhōu cì shǐ gǒu xī nì jī dà pò zhī
后引兵入寇青徐，兖州刺史苟晞逆击，大破之。
mí tuì jí wáng sàn zhòng fù dà zhèn xī yǔ zhī lián zhàn bù néng kè
弥退集亡散，众复大振， 晞与之连战，不能克。
mí jìn bīng kòu tài shān lǔ guó qiáo liáng chén rǔ nán yǐng chuān xiāng chéng zhū jùn rù xǔ chāng kāi fǔ kù qǔ qì zhàng suǒ zài xiàn méi duō shā shǒu lìng yǒu zhòng shù wàn cháo tíng bù néng zhì
弥进兵寇泰山、鲁国、谯、梁、陈、汝南、颍川、襄城诸郡， 入许昌，开府库，取器杖，所在陷没，多杀守令，有众数万，朝廷不能制。
huì tiān xià dà luàn jìn bī luò yáng jīng yì dà zhèn gōng chéng mén zhòu bì
会天下大乱，进逼洛阳，京邑大震，宫城门昼闭。
sī tú wáng yǎn děng lǜ bǎi guān jù shǒu mí zhūn qī lǐ jiàn wáng shī jìn jī dà pò zhī
司徒王衍等率百官距守，弥屯七里涧，王师进击，大破之。
mí wèi qí dǎng liú líng yuē jìn bīng shàng qiáng guī wú suǒ cuò
弥谓其党刘灵曰：“晋兵尚强，归无所厝。
liú yuán hǎi xī wèi zhì zǐ wǒ yǔ zhī zhōu xuán jīng shī shēn yǒu fèn qì jīn chēng hàn wáng jiāng guī zhī kě hu
刘元海昔为质子，我与之周旋京师，深有分契，今称汉王，将归之，可乎？
líng rán zhī
”灵然之。
nǎi dù hé guī yuán hǎi
乃渡河归元海。
yuán hǎi wén ér dà yuè qiǎn qí shì zhōng jiān yù shǐ dài fū jiāo yíng zhì shū yú mí yuē yǐ jiāng jūn yǒu bù shì zhī gōng chāo shí zhī dé gù yǒu cǐ yíng ěr
元海闻而大悦，遣其侍中兼御史大夫郊迎，致书于弥曰：“以将军有不世之功，超时之德，故有此迎耳。
chí wàng jiāng jūn zhī zhì gū jīn qīn xíng jiāng jūn zhī guǎn zhé fú xí xǐ jué jìng dài jiāng jūn
迟望将军之至，孤今亲行将军之馆，辄拂席洗爵，敬待将军。
jí mí jiàn yuán hǎi quàn chēng zūn hào yuán hǎi wèi mí yuē gū běn wèi jiāng jūn rú dòu zhōu gōng ěr jīn zhēn wú kǒng míng zhòng huá yě
”及弥见元海，劝称尊号，元海谓弥曰：“孤本谓将军如窦周公耳， 今真吾孔明、仲华也。
liè zǔ yǒu yún wú zhī yǒu jiāng jūn rú yú zhī yǒu shuǐ
烈祖有云：‘吾之有将军，如鱼之有水。
yú shì shǔ mí sī lì xiào wèi jiā shì zhōng tè jìn mí gù cí
’”于是署弥司隶校尉，加侍中、特进，弥固辞。
shǐ suí liú yào kòu hé nèi yòu yǔ shí lè gōng lín zhāng
使随刘曜寇河内，又与石勒攻临漳。
yǒng jiā chū kòu shàng dǎng wéi hú guān dōng hǎi wáng yuè qiǎn huái nán nèi shǐ wáng kuàng ān fēng tài shǒu wèi qián děng tǎo zhī jí mí zhàn yú gāo dōu cháng píng jiān dà bài zhī sǐ zhě shí liù qī
永嘉初，寇上党，围壶关，东海王越遣淮南内史王旷、安丰太守卫干等讨之， 及弥战于高都、长平间，大败之，死者十六七。
yuán hǎi jìn mí zhēng dōng dà jiàng jūn fēng dōng lái gōng
元海进弥征东大将军，封东莱公。
yǔ liú yào shí lè děng gōng wèi jùn jí jùn dùn qiū xiàn wǔ shí yú bì jiē diào wèi jūn shì
与刘曜、石勒等攻魏郡、汲郡、顿丘，陷五十余壁，皆调为军士。
yòu yǔ lēi gōng yè ān běi jiāng jūn hé yù qì chéng ér zǒu
又与勒攻邺，安北将军和郁弃城而走。
huái dì qiǎn běi zhōng láng jiàng péi xiàn cì bái mǎ tǎo mí chē qí jiāng jūn wáng kān cì dōng yàn tǎo lēi píng běi jiāng jūn cáo wǔ cì dà yáng tǎo yuán hǎi
怀帝遣北中郎将裴宪次白马讨弥，车骑将军王堪次东燕讨勒， 平北将军曹武次大阳讨元海。
wǔ bù jiāng jūn péng mò wèi liú cōng suǒ bài jiàn hài zhòng jūn jiē tuì
武部将军彭默为刘聪所败，见害，众军皆退。
cōng dù huáng hé dì qiǎn sī lì xiào wèi liú tūn jiāng jūn sòng chōu děng jù zhī jiē bù néng kàng
聪渡黄河，帝遣司隶校尉刘暾、将军宋抽等距之，皆不能抗。
mí cōng yǐ wàn qí zhì jīng chéng fén èr xué
弥、聪以万骑至京城，焚二学。
dōng hǎi wáng yuè jù zhàn yú xi míng mén mí děng bài zǒu
东海王越距战于西明门，弥等败走。
mí fù yǐ èr qiān jì kòu xiāng chéng zhū xiàn hé dōng píng yáng hóng nóng shàng dǎng zhū liú rén zhī zài yǐng chuān xiāng chéng rǔ nán nán yáng hé nán zhě shù wàn jiā wèi jiù jū rén suǒ bù lǐ jiē fén shāo chéng yì shā èr qiān dàn zhǎng lì yǐ yīng mí
弥复以二千骑寇襄城诸县，河东、平阳、 弘农、上党诸流人之在颍川、襄城、汝南、南阳、河南者数万家，为旧居人所不礼， 皆焚烧城邑，杀二千石长吏以应弥。
mí yòu yǐ èr wàn rén huì shí lè kòu chén jùn yǐng chuān zhūn yáng yào qiǎn dì zhāng yǔ shí lè gòng kòu xú yǎn yīn pò yuè jūn
弥又以二万人会石勒寇陈郡、颍川，屯阳曜， 遣弟璋与石勒共寇徐兖，因破越军。
mí hòu yǔ yào kòu xiāng chéng suì bī jīng shī
弥后与曜寇襄城，遂逼京师。
shí jīng yì dà jī rén xiāng shí bǎi xìng liú wáng gōng qīng bēn hé yīn
时京邑大饥，人相食，百姓流亡，公卿奔河阴。
yào mí děng suì xiàn gōng chéng zhì tài jí qián diàn zòng bīng dà lüè
曜、弥等遂陷宫城，至太极前殿，纵兵大掠。
yōu dì yú duān mén bī rǔ yáng huáng hòu shā huáng tài zǐ quán fā jué líng mù fén shāo gōng miào chéng fǔ dàng jǐn bǎi guān jí nán nǚ yù hài zhě sān wàn yú rén suì qiān dì yú píng yáng
幽帝于端门，逼辱羊皇后，杀皇太子诠，发掘陵墓，焚烧宫庙，城府荡尽，百官及男女遇害者三万余人，遂迁帝于平阳。
mí zhī lüè yě yào jìn zhī mí bù cóng
弥之掠也，曜禁之，弥不从。
yào zhǎn qí yá mén wáng yán yǐ xùn mí nù yǔ yào zǔ bīng xiāng gōng sǐ zhě qiān yú rén
曜斩其牙门王延以徇，弥怒，与曜阻兵相攻，死者千余人。
mí cháng shǐ zhāng sōng jiàn yuē míng gōng yǔ guó jiā gòng xìng dà shì shì yè fu ěr biàn xiāng gōng tǎo hé miàn jiàn zhǔ shàng hu
弥长史张嵩谏曰：“明公与国家共兴大事，事业甫耳，便相攻讨，何面见主上乎！
píng luò zhī gōng chéng zài jiāng jūn rán liú yào huáng zú yi xiǎo xià zhī
平洛之功诚在将军，然刘曜皇族，宜小下之。
jìn èr wáng píng wú zhī jiàn qí zé bù yuǎn yuàn míng jiāng jūn yǐ wéi lǜ
晋二王平吴之鉴，其则不远，愿明将军以为虑。
zòng jiāng jūn zǔ bīng bù hái qí ruò zǐ dì zōng zú hé
纵将军阻兵不还，其若子弟宗族何！
mí yuē shàn wēi zǐ wú bù wén cǐ guò yě
”弥曰：“善，微子， 吾不闻此过也。
yú shì yì yào xiè jié fēn rú chū
”于是诣曜谢，结分如初。
mí yuē xià guān wén guò nǎi shì zhāng zhǎng shǐ zhī gōng
弥曰：“下官闻过，乃是张长史之功。
yào wèi sōng yuē jūn wèi zhū jiàn yǐ qǐ kuàng fàn shēng hu
” 曜谓嵩曰：“君为朱建矣，岂况范生乎！
gè cì sōng jīn bǎi jīn
”各赐嵩金百斤。
mí wèi yào yuē luò yáng tiān xià zhī zhōng shān hé sì xiǎn zhī gù chéng chí gōng shì wú jiǎ yíng zào kě xǐ píng yáng dōu zhī
弥谓曜曰：“洛阳天下之中，山河四险之固，城池宫室无假营造，可徙平阳都之。
yào bù cóng fén shāo ér qù
”曜不从，焚烧而去。
mí nù yuē tú gè zi qǐ yǒu dì wáng zhī yì hu
弥怒曰：“屠各子，岂有帝王之意乎！
rǔ nài tiān xià hé
汝柰天下何！
suì yǐn zhòng dōng zhūn xiàng guān
”遂引众东屯项关。
chū yào yǐ mí xiān rù luò bù dài jǐ yuàn zhī zhì shì xián xì suì gòu
初，曜以弥先入洛，不待己，怨之，至是嫌隙遂构。
liú tūn shuō mí hái jù qīng zhōu mí rán zhī nǎi yǐ zuǒ zhǎng shǐ cáo yí wèi zhèn dōng jiāng jūn gěi bīng wǔ qiān duō jī bǎo wù huán xiāng lǐ zhāo yòu wáng mìng qiě yíng qí shì
刘暾说弥还据青州，弥然之，乃以左长史曹嶷为镇东将军，给兵五千，多赍宝物还乡里，招诱亡命，且迎其室。
mí jiāng xú miǎo gāo liáng zhé lǜ bù qū shù qiān rén suí yí qù mí yì shuāi ruò
弥将徐邈、高梁辄率部曲数千人随嶷去，弥益衰弱。
chū shí lè è mí xiāo yǒng cháng mì wèi zhī bèi
初，石勒恶弥骁勇，常密为之备。
mí zhī pò luò yáng yě duō yí lēi měi nǚ bǎo huò yǐ jié zhī
弥之破洛阳也，多遗勒美女宝货以结之。
shí lēi qín gǒu xī yǐ wéi zuǒ sī mǎ mí wèi lēi yuē gōng huò gǒu xī ér yòng zhī hé qí shén miào
时勒擒苟晞，以为左司马，弥谓勒曰：“公获苟晞而用之，何其神妙！
shǐ xī wèi gōng zuǒ mí wèi gōng yòu tiān xià bù zú dìng yě
使晞为公左， 弥为公右，天下不足定也！
lēi yù jì mí yīn tú zhī
”勒愈忌弥，阴图之。
liú tūn yòu quàn mí zhēng cáo yí jiè qí zhòng yǐ zhū lēi
刘暾又劝弥征曹嶷，藉其众以诛勒。
yú shì mí shǐ tūn yì qīng zhōu lìng cáo yí yǐn bīng huì jǐ ér zhà yào lēi gòng xiàng qīng zhōu
于是弥使暾诣青州，令曹嶷引兵会己，而诈要勒共向青州。
tūn zhì dōng ē wèi lēi yóu qí suǒ huò
暾至东阿，为勒游骑所获。
lēi jiàn mí yǔ yí shū dà nù nǎi shā tūn
勒见弥与嶷书，大怒，乃杀暾。
mí wèi zhī zhī lēi fú bīng xí mí shā zhī bìng qí zhòng
弥未之知，勒伏兵袭弥，杀之，并其众。
zhāng chāng běn yì yáng mán yě
张昌，本义阳蛮也。
shǎo wèi píng shì xiàn lì wǔ lì guò rén měi zì zhàn bo yán yīng dāng fù guì
少为平氏县吏，武力过人，每自占卜，言应当富贵。
hǎo lùn gōng zhàn chái lèi xián gòng xiào zhī
好论攻战，侪类咸共笑之。
jí li liú kòu shǔ chāng qián dùn bàn nián jù dǎng shù qiān rén dào de zhuàng huī zhà yán tái qiǎn qí mù rén tǎo liú
及李流寇蜀，昌潜遁半年，聚党数千人，盗得幢麾，诈言台遣其募人讨流。
huì rén wǔ zhào shū fā wǔ yǒng yǐ fù yì tǔ hào yuē rén wǔ bīng
会《壬午诏书》发武勇以赴益土，号曰“壬午兵”。
zì tiān xià duō nàn shù shù zhě yún dāng yǒu dì wáng xìng yú jiāng zuǒ jí cǐ diào fā rén xián bù lè xī zhēng chāng dǎng yīn zhī kuáng huò bǎi xìng gè bù kěn qù
自天下多难， 数术者云当有帝王兴于江左，及此调发，人咸不乐西征，昌党因之诳惑，百姓各不肯去。
ér zhào shū cuī qiǎn yán sù suǒ jīng zhī jiè tíng liú wǔ rì zhě èr qiān dàn miǎn
而诏书催遣严速，所经之界停留五日者，二千石免。
yóu shì jùn xiàn guān zhǎng jiē gōng chū qū zhú zhǎn zhuǎn bù yuǎn tún jù ér wèi jié lüè
由是郡县官长皆躬出驱逐，展转不远，屯聚而为劫掠。
shì suì jiāng xià dà rěn liú rén jiù shí zhě shù qiān kǒu
是岁江夏大稔，流人就食者数千口。
tài ān èr nián chāng yú ān lù xiàn shí yán shān tún jù qù jùn bā shí lǐ zhū liú rén jí bì shù yì zhě duō wǎng cóng zhī
太安二年，昌于安陆县石岩山屯聚，去郡八十里，诸流人及避戍役者多往从之。
chāng nǎi yì xìng míng wéi li chén
昌乃易姓名为李辰。
tài shǒu gōng qīn qiǎn jūn jiù tǎo zhé wèi suǒ pò
太守弓钦遣军就讨，辄为所破。
chāng tú zhòng rì duō suì lái gōng jùn
昌徒众日多，遂来攻郡。
qīn chū zhàn dà bài nǎi jiāng jiā nán bēn miǎn kǒu
钦出战，大败，乃将家南奔沔口。
zhèn nán dà jiāng jūn xīn yě wáng xīn qiǎn qí dū jìn mǎn tǎo chāng yú suí jùn xi dà zhàn mǎn bài zǒu chāng de qí qì zhàng jù yǒu jiāng xià jí qí fǔ kù
镇南大将军、新野王歆遣骑督靳满讨昌于随郡西，大战，满败走，昌得其器杖，据有江夏，即其府库。
zào yāo yán yún dāng yǒu shèng rén chū
造妖言云：“当有圣人出。
shān dōu xiàn lì qiū chén yù yú jiāng xià chāng míng zhī wèi shèng rén shèng chē fú chū yíng zhī lì wèi tiān zǐ zhì bǎi guān
”山都县吏丘沈遇于江夏，昌名之为圣人，盛车服出迎之，立为天子，置百官。
chén yì xìng míng wéi liú ní chēng hàn hòu yǐ chāng wèi xiàng guó chāng xiōng wèi wèi chē qí jiāng jūn dì fàng guǎng wǔ jiāng jūn gè lǐng bīng
沈易姓名为刘尼，称汉后，以昌为相国，昌兄味为车骑将军，弟放广武将军，各领兵。
yú shí yán zhōng zuò gōng diàn yòu yú yán shàng zhī zhú wèi niǎo xíng yī yǐ wǔ cǎi jù ròu yú qí bàng zhòng niǎo qún jí zhà yún fèng huáng jiàng yòu yán zhū páo yù xǐ tiě quàn jīn gǔ zì rán ér zhì
于石岩中作宫殿，又于岩上织竹为鸟形，衣以五彩，聚肉于其傍，众鸟群集，诈云凤皇降，又言珠袍、玉玺、铁券、金鼓自然而至。
nǎi xià shè shū jiàn yuán shén fèng jiāo sì fú sè yī hàn gù shì
乃下赦书，建元神凤，郊祀、服色依汉故事。
qí yǒu bù yīng qí mù zhě zú zhū
其有不应其募者，族诛。
yòu liú é yán yún jiāng huái yǐ nán dāng tú fǎn nì guān jūn dà qǐ xī zhū tǎo zhī
又流讹言云：“江淮已南当图反逆，官军大起， 悉诛讨之。
qún xiǎo hù xiāng shān dòng rén qíng huáng jù jiāng miǎn jiān yī shí biāo qǐ shù yá qí míng gǔ jiǎo yǐ yīng chāng xún yuè zhī jiān zhòng zhì sān wàn jiē yǐ jiàng kē tóu shou tì zhī yǐ máo
”群小互相扇动，人情惶惧，江沔间一时猋起，竖牙旗，鸣鼓角，以应昌，旬月之间，众至三万，皆以绛科头，扌替之以毛。
jiāng xià yì yáng shì shù mò bù cóng zhī wéi jiāng xià jiù xìng jiāng ān lìng wáng yǔ xiù cái lǚ ruí bù cóng
江夏、义阳士庶莫不从之， 惟江夏旧姓江安令王伛、秀才吕蕤不从。
chāng yǐ sān gōng wèi zhēng zhī yǔ ruí mì jiāng zōng shì bìng bēn rǔ nán tóu yù zhōu cì shǐ liú qiáo
昌以三公位征之，伛、蕤密将宗室并奔汝南，投豫州刺史刘乔。
xiāng rén qī sī lìng li quán cháng ān lìng wú fèng xiào lián wú chàng jiū hé shàn tǔ de wǔ bǎi yú jiā zhuī suí yǔ děng bù yù yāo nì
乡人期思令李权、常安令吴凤、孝廉吴畅纠合善土，得五百余家，追随伛等，不豫妖逆。
xīn yě wáng xīn shàng yán yāo zéi zhāng chāng liú ní wàng chēng shén shèng quǎn yáng wàn jì jiàng tóu máo miàn tiāo dāo zǒu jǐ qí fēng bù kě dāng
新野王歆上言：“妖贼张昌、刘尼妄称神圣，犬羊万计，绛头毛面，挑刀走戟， 其锋不可当。
qǐng tái chì zhū jūn sān dào jiù zhù
请台敕诸军，三道救助。
yú shì liú qiáo lǜ zhū jūn jù rǔ nán yǐ yù zéi qián jiāng jūn zhào xiāng lǐng jīng zú bā qiān jù wǎn zhù píng nán jiāng jūn yáng yī jù shǒu
”于是刘乔率诸军据汝南以御贼，前将军赵骧领精卒八千据宛，助平南将军羊伊距守。
chāng qiǎn qí jiāng jūn huáng lín wèi dà dū dū lǜ èr wàn rén xiàng yù zhōu qián qū li gōng yù lüè qǔ rǔ shuǐ jū rén qiáo qiǎn jiàng jūn li yáng nì jī dà pò zhī
昌遣其将军黄林为大都督，率二万人向豫州，前驱李宫欲掠取汝水居人，乔遣将军李杨逆击，大破之。
lín děng dōng gōng yì yáng tài shǒu liáng huán yīng chéng gù shǒu
林等东攻弋阳，太守梁桓婴城固守。
yòu qiǎn qí jiāng mǎ wǔ pò wǔ chāng hài tài shǒu chāng zì lǐng qí zhòng
又遣其将马武破武昌，害太守，昌自领其众。
xi gōng wǎn pò zhào xiāng hài yáng yī
西攻宛，破赵骧， 害羊伊。
jìn gōng xiāng yáng hài xīn yě wáng xīn
进攻襄阳，害新野王歆。
chāng bié lǜ shí bīng dōng pò jiāng yáng èr zhōu wěi zhì shǒu cháng
昌别率石冰东破江、扬二州，伪置守长。
dāng shí wǔ zhōu zhī jìng jiē wèi bī cóng nì
当时五州之境皆畏逼从逆。
yòu qiǎn qí jiāng chén zhēn chén lán zhāng fu děng gōng cháng shā xiāng dōng líng líng zhū jùn
又遣其将陈贞、陈兰、张甫等攻长沙、湘东、零陵诸郡。
chāng suī kuà dài wǔ zhōu shù lì mù shǒu jiē jié dào xiǎo rén ér wú jìn zhì dàn yǐ jié lüè wèi wu rén qíng jiàn lí
昌虽跨带五州，树立牧守，皆桀盗小人而无禁制，但以劫掠为务，人情渐离。
shì suì zhào yǐ níng shuò jiāng jūn lǐng nán mán xiào wèi liú hóng zhèn wǎn hóng qiǎn sī mǎ táo kǎn cān jūn kuǎi huán pí chū děng lǜ zhòng tǎo chāng yú jìng líng liú qiáo yòu qiǎn jiàng jūn li yáng dū hù yǐn fèng zǒng bīng xiàng jiāng xià
是岁，诏以宁朔将军、领南蛮校尉刘弘镇宛，弘遣司马陶侃、参军蒯桓、皮初等率众讨昌于竟陵，刘乔又遣将军李杨、督护尹奉总兵向江夏。
kǎn děng yǔ chāng kǔ zhàn lěi rì dà pò zhī nà xiáng wàn jì chāng nǎi chén cuàn yú xià jùn shān
侃等与昌苦战累日， 大破之，纳降万计，昌乃沈窜于下俊山。
míng nián qiū nǎi qín zhī chuán shǒu jīng shī tóng dǎng bìng yí sān zú
明年秋，乃擒之，传首京师，同党并夷三族。
chén mǐn zì lìng tōng lú jiāng rén yě
陈敏，字令通，庐江人也。
shǎo yǒu gàn néng yǐ jùn lián lì bǔ shàng shū cāng bù lìng shǐ
少有干能，以郡廉吏补尚书仓部令史。
jí zhào wáng cuàn nì sān wáng qǐ yì bīng jiǔ zhūn bù sàn jīng shī cāng lǐn kōng xū mǐn jiàn yì yuē nán fāng mǐ gǔ jiē jī shù shí nián shí jiāng yù fǔ bài ér bù cáo yùn yǐ jì zhōng zhōu fēi suǒ yǐ jiù huàn zhōu jí yě
及赵王篡逆， 三王起义兵，久屯不散，京师仓廪空虚，敏建议曰：“南方米谷皆积数十年，时将欲腐败，而不漕运以济中州，非所以救患周急也。
cháo tíng cóng zhī yǐ mǐn wèi hé féi dù zhī qiān guǎng líng dù zhī
”朝廷从之，以敏为合肥度支， 迁广陵度支。
zhāng chāng zhī luàn qiǎn qí jiāng shí bīng děng qù shòu chūn dū du liú zhǔn yōu huáng jì wú suǒ chū
张昌之乱，遣其将石冰等趣寿春，都督刘准忧惶计无所出。
shí mǐn tǒng dà jūn zài shòu chūn wèi zhǔn yuē cǐ děng běn bù lè yuǎn shù gù bī pò chéng zéi
时敏统大军在寿春， 谓准曰：“此等本不乐远戍，故逼迫成贼。
wū hé zhī zhòng qí shì yì lí
乌合之众，其势易离。
mǐn qǐng hé lǜ yùn bīng gōng fēn pèi zhòng lì pò zhī bì yǐ
敏请合率运兵， 公分配众力，破之必矣。
zhǔn nǎi yì mǐn bīng jī zhī pò wú hóng shí bīng děng mǐn suì chéng shèng zhú běi zhàn shù shí hé
”准乃益敏兵击之，破吴弘、石冰等，敏遂乘胜逐北，战数十合。
shí bīng zhòng shí bèi mǐn yǐ shǎo jī zhòng měi zhàn jiē kè suì zhì yáng zhōu
时冰众十倍，敏以少击众，每战皆克，遂至扬州。
huí tǎo xú zhōu zéi fēng yún yún jiāng zhāng tǒng zhǎn yún jiàng
回讨徐州贼封云，云将张统斩云降。
mǐn yǐ gōng wèi guǎng líng xiāng
敏以功为广陵相。
shí huì dì xìng cháng ān sì fāng jiāo zhēng mǐn suì yǒu gē jù jiāng dōng zhī zhì
时惠帝幸长安，四方交争，敏遂有割据江东之志。
qí fù wén zhī nù yuē miè wǒ mén zhě bì cǐ r yě
其父闻之，怒曰：“灭我门者，必此儿也！
fù wáng qù zhí
”父亡，去职。
dōng hǎi wáng yuè dāng xi yíng dà jià chéng zhì qǐ mǐn wèi yòu jiāng jūn jiǎ jié qián fēng dū du zhì shū yú mǐn yuē
东海王越当西迎大驾， 承制起敏为右将军、假节、前锋都督，致书于敏曰：
jiāng jūn jiàn móu fù guó zé yǒu dà cáo zhī xūn
将军建谋富国，则有大漕之勋。
jí zāo bīng chāng zhī luàn zé shǒu lǜ yì tú yǐ guǎ dí zhòng
及遭冰昌之乱，则首率义徒，以寡敌众。
wài wú qiáng bīng zhī yuán nèi wú yùn chóu zhī lǚ zhī shēn tǐng lì xióng lüè cóng héng zhuó qí móu yú mǎ shǒu duó líng jì yú lín wēi jīn shēng zhèn yú jiāng wài jīng guāng hè yú yáng chu
外无强兵之援，内无运筹之侣，只身挺立，雄略从横，擢奇谋于马首，夺灵计于临危， 金声振于江外，精光赫于扬楚。
gōng jiān xiàn xiǎn sān shí yú zhàn shī tú wú kuī qíng dí zì miè
攻坚陷险，三十余战，师徒无亏，勍敌自灭。
wǔ zhōu fù quán bāo máo rù gòng qǐ fēi jiāng jūn zhī gōng lì zāi
五州复全，苞茅入贡，岂非将军之功力哉！
jīn jié zéi tún jié yóu hún hé jì shǔ fú zhì cuàn cáng nì chén liú shǐ yù jiān dào zhōng tú bù guǐ
今羯贼屯结，游魂河济，鼠伏雉窜，藏匿陈留，始欲奸盗，终图不轨。
jiāng jūn sūn wú zhī shù jì míng yǐ shì zhī gōng xiān zhe gū yǔ jiāng jūn qíng fèn tè lóng xiǎng gē cǎo tǔ zhī āi yì nán jū zhī sī shě dié zhí gē lái xù guó nàn
将军孙吴之术既明，已试之功先著，孤与将军情分特隆，想割草土之哀，抑难居之思，舍绖执戈，来恤国难。
tiān zǐ yuǎn xún luán yú wèi fǎn yǐn lǐng dōng juàn yǒu huái shān líng
天子远巡，銮舆未反，引领东眷，有怀山陵。
dāng píng jiāng jūn lù lì wáng lù yǒu xuán
当凭将军戮力， 王辂有旋。
jiāng jūn lǜ jiāng suǒ lǐng chéng shū fēng fā mǐ bù jūn zī wéi jiāng jūn suǒ yùn
将军率将所领，承书风发，米布军资，惟将军所运。
shí yuè tǎo yù zhōu cì shǐ liú qiáo mǐn yǐn bīng huì zhī yǔ yuè jù bài yú xiāo
时越讨豫州刺史刘乔，敏引兵会之，与越俱败于萧。
mǐn yīn zhōng guó dà luàn suì qǐng dōng guī shōu bīng jù lì yáng
敏因中国大乱，遂请东归， 收兵据历阳。
huì wú wáng cháng shì gān zhuō zì luò zhì jiào zhuō jiǎ chēng huáng tài dì mìng bài mǐn wèi yáng zhōu cì shǐ bìng jiǎ jiāng dōng shǒu wàng gù róng děng sì shí yú rén wèi jiāng jūn jùn shǒu róng bìng wěi cóng zhī
会吴王常侍甘卓自洛至，教卓假称皇太弟命，拜敏为扬州刺史，并假江东首望顾荣等四十余人为将军、郡守，荣并伪从之。
mǐn wèi xi qǔ zhuó nǚ suì xiāng wéi biǎo lǐ
敏为息娶卓女，遂相为表里。
yáng zhōu cì shǐ liú jī dān yáng tài shǒu wáng guǎng děng jiē qì guān bēn zǒu
扬州刺史刘机、丹阳太守王广等皆弃官奔走。
mǐn dì chǎng zhī gù róng děng yǒu èr xīn quàn mǐn shā zhī mǐn bù cóng
敏弟昶知顾荣等有贰心，劝敏杀之， 敏不从。
chǎng jiāng jīng bīng shù wàn jù wū jiāng dì huī lǜ qián duān děng nán kòu jiāng zhōu cì shǐ yīng miǎo bēn zǒu dì bīn dōng lüè zhū jùn suì jù yǒu wú yuè zhī de
昶将精兵数万据乌江，弟恢率钱端等南寇江州，刺史应邈奔走，弟斌东略诸郡，遂据有吴越之地。
mǐn mìng liáo zuǒ yǐ jǐ wèi dū du jiāng dōng jūn shì dà sī mǎ chu gōng fēng shí jùn jiā jiǔ cì liè shàng shàng shū chēng zì jiāng rù hé fèng yíng luán jià
敏命寮佐以己为都督江东军事、大司马、楚公，封十郡， 加九锡，列上尚书，称自江入河，奉迎銮驾。
dōng hǎi wáng jūn zī jì jiǔ huá tán wén mǐn zì xiāng shǔ zhì ér gù róng děng bìng jiāng dōng shǒu wàng xī shòu mǐn guān jué nǎi yí róng děng shū yuē
东海王军谘祭酒华谭闻敏自相署置，而顾荣等并江东首望，悉受敏官爵，乃遗荣等书曰：
shí bīng zhī luàn cháo tíng lù mǐn wēi gōng gù jiā yuè cì zhī lǐ shòu yǐ shàng jiāng zhī rèn shù yǒu hán lú yī shì zhī xiào
石冰之乱，朝廷录敏微功，故加越次之礼，授以上将之任，庶有韩卢一噬之效。
ér běn xìng xiōng jiǎo sù wú shí dá tān róng gàn yùn nì tiān ér dòng zǔ bīng zuò wēi dào jù wú huì nèi yòng xiōng dì wài wěi jūn lì shàng fù cháo tíng chǒng shòu zhī róng xià gū zǎi fǔ guò lǐ zhī huì
而本性凶狡，素无识达，贪荣干运，逆天而动，阻兵作威，盗据吴会，内用凶弟， 外委军吏，上负朝廷宠授之荣，下孤宰辅过礼之惠。
tiān dào fá è rén shén suǒ bù yòu
天道伐恶，人神所不祐。
suī zǔ cháng jiāng mìng wēi zhāo lù
虽阻长江，命危朝露。
zhōng jié lìng tú jūn zǐ gāo xíng qū jié fù nì yì shì suǒ chǐ
忠节令图，君子高行，屈节附逆，义士所耻。
wáng shǔ pǐ fū zhì bù kě qū
王蜀匹夫，志不可屈；
yú qī mù yì yǔn shǒu yàn tíng
于期慕义，陨首燕庭。
kuàng wú huì rén rén bìng shòu guó chǒng huò pōu fú míng jùn huò liè wéi jìn chén ér biàn rǔ shēn jiān rén zhī cháo jiàng jié nì pàn zhī dǎng qǐ sǎng qū xī bù yì xiū hu
况吴会仁人并受国宠，或剖符名郡，或列为近臣，而便辱身奸人之朝，降节逆叛之党，稽颡屈膝，不亦羞乎！
xī gōng shèng jué lì bù shí mǎng cháo
昔龚胜绝粒，不食莽朝；
lǔ lián fù hǎi chǐ wèi qín chén
鲁连赴海，耻为秦臣。
jūn zǐ yì xíng tóng fú qiān zǎi yáo dù yǎ liàng qǐ dú shì ān
君子义行，同符千载，遥度雅量，岂独是安！
xī wú zhī wǔ liè chēng měi yī dài suī fèn qí wǎn yè yì shòu zhé xiāng yáng
昔吴之武烈，称美一代，虽奋奇宛叶，亦受折襄阳。
tǎo nì xióng qì zhì cún zhōng xià lín jiāng fā nù mìng qì dān tú
讨逆雄气，志存中夏，临江发怒，命讫丹徒。
lài xiān zhǔ chéng yùn xióng móu tiān tǐng shàng nèi yǐ cí mǔ rén míng zhī jiào wài zhàng zǐ bù tíng zhēng zhī zhōng yòu yǒu zhū gě gù bù zhāng zhū lù quán zhī zú gù néng biān chī bǎi yuè chēng zhì nán zhōu
赖先主承运，雄谋天挺，尚内倚慈母仁明之教，外杖子布廷争之忠，又有诸葛、顾、步、张、朱、陆、全之族，故能鞭笞百越，称制南州。
rán bīng jiā zhī xìng bù chū sān shì yùn wèi yíng bǎi guī mìng rù chén
然兵家之兴，不出三世，运未盈百，归命入臣。
jīn yǐ chén mǐn cāng bù lìng shǐ qī dì wán rǒng liù pǐn xià cái yù niè huán wáng zhī gāo zōng dǎo tài huáng zhī jué guǐ yuǎn dù zhū xián yóu dāng wèi xǔ yě
今以陈敏仓部令史，七第顽冗，六品下才，欲蹑桓王之高踪，蹈大皇之绝轨，远度诸贤，犹当未许也。
zhū jūn chuí tóu bù néng jiàn dí yì zhī móu
诸君垂头，不能建翟义之谋；
ér gù shēng fǔ méi yǐ shòu jī bàn zhī rǔ
而顾生俯眉，已受羁绊之辱。
huáng yú dōng xuān xíng jí zǐ guǎn bǎi liáo chuí yīng yún xiáng fèng quē miào shèng zhī mó qián yùn wéi wò
皇舆东轩，行即紫馆，百僚垂缨，云翔凤阙，庙胜之谟，潜运帷幄。
rán hòu fā jīng zhōu wǔ lǚ shùn liú dōng xià xú zhōu ruì fēng nán jù táng yì
然后发荆州武旅，顺流东下，徐州锐锋，南据堂邑；
zhēng dōng jìng zú yào wēi lì yáng
征东劲卒，耀威历阳；
fēi qiáo yuè héng jiāng zhī jīn fàn zhōu shè guā bù zhī zhǔ
飞桥越横江之津，泛舟涉瓜步之渚；
wēi zhèn dān yáng qín kòu jiàn yè ér zhū xián hé yán jiàn zhōng zhōu zhī shì yá
威震丹阳，擒寇建邺，而诸贤何颜见中州之士邪！
xiǎo kòu gé jīn yīn fú dào kuò yǐn lǐng nán wàng qíng cún jiù huái
小寇隔津，音符道阔，引领南望，情存旧怀。
zhōng yì zhī rén hé shì miè yǒu
忠义之人，何世蔑有！
fu wēi ér bù néng ān wáng ér bù néng cún jiāng hé guì hu
夫危而不能安，亡而不能存，将何贵乎！
yǒng cháng sù dé qíng suǒ sù zhòng
永长宿德，情所素重；
yàn xiān chuí fà fēn zhe jīn shí
彦先垂发，分著金石；
gōng zhòu zǎo jiāo ēn jì tè lóng
公胄早交，恩纪特隆；
lìng bó yì shēng qīn hǎo mì jié
令伯义声，亲好密结。
shàng yù yǔ zhū xián xiào jì zǐ chén jiàn gōng dì jí
上欲与诸贤效冀紫宸，建功帝籍。
rú qí bù ěr yì kě fàn zhōu hé wèi jī jí qīng gē
如其不尔，亦可泛舟河渭，击楫清歌。
hé wéi rǔ shēn xiǎo kòu zhī shǒu yǐ dǎo nì luàn zhī huò hu
何为辱身小寇之手，以蹈逆乱之祸乎！
xī wèi tóng zhì jīn yǐ shū yù
昔为同志， 今已殊域；
wǎng wèi yī tǐ jīn chéng yì shēn
往为一体，今成异身。
zhān jiāng cháng tàn fēi zǐ shuí sī
瞻江长叹，非子谁思！
yuàn tú liáng cè yǐ cún jiā móu yě
愿图良策，以存嘉谋也。
mǐn fán cái wú yuǎn lüè yī dàn jù yǒu jiāng dōng xíng zhèng wú zhāng bù wéi yīng jùn suǒ fú qiě zǐ dì xiōng bào suǒ zài wéi huàn
敏凡才无远略，一旦据有江东，刑政无章，不为英俊所服，且子弟凶暴，所在为患。
zhōu gù róng zhī tú cháng jù huò bài yòu de tán shū jiē yǒu cán sè
周、顾荣之徒常惧祸败，又得谭书，皆有惭色。
róng qiǎn shǐ mì bào zhēng dōng dà jiàng jūn liú zhǔn qiǎn bīng lín jiāng jǐ wèi nèi yìng
、荣遣使密报征东大将军刘准遣兵临江，己为内应。
zhǔn qiǎn yáng zhōu cì shǐ liú jī níng yuǎn jiāng jūn héng yàn děng chū lì yáng mǐn shǐ dì chǎng jí jiāng jūn qián guǎng cì wū jiāng yǐ jù zhī yòu qiǎn dì hóng wèi lì yáng tài shǒu shù niú zhǔ
准遣扬州刺史刘机、宁远将军衡彦等出历阳，敏使弟昶及将军钱广次乌江以距之，又遣弟闳为历阳太守，戍牛渚。
qián guǎng jiā zài cháng chéng xiāng rén yě qián shǐ tú chǎng
钱广家在长城，乡人也，潜使图昶。
guǎng qiǎn qí shǔ hé kāng qián xiàng tóu mù sòng bái shì yú chǎng chǎng fǔ tóu shì shū kāng huī dāo zhǎn zhī chēng zhōu xià yǐ shā mǐn gǎn yǒu dòng zhě zhū sān zú chuī jiǎo wèi nèi yìng
广遣其属何康、钱象投募送白事于昶，昶俯头视书，康挥刀斩之，称州下已杀敏，敢有动者诛三族，吹角为内应。
guǎng xiān lè bīng zài zhū què qiáo chén bīng shuǐ nán róng yòu shuō gān zhuō zhuō suì bèi mǐn
广先勒兵在朱雀桥，陈兵水南、 、荣又说甘卓，卓遂背敏。
mǐn lǜ wàn yú rén jiāng yǔ zhuō zhàn wèi huò jì róng yǐ bái yǔ shàn huī zhī mǐn zhòng kuì sàn
敏率万余人将与卓战，未获济，荣以白羽扇麾之，敏众溃散。
mǐn dān qí dōng bēn zhì jiāng chéng wèi yì bīng suǒ zhǎn mǔ jí qī zǐ jiē fú zhū yú shì kuài jī zhū jùn bìng shā mǐn zhū dì wú yí yān
敏单骑东奔至江乘，为义兵所斩，母及妻子皆伏诛，于是会稽诸郡并杀敏诸弟无遗焉。
wáng rú jīng zhào xīn fēng rén yě
王如，京兆新丰人也。
chū wèi zhōu wǔ lì yù luàn liú yí zhì wǎn
初为州武吏，遇乱流移至宛。
shí zhū liú rén yǒu zhào bìng qiǎn hái xiāng lǐ rú yǐ guān zhōng huāng cán bù yuàn guī
时诸流人有诏并遣还乡里， 如以关中荒残，不愿归。
zhēng nán jiāng jūn shān jiǎn nán zhōng láng jiàng dù ruí gè qiǎn bīng sòng zhī ér cù qī lìng fā
征南将军山简、南中郎将杜蕤各遣兵送之，而促期令发。
rú suì qián jié zhū wú lài shào nián yè xí èr jūn pò zhī
如遂潜结诸无赖少年，夜袭二军，破之。
dù ruí xī zhòng jī rú zhàn yú niè yáng ruí jūn dà bài
杜蕤悉众击如，战于涅阳，蕤军大败。
shān jiǎn bù néng yù yí tún xià kǒu rú yòu pò xiāng chéng
山简不能御，移屯夏口，如又破襄城。
yú shì nán ān páng shí féng yì yán yí cháng ān hóu tuō děng gè shuài qí dǎng gōng zhū chéng zhèn duō shā lìng zhǎng yǐ yīng zhī
于是南安庞实、冯翊严嶷、长安侯脱等各帅其党攻诸城镇，多杀令长以应之。
wèi jǐ zhòng zhì sì wǔ wàn zì hào dà jiàng jūn lǐng sī yōng èr zhōu mù
未几，众至四五万，自号大将军，领司、雍二州牧。
rú jù shí lè zhī gōng jǐ yě nǎi hòu huì yú lēi jié wèi xiōng dì lēi yì jiǎ qí qiáng ér nà zhī
如惧石勒之攻己也，乃厚贿于勒，结为兄弟，勒亦假其强而纳之。
shí hóu tuō jù wǎn yǔ rú bù xié rú shuō lēi yuē hóu tuō suī míng hàn chén qí shí hàn zéi
时侯脱据宛， 与如不协，如说勒曰：“侯脱虽名汉臣，其实汉贼。
rú cháng kǒng qí lái xí xiōng yi bèi zhī
如常恐其来袭，兄宜备之。
lēi sù nù tuō èr jǐ dàn rú chún chǐ gù bù gōng zhī
” 勒素怒脱贰己，惮如唇齿，故不攻之。
jí wén rú yán shén yuè suì yè lìng sān jūn rù shí dài mìng jī míng ér jià hòu chū zhě zhǎn chen yā wǎn mén gōng zhī xún yǒu èr rì ér kè zhī lēi suì zhǎn tuō
及闻如言，甚悦，遂夜令三军蓐食待命，鸡鸣而驾，后出者斩，晨压宛门攻之，旬有二日而克之，勒遂斩脱。
rú yú shì dà lüè miǎn hàn jìn bī xiāng yáng
如于是大掠沔汉， 进逼襄阳。
zhēng nán shān jiǎn shǐ jiāng zhào tóng shuài shī jī zhī jīng nián bù néng kè zhì lì bìng qū suì yīng chéng zì shǒu
征南山简使将赵同帅师击之，经年不能克，智力并屈，遂婴城自守。
wáng chéng shuài jūn fù jīng dū rú yāo jī pò zhī
王澄帅军赴京都，如邀击破之。
rú lián nián zhǒng gǔ jiē huà wèi yǒu jūn zhōng dà jī qí dǎng hù xiāng gōng jié guān jūn jìn tǎo gè xiāng shuài lái jiàng
如连年种谷皆化为莠，军中大饥，其党互相攻劫，官军进讨，各相率来降。
rú jì wú suǒ chū guī yú wáng dūn
如计无所出，归于王敦。
dūn cóng dì léng ài rú xiāo wǔ qǐng dūn pèi jǐ huī xià
敦从弟棱爱如骁武，请敦配己麾下。
dūn yuē cǐ bèi xiāo xiǎn nán xù rǔ xìng jì jí bù néng róng yǎng gēng chéng huò duān
敦曰：“此辈虓险难蓄， 汝性忌急，不能容养，更成祸端。
léng gù qǐng yǔ zhī
”棱固请，与之。
léng zhì zhū zuǒ yòu shén jiā chǒng yù
棱置诸左右，甚加宠遇。
rú shù yǔ dūn zhū jiāng jiǎo shè lǚ dòu zhēng wèi guò shī léng guǒ bù róng ér zhàng zhī rú shén yǐ wéi chǐ
如数与敦诸将角射，屡斗争为过失，棱果不容而杖之，如甚以为耻。
chū dūn yǒu bù chén zhī jī léng měi jiàn zhī dūn cháng nù qí yì jǐ
初，敦有不臣之迹， 棱每谏之，敦常怒其异己。
jí dūn wén rú wèi léng suǒ rǔ mì shǐ rén jī nù zhī quàn lìng shā léng
及敦闻如为棱所辱，密使人激怒之，劝令杀棱。
rú yì léng yīn xián yàn qǐng jiàn wǔ wèi huan léng cóng zhī
如诣棱， 因闲宴，请剑舞为欢，棱从之。
rú yú shì wǔ dāo wèi xì jiàn jiàn lái qián
如于是舞刀为戏，渐渐来前。
léng è ér ā zhī bù zhǐ huà zuǒ yòu shǐ qiān qù rú zhí qián hài léng
棱恶而呵之不止，叱左右使牵去，如直前害棱。
dūn wén ér yáng jīng yì bǔ rú zhū zhī
敦闻而阳惊，亦捕如诛之。
dù céng xīn yě rén nán zhōng láng jiàng ruí zhī cóng zǔ dì yě
杜曾，新野人，南中郎将蕤之从祖弟也。
shǎo xiāo yǒng jué rén néng bèi jiǎ yóu yú shuǐ zhōng
少骁勇绝人，能被甲游于水中。
shǐ wèi xīn yě wáng xīn zhèn nán cān jūn lì huá róng lìng zhì nán mán sī mǎ
始为新野王歆镇南参军，历华容令，至南蛮司马。
fán yǒu zhàn zhèn yǒng guàn sān jūn
凡有战阵，勇冠三军。
huì yǒng jiā zhī luàn jīng zhōu huāng gěng gù yá mén jiāng hú gāng jù zhòng yú jìng líng zì hào chu gōng jiǎ céng jìng líng tài shǒu
会永嘉之乱， 荆州荒梗，故牙门将胡亢聚众于竟陵，自号楚公，假曾竟陵太守。
gāng hòu yǔ qí dǎng zì xiāng cāi èr zhū qí xiāo jiàng shù shí rén céng xīn bù zì ān qián móu tú zhī nǎi bēi shēn qū jié yǐ shì yú gāng gāng fú zhī jué shén xìn rèn zhī
亢后与其党自相猜贰，诛其骁将数十人，曾心不自安，潜谋图之，乃卑身屈节以事于亢，亢弗之觉， 甚信任之。
huì jīng zhōu zéi wáng chōng zì hào jīng zhōu cì shǐ bù zhòng yì shèng lǚ qiǎn bīng chāo gāng suǒ tǒng gāng huàn zhī wèn jì yú céng céng quàn lìng jī zhī gāng yǐ wéi rán
会荆州贼王冲自号荆州刺史，部众亦盛，屡遣兵抄亢所统，亢患之，问计于曾，曾劝令击之，亢以为然。
céng bái gāng qǔ zhàng xià dāo jǐ fù gōng mó zhī yīn qián yǐn wáng chōng zhī bīng
曾白亢取帐下刀戟付工磨之，因潜引王冲之兵。
gāng qiǎn jīng qí chū jù chōng chéng zhōng kōng xū céng yīn zhǎn gāng ér bìng qí zhòng zì hào nán zhōng láng jiàng lǐng jìng líng tài shǒu
亢遣精骑出距冲，城中空虚，曾因斩亢而并其众，自号南中郎将、领竟陵太守。
céng qiú nán jùn tài shǒu liú wu nǚ bù dé jǐn miè qí jiā
曾求南郡太守刘务女不得，尽灭其家。
huì mǐn dì qiǎn dì wǔ yī wèi ān nán jiāng jūn jīng zhōu cì shǐ céng yíng yī yú xiāng yáng wèi xiōng zi qǔ yī nǚ suì fēn jù miǎn hàn
会愍帝遣第五猗为安南将军、荆州刺史，曾迎猗于襄阳，为兄子娶猗女，遂分据沔汉。
shí táo kǎn xīn pò dù tāo chéng shèng jī céng yǒu qīng céng zhī sè
时陶侃新破杜弢，乘胜击曾，有轻曾之色。
kǎn sī mǎ lǔ tián yán yú kǎn yuē gǔ rén zhēng zhàn xiān liào qí jiāng jīn shǐ jūn zhū jiāng wú jí céng zhě wèi yì kě bī yě
侃司马鲁恬言于侃曰：“古人争战， 先料其将，今使君诸将无及曾者，未易可逼也。
kǎn bù cóng jìn jūn wéi zhī yú shí chéng
”侃不从，进军围之于石城。
shí céng jūn duō qí ér kǎn bīng wú mǎ céng mì kāi mén tū kǎn zhèn chū qí hòu fǎn jī qí bèi kǎn shī suì bài tóu shuǐ sǐ zhě shù bǎi rén
时曾军多骑，而侃兵无马，曾密开门，突侃阵，出其后，反击其背，侃师遂败，投水死者数百人。
céng jiāng qū shùn yáng xià mǎ bài kǎn gào cí ér qù
曾将趋顺阳，下马拜侃，告辞而去。
jì ér zhì jiān yú píng nán jiāng jūn xún sōng qiú tǎo dān shuǐ zéi yǐ zì xiào sōng nà zhī
既而致笺于平南将军荀崧，求讨丹水贼以自效，崧纳之。
kǎn yí sōng shū yuē dù céng xiōng jiǎo suǒ jiāng zhī zú jiē chái láng yě kě wèi shì xiāo sì mǔ zhī wù
侃遗崧书曰：“杜曾凶狡，所将之卒皆豺狼也，可谓氏枭食母之物。
cǐ rén bù sǐ zhōu tǔ wèi níng zú xià dāng shi wú yán
此人不死，州土未宁，足下当识吾言。
sōng yǐ wǎn zhōng bīng shǎo jiè céng wèi wài yuán bù cóng kǎn yán
”崧以宛中兵少，藉曾为外援， 不从侃言。
céng fù lǜ liú wáng èr qiān yú rén wéi xiāng yáng shù rì bù xià ér hái
曾复率流亡二千余人围襄阳，数日不下而还。
jí wáng gǎo wèi jīng zhōu cì shǐ céng jù zhī gǎo shǐ jiāng wèi guǐ zhào yòu jī céng jiē wèi céng suǒ shā
及王暠为荆州刺史，曾距之，暠使将未轨、赵诱击曾，皆为曾所杀。
wáng dūn qiǎn zhōu fǎng tǎo zhī lǚ zhàn bù néng kè fǎng qián qiǎn rén yuán shān kāi dào chū céng bù yì yǐ xí zhī céng zhòng kuì qí jiāng mǎ jùn sū wēn děng zhí céng yì fǎng jiàng
王敦遣周访讨之，屡战不能克，访潜遣人缘山开道，出曾不意以袭之，曾众溃，其将马俊、 苏温等执曾诣访降。
fǎng yù shēng zhì wǔ chāng ér zhū guǐ xi chāng zhào yòu xī yìn jiē qǐ céng yǐ fù yuān yú shì zhǎn céng ér chāng yìn jī qí ròu ér dàn zhī
访欲生致武昌，而朱轨息昌、赵诱息胤皆乞曾以复冤，于是斩曾，而昌、胤脔其肉而啖之。
dù tāo zì jǐng wén shǔ jùn chéng dū rén yě
杜弢，字景文，蜀郡成都人也。
zǔ zhí yǒu míng shǔ tǔ wǔ dì shí wéi fú jié lìng
祖植，有名蜀土，武帝时为符节令。
fù lüè yáng hù jūn
父， 略阳护军。
tāo chū yǐ cái xué zhù chēng zhōu jǔ xiù cái
弢初以才学著称，州举秀才。
zāo li xiáng zhī luàn bì dì nán píng tài shǒu yīng zhān ài qí cái ér lǐ zhī
遭李庠之乱，避地南平，太守应詹爱其才而礼之。
hòu wèi lǐ líng lìng
后为醴陵令。
shí bā shǔ liú rén rǔ bān jiǎn shuò děng shù wàn jiā bù zài jīng xiāng jiān ér wèi jiù bǎi xìng zhī suǒ qīn kǔ bìng huái yuàn hèn
时巴蜀流人汝班、蹇硕等数万家，布在荆湘间，而为旧百姓之所侵苦，并怀怨恨。
huì shǔ zéi li xiāng shā xiàn lìng tún jù lè xiāng zhòng shù bǎi rén tāo yǔ yīng zhān jī xiāng pò zhī
会属贼李骧杀县令，屯聚乐乡，众数百人，弢与应詹击骧， 破之。
shǔ rén dù chóu jiǎn fǔ děng fù rǎo xiāng zhōu cān jūn féng sù yǔ rǔ bān bù xié yán yú cì shǐ xún tiào yuē liú rén jiē yù fǎn
蜀人杜畴、蹇抚等复扰湘州，参军冯素与汝班不协，言于刺史荀眺曰：“流人皆欲反。
tiào yǐ wéi rán yù jǐn zhū liú rén
”眺以为然，欲尽诛流人。
bān děng jù sǐ jù zhòng yǐ yīng chóu
班等惧死，聚众以应畴。
shí tāo zài xiāng zhōng zéi zhòng gòng tuī tāo wéi zhǔ tāo zì chēng liáng yì èr zhōu mù píng nán jiāng jūn xiāng zhōu cì shǐ gōng pò jùn xiàn tiào wěi chéng zǒu guǎng zhōu
时弢在湘中，贼众共推弢为主，弢自称梁益二州牧、平难将军、湘州刺史，攻破郡县，眺委城走广州。
guǎng zhōu cì shǐ guō nè qiǎn shǐ xīng tài shǒu yán zuǒ lǜ zhòng gōng tāo tāo nì jī pò zhī
广州刺史郭讷遣始兴太守严佐率众攻弢，弢逆击破之。
jīng zhōu cì shǐ wáng chéng fù qiǎn wáng jī jī tāo bài yú bā líng
荆州刺史王澄复遣王机击弢， 败于巴陵。
tāo suì zòng bīng sì bào wěi jiàng yú shān jiǎn jiǎn yǐ wéi guǎng hàn tài shǒu
弢遂纵兵肆暴，伪降于山简，简以为广汉太守。
tiào zhī zǒu yě zhōu rén tuī ān chéng tài shǒu guō chá lǐng zhōu shì yīn lǜ zhòng tǎo tāo fǎn wèi suǒ bài chá sǐ zhī
眺之走也，州人推安成太守郭察领州事，因率众讨弢，反为所败，察死之。
tāo suì nán pò líng líng dōng qīn wǔ chāng hài cháng shā tài shǒu cuī fū yí dū tài shǒu dù jiàn shào líng tài shǒu zhèng róng děng
弢遂南破零陵，东侵武昌，害长沙太守崔敷、宜都太守杜鉴、邵陵太守郑融等。
yuán dì mìng zhēng nán jiāng jūn wáng dūn jīng zhōu cì shǐ táo kǎn děng tǎo zhī qián hòu shù shí zhàn tāo jiàng shì duō wù gù yú shì qǐng xiáng
元帝命征南将军王敦、荆州刺史陶侃等讨之，前后数十战，弢将士多物故，于是请降。
dì bù xǔ
帝不许。
tāo nǎi yí yīng zhān shū yuē
弢乃遗应詹书曰：
tiān bù jiān nán shǐ zì wú zhōu
天步艰难，始自吾州；
zhōu dǎng liú yí zài yú jīng tǔ
州党流移，在于荆土。
qí suǒ yù zhí miè zhī rú yí dùn fú sǐ wáng zhě lüè fù guò píng bèi cháng tú dú zú xià zhī suǒ jiàn yě
其所遇值，蔑之如遗，顿伏死亡者略复过平，备尝荼毒，足下之所鉴也。
kè zhǔ nán jiǔ xián xì yì gòu bù wèi lè xiāng qǐ biàn chū yú bù yì shí yǔ zú xià sī sàn yí jié qiú qín qí dǎng shuài wéi huàn suàn bù jīng yuǎn lì bù xiàn jiān ěr
客主难久，嫌隙易构，不谓乐乡起变出于不意，时与足下思散疑结，求擒其党帅，惟患算不经远，力不陷坚耳。
jí zài xiāng zhōng jù sǐ qiú shēng suì xiāng jié jù yù shǒu shàn zì wèi tiān xià xiǎo dìng rán hòu shū chéng méng fǔ
及在湘中， 惧死求生，遂相结聚，欲守善自卫，天下小定，然后输诚盟府。
xún shān gōng zhèn xià kǒu jí jù chén zhī
寻山公镇夏口，即具陈之。
cǐ gōng jiàn kāi sāi zhī huì chá qióng tōng zhī yùn nà wú yú zhòng yí zhī zhōng fēi gāo shí xuán dǔ shú néng ruò cǐ
此公鉴开塞之会，察穷通之运，纳吾于众疑之中，非高识玄睹，孰能若此！
xī zhōu rén shì de mù yù yú qīng liú qǐ wéi dí dàng xiá huì nǎi gǔ ròu zhī shī
西州人士得沐浴于清流，岂惟涤荡瑕秽，乃骨肉之施。
cǐ gōng hōng shì sī shì zhōng fèi xián yú tòng dú qiè xīn zì dào
此公薨逝，斯事中废，贤愚痛毒，窃心自悼。
yù qiǎn téng yǒng wén zhāng xiū yù yì dà fǔ bèi liè qǐ shì yǐ lái běn mò dàn kǒng tān gōng xùn míng zhī tú jiāng chán jiān yú shèng zhǔ zhī tīng lù wú shǐ yú shì cháo yǐ zhāng pàn nì zhī zuì gù wèi gǎn qiǎn zhī
欲遣滕永文、张休豫诣大府备列起事以来本末，但恐贪功殉名之徒将谗间于圣主之听，戮吾使于市朝以彰叛逆之罪，故未敢遣之。
ér gān táo zú zhì shuǐ lù shí wàn jīng qí yào yú shān zé zhōu jiàn yǒu yíng yú sān jiāng wēi zé wēi yǐ rán wú zhòng qiè wèi yǐ wéi jù
而甘陶卒至，水陆十万，旌旗曜于山泽，舟舰有盈于三江，威则威矣，然吾众窃未以为惧。
jìn wén fá yuán yǐ quán xìn wèi běn gù néng shǐ zhū hóu guī zhī
晋文伐原，以全信为本，故能使诸侯归之。
táo kǎn xuān shè shū ér jì zhī yǐ jìn tǎo qǐ suǒ yǐ chóng fèng míng zhào shì guǐ xiàn yú sì hǎi
陶侃宣赦书而继之以进讨，岂所以崇奉明诏， 示轨宪于四海！
bī xiàng yì zhī fu yǐ wéi pàn nì zhī lǔ dí sī shàn zhī zhòng yǐ jí bù shè zhī zé fēi bù zhàn ér qū rén zhī suàn yě
逼向义之夫以为叛逆之虏，踧思善之众以极不赦之责，非不战而屈人之算也。
qū lüè wū hé yù yǔ bì sǐ zhě qiú yī zhàn wèi jiàn zhēng héng zhī jī quán yě
驱略乌合，欲与必死者求一战，未见争衡之机权也。
wú zhī chì xīn guàn yú shén míng xī zhōu rén shì qīng cū xī zhī ěr
吾之赤心，贯于神明，西州人士，卿粗悉之耳。
níng dāng lìng bào wang yú shí bù zhèng yú dà fǔ yá
宁当令抱枉于时，不证于大府邪！
xī yú qīng bù róng dà guó zhī xiāng yǔ wèi qí tóng qí ān wēi
昔虞卿不荣大国之相，与魏齐同其安危；
sī mǎ qiān míng yán yú lǐ líng suī xíng cán ér wú kǎi
司马迁明言于李陵，虽刑残而无慨。
zú xià kàng wēi qiān lǐ shēng bō wèn héng jìn yi wèi guó sī jìng nán zhī lüè tuì yǔ jiù jiāo cuò wǎng zhí zhī zhèng bù yì chāo rán yǒu yú yù hu
足下抗威千里，声播汶衡，进宜为国思静难之略，退与旧交措枉直之正，不亦绰然有余裕乎！
wàng qīng téng wú jiān lìng shí dá méng fǔ qiǎn dà shǐ guāng lín shǐ wú de pī lù gān dǎn méi shēn hé hèn zāi
望卿腾吾笺令，时达盟府，遣大使光临，使吾得披露肝胆，没身何恨哉！
fú xiǎng méng fǔ bì jié niǔ yú jì gāng wèi yī kuāng yú shèng shì shǐ wú cè liè yì tú fù gē qián qū yíng huáng yú yú chāng hé sǎo cháng shé yú huāng yì suī sǐ zhī rì yóu shēng zhī nián yě
伏想盟府必结纽于纪纲，为一匡于圣世，使吾厕列义徒，负戈前驱，迎皇舆于阊阖， 扫长蛇于荒裔，虽死之日，犹生之年也。
ruò rán xiān qīng fāng xià què dìng zhōng yuán wú dé yī suǒ zhī liáng shǐ shui chì liú xī guī yí li xióng zhī bū kòu xiū yǔ gòng zhī jiù xiàn zhǎn wēi láo yǐ bǔ wǎng qiān fù zhōu bāng yǐ xiè lín guó yì qí zhì yě wéi suǒ cái chǔ ěr
若然，先清方夏，却定中原，吾得一所之粮，使氵斥流西归，夷李雄之逋寇，修《禹贡》之旧献，展微劳以补往愆，复州邦以谢邻国，亦其志也，惟所裁处耳。
wú yuǎn zhōu hán shì yǔ zú xià chū chù shū lún chéng bù zú gǎn shén jiāo ér jì qí qīng wēi
吾远州寒士，与足下出处殊伦，诚不足感神交而济其倾危。
dàn xiǎn wú zhōng chéng zé wèn yuè hé zhōng shùn zhī shù héng xiāng wú fá pàn zhī yú lóng zú xià hóng nà zhī wàng zhěng wú tú xiàn nì zhī jiān yān kě jīn yù qí yīn zāi
但显吾忠诚，则汶岳荷忠顺之恕，衡湘无伐叛之虞，隆足下宏纳之望，拯吾徒陷溺之艰，焉可金玉其音哉！
rán yóng yóng shí yú wàn kǒu yì láo cuì yú jǐng bèi sī fàng yì yú nán mǔ yǐ
然颙颙十余万口，亦劳瘁于警备，思放逸于南亩矣。
héng yù jiāng xiāng liè wú zuǒ yòu ruò wǎng yán yǒu èr xuè chéng bù liàng yì liáng shòu yāng bù wéi bǐ mén ér yǐ
衡狱、江、湘列吾左右， 若往言有贰，血诚不亮，益梁受殃，不惟鄙门而已。
zhān shén āi zhī nǎi qǐ chéng tāo shū bìng shàng yán yuē tāo yì zhōu xiù cái sù yǒu qīng wàng wén lǐ jì yōu gàn shì jiān měi
詹甚哀之，乃启呈弢书，并上言曰：“弢益州秀才，素有清望，文理既优，干事兼美。
wǎng yīn shǐ liú yù jū zhān jùn jiè qí zhēn xīn jiān bái zhān suǒ wěi jiū
往因使流寓，居詹郡界，其贞心坚白：詹所委究。
li xiāng wèi biàn lè xiāng jié lüè liáng shàn tāo shí chū jiā cái zhāo mù zhōng yǒng dēng tán shà xuè yì chéng kāng kǎi
李骧为变乐乡，劫略良善，弢时出家财，招募忠勇，登坛歃血，义诚慷慨。
huì xiāng gōng shāo nán píng tāo suì dōng xià bā hàn yǔ xiāng zhōng xiāng rén xiāng yù tuī qí sù wàng suì xiāng píng jié
会骧攻烧南平，弢遂东下巴汉， 与湘中乡人相遇，推其素望，遂相凭结。
lùn tāo běn qíng fēi shǒu zuò luàn jiē zhě yě
论弢本情，非首作乱阶者也。
rán pò xiāng chuān shí tāo zhī zuì yì yóu bīng jiāo qí jiān suì shǐ zī màn
然破湘川， 实弢之罪，亦由兵交其间，遂使滋蔓。
àn tāo jīn shū xuè chéng yì zhì yǐ
按弢今书，血诚亦至矣。
xī zhū wěi zì yí yú luò yáng guāng wǔ zhǐ hé shuǐ yǐ míng xīn wěi gǎn yì guī chéng zhōng zhǎn lì bào shī shòu fēng hóu zhī chǒng yóu shù guò yǐ lù gōng yě
昔朱鲔自疑于洛阳， 光武指河水以明心，鲔感义归诚，终展力报施，受封侯之宠，由恕过以录功也。
zhān qiè wèi jīn zhě dāng pǐ yùn zhī huì sī hóng yuǎn yóu gù qí shè shè gōu zhī zhū jìn shì zhǎn qū zhī lù yòng néng jì jì dài zhī gāo xūn lóng yī kuāng zhī měi yù kuàng tāo děng sù wú sī qiān ér qǐ sǎng tóu mìng yá
詹窃谓今者当圮运之会，思弘远猷，故齐赦射钩之诛，晋贳斩袪之戮，用能济冀戴之高勋，隆一匡之美誉，况弢等素无斯愆而稽颡投命邪！
yǐ wéi kě qiǎn dà shǐ xuān yáng shèng zhǐ yún zé zhān zhī yú shàng bǎi xìng mù yù yú xià zé shàng xià jiāo tài jiāng zuǒ wú fēng chén zhī yú yǐ
以为可遣大使宣扬圣旨，云泽沾之于上，百姓沐浴于下，则上下交泰，江左无风尘之虞矣。
dì nǎi shǐ qián nán hǎi tài shǒu wáng yùn shòu tāo jiàng xuān zhào shū dà shè fán zhū fǎn nì yī jiē chú zhī jiā tāo bā dōng jiān jūn
”帝乃使前南海太守王运受弢降，宣诏书大赦，凡诸反逆一皆除之，加韬巴东监军。
tāo shòu mìng hòu zhū jiāng xùn gōng zhě gōng jī zhī bù yǐ tāo bù shèng fèn nù suì shā yùn ér shǐ qí jiāng wáng zhēn lǐng jīng zú sān qiān wèi qí bīng chū jiāng nán xiàng wǔ líng duàn guān jūn yùn lù
弢受命后，诸将殉功者攻击之不已，弢不胜愤怒，遂杀运而使其将王真领精卒三千为奇兵，出江南，向武陵，断官军运路。
táo kǎn shǐ fú bō jiāng jūn zhèng pān yāo jī dà pò zhī zhēn bù zǒu xiāng chéng
陶侃使伏波将军郑攀邀击，大破之， 真步走湘城。
yú shì kǎn děng zhū jūn qí jìn zhēn suì jiàng kǎn zhòng dǎng sàn kuì
于是侃等诸军齐进，真遂降侃，众党散溃。
tāo nǎi táo dùn bù zhī suǒ zài
弢乃逃遁，不知所在。
wáng jī zì lìng míng cháng shā rén yě
王机，字令明，长沙人也。
fù yì guǎng zhōu cì shǐ shén de nán yuè zhī qíng
父毅，广州刺史，甚得南越之情。
jī měi zī yí rén zhōu tǎng yǒu dù liàng
机美姿仪，亻周傥有度量。
chén huī zhī luàn jī nián shí qī lǜ zhòng jī pò zhī
陈恢之乱，机年十七，率众击破之。
cháng mù wáng chéng wéi rén chéng yì yā zhī zhī yǐ wéi jǐ yà suì yǔ yǒu shàn nèi zōng xīn lǚ wài wèi yá zhǎo
尝慕王澄为人，澄亦雅知之，以为己亚，遂与友善，内综心膂，外为牙爪。
xún yòng wèi chéng dū nèi shǐ
寻用为成都内史。
jī zhōng rì zuì jiǔ bù cún zhèng shì yóu shì bǎi xìng yuàn zhī rén qíng sāo dòng
机终日醉酒，不存政事， 由是百姓怨之，人情骚动。
huì chéng yù hài jī jù huò jí yòu shǔ dù tāo suǒ zài fā mù ér dú wèi jī shǒu zhǒng jī yì zì yí
会澄遇害，机惧祸及，又属杜弢所在发墓，而独为机守冢，机益自疑。
jiù wáng dūn qiú guǎng zhōu dūn bù xǔ
就王敦求广州，敦不许。
huì guǎng zhōu rén bèi cì shǐ guō nà yíng jī wèi cì shǐ jī suì jiāng nú kè mén shēng qiān yú rén rù guǎng zhōu zhōu bù jiāng wēn shào lǜ zhòng yíng jī
会广州人背刺史郭纳，迎机为刺史，机遂将奴客门生千余人入广州，州部将温邵率众迎机。
guō qiǎn cān jūn gé yōu zhuī zhī jí yú lú líng jī huà yōu yuē hé yǐ gǎn lái
郭遣参军葛幽追之，及于庐陵，机叱幽曰：“何以敢来？
yù qǔ sǐ yá
欲取死邪？
yōu bù gǎn bī ér guī
”幽不敢逼而归。
guō nè wén shào zhī nà jī yě nǎi qiǎn bīng jī shào fǎn wèi suǒ pò
郭讷闻邵之纳机也，乃遣兵击邵，反为所破。
nè yòu qiǎn jī fù xiōng shí lì jù zhī xián dǎo gē yíng jī nè zhòng jiē sàn nǎi wò jié ér bì jī
讷又遣机父兄时吏距之，咸倒戈迎机，讷众皆散，乃握节而避机。
jī suì rù chéng jiù nè qiú jié nè tàn yuē xī sū wǔ bù shī qí jié qián shǐ yǐ wéi měi tán
机遂入城就讷求节，讷叹曰：“昔苏武不失其节，前史以为美谈。
cǐ jié tiān cháo suǒ jiǎ yì bù xiāng yǔ zì kě qiǎn bīng lái qǔ zhī
此节天朝所假，义不相与，自可遣兵来取之。
jī cán ér zhǐ
”机惭而止。
jī zì yǐ cuàn zhōu jù wèi wáng dūn suǒ tǎo nǎi gèng lái jiāo zhōu
机自以篡州，惧为王敦所讨，乃更来交州。
shí dù tāo yú dǎng dù hóng bēn lín hè sòng jīn shù qiān liǎng yǔ jī qiú tǎo guì lín zéi yǐ zì xiào
时杜弢余党杜弘奔临贺，送金数千两与机，求讨桂林贼以自效。
jī wèi liè shàng cháo tíng xǔ zhī
机为列上，朝廷许之。
wáng dūn yǐ jī nán zhì yòu yù yīn jī tǎo liáng shuò gù yǐ jiàng dù hóng zhī xūn zhuǎn wéi jiāo zhōu cì shǐ
王敦以机难制，又欲因机讨梁硕，故以降杜弘之勋转为交州刺史。
shuò wén ér qiǎn zi hóu hóu jī yú yù lín jī nù qí yíng chí zé yún xū zhì zhōu dāng xiāng shōu kǎo
硕闻而遣子侯侯机于郁林，机怒其迎迟，责云： “须至州当相收拷。
shuò zi chí shǐ bào shuò shuò yuē wáng láng yǐ huài guǎng zhōu hé kě fù lái pò jiāo zhōu yě
”硕子驰使报硕，硕曰：“王郎已坏广州，何可复来破交州也！
nǎi jìn zhōu rén bù xǔ yíng zhī
” 乃禁州人不许迎之。
fǔ sī mǎ dù zàn yǐ shuò bù yíng jī lǜ bīng tǎo shuò wèi shuò suǒ bài
府司马杜赞以硕不迎机，率兵讨硕，为硕所败。
shuò kǒng zhū qiáo rén wèi jī yú shì xī shā qí liáng zhě nǎi zì lǐng jiāo zhǐ tài shǒu
硕恐诸侨人为机，于是悉杀其良者，乃自领交址太守。
jī jì wèi shuò suǒ jù suì zhù yù lín
机既为硕所距，遂住郁林。
shí dù hóng dà pò guì lín zéi hái yù jī yú dào jī quàn hóng qǔ jiāo zhōu
时杜弘大破桂林贼还，遇机于道，机劝弘取交州。
hóng sù yǒu yì nǎi zhí jī jié yuē dāng xiāng yǔ dié chí hé kě dú zhuō
弘素有意，乃执机节曰：“当相与迭持，何可独捉！
jī suì yǐ jié yǔ zhī
”机遂以节与之。
yú shì jī yǔ hóng jí wēn shào liú chén děng bìng fǎn
于是机与弘及温邵、刘沈等并反。
xún ér táo kǎn wèi guǎng zhōu dào shǐ xīng zhōu rén jiē jiàn bù kě qīng jìn kǎn bù tīng
寻而陶侃为广州，到始兴，州人皆谏不可轻进，侃不听。
jí zhì zhōu zhū jùn xiàn jiē yǐ yíng jī yǐ
及至州，诸郡县皆已迎机矣。
kǎn xiān tǎo wēn shào liú chén jiē shā zhī
侃先讨温邵、刘沈，皆杀之。
jī qiǎn yá mén qū lán hái zhōu zhà yán zēng liáng mì zhāo yòu suǒ bù yù yǐ jù kǎn
机遣牙门屈蓝还州，诈言增粮，密招诱所部， 欲以距侃。
kǎn jí shōu lán zhǎn zhī qiǎn dū hù xǔ gāo tǎo jī zǒu zhī bìng sǐ yú dào
侃即收蓝斩之，遣督护许高讨机走之，病死于道。
gāo jué chū qí shī zhǎn shǒu bìng shā qí èr zi yān
高掘出其尸斩首，并杀其二子焉。
jī xiōng ju zì lìng shì
机兄矩，字令式。
měi zī róng měi chū yóu guān zhě yíng lù
美姿容，每出游，观者盈路。
chū wèi nán píng tài shǒu yù tǎo chén huī yǒu gōng qiān guǎng zhōu cì shǐ
初为南平太守，豫讨陈恢有功， 迁广州刺史。
jiāng fù zhí hū jiàn yī rén chí zòu yè ju zì yún jīng zhào dù líng zhī
将赴职，忽见一人持奏谒矩，自云京兆杜灵之。
ju wèn zhī dá chēng tiān shàng jīng zhào bèi shǐ zhào jūn wéi zhǔ bù
矩问之，答称：“天上京兆，被使召君为主簿。
ju yì shén è zhī
”矩意甚恶之。
zhì zhōu yuè yú zú
至州月余卒。
zǔ yuē zì shì shǎo yù zhōu cì shǐ tì zhī dì yě
祖约，字士少，豫州刺史逖之弟也。
chū yǐ xiào lián wèi chéng gāo lìng yǔ tì shén xiāng yǒu ài
初以孝廉为成皋令，与逖甚相友爱。
yǒng jiā mò suí tì guò jiāng
永嘉末，随逖过江。
yuán dì chēng zhì yǐn wèi yuàn shǔ yǔ chén liú yuán fú qí míng
元帝称制，引为掾属，与陈留阮孚齐名。
hòu zhuǎn cóng shì zhōng láng diǎn xuǎn jǔ
后转从事中郎，典选举。
yuē qī wú nán ér xìng dù yuē yì bù gǎn wéi wǔ
约妻无男而性妒，约亦不敢违忤。
cháng yè qǐn yú wài hū wéi rén suǒ shāng yí qí qī suǒ wéi yuē qiú qù zhí dì bù tīng yuē biàn cóng yòu sī mǎ yíng dōng mén sī chū
尝夜寝于外，忽为人所伤，疑其妻所为，约求去职，帝不听，约便从右司马营东门私出。
sī zhí liú wěi hé zhī yuē yuē xìng hé shū chǒng xiǎn wèi xuǎn cáo quán héng rén wù zhòng suǒ jù zhān
司直刘隗劾之曰：“约幸荷殊宠，显位选曹，铨衡人物，众所具瞻。
dāng jìng yǐ zhí nèi yì yǐ fāng wài dù jiàn fáng méng shì è kòu hài
当敬以直内，义以方外，杜渐防萌，式遏寇害。
ér nǎi biàn qǐ xiāo qiáng huàn shēng bì qiè shēn bèi xíng shāng kuī qí fū fā
而乃变起萧墙，患生婢妾，身被刑伤，亏其肤发。
qún xiǎo zǔn tà áo shēng yuǎn bèi chén huì qīng huà gòu lèi míng shí
群小噂沓，嚣声远被，尘秽清化， 垢累明时。
tiān ēn hán gòu yóu fù wèi yù ér yuē wéi mìng qīng chū jì wú míng zhì yǐ bǎo qí shēn yòu gū ēn fèi mìng yi jiā biǎn chù yǐ sāi zhòng bàng
天恩含垢，犹复慰喻，而约违命轻出，既无明智以保其身，又孤恩废命， 宜加贬黜，以塞众谤。
dì bù zhī zuì
”帝不之罪。
wěi zhòng jiā zhí jù zhōng bù xǔ
隗重加执据，终不许。
jí tì yǒu gōng yú qiáo pèi yuē jiàn jiàn rèn yù
及逖有功于谯沛，约渐见任遇。
tì zú zì shì zhōng dài tì wèi píng xī jiāng jūn yù zhōu cì shǐ lǐng tì zhī zhòng
逖卒，自侍中代逖为平西将军、豫州刺史，领逖之众。
yuē yì mǔ xiōng guāng lù dài fu nà mì yán yú dì yuē yuē nèi huái líng shàng zhī xīn yì ér shǐ zhī kě yě
约异母兄光禄大夫纳密言于帝曰：“约内怀陵上之心，抑而使之可也。
jīn xiǎn shì zuǒ yòu jiǎ qí quán shì jiāng wéi luàn jiē yǐ
今显侍左右，假其权势，将为乱阶矣。
dì bù nà
”帝不纳。
shí rén yì wèi nà yǔ yuē yì shēng jì qí chǒng guì gù yǒu cǐ yán
时人亦谓纳与约异生，忌其宠贵， 故有此言。
ér yuē jìng wú suí yù zhī cái bù wéi shì zú suǒ fù
而约竟无绥驭之才，不为士卒所附。
jí wáng dūn jǔ bīng yuē guī wèi jīng dū lǜ zhòng cì shòu yáng zhú dūn suǒ shǔ huái nán tài shǒu rèn tái yǐ gōng fēng wǔ děng hóu jìn hào zhèn xi jiāng jūn shǐ zhūn shòu yáng wèi běi jìng fān hàn
及王敦举兵，约归卫京都，率众次寿阳，逐敦所署淮南太守任台，以功封五等侯，进号镇西将军，使屯寿阳，为北境籓捍。
zì yǐ míng bèi bù hòu xī biàn ér bù yù míng dì gù mìng yòu wàng kāi fǔ jí zhū suǒ biǎo qǐng duō bú jiàn xǔ suì huái yuàn wàng
自以名辈不后郗、卞，而不豫明帝顾命，又望开府，及诸所表请多不见许，遂怀怨望。
shí cōng cháng yǐ zhòng bī zhī yuē lǚ biǎo qǐng jiù ér guān jūn bù zhì
石聪尝以众逼之，约屡表请救， 而官军不至。
cōng jì tuì cháo yì yòu yù zuò tu táng yǐ è hú kòu yuē wèi wéi qì jǐ mí huái fèn huì
聪既退，朝议又欲作涂塘以遏胡寇，约谓为弃己，弥怀愤恚。
xiān shì tài hòu shǐ cài mó láo zhī yuē jiàn mó chēn mù rǎng mèi fēi huǐ cháo zhèng
先是， 太后使蔡谟劳之，约见谟，瞋目攘袂，非毁朝政。
jí sū jùn jǔ bīng suì tuī chóng yuē ér zuì zhí zhèng yuē wén ér dà xǐ
及苏峻举兵，遂推崇约而罪执政， 约闻而大喜。
cóng zǐ zhì jí yǎn bìng qīng xiǎn hǎo luàn yòu zàn chéng qí shì yú shì mìng tì zi pèi nèi shǐ huàn nǚ xù huái nán tài shǒu xǔ liǔ yǐ bīng huì jùn
从子智及衍并倾险好乱，又赞成其事，于是命逖子沛内史涣，女婿淮南太守许柳以兵会峻。
tì qī liǔ zhī zǐ yě gù jiàn bù cóng
逖妻，柳之姊也，固谏不从。
jí jùn kè jīng dū jiǎo zhào yǐ yuē wèi shì zhōng tài wèi shàng shū lìng
及峻克京都，矫诏以约为侍中、 太尉、尚书令。
yǐng chuān rén chén guāng lǜ qí shǔ gōng zhī yuē zuǒ yòu yán tū mào lèi yuē guāng wèi wéi yuē ér qín zhī yuē yú yuán hù miǎn
颖川人陈光率其属攻之，约左右阎秃貌类约，光谓为约而擒之，约逾垣护免。
guāng bēn yú shí lè ér yuē zhī zhū jiāng fù yīn jié yú lēi qǐng wèi nèi yìng
光奔于石勒，而约之诸将复阴结于勒，请为内应。
lēi qiǎn shí cōng lái gōng zhī yuē zhòng kuì bēn lì yáng
勒遣石聪来攻之，约众溃，奔历阳。
qiǎn xiōng zi huàn gōng huán xuān yú huàn chéng huì máo bǎo yuán xuān jī huàn bài zhī
遣兄子涣攻桓宣于皖城，会毛宝援宣，击涣，败之。
zhào yìn fù qiǎn jiàng jūn gān miáo cóng sān jiāo shàng lì yáng yuē jù ér yè dùn qí jiāng qiān téng lǜ zhòng chū jiàng
赵胤复遣将军甘苗从三焦上历阳，约惧而夜遁，其将牵腾率众出降。
yuē yǐ zuǒ yòu shù bǎi rén bēn yú shí lè lēi báo qí wéi rén bú jiàn zhě jiǔ zhī
约以左右数百人奔于石勒，勒薄其为人，不见者久之。
lēi jiāng chéng xiá shuō lēi yuē tiān xià cū dìng dāng xiǎn míng nì shùn cǐ hàn gāo zǔ suǒ yǐ zhǎn dīng gōng yě
勒将程遐说勒曰：“天下粗定，当显明逆顺，此汉高祖所以斩丁公也。
jīn zhōng yú shì jūn zhě mò bù xiǎn zhuó bèi pàn bù chén zhě wú bù yí lù cǐ tiān xià suǒ yǐ guī fú dài wáng yě
今忠于事君者莫不显擢，背叛不臣者无不夷戮，此天下所以归伏大王也。
zǔ yuē yóu cún chén qiè huò zhī
祖约犹存，臣切惑之。
qiě yuē dà yǐn bīn kè yòu zhàn duó xiāng lǐ xiān rén tián dì dì zhǔ duō yuàn
且约大引宾客，又占夺乡里先人田地，地主多怨。
yú shì lēi nǎi zhà yuē yuē zǔ hóu yuǎn lái wèi de xǐ huan kě jí zǐ dì yī shí jù huì
”于是勒乃诈约曰：“祖侯远来，未得喜欢，可集子弟一时俱会。
zhì rì lēi cí zhī yǐ jí lìng xiá qǐng yuē jí qí zōng shì
”至日，勒辞之以疾，令遐请约及其宗室。
yuē zhī huò jí dà yǐn zhì zuì
约知祸及，大饮致醉。
jì zhì yú shì bào qí wài sūn ér qì
既至于市，抱其外孙而泣。
suì shā zhī bìng qí qīn shǔ zhōng wài bǎi yú rén xī miè zhī fù nǚ jì qiè bān cì zhū hú
遂杀之，并其亲属中外百余人悉灭之，妇女伎妾班赐诸胡。
chū tì yǒu hú nú yuē wáng ān dài zhī shén hòu
初，逖有胡奴曰王安，待之甚厚。
jí zài yōng qiū gào zhī yuē shí lè shì rǔ zhǒng lèi wú yì bù zài ěr yī rén
及在雍丘，告之曰：“石勒是汝种类，吾亦不在尔一人。
nǎi hòu zī qiǎn zhī suì wèi lēi jiāng
”乃厚资遣之，遂为勒将。
zǔ shì zhī zhū yě ān duō jiāng cóng rén yú shì guān shěng qián qǔ tì shù zǐ dào zhòng cáng zhī wèi shā mén shí nián shí suì
祖氏之诛也，安多将从人于市观省，潜取逖庶子道重，藏之为沙门，时年十岁。
shí shì miè hòu lái guī
石氏灭后来归。
sū jùn zì zi gāo zhǎng guǎng yè rén yě
苏峻，字子高，长广掖人也。
fù mó ān lè xiāng
父模，安乐相。
jùn shǎo wéi shū shēng yǒu cái xué shì jùn zhǔ bù
峻少为书生，有才学，仕郡主簿。
nián shí bā jǔ xiào lián
年十八，举孝廉。
yǒng jiā zhī luàn bǎi xìng liú wáng suǒ zài tún jù jùn jiū hé de shù qiān jiā jié lěi yú běn xiàn
永嘉之乱，百姓流亡，所在屯聚，峻纠合得数千家，结垒于本县。
yú shí háo jié suǒ zài tún jù ér jùn zuì qiáng
于时豪杰所在屯聚，而峻最强。
qiǎn zhǎng shǐ xú wěi xuān xí zhū zhūn shì yǐ wáng huà yòu shōu kū gǔ ér zàng zhī yuǎn jìn gǎn qí ēn yì tuī jùn wéi zhǔ
遣长史徐玮宣檄诸屯，示以王化，又收枯骨而葬之， 远近感其恩义，推峻为主。
suì shè liè yú hǎi biān qīng shān zhōng
遂射猎于海边青山中。
yuán dì wén zhī jiǎ jùn ān jí jiāng jūn
元帝闻之，假峻安集将军。
shí cáo yí lǐng qīng zhōu cì shǐ biǎo jùn wèi yè lìng jùn cí jí bù shòu
时曹嶷领青州刺史，表峻为掖令，峻辞疾不受。
yí è qí de zhòng kǒng bì wéi huàn jiāng tǎo zhī
嶷恶其得众，恐必为患，将讨之。
jùn jù lǜ qí suǒ bù shù bǎi jiā fàn hǎi nán dù
峻惧， 率其所部数百家泛海南渡。
jì dào guǎng líng cháo tíng jiā qí yuǎn zhì zhuǎn yīng yáng jiāng jūn
既到广陵，朝廷嘉其远至，转鹰扬将军。
huì zhōu jiān fǎn yú péng chéng jùn zhù tǎo zhī yǒu gōng chú huái líng nèi shǐ qiān lán líng xiāng
会周坚反于彭城，峻助讨之，有功，除淮陵内史，迁兰陵相。
wáng dūn zuò nì zhào jùn tǎo dūn
王敦作逆，诏峻讨敦。
bo zhī bù jí chí huí bù jìn
卜之不吉，迟回不进。
jí wáng shī bài jì jùn tuì bǎo xū yí
及王师败绩，峻退保盱眙。
huái líng gù lì xú shēn ài yì zhòng qǐng jùn wèi nèi shǐ zhào tīng zhī jiā fèn wēi jiāng jūn
淮陵故吏徐深、艾毅重请峻为内史，诏听之，加奋威将军。
tài níng chū gèng chú lín huái nèi shǐ
太宁初，更除临淮内史。
wáng dūn fù sì nì shàng shū lìng xī jiàn yì zhào jùn jí liú xiá yuán jīng dū dūn qiǎn jùn xiōng shuō jùn yuē fù guì kě zuò qǔ hé wèi zì lái sòng sǐ
王敦复肆逆，尚书令郗鉴议召峻及刘遐援京都，敦遣峻兄说峻曰：“富贵可坐取，何为自来送死？
jùn bù cóng suì lǜ zhòng fù jīng shī dùn yú sī tú gù fǔ
”峻不从，遂率众赴京师，顿于司徒故府。
dào yuǎn xíng sù jūn rén pí kùn
道远行速，军人疲困。
chén chōng qián fèng móu yuē běi jūn xīn dào wèi kān gōng zhàn jī zhī bì kè
沈充、钱凤谋曰：“北军新到，未堪攻战，击之必克。
ruò fù yóu yù hòu nán fàn yě zéi yú qí yè dù zhú gé zhǔ bá zhà jiāng zhàn jùn lǜ qí jiāng hán huang yú nán táng héng jié dà pò zhī
若复犹豫，后难犯也”贼于其夜度竹格渚，拔栅将战，峻率其将韩晃于南塘横截，大破之。
yòu suí yǔ liàng zhuī pò chén chōng
又随庾亮追破沈充。
jìn shǐ chí jié guàn jūn jiāng jūn lì yáng nèi shǐ jiā sàn qí cháng shì fēng shào líng gōng shí yì yī qiān bā bǎi hù
进使持节、冠军将军、历阳内史，加散骑常侍，封邵陵公，食邑一千八百户。
jùn běn yǐ dān jiā jù zhòng yú rǎo rǎng zhī jì guī shùn zhī hòu zhì zài lì gōng jì yǒu gōng yú guó wēi wàng jiàn zhe
峻本以单家聚众于扰攘之际，归顺之后，志在立功，既有功于国，威望渐著。
zhì shì yǒu ruì zú wàn rén qì xiè shén jīng cháo tíng yǐ jiāng wài jì zhī
至是有锐卒万人，器械甚精，朝廷以江外寄之。
ér jùn pō huái jiāo yì zì fù qí zhòng qián yǒu yì zhì fǔ nà wáng mìng dé zuì zhī jiā yǒu táo sǐ zhě jùn zhé bì nì zhī
而峻颇怀骄溢，自负其众，潜有异志，抚纳亡命，得罪之家有逃死者，峻辄蔽匿之。
zhòng lì rì duō jiē yǎng shí xiàn guān yùn cáo zhě xiāng zhǔ shāo yǒu bù rú yì biàn sì fèn yán
众力日多，皆仰食县官，运漕者相属，稍有不如意，便肆忿言。
shí míng dì chū bēng wěi zhèng zǎi fǔ hù jūn yǔ liàng yù zhēng zhī
时明帝初崩，委政宰辅，护军庾亮欲征之。
jùn wén jiāng zhēng qiǎn sī mǎ hé réng yì liàng yuē tǎo zéi wài rèn yuǎn jìn cóng mìng zhì yú nèi fǔ shí fēi suǒ kān
峻闻将征，遣司马何仍诣亮曰： “讨贼外任，远近从命，至于内辅，实非所堪。
bù cóng suì xià yōu zhào zhēng jùn wèi dà sī nóng jiā sàn qí cháng shì wèi tè jìn yǐ dì yì dài lǐng bù qǔ
”不从，遂下优诏征峻为大司农， 加散骑常侍，位特进，以弟逸代领部曲。
jùn sù yí dì yù hài jǐ biǎo yuē xī míng huáng dì qīn zhí chén shǒu shǐ chén běi tǎo hú kòu
峻素疑帝欲害己，表曰：“昔明皇帝亲执臣手，使臣北讨胡寇。
jīn zhōng yuán wèi jìng wú yòng jiā wèi qǐ bǔ qīng zhōu jiè yī huāng jùn yǐ zhǎn yīng quǎn zhī yòng
今中原未靖，无用家为，乞补青州界一荒郡，以展鹰犬之用。
fù bù xǔ
” 复不许。
jùn yán zhuāng jiāng fù zhào ér yóu yù wèi jué cān jūn rèn ràng wèi jùn yuē jiāng jūn qiú chù huāng jùn ér bú jiàn xǔ shì shì rú cǐ kǒng wú shēng lù bù rú lè bīng zì shǒu
峻严装将赴召，而犹豫未决，参军任让谓峻曰：“将军求处荒郡而不见许， 事势如此，恐无生路，不如勒兵自守。
jùn cóng zhī suì bù yīng mìng
”峻从之，遂不应命。
cháo tíng qiǎn shǐ fěng yù zhī jùn yuē tái xià yún wǒ yù fǎn qǐ de huó yá
朝廷遣使讽谕之，峻曰：“台下云我欲反，岂得活邪！
wǒ níng shān tóu wàng tíng wèi bù néng tíng wèi wàng shān tóu
我宁山头望廷尉，不能廷尉望山头。
wǎng zhě guó wēi lèi luǎn fēi wǒ bù jì jiǎo tù jì sǐ liè quǎn lǐ zì yīng pēng dàn dāng sǐ bào zào móu zhě ěr
往者国危累卵，非我不济，狡兔既死，猎犬理自应烹，但当死报造谋者耳。
yú shì qiǎn cān jūn xú huì jié zǔ yuē móu wéi luàn ér yǐ tǎo liàng wèi míng
”于是遣参军徐会结祖约，谋为乱，而以讨亮为名。
yuē qiǎn zǔ huàn xǔ liǔ lǜ zhòng zhù jùn jùn qiǎn jiàng hán huang zhāng jiàn děng xí gū shú jìn bī cí hú shā yú hú lìng táo fù jí zhèn wēi jiāng jūn sī mǎ liú
约遣祖涣、许柳率众助峻，峻遣将韩晃、张健等袭姑孰，进逼慈湖，杀于湖令陶馥及振威将军司马流。
jùn zì lǜ huàn liǔ zhòng wàn rén chéng fēng jì zì héng jiāng cì yú líng kǒu yǔ wáng shī zhàn pín jié suì jù jiǎng líng fù zhōu shān lǜ zhòng yīn fēng fàng huǒ tái shěng jí zhū yíng sì shǔ yī shí dàng jǐn
峻自率涣、柳众万人，乘风济自横江，次于陵口，与王师战，频捷，遂据蒋陵覆舟山，率众因风放火，台省及诸营寺署一时荡尽。
suì xiàn gōng chéng zòng bīng dà lüè qīn bī liù gōng qióng xiōng jí bào cán kù wú dào
遂陷宫城，纵兵大掠，侵逼六宫，穷凶极暴，残酷无道。
qū yì bǎi guān guāng lù xūn wáng bīn děng jiē bèi chuí tà bī lìng dān fù dēng jiǎng shān
驱役百官，光禄勋王彬等皆被捶挞，逼令担负登蒋山。
luǒ bō shì nǚ jiē yǐ huài xí shān cǎo zì zhāng wú cǎo zhě zuò dì yǐ tǔ zì fù āi háo zhī shēng zhèn dòng nèi wài
裸剥士女，皆以坏席苫草自鄣， 无草者坐地以土自覆，哀号之声震动内外。
shí guān yǒu bù èr shí wàn pǐ jīn yín wǔ qiān jīn qián yì wàn juàn shù wàn pǐ tā wù chēng shì jùn jǐn fèi zhī
时官有布二十万匹，金银五千斤，钱亿万，绢数万匹，他物称是，峻尽费之。
jiǎo zhào dà shè wéi yǔ liàng xiōng dì bù zài yuán lì
矫诏大赦，惟庾亮兄弟不在原例。
zì wèi piào qí lǐng jūn jiāng jūn lù shàng shū shì xǔ liǔ dān yáng yǐn jiā qián jiāng jūn mǎ xióng zuǒ wèi jiāng jūn zǔ huàn xiāo qí jiāng jūn fù yì yáng wáng yàng wèi xī yáng wáng tài zǎi lù shàng shū shì yàng xi bō yì fù běn guān
自为骠骑领军将军、录尚书事，许柳丹阳尹，加前将军马雄左卫将军，祖涣骁骑将军，复弋阳王羕为西阳王、太宰、录尚书事，羕息播亦复本官。
yú shì gǎi yì guān sī zhì qí qīn dǎng cháo tíng zhèng shì yī jiē yóu zhī
于是改易官司，置其亲党， 朝廷政事一皆由之。
yòu qiǎn hán huang rù yì xīng zhāng jiàn guǎn shāng hóng huī děng rù jìn líng
又遣韩晃入义兴，张健、管商、弘徽等入晋陵。
shí wēn jiào táo kǎn yǐ chàng yì yú wǔ chāng jùn wén bīng qǐ yòng cān jūn gǔ níng jì hái jù shí tou gèng fēn bīng jù zhū yì jūn suǒ guò wú bù cán miè
时温峤、陶侃已唱义于武昌，峻闻兵起，用参军贾宁计，还据石头，更分兵距诸义军，所过无不残灭。
jiào děng jiāng zhì jùn suì qiān tiān zǐ yú shí tou bī pò jū rén jǐn jù zhī hòu yuàn shǐ huái dé lìng kuāng shù shǒu yuàn chéng
峤等将至，峻遂迁天子于石头，逼迫居人，尽聚之后苑， 使怀德令匡术守苑城。
jiào děng jì dào nǎi zhù lěi yú bái shí jùn lǜ zhòng gōng zhī jī zhì xiàn méi
峤等既到，乃筑垒于白石，峻率众攻之，几至陷没。
dōng xī chāo lüè duō suǒ qín lǔ bīng wēi rì shèng zhàn wú bù kè yóu shì yì zhòng jǔ nǜ rén huái yì jì
东西抄掠，多所擒虏，兵威日盛，战无不克，由是义众沮衄，人怀异计。
cháo shì zhī bēn yì jūn zhě jiē yún jùn jiǎo xiá yǒu zhì lì qí tú dǎng xiāo yǒng suǒ xiàng wú dí
朝士之奔义军者， 皆云：“峻狡黠有智力，其徒党骁勇，所向无敌。
wéi dāng yǐ tiān tǎo yǒu zuì zhū miè bù jiǔ
惟当以天讨有罪，诛灭不久；
ruò yǐ rén shì yán zhī wèi yì chú yě
若以人事言之，未易除也。
wēn jiào nù yuē zhū jūn qiè nuò nǎi shì yù zéi
”温峤怒曰：“诸君怯懦，乃是誉贼。
jí hòu lèi zhàn bù jié jiào yì shēn dàn zhī
”及后累战不捷， 峤亦深惮之。
guǎn shāng děng jìn gōng wú jùn fén wú xiàn hǎi jiān jiā xīng bài zhū yì jūn
管商等进攻吴郡，焚吴县、海监、嘉兴，败诸义军。
hán huang yòu gōng xuān chéng hài tài shǒu huán yí
韩晃又攻宣城， 害太守桓彝。
shāng děng yòu fén yú háng ér dà bài yú wǔ kāng tuì huán yì xīng
商等又焚余杭，而大败于武康，退还义兴。
jiào yǔ zhào yìn lǜ bù bīng wàn rén cóng bái shí nán shàng yù yǐ lín zhī
峤与赵胤率步兵万人，从白石南上，欲以临之。
jùn yǔ kuāng xiào jiāng bā qiān rén nì zhàn jùn qiǎn zi shuò yǔ xiào yǐ shù shí qí xiān báo zhào yìn bài zhī
峻与匡孝将八千人逆战，峻遣子硕与孝以数十骑先薄赵胤， 败之。
jùn wàng jiàn yìn zǒu yuē xiào néng pò zéi wǒ gèng bù rú hu
峻望见胤走，曰：“孝能破贼，我更不如乎！
yīn shě qí zhòng yǔ shù qí běi xià tū zhèn bù dé rù jiāng huí qū bái mù bēi yá mén péng shì li qiān děng tóu zhī yǐ máo zhuì mǎ zhǎn shǒu luán gē zhī fén qí gǔ sān jūn jiē chēng wàn suì
”因舍其众，与数骑北下突阵， 不得入，将回趋白木陂，牙门彭世、李千等投之以矛，坠马，斩首脔割之，焚其骨， 三军皆称万岁。
jùn sī mǎ rèn ràng děng gòng lì jùn dì yì wéi zhǔ
峻司马任让等共立峻弟逸为主。
qiú jùn shī bù huò shuò nǎi fā yǔ liàng fù mǔ mù pōu guān fén shī
求峻尸不获，硕乃发庾亮父母墓， 剖棺焚尸。
yì bì chéng zì shǒu
逸闭城自守。
hán huang wén jùn sǐ yǐn bīng fù shí tou
韩晃闻峻死，引兵赴石头。
guǎn shāng jí hóng huī jìn gōng chěng tíng lěi dū hù li hóng jí qīng chē zhǎng shǐ téng hán jī pò zhī zhǎn shǒu qiān jí
管商及弘徽进攻庱亭垒，督护李闳及轻车长史滕含击破之，斩首千级。
shāng lǜ zhòng zǒu yán líng li hóng yǔ chěng tíng zhū jūn zhuī zhī zhǎn huò shù qiān jí
商率众走延陵，李闳与庱亭诸军追之，斩获数千级。
shāng yì yǔ liàng jiàng kuāng shù jǔ yuàn chéng jiàng
商诣庾亮降，匡术举苑城降。
hán huang yǔ sū yì děng bìng lì gōng shù bù néng xiàn
韩晃与苏逸等并力攻术，不能陷。
wēn jiào děng xuǎn jīng ruì jiāng gōng zéi yíng shuò lǜ xiāo yǒng shù bǎi dù huái ér zhàn yú zhèn zhǎn shuò
温峤等选精锐将攻贼营，硕率骁勇数百渡淮而战，于阵斩硕。
huang děng zhèn jù yǐ qí zhòng bēn zhāng jiàn yú qǔ ā mén ě bù dé chū gēng xiāng dǎo jí sǐ zhě wàn shù
晃等震惧，以其众奔张健于曲阿，门厄不得出，更相蹈藉，死者万数。
yì wèi li tāng suǒ zhí zhǎn yú chē qí fǔ
逸为李汤所执，斩于车骑府。
guǎn shāng zhī jiàng yě yú zhòng bìng guī zhāng jiàn
管商之降也，余众并归张健。
jiàn yòu yí hóng huī děng bù yǔ jǐ tóng jǐn shā zhī gèng yǐ zhōu jūn zì yán líng xiàng zhǎng táng xiǎo dà èr wàn yú kǒu jīn yín bǎo wù bù kě shèng shǔ
健又疑弘徽等不与己同，尽杀之，更以舟军自延陵向长塘，小大二万余口，金银宝物不可胜数。
yáng liè jiāng jūn wáng yǔn zhī yǔ wú xīng zhū jūn jī jiàn dà pò zhī huò nán nǚ wàn yú kǒu
扬烈将军王允之与吴兴诸军击健， 大破之，获男女万余口。
jiàn fù yǔ mǎ xióng hán huang děng qīng jūn jù zǒu hóng lǜ ruì bīng zhuī zhī jí yú yán shān gōng zhī shén jí
健复与马雄、韩晃等轻军俱走，闳率锐兵追之，及于岩山， 攻之甚急。
jiàn děng bù gǎn xià shān wéi huang dú chū dài liǎng bù chá jiàn què jù hú chuáng wān gōng shè zhī shāng shā shén zhòng
健等不敢下山，惟晃独出，带两步靫箭，却据胡床，弯弓射之，伤杀甚众。
jiàn jǐn nǎi zhǎn zhī
箭尽，乃斩之。
jiàn děng suì jiàng bìng xiāo qí shǒu
健等遂降，并枭其首。
sūn ēn zì líng xiù láng yá rén sūn xiù zhī zú yě
孙恩，字灵秀，琅邪人，孙秀之族也。
shì fèng wǔ dǒu mǐ dào
世奉五斗米道。
ēn shū fù tài zì jìng yuǎn shī shì qián táng dù zi gōng
恩叔父泰，字敬远，师事钱唐杜子恭。
ér zi gōng yǒu mì shù cháng jiù rén jiè guā dāo qí zhǔ qiú zhī zi gōng yuē dāng jí xiāng hái ěr
而子恭有秘术，尝就人借瓜刀，其主求之，子恭曰：“当即相还耳。
jì ér dāo zhǔ xíng zhì jiā xīng yǒu yú yuè rù chuán zhōng pò yú de guā dāo
” 既而刀主行至嘉兴，有鱼跃入船中，破鱼得瓜刀。
qí wèi shén xiào wǎng wǎng rú cǐ
其为神效往往如此。
zi gōng sǐ tài chuán qí shù
子恭死，泰传其术。
rán fú jiǎo yǒu xiǎo cái kuáng yòu bǎi xìng yú zhě jìng zhī rú shén jiē jié cái chǎn jìn zǐ nǚ yǐ qí fú qìng
然浮狡有小才，诳诱百姓，愚者敬之如神，皆竭财产，进子女，以祈福庆。
wáng xún yán yú kuài jī wáng dào zi liú zhī yú guǎng zhōu
王珣言于会稽王道子，流之于广州。
guǎng zhōu cì shǐ wáng huái zhī yǐ tài xíng yù lín tài shǒu nán yuè yì guī zhī
广州刺史王怀之以泰行郁林太守，南越亦归之。
tài zǐ shǎo fù wáng yā xiān yǔ tài shàn yán yú xiào wǔ dì yǐ tài zhī yǎng xìng zhī fāng yīn zhào hái
太子少傅王雅先与泰善，言于孝武帝，以泰知养性之方，因召还。
dào zǐ yǐ wéi xú zhōu zhǔ bù yóu yǐ dào shù xuàn huò shì shù
道子以为徐州主簿，犹以道术眩惑士庶。
shāo qiān fǔ guó jiāng jūn xīn ān tài shǒu
稍迁辅国将军、新安太守。
wáng gōng zhī yì tài sī hé yì bīng de shù qiān rén wèi guó tǎo gōng
王恭之役，泰私合义兵，得数千人，为国讨恭。
huáng mén láng kǒng dào pó yáng tài shǒu huán fàng zhī piào qí zī yì zhōu xié děng jiē jìng shì zhī kuài jī shì zǐ yuán xiǎn yì shù yì tài qiú qí mì shù
黄门郎孔道、鄱阳太守桓放之、骠骑谘议周勰等皆敬事之，会稽世子元显亦数诣泰求其秘术。
tài jiàn tiān xià bīng qǐ yǐ wéi jìn zuò jiāng zhōng nǎi shān dòng bǎi xìng sī jí tú zhòng sān wú shì shù duō cóng zhī
泰见天下兵起，以为晋祚将终，乃扇动百姓，私集徒众，三吴士庶多从之。
yú shí cháo shì jiē jù tài wéi luàn yǐ qí yǔ yuán xiǎn jiāo hòu xián mò gǎn yán
于时朝士皆惧泰为乱，以其与元显交厚，咸莫敢言。
kuài jī nèi shǐ xiè yóu fā qí móu dào zǐ zhū zhī
会稽内史谢𬨎发其谋，道子诛之。
ēn táo yú hǎi
恩逃于海。
zhòng wén tài sǐ huò zhī jiē wèi chán tuì dēng xiān gù jiù hǎi zhōng zī gěi
众闻泰死，惑之，皆谓蝉蜕登仙，故就海中资给。
ēn jù hé wáng mìng de bǎi yú rén zhì yù fù chóu
恩聚合亡命得百余人，志欲复仇。
jí yuán xiǎn zòng bào wú huì bǎi xìng bù ān ēn yīn qí sāo dòng zì hǎi gōng shàng yú shā xiàn lìng yīn xí kuài jī hài nèi shǐ wáng níng zhī yǒu zhòng shù wàn
及元显纵暴吴会，百姓不安，恩因其骚动，自海攻上虞，杀县令，因袭会稽， 害内史王凝之，有众数万。
yú shì kuài jī xiè jīn xián wú jùn lù guī wú xīng qiū wāng yì xīng xǔ yǔn zhī lín hǎi zhōu zhòu yǒng jiā zhāng yǒng jí dōng yáng xīn ān děng fán bā jùn yī shí jù qǐ shā zhǎng shǐ yǐ yīng zhī xún rì zhī zhōng zhòng shù shí wàn
于是会稽谢钅咸、吴郡陆瑰、吴兴丘尪、义兴许允之、 临海周胄、永嘉张永及东阳、新安等凡八郡，一时俱起，杀长史以应之，旬日之中， 众数十万。
yú shì wú xīng tài shǒu xiè miǎo yǒng jiā tài shǒu xiè yì jiā xīng gōng gù yìn nán kāng gōng xiè míng huì huáng mén láng xiè chōng zhāng kūn zhōng shū láng kǒng dào tài zǐ xǐ mǎ kǒng fú wū chéng lìng xià hóu yīn děng jiē yù hài
于是吴兴太守谢邈，永嘉太守谢逸，嘉兴公顾胤，南康公谢明慧，黄门郎谢冲、张琨，中书郎孔道，太子洗马孔福，乌程令夏侯愔等皆遇害。
wú guó nèi shǐ huán qiān yì xīng tài shǒu wèi yàn lín hǎi tài shǒu xīn cài wáng chóng děng bìng chū bēn
吴国内史桓谦，义兴太守魏傿，临海太守、新蔡王崇等并出奔。
yú shì ēn jù kuài jī zì hào zhēng dōng jiāng jūn hào qí dǎng yuē cháng shēng rén xuān yǔ lìng zhū shā yì jǐ yǒu bù tóng zhě lù jí yīng hái yóu shì sǐ zhě shí qī bā
于是恩据会稽，自号征东将军， 号其党曰“长生人”，宣语令诛杀异己，有不同者戮及婴孩，由是死者十七八。
jī nèi zhū xiàn chǔ chù fēng qǐ cháo tíng zhèn jù nèi wài jiè yán
畿内诸县处处蜂起，朝廷震惧，内外戒严。
qiǎn wèi jiāng jūn xiè yǎn zhèn běi jiāng jūn liú láo zhī tǎo zhī bìng zhuǎn dòu ér qián
遣卫将军谢琰、镇北将军刘牢之讨之，并转斗而前。
wú huì chéng píng rì jiǔ rén bù xí zhàn yòu wú qì xiè gù suǒ zài duō bèi pò wáng
吴会承平日久，人不习战，又无器械，故所在多被破亡。
zhū zéi jiē shāo cāng lǐn fén yì wū kān mù yīn jǐng lǔ lüě cái huò xiāng shuài jù yú kuài jī
诸贼皆烧仓廪， 焚邑屋，刊木堙井，虏掠财货，相率聚于会稽。
qí fù nǚ yǒu yīng lèi bù néng qù zhě náng lù shèng yīng r tóu yú shuǐ ér gào zhī yuē hè rǔ xiān dēng xian táng wǒ xún hòu jiù rǔ
其妇女有婴累不能去者，囊簏盛婴儿投于水，而告之曰：“贺汝先登仙堂，我寻后就汝。
chū ēn wén bā jùn xiǎng yìng gào qí shǔ yuē tiān xià wú fù shì yǐ dāng yǔ zhū jūn cháo fú ér zhì jiàn kāng
初，恩闻八郡响应，告其属曰：“天下无复事矣，当与诸君朝服而至建康。
jì wén láo zhī lín jiāng fù yuē wǒ gē zhè jiāng bù shī zuò jù jiàn yě
” 既闻牢之临江，复曰：“我割浙江，不失作句践也。
xún zhī láo zhī yǐ jì jiāng nǎi yuē gū bù xiū zǒu yǐ
”寻知牢之已济江，乃曰： “孤不羞走矣。
nǎi lǔ nán nǚ èr shí yú wàn kǒu yī shí táo rù hǎi
”乃虏男女二十余万口，一时逃入海。
jù guān jūn zhī niè nǎi yuán dào duō qì bǎo wù zǐ nǚ
惧官军之蹑，乃缘道多弃宝物子女。
shí dōng tǔ yīn shí mò bù càn lì yíng mù láo zhī děng jù yú shōu liǎn gù ēn fù de táo hǎi
时东土殷实，莫不粲丽盈目，牢之等遽于收敛，故恩复得逃海。
cháo tíng yǐ xiè yǎn wèi kuài jī lǜ xú zhōu wén wǔ shù hǎi pǔ
朝廷以谢琰为会稽，率徐州文武戍海浦。
lóng ān sì nián ēn fù rù yú yáo pò shàng yú jìn zhì xíng pǔ
隆安四年，恩复入余姚，破上虞，进至刑浦。
yǎn qiǎn cān jūn liú xuān zhī jù pò zhī ēn tuì suō
琰遣参军刘宣之距破之，恩退缩。
shǎo rì fù kòu xíng pǔ hài xiè yǎn
少日，复寇刑浦，害谢琰。
cháo tíng dà zhèn qiǎn guàn jūn jiāng jūn huán bù cái fǔ guó jiāng jūn sūn wú zhōng níng shuò jiāng jūn gāo yǎ zhī jī zhī ēn fù huán yú hǎi
朝廷大震，遣冠军将军桓不才、辅国将军孙无终、宁朔将军高雅之击之，恩复还于海。
yú shì fù qiǎn láo zhī dōng zhūn kuài jī wú guó nèi shǐ yuán shān sōng zhù hù dú lěi yuán hǎi bèi ēn
于是复遣牢之东屯会稽，吴国内史袁山松筑扈渎垒， 缘海备恩。
míng nián ēn fù rù jiā kǒu yā zhī bài jì
明年，恩复入浃口，雅之败绩。
láo zhī jìn jī ēn fù huán yú hǎi
牢之进击，恩复还于海。
zhuǎn kòu hù dú hài yuán shān sōng réng fú hǎi xiàng jīng kǒu
转寇扈渎，害袁山松，仍浮海向京口。
láo zhī lǜ zhòng xi jī wèi dá ér ēn yǐ zhì liú yù nǎi zǒng bīng yuán hǎi jù zhī
牢之率众西击，未达，而恩已至，刘裕乃总兵缘海距之。
jí zhàn ēn zhòng dà bài láng bèi fù chuán
及战，恩众大败，狼狈赴船。
xún yòu jí zhòng yù xiàng jīng dū cháo tíng hài jù chén bīng yǐ dài zhī
寻又集众，欲向京都，朝廷骇惧，陈兵以待之。
ēn zhì xīn zhōu bù gǎn jìn ér tuì běi kòu guǎng líng xiàn zhī nǎi fú hǎi ér běi
恩至新州，不敢进而退，北寇广陵，陷之，乃浮海而北。
liú yù yǔ liú jìng xuān bìng jūn niè zhī yú yù zhōu lèi zhàn ēn fù dà bài yóu shì jiàn shuāi ruò fù yán hǎi hái nán
刘裕与刘敬宣并军蹑之于郁洲， 累战，恩复大败，由是渐衰弱，复沿海还南。
yù yì xún hǎi yào jié fù dà pò ēn yú hù dú ēn suì yuǎn bèng hǎi zhōng
裕亦寻海要截，复大破恩于扈渎，恩遂远迸海中。
jí huán xuán yòng shì ēn fù kòu lín hǎi lín hǎi tài shǒu xīn jǐng tǎo pò zhī
及桓玄用事，恩复寇临海，临海太守辛景讨破之。
ēn qióng qī nǎi fù hǎi zì chén yāo dǎng jí jì qiè wèi zhī shuǐ xiān tóu shuǐ cóng sǐ zhě bǎi shù
恩穷戚，乃赴海自沈，妖党及妓妾谓之水仙，投水从死者百数。
yú zhòng fù tuī ēn mèi fū lú xún wéi zhǔ
余众复推恩妹夫卢循为主。
zì ēn chū rù hǎi suǒ lǔ nán nǚ zhī kǒu qí hòu zhàn sǐ jí zì nì bìng liú lí bèi chuán mài zhě zhì ēn sǐ shí cái shù qiān rén cún ér ēn gōng méi xiè yǎn yuán shān sōng xiàn guǎng líng qián hòu shù shí zhàn yì shā bǎi xìng shù wàn rén
自恩初入海，所虏男女之口，其后战死及自溺并流离被传卖者，至恩死时裁数千人存，而恩攻没谢琰、 袁山松，陷广陵，前后数十战，亦杀百姓数万人。
lú xún zì yú xiān xiǎo míng yuán lóng sī kōng cóng shì zhōng láng chén zhī zēng sūn yě
卢循，字于先，小名元龙，司空从事中郎谌之曾孙也。
shuāng móu jiǒng chè tóng zǐ sì zhuǎn shàn cǎo lì yì qí zhī yì
双眸冏彻，瞳子四转， 善草隶弈棋之艺。
shā mén huì yuǎn yǒu jiàn cái jiàn ér wèi zhī yuē jūn suī tǐ shè fēng sù ér zhì cún bù guǐ
沙门慧远有鉴裁，见而谓之曰：“君虽体涉风素，而志存不轨。
xún qǔ sūn ēn mèi
” 循娶孙恩妹。
jí ēn zuò luàn yǔ xún tōng móu
及恩作乱，与循通谋。
ēn xìng kù rěn xún měi jiàn zhǐ zhī rén shì duō lài yǐ jì miǎn
恩性酷忍，循每谏止之，人士多赖以济免。
ēn wáng yú zhòng tuī xún wéi zhǔ
恩亡，余众推循为主。
yuán xìng èr nián zhēng yuè kòu dōng yáng bā yuè gōng yǒng jiā
元兴二年正月，寇东阳，八月，攻永嘉。
liú yù tǎo xún zhì jìn ān xún jiǒng jí fàn hǎi dào pān yú kòu guǎng zhōu zhú cì shǐ wú yǐn zhī zì shè zhōu shì hào píng nán jiāng jūn qiǎn shǐ xiàn gòng
刘裕讨循至晋安，循窘急，泛海到番禺，寇广州，逐刺史吴隐之，自摄州事，号平南将军，遣使献贡。
shí cháo tíng xīn zhū huán shì zhōng wài duō yú nǎi quán jiǎ xún zhēng lǔ jiāng jūn guǎng zhōu cì shǐ píng yuè zhōng láng jiàng
时朝廷新诛桓氏，中外多虞，乃权假循征虏将军、广州刺史、平越中郎将。
yì xī zhōng liú yù fá mù róng chāo xún suǒ shǔ shǐ xīng tài shǒu xú dào fù xún zhī zǐ fū yě shǐ rén quàn xún chéng xū ér chū xún bù cóng
义熙中，刘裕伐慕容超，循所署始兴太守徐道覆，循之姊夫也，使人劝循乘虚而出，循不从。
dào fù nǎi zhì pān yú shuō xún yuē cháo tíng héng yǐ jūn wèi fù xīn zhī jí liú gōng wèi yǒu xuán rì bù chéng cǐ jī ér bǎo yī rì zhī ān ruò píng qí zhī hòu liú gōng zì lǜ zhòng zhì yù zhāng qiǎn ruì shī guò lǐng suī fù jūn zhī shén wǔ bì bù néng dāng yě
道覆乃至番禺，说循曰：“朝廷恒以君为腹心之疾，刘公未有旋日， 不乘此机而保一日之安，若平齐之后，刘公自率众至豫章，遣锐师过岭，虽复君之神武，必不能当也。
jīn rì zhī jī wàn bù kě shī
今日之机，万不可失。
jì kè dū yì liú yù suī hái wú néng wéi yě
既克都邑，刘裕虽还，无能为也。
jūn ruò bù tóng biàn dāng lǜ shǐ xīng zhī zhòng zhí zhǐ xún yáng
君若不同，便当率始兴之众直指寻阳。
xún shén bù lè cǐ jǔ wú yǐ duó qí jì nǎi cóng zhī
”循甚不乐此举，无以夺其计，乃从之。
chū dào fù mì yù zhuāng zhōu jiàn nǎi shǐ rén fá chuán cái yú nán kāng shān wěi yún jiāng xià dū huò zhī
初，道覆密欲装舟舰，乃使人伐船材于南康山，伪云将下都货之。
hòu chēng lì shǎo bù néng de zhì jí yú jùn jiàn mài zhī jià jiǎn shù bèi jū rén tān jiàn mài yī wù ér shì zhī
后称力少不能得致，即于郡贱卖之，价减数倍，居人贪贱，卖衣物而市之。
gàn shí shuǐ jí chū chuán shén nán jiē chǔ zhī
赣石水急，出船甚难，皆储之。
rú shì zhě shù sì gù chuán bǎn dà jī ér bǎi xìng fú zhī yí
如是者数四，故船版大积，而百姓弗之疑。
jí dào fù jǔ bīng àn mài quàn ér qǔ zhī wú de yǐn nì zhě nǎi bìng lì zhuāng zhī xún rì ér bàn
及道覆举兵，案卖券而取之，无得隐匿者，乃并力装之，旬日而办。
suì jǔ zhòng kòu nán kāng lú líng yù zhāng zhū jùn shǒu xiāng jiē wěi rèn bēn zǒu
遂举众寇南康、庐陵、豫章诸郡，守相皆委任奔走。
zhèn nán jiāng jūn hé wú jì lǜ zhòng jù zhī bīng bài bèi hài
镇南将军何无忌率众距之，兵败被害。
xún qiǎn dào fù kòu jiāng líng wèi zhì wèi guān jūn suǒ bài chí zǒu gào xún yuē qǐng bìng lì gōng jīng dū ruò kè zhī jiāng líng fēi suǒ yōu yě
循遣道覆寇江陵，未至，为官军所败，驰走告循曰：“请并力攻京都，若克之， 江陵非所忧也。
nǎi lián qí ér xià róng zú shí wàn zhú lú qiān jì bài wèi jiāng jūn liú yì yú sāng luò zhōu jìng zhì jiāng níng
”乃连旗而下，戎卒十万，舳舻千计，败卫将军刘毅于桑落洲，迳至江宁。
dào fù sù yǒu dǎn jué zhī liú yù yǐ hái yù qián méi yī zhàn qǐng yú xīn tíng zhì bái shí fén zhōu ér shàng shǔ dào gōng zhī
道覆素有胆决，知刘裕已还，欲干没一战，请于新亭至白石，焚舟而上， 数道攻之。
xún duō móu shǎo jué yù yǐ wàn quán zhī jì gù bù tīng
循多谋少决，欲以万全之计，固不听。
dào fù yǐ xún wú duàn nǎi tàn yuē wǒ zhōng wèi lú gōng suǒ wù shì bì wú chéng
道覆以循无断，乃叹曰：“我终为卢公所误，事必无成。
shǐ wǒ de wèi yīng xióng qū chí tiān xià bù zú dìng yě
使我得为英雄驱驰，天下不足定也！
yù jù qí qīn yì nǎi zhà shí tou duàn zhā pǔ yǐ jù zhī
”裕惧其侵轶，乃栅石头，断柤浦，以距之。
xún gōng zhà bù lì chuán jiàn wèi bào fēng suǒ qīng rén yǒu sǐ zhě
循攻栅不利，船舰为暴风所倾，人有死者。
liè zhèn nán àn zhàn yòu bài jì
列阵南岸，战又败绩。
nǎi jìn gōng jīng kǒu kòu lüě zhū xiàn wú suǒ de
乃进攻京口，寇掠诸县，无所得。
xún wèi dào fù yuē shī lǎo yǐ
循谓道覆曰：“师老矣！
fú néng fù zhèn
弗能复振。
kě jù xún yáng bìng lì qǔ jīng zhōu xú gèng yǔ dū xià zhēng héng yóu kě yǐ jì
可据寻阳，并力取荆州，徐更与都下争衡，犹可以济。
yīn zì cài zhōu nán zǒu fù jù xún yáng
”因自蔡洲南走，复据寻阳。
yù xiān qiǎn qún lǜ zhuī tǎo zì tǒng dà zhòng jì jìn yòu bài xún yú léi chí
裕先遣群率追讨，自统大众继进，又败循于雷池。
xún yù dùn hái yù zhāng nǎi xī lì zhà duàn zuǒ lǐ
循欲遁还豫章，乃悉力栅断左里。
yù mìng zhòng gōng zhà xún zhòng suī sǐ zhàn yóu bù néng kàng
裕命众攻栅，循众虽死战，犹不能抗。
yù chéng shèng jī zhī xún dān gě ér zǒu shōu sàn zú de qiān yú rén hái bǎo guǎng zhōu
裕乘胜击之，循单舸而走，收散卒得千余人， 还保广州。
yù xiān qiǎn sūn chù cóng hǎi dào jù pān yú chéng xún gōng zhī bù xià
裕先遣孙处从海道据番禺城，循攻之不下。
dào fù bǎo shǐ xīng yīn xiǎn zì gù
道覆保始兴，因险自固。
xún nǎi xí hé pǔ kè zhī jìn gōng jiāo zhōu
循乃袭合浦，克之，进攻交州。
zhì lóng biān cì shǐ dù huì dù jué ér bài zhī
至龙编，刺史杜慧度谲而败之。
xún shì qū zhī bù miǎn xiān zhèn qī zǐ shí yú rén yòu zhào jì qiè wèn yuē wǒ jīn jiāng zì shā shuí néng tóng zhě
循势屈，知不免，先鸩妻子十余人，又召妓妾问曰：“我今将自杀，谁能同者？
duō yún què shǔ tān shēng jiù sǐ shí rén qíng suǒ nán
” 多云：“雀鼠贪生，就死实人情所难。
yǒu yún guān shàng dāng sǐ mǒu qǐ yuàn shēng
”有云：“官尚当死，某岂愿生！
yú shì xī zhèn zhū cí sǐ zhě yīn zì tóu yú shuǐ
”于是悉鸩诸辞死者，因自投于水。
huì dù qǔ qí shī zhǎn zhī jí qí fù gǔ
慧度取其尸斩之，及其父嘏；
tóng dǎng jǐn huò chuán shǒu jīng dū
同党尽获，传首京都。
qiáo zòng bā xī nán chōng rén yě
谯纵，巴西南充人也。
zǔ xiàn zhī yǒu zhòng míng yú xī tǔ
祖献之，有重名于西土。
zòng shǎo ér jǐn shèn shǔ rén ài zhī
纵少而谨慎，蜀人爱之。
wèi ān xī fǔ cān jūn
为安西府参军。
yì xī yuán nián cì shǐ qiǎn zòng jí hóu huī děng lǐng zhū xiàn dǐ jìn bīng dōng xià
义熙元年，刺史遣纵及侯晖等领诸县氐进兵东下。
huī yǒu èr zhì yīn liáng zhōu rén bù lè dōng yě jiāng tú yì zhōu cì shǐ máo qú yǔ bā xī yáng mèi jié móu yú wǔ chéng shuǐ kǒu gòng bī zòng wéi zhǔ
晖有贰志，因梁州人不乐东也，将图益州刺史毛璩，与巴西阳昧结谋于五城水口，共逼纵为主。
zòng jù ér bù dàng zǒu tóu yú shuǐ huī yǐn chū ér qǐng zhī zhì yú zài sān suì yǐ bīng bī zòng yú yú shàng
纵惧而不当，走投于水，晖引出而请之，至于再三，遂以兵逼纵于舆上。
gōng qú dì xī yí xiào wèi jǐn yú fú chéng chéng xiàn jǐn sǐ zhī zòng nǎi zì hào liáng qín èr zhōu cì shǐ
攻璩弟西夷校尉瑾于涪城，城陷，瑾死之，纵乃自号梁、秦二州刺史。
qú wén zòng fǎn zì lüè chéng bù hái chéng dū qiǎn cān jūn wáng qióng lǜ sān qiān rén tǎo zòng yòu qiǎn dì yuàn lǐng sì qiān bīng jì qióng hòu jìn
璩闻纵反，自略城步还成都， 遣参军王琼率三千人讨纵，又遣弟瑗领四千兵继琼后进。
zòng qiǎn dì míng zǐ jí huī jù qióng yú guǎng hàn qióng jī pò huī děng zhuī zhì mián zhú
纵遣弟明子及晖距琼于广汉，琼击破晖等，追至绵竹。
míng zǐ shè èr fú yǐ dài zhī dà bài qióng zhòng sǐ zhě shí bā jiǔ
明子设二伏以待之，大败琼众，死者十八九。
yì zhōu yíng hù li téng kāi chéng yǐ nà zòng
益州营户李腾开城以纳纵。
máo qú jì sǐ zòng yǐ cóng dì hóng wèi yì zhōu cì shǐ míng zǐ wèi zhèn dōng jiāng jūn bā zhōu cì shǐ lǜ qí zhòng wǔ qiān rén zhūn bái dì zì chēng chéng dū wáng
毛璩既死，纵以从弟洪为益州刺史，明子为镇东将军、巴州刺史，率其众五千人屯白帝，自称成都王。
míng nián qiǎn shǐ chēng fān yú yáo xìng jiāng shùn liú dōng kòu yǐ tǎo chē qí jiāng jūn liú yù wèi míng qǐ shī yú yáo xìng qiě qǐng huán qiān wèi zhù xìng qiǎn zhī
明年，遣使称籓于姚兴，将顺流东寇，以讨车骑将军刘裕为名，乞师于姚兴，且请桓谦为助，兴遣之。
jiǔ nián liú yù yǐ xī yáng tài shǒu zhū líng shí wèi yì zhōu cì shǐ níng shuò jiāng jūn zāng xǐ xià pī tài shǒu liú zhōng lán líng tài shǒu kuǎi ēn děng lǜ zhòng èr wàn zì jiāng líng tǎo zòng
九年，刘裕以西阳太守朱龄石为益州刺史，宁朔将军臧喜、下邳太守刘钟，兰陵太守蒯恩等率众二万，自江陵讨纵。
chū móu yuán lǜ qiān nán qí rén líng shí zī míng sù qiǎn yù wéi zhòng bá zhī shòu yǐ huī xià zhī bàn
初谋元率，佥难其人，龄石资名素浅，裕违众拔之，授以麾下之半。
cáng xǐ yù qī dì yě wèi chū qí yòu yòu lì yān
藏喜，裕妻弟也，位出其右，又隶焉。
líng shí cì yú bái dì zòng qiǎn qiáo dào fú zhòng bīng shǒu fú
龄石次于白帝，纵遣谯道福重兵守涪。
líng shí shī cì píng mó qù chéng dū èr bǎi lǐ zòng qiǎn qí dà jiàng jūn hóu huī shàng shū pú yè qiáo shēn tún píng mó jiā àn lián chéng céng lóu zhòng shān zhòng wèi néng gōng
龄石师次平模，去成都二百里，纵遣其大将军侯晖、尚书仆射谯诜屯平模，夹岸连城，层楼重栅，众未能攻。
líng shí wèi liú zhōng yuē tiān fāng shǔ rè zéi jīn gù xiǎn gōng zhī nán bá zhǐ kùn wǒ shī
龄石谓刘钟曰：“天方暑热，贼今固险，攻之难拔，只困我师。
wú yù xù ruì xī bīng sì xì ér jìn qīng yǐ wéi hé rú
吾欲蓄锐息兵，伺隙而进，卿以为何如？
zhōng yuē bù rán
”钟曰： “不然。
qián yáng shēng yán dà jiàng yóu nèi shuǐ gù dào fú bù gǎn shě fú jīn zhòng jūn bī zhī chū qí bù yì hóu huī zhī tú yǐ pò dǎn yǐ
前扬声言大将由内水，故道福不敢舍涪，今重军逼之，出其不意，侯晖之徒已破胆矣。
zhèng kě yīn qí xiōng ér gōng zhī shì dāng bì kè
正可因其凶而攻之，势当必克。
kè píng mó zhī hòu zì kě gǔ xíng ér qián chéng dū bì bù néng shǒu
克平模之后，自可鼓行而前，成都必不能守。
ruò suí bīng xiāng chí xū shí xiāng jiàn fú jūn fù lái nán wéi dí yě
若绥兵相持，虚实相见，涪军复来，难为敌也。
jìn bù néng zhàn tuì wú suǒ zī èr wàn yú rén yīn wèi shǔ zǐ lǔ ěr
进不能战，退无所资，二万余人因为蜀子虏耳。
cóng zhī
晋侯听从了他的建议。
yì rì jìn gōng jiē kè zhǎn hóu huī děng yú shì suì jìn
翌日，进攻皆克，斩侯晖等，于是遂进。
zòng zhī chéng shǒu zhě xiāng cì wǎ jiě zòng nǎi chū bēn
纵之城守者相次瓦解，纵乃出奔。
qí shàng shū lìng mǎ dān fēng cāng kù yǐ dài wáng shī
其尚书令马耽封仓库以待王师。
jí líng shí rù chéng dū zhū zòng tóng zǔ zhī qīn yú jiē ān dǔ shǐ fù qí yè
及龄石入成都，诛纵同祖之亲，余皆安堵，使复其业。
zòng zhī zǒu yě xiān rú qí mù zòng nǚ wèi zòng yuē zǒu bì bù miǎn zhǐ qǔ rǔ yān
纵之走也，先如其墓，纵女谓纵曰：“走必不免，只取辱焉。
děng sǐ sǐ yú xiān rén zhī mù kě yě
等死，死于先人之墓可也。
zòng bù cóng tóu dào fú yú fú
”纵不从，投道福于涪。
dào fú nù wèi zòng yuē dà zhàng fū jū rú sī gōng yè ān kě qì zāi
道福怒谓纵曰：“大丈夫居如斯功业，安可弃哉！
jīn yù wèi jiàng lǔ qǐ kě ér de
今欲为降虏，岂可而得！
rén shuí bù sǐ hé jù zhī shén
人谁不死，何惧之甚！
yīn tóu zòng yǐ jiàn zhōng qí mǎ ān
”因投纵以剑，中其马鞍。
zòng qù zhī nǎi zì yì
纵去之，乃自缢。
dào fú wèi qí tú yuē wú yǎng ěr děng zhèng wèi jīn rì
道福谓其徒曰：“吾养尔等，正为今日。
shǔ zhī cún wáng shí xì zài wǒ bù zài qiáo wáng
蜀之存亡，实系在我，不在谯王。
wǒ shàng zài yóu zú yī zhàn
我尚在，犹足一战。
shì xián xǔ nuò
”士咸许诺。
nǎi sàn jīn bó yǐ cì qí zhòng zhòng shòu zhī ér zǒu
乃散金帛以赐其众，众受之而走。
dào fú dú bēn guǎng hàn guǎng hàn rén dù jǐn zhí zhī
道福独奔广汉，广汉人杜瑾执之。
zhū líng shí xǐ mǎ dān yú yuè guī zhuī shā zhī
朱龄石徙马耽于越巂，追杀之。
dān zhī xǐ yě wèi qí tú yuē zhū hòu bù sòng wǒ jīng shī miè zhòng kǒu yě wú bì bù miǎn
耽之徙也，谓其徒曰： “朱侯不送我京师，灭众口也，吾必不免。
nǎi guàn xǐ ér wò yǐn shéng ér sǐ
”乃盥洗而卧，引绳而死。
xū yú líng shí shī zhì suì lù shī yān
须臾，龄石师至，遂戮尸焉。
shǐ chén yuē huì huáng shī yù zhèng wěn cháo wēi nán qǐ xiāo qiáng dú pū hán xià jiǔ zhōu bō hài wǔ yuè chén fēi gān gē rì xún róng chē jìng zhú
史臣曰：惠皇失御，政紊朝危，难起萧墙，毒痡函夏，九州波骇，五岳尘飞， 干戈日寻，戎车竞逐。
wáng mí hǎo luàn lè huò xié zhà huái jiān mìng chóu xiào lǚ cì jiān hóu xì zhù bèi nì yú píng yáng sì cán rěn yú dū yì suì shǐ shēng líng tú tàn shén qì liú lí bāng guó zhěn mài xiù zhī āi gōng miào xìng shǔ lí zhī tòng qǐ tiān yì hu
王弥好乱乐祸，挟诈怀奸，命俦啸侣，伺间侯隙，助悖逆于平阳，肆残忍于都邑，遂使生灵涂炭，神器流离，邦国轸《麦秀》之哀，宫庙兴 《黍离》之痛，岂天意乎？
qǐ rén shì hu
岂人事乎？
hé chǒu lǔ zhī chāng kuáng ér luàn lí zhī sī mò zhě yě
何丑虏之猖狂而乱离之斯瘼者也！
zhāng chāng děng huò shì zhāng huái pǔ huò yǐ jù jīng héng zhāo wū hé zhī xiōng tú chěng chái láng zhī tān bào píng líng xiǎn ài jué jiàng jiāng hú wèi yān suì rěn xián zhì zhū lù shí zì qǔ zhī fēi wéi bù xìng
张昌等或氏张淮浦，或蚁聚荆衡，招乌合之凶徒，逞豺狼之贪暴，凭陵险隘，倔强江湖， 未淹岁稔，咸至诛戮，实自取之，非为不幸。
jùn yuē tóng è xiàng jì shēng cǐ luàn jiē sūn lú tóng lèi xiāng qiú sì chéng yāo nì
峻约同恶相济，生此乱阶，孙卢同类相求，嗣成妖逆。
zhì nǎi gān gē sǎo dì zāi lì tāo tiān suī fán xiè zhī dú bèi hán líng lǐ guō zhī huò yán gōng què fāng xiōng bǐ bào fú shì jiā yě
至乃干戈扫地，灾沴滔天，虽樊谢之毒被含灵，李郭之祸延宫阙， 方凶比暴，弗是加也。
qiáo zòng chéng cí xìn xì sì bǐ jiān móu xuán zhǒng ér wáng wú zú lùn yǐ
谯纵乘兹衅隙，肆彼奸谋，旋踵而亡，无足论矣。
zàn yuē zhōng cháo huī zhèng wáng mí zhào luàn
赞曰：中朝隳政，王弥肇乱。
shén qì liú lí shēng líng tú tàn
神器流离，生灵涂炭。
qún yāo sì xì gòu cí duō nàn
群妖伺隙，构兹多难。
jiàn shí jīng héng líng nüè jiāng hàn
荐食荆衡，陵虐江汉。
sūn lú jiān tè yuē jùn cán zéi
孙卢奸慝，约峻残贼。
qióng xiōng jí bào wéi guǐ wéi yù
穷凶极暴，为鬼为蜮。
zòng qiè mín é xuán zhì diān bó
纵窃岷峨，旋至颠踣。
zǎi jì xù
载记序
gǔ zhě dì wáng nǎi shēng qí lèi chún wéi bó yǔ zhī miáo yì qǐ yì lèi zāi
古者帝王，乃生奇类、淳维，伯禹之苗裔，岂异类哉？
fǎn shǒu yī pí cān dàn yǐn shui zhòng ér zhèn jīng zhōng yù qí lái zì yuǎn
反首衣皮，餐膻饮氵重， 而震惊中域，其来自远。
tiān wèi huǐ huò zhǒng luò mí fán
天未悔祸，种落弥繁。
qí fēng sú xiǎn bì xìng líng chí tū qián shǐ zài zhī yì yǐ xiáng bèi
其风俗险诐，性灵驰突，前史载之， 亦以详备。
xuān dì huàn qí gàn jì suǒ yǐ cú zhēng
轩帝患其干纪，所以徂征；
wǔ wáng cuàn yǐ huāng fú tóng hu qín shòu
武王窜以荒服，同乎禽兽。
ér yú lù hán zhī yě hou yuè chān fēng dǔ xì yáng āi chéng jiàn chěng bào biān chéng bù dé huǎn dài bǎi xìng mǐ yǒu shì jiā
而于露寒之野， 候月觇风，睹隙扬埃，乘间骋暴，边城不得缓带，百姓靡有室家。
kǒng zǐ yuē wēi guǎn zhòng wú qí pī fà zuǒ rèn yǐ
孔子曰：“微管仲，吾其被发左衽矣。
cǐ yán néng jiào xùn zú wǔ zhěng qí chē jiǎ biān yì jì fú jìng nèi yǐ ān
”此言能教训卒伍，整齐车甲，边埸既伏，境内以安。
rán zé yàn zhù zào yáng zhī jiāo qín qiàn lín táo zhī xiǎn dēng tiān shān jué dì mài bāo xuán tú kuǎn huáng hé suǒ yǐ fáng yí dí zhī luàn zhōng huá qí bèi yù rú cǐ
然则燕筑造阳之郊，秦堑临洮之险，登天山，绝地脉，苞玄菟，款黄河，所以防夷狄之乱中华，其备豫如此。
hàn xuān dì chū nà hū hán jū zhī tíng zhāng wěi yǐ hòu wàng shǐ kuān róng dí
汉宣帝初纳呼韩，居之亭鄣，委以候望，始宽戎狄。
guāng wǔ yì yǐ nán tíng shù wàn xǐ rù xi hé hòu yì zhuǎn zhì wǔ yuán lián yán qī jùn
光武亦以南庭数万徙入西河，后亦转至五原，连延七郡。
dǒng zhuó zhī luàn zé fén jìn zhī jiāo xiāo rán yǐ
董卓之乱，则汾晋之郊萧然矣。
guō qīn téng jiān yú wǔ dì jiāng tǒng xiàn cè yú huì huáng jiē yǐ wéi wèi chù róng yí xiù jū dū bǐ qǐng yí shā sāi zhī biǎo dìng yī yīn zhōu zhī fú
郭钦腾笺于武帝， 江统献策于惠皇，皆以为魏处戎夷，绣居都鄙，请移沙塞之表，定一殷周之服。
tǒng zé yōu zhū bìng bù qīn zé lǜ zài méng jīn
统则忧诸并部，钦则虑在盟津。
yán yóu zì kǒu yuán hǎi yǐ zhì
言犹自口，元海已至。
yǔ yuē shī yǐ háo lí jìn qīng dài fū zhī rǔ yě
语曰“失以豪厘”，晋卿大夫之辱也。
cōng zhī shì bīng dōng jiān qí de
聪之誓兵，东兼齐地；
yào zhī chí pèi xi yú lǒng shān fù mò liǎng jīng zhēng tú bǎi wàn
曜之驰旆，西逾陇山，覆没两京，蒸徒百万。
tiān zǐ líng jiāng yù wù fēn jù dì xiǎn huí shǒu zhōng yuán lì bù néng jiù huà cháng huái yǐ běi dà dǐ qì zhī
天子陵江御物，分据地险，回首中原，力不能救，划长淮以北，大抵弃之。
hú rén lì wǒ jiān yú fēn biāo qǐ luàn
胡人利我艰虞，分镳起乱；
jìn chén huò zǔ bīng xiá yuǎn jiē wǔ xiào yóu
晋臣或阻兵遐远，接武效尤。
dà fán liú yuán hǎi yǐ huì dì yǒng xīng yuán nián jù lí shí chēng hàn
大凡刘元海以惠帝永兴元年据离石称汉。
hòu jiǔ nián shí lè jù xiāng guó chēng zhào
后九年，石勒据襄国称赵。
zhāng shì xiān jù hé xī shì suì zì shí lè hòu sān shí liù nián yě zhòng huá zì chēng liáng wáng
张氏先据河西，是岁，自石勒后三十六年也，重华自称凉王。
hòu yī nián rǎn mǐn jù yè chēng wèi
后一年，冉闵据邺称魏。
hòu yī nián fú jiàn jù cháng ān chēng qín
后一年，苻健据长安称秦。
mù róng shì xiān jù liáo dōng chēng yàn shì suì zì fú jiàn hòu yī nián yě jùn shǐ jiàn hào
慕容氏先据辽东称燕，是岁，自苻健后一年也，俊始僭号。
hòu sān shí yī nián hòu yàn mù róng chuí jù yè
后三十一年，后燕慕容垂据邺。
hòu èr nián xi yàn mù róng chōng jù ē páng
后二年，西燕慕容冲据阿房。
shì suì yě qǐ fú guó rén jù fú hǎn chēng qín
是岁也，乞伏国仁据桴罕称秦。
hòu yī nián mù róng yǒng jù shàng dǎng
后一年，慕容永据上党。
shì suì yě lǚ guāng jù gū zāng chēng liáng
是岁也，吕光据姑臧称凉。
hòu shí èr nián mù róng dé jù huá tái chēng nán yàn
后十二年，慕容德据滑台称南燕。
shì suì yě tū fā wū gū jù lián chuān chēng nán liáng duàn yè jù zhāng yè chēng běi liáng
是岁也，秃发乌孤据廉川称南凉，段业据张掖称北凉。
hòu sān nián li xuán shèng jù dūn huáng chēng xī liáng
后三年，李玄盛据敦煌称西凉。
hòu yī nián jǔ qú méng xùn shā duàn yè zì chēng liáng
后一年，沮渠蒙逊杀段业，自称凉。
hòu sì nián qiáo zòng jù shǔ chēng chéng dū wáng
后四年，谯纵据蜀称成都王。
hòu èr nián hè lián bó bó jù shuò fāng chēng dà xià
后二年，赫连勃勃据朔方称大夏。
hòu èr nián féng bá shā lí bān jù hé lóng chēng běi yàn
后二年，冯跋杀离班，据和龙称北燕。
tí fēng tiān xià shí sàng qí bā mò bù lóng jīng dì fú jiàn shè kāi bēng huá yí xián jì rén wù sī zài
提封天下，十丧其八，莫不龙旌帝服，建社开祊，华夷咸暨，人物斯在。
huò cuàn tōng dū zhī xiāng huò yōng shù zhōu zhī de xióng tú nèi juǎn shī lǚ wài bìng qióng bīng xiōng yú shèng fù jìn rén mìng yú fēng dí qí wèi zhàn guó zhě yī bǎi sān shí liù zài yì yuán hǎi wèi zhī huò shǒu yún
或篡通都之乡， 或拥数州之地，雄图内卷，师旅外并，穷兵凶于胜负，尽人命于锋镝，其为战国者一百三十六载，抑元海为之祸首云。