huán xuán zì jìng dào yī míng líng bǎo dà sī mǎ wēn zhī niè zǐ yě
桓玄，字敬道，一名灵宝，大司马温之孽子也。
qí mǔ mǎ shì cháng yǔ tóng bèi yè zuò yú yuè xià jiàn liú xīng zhuì tóng pén shuǐ zhōng hū rú èr cùn huǒ zhū jiǒng rán míng jìng jìng yǐ piáo jiē qǔ mǎ shì de ér tūn zhī ruò yǒu gǎn suì yǒu shēn
其母马氏尝与同辈夜坐，于月下见流星坠铜盆水中，忽如二寸火珠，冏然明净，竞以瓢接取，马氏得而吞之，若有感，遂有娠。
jí shēng xuán yǒu guāng zhào shì zhàn zhě qí zhī gù xiǎo míng líng bǎo
及生玄，有光照室，占者奇之，故小名灵宝。
nǎi ǎo měi bào yì wēn zhé yì rén ér hòu zhì yún qí zhòng jiān cháng r wēn shén ài yì zhī
妳媪每抱诣温，辄易人而后至，云其重兼常儿，温甚爱异之。
lín zhōng mìng yǐ wéi sì xí jué nán jùn gōng
临终，命以为嗣，袭爵南郡公。
nián qī suì wēn fú zhōng fǔ zhōu wén wǔ cí qí shū fù chōng chōng fǔ xuán tóu yuē cǐ rǔ jiā zhī gù lì yě
年七岁， 温服终，府州文武辞其叔父冲，冲抚玄头曰：“此汝家之故吏也。
xuán yīn tì lèi fù miàn zhòng bìng yì zhī
”玄因涕泪覆面， 众并异之。
jí zhǎng xíng mào guī qí fēng shén shū lǎng bó zōng yì shù shàn zhǔ wén
及长，形貌瑰奇，风神疏朗，博综艺术，善属文。
cháng fù qí cái dì yǐ xióng háo zì chǔ zhòng xián dàn zhī cháo tíng yì yí ér wèi yòng
常负其才地，以雄豪自处，众咸惮之，朝廷亦疑而未用。
nián èr shí sān shǐ bài tài zǐ xǐ mǎ shí yì wèi wēn yǒu bù chén zhī jī gù zhé xuán xiōng dì ér wèi sù guān
年二十三，始拜太子洗马，时议谓温有不臣之迹，故折玄兄弟而为素官。
tài yuán mò chū bǔ yì xīng tài shǒu yù yù bù dé zhì
太元末，出补义兴太守，郁郁不得志。
cháng dēng gāo wàng zhèn zé tàn yuē fù wèi jiǔ zhōu bó r wèi wǔ hú zhǎng
尝登高望震泽，叹曰：“父为九州伯， 儿为五湖长！
qì guān guī guó
”弃官归国。
zì yǐ yuán xūn zhī mén ér fù bàng yú shì nǎi shàng shū yuē
自以元勋之门而负谤于世，乃上疏曰：
chén wén zhōu gōng dà shèng ér sì guó liú yán yuè yì wáng zuǒ ér bèi bàng qí jié xiàng bó yǒu chái shòu zhī kǎi sū gōng xìng piāo fēng zhī cì è zhí chǒu zhèng hé dài wú zhī
臣闻周公大圣而四国流言，乐毅王佐而被谤骑劫，《巷伯》有豺兽之慨，苏公兴飘风之刺，恶直丑正，何代无之！
xiān chén méng guó shū yù yīn yà huáng jí cháng yù yǐ shēn bào dé tóu mèi chéng jī xī píng bā shǔ běi qīng yī luò shǐ qiè hào zhī kòu xì jǐng běi què yuán líng xiū fù dà chǐ zǎi xuě yìn mǎ bà chǎn xuán jīng zhào wèi qín wáng zhī shī gōng fēi yī jié
先臣蒙国殊遇，姻娅皇极，常欲以身报德，投袂乘机，西平巴蜀，北清伊洛，使窃号之寇系颈北阙，园陵修复，大耻载雪，饮马灞浐悬旌赵魏，勤王之师，功非一捷。
tài hé zhī mò huáng jī yǒu qián yí zhī jù suì nǎi fèng shùn tiān rén yì dēng shèng cháo míng lí jì lǎng sì xiōng jiān chéng
太和之末，皇基有潜移之惧，遂乃奉顺天人， 翼登圣朝，明离既朗，四凶兼澄。
xiàng shǐ cǐ gōng bù jiàn cǐ shì bù chéng zōng miào zhī shì qǐ kě shú niàn
向使此功不建，此事不成，宗庙之事岂可孰念！
xī tài jiǎ suī mí shāng zuò wú yōu
昔太甲虽迷，商祚无忧；
chāng yì suī hūn bì wú sān niè
昌邑虽昏，弊无三孽。
yīn cí ér yán jìn shì zhī jī wēi yú yīn hàn xiān chén zhī gōng gāo yú yī huò yǐ
因兹而言，晋室之机危于殷汉，先臣之功高于伊霍矣。
ér fù zhòng jì wǎng méng bàng qīng shí shèng shì míng wáng chù zhì zhī dào bù wén fèi hū xiǎn míng zhī gōng tàn shè míng míng zhī xīn qǐ xián bàng zhī tu kāi xié wǎng zhī lù zhě yě
而负重既往，蒙谤清时，圣世明王黜陟之道，不闻废忽显明之功，探射冥冥之心，启嫌谤之涂，开邪枉之路者也。
xiān chén qín wáng jiān nán zhī láo kuāng fù kè píng zhī xūn cháo tíng ruò qí yí zhī chén yì bù fù jì yě
先臣勤王艰难之劳，匡复克平之勋，朝廷若其遗之，臣亦不复计也。
zhì yú xiān dì lóng fēi jiǔ wǔ bì xià zhī suǒ yǐ jì míng nán miàn qǐng wèn tán zhě shuí zhī yóu yá
至于先帝龙飞九五，陛下之所以继明南面， 请问谈者，谁之由邪？
shuí zhī dé yá
谁之德邪？
qǐ wéi jìn shì yǒng ān zǔ zōng xuè shí yú bì xià yī mén shí qí gōng yě
岂惟晋室永安，祖宗血食，于陛下一门，实奇功也。
zì qǐng quán mén rì shèng chǒu zhèng shí fán xián chēng shù shí zhǐ hù xiāng shàn fù yǐ chén zhī xiōng dì jiē jìn zhī zuì rén chén děng fù hé lǐ kě yǐ gǒu cún shèng shì
自顷权门日盛，丑政实繁，咸称述时旨，互相扇附，以臣之兄弟皆晋之罪人， 臣等复何理可以苟存圣世？
hé yán kě yǐ shī xiǎng fēng lù
何颜可以尸飨封禄？
ruò bì xià wàng xiān chén dà zào zhī gōng xìn bèi jǐn qī fěi zhī shuō chén děng zì dāng fèng huán sān fēng shòu lù shì cháo rán hòu xià cóng xiān chén guī xiān dì yú xuán gōng ěr
若陛下忘先臣大造之功，信贝锦萋菲之说，臣等自当奉还三封，受戮市朝，然后下从先臣，归先帝于玄宫耳。
ruò bì xià shù zūn xiān zhǐ zhuī lù jiù xūn qiè wàng shǎo chuí kǎi tì fù gài zhī ēn
若陛下述遵先旨，追录旧勋，窃望少垂恺悌覆盖之恩。
shū qǐn bù bào
疏寝不报。
xuán zài jīng chǔ jī nián yōu yóu wú shì jīng zhōu cì shǐ yīn zhòng kān shén jìng dàn zhī
玄在荆楚积年，优游无事，荆州刺史殷仲堪甚敬惮之。
jí zhōng shū lìng wáng guó bǎo yòng shì móu xuē ruò fāng zhèn nèi wài sāo dòng zhī wáng gōng yǒu yōu guó zhī yán xuán qián yǒu yì yú gōng yè nǎi shuō zhòng kān yuē guó bǎo yǔ jūn zhū rén sù yǐ wèi duì wéi huàn xiāng bì zhī bù sù ěr
及中书令王国宝用事， 谋削弱方镇，内外骚动，知王恭有忧国之言，玄潜有意于功业，乃说仲堪曰：“国宝与君诸人素已为对，唯患相弊之不速耳。
jīn jì zhí quán yào yǔ wáng xù xiāng wéi biǎo lǐ qí suǒ huí yì wǎng bù rú zhì
今既执权要，与王绪相为表里，其所回易，罔不如志。
xiào bó jū yuán jiù zhī de zhèng qíng wèi cháo yě suǒ zhòng bì wèi biàn dòng zhī wéi dāng yǐ jūn wéi shì shǒu
孝伯居元舅之地，正情为朝野所重，必未便动之，唯当以君为事首。
jūn wèi xiān dì suǒ bá chāo jū fāng rèn rén qíng wèi yǐ wéi yǔn xián wèi jūn suī yǒu sī zhì fēi fāng bó rén
君为先帝所拔，超居方任，人情未以为允，咸谓君虽有思致，非方伯人。
ruò fā zhào zhēng jūn wèi zhōng shū lìng yòng yīn yǐ wèi jīng zhōu jūn hé yǐ chù zhī
若发诏征君为中书令，用殷𫖮为荆州，君何以处之？
zhòng kān yuē yōu zhī jiǔ yǐ jūn wèi jì jiāng ān chū
”仲堪曰：“忧之久矣，君谓计将安出？
xuán yuē guó bǎo jiān xiōng tiān xià suǒ zhī xiào bó jí wù zhī qíng měi zhì ér dāng jīn rì zhī huì yǐ lǐ tuī zhī bì dāng guò rén
” 玄曰：“国宝奸凶，天下所知，孝伯疾恶之情每至而当，今日之会，以理推之，必当过人。
jūn ruò mì qiǎn yī rén xìn shuō wáng gōng yí xīng jìn yáng zhī shī yǐ nèi kuāng cháo tíng jǐ dāng xī jīng chǔ zhī zhòng shùn liú ér xià tuī wáng wèi méng zhǔ pū děng yì jiē tóu mèi dāng cǐ wú bù xiǎng yìng
君若密遣一人，信说王恭，宜兴晋阳之师，以内匡朝廷，己当悉荆楚之众顺流而下，推王为盟主，仆等亦皆投袂，当此无不响应。
cǐ shì jì xíng huán wén zhī jǔ yě
此事既行，桓文之举也。
zhòng kān chí yí wèi jué
” 仲堪持疑未决。
é ér wáng gōng xìn zhì zhāo zhòng kān jí xuán kuāng zhèng cháo tíng
俄而王恭信至，招仲堪及玄匡正朝廷。
guó bǎo jì sǐ yú shì bīng ba
国宝既死，于是兵罢。
xuán nǎi qiú wèi guǎng zhōu kuài jī wáng dào zi yì dàn zhī bù yù shǐ zài jīng chǔ gù shùn qí yì
玄乃求为广州，会稽王道子亦惮之，不欲使在荆楚，故顺其意。
lóng ān chū zhào yǐ xuán dū jiāo guǎng èr zhōu jiàn wēi jiāng jūn píng yuè zhōng láng jiàng guǎng zhōu cì shǐ jiǎ jié xuán shòu mìng bù xíng
隆安初，诏以玄督交广二州、建威将军、平越中郎将、广州刺史、假节，玄受命不行。
qí nián wáng gōng yòu yǔ yǔ jiè qǐ bīng tǎo jiāng zhōu cì shǐ wáng yú jí qiáo wáng shàng zhī xiōng dì
其年，王恭又与庾楷起兵讨江州刺史王愉及谯王尚之兄弟。
xuán zhòng kān wèi gōng shì bì kè jié yī shí xiǎng yìng
玄、仲堪谓恭事必克捷，一时响应。
zhòng kān gěi xuán wǔ qiān rén yǔ yáng quán qī jù wèi qián fēng
仲堪给玄五千人，与杨佺期俱为前锋。
jūn zhì pèn kǒu wáng yú bēn yú lín chuān xuán qiǎn piān jiàng jūn zhuī huò zhī
军至湓口，王愉奔于临川，玄遣偏将军追获之。
xuán quán qī zhì shí tou zhòng kān zhì wú hú
玄、佺期至石头，仲堪至芜湖。
gōng jiāng liú láo zhī bèi gōng guī shùn
恭将刘牢之背恭归顺。
gōng jì sǐ yǔ jiè zhàn bài bēn yú xuán jūn
恭既死，庾楷战败，奔于玄军。
jì ér zhào yǐ xuán wèi jiāng zhōu zhòng kān děng zhòng jiē bèi huàn yì nǎi gè huí zhōu xi hái zhūn yú xún yáng gòng xiāng jié yuē tuī xuán wèi méng zhǔ
既而诏以玄为江州，仲堪等仲皆被换易，乃各回舟西还，屯于寻阳，共相结约，推玄为盟主。
xuán shǐ dé zhì nǎi lián míng shàng shū shēn lǐ wáng gōng qiú zhū shàng zhī láo zhī děng
玄始得志，乃连名上疏申理王恭，求诛尚之、牢之等。
cháo tíng shēn dàn zhī nǎi miǎn huán xiū fù zhòng kān yǐ xiāng hè jiě
朝廷深惮之，乃免桓修、复仲堪以相和解。
chū xuán zài jīng zhōu háo zòng shì shù dàn zhī shén yú zhōu mù
初，玄在荆州豪纵，士庶惮之，甚于州牧。
zhòng kān qīn dǎng quàn shā zhī zhòng kān bù tīng
仲堪亲党劝杀之，仲堪不听。
jí hái xún yáng zī qí shēng de gù tuī wèi méng zhǔ xuán yú zì jīn zhòng
及还寻阳，资其声地，故推为盟主，玄逾自矜重。
quán qī wéi rén jiāo hàn cháng zì wèi chéng jiè huá zhòu jiāng biǎo mò bǐ ér xuán měi yǐ hán shì cái zhī quán qī shén hàn jí yù yú tán suǒ xí xuán zhòng kān è quán qī xiōng dì xiāo yǒng kǒng kè xuán zhī hòu fù wèi jǐ hài kǔ jìn zhī
佺期为人骄悍，常自谓承藉华胄，江表莫比，而玄每以寒士裁之，佺期甚憾，即欲于坛所袭玄，仲堪恶佺期兄弟虓勇， 恐克玄之后复为己害，苦禁之。
yú shì gè fèng zhào hái zhèn
于是各奉诏还镇。
xuán yì zhī quán qī yǒu yì móu qián yǒu tūn bìng zhī jì yú shì zhūn yú xià kǒu
玄亦知佺期有异谋，潜有吞并之计，于是屯于夏口。
lóng ān zhōng zhào jiā xuán dōu dū jīng zhōu sì jùn yǐ xiōng wěi wèi fǔ guó jiāng jūn nán mán xiào wèi
隆安中，诏加玄都督荆州四郡，以兄伟为辅国将军、南蛮校尉。
zhòng kān lǜ xuán bá hù suì yǔ quán qī jié hūn wèi yuán
仲堪虑玄跋扈， 遂与佺期结婚为援。
chū xuán jì yǔ zhòng kān quán qī yǒu xì héng chén yǎn xí qiú guǎng qí suǒ tǒng
初，玄既与仲堪、佺期有隙，恒臣掩袭，求广其所统。
cháo tíng yì yù chéng qí xìn xì gù fēn quán sī suǒ dū sì jùn yǔ xuán quán qī shén fèn jù
朝廷亦欲成其衅隙，故分佺斯所督四郡与玄，佺期甚忿惧。
huì yáo xìng qīn luò yáng quán qī nǎi jiàn yá shēng yún yuán luò mì yù yǔ zhòng kān gòng xí xuán
会姚兴侵洛阳，佺期乃建牙， 声云援洛，密欲与仲堪共袭玄。
zhòng kān suī wài jié quán qī ér yí qí xīn jù ér bù xǔ yóu lǜ fú néng jìn fù qiǎn cóng dì yù zhūn yú běi jìng yǐ è quán qī
仲堪虽外结佺期而疑其心，距而不许，犹虑弗能禁， 复遣从弟遹屯于北境以遏佺期。
quán qī jì bù néng dú jǔ qiě bù cè zhòng kān běn yì suì xī jiǎ
佺期既不能独举，且不测仲堪本意，遂息甲。
nán mán xiào wèi yáng guǎng quán qī zhī xiōng yě yù jù huán wěi zhòng kān bù tīng nǎi chū guǎng wéi yí dū jiàn píng èr jùn tài shǒu jiā zhēng lǔ jiāng jūn
南蛮校尉杨广，佺期之兄也，欲距桓伟，仲堪不听，乃出广为宜都、建平二郡太守，加征虏将军。
quán qī dì zī jìng xiān wèi jiāng xià xiāng xuán yǐ bīng xí ér zhào zhī
佺期弟孜敬先为江夏相，玄以兵袭而召之。
jì zhì yǐ wéi zī yì cān jūn
既至，以为谘议参军。
xuán yú shì xìng jūn xī zhēng yì shēng yún jiù luò yǔ zhòng kān shū shuō quán qī shòu guó ēn ér qì shān líng yi gòng zuì zhī
玄于是兴军西征，亦声云救洛，与仲堪书，说佺期受国恩而弃山陵，宜共罪之。
jīn qīn lǜ róng lǚ jìng zào jīn yōng shǐ zhòng kān shōu yáng guǎng rú qí bù ěr wú yǐ xiāng xìn
今亲率戎旅，迳造金墉，使仲堪收杨广，如其不尔，无以相信。
zhòng kān běn jì yù liǎng quán zhī jì dé xuán shū zhī bù néng jìn nǎi yuē jūn zì miǎn ér xíng bù dé yī rén rù jiāng yě
仲堪本计欲两全之，既得玄书，知不能禁，乃曰：“君自沔而行，不得一人入江也。
xuán nǎi zhǐ
”玄乃止。
hòu jīng zhōu dà shuǐ zhòng kān zhèn xù jī zhě cāng lǐn kōng jié
后荆州大水，仲堪振恤饥者，仓廪空竭。
xuán chéng qí xū ér fá zhī xiān qiǎn jūn xí bā líng
玄乘其虚而伐之，先遣军袭巴陵。
liáng zhōu cì shǐ guō quán dāng zhī suǒ zhèn lù jīng xià kǒu xuán shēng yún cháo tíng qiǎn quán wèi jǐ qián fēng nǎi shòu yǐ jiāng xià zhī zhòng shǐ dū zhū jūn bìng jìn mì bào xiōng wěi lìng wèi nèi yìng
梁州刺史郭铨当之所镇，路经夏口，玄声云朝廷遣铨为己前锋，乃授以江夏之众，使督诸军并进，密报兄伟令为内应。
wěi huáng jù bù zhī suǒ wéi nǎi zì jī shū shì zhòng kān
伟遑遽不知所为，乃自赍疏示仲堪。
zhòng kān zhí wěi wèi zhì lìng yǔ xuán shū cí shén kǔ zhì
仲堪执伟为质，令与玄书，辞甚苦至。
xuán yuē zhòng kān wéi rén bù dé zhuān jué cháng huái chéng bài zhī jì wèi r zi zuò lǜ wǒ xiōng bì wú yōu yǐ
玄曰：“仲堪为人不得专决，常怀成败之计，为儿子作虑，我兄必无忧矣。
xuán jì zhì bā líng zhòng kān qiǎn zhòng jù zhī wèi xuán suǒ bài
玄既至巴陵，仲堪遣众距之，为玄所败。
xuán jìn zhì yáng kǒu yòu bài zhòng kān dì zǐ dào hù chéng shèng zhì líng kǒu qù jiāng líng èr shí lǐ zhòng kān qiǎn jūn shǔ dào jù zhī
玄进至杨口，又败仲堪弟子道护，乘胜至零口，去江陵二十里，仲堪遣军数道距之。
quán qī zì xiāng yáng lái fù yǔ xiōng guǎng gòng jī xuán xuán jù qí ruì nǎi tuì jūn mǎ tóu
佺期自襄阳来赴，与兄广共击玄， 玄惧其锐，乃退军马头。
quán qī děng fāng fù zhuī xuán kǔ zhàn quán qī bài zǒu hái xiāng yáng zhòng kān chū bēn cuó chéng xuán qiǎn jiàng jūn féng gāi niè quán qī huò zhī
佺期等方复追玄苦战，佺期败，走还襄阳，仲堪出奔酂城， 玄遣将军冯该蹑佺期，获之。
guǎng wéi rén suǒ fù sòng xuán bìng shā zhī
广为人所缚，送玄，并杀之。
zhòng kān wén quán qī sǐ nǎi jiāng shù bǎi rén bēn yáo xìng zhì guàn jūn chéng wèi gāi suǒ de xuán lìng hài zhī
仲堪闻佺期死，乃将数百人奔姚兴，至冠军城，为该所得，玄令害之。
yú shì suì píng jīng yōng nǎi biǎo qiú lǐng jiāng jīng èr zhōu
于是遂平荆雍，乃表求领江、荆二州。
zhào yǐ xuán dōu dū jīng sī yōng qín liáng yì níng qī zhōu hòu jiāng jūn jīng zhōu cì shǐ jiǎ jié yǐ huán xiū wèi jiāng zhōu cì shǐ
诏以玄都督荆司雍秦梁益宁七州、后将军、荆州刺史、假节，以桓修为江州刺史。
xuán shàng shū gù zhēng jiāng zhōu yú shì jìn dū bā zhōu jí yáng yù bā jùn fù lǐng jiāng zhōu cì shǐ
玄上疏固争江州，于是进督八州及杨豫八郡，复领江州刺史。
xuán yòu zhé yǐ wěi wèi guàn jūn jiāng jūn yōng zhōu cì shǐ
玄又辄以伟为冠军将军、雍州刺史。
shí kòu zéi wèi píng cháo tíng nán wéi qí yì xǔ zhī
时寇贼未平，朝廷难违其意，许之。
xuán yú shì shù yòng fù xīn bīng mǎ rì shèng lǚ shàng shū qiú tǎo sūn ēn zhào zhé bù xǔ
玄于是树用腹心，兵马日盛，屡上疏求讨孙恩，诏辄不许。
qí hòu ēn bī jīng dū xuán jiàn yá jù zhòng wài tuō qín wáng shí yù guān xìn ér jìn fù shàng shū qǐng tǎo zhī
其后恩逼京都，玄建牙聚众，外托勤王，实欲观衅而进，复上疏请讨之。
huì ēn yǐ zǒu xuán yòu fèng zhào jiě yán
会恩已走，玄又奉诏解严。
yǐ wěi wèi jiāng zhōu zhèn xià kǒu
以伟为江州，镇夏口；
sī mǎ diāo chàng wèi fǔ guó jiāng jūn dū bā jùn zhèn xiāng yáng
司马刁畅为辅国将军，督八郡，镇襄阳；
qiǎn huán zhèn huáng fǔ fū féng gāi děng shù pèn kǒu
遣桓振、 皇甫敷、冯该等戍湓口。
yí jǔ zhāng mán èr qiān hù yú jiāng nán lì wǔ níng jùn
移沮漳蛮二千户于江南，立武宁郡；
gèng zhāo jí liú rén lì suí ān jùn
更招集流人，立绥安郡。
yòu zhì zhū jùn chéng
又置诸郡丞。
zhào zhēng guǎng zhōu cì shǐ diāo kuǐ yù zhāng tài shǒu guō chǎng zhī xuán jiē liú bù qiǎn
诏征广州刺史刁逵、豫章太守郭昶之，玄皆留不遣。
zì wèi sān fēn yǒu èr zhī shì yùn suǒ guī lǚ shàng zhēn xiáng yǐ wéi jǐ ruì
自谓三分有二，知势运所归，屡上祯祥以为己瑞。
chū
初。
yǔ jiè jì bēn yú xuán xuán zhī qiú tǎo sūn ēn yě yǐ wéi yòu jiāng jūn
庾楷既奔于玄，玄之求讨孙恩也，以为右将军。
xuán jì jiě yán jiè yì qù zhí
玄既解严，楷亦去职。
jiè yǐ xuán fāng yǔ cháo tíng gòu yuàn kǒng shì bù kè huò jí yú jǐ nǎi mì jié yú hòu jiāng jūn yuán xiǎn xǔ wèi nèi yìng
楷以玄方与朝廷构怨，恐事不克，祸及于己，乃密结于后将军元显，许为内应。
yuán xìng chū yuán xiǎn chēng zhào fá xuán xuán cóng xiōng shí shēng shí wèi tài fù zhǎng shǐ mì shū bào xuán
元兴初，元显称诏伐玄，玄从兄石生时为太傅长史，密书报玄。
xuán běn wèi yáng tǔ jī jǐn sūn ēn wèi miè bì wèi huáng tǎo jǐ kě de xù lì yǎng zhòng guān xìn ér dòng
玄本谓扬土饥馑，孙恩未灭，必未遑讨己，可得蓄力养众，观衅而动。
jì wén yuán xiǎn jiāng fá zhī shén jù yù bǎo jiāng líng
既闻元显将伐之，甚惧，欲保江陵。
zhǎng shǐ biàn fàn zhī shuō xuán yuē gōng yīng lüè wēi míng zhèn yú tiān xià yuán xiǎn kǒu shàng rǔ xiù liú láo zhī dà shī wù qíng ruò bīng lín jìn jī shì yǐ wēi shǎng zé tǔ bēng zhī shì kě qiáo zú ér dài hé yǒu yán dí rù jìng zì qǔ cù ruò zhě hu
长史卞范之说玄曰：“公英略威名振于天下，元显口尚乳臭，刘牢之大失物情，若兵临近畿，示以威赏，则土崩之势可翘足而待，何有延敌入境自取蹙弱者乎！
xuán dà yuè nǎi liú qí xiōng wěi shǒu jiāng líng kàng biǎo lǜ zhòng xià zhì xún yáng yí xí jīng yì zuì zhuàng yuán xiǎn
”玄大悦，乃留其兄伟守江陵，抗表率众，下至寻阳，移檄京邑，罪状元显。
xí zhì
檄至。
yuán xiǎn dà jù xià chuán ér bù kè fā
元显大惧，下船而不克发。
xuán jì shī rén qíng ér xīng shī fàn shùn lǜ zhòng bù wéi yòng héng yǒu huí pèi zhī jì
玄既失人情，而兴师犯顺，虑众不为用，恒有回旆之计。
jì guò xún yáng bú jiàn wáng shī yì shén yuè qí jiāng lì yì zhèn
既过寻阳，不见王师，意甚悦，其将吏亦振。
yǔ jiè móu xiè shōu zhí zhī
庾楷谋泄，收絷之。
zhì gū shú shǐ qí jiāng féng gāi fú hóng huáng fǔ fū suǒ yuán děng xiān gōng qiáo wáng shàng zhī
至姑孰，使其将冯该、苻宏、皇甫敷、索元等先攻谯王尚之。
shàng zhī bài
尚之败。
liú láo zhī qiǎn zi jìng xuān yì xuán jiàng
刘牢之遣子敬宣诣玄降。
xuán zhì xīn tíng yuán xiǎn zì kuì
玄至新亭，元显自溃。
xuán rù jīng shī jiǎo zhào yuē yì qí yún jí zuì zài yuán xiǎn
玄入京师，矫诏曰：“义旗云集，罪在元显。
tài fù yǐ bié yǒu jiào qí jiě yán xī jiǎ yǐ fù yì xīn
太傅已别有教，其解严息甲，以副义心。
yòu jiǎo zhào jiā jǐ zǒng bǎi kuí
”又矫诏加己总百揆，
shì zhōng dū du zhōng wài zhū jūn shì chéng xiāng lù shàng shū shì yáng zhōu mù
侍中、都督中外诸军事、丞相、录尚书事、扬州牧，
lǐng xú zhōu cì shǐ
领徐州刺史，
yòu jiā jiǎ huáng yuè yǔ bǎo gǔ chuī bān jiàn èr shí rén
又加假黄钺、羽葆鼓吹、班剑二十人，
zhì zuǒ yòu zhǎng shǐ sī mǎ cóng shì zhōng láng sì rén
置左右长史、司马、从事中郎四人，
jiǎ zhàng èr bǎi rén shàng diàn
甲杖二百人上殿。
xuán biǎo liè tài fù dào zǐ jí yuán xiǎn zhī è xǐ dào zǐ yú ān chéng jùn hài yuán xiǎn yú shì
玄表列太傅道子及元显之恶，徙道子于安成郡，害元显于市。
yú shì xuán rù jū tài fù fǔ
于是玄入居太傅府，
hài tài fù zhōng láng máo tài tài dì yóu jī jiāng jūn suì
害太傅中郎毛泰、泰弟游击将军邃，
tài fù cān jūn xún xùn qián yù zhōu cì shǐ yǔ jiè fù zǐ lì bù láng yuán zūn qiáo wáng shàng zhī děng
太傅参军荀逊、前豫州刺史庾楷父子、吏部郎袁遵、谯王尚之等，
liú shàng zhī dì dān yáng yǐn huī zhī guǎng jìn bó yǔn zhī piào qí zhǎng shǐ wáng dàn tài fù zhǔ bù máo dùn děng yú jiāo guǎng zhū jùn
流尚之弟丹阳尹恢之、广晋伯允之、骠骑长史王诞、太傅主簿毛遁等于交广诸郡，
xún zhuī hài huī zhī yǔn zhī yú dào
寻追害恢之、 允之于道。
yǐ xiōng wěi wèi ān xī jiāng jūn jīng zhōu cì shǐ
以兄伟为安西将军、荆州刺史，
lǐng nán mán xiào wèi
领南蛮校尉，
cóng xiōng qiān wèi zuǒ pú yè jiā zhōng jūn jiāng jūn lǐng xuǎn
从兄谦为左仆射、加中军将军、领选，
xiū wèi yòu jiāng jūn xú yǎn èr zhōu cì shǐ
修为右将军、徐兖二州刺史，
shí shēng wèi qián jiāng jūn jiāng zhōu cì shǐ
石生为前将军、江州刺史，
zhǎng shǐ wèi biàn fàn zhī wèi jiàn wǔ jiàng jūn dān yáng yǐn wáng mì wèi zhōng shū lìng lǐng jūn jiāng jūn
长史为卞范之为建武将军、丹阳尹、王谧为中书令、领军将军。
dà shè gǎi yuán wèi dà hēng
大赦，改元为大亨。
xuán ràng chéng xiàng zì shǔ tài wèi lǐng píng xī jiāng jūn yù zhōu cì shǐ
玄让丞相， 自署太尉、领平西将军、豫州刺史。
yòu jiā gǔn miǎn zhī fú lǜ sī lì shòu zēng bān jiàn wèi liù shí rén jiàn lǚ shàng diàn rù cháo bù qū zàn zòu bù míng
又加衮冕之服，绿纟戾绶，增班剑为六十人， 剑履上殿，入朝不趋，赞奏不名。
xuán jiāng chū jū gū shú fǎng zhī yú zhòng wáng mì duì yuē gōng yáng yǒu yán zhōu gōng hé yǐ bù zhī lǔ
玄将出居姑孰，访之于众，王谧对曰：“《公羊》有言，周公何以不之鲁？
yù tiān xià yī hu zhōu yě
欲天下一乎周也。
yuàn jìng gēn běn yǐ gōng dàn wèi xīn
愿静根本，以公旦为心。
xuán shàn qí duì ér bù néng cóng
”玄善其对而不能从。
suì dà zhù chéng fǔ tái guǎn shān chí mò bù zhuàng lì nǎi chū zhèn yān
遂大筑城府，台馆山池莫不壮丽，乃出镇焉。
jì zhì gū shú gù cí lù shàng shū shì zhào xǔ zhī ér dà zhèng jiē zī yān xiǎo shì zé jué yú huán qiān biàn fàn zhī
既至姑孰，固辞录尚书事，诏许之，而大政皆谘焉，小事则决于桓谦、卞范之。
zì huò nán lǚ gòu gān gē bù jí bǎi xìng yàn zhī
自祸难屡构，干戈不戢，百姓厌之。
sī guī yī tǒng
思归一统。
jí xuán chū zhì yě chù fán nìng zhuó jùn xián jūn zǐ zhī dào cū bèi jīng shī xīn rán
及玄初至也，黜凡佞，擢俊贤， 君子之道粗备，京师欣然。
hòu nǎi líng wǔ cháo tíng yōu bìn zǎi fǔ háo shē zòng yù zhòng wù fán xīng yú shì cháo yě shī wàng rén bù ān yè
后乃陵侮朝廷，幽摈宰辅，豪奢纵欲，众务繁兴，于是朝野失望，人不安业。
shí huì jī jī huāng xuán lìng zhèn dài zhī
时会稽饥荒，玄令赈贷之。
bǎi xìng sàn zài jiāng hú cǎi lǚ nèi shǐ wáng yú xī zhào zhī hái
百姓散在江湖采稆，内史王愉悉召之还。
qǐng mǐ mǐ jì bù duō lì bù shí gěi dùn pú dào lù sǐ zhě shí bā jiǔ yān
请米，米既不多，吏不时给，顿仆道路死者十八九焉。
xuán yòu hài wú xīng tài shǒu gāo sù fǔ guó jiāng jūn dǔ qiān zhī qiān zhī cóng xiōng gāo píng xiāng lǎng zhī fǔ guó jiāng jūn liú xí xí dì péng chéng nèi shǐ jì wǔ guàn jūn jiāng jūn sūn wú zhōng děng jiē láo zhī zhī dǎng běi fǔ jiù jiāng yě
玄又害吴兴太守高素、辅国将军竺谦之、谦之从兄高平相朗之、辅国将军刘袭、袭弟彭城内史季武、 冠军将军孙无终等，皆牢之之党，北府旧将也。
xí xiōng jì zhōu cì shǐ guǐ jí níng shuò jiāng jūn gāo yǎ zhī láo zhī zǐ jìng xuān bìng bēn mù róng dé
袭兄冀州刺史轨及宁朔将军高雅之、 牢之子敬宣并奔慕容德。
xuán fěng cháo tíng yǐ jǐ píng yuán xiǎn gōng fēng yù zhāng gōng shí ān chéng jùn dì fāng èr bǎi èr shí wǔ lǐ yì qī qiān wǔ bǎi hù
玄讽朝廷以己平元显功，封豫章公，食安成郡地方二百二十五里，邑七千五百户；
píng zhòng kān quán qī gōng fēng guì yáng jùn gōng dì fāng qī shí wǔ lǐ yì èr qiān wǔ bǎi hù
平仲堪、佺期功，封桂阳郡公，地方七十五里，邑二千五百户；
běn fēng nán jùn rú gù
本封南郡如故。
xuán yǐ yù zhāng gǎi fēng xi shēng guì yáng jùn gōng cì xiōng zi jùn jiàng wèi xī dào xiàn gōng
玄以豫章改封息升，桂阳郡公赐兄子浚，降为西道县公。
yòu fā zhào wèi huán wēn huì yǒu xìng míng tóng zhě yī jiē gǎi zhī zèng qí mǔ mǎ shì yù zhāng gōng tài fū rén
又发诏为桓温讳，有姓名同者一皆改之，赠其母马氏豫章公太夫人。
yuán xìng èr nián xuán zhà biǎo qǐng píng yáo xìng yòu fěng cháo tíng zuò zhào bù xǔ
元兴二年，玄诈表请平姚兴，又讽朝廷作诏，不许。
xuán běn wú zī lì ér hǎo wèi dà yán jì bù kè xíng nǎi yún fèng zhào gù zhǐ
玄本无资力，而好为大言，既不克行，乃云奉诏故止。
chū yù shì zhuāng wú tā chǔ fēn xiān shǐ zuò qīng gě zài fú wán jí shū huà děng wù
初欲饰装，无他处分，先使作轻舸，载服玩及书画等物。
huò jiàn zhī xuán yuē shū huà fú wán jì yi héng zài zuǒ yòu qiě bīng xiōng zhàn wēi tuō yǒu bù yì dāng shǐ qīng ér yì yùn
或谏之，玄曰： “书画服玩既宜恒在左右，且兵凶战危，脱有不意，当使轻而易运。
zhòng xián xiào zhī
”众咸笑之。
shì suì xuán xiōng wěi zú zèng kāi fǔ piào qí jiāng jūn yǐ huán xiū dài zhī
是岁，玄兄伟卒，赠开府、骠骑将军，以桓修代之。
cóng shì zhōng láng cáo jìng zhī shuō xuán yǐ huán xiū xiōng dì zhí jū nèi wài kǒng quán qīng tiān xià xuán nà zhī nǎi yǐ nán jùn xiāng huán shí kāng wèi xi zhōng láng jiàng jīng zhōu cì shǐ
从事中郎曹靖之说玄以桓修兄弟职居内外，恐权倾天下，玄纳之，乃以南郡相桓石康为西中郎将、荆州刺史。
wěi fú shǐ yǐ gōng chú xuán biàn zuò yuè
伟服始以公除，玄便作乐。
chū zòu xuán fǔ jié tòng kū jì ér shōu lèi jìn huān xuán suǒ qīn zhàng wéi wěi wěi jì sǐ xuán nǎi gū wēi
初奏，玄抚节恸哭，既而收泪尽欢，玄所亲仗唯伟，伟既死，玄乃孤危。
ér bù chén zhī jī yǐ zhe
而不臣之迹已著，
zì zhī yuàn mǎn tiān xià
自知怨满天下，
yù sù dìng cuàn nì
欲速定篡逆，
yīn zhòng wén biàn fàn zhī děng yòu gòng cuī cù zhī
殷仲文、卞范之等又共催促之，
yú shì xiān gǎi shòu qún sī
于是先改授群司，
jiě láng yá wáng sī tú
解琅邪王司徒，
qiān tài zǎi
迁太宰，
jiā shū lǐ
加殊礼，
yǐ huán qiān wèi shì zhōng wèi jiāng jūn kāi fǔ lù shàng shū shì
以桓谦为侍中、 卫将军、开府、录尚书事，
wáng mì sàn qí cháng shì zhōng shū jiān
王谧散骑常侍、中书监，
lǐng sī tú
领司徒，
huán yìn zhōng shū lìng
桓胤中书令，
jiā huán xiū sàn qí cháng shì fǔ jūn dà jiàng jūn
加桓修散骑常侍、抚军大将军。
zhì xué guān jiào shòu èr pǐn zǐ dì shù bǎi rén
置学官，教授二品子弟数百人。
yòu jiǎo zhào jiā qí xiàng guó
又矫诏加其相国，
zǒng bǎi kuí
总百揆，
fēng nán jùn nán píng yí dū tiān mén líng líng yíng yáng guì yáng héng yáng yì yáng jiàn píng shí jùn wèi chǔ wáng
封南郡、南平、宜都、天门、零陵、营阳、桂阳、衡阳、义阳、建平十郡为楚王，
yáng zhōu mù
扬州牧，
lǐng píng xī jiāng jūn yù zhōu cì shǐ rú gù
领平西将军、豫州刺史如故，
jiā jiǔ cì bèi wù
加九锡备物，
chǔ guó zhì chéng xiàng yǐ xià
楚国置丞相已下，
yī zūn jiù diǎn
一遵旧典。
yòu fěng tiān zǐ yù qián diàn ér cè shòu yān
又讽天子御前殿而策授焉。
xuán lǚ wěi ràng zhào qiǎn bǎi liáo dūn quàn yòu yún dāng qīn jiàng luán yú nǎi shòu mìng
玄屡伪让，诏遣百僚敦劝，又云：“当亲降銮舆乃受命。
jiǎo zhào zèng fù wēn wèi chǔ wáng nán kāng gōng zhǔ wèi chǔ wáng hòu
” 矫诏赠父温为楚王，南康公主为楚王后。
yǐ píng xī zhǎng shǐ liú jǐn wèi shàng shū diāo kuǐ wèi zhōng lǐng jūn wáng gǔ wèi tài cháng yīn shū wén wèi zuǒ wèi huáng fǔ fū wèi yòu wèi fán zhòng guān hé liù shí yú rén wèi chu guān shǔ
以平西长史刘瑾为尚书，刁逵为中领军， 王嘏为太常，殷叔文为左卫，皇甫敷为右卫，凡众官合六十余人，为楚官属。
xuán jiě píng xī yù zhōu yǐ píng xī wén wǔ pèi xiàng guó fǔ
玄解平西、豫州，以平西文武配相国府。
xīn yě rén yǔ zè wén xuán shòu jiǔ cì nǎi qǐ yì bīng xí féng gāi yú xiāng yáng zǒu zhī
新野人庾仄闻玄受九锡，乃起义兵，袭冯该于襄阳，走之。
zè yǒu zhòng qī qiān yú chéng nán shè tán jì zǔ zōng qī miào
仄有众七千，于城南设坛，祭祖宗七庙。
nán mán cān jūn yǔ bīn ān xī cān jūn yáng dào hù jiāng ān lìng shān xiāng zi móu wèi nèi yìng
南蛮参军庾彬、安西参军杨道护、江安令邓襄子谋为内应。
zè běn zhòng kān dǎng huán wěi jì sǐ shí kāng wèi zhì gù chéng jiàn ér fā jiāng líng zhèn dòng
仄本仲堪党，桓伟既死，石康未至，故乘间而发，江陵震动。
huán jì zhī zǐ liàng qǐ bīng yú luō xiàn zì hào píng nán jiāng jūn xiāng zhōu cì shǐ yǐ tǎo zè wèi míng
桓济之子亮起兵于罗县，自号平南将军、湘州刺史，以讨仄为名。
nán mán xiào wèi yáng sēng shòu yǔ shí kāng gòng gōng xiāng yáng zè zhòng sàn bēn yáo xìng bīn děng jiē yù hài
南蛮校尉羊僧寿与石康共攻襄阳，仄众散，奔姚兴，彬等皆遇害。
cháng shā xiāng táo yán shòu yǐ liàng chéng luàn qǐ bīng qiǎn shōu zhī
长沙相陶延寿以亮乘乱起兵，遣收之。
xuán xǐ liàng yú héng yáng zhū qí tóng móu huán ào děng
玄徙亮于衡阳， 诛其同谋桓奥等。
xuán wěi shàng biǎo qiú guī fān yòu zì zuò zhào liú zhī qiǎn shǐ xuān zhǐ xuán yòu shàng biǎo gù qǐng yòu fěng tiān zǐ zuò shǒu zhào gù liú yān
玄伪上表求归籓，又自作诏留之，遣使宣旨，玄又上表固请，又讽天子作手诏固留焉。
xuán hǎo chěng wěi cí chén huì jiǎn dú jiē cǐ lèi yě
玄好逞伪辞，尘秽简牍，皆此类也。
wèi dài xiè zhī jì yi yǒu zhēn xiáng nǎi mì lìng suǒ zài shàng lín píng hú kāi chú qīng lǎng shǐ zhòng guān jí hè
谓代谢之际宜有祯祥，乃密令所在上临平湖开除清朗，使众官集贺。
jiǎo zhào yuē líng ruì zhī shì fēi suǒ gǎn wén yě
矫诏曰：“灵瑞之事非所敢闻也。
sī chéng xiàng guó zhì dé gù shì wèi zhī yīng
斯诚相国至德， 故事为之应。
tài píng zhī huà yú shì hū shǐ liù hé tóng yuè qíng hé kě yán
太平之化，于是乎始，六合同悦，情何可言！
yòu zhà yún jiāng zhōu gān lù jiàng wáng chéng jī jiā zhú shàng
”又诈云江州甘露降王成基家竹上。
xuán yǐ lì dài xián yǒu féi dùn zhī shì ér jǐ shì dú wú nǎi zhēng huáng fǔ mì liù shì sūn xī zhī wèi zhù zuò bìng gěi qí zī yòng jiē lìng ràng ér bù shòu hào yuē gāo shì shí rén míng wéi chōng yǐn
玄以历代咸有肥遁之士，而己世独无，乃征皇甫谧六世孙希之为著作， 并给其资用，皆令让而不受，号曰高士，时人名为“充隐”。
yì fù ròu xíng duàn qián huò huí fù gǎi yì zào gé fēn yún zhì wú yí dìng tiáo zhì sēn rán dòng hài zhèng lǐ
议复肉刑，断钱货， 回复改异，造革纷纭，志无一定，条制森然，动害政理。
xìng tān bǐ hào qí yì yóu ài bǎo wù zhū yù bù lí yú shǒu
性贪鄙，好奇异，尤爱宝物，珠玉不离于手。
rén shì yǒu fǎ shū hǎo huà jí jiā yuán zhái zhě xī yù guī jǐ yóu nán bī duó zhī jiē pú bó ér qǔ
人士有法书好画及佳园宅者，悉欲归己，犹难逼夺之，皆蒱博而取。
qiǎn chén zuǒ sì chū jué guǒ yí zhú bù yuǎn shù qiān lǐ bǎi xìng jiā guǒ měi zhú wú fù yí yú
遣臣佐四出，掘果移竹，不远数千里，百姓佳果美竹无复遗余。
xìn yuè chǎn yù nì wǔ dǎng yán huò duó qí suǒ zēng yǔ qí suǒ ài
信悦谄誉， 逆忤谠言，或夺其所憎与其所爱。
shí yī yuè
十一月，
xuán jiǎo zhì jiā qí miǎn shí yǒu èr liú
玄矫制加其冕十有二旒，
jiàn tiān zǐ jīng qí
建天子旌旗，
chū jǐng rù bì
出警入跸，
chéng jīn gēn chē
乘金根车，
jià liù mǎ
驾六马，
bèi wǔ shí fù chē
备五时副车，
zhì máo tóu yún hǎn
置旄头云罕，
lè wǔ bā yì
乐儛八佾，
shè zhōng jù gōng xiàn
设钟虡宫县，
fēi wèi wáng hòu
妃为王后，
shì zǐ wèi tài zǐ
世子为太子，
qí nǚ jí sūn jué mìng zhī hào jiē rú jiù zhì
其女及孙爵命之号皆如旧制。
xuán nǎi duō chì cháo chén wèi tài zǎi liáo zuǒ yòu jiǎo zhào shǐ wáng mì jiān tài bǎo lǐng sī tú fèng huáng dì xǐ shàn wèi yú jǐ
玄乃多斥朝臣为太宰僚佐，又矫诏使王谧兼太保，领司徒， 奉皇帝玺禅位于己。
yòu fěng dì yǐ shàn wèi gào miào chū jū yǒng ān gōng yí jìn shén zhǔ yú láng yá miào
又讽帝以禅位告庙，出居永安宫，移晋神主于琅邪庙。
chū xuán kǒng dì bù kěn wèi shǒu zhào yòu lǜ xǐ bù kě de bī lín chuān wáng bǎo qǐng dì zì wèi shǒu zhào yīn duó qǔ xǐ
初，玄恐帝不肯为手诏，又虑玺不可得，逼临川王宝请帝自为手诏，因夺取玺。
bǐ lín xuān xǐ yǐ jiǔ chū xuán shén xǐ
比临轩，玺已久出，玄甚喜。
bǎi guān dào gū shú quàn xuán jiàn wěi wèi xuán wěi ràng cháo chén gù qǐng xuán nǎi yú chéng nán qī lǐ lì jiāo dēng tán cuàn wèi yǐ xuán mǔ gào tiān bǎi liáo péi liè ér yí zhù bù bèi wàng chēng wàn suì yòu bù yì dì huì
百官到姑孰劝玄僭伪位，玄伪让，朝臣固请，玄乃于城南七里立郊，登坛篡位，以玄牡告天，百僚陪列，而仪注不备，忘称万岁，又不易帝讳。
bǎng wéi wén gào tiān huáng hòu dì yún jìn dì qīn ruò jǐng yùn jìng shùn míng mìng yǐ mìng yú xuán
榜为文告天皇后帝云：“晋帝钦若景运，敬顺明命，以命于玄。
fu tiān gōng rén dài dì wáng suǒ yǐ xìng fěi jūn mò zhì wéi dé sī qí yuán gù chéng tiān lǐ wù bì yóu yī tǒng
夫天工人代，帝王所以兴，匪君莫治，惟德司其元，故承天理物，必由一统。
bìng shèng bù kě yǐ èr jūn fēi xián bù kě yǐ wú zhǔ gù shì huàn wǔ dì dǐng qiān sān dài
并圣不可以二君，非贤不可以无主，故世换五帝，鼎迁三代。
yuán jì hàn wèi xián guī xūn liè
爰暨汉魏，咸归勋烈。
jìn zì zhōng yè réng shì duō gù hǎi xī zhī luàn huáng zuò dài yí jiǔ dài kuò níng zhī gōng shēng míng chù zhì zhī xūn wēi yǔ zhī dé zuǒ rèn jiāng jí
晋自中叶， 仍世多故，海西之乱，皇祚殆移，九代廓宁之功，升明黜陟之勋，微禹之德，左衽将及。
tài yuán zhī mò jūn zǐ dào xiāo jī xìn jī luàn
太元之末，君子道消，积衅基乱。
zhōng yú lóng ān huò yán shì shù lǐ jué rén lún
钟于隆安，祸延士庶，理绝人伦。
xuán suī shēn zài cǎo zé jiàn qì shí bān yì qíng lǐ gǎn hú néng wú kǎi
玄虽身在草泽，见弃时班，义情理感，胡能无慨！
tóu mèi kè qīng zhī láo ā héng bō luàn zhī jī jiē yǎng píng xiān dé yí ài zhī lì xuán hé gōng yān
投袂克清之劳，阿衡拨乱之绩，皆仰凭先德遗爱之利，玄何功焉！
shǔ dāng lǐ yùn zhī huì wěi jí lè tuī zhī shù yǐ guǎ mèi zhī shēn zhǒng xià wǔ zhī zhòng yīng gé tài zhī shǐ tuō wáng gōng zhī shàng chéng yǎng jiè hóng jī dé jiàn yǒu yóu
属当理运之会，猥集乐推之数，以寡昧之身踵下武之重， 膺革泰之始，托王公之上，诚仰藉洪基，德渐有由。
xī tì zhī huái wǎng zhī yōu cuò
夕惕祗怀，罔知攸厝。
jūn wèi bù kě yǐ jiǔ xū rén shén bù kě yǐ fá xiǎng shì yòng gǎn bù fèng yǐ qīn gōng dà lǐ jìng jiǎn liáng chén shēng tán shòu shàn gào lèi shàng dì yǐ yǒng suí zhòng wàng shì fú wàn bāng wéi míng líng shì xiǎng
君位不可以久虚，人神不可以乏飨，是用敢不奉以钦恭大礼，敬简良辰，升坛受禅，告类上帝，以永绥众望，式孚万邦，惟明灵是飨。
nǎi xià shū yuē fu sān cái xiāng zī tiān rén suǒ yǐ chéng gōng lǐ yóu yī tǒng zhēn fū suǒ yǐ sī qì dì wáng zhī xìng qí yuán shēn yǐ
”乃下书曰：“夫三才相资，天人所以成功，理由一统，贞夫所以司契，帝王之兴，其源深矣。
zì sān wǔ yǐ xiáng shì dài cēn cī suī suǒ yóu huò shū qí guī yī yě
自三五已降，世代参差， 虽所由或殊，其归一也。
zhèn huáng kǎo xuān wǔ wáng shèng dé gāo miǎo dàn qǐ hóng jī jǐng mìng yōu guī lǐ guàn zì xī
朕皇考宣武王圣德高邈，诞启洪基，景命攸归，理贯自昔。
zhōng jiān tún xiǎn fú kè fù hè yǎng zhān hóng yè dài ruò zhuì liú
中间屯险，弗克负荷，仰瞻宏业，殆若缀旒。
jiè fǒu zhōng zhī yùn yù shí lái zhī huì yòng huò chú jiān jiù nì zhěng bá rén lún
藉否终之运，遇时来之会，用获除奸救溺，拯拔人伦。
jìn shì yǐ duō nàn jiàn zhēn lì shǔ wéi jì diǎn zhāng táng yú zhī zhǔn shù zūn hàn wèi zhī zé yòng jí tiān lù yú zhèn gōng
晋氏以多难荐臻，历数唯既，典章唐虞之准，述遵汉魏之则，用集天禄于朕躬。
wéi dé bù mǐn cí bù huò mìng jī ruò lìng diǎn suì shēng tán liǎo yú nán jiāo shòu zhōng yú wén zǔ
惟德不敏，辞不获命，稽若令典，遂升坛燎于南郊，受终于文祖。
sī qín sī qìng yuàn yǔ yì zhào yù cí gēng shǐ
思覃斯庆，愿与亿兆聿兹更始。
yú shì dà shè gǎi yuán yǒng shǐ cì tiān xià jué èr jí xiào tì lì tián rén sān jí guān guǎ gū dú bù néng zì cún zhě gǔ rén wǔ hú
”于是大赦，改元永始，赐天下爵二级，孝悌力田人三级，鳏寡孤独不能自存者谷人五斛。
qí shǎng cì zhī zhì tú shè kōng wén wú qí shí yě
其赏赐之制，徒设空文，无其实也。
chū chū wěi zhào gǎi nián wèi jiàn shǐ yòu chéng wáng yōu zhī yuē jiàn shǐ zhào wáng lún wěi hào yě
初出伪诏，改年为建始，右丞王悠之曰：“建始，赵王伦伪号也。
yòu gǎi wéi yǒng shǐ fù shì wáng mǎng shǐ zhí quán zhī suì qí zhào hào bù xiáng míng fú jiàn nì rú cǐ
”又改为永始，复是王莽始执权之岁，其兆号不祥，冥符僭逆如此。
yòu xià shū yuē fu sān kè zuò bīn yǒu zì lái yǐ
又下书曰：“夫三恪作宾，有自来矣。
yuán jì hàn wèi xián jiàn jiāng yǔ
爰暨汉魏，咸建疆宇。
jìn shì qīn ruò lì shǔ shàn wèi yú zhèn gōng yi zé shì gǔ xun shòu cí máo tǔ
晋氏钦若历数，禅位于朕躬，宜则是古训，授兹茅土。
yǐ nán kāng zhī píng gù xiàn fèng jìn dì wèi píng gù wáng chē qí zhēng shuò yī rú jiù diǎn
以南康之平固县奉晋帝为平固王，车旗正朔一如旧典。
qiān dì jū xún yáng jí chén liú wáng chù yè gōng gù shì
”迁帝居寻阳，即陈留王处邺宫故事。
jiàng yǒng ān huáng hòu wèi líng líng jūn láng yá wáng wèi shí yáng xiàn gōng wǔ líng wáng zūn wèi péng zé xiàn hóu
降永安皇后为零陵君，琅邪王为石阳县公，武陵王遵为彭泽县侯。
zhuī zūn qí fù wēn xuān wǔ huáng dì miào chēng tài miào nán kāng gōng zhǔ wèi xuān huáng hòu
追尊其父温宣武皇帝，庙称太庙，南康公主为宣皇后。
fēng zǐ shēng wèi yù zhāng jùn wáng
封子升为豫章郡王，
shū fù yún sūn fàng zhī wèi níng dū xiàn wáng
叔父云孙放之为宁都县王，
huō sūn zhì yù wèi lín yuán xiàn wáng
豁孙稚玉为临沅县王，
huō cì zǐ shí kāng wèi yòu jiāng jūn wǔ líng jùn wáng
豁次子石康为右将军、武陵郡王，
mì zi wèi wéi lǐ líng xiàn wáng
秘子蔚为醴陵县王，
zèng chōng tài chuán xuān chéng jùn wáng
赠冲太传、宣城郡王，
jiā shū lǐ
加殊礼，
yī jìn ān píng wáng gù shì
依晋安平王故事，
yǐ sūn yìn xí jué
以孙胤袭爵，
wèi lì bù shàng shū
为吏部尚书，
chōng cì zǐ qiān wèi yáng zhōu cì shǐ xīn ān jùn wáng
冲次子谦为扬州刺史、新安郡王，
qiān dì xiū wèi fǔ jūn dà jiàng jūn ān chéng jùn wáng
谦弟修为抚军大将军、安成郡王，
xiōng xīn lín hè xiàn wáng
兄歆临贺县王，
yī fù yáng xiàn wáng
祎富阳县王，
zèng wěi shì zhōng dà jiàng jūn yì xīng jùn wáng
赠伟侍中、大将军、义兴郡王，
yǐ zi jùn xí jué
以子浚袭爵，
wèi fǔ guó jiāng jūn
为辅国将军，
jùn dì miǎo xī chāng xiàn wáng
浚弟邈西昌县王。
fēng wáng mì wèi wǔ chāng gōng bān jiàn èr shí rén biàn fàn zhī wèi lín rǔ gōng yīn zhòng wén wèi dōng xīng gōng féng gāi wéi yú fù hóu
封王谧为武昌公，班剑二十人，卞范之为临汝公，殷仲文为东兴公，冯该为鱼复侯。
yòu jiàng shǐ ān jùn gōng wèi xiàn gōng cháng shā wèi lín xiāng xiàn gōng lú líng wèi ba qiū xiàn gōng gè qiān hù
又降始安郡公为县公，长沙为临湘县公，卢陵为巴丘县公，各千户。
qí kāng lè wǔ chāng nán chāng wàng cài jiàn xìng yǒng xiū guān yáng jiē jiàng fēng bǎi hù gōng hóu zhī hào rú gù
其康乐、武昌、南昌、望蔡、建兴、永修、观阳皆降封百户，公侯之号如故。
yòu pǔ jìn zhū zhēng zhèn jūn hào gè yǒu chà
又普进诸征镇军号各有差。
yǐ xiàng guó zuǒ zhǎng shǐ wáng suí wèi zhōng shū lìng
以相国左长史王绥为中书令。
chóng huán qiān mǔ yǔ shì wèi xuān chéng tài fēi jiā shū lǐ gěi yǐ niǎn chéng
崇桓谦母庾氏为宣城太妃， 加殊礼，给以辇乘。
hào wēn mù yuē yǒng chóng líng zhì shǒu wèi sì shí rén
号温墓曰永崇陵，置守卫四十人。
xuán rù jiàn kāng gōng nì fēng xùn jī jīng qí yí shì jiē qīng yǎn
玄入建康宫，逆风迅激，旍旗仪饰皆倾偃。
jí xiǎo huì yú xī táng shè jì lè diàn shàng shī jiàng líng zhàng lǚ huáng jīn wèi yán sì jiǎo zuò jīn lóng tóu xián wǔ sè yǔ bǎo liú sū qún chén qiè xiāng wèi yuē cǐ pō shì ér chē yì wáng mǎng xian gài zhī liú yě
及小会于西堂，设妓乐，殿上施绛绫帐，缕黄金为颜，四角作金龙，头衔五色羽葆旒苏，群臣窃相谓曰：“此颇似輀车，亦王莽仙盖之流也。
lóng jiǎo suǒ wèi kàng lóng yǒu huǐ zhě yě
龙角，所谓亢龙有悔者也。
yòu zào jīn gēn chē jià liù mǎ
”又造金根车，驾六马。
shì yuè xuán lín tīng sòng guān yuè qiú tú zuì wú qīng zhòng duō bèi yuán fàng
是月， 玄临听讼观阅囚徒，罪无轻重，多被原放。
yǒu gàn yú qǐ zhě shí huò xù zhī
有干舆乞者，时或恤之。
qí hào xíng xiǎo huì rú cǐ
其好行小惠如此。
zì yǐ shuǐ dé rén chén xī yú zǔ
自以水德，壬辰，腊于祖。
gǎi shàng shū dōu guān láng wèi zéi cáo yòu zēng zhì wǔ xiào sān jiāng jí qiáng nǔ jī shè wǔ wèi guān
改尚书都官郎为贼曹，又增置五校、三将及强弩、 积射武卫官。
yuán xìng sān nián xuán zhī yǒng shǐ èr nián yě shàng shū dá chūn sōu zì wù wèi chūn tù fán suǒ guān shǔ jiē bèi jiàng chù
元兴三年，玄之永始二年也，尚书答“春搜”字误为“春菟”，凡所关署皆被降黜。
xuán dà gāng bù lǐ ér jiū zhāi xiān wēi jiē cǐ lèi yě
玄大纲不理，而纠摘纤微，皆此类也。
yǐ qí qī liú shì wèi huáng hòu jiāng xiū diàn yǔ nǎi yí rù dōng gōng
以其妻刘氏为皇后，将修殿宇，乃移入东宫。
yòu kāi dōng yè píng chāng guǎng mò jí gōng diàn zhū mén jiē wèi sān dào
又开东掖、平昌、广莫及宫殿诸门，皆为三道。
gēng zào dà niǎn róng sān qiān rén zuò yǐ èr bǎi rén yú zhī
更造大辇，容三千人坐，以二百人舁之。
xìng hǎo tián yóu yǐ tǐ dà bù kān chéng mǎ yòu zuò pái huái yú shī zhuǎn guān lìng huí dòng wú zhì
性好畋游，以体大不堪乘马，又作徘徊舆，施转关，令回动无滞。
jì bù zhuī zūn zǔ céng yí qí lǐ yì wèn yú qún chén
既不追尊祖曾，疑其礼义，问于群臣。
sàn qí cháng shì xú guǎng jù jìn diǎn yi zhuī lì qī miào yòu jìng qí fù zé zǐ yuè wèi mí gāo zhě qíng lǐ de shēn dào yù guǎng zhě nà jìng bì pǔ yě
散骑常侍徐广据晋典宜追立七庙， 又敬其父则子悦，位弥高者情理得申，道愈广者纳敬必普也。
xuán yuē lǐ yún sān zhāo sān mù yǔ tài zǔ wèi qī rán zé tài zǔ bì jū miào zhī zhǔ yě zhāo mù jiē zì xià zhī chēng zé fēi nì shù kě zhī yě
玄曰：“《礼》云三昭、三穆，与太祖为七，然则太祖必居庙之主也，昭穆皆自下之称，则非逆数可知也。
lǐ tài zǔ dōng xiàng zuǒ zhāo yòu mù
礼，太祖东向，左昭右穆。
rú jìn shì zhī miào zé xuān dì zài zhāo mù zhī liè bù dé zài tài zǔ zhī wèi
如晋室之庙，则宣帝在昭穆之列，不得在太祖之位。
zhāo mù jì cuò tài zǔ wú jì shī zhī yuǎn yǐ
昭穆既错，太祖无寄，失之远矣。
xuán zēng zǔ yǐ shàng míng wèi bù xiǎn gù bù yù xù liè qiě yǐ wáng mǎng jiǔ miào jiàn jī yú qián shǐ suì yǐ yī miào jiáo zhī jiāo miào zhāi èr rì ér yǐ
”玄曾祖以上名位不显，故不欲序列，且以王莽九庙见讥于前史，遂以一庙矫之，郊庙斋二日而已。
mì shū jiān biàn chéng zhī yuē jì bù jí zǔ zhī chu dé zhī bù zhǎng yě
秘书监卞承之曰：“祭不及祖， 知楚德之不长也。
yòu huǐ jìn xiǎo miào yǐ guǎng tái xiè
”又毁晋小庙以广台榭。
qí shù mǔ zhēng cháng mǐ yǒu dìng suǒ jì rì jiàn bīn kè yóu yàn wéi zhì wáng shí yī kū ér yǐ
其庶母蒸尝，靡有定所，忌日见宾客游宴，唯至亡时一哭而已。
qī fú zhī nèi bù fèi yīn yuè
期服之内，不废音乐。
xuán chū yóu shuǐ mén piāo fēng fēi qí yí gài
玄出游水门，飘风飞其仪盖。
yè tāo shuǐ rù shí tou dà héng liú huài shā rén shén duō
夜， 涛水入石头，大桁流坏，杀人甚多。
dà fēng chuī zhū què mén lóu shàng céng zhuì dì
大风吹朱雀门楼，上层坠地。
xuán zì cuàn dào zhī hòu jiāo shē huāng chǐ yóu liè wú dù yǐ yè jì zhòu
玄自篡盗之后，骄奢荒侈，游猎无度，以夜继昼。
xiōng wěi zàng rì dàn kū wǎn yóu huò yī rì zhī zhōng lǚ chū chí chěng
兄伟葬日，旦哭晚游，或一日之中屡出驰骋。
xìng yòu jí bào hū zhào yán sù zhí guān xián xì mǎ shěng qián jìn nèi huā zá wú fù cháo tíng zhī tǐ
性又急暴，呼召严速，直官咸系马省前，禁内哗杂，无复朝廷之体。
yú shì bǎi xìng pí kǔ cháo yě láo cuì yuàn nù sī luàn zhě shí shì bā jiǔ yān
于是百姓疲苦，朝野劳瘁，怨怒思乱者十室八九焉。
yú shì liú yù liú yì hé wú jì děng gòng móu xīng fù
于是刘裕、刘毅、何无忌等共谋兴复。
yù děng zhǎn huán xiū yú jīng kǒu zhǎn huán hóng yú guǎng líng hé nèi tài shǒu xīn hù xìng hóng nóng tài shǒu wáng yuán dé zhèn wēi jiāng jūn tóng hòu zhī jìng líng tài shǒu liú mài móu wèi nèi yìng
裕等斩桓修于京口，斩桓弘于广陵，河内太守辛扈兴、弘农太守王元德、振威将军童厚之、竟陵太守刘迈谋为内应。
zhì qī yù qiǎn zhōu ān mù bào zhī ér mài huáng jù suì yǐ gào xuán
至期，裕遣周安穆报之，而迈惶遽， 遂以告玄。
xuán zhèn hài jí shā hù xìng děng ān mù chí qù de miǎn
玄震骇，即杀扈兴等，安穆驰去得免。
fēng mài zhòng ān hóu yī xiǔ yòu shā zhī
封迈重安侯，一宿又杀之。
yù lǜ yì jūn zhì zhú lǐ xuán yí hái shàng gōng bǎi liáo bù cóng zhào shì guān jiē rù zhǐ shěng zhōng
裕率义军至竹里，玄移还上宫，百僚步从，召侍官皆入止省中。
shè yáng yù xú yǎn qīng jì liù zhōu jiā huán qiān zhēng tǎo dū du jiǎ jié yǐ yīn zhòng wén dài huán xiū qiǎn dùn qiū tài shǒu wú fu zhī yòu wèi jiāng jūn huáng fǔ fū běi jù yì jūn
赦扬、豫、徐、 兖、青、冀六州，加桓谦征讨都督、假节，以殷仲文代桓修，遣顿丘太守吴甫之、 右卫将军皇甫敷北距义军。
yù děng yú jiāng chéng yǔ zhàn lín zhèn zhǎn fu zhī jìn zhì luó luò qiáo yǔ fū zhàn fù xiāo qí shǒu
裕等于江乘与战，临阵斩甫之，进至罗落桥，与敷战， 复枭其首。
xuán wén zhī dà jù nǎi zhào zhū dào shù rén tuī suàn shù wèi yā shèng zhī fǎ nǎi wèn zhòng yuē zhèn qí bài hu
玄闻之大惧，乃召诸道术人推算数为厌胜之法，乃问众曰：“朕其败乎？
cáo jìng zhī duì yuē shén nù rén yuàn chén shí jù yān
” 曹靖之对曰：“神怒人怨，臣实惧焉。
xuán yuē rén huò kě yuàn shén hé wéi nù
”玄曰：“人或可怨，神何为怒？
duì yuē yí jìn zōng miào piāo bó shī suǒ dà chu zhī jì bù jí yú zǔ cǐ qí suǒ yǐ nù yě
”对曰： “移晋宗庙，飘泊失所，大楚之祭，不及于祖，此其所以怒也。
xuán yuē qīng hé bù jiàn
”玄曰：“卿何不谏？
duì yuē niǎn shàng zhū jūn zi jiē yǐ wéi yáo shùn zhī shì chén hé gǎn yán
”对曰：“辇上诸君子皆以为尧舜之世，臣何敢言！
xuán yù fèn jù shǐ huán qiān hé dàn zhī zhūn dōng líng biàn fàn zhī zhūn fù zhōu shān xī zhòng hé èr wàn yǐ jù yì jūn
”玄愈忿惧，使桓谦、何澹之屯东陵，卞范之屯覆舟山西，众合二万，以距义军。
yù zhì jiǎng shān shǐ léi ruò guàn yóu pèi dēng shān fēn zhāng qí zhì shǔ dào bìng qián
裕至蒋山，使羸弱贯油帔登山，分张旗帜，数道并前。
xuán zhēn hóu hái yún yù jūn sì sài bù zhī duō shǎo
玄侦侯还云：“裕军四塞，不知多少。
xuán yì yōu huáng qiǎn wǔ wèi jiāng jūn yǔ yí zhī pèi yǐ jīng zú fù yuán zhū jūn
”玄益忧惶， 遣武卫将军庾颐之配以精卒，副援诸军。
yú shí dōng běi fēng jí yì jūn fàng huǒ yān chén zhāng tiān gǔ zào zhī yīn zhèn hài jīng yì
于时东北风急，义军放火，烟尘张天，鼓噪之音震骇京邑。
liú yù zhí yuè huī ér jìn qiān děng zhū jūn yī shí bēn kuì
刘裕执钺麾而进，谦等诸军一时奔溃。
xuán lǜ qīn xìn shù qiān rén shēng yán fù zhàn suì jiāng qí zi shēng xiōng zi jùn chū nán yè mén xi zhì shí tou shǐ yīn zhòng wén jù chuán xiāng yǔ nán bēn
玄率亲信数千人声言赴战， 遂将其子升、兄子浚出南掖门，西至石头，使殷仲文具船，相与南奔。
chū xuán zài gū shú jiàng xiàng xīng lǚ yǒu biàn
初，玄在姑孰，将相星屡有变；
cuàn wèi zhī xī yuè jí tài bái yòu rù yǔ lín xuán shén è zhī
篡位之夕，月及太白，又入羽林，玄甚恶之。
jí bài zǒu fù xīn quàn qí zhàn xuán bù xiá dá zhí yǐ cè zhǐ tiān
及败走，腹心劝其战，玄不暇答，直以策指天。
ér jīng rì bù dé shí zuǒ yòu jìn yǐ cū fàn yàn bù néng xià
而经日不得食，左右进以粗饭，咽不能下。
shēng shí nián shù suì bào xuán xiōng ér fǔ zhī xuán bēi bù zì shèng
升时年数岁，抱玄胸而抚之，玄悲不自胜。
liú yù yǐ wǔ líng wáng zūn shè wàn jī lì xíng tái zǒng bǎi guān
刘裕以武陵王遵摄万机，立行台，总百官。
qiǎn liú yì liú dào guī niè xuán zhū xuán zhū xiōng zi jí shí kāng xiōng quán zhèn xiōng hóng děng
遣刘毅、刘道规蹑玄，诛玄诸兄子及石康兄权、振兄洪等。
xuán zhì xún yáng jiāng zhōu cì shǐ guō chǎng zhī gěi qí qì yòng bīng lì
玄至寻阳，江州刺史郭昶之给其器用兵力。
yīn zhòng wén zì hòu zhì wàng jiàn xuán zhōu jīng qí yú fú bèi dì zhě zhī yí tàn xī yuē bài zhōng fù zhèn gù kě yě
殷仲文自后至，望见玄舟，旌旗舆服备帝者之仪，叹息曰：“败中复振，故可也。
xuán yú shì bī shèng yú xī shàng
”玄于是逼乘舆西上。
huán xīn jù dǎng xiàng lì yáng xuān chéng nèi shǐ zhū gě cháng mín jī pò zhī
桓歆聚党向历阳，宣城内史诸葛长民击破之。
xuán yú dào zuò qǐ jū zhù xù qí jù yì jūn zhī shì zì wèi jīng lüè zhǐ shòu suàn wú yí cè zhū jiāng wéi jié dù yǐ zhì kuī sàng fēi zhàn zhī zuì
玄于道作起居注，叙其距义军之事，自谓经略指授，算无遗策，诸将违节度，以致亏丧，非战之罪。
yú shì bù huáng yǔ qún xià móu yì wéi dān sī sòng shù xuān shì yuǎn jìn
于是不遑与群下谋议，唯耽思诵述，宣示远近。
xuán zhì jiāng líng shí kāng nà zhī zhāng màn wū yú chéng nán shǔ zhì bǎi guān yǐ biàn fàn zhī wèi shàng shū pú yè qí yú zhí duō yòng qīng zī
玄至江陵，石康纳之，张幔屋于城南，署置百官，以卞范之为尚书仆射，其余职多用轻资。
yú shì dà xiū zhōu shī céng wèi sān xún zhòng qiě èr wàn lóu chuán qì xiè shén shèng
于是大修舟师，曾未三旬，众且二万，楼船器械甚盛。
wèi qí qún dǎng yuē qīng děng bìng qīng tú yì cóng zhèn gōng dū xià qiè wèi zhě fāng yìng xiè zuì jūn mén qí guān qīng děng rù shí tou wú yì yún xiāo zhōng rén yě
谓其群党曰：“卿等并清涂翼从朕躬，都下窃位者方应谢罪军门，其观卿等入石头， 无异云霄中人也。
xuán yǐ bēn bài zhī hòu jù fǎ lìng bù sù suì qīng nù wàng shā rén duō lí yuàn
玄以奔败之后，惧法令不肃，遂轻怒妄杀，人多离怨。
yīn zhòng wén jiàn yuē bì xià shǎo bō yīng yù yuǎn jìn suǒ fú suì sǎo píng jīng yōng yī kuāng jīng shì shēng bèi bā huāng yǐ
殷仲文谏曰：“陛下少播英誉，远近所服，遂扫平荆雍，一匡京室，声被八荒矣。
jì jù yǒu jí wèi ér yù cǐ pǐ yùn fēi wéi wēi bù zú yě
既据有极位，而遇此圮运，非为威不足也。
bǎi xìng yóng yóng xiǎng wàng huáng zé yi hóng rén fēng yǐ shōu wù qíng
百姓喁喁，想望皇泽，宜弘仁风，以收物情。
xuán nù yuē hàn gāo wèi wǔ jǐ yù bài dàn zhū jiāng shī lì ěr
”玄怒曰：“汉高、魏武几遇败，但诸将失利耳！
yǐ tiān wén è gù hái dōu jiù chu ér qún xiǎo yú huò wàng shēng shì fēi fāng dāng jiū zhī yǐ měng wèi yi shī zhī yǐ ēn yě
以天文恶，故还都旧楚，而群小愚惑，妄生是非， 方当纠之以猛，未宜施之以恩也。
xuán zuǒ yòu chēng xuán wèi huán zhào huán yìn jiàn yuē zhào zhě shī yú cí lìng bù yǐ wèi chēng wèi yě
”玄左右称玄为“桓诏”，桓胤谏曰：“诏者， 施于辞令，不以为称谓也。
hàn wèi zhī zhǔ jiē wú cǐ yán wéi wén běi lǔ yǐ fú jiān wèi fú zhào ěr
汉魏之主皆无此言，唯闻北虏以苻坚为‘苻诏’耳。
yuàn bì xià jī gǔ dì zé lìng wàn shì kě fǎ
愿陛下稽古帝则，令万世可法。
xuán yuē cǐ shì yǐ xíng jīn xuān chì ba zhī gèng wéi bù xiáng
”玄曰：“此事已行，今宣敕罢之，更为不祥。
bì qí yi gé kě dài shì píng yě
必其宜革，可待事平也。
jīng zhōu jùn shǒu yǐ xuán bō yuè huò qiǎn shǐ tōng biǎo yǒu fěi níng zhī cí xuán xī bù shòu réng nǎi gèng lìng suǒ zài biǎo hè qiān dū
”荆州郡守以玄播越，或遣使通表，有匪宁之辞，玄悉不受， 仍乃更令所在表贺迁都。
xuán qiǎn yóu jī jiāng jūn hé dàn zhī wǔ wèi jiāng jūn yǔ zhì zǔ jiāng xià tài shǒu huán dào gōng jiù guō quán yǐ shù qiān rén shǒu pèn kǒu
玄遣游击将军何澹之、武卫将军庾稚祖、江夏太守桓道恭就郭铨以数千人守湓口。
yòu qiǎn fǔ guó jiāng jūn huán zhèn wǎng yì yáng jù zhòng zhì yì yáng wèi lóng xiāng jiāng jūn hú huá suǒ pò zhèn dān qí zǒu hái
又遣辅国将军桓振往义阳聚众，至弋阳，为龙骧将军胡哗所破，振单骑走还。
hé wú jì liú dào guī děng pò guō quán hé dàn zhī guō chǎng zhī yú sāng luò zhōu jìn shī xún yáng
何无忌、刘道规等破郭铨、何澹之、郭昶之于桑落洲，进师寻阳。
xuán lǜ zhōu jiàn èr bǎi fā jiāng líng shǐ fú hóng yáng sēng shòu wèi qián fēng
玄率舟舰二百发江陵，使苻宏、羊僧寿为前锋。
yǐ pó yáng tài shǒu xú fàng wèi sàn qí cháng shì yù qiǎn shuō jiě yì jūn wèi fàng yuē zhū rén bù shí tiān mìng zhì cǐ wàng zuò suì jù huò tún jié bù néng zì fǎn
以鄱阳太守徐放为散骑常侍，欲遣说解义军，谓放曰：“诸人不识天命，致此妄作，遂惧祸屯结，不能自反。
qīng sān zhōu suǒ xìn kě míng shì zhèn xīn ruò tuì jūn sàn jiǎ dāng yǔ zhī gēng shǐ gè shòu wèi rèn lìng bù shī fēn
卿三州所信，可明示朕心，若退军散甲，当与之更始，各授位任，令不失分。
jiāng shuǐ zài cǐ zhèn bù shí yán
江水在此，朕不食言。
fàng duì yuē liú yù wèi chàng duān zhī zhǔ liú yì xiōng wèi bì xià suǒ zhū bìng bù kě shuō yě
”放对曰：“刘裕为唱端之主，刘毅兄为陛下所诛，并不可说也。
zhé dāng shēn shèng zhǐ yú hé wú jì
辄当申圣旨于何无忌。
xuán yuē qīng shǐ ruò yǒu gōng dāng yǐ wú xīng xiāng xù
” 玄曰：“卿使若有功，当以吴兴相叙。
fàng suì shòu shǐ rù wú jì jūn
”放遂受使，入无忌军。
wèi yǒng zhī pò huán xīn yú lì yáng zhū gě cháng mín yòu bài xīn yú què pí xīn dān mǎ dù huái
魏咏之破桓歆于历阳，诸葛长民又败歆于芍陂，歆单马渡淮。
yì lǜ dào guī jí xià pī tài shǒu mèng huái yù yǔ xuán zhàn yú zhēng róng zhōu
毅率道规及下邳太守孟怀玉与玄战于峥嵘洲。
yú shí yì jūn shù qiān xuán bīng shén shèng ér xuán jù yǒu bài nǜ cháng yàng qīng gě yú fǎng cè gù qí zhòng mò yǒu dòu xīn
于时义军数千，玄兵甚盛，而玄惧有败衄，常漾轻舸于舫侧，故其众莫有斗心。
yì jūn chéng fēng zòng huǒ jǐn ruì zhēng xiān xuán zhòng dà kuì shāo zī zhòng yè dùn guō quán guī xiáng
义军乘风纵火，尽锐争先，玄众大溃，烧辎重夜遁，郭铨归降。
xuán gù jiāng liú tǒng féng zhì děng jù dǎng sì bǎi rén xí pò xún yáng chéng yì qiǎn jiàn wēi jiāng jūn liú huái sù tǎo píng zhī
玄故将刘统、冯稚等聚党四百人，袭破寻阳城，毅遣建威将军刘怀肃讨平之。
xuán liú yǒng ān huáng hòu jí huáng hòu yú bā líng
玄留永安皇后及皇后于巴陵。
yīn zhòng wén shí zài xuán jiàn qiú chū bié chuán shōu jí sàn jūn yīn pàn xuán fèng èr hòu bēn yú xià kǒu
殷仲文时在玄舰，求出别船收集散军，因叛玄， 奉二后奔于夏口。
xuán rù jiāng líng chéng féng gāi quàn shǐ gèng xià zhàn xuán bù cóng yù chū hàn chuān tóu liáng zhōu cì shǐ huán xī ér rén qíng guāi zǔ zhì lìng bù xíng
玄入江陵城，冯该劝使更下战，玄不从，欲出汉川，投梁州刺史桓希，而人情乖阻，制令不行。
xuán chéng mǎ chū chéng zhì mén zuǒ yòu yú àn zhōng zhuó zhī bù zhōng qián hòu xiāng shā jiāo héng xuán jǐn de zhì chuán
玄乘马出城，至门，左右于暗中斫之，不中，前后相杀交横，玄仅得至船。
yú shì jīng zhōu bié jià wáng kāng chǎn fèng dì rù nán jùn fǔ shě tài shǒu wáng téng zhī lǜ wén wǔ yíng wèi
于是荆州别驾王康产奉帝入南郡府舍，太守王腾之率文武营卫。
shí yì zhōu cì shǐ máo qú shǐ qí cóng sūn yòu zhī cān jūn fèi tián sòng dì fán sāng zàng jiāng líng yǒu zhòng èr bǎi qú dì zǐ xiū zhī wèi xuán tún qí xiào wèi yòu xuán yǐ rù shǔ xuán cóng zhī
时益州刺史毛璩使其从孙祐之、参军费恬送弟璠丧葬江陵，有众二百，璩弟子修之为玄屯骑校尉，诱玄以入蜀，玄从之。
dá méi huí zhōu tián yǔ yòu zhī yíng jī xuán shǐ xià rú yǔ
达枚回洲，恬与祐之迎击玄，矢下如雨。
xuán bì rén dīng xiān qī wàn gài děng yǐ shēn bì xuán bìng zhōng shù shí jiàn ér sǐ
玄嬖人丁仙期、万盖等以身敝玄，并中数十箭而死。
xuán bèi jiàn qí zi shēng zhé bá qù zhī
玄被箭，其子升辄拔去之。
yì zhōu dū hù féng qiān chōu dāo ér qián xuán bá tóu shàng yù dǎo yǔ zhī réng yuē shì hé rén yá
益州督护冯迁抽刀而前，玄拔头上玉导与之，仍曰：“是何人邪？
gǎn shā tiān zǐ
敢杀天子！
qiān yuē yù shā tiān zǐ zhī zéi ěr
”迁曰： “欲杀天子之贼耳。
suì zhǎn zhī shí nián sān shí liù
”遂斩之，时年三十六。
yòu zhǎn shí kāng jí jùn děng wǔ jí yǔ yí zhī zhàn sǐ
又斩石康及浚等五级，庾颐之战死。
shēng yún wǒ shì yù zhāng wáng zhū jūn wù jiàn shā
升云：“我是豫章王，诸君勿见杀。
sòng zhì jiāng líng shì zhǎn zhī
”送至江陵市斩之。
chū xuán zài gōng zhōng héng jué bù ān ruò wéi guǐ shén suǒ rǎo yǔ qí suǒ qīn yún kǒng jǐ dāng sǐ gù yǔ shí jìng
初，玄在宫中，恒觉不安，若为鬼神所扰，语其所亲云：“恐己当死，故与时竞。
yuán xìng zhōng héng yáng yǒu cí jī huà wèi xióng bā shí rì ér guān wèi
”元兴中，衡阳有雌鸡化为雄，八十日而冠萎。
jí xuán jiàn guó yú chu héng yáng shǔ yān zì cuàn dào zhì bài shí fán bā xún yǐ
及玄建国于楚，衡阳属焉，自篡盗至败，时凡八旬矣。
qí shí yǒu tóng yáo yún cháng gàn xiàng xiàng cháng gàn jīn nián shā láng jūn hòu nián zhǎn zhū huán
其时有童谣云：“长干巷，巷长干，今年杀郎君，后年斩诸桓。
qí xiōng zhào fú huì rú cǐ
”其凶兆符会如此。
láng jūn wèi yuán xiǎn yě
郎君，谓元显也。
shì yuè wáng téng zhī fèng dì rù jū tài fǔ
是月，王腾之奉帝入居太府。
huán qiān yì jù zhòng jū zhōng wèi xuán jǔ āi lì sàng tíng wěi shì wèi wǔ dào huáng dì
桓谦亦聚众沮中，为玄举哀，立丧庭，伪谥为武悼皇帝。
yì děng chuán sòng xuán shǒu xiāo yú dà héng bǎi xìng guān zhě mò bù xīn xìng
毅等传送玄首，枭于大桁，百姓观者莫不欣幸。
hé wú jì děng gōng huán qiān yú mǎ tóu huán wèi yú lóng zhōu jiē pò zhī
何无忌等攻桓谦于马头，桓蔚于龙洲，皆破之。
yì jūn chéng shèng jìng jìn zhèn gāi děng jù zhàn yú líng xī dào guī děng bài jì sǐ méi zhě qiān yú rén
义军乘胜竞进，振、该等距战于灵溪，道规等败绩，死没者千余人。
yì jūn tuì cì xún yáng gèng shàn zhōu jiǎ
义军退次寻阳，更缮舟甲。
máo qú zì lǐng liáng zhōu qiǎn jiàng gōng hàn zhōng shā huán xī
毛璩自领梁州， 遣将攻汉中，杀桓希。
jiāng xià xiāng zhāng chàng zhī gāo píng tài shǒu liú huái sù gōng hé dàn zhī yú xī sāi jī pò zhī
江夏相张畅之、高平太守刘怀肃攻何澹之于西塞矶，破之。
zhèn qiǎn huán wèi dài wáng kuàng shǒu xiāng yáng
振遣桓蔚代王旷守襄阳。
dào guī jìn tǎo wǔ chāng pò wěi tài shǒu wáng mín
道规进讨武昌，破伪太守王旻。
wèi yǒng zhī liú fān pò huán shí suí yú bái máo
魏咏之、刘籓破桓石绥于白茅。
yì jūn fā xún yáng
义军发寻阳。
huán liàng zì hào jiāng zhōu cì shǐ qīn yù zhāng jiāng zhōu cì shǐ liú jìng xuān tǎo zǒu zhī
桓亮自号江州刺史，侵豫章，江州刺史刘敬宣讨走之。
yì jūn jìn cì xià kǒu
义军进次夏口。
wěi zhèn dōng jiāng jūn féng gāi děng shǒu xià kǒu yáng wǔ jiàng jūn mèng shān tú jù lǔ chéng fǔ guó jiāng jūn huán shān kè shǒu yǎn yuè lěi
伪镇东将军冯该等守夏口，扬武将军孟山图据鲁城，辅国将军桓山客守偃月垒。
liú yì gōng lǔ chéng dào guī gōng yǎn yuè lěi wú jì yǔ tán zhī liè jiàn zhōng liú yǐ fáng yuè yì
刘毅攻鲁城，道规攻偃月垒，无忌与檀祗列舰中流，以防越逸。
yì jūn téng fù jiào shēng dòng shān gǔ zì chén jí wǔ èr chéng jù kuì féng gāi sàn zǒu shēng qín shān kè
义军腾赴， 叫声动山谷，自辰及午，二城俱溃，冯该散走，生擒山客。
yì děng píng bā líng
毅等平巴陵。
máo qú qiǎn fú líng tài shǒu wén chù mào dōng xià zhèn qiǎn huán fàng zhī wèi yì zhōu tún yí líng chù mào jù zhàn fàng zhī bài zǒu hái jiāng líng
毛璩遣涪陵太守文处茂东下，振遣桓放之为益州，屯夷陵，处茂距战，放之败走，还江陵。
yì xī yuán nián zhēng yuè nán yáng tài shǒu lǔ zōng zhī qǐ yì bīng xí xiāng yáng pò wěi yōng zhōu cì shǐ huán wèi
义熙元年正月，南阳太守鲁宗之起义兵袭襄阳，破伪雍州刺史桓蔚。
wú jì zhū jūn cì jiāng líng zhī mǎ tóu zhèn yōng dì chū yíng jiāng jīn
无忌诸军次江陵之马头，振拥帝出营江津。
lǔ zōng zhī lǜ zhòng yú zuò xī pò wěi wǔ bēn zhōng láng wēn jiè jìn zhì jì nán
鲁宗之率众于柞溪，破伪武贲中郎温楷，进至纪南。
zhèn zì jī zōng zhī zōng zhī shī lì
振自击宗之，宗之失利。
shí shǔ jūn jù líng xī yì lǜ wú jì dào guī děng pò féng gāi jūn tuī fēng ér qián jí píng jiāng líng
时蜀军据灵溪，毅率无忌、道规等破冯该军，推锋而前，即平江陵。
zhèn jiàn huǒ qǐ zhī chéng yǐ xiàn nǎi yǔ qiān děng běi zǒu
振见火起，知城已陷，乃与谦等北走。
shì rì ān dì fǎn zhèng
是日，安帝反正。
dà shè tiān xià wéi nì dǎng jiù lù zhào tè miǎn huán yìn yī rén
大赦天下， 唯逆党就戮，诏特免桓胤一人。
huán liàng zì yù zhāng zì hào zhèn nán jiāng jūn xiāng zhōu cì shǐ
桓亮自豫章，自号镇南将军、湘州刺史。
fú hóng kòu ān chéng lú líng liú jìng xuān qiǎn jiàng tǎo zhī hóng zǒu rù xiāng zhōng
苻宏寇安成、庐陵，刘敬宣遣将讨之，宏走入湘中。
èr yuè huán qiān hé dàn zhī wēn jiè děng bēn yú yáo xìng
二月，桓谦、何澹之、温楷等奔于姚兴。
huán zhèn yǔ hóng chū zì yún chéng xí pò jiāng líng liú huái sù zì yún dù fá zhèn děng pò zhī
桓振与宏出自涢城，袭破江陵，刘怀肃自云杜伐振等，破之。
guǎng wǔ jiāng jūn táng xìng zhǎn zhèn jí wěi fǔ guó jiāng jūn huán zhēn yì yú lín zhāng zhǎn wěi líng líng tài shǒu liú shū zǔ
广武将军唐兴斩振及伪辅国将军桓珍，毅于临鄣斩伪零陵太守刘叔祖。
huán liàng fú hóng fù chū guān xiāng zhōng hài jùn shǒu zhǎng lì tán zhī tǎo hóng yú xiāng dōng zhǎn zhī guǎng wǔ jiāng jūn guō mí zhǎn liàng yú yì yáng qí yú yōng zhòng jiǎ hào jiē tǎo píng zhī
桓亮、苻宏复出冠湘中，害郡守长吏，檀祗讨宏于湘东，斩之，广武将军郭弥斩亮于益阳，其余拥众假号皆讨平之。
zhào xǐ huán yìn jí zhū dǎng yǔ yú xīn ān zhū jùn
诏徙桓胤及诸党与于新安诸郡。
sān nián dōng yáng tài shǒu yīn zhòng wén yǔ yǒng jiā tài shǒu luò qiú móu fǎn yù jiàn huán yìn wèi sì cáo jìng zhī huán shí sōng biàn chéng zhī liú yán zǔ děng qián xiāng jiāo jié liú yù yǐ cì shōu zhǎn zhī bìng zhū qí jiā shǔ
三年，东阳太守殷仲文与永嘉太守骆球谋反，欲建桓胤为嗣，曹靖之、桓石松、 卞承之、刘延祖等潜相交结，刘裕以次收斩之，并诛其家属。
hòu huán qiān zǒu rù shǔ shǔ zéi qiáo zòng yǐ qiān wèi jīng zhōu cì shǐ shǐ lǜ bīng ér xià jīng chǔ zhī zhòng duō yīng zhī
后桓谦走入蜀，蜀贼谯纵以谦为荆州刺史，使率兵而下，荆楚之众多应之。
qiān zhì zhī jiāng jīng zhōu cì shǐ liú dào guī zhǎn zhī liáng zhōu cì shǐ fu xīn yòu zhǎn huán shí suí huán shì suì miè
谦至枝江，荆州刺史刘道规斩之，梁州刺史傅歆又斩桓石绥，桓氏遂灭。
biàn fàn zhī zì jìng zǔ jì yīn wǎn jù rén yě shí wù cōng mǐn jiàn měi yú dāng shì
卞范之字敬祖，济阴宛句人也，识悟聪敏，见美于当世。
tài yuán zhōng zì dān yáng chéng wèi shǐ ān tài shǒu
太元中，自丹阳丞为始安太守。
huán xuán shǎo yǔ zhī yóu jí xuán wèi jiāng zhōu yǐn wèi zhǎng shǐ wěi yǐ xīn lǚ zhī rèn qián móu mì jì mò bù jué zhī
桓玄少与之游，及玄为江州，引为长史，委以心膂之任，潜谋密计，莫不决之。
hòu xuán jiāng wèi cuàn luàn yǐ fàn zhī wèi dān yáng yǐn
后玄将为篡乱，以范之为丹阳尹。
fàn zhī yǔ yīn zhòng wén yīn zhuàn cè mìng jìn fàn zhī wèi zhēng lǔ jiāng jūn sàn qí cháng shì
范之与殷仲文阴撰策命，进范之为征虏将军、散骑常侍。
xuán jiàn wèi yǐ fàn zhī wèi shì zhōng bān jiàn èr shí rén jìn hào hòu jiāng jūn fēng lín rǔ xiàn gōng
玄僭位，以范之为侍中，班剑二十人，进号后将军，封临汝县公。
qí chán zhào jí fàn zhī wén yě
其禅诏，即范之文也。
xuán jì shē chǐ wú dù fàn zhī yì shèng yíng guǎn dì
玄既奢侈无度，范之亦盛营馆第。
zì yǐ zuǒ mìng yuán xūn shēn huái jīn fá yǐ fù guì jiāo rén zi dì ào màn zhòng xián wèi jí zhī
自以佐命元勋，深怀矜伐，以富贵骄人，子弟慠慢，众咸畏嫉之。
yì jūn qǐ fàn zhī tún bīng yú fù zhōu shān xī wèi liú yì suǒ bài suí xuán xi zǒu xuán yòu yǐ fàn zhī wèi shàng shū pú yè
义军起，范之屯兵于覆舟山西，为刘毅所败，随玄西走，玄又以范之为尚书仆射。
xuán wèi liú yì děng suǒ bài zuǒ yòu fēn sǎn wéi fàn zhī zài cè
玄为刘毅等所败，左右分散，唯范之在侧。
xuán píng zhǎn yú jiāng líng
玄平，斩于江陵。
yīn zhòng wén nán mán xiào wèi jì zhī dì yě
殷仲文，是南蛮校尉殷觊的弟弟。
shǎo yǒu cái zǎo měi róng mào
少有才藻，美容貌。
cóng xiōng zhòng kān jiàn zhī yú kuài jī wáng dào zi jí yǐn wèi piào qí cān jūn shén xiāng shǎng dài
从兄仲堪荐之于会稽王道子， 即引为骠骑参军，甚相赏待。
é zhuǎn zī yì cān jūn hòu wèi yuán xiǎn zhēng lǔ zhǎng shǐ
俄转谘议参军，后为元显征虏长史。
huì huán xuán yǔ cháo tíng yǒu xì xuán zhī zǐ zhòng wén zhī qī yí ér jiān zhī zuǒ qiān xīn ān tài shǒu
会桓玄与朝廷有隙，玄之姊，仲文之妻，疑而间之，左迁新安太守。
zhòng wén yú xuán suī wèi yīn qīn ér sù bù jiāo mì jí wén xuán píng jīng shī biàn qì jùn tóu yān
仲文于玄虽为姻亲，而素不交密，及闻玄平京师，便弃郡投焉。
xuán shén yuè zhī yǐ wéi zī yì cān jūn
玄甚悦之，以为谘议参军。
shí wáng mì jiàn lǐ ér bù qīn biàn fàn zhī bèi qīn ér shǎo lǐ ér chǒng yù lóng zhòng jiān yú wáng biàn yǐ
时王谧见礼而不亲， 卞范之被亲而少礼，而宠遇隆重，兼于王、卞矣。
xuán jiāng wéi luàn shǐ zǒng lǐng zhào mìng yǐ wéi shì zhōng lǐng zuǒ wèi jiāng jūn
玄将为乱，使总领诏命，以为侍中，领左卫将军。
xuán jiǔ cì zhòng wén zhī cí yě
玄九锡，仲文之辞也。
chū xuán cuàn wèi rù gōng qí chuáng hū xiàn qún xià shī sè zhòng wén yuē jiāng yóu shèng dé shēn hòu de bù néng zài
初，玄篡位入宫，其床忽陷，群下失色，仲文曰：“将由圣德深厚，地不能载。
xuán dà yuè
” 玄大悦。
yǐ zuǒ mìng qīn guì hòu zì fēng chóng yú mǎ qì fú qióng jí qǐ lì hòu fáng jì qiè shù shí sī zhú bù jué yīn
”以佐命亲贵，厚自封崇，舆马器服，穷极绮丽，后房伎妾数十，丝竹不绝音。
xìng tān lìn duō nà huò huì jiā lèi qiān jīn cháng ruò bù zú
性贪吝，多纳货贿，家累千金，常若不足。
xuán wèi liú yù suǒ bài suí xuán xi zǒu qí zhēn bǎo wán hǎo xī cáng dì zhōng jiē biàn wéi tǔ
玄为刘裕所败，随玄西走，其珍宝玩好悉藏地中，皆变为土。
zhì bā líng yīn fèng èr hòu tóu yì jūn ér wèi zhèn jūn zhǎng shǐ zhuǎn shàng shū
至巴陵，因奉二后投义军，而为镇军长史，转尚书。
dì chū fǎn zhèng kàng biǎo zì jiě yuē chén wén hóng bō zhèn hè chuān wú tián lín
帝初反正，抗表自解曰：“臣闻洪波振壑，川无恬鳞；
jīng biāo fú yě lín wú jìng kē
惊飚拂野，林无静柯。
hé zhě
为什么呢？
shì ruò zé shòu zhì yú jù lì zhì wēi zé wú yǐ zì bǎo
势弱则受制于巨力，质微则无以自保。
yú lǐ suī kě de ér yán yú chén shí fēi suǒ gǎn pì
于理虽可得而言，于臣实非所敢譬。
xī huán xuán zhī dài chéng fù qū bī zhě zhòng
昔桓玄之代，诚复驱逼者众。
zhì rú wēi chén zuì shí shēn yǐ jìn bù néng jiàn wēi shòu mìng wáng shēn xùn guó
至如微臣，罪实深矣，进不能见危授命，亡身殉国；
tuì bù néng cí sù shǒu yáng fú yī gāo xiè
退不能辞粟首阳，拂衣高谢。
suì nǎi yàn ān hūn chǒng dāo mèi wěi fēng xī wén cuàn shì céng wú dú gù
遂乃宴安昏宠，叨昧伪封，锡文篡事，曾无独固。
míng yì yǐ zhī jù lún qíng jié zì cí jiān náo yi qí jí fǎ yǐ pàn zhōng xié
名义以之俱沦，情节自兹兼挠，宜其极法，以判忠邪。
huì zhèn jūn jiāng jūn liú yù kuāng fù shè jì dà hóng shàn dài zhù yī lù yú wēi mìng shēn sān qū yú dà xìn jì huì zhī yǐ shǒu lǐng yòu shēn zhī yǐ zhí wéi
会镇军将军刘裕匡复社稷，大弘善贷，伫一戮于微命，申三驱于大信，既惠之以首领，又申之以絷维。
yú shí huáng yú pǐ gé tiān rén wèi tài yòng wàng jìn tuì shì yǐ mǐn fǔ cóng shì zì tóng lìng rén
于时皇舆否隔，天人未泰，用忘进退，是以僶俯从事，自同令人。
jīn chén jí fǎn zhèng wéi xīn gào shǐ xiàn zhāng jì míng pǐn wù sī jiù chén yì hú yán zhī hòu kě yǐ xiǎn jū róng cì
今宸极反正，唯新告始， 宪章既明，品物思旧，臣亦胡颜之厚，可以显居荣次！
qǐ jiě suǒ zhí dài zuì sī mén
乞解所职，待罪私门。
wéi lí què tíng nǎi xīn mù liàn
违离阙庭，乃心慕恋。
zhào bù xǔ
”诏不许。
zhòng wén yīn yuè shuò yǔ zhòng zhì dà sī mǎ fǔ fǔ zhōng yǒu lǎo huái shù gù zhī liáng jiǔ ér tàn yuē cǐ shù pó suō wú fù shēng yì
仲文因月朔与众至大司马府，府中有老槐树，顾之良久而叹曰：“此树婆娑， 无复生意！
zhòng wén sù yǒu míng wàng zì wèi bì dāng cháo zhèng yòu xiè hùn zhī tú chóu xī suǒ qīng zhě bìng jiē bǐ jiān cháng yàng yàng bù dé zhì
”仲文素有名望，自谓必当朝政，又谢混之徒畴昔所轻者，并皆比肩， 常怏怏不得志。
hū qiān wèi dōng yáng tài shǒu yì mí bù píng
忽迁为东阳太守，意弥不平。
liú yì ài cái hào shì shēn xiāng lǐ jiē lín dāng zhī jùn yóu yàn mí rì
刘毅爱才好士，深相礼接，临当之郡， 游宴弥日。
xíng zhì fù yáng kǎi rán tàn yuē kàn cǐ shān chuān xíng shì dāng fù chū yī bó fú
行至富阳，慨然叹曰：“看此山川形势，当复出一伯符。
hé wú jì shén mù zhī
”何无忌甚慕之。
dōng yáng wú jì suǒ tǒng zhòng wén xǔ dāng biàn dào xiū yè wú jì gù yì yǐn chí zhī lìng fǔ zhōng mìng wén rén yīn chǎn kǒng níng zǐ zhī tú zhuàn yì gòu wén yǐ sì qí zhì
东阳，无忌所统，仲文许当便道修谒，无忌故益饮迟之，令府中命文人殷阐、 孔宁子之徒撰义构文，以俟其至。
zhòng wén shī zhì huǎng hū suì bù guò fǔ
仲文失志恍惚，遂不过府。
wú jì yí qí báo jǐ dà nù sī zhòng shāng zhī
无忌疑其薄己，大怒， 思中伤之。
shí shǔ mù róng chāo nán qīn wú jì yán yú liú yù yuē huán yìn yīn zhòng wén bìng nǎi fù xīn zhī jí běi lǔ bù zú wèi yōu
时属慕容超南侵，无忌言于刘裕曰：“桓胤、殷仲文并乃腹心之疾，北虏不足为忧。
yì xī sān nián yòu yǐ zhòng wén yǔ luò qiú děng móu fǎn jí qí dì nán mán xiào wèi shū wén fú zhū
”义熙三年，又以仲文与骆球等谋反，及其弟南蛮校尉叔文伏诛。
zhòng wén shí zhào jìng bú jiàn qí miàn shù rì ér yù huò
仲文时照镜不见其面，数日而遇祸。
zhòng wén shàn zhǔ wén wèi shì suǒ zhòng xiè líng yùn cháng yún ruò yīn zhòng wén dú shū bàn yuán bào zé wén cái bù jiǎn bān gù
仲文善属文，为世所重，谢灵运尝云：“若殷仲文读书半袁豹，则文才不减班固。
yán qí wén duō ér jiàn shū shǎo yě
”言其文多而见书少也。
shǐ chén yuē huán xuán zuǎn xiōng fù zhī yú jī
史臣曰：桓玄纂凶，父之余基。
jiā jiān huí zhī běn xìng hán nù yú shī zhí
挟奸回之本性，含怒于失职；
bāo cáng qí shǐ xīn kàng biǎo yǐ chēng yuān
苞藏其豕心，抗表以称冤。
dēng gāo yǐ fā fèn guān xìn ér dòng qiè tú fēi wàng
登高以发愤，观衅而动，窃图非望。
shǐ zé jiǎ chǒng yú zhòng kān é ér lù yīn yǐ chěng yù suì de jù quán chu zhī de qū jìn yǒng zhī bīng yīn jìn zhèng zhī ling chi chéng kuài jī zhī xù zòng qí jū zhà zhī jì shàn qí líng bào zhī xīn gǎn lǜ quǎn yáng chēng bīng nèi wǔ
始则假宠于仲堪，俄而戮殷以逞欲， 遂得据全楚之地，驱劲勇之兵，因晋政之陵迟，乘会稽之酗ＪＴ，纵其狙诈之计， 扇其陵暴之心，敢率犬羊，称兵内侮。
tiān cháng sāng luàn xiōng lì shí fán yú nián zhī jiān yǎn qīng jìn zuò zì wèi fǎ yáo chán shùn gǎi wù jūn lín dǐng yè fāng lóng bǔ nián wéi yǒng
天长丧乱，凶力实繁，逾年之间，奄倾晋祚， 自谓法尧禅舜，改物君临，鼎业方隆，卜年惟永。
é ér yì qí diàn fà zhōng yǒng léi bēn bàn chén ér dū yì kuò qīng yú yuè ér xiōng qú jí lù gèng yán zhuì lì fù zhèn tuí gāng
俄而义旗电发，忠勇雷奔，半辰而都邑廓清，逾月而凶渠即戮，更延坠历，复振颓纲。
shì zhī shén qì bù kě yǐ àn gàn tiān lù bù kě yǐ wàng chù zhě yě
是知神器不可以暗干，天禄不可以妄处者也。
fu dì wáng zhě gōng gāo yǔ nèi dào jì hán líng lóng gōng fèng lì biǎo qí xiáng tóng yún xuán shí chéng qí ruì rán hòu guāng lín dà bǎo kè xiǎng hóng míng yǔn chì xī hòu zhī xīn fù lè tuī zhī wàng
夫帝王者，功高宇内，道济含灵，龙宫凤历表其祥，彤云玄石呈其瑞，然后光临大宝，克享鸿名，允彳奚后之心，副乐推之望。
ruò huán xuán zhī me mó qǐ zú shù zāi
若桓玄之幺么，岂足数哉！
shì suǒ yǐ gàn jì luàn cháng qīng zōng jué sì zhào jīn xíng zhī huò nán chéng sòng shì zhī qū chú zhě hu
适所以干纪乱常，倾宗绝嗣，肇金行之祸难，成宋氏之驱除者乎！
zàn yuē líng bǎo yǐn zéi shì zǎi xiōng dé
赞曰：灵宝隐贼，世载凶德。
xìn shùn wèi fú jiān huí shì zé
信顺未孚，奸回是则。
sì nì qiān dǐng píng wēi zòng tè
肆逆迁鼎，凭威纵慝。
wéi tiān nüè rén fù zōng tiǎn guó
违天虐人，复宗殄国。