shí jì lóng lēi zhī cóng zǐ yě míng fàn tài zǔ miào huì gù chēng zì yān
石季龙，勒之从子也，名犯太祖庙讳，故称字焉。
zǔ yuē yá fù yuē kòu mì
祖曰[C111]邪，父曰寇觅。
lēi fù zhū yòu ér zi jì lóng gù huò chēng lēi dì yān
勒父朱幼而子季龙，故或称勒弟焉。
nián liù qī suì yǒu shàn xiāng zhě yuē cǐ r mào qí yǒu zhuàng gǔ guì bù kě yán
年六七岁，有善相者曰：“此儿貌奇有壮骨， 贵不可言。
yǒng xīng zhōng yǔ lēi xiāng shī
”永兴中，与勒相失。
hòu liú kūn sòng lēi mǔ wáng jí jì lóng yú gé bēi shí nián shí qī yǐ
后刘琨送勒母王及季龙于葛陂，时年十七矣。
xìng cán rěn hǎo chí liè yóu dàng wú dù yóu shàn dàn shù dàn rén jūn zhōng yǐ wéi dú huàn
性残忍，好驰猎，游荡无度，尤善弹，数弹人，军中以为毒患。
lēi bái wáng jiāng shā zhī wáng yuē kuài niú wèi dú zǐ shí duō néng pò chē rǔ dāng xiǎo rěn zhī
勒白王将杀之，王曰： “快牛为犊子时，多能破车，汝当小忍之。
nián shí bā shāo zhé jié
”年十八，稍折节。
shēn cháng qī chǐ wǔ cùn qiáo jié biàn gōng mǎ yǒng guān dāng shí jiàng zuǒ qīn qī mò bù jìng dàn lēi shēn jiā zhī bài zhēng lǔ jiāng jūn
身长七尺五寸，趫捷便弓马，勇冠当时，将佐亲戚莫不敬惮，勒深嘉之，拜征虏将军。
wèi pìn jiāng jūn guō róng mèi wèi qī
为娉将军郭荣妹为妻。
jì lóng chǒng huò yōu tóng zhèng yīng táo ér shā guō shì gèng nà qīng hé cuī shì nǚ yīng táo yòu zèn ér shā zhī
季龙宠惑优僮郑樱桃而杀郭氏，更纳清河崔氏女，樱桃又谮而杀之。
suǒ wéi kù nüè
所为酷虐。
jūn zhōng yǒu yǒng gàn cè lüè yǔ jǐ sì zhě zhé fāng biàn hài zhī qián hòu suǒ shā shén zhòng
军中有勇干策略与己俟者，辄方便害之，前后所杀甚众。
zhì yú jiàng chéng xiàn lěi bù fù duàn bié shàn è kēng zhǎn shì nǚ xiǎn yǒu yí lèi
至于降城陷垒，不复断别善恶，坑斩士女，鲜有遗类。
lēi suī lǚ jiā zé yòu ér xíng yì zì ruò
勒虽屡加责诱，而行意自若。
rán yù zhòng yán ér bù fán mò gǎn fàn zhě zhǐ shòu gōng tǎo suǒ xiàng wú qián gù lēi chǒng zhī xìn rèn mí lóng zhàng yǐ zhuān zhēng zhī rèn
然御众严而不烦， 莫敢犯者，指授攻讨，所向无前，故勒宠之，信任弥隆，仗以专征之任。
lēi zhī jū xiāng guó shǔ wèi wèi jùn tài shǒu zhèn yè sān tái hòu fēng fán yáng hòu
勒之居襄国，署为魏郡太守，镇邺三台，后封繁阳侯。
lēi jí dà chán yú zhào wáng wèi shǔ wèi chán yú yuán fǔ dū du jìn wèi zhū jūn shì qiān shì zhōng kāi fǔ jìn fēng zhōng shān gōng
勒即大单于、赵王位， 署为单于元辅、都督禁卫诸军事，迁侍中、开府，进封中山公。
jí lēi jiàn hào shòu tài wèi shǒu shàng shū lìng jìn fēng wèi wáng yì wàn hù
及勒僭号，授太尉、 守尚书令，进封为王，邑万户。
jì lóng zì yǐ xūn gāo yī shí wèi lēi jí wèi zhī hòu dà chán yú bì zài jǐ ér gèng yǐ shòu qí zi hóng
季龙自以勋高一时，谓勒即位之后，大单于必在己， 而更以授其子弘。
jì lóng shēn hèn zhī sī wèi qí zi suì yuē zhǔ shàng zì dōu xiāng guó yǐ lái duān gǒng zhǐ shòu ér yǐ wú gōng dāng shǐ shí
季龙深恨之，私谓其子邃曰：“主上自都襄国以来，端拱指授， 而以吾躬当矢石。
èr shí yú nián nán qín liú yuè běi zǒu suǒ tóu dōng píng qí lǔ xī dìng qín yōng kè tiǎn shí yǒu sān zhōu
二十余年，南擒刘岳，北走索头，东平齐、鲁，西定秦、雍，克殄十有三州。
chéng dà zhào zhī yè zhě wǒ yě
成大赵之业者，我也。
dà chán yú zhī wàng shí zài yú wǒ ér shòu huáng wěn bì r měi yī yì cǐ lìng rén bù fù néng qǐn shí
大单于之望实在于我，而授黄吻婢儿，每一忆此，令人不复能寝食。
dài zhǔ shàng yàn jià zhī hòu bù zú fù liú zhǒng yě
待主上晏驾之后，不足复留种也。
xián kāng yuán nián jì lóng fèi lè zǐ hóng qún chén yǐ xià quàn qí chēng zūn hào
咸康元年，季龙废勒子弘，群臣已下劝其称尊号。
jì lóng xià shū yuē wáng shì duō nàn hǎi yáng zì qì sì hǎi yè zhòng gù miǎn cóng tuī bī
季龙下书曰：“王室多难， 海阳自弃，四海业重，故免从推逼。
zhèn wén dào hé qián kūn zhě chēng huáng dé xié rén shén zhě chēng dì huáng dì zhī hào fēi suǒ gǎn wén qiě kě chēng jū shè zhào tiān wáng yǐ fù tiān rén zhī wàng
朕闻道合乾坤者称皇，德协人神者称帝，皇帝之号非所敢闻，且可称居摄赵天王，以副天人之望。
yú shì shè qí jìng nèi gǎi nián yuē jiàn wǔ
”于是赦其境内，改年曰建武。
yǐ kuí ān wèi shì zhōng tài wèi shǒu shàng shū lìng guō yīn wèi sī kōng hán xī wèi shàng shū zuǒ pú yè wèi gài féng mò zhāng chóng cáo xiǎn wèi shàng shū shēn zhōng wèi shì zhōng láng kǎi wèi guāng lù dài fu wáng bō wèi zhōng shū lìng wén wǔ fēng bài gè yǒu chà
以夔安为侍中、太尉、守尚书令，郭殷为司空，韩晞为尚书左仆射，魏概、冯莫、 张崇、曹显为尚书，申钟为侍中，郎闿为光禄大夫，王波为中书令，文武封拜各有差。
lì qí zi suì wèi tài zǐ
立其子邃为太子。
jì lóng yǐ chèn wén tiān zǐ dāng cóng dōng běi lái yú shì bèi fǎ jià xíng zì xìn dōu ér hái yǐ yīng zhī
季龙以谶文天子当从东北来，于是备法驾行自信都而还以应之。
fēn yǐng táo zhī liǔ xiāng lì tíng jià xiàn
分瘿陶之柳乡立停驾县。
jì lóng xú zhōu cóng shì zhū zòng shā cì shǐ guō xiáng yǐ péng chéng guī shùn
季龙徐州从事朱纵杀刺史郭祥，以彭城归顺。
jì lóng qiǎn jiàng wáng lǎng jī zhī zòng bēn huái nán
季龙遣将王朗击之，纵奔淮南。
jì lóng huāng yóu fèi zhèng duō suǒ yíng shàn shǐ suì shěng kě shàng shū zòu shì xuǎn mù shǒu sì jiāo miào
季龙荒游废政，多所营缮，使邃省可尚书奏事，选牧守，祀郊庙；
wéi zhēng fá xíng duàn nǎi qīn lǎn zhī
惟征伐刑断乃亲览之。
guān què tái bēng shā diǎn jiang shào fǔ rèn wāng
观雀台崩，杀典匠少府任汪。
fù shǐ xiū zhī bèi yú cháng dù
复使修之，倍于常度。
jì lóng zì lǜ zhòng nán kòu lì yáng lín jiāng ér xuán jīng shī dà zhèn
季龙自率众南寇历阳，临江而旋，京师大震。
qiǎn qí zhēng lǔ shí yù kòu zhōng lú suì wéi píng běi jiāng jūn huán xuān yú xiāng yáng
遣其征虏石遇寇中庐，遂围平北将军桓宣于襄阳。
fǔ guó jiāng jūn máo bǎo nán zhōng láng jiàng wáng guó zhēng xi sī mǎ wáng qiān qī děng lǜ jīng zhōu zhī zhòng jiù zhī zhūn yú zhāng shān
辅国将军毛宝、南中郎将王国、征西司马王愆期等率荆州之众救之，屯于章山。
yù gōng shǒu èr xún jūn zhōng jī yì ér hái
遇攻守二旬，军中饥疫而还。
jì lóng yǐ zū rù yīn guǎng zhuǎn shū láo fán lìng zhōng cāng suì rù bǎi wàn hú yú jiē chǔ zhī shuǐ cì
季龙以租入殷广，转输劳烦，令中仓岁入百万斛，余皆储之水次。
jìn jiāng jūn chún yú ān gōng qí láng yá fèi xiàn fú huò ér guī
晋将军淳于安攻其琅邪费县，俘获而归。
shí suì bǎo mǔ liú zhī chū yǐ wū shù jìn jì yǎng suì suì yǒu shēn chǒng tōng huì lù yù yán lùn quán qīng cháo tíng qīn guì duō chū qí mén suì fēng zhī wèi yí chéng jūn
石邃保母刘芝初以巫术进，既养邃，遂有深宠，通贿赂，豫言论，权倾朝廷， 亲贵多出其门，遂封芝为宜城君。
jì lóng xià shū lìng xíng shú zhī jiā dé yǐ qián dài cái bó wú qián tīng yǐ gǔ mài jiē suí shí jià shū shuǐ cì cāng
季龙下书令刑赎之家得以钱代财帛，无钱听以谷麦，皆随时价输水次仓。
jì zhōu bā jùn yǔ báo dà shāng qiū jia xià shū shēn zì jiù zé
冀州八郡雨雹，大伤秋稼，下书深自咎责。
qiǎn yù shǐ suǒ zài fā shuǐ cì cāng mài yǐ gěi qiū zhǒng yóu shén zhī chù chà fù yī nián
遣御史所在发水次仓麦，以给秋种，尤甚之处差复一年。
jì lóng jiāng qiān yú yè shàng shū qǐng tài cháng gào miào jì lóng yuē gǔ zhě jiāng yǒu dà shì bì gào zōng miào ér bù liè shè jì
季龙将迁于邺，尚书请太常告庙，季龙曰：“古者将有大事，必告宗庙，而不列社稷。
shàng shū kě xiáng yì yǐ wén
尚书可详议以闻。
gōng qīng nǎi qǐng shǐ tài wèi gào shè jì cóng zhī
”公卿乃请使太尉告社稷，从之。
jí rù yè gōng shù yǔ zhōu qià jì lóng dà yuè shè shū sǐ yǐ xià
及入邺宫，澍雨周洽， 季龙大悦，赦殊死已下。
shàng fāng lìng jiě fēi zuò sī nán chē chéng jì lóng yǐ qí gòu sī jīng wēi cì jué guān nèi hóu shǎng cì shén hòu
尚方令解飞作司南车成，季龙以其构思精微，赐爵关内侯， 赏赐甚厚。
shǐ zhì sàn qí cháng shì yǐ shàng de chéng yáo xuān wáng gōng jiāo sì chéng fù chē jià sì mǎ lóng qí bā liú sù wàng cháo huì jí chéng yáo xuān
始制散骑常侍已上得乘轺轩，王公郊祀乘副车，驾四马，龙旗八旒，塑望朝会即乘轺轩。
shí qiāng báo jù dà yóu bǎo xiǎn wèi bīn qiǎn qí zi zhāng wǔ wáng bīn shuài jīng qí èr wàn bìng qín yōng èr zhōu bīng yǐ tǎo zhī
时羌薄句大犹保险未宾，遣其子章武王斌帅精骑二万，并秦、雍二州兵以讨之。
jì lóng rú cháng lè wèi guó yǒu tián chóu bù pì sāng yè bù xiū zhě biǎn qí shǒu zǎi ér hái
季龙如长乐、卫国，有田畴不辟、桑业不修者，贬其守宰而还。
xián kāng èr nián shǐ yá mén jiāng zhāng mí xǐ luò yáng zhōng jù jiǔ lóng wēng zhòng tóng tuó fēi lián yú yè
咸康二年，使牙门将张弥徙洛阳钟虡、九龙、翁仲、铜驼、飞廉于邺。
zhōng yī méi yú hé mù fú méi sān bǎi rén rù hé xì yǐ zhú gēng niú bǎi tóu lù lú yǐn zhī nǎi chū
钟一没于河，募浮没三百人入河，系以竹𫄠，牛百头，鹿栌引之乃出。
zào wàn hú zhōu yǐ dù zhī yǐ sì lún chán wǎng chē zhé guǎng sì chǐ shēn èr chǐ yùn zhì yè
造万斛舟以渡之， 以四轮缠辋车，辙广四尺，深二尺，运至邺。
jì lóng dà yuè shè èr suì xíng lài bǎi guān gǔ bó bǎi xìng jué yī jí
季龙大悦，赦二岁刑，赉百官谷帛， 百姓爵一级。
xià shū yuē sān zài kǎo jì chù zhì yōu míng sī zé xiān wáng zhī lìng diǎn zhèng dào zhī tōng sāi
下书曰：“三载考绩，黜陟幽明，斯则先王之令典，政道之通塞。
wèi shǐ jiàn jiǔ pǐn zhī zhì sān nián yī qīng dìng zhī suī wèi jǐn hóng měi yì jìn shēn zhī qīng lǜ rén lún zhī míng jìng
魏始建九品之制，三年一清定之，虽未尽弘美，亦缙绅之清律，人伦之明镜。
cóng ěr yǐ lái zūn yòng wú gǎi
从尔以来，遵用无改。
xiān dì chuàng lín tiān xià huáng zhǐ zài dìng
先帝创临天下，黄纸再定。
zhì yú xuǎn jǔ quán wéi shǒu gé
至于选举，铨为首格。
zì bù qīng dìng sān zài yú zī
自不清定，三载于兹。
zhǔ zhě qí gèng quán lùn wu yáng qīng jī zhuó shǐ jiǔ liú xián yǔn yě
主者其更铨论，务扬清激浊，使九流咸允也。
lì bù xuǎn jǔ kě yī jìn shì jiǔ bān xuǎn zhì yǒng wèi kuí fǎ
吏部选举，可依晋氏九班选制，永为揆法。
xuǎn bì jīng zhōng shū mén xià xuān shì sān xǐng rán hòu xíng zhī
选毕，经中书、门下宣示三省，然后行之。
qí zhe cǐ zhào shū yú lìng
其著此诏书于令。
quán héng bù fèng xíng zhě yù shǐ dàn zuò yǐ wén
铨衡不奉行者， 御史弹坐以闻。
suǒ tóu yù jū lǜ zhòng sān wàn jiàng yú jì lóng shǔ jū děng yī shí sān rén qīn tōng zhào wáng jiē fēng liè hóu sàn qí bù zhòng yú jì qīng děng liù zhōu
索头郁鞠率众三万降于季龙，署鞠等一十三人亲通赵王，皆封列侯，散其部众于冀、青等六州。
shí zhòng yì fán xīng jūn lǚ bù xī jiā yǐ jiǔ hàn gǔ guì jīn yī jīn zhí mǐ èr dòu bǎi xìng áo rán wú shēng lài yǐ
时众役烦兴，军旅不息，加以久旱谷贵，金一斤直米二斗，百姓嗷然无生赖矣。
yòu nà jiě fēi zhī shuō yú yè zhèng nán tóu shí yú hé yǐ qǐ fēi qiáo gōng fèi shù qiān yì wàn qiáo jìng bù chéng yì fū jī shén nǎi zhǐ
又纳解飞之说，于邺正南投石于河，以起飞桥，功费数千亿万，桥竟不成，役夫饥甚，乃止。
shǐ lìng cháng lǜ dīng zhuàng suí shān jīn cǎi xiàng bǔ yú yǐ jì lǎo ruò ér fù wèi quán háo suǒ duó rén wú suǒ de yān
使令长率丁壮随山津采橡捕鱼以济老弱，而复为权豪所夺，人无所得焉。
yòu liào yīn fù zhī jiā pèi jī rén yǐ shí zhī gōng qīng yǐ xià chū gǔ yǐ zhù zhèn gěi jiān lì yīn zhī qīn gē wú yǐ suī yǒu dài shàn zhī míng ér wú qí shí
又料殷富之家，配饥人以食之，公卿已下出谷以助振给，奸吏因之侵割无已，虽有贷赡之名而无其实。
gǎi zhí dàng wèi lóng téng guàn yǐ jiàng zé
改直荡为龙腾，冠以绛帻。
yú xiāng guó qǐ tài wǔ diàn yú yè zào dōng xī gōng zhì shì jiē jiù
于襄国起太武殿，于邺造东西宫，至是皆就。
tài wǔ diàn jī gāo èr zhàng bā chǐ yǐ wén shí suì zhī xià chuān fú shì zhì wèi shì wǔ bǎi rén yú qí zhōng
太武殿基高二丈八尺，以文石碎之，下穿伏室，置卫士五百人于其中。
dōng xī qī shí wǔ bù nán běi liù shí wǔ bù
东西七十五步，南北六十五步。
jiē qī wǎ jīn dang yín yíng jīn zhù zhū lián yù bì qióng jí zhī qiǎo
皆漆瓦、金铛、银楹、金柱、珠帘、玉壁，穷极枝巧。
yòu qǐ líng fēng tái jiǔ diàn yú xiǎn yáng diàn hòu xuǎn shì zhù zhī nǚ yǐ chōng zhī
又起灵风台九殿于显阳殿后，选士庶之女以充之。
hòu tíng fú qǐ hú wán zhēn qí zhě wàn yú rén nèi zhì nǚ guān shí yǒu bā děng jiào gōng rén xīng zhān jí mǎ bù shè
后庭服绮縠、玩珍奇者万余人，内置女官十有八等，教宫人星占及马步射。
zhì nǚ tài shǐ yú líng tái yǎng guān zāi xiáng yǐ kǎo wài tài shǐ zhī xū shí
置女太史于灵台，仰观灾祥，以考外太史之虚实。
yòu zhì nǚ gǔ chuī yǔ yí zá jì gōng qiǎo jiē yǔ wài móu
又置女鼓吹羽仪，杂伎工巧， 皆与外侔。
jìn jùn guó bù dé sī xué xīng chèn gǎn yǒu fàn zhě zhū
禁郡国不得私学星谶，敢有犯者诛。
zuǒ xiào lìng chéng gōng duàn zào tíng liáo yú chóng gāng zhī mò gāo shí yú zhàng shàng pán zhì liǎo xià pán zhì rén huán jiǎo shàng xià
左校令成公段造庭燎于崇杠之末，高十余丈，上盘置燎，下盘置人，𫄠缴上下。
jì lóng shì ér yuè zhī
季龙试而悦之。
qí tài bǎo kuí ān děng wén wǔ wǔ bǎi jiǔ rén quàn jì lóng chēng zūn hào ān děng fāng rù ér tíng liáo yóu guàn xià pán sǐ zhě qī rén
其太保夔安等文武五百九人劝季龙称尊号，安等方入而庭燎油灌下盘，死者七人。
jì lóng è zhī dà nù zhǎn chéng gōng duàn yú chāng hé mén
季龙恶之，大怒，斩成公段于阊阖门。
yú shì yī yīn zhōu zhī zhì yǐ xián kāng sān nián jiàn chēng dà zhào tiān wáng jí wèi yú nán jiāo dà shè shū sǐ yǐ xià
于是依殷周之制，以咸康三年僭称大赵天王，即位于南郊，大赦殊死已下。
zhuī zūn zǔ yá wèi wǔ huáng dì fù kòu mì wèi tài zōng xiào huáng dì
追尊祖[C111]邪为武皇帝，父寇觅为太宗孝皇帝。
lì qí zhèng shì wèi tiān wáng huáng hòu yǐ zi suì wèi tiān wáng huáng tài zǐ
立其郑氏为天王皇后，以子邃为天王皇太子。
qīn wáng jiē biǎn fēng jùn gōng fān wáng wèi xiàn hòu bǎi guān fēng shǔ gè yǒu chà
亲王皆贬封郡公，籓王为县侯，百官封署各有差。
tài yuán xǐ rén wǔ bǎi yú hù pàn rù hēi qiāng
太原徙人五百余户叛入黑羌。
wǔ xiāng cháng chéng xǐ rén hán qiáng huò xuán yù xǐ fāng sì cùn qī fēn guī niǔ jīn wén yì yè xiàn zhī
武乡长城徙人韩强获玄玉玺，方四寸七分，龟纽金文，诣邺献之。
bài qiáng qí dū wèi fù qí yī mén
拜强骑都尉， 复其一门。
kuí ān děng yòu quàn jìn yuē chén děng jǐn àn dà zhào shuǐ dé xuán guī zhě shuǐ zhī jīng yě
夔安等又劝进曰：“臣等谨案大赵水德，玄龟者，水之精也；
yù zhě shí zhī bǎo yě
玉者，石之宝也；
fēn zhī shù yǐ xiàng qī zhèng cùn zhī jì yǐ zhǔn sì jí
分之数以象七政，寸之纪以准四极。
hào tiān chéng mìng bù kě jiǔ wéi
昊天成命，不可久违。
zhé xià shǐ guān zé jí rì jù lǐ yí jǐn mèi sǐ shàng huáng dì zūn hào
辄下史官择吉日，具礼仪，谨昧死上皇帝尊号。
jì lóng xià shū yuē guò xiāng bāo měi wěi jiàn tuī bī lǎn zēng nǜ rán fēi suǒ wàng yě qí jí zhǐ cí yì
”季龙下书曰：“过相褒美，猥见推逼，览增恧然，非所望也，其亟止兹议。
jīn dōng zuò gào shǐ zì fēi jīng chéng nèi wài jiē bù dé biǎo qìng
今东作告始，自非京城内外，皆不得表庆。
zhōng shū lìng wáng bō shàng xuán xǐ sòng yǐ měi zhī
”中书令王波上《玄玺颂》以美之。
jì lóng yǐ shí hóng shí zào cǐ xǐ qiáng yù ér xiàn zhī
季龙以石弘时造此玺，强遇而献之。
suì zì zǒng bǎi kuí zhī hòu huāng jiǔ yín sè jiāo zì wú dào huò pán yóu yú tián xuán guǎn ér rù huò yè chū yú gōng chén jiā yín qí qī qiè
邃自总百揆之后，荒酒淫色，骄恣无道，或盘游于田，悬管而入，或夜出于宫臣家，淫其妻妾。
zhuāng shì gōng rén měi shū zhě zhǎn shǒu xǐ xuè zhì yú pán shàng chuán gòng shì zhī
妆饰宫人美淑者，斩首洗血，置于盘上，传共视之。
yòu nèi zhū bǐ qiū ní yǒu zī sè zhě yǔ qí jiāo xiè ér shā zhī hé niú yáng ròu zhǔ ér shí zhī yì cì zuǒ yòu yù yǐ shi qí wèi yě
又内诸比丘尼有姿色者，与其交亵而杀之，合牛羊肉煮而食之，亦赐左右，欲以识其味也。
hé jiān gōng xuān lè ān gōng tāo yǒu chǒng yú jì lóng suì jí zhī rú chóu
河间公宣、乐安公韬有宠于季龙，邃疾之如仇。
jì lóng huāng dān nèi yóu wēi xíng shī dù suì yǐ shì wéi kě chéng chéng zhī jì lóng huì yuē cǐ xiǎo shì hé zú chéng yě
季龙荒耽内游，威刑失度，邃以事为可呈呈之，季龙恚曰：“此小事，何足呈也。
shí yǒu suǒ bù wén fù nù yuē hé yǐ bù chéng
”时有所不闻，复怒曰：“何以不呈？
qiào zé zhàng chuí yuè zhì zài sān
” 诮责杖捶，月至再三。
suì shén hèn sī wèi cháng cóng wú qióng cháng shēng zhōng shù zǐ li yán děng yuē guān jiā nán chēng wú yù xíng mò dú zhī shì qīng cóng wǒ hu
邃甚恨，私谓常从无穷、长生、中庶子李颜等曰：“官家难称，吾欲行冒顿之事，卿从我乎？
yán děng fú bù gǎn duì
”颜等伏不敢对。
suì chēng jí bù xǐng shì lǜ gōng chén wén wǔ wǔ bǎi yú qí yàn yú li yán bié shè wèi yán děng yuē wǒ yù zhì jì zhōu shā shí xuān yǒu bù cóng zhě zhǎn
邃称疾不省事，率宫臣文武五百余骑宴于李颜别舍，谓颜等曰：“我欲至冀州杀石宣，有不从者斩！
xíng shù lǐ qí jiē táo sàn li yán kòu tóu gù jiàn suì yì hūn zuì ér guī
”行数里， 骑皆逃散，李颜叩头固谏，邃亦昏醉而归。
suì mǔ zhèng shì wén zhī sī qiǎn zhōng rén zé suì
邃母郑氏闻之，私遣中人责邃。
suì nù shā qí shǐ
邃怒， 杀其使。
jì lóng wén suì yǒu jí qiǎn suǒ qīn rèn nǚ shàng shū chá zhī
季龙闻邃有疾，遣所亲任女尚书察之。
suì hū qián yǔ yǔ chōu jiàn jī zhī
邃呼前与语，抽剑击之。
jì lóng dà nù shōu li yán děng jié wèn yán jù yán shǐ mò zhū yán děng sān shí yú rén
季龙大怒， 收李颜等诘问，颜具言始末，诛颜等三十余人。
yōu suì yú dōng gōng jì ér shè zhī yǐn jiàn tài wǔ dōng táng
幽邃于东宫，既而赦之，引见太武东堂。
suì cháo ér bù xiè é ér biàn chū
邃朝而不谢，俄而便出。
jì lóng qiǎn shǐ wèi suì yuē tài zǐ yīng rù cháo zhōng gōng hé yǐ biàn qù
季龙遣使谓邃曰：“太子应入朝中宫，何以便去？
suì jìng chū bù gù
” 邃迳出不顾。
jì lóng dà nù fèi suì wèi shù rén
季龙大怒，废邃为庶人。
qí yè shā suì jí qī zhāng shì bìng nán nǚ èr shí liù rén tóng mái yú yī guān zhī zhōng
其夜，杀邃及妻张氏并男女二十六人，同埋于一棺之中。
zhū qí gōng chén zhī dǎng èr bǎi yú rén
诛其宫臣支党二百余人。
fèi zhèng shì wèi dōng hǎi tài fēi
废郑氏为东海太妃。
lì qí zi xuān wèi tiān wáng huáng tài zǐ xuān mǔ dù zhāo yí wèi tiān wáng huáng hòu
立其子宣为天王皇太子， 宣母杜昭仪为天王皇后。
ān dìng rén hóu zi guāng ruò guàn měi zī yí zì chēng fú tài zǐ cóng dà qín guó lái dāng wáng xiǎo qín guó
安定人侯子光，弱冠美姿仪，自称佛太子，从大秦国来，当王小秦国。
yì xìng míng wèi lǐ zǐ yáng yóu yú hù xiàn yuán chì méi jiā pō jiàn qí yāo zhuàng shì wēi yǒu yàn
易姓名为李子杨，游于鄠县爰赤眉家，颇见其妖状，事微有验。
chì méi xìn jìng zhī qī yǐ èr nǚ zhuǎn xiāng shān huò
赤眉信敬之，妻以二女， 转相扇惑。
jīng zhào fán jīng dǔ lóng yán chén xiè lè zǐ děng jù zhòng shù qiān rén yú dù nán shān zi yáng chēng dài huáng dì jiàn yuán yuē lóng xīng
京兆樊经、竺龙、严谌、谢乐子等聚众数千人于杜南山，子杨称大黄帝， 建元曰龙兴。
chì méi yǔ jīng wèi zuǒ yòu chéng xiàng lóng chén wèi zuǒ yòu dà sī mǎ lè zǐ wèi dà jiàng jūn
赤眉与经为左右丞相，龙、谌为左右大司马，乐子为大将军。
zhèn xi shí guǎng jī zhǎn zhī
镇西石广击斩之。
zi yáng jǐng wú xuè shí yú rì ér miàn sè wú yì yú shēng
子杨颈无血，十余日而面色无异于生。
jì lóng jiāng fá liáo xī xiān bēi duàn liáo mù yǒu yǒng lì zhě sān wàn rén jiē bài lóng téng zhōng láng
季龙将伐辽西鲜卑段辽，募有勇力者三万人，皆拜龙腾中郎。
liáo qiǎn cóng dì qū yún xí yōu zhōu cì shǐ li mèng tuì bēn yì jīng
辽遣从弟屈云袭幽州，刺史李孟退奔易京。
jì lóng yǐ táo bào wèi héng hǎi jiāng jūn wáng huá wéi dù liáo jiāng jūn tǒng zhōu shī shí wàn chū piào yū jīn zhī xióng wèi lóng xiāng dà jiàng jūn yáo yì zhòng wèi guàn jūn jiāng jūn tǒng bù qí shí wàn wèi qián fēng yǐ fá duàn liáo
季龙以桃豹为横海将军，王华为渡辽将军，统舟师十万出漂渝津，支雄为龙骧大将军，姚弋仲为冠军将军，统步骑十万为前锋，以伐段辽。
jì lóng zhòng cì jīn tái zhī xióng zhǎng qū rù jì liáo yú yáng tài shǒu mǎ bào dài xiāng zhāng mù běi píng xiāng yáng yù shàng gǔ xiāng hóu kān děng sì shí yú chéng bìng lǜ zhòng jiàng yú jì lóng
季龙众次金台，支雄长驱入蓟，辽渔阳太守马鲍、代相张牧、北平相阳裕、上谷相侯龛等四十余城并率众降于季龙。
zhī xióng gōng ān cì zhǎn qí bù dà fu nà lóu qí
支雄攻安次，斩其部大夫那楼奇。
liáo jù qì lìng zhī bēn yú mì yún shān
辽惧，弃令支， 奔于密云山。
liáo yòu zuǒ zhǎng shǐ liú qún lú chén sī mǎ cuī yuè děng fēng qí fǔ kù qiǎn shǐ qǐng xiáng
辽右左长史刘群、卢谌、司马崔悦等封其府库，遣使请降。
jì lóng qiǎn jiàng jūn guō tài má qiū děng qīng jì èr wàn zhuī liáo jí zhī zhàn yú mì yún huò qí mǔ qī zhǎn jí sān qiān
季龙遣将军郭太、麻秋等轻骑二万追辽，及之，战于密云，获其母妻，斩级三千。
liáo dān mǎ cuàn xiǎn qiǎn zi qǐ tè zhēn sòng biǎo jí míng mǎ jì lóng nà zhī
辽单马窜险，遣子乞特真送表及名马，季龙纳之。
nǎi qiān qí hù èr wàn yú yú yōng sī yǎn yù sì zhōu zhī de zhū yǒu cái xíng zhě jiē zhuó xù zhī
乃迁其户二万余于雍、司、兖、豫四州之地，诸有才行者皆擢叙之。
xiān shì běi chán yú yǐ huí wèi xiān bēi dūn nà suǒ zhú jì píng liáo xī qiǎn qí jiāng li mù jī nà pò zhī fù lì yǐ huí ér hái
先是，北单于乙回为鲜卑敦那所逐，既平辽西，遣其将李穆击那破之，复立乙回而还。
jì lóng rù liáo gōng lùn gōng fēng shǎng gè yǒu chà
季龙入辽宫，论功封赏各有差。
chū mù róng huàng yǔ duàn liáo yǒu xì qiǎn shǐ chēng fān yú jì lóng chén liáo yi fá qǐng jǐn zhòng lái huì
初，慕容皝与段辽有隙，遣使称籓于季龙，陈辽宜伐，请尽众来会。
jí jūn zhì lìng zhī huàng shī bù chū jì lóng jiāng fá zhī
及军至令支，皝师不出，季龙将伐之。
tiān zhú fó tú chéng jìn yuē yàn fú dé zhī guó wèi kě jiā bīng
天竺佛图澄进曰：“燕福德之国，未可加兵。
jì lóng zuò sè yuē yǐ cǐ gōng chéng hé chéng bù kè
”季龙作色曰：“以此攻城，何城不克？
yǐ cǐ zhòng zhàn shuí néng yù zhī
以此众战，谁能御之？
qū qū xiǎo shù hé suǒ táo yě
区区小竖，何所逃也？
tài shǐ lìng zhào lǎn gù jiàn yuē yàn chéng suì xīng suǒ shǒu xíng shī wú gōng bì shòu qí huò
” 太史令赵揽固谏曰：“燕城岁星所守，行师无功，必受其祸。
jì lóng nù biān zhī chù wèi féi rú zhǎng
”季龙怒，鞭之，黜为肥如长。
jìn shī gōng jí chéng xún yú bù kè
进师攻棘城，旬余不克。
huàng qiǎn zi kè shuài hú jì èr qiān chen chū tiāo zhàn zhū mén jiē ruò yǒu shī chū zhě sì miàn rú yún jì lóng dà jīng qì jiǎ ér dùn
皝遣子恪帅胡骑二千，晨出挑战，诸门皆若有师出者，四面如云，季龙大惊，弃甲而遁。
yú shì zhào zhào lǎn fù wèi tài shǐ lìng
于是召赵揽复为太史令。
jì lóng xuán zì lìng zhī guò yì jīng è qí gù ér huǐ zhī
季龙旋自令支， 过易京，恶其固而毁之。
hái yè shí lè mù cháo qí qún chén yú xiāng guó jiàn dé qián yīn fù cóng zhēng wén wǔ yǒu chà
还谒石勒墓，朝其群臣于襄国建德前殷，复从征文武有差。
zhì yè shè yǐn zhì zhī lǐ cì fú piān yú chéng láng
至邺，设饮至之礼，赐俘偏于丞郎。
jì lóng móu fá chāng lí qiǎn dù liáo cáo fú jiāng qīng zhōu zhī zhòng dù hǎi shù tà dùn chéng wú shuǐ ér hái yīn shù yú hǎi dǎo yùn gǔ sān bǎi wàn hú yǐ gěi zhī
季龙谋伐昌黎，遣渡辽曹伏将青州之众渡海，戍蹋顿城，无水而还，因戍于海岛，运谷三百万斛以给之。
yòu yǐ chuán sān bǎi sōu yùn gǔ sān shí wàn hú yì gāo gōu lí shǐ diǎn nóng zhōng láng jiàng wáng diǎn lǜ zhòng wàn yú tún tián yú hǎi bīn
又以船三百艘运谷三十万斛诣高句丽，使典农中郎将王典率众万余屯田于海滨。
yòu lìng qīng zhōu zào chuán qiān sōu
又令青州造船千艘。
shǐ shí xuān lǜ bù qí èr wàn jī shuò fāng xiān bēi hú mó tóu pò zhī zhǎn shǒu sì wàn yú jí
使石宣率步骑二万击朔方鲜卑斛摩头破之，斩首四万余级。
jì zhōu bā jùn dà huáng sī lì qǐng zuò shǒu zǎi jì lóng yuē cǐ zhèng zhī shī hé zhèn zhī bù dé ér yù wěi jiù shǒu zǎi qǐ yǔ tāng zuì jǐ zhī yì yá
冀州八郡大蝗，司隶请坐守宰，季龙曰：“此政之失和，朕之不德，而欲委咎守宰，岂禹、汤罪己之义邪！
sī lì bù jìn dǎng yán zuǒ zhèn bù dǎi ér guī jiù wú gū suǒ yǐ zhòng wú zhī zé kě bái yī lǐng sī lì
司隶不进谠言，佐朕不逮，而归咎无辜，所以重吾之责，可白衣领司隶。
jiā qí zǐ sī tú tāo jīn zhēng huáng yuè luán lù jiǔ liú
加其子司徒韬金钲黄钺，銮辂九旒。
xiān shì shǐ xiāng chéng gōng shè guī shàng yōng gōng rì guī lǜ zhòng shù cháng ān èr guī gào zhèn xi shí guǎng sī shù ēn zé qián móu bù guǐ
先是，使襄城公涉归、上庸公日归率众戍长安，二归告镇西石广私树恩泽，潜谋不轨。
jì lóng dà nù zhuī guǎng zhì yè shā zhī
季龙大怒，追广至邺，杀之。
duàn liáo yú mì yún shān qiǎn shǐ zhà xiáng jì lóng xìn zhī shǐ zhēng dōng má qiū bǎi lǐ jiāo yíng chì qiū yuē shòu xiáng rú dài dí jiāng jūn shèn zhī
段辽于密云山遣使诈降，季龙信之，使征东麻秋百里郊迎，敕秋曰：“受降如待敌，将军慎之。
liáo yòu qiǎn shǐ jiàng yú mù róng huàng yuē hú tān ér wú móu wú jīn qǐng xiáng qiú yíng bǐ zhōng bù yí yě
”辽又遣使降于慕容皝曰：“胡贪而无谋，吾今请降求迎，彼终不疑也。
ruò fú zhòng jūn yǐ yào zhī kě yǐ dé zhì
若伏重军以要之，可以得志。
huàng qiǎn zi kè fú bīng yú mì yún
”皝遣子恪伏兵于密云。
má qiū tǒng zhòng sān wàn yíng liáo wèi kè suǒ xí sǐ zhě shí liù qī qiū bù dùn ér guī
麻秋统众三万迎辽， 为恪所袭，死者十六七，秋步遁而归。
jì lóng wén zhī jīng nù fāng shí tǔ bū nǎi xuē qiū guān jué
季龙闻之惊怒，方食吐𫗦，乃削秋官爵。
xià shū lìng zhū jùn guó lì wǔ jīng bó shì
下书令诸郡国立五经博士。
chū lēi zhì dà xiǎo xué bó shì zhì shì fù zhì guó zǐ bó shì zhù jiào
初，勒置大小学博士，至是复置国子博士、助教。
jì lóng yǐ lì bù xuǎn jǔ chì wài qí dé ér shì mén tóng yòu duō wèi měi guān miǎn láng zhōng wèi wèi shù rén
季龙以吏部选举斥外耆德，而势门童幼多为美官，免郎中魏ＫＪ为庶人。
yǐ qí tài zǐ xuān wèi dà chán yú jiàn tiān zǐ jīng qí
以其太子宣为大单于，建天子旌旗。
yǐ kuí ān wèi zhēng tǎo dà dū dū tǒng wǔ jiāng bù qí qī wàn kòu jīng yáng běi bǐ
以夔安为征讨大都督，统五将步骑七万寇荆扬北鄙。
shí mǐn bài wáng shī yú miǎn yīn jiāng jūn cài huái sǐ zhī
石闵败王师于沔阴，将军蔡怀死之。
xuān jiāng zhū bǎo yòu bài wáng shī yú bái shí jiāng jūn zhèng bào tán xuán hǎo zhuāng suí xiāng cài xióng jiē yù hài
宣将朱保又败王师于白石，将军郑豹、谈玄、郝庄、随相、蔡熊皆遇害。
jì lóng jiāng zhāng hè dù gōng xiàn zhū chéng bài jìn jiāng máo bǎo yú zhū xi sǐ zhě wàn yú rén
季龙将张贺度攻陷邾城，败晋将毛宝于邾西，死者万余人。
kuí ān jìn jù hú tíng jìn jiāng jūn huáng chōng lì yáng tài shǒu zhèng jìn jiē jiàng zhī
夔安进据胡亭，晋将军黄冲、历阳太守郑进皆降之。
ān yú shì lüè qī wàn hù ér hái
安于是掠七万户而还。
shí háo qi qīn zì huì tuō gōng xíng jì lóng huàn zhī zhuó diàn zhōng yù shǐ li ju wèi yù shǐ zhōng chéng tè qīn rèn zhī
时豪戚侵恣，贿托公行，季龙患之，擢殿中御史李矩为御史中丞，特亲任之。
zì cǐ bǎi liáo zhèn shè zhōu jùn sù rán
自此百僚震慑，州郡肃然。
jì lóng yuē zhèn wén liáng chén rú měng shòu gāo bù tōng qú ér chái láng bì lù xìn yǐ zāi
季龙曰：“朕闻良臣如猛兽，高步通衢而豺狼避路，信矣哉！
zhèn yuǎn wáng zhuó biǎo yōng qín èr zhōu wàng zú zì dōng xǐ yǐ lái suì zài shù yì zhī lì jì yì guān huá zhòu yi méng yōu miǎn cóng zhī
镇远王擢表雍、秦二州望族，自东徙已来，遂在戍役之例，既衣冠华胄，宜蒙优免，从之。
zì shì huáng fǔ hú liáng wéi dù niú xīn děng shí yǒu qī xìng juān qí bīng guàn yī tóng jiù zú suí cái quán xù sī yù fēn hái sāng zǐ zhě tīng zhī
自是皇甫、胡、梁、韦、杜、牛、辛等十有七姓蠲其兵贯，一同旧族， 随才铨叙，思欲分还桑梓者听之；
qí fēi cǐ děng bù dé wéi lì
其非此等，不得为例。
yǐ qí fǔ jūn li nóng wèi shǐ chí jié jiān liáo xī běi píng zhū jūn shì zhēng dōng jiāng jūn yíng zhōu mù zhèn lìng zhī
以其抚军李农为使持节、监辽西北平诸军事、征东将军、营州牧，镇令支。
yú shí dà hàn bái hóng jīng tiān jì lóng xià shū yuē zhèn zài wèi liù zài bù néng shàng hé qián xiàng xià jì lí yuán yǐ zhì xīng hóng zhī biàn
于时大旱，白虹经天，季龙下书曰：“朕在位六载，不能上和乾象，下济黎元， 以致星虹之变。
qí lìng bǎi liáo gè shàng fēng shì jiě xī shān zhī jìn pú wěi yú yán chú suì gōng zhī wài jiē wú suǒ gù
其令百僚各上封事，解西山之禁，蒲苇鱼盐除岁供之外，皆无所固。
gōng hóu qīng mù bù dé guī zhàn shān zé duó bǎi xìng zhī lì
公侯卿牧不得规占山泽，夺百姓之利。
yòu xià shū yuē qián yǐ fēng guó miǎn chí èr yě chū jiàn xǐ xíng tú pèi zhī quán jiù shí wu
”又下书曰：“前以丰国、渑池二冶初建， 徙刑徒配之，权救时务。
ér zhǔ zhě xún wèi héng fǎ zhì qǐ yuàn shēng
而主者循为恒法，致起怨声。
zì jīn zuì fàn liú tú jiē dāng shēn zòu bù dé zhé pèi yě
自今罪犯流徒，皆当申奏， 不得辄配也。
jīng yù jiàn qiú fēi shǒu shā rén yī jiē yuán qiǎn
京狱见囚，非手杀人，一皆原遣。
qí rì shù yǔ
”其日澍雨。
jì lóng jiāng tǎo mù róng huàng lìng sī jì qīng xú yōu bìng yōng jiān fù zhī jiā wǔ dīng qǔ sān
季龙将讨慕容皝，令司、冀、青、徐、幽、、并、雍兼复之家五丁取三。
sì dīng qǔ èr hé yè chéng jiù jūn mǎn wǔ shí wàn jù chuán wàn sōu zì hé tōng hǎi yùn gǔ dòu qiān yī bǎi wàn hú yú ān lè chéng yǐ bèi zhēng jūn zhī diào
四丁取二，合邺城旧军满五十万，具船万艘，自河通海，运谷豆千一百万斛于安乐城， 以备征军之调。
xǐ liáo xī běi píng yú yáng wàn hù yú yǎn yù yōng luò sì zhōu zhī de
徙辽西、北平、渔阳万户于兖、豫、雍、洛四州之地。
jì lóng jiàn wèi zhī hòu yǒu suǒ diào yòng jiē xuǎn sī nǐ guān jīng lìng pú ér hòu zòu xíng
季龙僭位之后，有所调用，皆选司拟官，经令仆而后奏行。
bù dé qí rén àn yǐ wéi lìng pú zhī fù shàng shū jí láng bù zuò
不得其人，案以为令仆之负，尚书及郎不坐。
zhì shì lì bù shàng shū liú zhēn yǐ wéi shī quán kǎo zhī tǐ ér yán zhī jì lóng zé nù zhǔ zhě jiā zhēn guāng lù dài fu jīn zhāng zǐ shòu
至是，吏部尚书刘真以为失铨考之体而言之，季龙责怒主者，加真光禄大夫，金章紫绶。
jì lóng rú wǎn yáng dà yuè yú yào wǔ chǎng
季龙如宛阳，大阅于曜武场。
mù róng huàng xí yōu jì lüè sān wàn yú jiā ér qù
慕容皝袭幽、冀，略三万余家而去。
yōu zhōu cì shǐ shí guāng zuò nuò ruò zhēng hái
幽州刺史石光坐懦弱征还。
cì zhēng shì xīn mì jǐ zhàng yī fú gǔ wǔ bǎi hú chì píng yuán wèi qǐ jiǎ dì
赐征士辛谧几杖衣服，谷五百斛，敕平原为起甲第。
xiān shì li shòu jiāng li hóng zì jìn bēn yú jì lóng shòu zhì shū qǐng zhī tí yuē zhào wáng shí jūn
先是，李寿将李宏自晋奔于季龙，寿致书请之，题曰赵王石君。
jì lóng bú yuè fù wài yì zhī duō yǒu yì tóng
季龙不悦，付外议之，多有异同。
zhōng shū jiān wáng bō yì yuē jīn li hóng yǐ sǐ zì shì ruò de fǎn hún shǔ hàn dāng jiū lǜ zōng zú hùn tóng wáng huà
中书监王波议曰：“今李宏以死自誓，若得反魂蜀汉，当鸠率宗族，混同王化。
ruò qiǎn ér guǒ yě zé bù fán yī lǚ zhī shī ér zuò dìng liáng yì jiù yǒu jìn tuì qǐ zài táo mìng yī fū
若遣而果也，则不烦一旅之师而坐定梁、益，就有进退，岂在逃命一夫。
shòu jì hào bìng rì yuè kuà jiàn yī fāng jīn ruò zhì zhào huò gǎn chou fǎn zé qǔ qiào róng yì
寿既号并日月，跨僭一方，今若制诏，或敢酬反，则取诮戎裔。
yi shū dá zhī bìng zèng yǐ hù shǐ shǐ shòu zhī wǒ xiá huāng bì zhēn yě
宜书答之， 并赠以楛矢，使寿知我遐荒必臻也。
yú shì qiǎn hóng bèi wù yǐ chou zhī
”于是遣宏，备物以酬之。
yǐ shí tāo wèi tài wèi yǔ tài zǐ xuān dié rì shěng kě shàng shū zòu shì
以石韬为太尉，与太子宣迭日省可尚书奏事。
zì yōu zhōu dōng zhì bái láng dà xīng tún tián
自幽州东至白狼，大兴屯田。
zhāng jùn dàn jì lóng zhī shèng qiǎn qí bié jià mǎ shēn cháo zhī
张骏惮季龙之盛，遣其别驾马诜朝之。
jì lóng chū dà yuè jí lǎn qí biǎo cí pō jiǎn ào jì lóng dà nù jiāng zhǎn shēn
季龙初大悦，及览其表，辞颇蹇傲，季龙大怒，将斩诜。
shì zhōng shí pú jìn yuē wèi bì xià zhī huàn zhě dān yáng yě
侍中石璞进曰：“为陛下之患者，丹阳也。
qū qū hé yòu yān néng wéi yǒu wú
区区河右，焉能为有无！
jīn zhǎn mǎ shēn bì zhēng zhāng jùn zé nán tǎo zhī shī shì fēn wèi èr jiàn yè jūn chén yán qí shù nián zhī mìng yǐ
今斩马诜，必征张骏，则南讨之师势分为二，建邺君臣延其数年之命矣。
shèng zhī bù wéi wǔ fú kè wèi sì yí suǒ xiào bù rú yīn ér hòu zhī
胜之不为武，弗克为四夷所笑，不如因而厚之。
bǐ ruò gǎi tú xiè zuì lǜ qí chén zhí zhě zé wǒ yòu hé qiú
彼若改图谢罪，率其臣职者，则我又何求！
mí ér bù wù tǎo zhī wèi hòu yě
迷而不悟，讨之未后也。
jì lóng nǎi zhǐ
”季龙乃止。
li hóng jì zhì shǔ hàn li shòu yù kuā qí jìng nèi xià lìng yún jié shǐ lái tíng xiàn qí hù shǐ
李宏既至蜀汉，李寿欲夸其境内，下令云：“羯使来庭，献其楛矢。
jì lóng wén zhī nù shén chù wáng bō yǐ bái yī shǒu zhōng shū jiān
”季龙闻之怒甚，黜王波以白衣守中书监。
jì lóng zhì zài qióng bīng yǐ qí guó nèi shǎo mǎ nǎi jìn chù sī mǎ nì zhě yāo zhǎn shōu bǎi xìng mǎ sì wàn yú pǐ yǐ rù yú gōng
季龙志在穷兵，以其国内少马，乃禁畜私马，匿者腰斩，收百姓马四万余匹以入于公。
jiān shèng xìng gōng shì yú yè qǐ tái guān sì shí yú suǒ yíng cháng ān luò yáng èr gōng zuò zhě sì shí yú wàn rén
兼盛兴宫室于邺，起台观四十余所，营长安、洛阳二宫，作者四十余万人。
yòu chì hé nán sì zhōu jù nán shī zhī bèi bìng shuò qín yōng yán sì tǎo zhī zī qīng jì yōu zhōu sān wǔ fā zú zhū zhōu zào jiǎ zhě wǔ shí wàn rén
又敕河南四州具南师之备，并、朔、秦、雍严四讨之资，青、冀、幽州三五发卒， 诸州造甲者五十万人。
jiān gōng hóu mù zǎi jìng xìng sī lì bǎi xìng shī yè shí shì ér qī
兼公侯牧宰竞兴私利，百姓失业，十室而七。
chuán fū shí qī wàn rén wèi shuǐ suǒ méi měng shòu suǒ hài sān fēn ér yī
船夫十七万人为水所没、猛兽所害，三分而一。
bèi qiū rén li hóng yīn zhòng xīn zhī yuàn zì yán xìng míng yìng chèn suì lián jié jiān dǎng shǔ zhì bǎi liáo
贝丘人李弘因众心之怨，自言姓名应谶，遂连结奸党，署置百僚。
shì fā zhū zhī lián zuò zhě shù qiān jiā
事发，诛之，连坐者数千家。
jì lóng tián liè wú dù chen chū yè guī yòu duō wēi xíng gōng chá zuò yì zhī suǒ
季龙畋猎无度，晨出夜归，又多微行，躬察作役之所。
shì zhōng wéi xiǎo jiàn yuē chén wén qiān jīn zhī zǐ zuò bù chuí táng wàn shèng zhī zhǔ xíng bù lǚ wēi
侍中韦𫍲谏曰：“臣闻千金之子坐不垂堂，万乘之主行不履危。
bì xià suī tiān shēng shén wǔ xióng jù sì hǎi qián kūn míng zàn wàn wú suǒ lǜ
陛下虽天生神武，雄据四海，乾坤冥赞， 万无所虑。
rán bái lóng yú fú yǒu yù qiě zhī huò
然白龙鱼服，有豫且之祸；
hǎi ruò qián yóu lí gé bēi zhī kù shēn yuàn bì xià qīng gōng bì lù sī èr shén wèi yuán jiàn bù kě hū tiān xià zhī zhòng qīng xíng jīn fǔ zhī jiān
海若潜游，罹葛陂之酷，深愿陛下清宫跸路， 思二神为元鉴，不可忽天下之重，轻行斤斧之间。
yī dàn yǒu kuáng fū zhī biàn lóng téng zhī yǒng bù xiá shī yě zhì shì zhī jì qǐ jí shè zāi
一旦有狂夫之变，龙腾之勇不暇施也，智士之计岂及设哉！
yòu zì gǔ shèng wáng zhī yíng jiàn gōng shì wèi shǐ bù yú sān nóng zhī xì suǒ yǐ bù duó nóng shí yě
又自古圣王之营建宫室，未始不于三农之隙，所以不夺农时也。
jīn huò shèng gōng yú yún yì zhī chén huò fán yì yú shōu huò zhī yuè dùn bì shǔ tú yuàn shēng sāi lù chéng fēi shèng jūn rén hòu suǒ rěn wèi yě
今或盛功于耘艺之辰，或烦役于收获之月，顿毙属途，怨声塞路，诚非圣君仁后所忍为也。
xī hàn míng xián jūn yě zhōng lí yī yán ér dé yáng yì zhǐ
昔汉明贤君也，钟离一言而德阳役止。
chén chéng shi cán xī shì yán wú kě cǎi bì xià dào yuè qián wáng suǒ yí āi lǎn
臣诚识惭昔士，言无可采， 陛下道越前王，所宜哀览。
jì lóng shěng ér shàn zhī cì yǐ gǔ bó ér xīng shàn zī fán yóu chá zì ruò
”季龙省而善之，赐以谷帛，而兴缮滋繁，游察自若。
yòu pú yè zhāng lí lǐng wǔ bīng shàng shū zhuān zǒng bīng yào ér yù qiú mèi yú shí xuān yīn shuō zhī yuē jīn zhū gōng hóu lì bīng guò xiàn yi jiàn xuē ruò yǐ shèng chǔ wēi
右仆射张离领五兵尚书，专总兵要，而欲求媚于石宣，因说之曰：“今诸公侯吏兵过限，宜渐削弱，以盛储威。
xuān sù jí shí tāo zhī chǒng shén shuō qí yán nǎi shǐ lí zòu duó zhū gōng fǔ lì qín yàn yì yáng lè píng sì gōng tīng zhì lì yī bǎi jiǔ shí qī rén zhàng xià bīng èr bǎi rén zì cǐ yǐ xià sān fēn zhì yī yú bīng wǔ wàn xī pèi dōng gōng
”宣素疾石韬之宠，甚说其言，乃使离奏夺诸公府吏，秦、燕、义阳、乐平四公听置吏一百九十七人，帐下兵二百人，自此以下， 三分置一，余兵五万，悉配东宫。
yú shì zhū gōng xián yuàn wèi dà xìn zhī jiàn yǐ
于是诸公咸怨，为大衅之渐矣。
qiǎn zhēng běi zhāng jǔ zì yàn mén tǎo suǒ tóu yù jū kè zhī
遣征北张举自雁门讨索头郁鞠，克之。
zhì zhēng shì wǔ rén chē yī chéng niú èr tóu mǐ gè shí wǔ hú juàn shí pǐ diào bù bàn zhě yǐ zhǎn lùn
制：“征士五人车一乘，牛二头，米各十五斛，绢十匹，调不办者以斩论。
jiāng yǐ tú jiāng biǎo
” 将以图江表。
yú shì bǎi xìng qióng jiǒng yù zǐ yǐ chōng jūn zhì yóu bù néng fù zì jīng yú dào lù sǐ zhě xiāng wàng ér qiú fā wú yǐ
于是百姓穷窘，鬻子以充军制，犹不能赴，自经于道路死者相望，而求发无已。
huì qīng zhōu yán jǐ nán píng líng chéng běi shí shòu yī yè zhōng hū yí zài chéng dōng nán shàn shí gōu shàng yǒu láng hú qiān yú jì suí zhī jī jiē chéng lù
会青州言济南平陵城北石兽，一夜中忽移在城东南善石沟，上有狼狐千余迹随之，迹皆成路。
jì lóng dà yuè yuē shòu zhě zhèn yě
季龙大悦曰：“兽者，朕也。
zì píng líng chéng běi ér dōng nán zhě tiān yì jiāng shǐ zhèn píng dàng jiāng nán zhī zhēng yě
自平陵城北而东南者，天意将使朕平荡江南之征也。
tiān mìng bù kě wéi qí chì zhū zhōu bīng míng nián xī jí
天命不可违，其敕诸州兵明年悉集。
zhèn dāng qīn dǒng liù jūn yǐ fù chéng lù zhī xiáng
朕当亲董六军，以副成路之祥。
qún chén jiē hè shàng huáng dé sòng zhě yī bǎi qī rén
”群臣皆贺，上《皇德颂》者一百七人。
shí yāo guài yóu duō shí rán yú tài shān bā rì ér miè
时妖怪尤多，石然于泰山，八日而灭。
dōng hǎi yǒu dà shí zì lì páng yǒu xuè liú
东海有大石自立，旁有血流。
yè xī shān shí jiān xuè liú chū zhǎng shí yú bù guǎng èr chǐ yú
邺西山石间血流出，长十余步，广二尺余。
tài wǔ diàn huà gǔ xián xī biàn wéi hú xún yú tóu xī suō rù jiān zhōng
太武殿画古贤悉变为胡，旬余，头悉缩入肩中。
jì lóng dà è zhī fó tú chéng duì zhī liú tì
季龙大恶之，佛图澄对之流涕。
níng yuǎn liú níng gōng wǔ dū dí dào xiàn zhī
宁远刘宁攻武都狄道，陷之。
shǐ shí xuān tǎo xiān bēi hú gǔ tí dà pò zhī zhǎn shǒu sān wàn jí
使石宣讨鲜卑斛谷提，大破之，斩首三万级。
zhōng yè zhě lìng shēn biǎn yǒu chǒng yú jì lóng ér xuān yì nì zhī
中谒者令申扁有宠于季龙，而宣亦昵之。
biǎn cōng biàn míng duàn zhuān zōng jī mì zhī rèn
扁聪辩明断，专综机密之任。
jì lóng jì bù xǐng zòu àn xuān huāng jiǔ nèi yóu shí tāo shěn miǎn hǎo liè shēng shā chú bài jiē biǎn suǒ jué
季龙既不省奏案，宣荒酒内游，石韬沈湎好猎，生杀除拜皆扁所决。
yú shì quán qīng nèi wài cì shǐ èr qiān dàn duō chū qí mén jiǔ qīng yǐ xià wàng chén ér bài wéi shì zhōng zhèng xì wáng mó cháng shì lú chén cuī yuē děng shí yú rén yǔ zhī kàng lǐ
于是权倾内外，刺史二千石多出其门，九卿已下望尘而拜，唯侍中郑系、王谟、常侍卢谌、崔约等十余人与之抗礼。
jì lóng yòu qǔ zhōu jùn lì mǎ yī wàn sì qiān yú pǐ yǐ pèi yào wǔ guān jiāng mǎ zhǔ jiē fù yī nián
季龙又取州郡吏马一万四千余匹，以配曜武关将，马主皆复一年。
zhèn běi yǔ wén guī zhí sòng duàn liáo zhī zǐ lán jiàng yú jì lóng xiàn jùn mǎ wàn pǐ
镇北宇文归执送段辽之子兰降于季龙，献骏马万匹。
jì lóng yǐ píng xī zhāng fú dōu wèi shǐ chí jié dū du zhēng tǎo zhū jūn shì shuài bù qí sān wàn jī liáng zhōu
季龙以平西张伏都为使持节、都督征讨诸军事，帅步骑三万击凉州。
jì jì hé yǔ zhāng jùn jiāng xiè ài dà zhàn yú hé xī fú dōu bài jì
既济河， 与张骏将谢艾大战于河西，伏都败绩。
jì lóng suī hūn nüè wú dào ér pō mù jīng xué qiǎn guó zǐ bó shì yì luò yáng xiě shí jīng xiào zhōng jīng yú mì shū
季龙虽昏虐无道，而颇慕经学，遣国子博士诣洛阳写石经，校中经于秘书。
guó zi jì jiǔ niè xióng zhù gǔ liáng chūn qiū liè yú xué guān
国子祭酒聂熊注《谷梁春秋》，列于学官。
yàn gōng shí bīn yín jiǔ huāng liè cháng xuán guǎn ér rù
燕公石斌淫酒荒猎，常悬管而入。
zhēng běi zhāng hè dù yǐ biān fáng yi jǐng měi cái jiàn zhī
征北张贺度以边防宜警，每裁谏之。
bīn nù rǔ hè dù
斌怒， 辱贺度。
jì lóng wén zhī dà nù zhàng bīn yī bǎi qiǎn zhǔ shū lǐ yí chí jié jiān zhī
季龙闻之大怒，杖斌一百，遣主书礼仪持节监之。
bīn xíng yì zì ruò yí chí fǎ ā jìn bīn nù shā zhī
斌行意自若，仪持法呵禁，斌怒杀之。
yù shā hè dù hè dù yán wèi chí bái zhī jì lóng qiǎn shàng shū zhāng lí chí jié shuài qí zhuī bīn biān zhī sān bǎi miǎn guān guī dì zhū qí qīn rèn shí yú rén
欲杀贺度，贺度严卫驰白之，季龙遣尚书张离持节帅骑追斌，鞭之三百，免官归第，诛其亲任十余人。
jiàn yuán chū jì lóng xiǎng qún chén yú tài wǔ qián diàn yǒu bái yàn bǎi yú jí yú mǎ dào nán
建元初，季龙飨群臣于太武前殿，有白雁百余集于马道南。
jì lóng mìng shè zhī wú suǒ huò
季龙命射之，无所获。
jì jiāng tǎo sān fāng zhū zhōu bīng zhì zhě bǎi yú wàn
既将讨三方，诸州兵至者百余万。
tài shǐ lìng zhào lǎn sī yú jì lóng yuē bái yàn jí diàn tíng gōng shì jiāng kōng bù yí xíng yě
太史令赵揽私于季龙曰：“白雁集殿庭，宫室将空，不宜行也。
jì lóng nà zhī lín xuān wǔ guān dà yuè ér jiě yán
”季龙纳之，临宣武观大阅而解严。
yǐ yàn gōng bīn wèi shǐ chí jié shì zhōng dà sī mǎ lù shàng shū shì
以燕公斌为使持节、侍中、大司马、录尚书事。
zhì zuǒ yòu róng zhāo yào wǔ jiāng jūn wèi zài zuǒ yòu wèi shàng
置左右戎昭、曜武将军，位在左右卫上。
dōng gōng zhì zuǒ yòu tǒng jiāng jūn wèi zài sì lǜ shàng
东宫置左右统将军，位在四率上。
zhì shàng zhōng guāng lù dài fu zài zuǒ yòu guāng lù shàng
置上、中光禄大夫，在左右光禄上。
zhì zhèn wèi jiāng jūn zài chē qí jiāng jūn shàng
置镇卫将军，在车骑将军上。
shí shí xuān yín nüè rì shén ér mò gǎn yǐ gào
时石宣淫虐日甚，而莫敢以告。
lǐng jūn wáng lǎng yán zhī yú jì lóng yuē jīn lóng dōng xuě hán ér huáng tài zǐ shǐ rén zhuó fá gōng cái yǐn yú zhāng shuǐ gōng yì shù wàn shì zhòng yù jiē
领军王朗言之于季龙曰：“今隆冬雪寒，而皇太子使人斫伐宫材，引于漳水，功役数万，士众吁嗟。
bì xià yi yīn yóu guān ér ba zhī yě
陛下宜因游观而罢之也。
jì lóng rú qí yán
” 季龙如其言。
jì ér xuān zhī lǎng suǒ wéi nù yù shā zhī ér wú yīn
既而宣知朗所为，怒欲杀之而无因。
huì yíng huò shǒu fáng zhào lǎn chéng xuān zhǐ yán yú jì lóng yuē mǎo zhě zhào zhī fēn yě yíng huò suǒ zài qí zhǔ è zhī
会荧惑守房，赵揽承宣旨言于季龙曰：“昴者，赵之分也，荧惑所在，其主恶之。
fáng wèi tiān zǐ cǐ yāng bù xiǎo
房为天子，此殃不小。
yi guì chén xìng wáng zhě dāng zhī
宜贵臣姓王者当之。
jì lóng yuē shuí kě dāng zhě
”季龙曰：“谁可当者？
lǎn jiǔ ér duì yuē wú fù guì yú wáng lǐng jūn yě
”揽久而对曰：“无复贵于王领军也。
jì lóng jì xī lǎng qiě cāi zhī yuē gèng yán qí cì
”季龙既惜朗，且猜之，曰：“更言其次。
lǎn yuē qí cì wéi zhōng shū jiān wáng bō ěr
”揽曰：“其次唯中书监王波耳。
jì lóng nǎi xià shū zhuī bō qián yì qiǎn li hóng jí dá hù shǐ zhī qiān yāo zhǎn zhī jí qí sì zǐ tóu yú zhāng shuǐ yǐ yàn yíng huò zhī biàn
”季龙乃下书追波前议遣李宏及答楛矢之愆，腰斩之，及其四子投于漳水，以厌荧惑之变。
xún mǐn bō zhī wú zuì zhuī zèng sī kōng fēng qí sūn wèi hóu
寻愍波之无罪，追赠司空，封其孙为侯。
píng běi yǐn nóng gōng mù róng huàng fán chéng bù kè ér hái
平北尹农攻慕容皝凡城，不克而还。
chù nóng wèi shù rén
黜农为庶人。
shí bái hóng chū zì tài shè jīng fèng yáng mén dōng nán lián tiān shí yú kè nǎi miè
时白虹出自太社，经凤阳门，东南连天，十余刻乃灭。
jì lóng xià shū yuē gài gǔ míng wáng zhī lǐ tiān xià yě zhèng yǐ jūn píng wéi shǒu huà yǐ rén huì wèi běn gù néng yǔn xié rén hé juàn xī shén wù
季龙下书曰：“盖古明王之理天下也，政以均平为首，化以仁惠为本，故能允协人和，绢熙神物。
zhèn yǐ miǎo báo jūn lín wàn bāng xī tì qián qián sī zūn gǔ liè shì yǐ měi xià shū juān chú yáo fù xiū xī lí yuán zhù fǔ huái bǎi xìng yǎng bǐng sān guāng
朕以眇薄，君临万邦，夕惕干干，思遵古烈，是以每下书蠲除徭赋，休息黎元，庶俯怀百姓，仰禀三光。
ér zhōng nián yǐ lái biàn shěng mí xiǎn tiān wén cuò luàn shí qì bù yīng sī yóu rén yuàn yú xià qiǎn gǎn huáng tiān
而中年已来变眚弥显，天文错乱，时气不应，斯由人怨于下，谴感皇天。
suī zhèn zhī bù míng yì qún hòu bù néng yì jiǎng zhī suǒ zhì yě
虽朕之不明，亦群后不能翼奖之所致也。
xī chu xiāng xiū zhèng hóng zāi xuán mǐ
昔楚相修政，洪灾旋弭；
zhèng qīng lì dào fēn jìn zì xiāo jiē fú gōng zhī liáng yòng kāng qún biàn ér qún gōng qīng shì gè huái dào mí bāng gǒng mò chéng bài qǐ suǒ wàng yú tái fǔ bǎi sī zāi
郑卿厉道， 氛祲自消，皆服肱之良，用康群变，而群公卿士各怀道迷邦，拱默成败，岂所望于台辅百司哉！
qí gè shàng fēng shì jí yán wú yǐn
其各上封事，极言无隐。
yú shì bì fèng yáng mén wéi yuán rì nǎi kāi
”于是闭凤阳门，唯元日乃开。
lì èr zhì yú líng chāng jīn cí tiān jí wǔ jiāo
立二畤于灵昌津，祠天及五郊。
li shòu yǐ jiàn níng shàng yōng hàn gù ba zhēng zǐ tóng wǔ jùn jiàng yú jì lóng
李寿以建宁、上庸、汉固、巴征、梓潼五郡降于季龙。
xiān shì jì lóng qǐ hé qiáo yú líng chāng jīn cǎi shí wèi zhōng jì shí wú dà xiǎo xià zhé suí liú yòng gōng wǔ bǎi yú wàn ér bù chéng
先是，季龙起河桥于灵昌津，采石为中济，石无大小，下辄随流，用功五百余万而不成。
jì lóng qiǎn shǐ zhì jì shěn bì yú hé
季龙遣使致祭，沈璧于河。
é ér suǒ chén pì liú yú zhǔ shàng dì zhèn shuǐ bō téng shàng jīn suǒ diàn guān mò bù qīng huài yā sǐ zhě bǎi yú rén
俄而所沈譬流于渚上，地震，水波腾上，津所殿观莫不倾坏，压死者百余人。
jì lóng huì shén zhǎn gōng jiàng ér zhǐ zuò yān
季龙恚甚，斩工匠而止作焉。
mìng shí xuān shí tāo shēng shā bài chú jiē dié rì shěng jué bù fù qǐ yě
命石宣、石韬，生杀拜除皆迭日省决，不复启也。
sī tú shēn zhōng jiàn yuē dù shǎng xíng wēi hòu huáng yōu zhí míng qì zhì zhòng bù kě yǐ jiǎ rén jiē yǐ fáng jiān dù jiàn yǐ shì guǐ yí
司徒申钟谏曰：“度赏刑威， 后皇攸执，名器至重，不可以假人，皆以防奸杜渐，以示轨仪。
tài zǐ guó zhī chǔ èr cháo xī shì shàn ér bù jí zhèng yě
太子国之储贰，朝夕视膳而不及政也。
shù rén suì wǎng yǐ wén zhèng zhì bài yīn jiàn bù yuǎn yi gé ér fú zūn
庶人邃往以闻政致败，殷鉴不远，宜革而弗遵。
qiě èr zhèng fēn quán xiān bù jí huò
且二政分权， 鲜不及祸。
zhōu yǒu zi tuí zhī xìn zhèng yǒu shū duàn zhī nán cǐ jiē yóu chǒng zhī bù dào suǒ yǐ luàn guó hài qīn wéi bì xià lǎn zhī
周有子颓之衅，郑有叔段之难，此皆由宠之不道，所以乱国害亲，惟陛下览之。
jì lóng bù cóng
”季龙不从。
tài zǐ zhān shì sūn zhēn wèn shì zhōng cuī yuē yuē wú huàn mù jí hé fāng liáo zhī
太子詹事孙珍问侍中崔约曰：“吾患目疾，何方疗之？
yuē sù xiá zhēn xì zhī yuē ruò zhōng zé yù
”约素狎珍，戏之曰：“溺中则愈。
zhēn yuē mù hé kě ruò
”珍曰：“目何可溺？
yuē yuē qīng mù wǎn zhèng nài ruò zhōng
”约曰：“卿目睕々，正耐溺中。
zhēn hèn zhī yǐ bái xuān
”珍恨之，以白宣。
xuān zhū zǐ zhōng zuì hú zhuàng mù shēn wén zhī dà nù zhū yuē fù zǐ
宣诸子中最胡状，目深，闻之大怒，诛约父子。
zhēn yǒu chǒng yú xuān pō yù cháo zhèng zì zhū yuē zhī hòu gōng qīng yǐ xià dàn zhī cè mù
珍有宠于宣，颇预朝政，自诛约之后，公卿已下惮之侧目。
jì lóng zǐ yì yáng gōng jiàn shí zhèn guān zhōng yì fán fù zhòng shī guān yòu zhī hé
季龙子义阳公鉴时镇关中，役烦赋重，失关右之和。
qí you li sōng quàn jiàn wén wǔ yǒu zhǎng fā zhě bá wèi guān yīng yú yǐ gěi gōng rén
其友李松劝鉴，文武有长发者，拔为冠缨，余以给宫人。
zhǎng shǐ qǔ fā bái zhī jì lóng dà nù yǐ qí yòu pú yè zhāng lí wèi zhēng xi zuǒ zhǎng shǐ lóng xiāng jiāng jūn yōng zhōu cì shǐ yǐ chá zhī xìn rán zhēng jiàn hái yè shōu sōng xià tíng wèi yǐ shí bāo dài zhèn cháng ān
长史取发白之，季龙大怒，以其右仆射张离为征西左长史、龙骧将军、雍州刺史以察之，信然，征鉴还邺，收松下廷尉，以石苞代镇长安。
fā yōng luò qín bīng zhōu shí liù wàn rén chéng cháng ān wèi yāng gōng
发雍、洛、秦、并州十六万人城长安未央宫。
jì lóng xìng jì hǎo liè qí hòu tǐ zhòng bù néng kuà ān nǎi zào liè chē qiān shèng yuán cháng sān zhàng gāo yī zhàng bā chǐ jū gāo yī zhàng qī chǐ gé shòu chē sì shí chéng lì sān jí xíng lóu èr céng yú qí shàng kè qī jiàng xiào liè
季龙性既好猎，其后体重，不能跨鞍，乃造猎车千乘，辕长三丈，高一丈八尺， 罝高一丈七尺，格兽车四十乘，立三级行楼二层于其上，克期将校猎。
zì líng chāng jīn nán zhì xíng yáng dōng jí yáng dōu shǐ yù shǐ jiān chá qí zhōng qín shòu yǒu fàn zhě zuì zhì dà bì
自灵昌津南至荥阳，东极阳都，使御史监察，其中禽兽有犯者罪至大辟。
yù shǐ yīn zhī shàn zuò wēi fú bǎi xìng yǒu měi nǚ hǎo niú mǎ zhě qiú zhī bù dé biàn wū yǐ fàn shòu lùn sǐ zhě bǎi yú jiā hǎi dài hé jì jiān rén wú níng zhì yǐ
御史因之擅作威福， 百姓有美女好牛马者，求之不得，便诬以犯兽论，死者百余家，海岱、河济间人无宁志矣。
yòu fā zhū zhōu èr shí liù wàn rén xiū luò yáng gōng
又发诸州二十六万人修洛阳宫。
fā bǎi xìng niú èr wàn yú tóu pèi shuò zhōu mù guān
发百姓牛二万余头配朔州牧官。
zēng zhì nǚ guān èr shí sì děng dōng gōng shí yǒu èr děng zhū gōng hóu qī shí yú guó jiē wèi zhì nǚ guān jiǔ děng
增置女官二十四等，东宫十有二等，诸公侯七十余国皆为置女官九等。
xiān shì dà fā bǎi xìng nǚ èr shí yǐ xià shí sān yǐ shàng sān wàn yú rén wèi sān děng zhī dì yǐ fēn pèi zhī
先是， 大发百姓女二十已下十三已上三万余人，为三等之第以分配之。
jùn xiàn yào mèi qí zhǐ wu yú měi shū duó rén fù zhě jiǔ qiān yú rén
郡县要媚其旨，务于美淑，夺人妇者九千余人。
bǎi xìng qī yǒu měi sè háo shì yīn ér xié zhī lǜ duō zì shā
百姓妻有美色，豪势因而胁之，率多自杀。
shí xuān jí zhū gōng yòu sī lìng cǎi fā zhě yì chuí yī wàn
石宣及诸公又私令采发者，亦垂一万。
zǒng huì yè gōng
总会邺宫。
jì lóng lín xuān jiǎn dì zhū nǚ dà yuè fēng shǐ zhě shí èr rén jiē wèi liè hóu
季龙临轩简第诸女，大悦，封使者十二人皆为列侯。
zì chū fā zhì yè zhū shā qí fu jí duó ér qiǎn zhī yì sǐ zhě sān qiān yú rén
自初发至邺，诸杀其夫及夺而遣之缢死者三千余人。
jīng chu yáng xú jiān liú pàn lüè jìn zǎi shǒu zuò bù néng suí huái xià yù zhū zhě wǔ shí yú rén
荆、楚、扬、徐间流叛略尽，宰守坐不能绥怀，下狱诛者五十余人。
jīn zǐ guāng lù dài fu lù míng yīn shì qiē jiàn jì lóng dà nù qiǎn lóng téng lā ér shā zhī
金紫光禄大夫逯明因侍切谏，季龙大怒，遣龙腾拉而杀之。
zì shì cháo chén dù kǒu xiāng zhāo wèi lù shì ér yǐ
自是朝臣杜口，相招为禄仕而已。
jì lóng cháng yǐ nǚ qí yī qiān wèi lǔ bù jiē zhe zǐ guān jīn shú jǐn kù jīn yín lòu dài wǔ wén zhī chéng xuē yóu wū hū mǎ guān
季龙常以女骑一千为卤簿，皆著紫纶巾、熟锦裤、金银镂带、五文织成靴，游于戏马观。
guān shàng ān zhào shū wǔ sè zhǐ zài mù fèng zhī kǒu lù lú huí zhuǎn zhuàng ruò fēi xiáng yān
观上安诏书五色纸，在木凤之口，鹿卢回转，状若飞翔焉。
qiǎn liáng zhōu cì shǐ má qiū děng fá zhāng zhòng huá
遣凉州刺史麻秋等伐张重华。
shàng shū zhū guǐ yǔ zhōng huáng mén yán shēng bù xié huì dà yǔ lín dào lù xiàn zhì bù tōng shēng yīn ér zèn guǐ bù xiū dào yòu shàn bàng cháo zhèng jì lóng suì shā zhī
尚书朱轨与中黄门严生不协，会大雨霖，道路陷滞不通，生因而谮轨不修道， 又讪谤朝政，季龙遂杀之。
yú shì lì sī lùn zhī tiáo ǒu yǔ zhī lǜ tīng lì gào qí jūn nú gào qí zhǔ wēi xíng rì làn gōng qīng yǐ xià cháo huì yǐ mù jí xiōng zhī wèn zì cǐ ér jué
于是立私论之条，偶语之律，听吏告其君，奴告其主， 威刑日滥，公卿已下，朝会以目，吉凶之问，自此而绝。
guǐ zhī qiú yě guàn jūn fú hóng jiàn yuē chén wén shèng zhǔ zhī yù tiān xià yě tǔ jiē sān chǐ máo cí bù jiǎn shí bù lèi wèi xíng cuò ér bù yòng
轨之囚也，冠军苻洪谏曰： “臣闻圣主之驭天下也，土阶三尺，茅茨不翦，食不累味，刑措而不用。
wáng jūn zhī yù hǎi nèi yě qīng gōng qióng xiè xiàng zhù yù bēi jié jìng pōu xīn pú xián kū yùn gù qí wáng yě hū yān
亡君之驭海内也，倾宫琼榭，象箸玉杯，截胫剖心，脯贤刳孕，故其亡也忽焉。
jīn xiāng guó yè gōng zú kāng dì yǔ cháng ān luò yáng hé wéi zhě zāi
今襄国、邺宫足康帝宇，长安、洛阳何为者哉？
pán yú yóu tián dān yú nǚ dé sān dài zhī wáng héng bì yóu cǐ
盘于游田，耽于女德，三代之亡恒必由此。
ér hū wèi liè chē qiān shèng yǎng shòu wàn lǐ duó rén qī nǚ shí wàn yíng gōng
而忽为猎车千乘，养兽万里，夺人妻女，十万盈宫。
shàng shū zhū guǐ nà yán dà chén yǐ dào lù bù xiū jiāng jiā kù fǎ cǐ zì bì xià zhèng zhī shī hé yīn yáng zāi lì bào jiàng lín yǔ qī xún jì fāng èr rì zòng yǒu guǐ bīng bǎi wàn shàng wèi jí xiū zhī ér kuàng rén hu
尚书朱轨，纳言大臣，以道路不修，将加酷法，此自陛下政之失和，阴阳灾沴，暴降霖雨七旬，霁方二日，纵有鬼兵百万，尚未及修之，而况人乎！
xíng zhèng rú cǐ qí rú shǐ bǐ hé
刑政如此，其如史笔何！
qí rú sì hǎi hé
其如四海何！
tè yuàn zhǐ zuò tú xiū gōng nǚ shè zhū guǐ yǔn zhòng wàng
特愿止作徒，休宫女，赦朱轨，允众望。
jì lóng shěng zhī bú yuè dàn qí qiáng dàn qǐn ér bù nà fú zhī zuì yě
”季龙省之不悦，惮其强，但寝而不纳，弗之罪也。
nǎi tíng èr jīng zuò yì yān
乃停二京作役焉。