fú pī zì yǒng shū jiān zhī cháng shù zi yě
苻丕，字永叔，坚之长庶子也。
shǎo ér cōng huì hào xué bó zōng jīng shǐ
少而聪彗好学，博综经史。
jiān yǔ yán jiàng lüè jiā zhī mìng shān qiāng jiào yǐ bīng fǎ
坚与言将略，嘉之， 命邓羌教以兵法。
wén wǔ cái gàn yà yú fú róng wèi jiāng shàn shōu shì zú qíng chū zhèn yú yè dōng xià ān zhī
文武才干亚于苻融，为将善收士卒情，出镇于邺，东夏安之。
jiān bài guī cháng ān pī wèi mù róng chuí suǒ bī zì yè bēn fāng tóu
坚败归长安，丕为慕容垂所逼，自邺奔枋头。
jiān zhī sǐ yě pī fù rù yè chéng jiāng shōu bīng zhào wèi xi fù cháng ān
坚之死也，丕复入邺城，将收兵赵、魏， 西赴长安。
huì yōu zhōu cì shǐ wáng yǒng píng zhōu cì shǐ fú chōng pín wèi chuí jiāng píng guī děng suǒ bài nǎi qiǎn chāng lí tài shǒu sòng chang fén shāo hé lóng jì chéng gōng shì lǜ zhòng sān wàn jìn tún hú guān qiǎn shǐ zhāo pī
会幽州刺史王永、平州刺史苻冲频为垂将平规等所败，乃遣昌黎太守宋敞焚烧和龙、蓟城宫室，率众三万进屯壶关，遣使招丕。
pī nǎi qù yè lǜ nán nǚ liù wàn yú kǒu jìn rú lù chuān
丕乃去邺，率男女六万余口进如潞川。
piào qí zhāng cì bīng zhōu cì shǐ wáng téng yíng zhī rù jù jìn yáng shǐ zhī jiān sǐ wèn jǔ āi yú jìn yáng sān jūn gǎo sù
骠骑张蚝、并州刺史王腾迎之，入据晋阳，始知坚死问，举哀于晋阳， 三军缟素。
wáng yǒng liú fú chōng shǒu hú guān lǜ qí yī wàn huì pī quàn chēng zūn hào pī cóng zhī nǎi yǐ tài yuán shí nián jiàn jí huáng dì wèi yú jìn yáng nán
王永留苻冲守壶关，率骑一万会丕，劝称尊号，丕从之，乃以太元十年僭即皇帝位于晋阳南。
lì jiān xíng miào tài shè jìng nèi gǎi yuán yuē tài ān
立坚行庙，太赦境内，改元曰太安。
zhì bǎi guān yǐ zhāng cì wèi shì zhōng sī kōng fēng shàng dǎng jùn gōng
置百官，以张蚝为侍中、 司空，封上党郡公；
wáng yǒng wèi shǐ chí jié shì zhōng dū du zhōng wài zhū jūn shì chē qí dà jiàng jūn shàng shū lìng jìn fēng qīng hé gōng
王永为使持节、侍中、都督中外诸军事、车骑大将军、尚书令， 进封清河公；
wáng téng wèi sàn qí cháng shì zhōng jūn dà jiàng jūn sī lì xiào wèi yáng píng jùn gōng
王腾为散骑常侍、中军大将军、司隶校尉、阳平郡公；
fú chōng wèi zuǒ guāng lù dài fū shàng shū zuǒ pú yè xī píng wáng
苻冲为左光禄大夫、尚书左仆射、西平王；
jù shí zǐ wèi wèi jiāng jūn pú yáng gōng
俱石子为卫将军、濮阳公；
yáng fǔ wèi shàng shū yòu pú yè jì yáng gōng
杨辅为尚书右仆射、济阳公；
wáng liàng wèi hù jūn jiāng jūn péng chéng gōng
王亮为护军将军、彭城公；
qiáng yì ěr liáng chàng wèi shì zhōng xú yì wèi lì bù shàng shū bìng fēng xiàn gōng
强益耳、梁畅为侍中，徐义为吏部尚书，并封县公。
zì yú fēng shòu gè yǒu chà
自余封授各有差。
shì shí ān xī lǚ guāng zì xī yù hái shī zhì yú yi hé jiān liáng zhōu cì shǐ liáng xī móu bì jìng jù zhī
是时安西吕光自西域还师，至于宜禾，坚凉州刺史梁熙谋闭境距之。
gāo chāng tài shǒu yáng hàn yán wū hū yuē lǚ guāng xīn dìng xī guó bīng qiáng qì ruì qí fēng bù kě dāng yě
高昌太守杨翰言于熙曰：““吕光新定西国，兵强气锐，其锋不可当也。
dù qí shì yì bì yǒu yì tú
度其事意，必有异图。
qiě jīn guān zhōng rǎo luàn jīng shī cún wáng wèi zhī zì hé yǐ xi qì yú liú shā dì fāng wàn lǐ dài jiǎ shí wàn dǐng zhì zhī shì shí zài jīn rì
且今关中扰乱，京师存亡未知，自河已西迄于流沙，地方万里，带甲十万，鼎峙之势实在今日。
ruò guāng chū liú shā qí shì nán cè
若光出流沙，其势难测。
gāo wú gǔ kǒu shuǐ xiǎn zhī yào yi xiān shǒu zhī ér duó qí shuǐ
高梧谷口，水险之要，宜先守之而夺其水。
bǐ jì qióng kě zì rán tóu gē
彼既穷渴，自然投戈。
rú qí yǐ yuǎn bù shǒu yī wú zhī guān yì kě jù yě
如其以远不守，伊吾之关亦可距也。
ruò dù cǐ èr yào suī yǒu zǐ fáng zhī cè nán wéi jì yǐ
若度此二要，虽有子房之策，难为计矣。
de yǒu suǒ bì zhēng zhēn cǐ jī yě
地有所必争，真此机也。
xī fú cóng
”熙弗从。
měi shuǐ lìng qián wéi zhāng tǒng shuō xī yuē zhǔ shàng qīng guó nán tǎo fù bài ér hái
美水令犍为张统说熙曰： “主上倾国南讨，覆败而还。
mù róng chuí shàn bīng hé běi hóng chōng kòu bī jīng shī dīng líng zá lǔ bá hù guān luò zhōu jùn jiān háo suǒ zài fēng shàn wáng gāng chí jué rén huái lì jǐ
慕容垂擅兵河北，泓、冲寇逼京师，丁零杂虏，跋扈关、洛，州郡奸豪，所在风扇，王纲弛绝，人怀利己。
jīn lǚ guāng huí shī jiāng jūn hé yǐ kàng yě
今吕光回师，将军何以抗也？
xī yuē chéng shēn yōu zhī wèi zhī jì zhī suǒ chū
” 熙曰：“诚深忧之，未知计之所出。
tǒng yuē guāng xióng guǒ yǒng yì míng lüè jué rén jīn yǐ dàng xi yù zhī wēi yōng guī shī zhī ruì fēng ruò měng huǒ zhī shèng yú yuán fú kě dí yě
”统曰：“光雄果勇毅，明略绝人，今以荡西域之威，拥归师之锐，锋若猛火之盛于原，弗可敌也。
jiāng jūn shì shòu shū ēn zhōng chéng sù zhe lì xūn wáng shì yi zài yú jīn
将军世受殊恩，忠诚夙著， 立勋王室，宜在于今。
xíng táng gōng luò shàng zhī cóng dì yǒng guān yī shí
行唐公洛，上之从弟，勇冠一时。
wèi jiāng jūn jì zhě mò ruò fèng wéi méng zhǔ yǐ shè zhòng wàng tuī zhōng yì yǐ zǒng lǜ qún háo zé guāng wú yì xīn yě
为将军计者，莫若奉为盟主，以摄众望，推忠义以总率群豪，则光无异心也。
zī qí jīng ruì dōng jiān máo xìng lián wáng tǒng yáng bì jí sì zhōu zhī zhòng sǎo xiōng nì yú zhū xià níng dì shì yú guān zhōng cǐ huán wén zhī jǔ yě
资其精锐，东兼毛兴，连王统、 杨璧，集四州之众，扫凶逆于诸夏，宁帝室于关中，此桓文之举也。
xī yòu bù cóng
”熙又不从。
shā luò yú xī hǎi yǐ zǐ yìn wèi yīng yáng jiāng jūn lǜ zhòng wǔ wàn jù guāng yú jiǔ quán
杀洛于西海，以子胤为鹰扬将军，率众五万距光于酒泉。
dūn huáng tài shǒu yáo jìng jìn chāng tài shǒu lǐ chún yǐ jùn jiàng guāng
敦煌太守姚静、晋昌太守李纯以郡降光。
yìn jí guāng zhàn yú ān mí wèi guāng suǒ bài
胤及光战于安弥，为光所败。
wǔ wēi tài shǒu péng jì zhí xī yíng guāng guāng shā zhī
武威太守彭济执熙迎光，光杀之。
jiàn wēi xi jùn tài shǒu suǒ pàn fèn wēi dū hóng chí yǐ nán zhū jūn shì jiǔ quán tài shǒu sòng hào děng bìng wèi guāng suǒ shā
建威、西郡太守索泮，奋威、督洪池已南诸军事、酒泉太守宋皓等，并为光所杀。
jiān shàng shū lìng wèi chāng gōng fú zuǎn zì guān zhōng lái bēn bài tài wèi jìn fēng dōng hǎi wáng
坚尚书令、魏昌公苻纂自关中来奔，拜太尉，进封东海王。
yǐ zhōng shān tài shǒu wáng yǎn wèi píng dōng jiāng jūn píng zhōu cì shǐ fù chéng hóu
以中山太守王兖为平东将军、平州刺史、阜城侯，
fú dìng wèi zhēng dōng jiāng jūn jì zhōu mù gāo chéng hóu
苻定为征东将军、冀州牧、高城侯，
fú shào wèi zhèn dōng jiāng jūn dū jì zhōu zhū jūn shì chóng hé hóu
苻绍为镇东将军、督冀州诸军事、重合侯，
fú mó wèi zhēng xi jiāng jūn yōu zhōu mù gāo yì hóu
苻谟为征西将军、幽州牧、高邑侯，
fú liàng wèi zhèn běi dà jiāng jūn dū yōu bìng èr zhōu zhū jūn shì
苻亮为镇北大将军、督幽、并二州诸军事，
bìng jìn jué jùn gōng
并进爵郡公。
dìng shào jù xìn dōu mó liàng xiān jù cháng shān mù róng chuí zhī wéi yè chéng yě bìng jiàng yú chuí wén pī chēng zūn hào qiǎn shǐ xiè zuì
定、绍据信都，谟、亮先据常山，慕容垂之围邺城也，并降于垂，闻丕称尊号，遣使谢罪。
wáng yǎn gù shǒu bó líng yǔ chuí xiāng chí
王兖固守博陵，与垂相持。
zuǒ jiāng jūn dòu chōng qín zhōu cì shǐ wáng tǒng hé zhōu cì shǐ máo xìng yì zhōu cì shǐ wáng guǎng nán qín zhōu cì shǐ yáng bì wèi jiāng jūn yáng dìng bìng jù lǒng yòu qiǎn shǐ zhāo pī qǐng tǎo yáo cháng
左将军窦冲、秦州刺史王统、河州刺史毛兴、益州刺史王广、南秦州刺史杨璧、卫将军杨定，并据陇右，遣使招丕，请讨姚苌。
pī dà yuè yǐ dìng wèi piào qí dà jiàng jūn yōng zhōu mù chōng wèi zhēng xi dà jiàng jūn liáng zhōu mù tǒng zhèn xi dà jiàng jūn xìng chē qí dà jiàng jūn bì zhēng nán dà jiàng jūn bìng kāi fǔ yí tóng sān sī jiā sàn qí cháng shì guǎng ān xi jiāng jūn jiē jìn wèi zhōu mù
丕大悦，以定为骠骑大将军、雍州牧，冲为征西大将军、梁州牧，统镇西大将军，兴车骑大将军，璧征南大将军，并开府仪同三司，加散骑常侍，广安西将军，皆进位州牧。
yú shì wáng yǒng xuān xí zhōu jùn yuē dà xíng huáng dì qì bèi wàn guó sì hǎi wú zhǔ
于是王永宣檄州郡曰：“大行皇帝弃背万国，四海无主。
zhēng dōng dà jiàng jūn cháng lè gōng xiān dì yuán zǐ shèng wǔ zì tiān shòu mìng jīng nán wēi zhèn héng hǎi fēn shǎn dōng dōu dào bèi yí xià rén zé guāng yú yǔ zhòu dé tīng móu yú xià wǔ
征东大将军、长乐公， 先帝元子，圣武自天，受命荆南，威振衡海，分陕东都，道被夷夏，仁泽光于宇宙， 德听侔于《下武》。
yǒng yǔ sī kōng cì děng jǐn shùn tiān rén zhī wàng yǐ jì qiū jí chén fèng gōng shào chéng dà tǒng xián āi jí shì qī gǔ zǒng róng zhěn gē dài dàn zhì xuě dà chǐ
永与司空蚝等谨顺天人之望，以季秋吉辰奉公绍承大统，衔哀即事，栖谷总戎，枕戈待旦，志雪大耻。
mù róng chuí wèi fēng shǐ yú guān dōng hóng chōng jì xiōng yú jīng yì zhì chéng yú bō yuè zōng shè lún qīng
慕容垂为封豕于关东，泓、冲继凶于京邑， 致乘舆播越，宗社沦倾。
qiāng zéi yáo cháng wǒ zhī mù shì chéng xìn tāo tiān qīn xíng dà nì yǒu shēng zhī jù zéi yě
羌贼姚苌，我之牧士，乘衅滔天，亲行大逆，有生之巨贼也。
yǒng lèi yè shòu ēn shì hé jiàng xiàng bù yǔ lí shān zhī róng yíng zé zhī dí gòng dài huáng tiān tóng lǚ hòu tǔ
永累叶受恩，世荷将相，不与骊山之戎、荥泽之狄共戴皇天，同履厚土。
zhū mù bó gōng hóu huò wǎn pèi zōng chén huò sì qī xūn jiù qǐ rěn shě pò guó zhī chǒu shù zòng shā jūn zhī nì zéi hu
诸牧伯公侯或宛沛宗臣，或四七勋旧，岂忍舍破国之丑竖，纵杀君之逆贼乎！
zhǔ shàng fēi lóng jiǔ wǔ shí xié tiān xīn líng xiáng xiū ruì shǐ bù chuò shū tóu gē xiào yì zhī shì sān shí yú wàn shào kāng guāng wǔ zhī gōng kě xún shuò ér chéng
主上飞龙九五，实协天心，灵祥休瑞，史不辍书，投戈效义之士三十余万，少康、光武之功可旬朔而成。
jīn yǐ wèi jiāng jūn jù shí zǐ wèi qián jūn shī sī kōng zhāng cì wèi zhōng jūn dū du
今以卫将军俱石子为前军师，司空张蚝为中军都督。
wǔ jiàng měng shì fēng liè léi zhèn zhì tiǎn yuán xiōng yì wú tā gù
武将猛士，风烈雷震，志殄元凶，义无他顾。
yǒng jǐn fèng shèng yú gōng xíng tiān fá
永谨奉乘舆，恭行天罚。
jūn chén zhōng shǐ zhī yì zài sān wàng qū zhī chéng lù lì tóng zhī yǐ jiàn jìn zhèng zhī měi
君臣终始之义，在三忘躯之诚，戮力同之，以建晋、郑之美。
xiān shì mù róng lín gōng wáng yǎn yú bó líng zhì shì liáng jié shǐ jǐn jùn gōng cáo zhāng yī yú chéng jù zhòng yīng lín
先是，慕容𬴊攻王兖于博陵，至是粮竭矢尽，郡功曹张猗逾城聚众应𬴊。
gǔn lín chéng shù zhī yuē qīng qín zhī rén yě
衮临城数之曰：“卿，秦之人也。
wú qīng zhī jūn yě
吾，卿之君也。
qǐ zhòng yīng zéi hào chēng yì bīng hé míng shí xiāng wéi zhī shén
起众应贼，号称义兵，何名实相违之甚！
qīng xiōng wǎng hé xiāng zōng qīn zhú chéng zhǔ tiān dì bù róng wèi shì dà lù
卿兄往合乡宗，亲逐城主，天地不容，为世大戮。
shēn miè wèi jǐ qīng fù xù zhī
身灭未几，卿复续之。
qīng jiàn wèi wú lì qīn xún gān gē jìng wèi róng shǒu wéi ěr jūn zhě bù yì nán hu
卿见为吾吏，亲寻干戈，竞为戎首，为尔君者，不亦难乎！
jīn rén hé qǔ qīng yī qiè zhī gōng níng néng wàng qīng bù zhōng bù xiào zhī shì
今人何取卿一切之功，宁能忘卿不忠不孝之事！
gǔ rén yǒu yún qiú zhōng chén bì chū xiào zi zhī mén qīng mǔ zài chéng bù néng gù zhī hé zhōng yì zhī kě wàng
古人有云，求忠臣必出孝子之门，卿母在城，不能顾之，何忠义之可望！
è bù jué shì qīng zhī wèi yě
恶不绝世，卿之谓也。
bù tú zhōng zhōu lǐ yì zhī bāng bāng ér qīng mén fēng ruò sī
不图中州礼义之邦邦，而卿门风若斯。
qīng qù lǎo mǔ rú tuō xǐ wú fù hé lùn zāi
卿去老母如脱屣，吾复何论哉！
jì ér chéng xiàn yǎn jí gù ān hóu fú jiàn bìng wèi lín suǒ shā
”既而城陷，兖及固安侯苻鉴，并为𬴊所杀。
pī fù yǐ wáng yǒng wèi sī tú lù shàng shū shì xú yì wèi shàng shū lìng jiā yòu guāng lù dài fu
丕复以王永为司徒、录尚书事，徐义为尚书令，加右光禄大夫。
chū wáng guǎng hái zì chéng dū yě bēn qí xiōng qín zhōu cì shǐ tǒng
初，王广还自成都也，奔其兄秦州刺史统。
jí cháng ān bù shǒu guǎng gōng hé zhōu mù máo xìng yú fú hǎn
及长安不守，广攻河州牧毛兴于枹罕。
xìng qiǎn jiàn jié jiāng jūn lín qīng bǎi wèi píng lǜ qí zōng rén qiān qī bǎi yè jī guǎng jūn dà bài zhī
兴遣建节将军、临清柏卫平率其宗人千七百夜击广军，大败之。
wáng tǒng fù qiǎn bīng zhù guǎng xìng yú shì yīng chéng gù shǒu
王统复遣兵助广，兴于是婴城固守。
jì ér xí wáng guǎng bài zhī guǎng wáng bēn qín zhōu wèi lǒng xī xiān bēi pǐ lán suǒ zhí sòng yì yáo cháng
既而袭王广，败之，广亡奔秦州，为陇西鲜卑匹兰所执，送诣姚苌。
xìng jì bài wáng guǎng móu fá wáng tǒng píng shàng guī
兴既败王广，谋伐王统，平上邽。
páo hǎn zhū dǐ jiē jiǒng yú bīng gé ér pí bù kān mìng nǎi shā xìng tuī wèi píng wèi shǐ chí jié ān xī jiāng jūn hé zhōu cì shǐ qiǎn shǐ qǐng mìng
袍罕诸氐皆窘于兵革而疲不堪命，乃杀兴，推卫平为使持节、安西将军、河州刺史，遣使请命。
diāo yún shā mù róng zhōng nǎi tuī mù róng yǒng wèi shǐ chí jié dà dū dū zhōng wài zhū jūn shì dà jiàng jūn dà chán yú yōng qín liáng liáng sì zhōu mù lù shàng shū shì hé dōng wáng chēng fān yú chuí
刁云杀慕容忠，乃推慕容永为使持节、大都督中外诸军事、大将军、大单于、 雍、秦、梁、凉四州牧、录尚书事、河东王、称籓于垂。
zhēng dōng fú dìng zhèn dōng fú shào zhēng běi fú mó zhèn běi fú liàng jiē jiàng yú mù róng chuí
征东苻定、镇东苻绍、征北苻谟、镇北苻亮皆降于慕容垂。
pī yòu jìn wáng yǒng wèi zuǒ chéng xiàng
丕又进王永为左丞相，
fú zuǎn wèi dà sī mǎ
苻纂为大司马，
zhāng cì wèi tài wèi
张蚝为太尉，
wáng téng wèi piào qí dà jiàng jūn yí tóng sān sī
王腾为骠骑大将军、仪同三司，
xú yì wèi sī kōng
徐义为司空，
fú chōng wèi chē qí dà jiàng jūn shàng shū lìng yí tóng sān sī
苻冲为车骑大将军、尚书令、仪同三司，
jù shí zǐ wèi wèi dà jiàng jūn shàng shū zuǒ pú yè
俱石子为卫大将军、 尚书左仆射，
lǐng guān jiē rú gù
领官皆如故。
yǒng yòu xí zhōu jùn yuē xī xià yǒu qióng yí zhī nán shào kāng qǐ yān
永又檄州郡曰：“昔夏有穷夷之难，少康起焉；
wáng mǎng dú shā píng dì shì zǔ chóng guāng hàn dào
王莽毒杀平帝，世祖重光汉道；
bǎi liù zhī yùn hé dài wú zhī
百六之运，何代无之！
tiān jiàng sàng luàn qiāng hú huá xià xiān dì yàn jià zéi tíng jīng shī jū wèi róng xué shén zhōu xiāo tiáo shēng líng tú tàn
天降丧乱，羌胡猾夏，先帝晏驾贼庭，京师鞠为戎穴，神州萧条，生灵涂炭。
tiān wèi wáng qín shè jì yǒu fèng
天未亡秦，社稷有奉。
zhǔ shàng shèng dé huī hóng dào móu guāng wǔ suǒ zài zhái xīn tiān rén guī shǔ bì dāng lóng zhōng xìng zhī gōng fù pèi tiān zhī měi
主上圣德恢弘， 道侔光武，所在宅心，天人归属，必当隆中兴之功，复配天之美。
yáo cháng cán nüè mù róng chuí xiōng bào suǒ guò miè hù yí yān huǐ fā qiū mù dú biàn cún wáng tòng chán yōu xiǎn suī huáng jīn zhī hài yú jiǔ zhōu chì méi zhī bào yú sì hǎi fāng zhī wèi wéi shèn yě
姚苌残虐，慕容垂凶暴，所过灭户夷烟，毁发丘墓，毒遍存亡，痛缠幽显，虽黄巾之害于九州，赤眉之暴于四海，方之未为甚也。
jīn sù qiū jiāng jí xíng shī lìng chén gōng hóu mù shǒu lěi zhǔ xiāng háo huò lù lì guó jiā nǎi xīn wáng shì gè lǜ suǒ tǒng yǐ mèng dōng shàng xún huì dà jià yú lín jìn
今素秋将及，行师令辰，公侯牧守，垒主乡豪，或戮力国家，乃心王室，各率所统，以孟冬上旬会大驾于临晋。
yú shì tiān shuǐ jiāng yán féng yì kòu míng hé dōng wáng zhāo xīn píng zhāng yàn jīng zhào dù mǐn fú fēng mǎ láng jiàn zhōng gāo píng mù guān dōu wèi wáng mǐn děng xián chéng xí qǐ bīng gè yǒu zhòng shù wàn qiǎn shǐ yīng pī
”于是天水姜延、冯翊寇明、河东王昭、新平张晏、京兆杜敏、扶风马郎、建忠高平牧官都尉王敏等咸承檄起兵，各有众数万，遣使应丕。
jiē jiù bài jiàng jūn jùn shǒu fēng liè hóu
皆就拜将军、郡守，封列侯。
guàn jūn shān jǐng yōng zhòng wǔ qiān jù péng chí yǔ dòu chōng wéi shǒu wěi jī cháng píng liáng tài shǒu jīn xī
冠军邓景拥众五千据彭池，与窦冲为首尾，击苌平凉太守金熙。
ān dìng běi bù dū wèi xiān bēi méi yì yú lǜ shàn shàn wáng hú yuán zhà hù qiāng zhōng láng jiàng liáng gǒu nú děng yǔ cháng zuǒ jiāng jūn yáo fāng chéng zhèn yuǎn qiáng jīng zhàn yú sūn qiū gǔ dà bài zhī
安定北部都尉鲜卑没奕于率鄯善王胡员咤、护羌中郎将梁苟奴等，与苌左将军姚方成、镇远强京战于孙丘谷，大败之。
fú hǎn zhū dǐ yǐ wèi píng nián lǎo bù kě yǐ chéng shì yè yì fèi zhī ér dàn qí zōng qiáng lián rì bù jué
枹罕诸氐以卫平年老，不可以成事业，议废之，而惮其宗强，连日不决。
dǐ yǒu dàn qīng zhě wèi zhū jiāng yuē dà shì yi dìng dōng tǎo yáo cháng bù kě shěn yín yóu yù
氐有啖青者，谓诸将曰：“大事宜定，东讨姚苌，不可沈吟犹豫。
yī dàn shì fā fǎn wéi rén hài
一旦事发，反为人害。
zhū jūn dàn qǐng wèi gōng huì chǔ zhòng jiāng qīng wèi zhū jūn jué zhī
诸军但请卫公会储众将，青为诸军决之。
zhòng yǐ wéi rán
”众以为然。
yú shì dà xiǎng zhū jiāng qīng chōu jiàn ér qián yuē jīn tiān xià dà luàn chái láng sāi lù wú cáo jīn rì kě wèi xiū qī shì tóng fēi xián míng zhī zhǔ mò kě jì jiān nán yě
于是大飨诸将，青抽剑而前曰：“今天下大乱，豺狼塞路，吾曹今日可谓休戚是同，非贤明之主莫可济艰难也。
wèi gōng xiǔ mào bù zú yǐ chéng dà shì yi fǎn chū fú yǐ bì xián lù dí dào zhǎng fú dēng suī wáng shì shū shǔ ér zhì lüè xióng míng qǐng gòng lì zhī yǐ fù dà jià
卫公朽耄，不足以成大事，宜反初服，以避贤路，狄道长苻登虽王室疏属，而志略雄明，请共立之，以赴大驾。
zhū jūn ruò yǒu bù tóng zhě biàn xià yì yì
诸君若有不同者，便下异议。
nǎi fèn jiàn rǎng mèi jiāng zhǎn èr jǐ zhě zhòng jiē cóng zhī mò gǎn yǎng shì
”乃奋剑攘袂，将斩贰己者，众皆从之，莫敢仰视。
yú shì tuī dēng wèi shuài qiǎn shǐ yú pī qǐng mìng
于是推登为帅，遣使于丕请命。
pī yǐ dēng wèi zhēng xi dà jiàng jūn kāi fǔ yí tóng sān sī nán ān wáng chí jié jí zhōu jùn dū yīn qí suǒ chēng ér shòu zhī
丕以登为征西大将军、 开府仪同三司、南安王、持节及州郡督因其所称而授之。
yòu yǐ xú yì wèi yòu chéng xiàng
又以徐义为右丞相。
pī liú wáng téng shǒu jìn yáng yáng fǔ shù hú guān lǜ zhòng sì wàn jìn jù píng yáng
丕留王腾守晋阳，杨辅戍壶关，率众四万进据平阳。
wáng tǒng yǐ qín zhōu jiàng yáo cháng
王统以秦州降姚苌。
mù róng yǒng yǐ pī zhì píng yáng kǒng bù zì gù nǎi qiǎn shǐ qiú jià dào huán dōng pī fú xǔ
慕容永以丕至平阳，恐不自固，乃遣使求假道还东，丕弗许。
qiǎn wáng yǒng jí fú zuǎn gōng zhī yǐ jù shí zǐ wèi qián fēng dū du yǔ mù róng yǒng zhàn yú xiāng líng
遣王永及苻纂攻之，以俱石子为前锋都督，与慕容永战于襄陵。
wáng yǒng dà bài yǒng jí shí zǐ jiē sǐ zhī
王永大败，永及石子皆死之。
chū fú zuǎn zhī bēn pī yě bù xià zhuàng shì sān qiān yú rén pī cāi ér jì zhī
初，苻纂之奔丕也，部下壮士三千余人，丕猜而忌之。
jí yǒng zhī bài jù wèi zuǎn suǒ shā lǜ qí shù qiān nán bēn dōng yuán
及永之败，惧为纂所杀， 率骑数千南奔东垣。
jìn yáng wēi jiāng jūn féng gāi zì shǎn yāo jī bài zhī zhǎn pī shǒu zhí qí tài zǐ níng cháng lè wáng shòu sòng yú jīng shī cháo tíng shè ér bù zhū guī zhī yú fú hóng
晋扬威将军冯该自陕要击，败之，斩丕首，执其太子宁、长乐王寿，送于京师，朝廷赦而不诛，归之于苻宏。
xú yì wèi mù róng yǒng suǒ huò xiè mái qí zú jiāng shā zhī
徐义为慕容永所获，械埋其足，将杀之。
yì sòng guān shì yīn jīng zhì yè zhōng tǔ kāi xiè tuō yú zhòng jìn zhī zhōng ruò yǒu rén dǎo zhī zhě suì bēn yáng quán qī quán qī yǐ wéi luò yáng lìng
义诵《观世音经》，至夜中，土开械脱，于重禁之中若有人导之者，遂奔杨佺期，佺期以为洛阳令。
fú zuǎn jí dì shī nú lǜ pī yú zhòng shù wàn bēn jù xìng chéng
苻纂及弟师奴率丕余众数万，奔据杏城。
fú dēng chēng zūn hào wěi shì pī wèi āi píng huáng dì
苻登称尊号，伪谥丕为哀平皇帝。
pī zhī chén zuǒ jiē méi mù róng yǒng yǒng nǎi jìn jù shàng dǎng zhī zhǎng zǐ jiàn chēng dà hào gǎi yuán yuē zhōng xīng
丕之臣佐皆没慕容永，永乃进据上党之长子，僭称大号，改元曰中兴。
pī zài wèi èr nián ér bài
丕在位二年而败。
dēng zì wén gāo jiān zhī zú sūn yě
登字文高，坚之族孙也。
fù chang jiàn zhī shì wèi tài wèi sī mǎ lǒng dōng tài shǒu jiàn jié jiāng jūn hòu wèi fú shēng suǒ shā
父敞，健之世为太尉司马、陇东太守、建节将军，后为苻生所杀。
jiān jí wěi wèi zhuī zèng yòu jiāng jūn liáng zhōu cì shǐ yǐ dēng xiōng tóng chéng sì
坚即伪位，追赠右将军、凉州刺史，以登兄同成嗣。
máo xìng zhī zhèn shàng guī yǐ wéi zhǎng shǐ
毛兴之镇上邽， 以为长史。
dēng shǎo ér xióng yǒng yǒu zhuàng qì cū xiǎn bù xiū xì xíng gù jiān fú zhī qí yě
登少而雄勇，有壮气，粗险不修细行，故坚弗之奇也。
zhǎng ér zhé jié jǐn hòu pō lǎn shū chuán
长而折节谨厚， 颇览书传。
bài diàn shàng jiàng jūn shāo qiān yǔ lín jiān yáng wǔ jiàng jūn cháng ān lìng zuò shì chù wèi dí dào zhǎng
拜殿上将军，稍迁羽林监、扬武将军、长安令，坐事黜为狄道长。
jí guān zhōng luàn qù xiàn guī máo xìng
及关中乱，去县归毛兴。
tóng chéng yán yú xìng qǐng yǐ dēng wèi sī mǎ cháng zài yíng bù
同成言于兴，请以登为司马，常在营部。
dēng dù liàng bù qún hǎo wèi qí lüè tóng chéng cháng wèi zhī yuē rǔ wén bù zài qí wèi bù móu qí zhèng wú shù gàn shí jiāng wèi bó shí zhě bù xǔ
登度量不群，好为奇略，同成常谓之曰：“汝闻不在其位，不谋其政，无数干时，将为博识者不许。
wú fēi jí rǔ kǒng huò bù xǐ rén wàng yù ěr zì shì kě zhǐ
吾非疾汝，恐或不喜人妄豫耳，自是可止。
rǔ hòu de zhèng zì kě zhuān yì
汝后得政，自可专意。
shí rén wén tóng chéng yán duō yǐ wéi jí dēng ér yì bì zhī
”时人闻同成言， 多以为疾登而抑蔽之。
dēng nǎi píng jì bù wàng jiāo yóu
登乃屏迹不妄交游。
xìng yǒu shì zé zhào zhī xì wèi zhī yuē xiǎo sī mǎ kě zuò píng shì
兴有事则召之，戏谓之曰：“小司马可坐评事。
dēng chū yán zhé xī lǐ zhōng xìng nèi fú yān rán jìng dàn ér bù néng wěi rèn
”登出言辄析理中，兴内服焉，然敬惮而不能委任。
yáo cháng zuò luàn qiǎn qí dì shuò dé lǜ zhòng fá máo xìng xiāng chí jiǔ zhī
姚苌作乱，遣其弟硕德率众伐毛兴，相持久之。
xìng jiāng sǐ gào tóng chéng yuē yǔ qīng lěi nián gòng jī nì qiāng shì zhōng bù kè hé hèn zhī shēn
兴将死，告同成曰：“与卿累年共击逆羌，事终不克， 何恨之深！
kě yǐ hòu shì fù qīng xiǎo dì sī mǎ tiǎn shuò dé zhě bì cǐ rén yě
可以后事付卿小弟司马，殄硕德者，必此人也。
qīng kě huàn shè sī mǎ shì
卿可换摄司马事。
dēng jì dài wèi píng suì zhuān tǒng zhēng fá
登既代卫平，遂专统征伐。
shì shí suì hàn zhòng jī dào jìn xiāng wàng dēng měi zhàn shā zéi míng wéi shú shí wèi jūn rén yuē rǔ děng cháo zhàn mù biàn bǎo ròu hé yōu yú jī
是时岁旱众饥，道殣相望，登每战杀贼，名为熟食， 谓军人曰：“汝等朝战，幕便饱肉，何忧于饥！
shì zhòng cóng zhī dàn sǐ rén ròu zhé bǎo jiàn néng dòu
”士众从之，啖死人肉，辄饱健能斗。
yáo cháng wén zhī jí zhào shuò dé yuē rǔ bù lái bì wèi fú dēng suǒ shí jǐn
姚苌闻之，急召硕德曰：“汝不来，必为苻登所食尽。
shuò dé yú shì xià lǒng bēn cháng
”硕德于是下陇奔苌。
jí pī bài pī shàng shū kòu yí fèng pī zi bó hǎi wáng yì jì běi wáng chǎng zì xìng chéng bēn dēng
及丕败，丕尚书寇遗奉丕子渤海王懿、济北王昶自杏城奔登。
dēng nǎi jù pī sǐ wèn yú shì wèi pī fā sāng xíng fú sān jūn gǎo sù
登乃具丕死问， 于是为丕发丧行服，三军缟素。
dēng qǐng lì yì wéi zhǔ zhòng xián yuē bó hǎi wáng suī xiān dì zhī zǐ rán nián zài yòu chōng wèi kān duō nàn
登请立懿为主，众咸曰：“渤海王虽先帝之子，然年在幼冲，未堪多难。
guó luàn ér lì zhǎng jūn chūn qiū zhī yì yě
国乱而立长君，《春秋》之义也。
sān lǔ kuà jiàn kòu lǚ yīn qiáng chái láng xiāo jìng jǔ mù ér shì zì è yùn zhī jí mò shén yú sī
三虏跨僭，寇旅殷强，豺狼枭镜，举目而是，自厄运之极，莫甚于斯。
dài wáng tǐng jiàn xī zhōu fèng xiáng qín lǒng piān shī zàn jiē yáo cháng bēn kuì yī zhàn zhī gōng kě wèi guāng gé tiān de
大王挺剑西州，凤翔秦、陇，偏师暂接，姚苌奔溃，一战之功，可谓光格天地。
yi lóng xiāng wǔ fèn zhěng bá jiù jīng yǐ shè jì zōng miào wèi xiān bù kě gù cáo zāng wú zhá yī jiè wēi jié yǐ shī tú yùn zhī jī bù jiàn zhōng xìng zhī yè yě
宜龙骧武奋，拯拔旧京，以社稷宗庙为先，不可顾曹臧、吴札一介微节，以失图运之机，不建中兴之业也。
dēng yú shì yǐ tài yuán shí yī nián jiàn jí huáng dì wèi dà shè jìng nèi gǎi yuán yuē tài chū
”登于是以太元十一年僭即皇帝位，大赦境内，改元曰太初。
lì jiān shén zhǔ yú jūn zhōng zài yǐ zī píng yǔ bǎo qīng gài chē jiàn huáng qí wǔ bēn zhī shì sān bǎi rén yǐ wèi zhī jiāng zhàn bì gào fán yù suǒ wéi qǐ zhǔ ér hòu xíng
立坚神主于军中，载以辎𫐌，羽葆青盖，车建黄旗，武贲之士三百人以卫之， 将战必告，凡欲所为，启主而后行。
shàn jiǎ zuǎn bīng jiāng yǐn shī ér dōng nǎi gào jiān shén zhǔ yuē wéi zēng sūn huáng dì chén dēng yǐ tài huáng dì zhī líng gōng jiàn bǎo wèi
缮甲纂兵，将引师而东，乃告坚神主曰：“维曾孙皇帝臣登，以太皇帝之灵恭践宝位。
xī wǔ jiāng zhī nán zéi qiāng sì hài yú shèng gōng shí dēng zhī zuì yě
昔五将之难，贼羌肆害于圣躬，实登之罪也。
jīn hé yì lǚ zhòng yú wǔ wàn jīng jiá jìn bīng zú yǐ lì gōng nián gǔ fēng ráng zú yǐ zī shàn
今合义旅，众余五万，精甲劲兵，足以立功，年谷丰穰，足以资赡。
jí rì xīng yán diàn mài zhí zào zéi tíng fèn bù gù mìng yǔn yuè wéi qī zhù shàng bào huáng dì kù yuān xià xuě chén zǐ dà chǐ
即日星言电迈，直造贼庭，奋不顾命，陨越为期，庶上报皇帝酷冤，下雪臣子大耻。
wéi dì zhī líng jiàng jiān jué chéng
惟帝之灵，降监厥诚。
yīn qū xī liú tì
”因觑欷流涕。
jiàng shì mò bù bēi tòng jiē kè móu kǎi wèi sǐ xiū zì shì yǐ zhàn sǐ wèi zhì
将士莫不悲恸，皆刻𫓴铠为“死休”字，示以战死为志。
měi zhàn yǐ cháng shuò gōu rèn wèi fāng yuán dà zhèn zhī yǒu hòu bó cóng zhōng fēn pèi gù rén zì wèi zhàn suǒ xiàng wú qián
每战以长槊钩刃为方圆大阵，知有厚薄，从中分配，故人自为战，所向无前。
chū cháng ān zhī jiāng bài yě jiān zhōng lěi jiāng jūn xú sōng tún qí xiào wèi hú kōng gè jù zhòng wǔ qiān jù xiǎn zhù bǎo yǐ zì gù ér shòu yáo cháng guān jué
初，长安之将败也，坚中垒将军徐嵩、屯骑校尉胡空各聚众五千，据险筑堡以自固，而受姚苌官爵。
jí cháng zhī hài jiān sōng děng yǐ wáng lǐ zàng jiān yú èr bǎo zhī jiān
及苌之害坚，嵩等以王礼葬坚于二堡之间。
zhì shì gè lǜ zhòng jiàng dēng
至是，各率众降登。
bài sōng zhèn jūn jiāng jūn yōng zhōu cì shǐ kōng fǔ guó jiāng jūn jīng zhào yǐn
拜嵩镇军将军、雍州刺史，空辅国将军、京兆尹。
dēng fù gǎi zàng jiān yǐ tiān zǐ zhī lǐ
登复改葬坚以天子之礼。
yòu jiàn lì qí qī máo shì wèi huáng hòu dì yì wèi huáng tài dì
又僭立其妻毛氏为皇后，弟懿为皇太弟。
qiǎn shǐ bài fú zuǎn wèi shǐ chí jié shì zhōng dū du zhōng wài zhū jūn shì tài shī lǐng dà sī mǎ jìn fēng lǔ wáng zuǎn dì shī nú wèi fǔ jūn dà jiàng jūn bīng zhōu mù shuò fāng gōng
遣使拜苻纂为使持节、侍中、都督中外诸军事、太师，领大司马，进封鲁王，纂弟师奴为抚军大将军、并州牧、朔方公。
zuǎn nù wèi shǐ zhě yuē bó hǎi wáng shì zǔ zhī sūn xiān dì zhī zǐ nán ān wáng hé yóu bù lì ér zì zūn hu
纂怒谓使者曰：“渤海王世祖之孙，先帝之子，南安王何由不立而自尊乎？
zuǎn zhǎng shǐ wáng lǚ jiàn yuē nán ān yǐ lì lǐ wú zhōng gǎi
”纂长史王旅谏曰：“南安已立，理无中改。
zéi lǔ wèi píng bù kě zōng shì zhī zhōng zì wèi chóu dí yuán dài wáng yuǎn zōng guāng wǔ tuī shèng gōng zhī yì xiāo èr lǔ zhī hòu xú gèng tú zhī
贼虏未平，不可宗室之中自为仇敌，原大王远踪光武推圣公之义，枭二虏之后，徐更图之。
zuǎn nǎi shòu mìng
”纂乃受命。
yú shì èr xiàn lǔ shuài péng pèi gǔ tú gè dǒng chéng zhāng lóng shì xīn píng qiāng léi è dì děng jǐn yīng zhī yǒu zhòng shí yú wàn
于是贰县虏帅彭沛谷、屠各董成、张龙世、新平羌雷恶地等尽应之，有众十余万。
zuǎn qiǎn shī nú gōng shàng jùn qiāng qiú jīn dà hēi jīn luò shēng dà hēi děng nì zhàn dà bài zhī zhǎn shǒu wǔ qiān bā bǎi
纂遣师奴攻上郡羌酋金大黑、金洛生，大黑等逆战，大败之，斩首五千八百。
dēng yǐ dòu chōng wèi chē qí dà jiàng jūn nán qín zhōu mù yáng dìng wèi dà jiàng jūn yì zhōu mù yáng bì wèi sī kōng liáng zhōu mù
登以窦冲为车骑大将军、南秦州牧，杨定为大将军、益州牧，杨璧为司空、梁州牧。
fú zuǎn bài yáo shuò dé yú jīng yáng yáo cháng zì yīn mì jù zuǎn zuǎn tuì tún fū lù
苻纂败姚硕德于泾阳，姚苌自阴密距纂，纂退屯敷陆。
dòu chōng gōng cháng qiān yōng èr chéng kè zhī zhǎn qí jiāng jūn yáo yuán píng zhāng lüè děng
窦冲攻苌汧、雍二城， 克之，斩其将军姚元平、张略等。
yòu yǔ cháng zhàn yú qiān dōng wèi cháng suǒ bài
又与苌战于汧东，为苌所败。
dēng cì yú wǎ tíng
登次于瓦亭。
cháng gōng péng pèi gǔ bǎo xiàn zhī pèi gǔ bēn xìng chéng cháng qiān yīn mì
苌攻彭沛谷堡，陷之，沛谷奔杏城，苌迁阴密。
dēng zhēng lǔ féng yì tài shǒu lán dú lǜ zhòng èr wàn zì pín yáng rù yú hé níng yǔ fú zuǎn shǒu wěi jiāng tú cháng ān
登征虏、冯翊太守兰犊率众二万自频阳入于和宁，与苻纂首尾，将图长安。
shī nú quàn qí xiōng zuǎn chēng zūn hào zuǎn bù cóng nǎi shā zuǎn zì lì wèi qín gōng
师奴劝其兄纂称尊号，纂不从，乃杀纂，自立为秦公。
lán dú jué zhī jiē wèi yáo cháng suǒ bài
兰犊绝之，皆为姚苌所败。
dēng jìn suǒ hú kōng bǎo róng xià guī zhī zhě shí yǒu yú wàn
登进所胡空堡，戎夏归之者十有余万。
yáo cháng qiǎn qí jiāng jūn yáo fāng chéng gōng xiàn xú sōng bǎo sōng bèi shā xī kēng róng shì
姚苌遣其将军姚方成攻陷徐嵩堡，嵩被杀，悉坑戎士。
dēng lǜ zhòng xià lǒng rù cháo nà yáo cháng jù wǔ dū xiāng chí lèi zhàn hù yǒu shèng fù
登率众下陇入朝那，姚苌据武都相持，累战互有胜负。
dēng jūn zhōng dà jī shōu shèn yǐ gōng bīng shì
登军中大饥， 收葚以供兵士。
lì qí zi chóng wèi huáng tài zǐ biàn wèi nán ān wáng shàng wèi běi hǎi wáng
立其子崇为皇太子，弁为南安王，尚为北海王。
yáo cháng tuì huán ān dìng
姚苌退还安定。
dēng jiù shí xīn píng liú qí dà jūn yú hú kōng bǎo lǜ qí wàn yú wéi cháng yíng sì miàn dà kū āi shēng dòng rén
登就食新平，留其大军于胡空堡，率骑万余围苌营，四面大哭，哀声动人。
cháng è zhī nǎi mìng sān jūn kū yǐ yīng dēng dēng nǎi yǐn tuì
苌恶之， 乃命三军哭以应登，登乃引退。
cháng yǐ dēng pín zhàn zhé shèng wèi jiān yǒu shén yàn yì yú jūn zhōng lì jiān shén zhǔ qǐng yuē wǎng nián xīn píng zhī huò fēi cháng zhī zuì
苌以登频战辄胜，谓坚有神验，亦于军中立坚神主，请曰：“往年新平之祸， 非苌之罪。
chén xiōng xiāng cóng shǎn běi dù jiǎ lù qiú xi hú sǐ shǒu qiū yù zàn jiàn xiāng lǐ
臣兄襄从陕北渡，假路求西，狐死首丘，欲暂见乡里。
bì xià yǔ fú méi yào lù jù jī bù suí ér méi
陛下与苻眉要路距击，不遂而没。
xiāng chì chén xíng shā fēi chén zhī zuì
襄敕臣行杀，非臣之罪。
fú dēng bì xià mò zú shàng yù fù chóu chén wèi xiōng bào chǐ yú qíng lǐ hé fù
苻登陛下末族，尚欲复雠，臣为兄报耻， 于情理何负！
xī bì xià jiǎ chén lóng xiāng zhī hào wèi chén yuē zhèn yǐ lóng xiāng jiàn yè qīng qí miǎn zhī
昔陛下假臣龙骧之号，谓臣曰：‘朕以龙骧建业，卿其勉之！
míng zhào zhāo rán yán yóu zài ěr
’明诏昭然，言犹在耳。
bì xià suī guò shì wèi shén qǐ jiǎ shǒu yú fú dēng ér tú chén wàng qián zhēng shí yán yá
陛下虽过世为神，岂假手于苻登而图臣，忘前征时言邪！
jīn wèi bì xià lì shén xiàng kě guī xiū yú cǐ wù jì chén guò tīng chén zhì chéng
今为陛下立神象，可归休于此，勿计臣过，听臣至诚。
dēng jìn shī gōng cháng jì ér shēng lóu wèi cháng yuē zì gǔ jí jīn ān yǒu shā jūn ér fǎn lì shén xiàng qǐng fú wàng yǒu yì hu
”登进师攻苌，既而升楼谓苌曰： “自古及今，安有杀君而反立神象请福，望有益乎！
dà hū yuē shā jūn zéi yáo cháng chū lái wú yǔ rǔ jué zhī hé wéi wǎng hài wú gū
”大呼曰：“杀君贼姚苌出来， 吾与汝决之，何为枉害无辜！
cháng dàn ér bù yīng
”苌惮而不应。
cháng zì lì jiān shén xiàng zhàn wèi yǒu lì jūn zhōng měi yè jīng kǒng nǎi yán gǔ zhǎn xiàng shǒu yǐ sòng dēng
苌自立坚神象，战未有利，军中每夜惊恐，乃严鼓斩象首以送登。
dēng jiāng jūn dòu luò dòu yú děng móu fǎn fā jué chū bēn yú cháng
登将军窦洛、窦于等谋反发觉，出奔于苌。
dēng jìn tǎo péng chí bù kè gōng mí jiě yíng jí fán chuān zhū bǎo jiē kè zhī
登进讨彭池不克，攻弥姐营及繁川诸堡，皆克之。
cháng lián zhàn lǚ bài nǎi qiǎn qí zhōng jūn yáo chóng xí dà jiè dēng yǐn shī yào zhī dà bài chóng yú ān qiū fú zhǎn èr wàn wǔ qiān jìn gōng cháng jiāng wú zhōng táng kuāng yú píng liáng kè zhī yǐ shàng shū fú shuò yuán wèi qián jìn jiāng jūn miè qiāng xiào wèi shù píng liáng
苌连战屡败，乃遣其中军姚崇袭大界，登引师要之，大败崇于安丘， 俘斩二万五千，进攻苌将吴忠、唐匡于平凉，克之，以尚书苻硕原为前禁将军、灭羌校尉，戍平凉。
dēng jìn jù gǒu tóu yuán yǐ bī ān dìng
登进据苟头原以逼安定。
cháng lǜ qí sān wàn yè xí dà jiè yíng xiàn zhī shā dēng qī máo shì jí qí zi biàn shàng qín míng jiàng shù shí rén qū lüě nán nǚ wǔ wàn yú kǒu ér qù
苌率骑三万夜袭大界营，陷之，杀登妻毛氏及其子弁、尚，擒名将数十人，驱掠男女五万余口而去。
dēng shōu hé yú bīng tuì jù hú kōng bǎo qiǎn shǐ jī shū jiā dòu chōng dà sī mǎ piào qí jiāng jūn qián fēng dà dū dū dū du lǒng dōng zhū jūn shì yáng dìng zuǒ chéng xiàng shàng dà jiàng jūn dū du zhōng wài zhū jūn shì yáng bì dà jiàng jūn dū du lǒng yòu zhū jūn shì
登收合余兵，退据胡空堡，遣使赍书加窦冲大司马、骠骑将军、前锋大都督、 都督陇东诸军事，杨定左丞相、上大将军、都督中外诸军事，杨璧大将军、都督陇右诸军事。
qiǎn chōng lǜ jiàn zhòng wèi xiān qū zì fán chuān qù cháng ān
遣冲率见众为先驱，自繁川趣长安。
dēng lǜ zhòng cóng xīn píng jìng jù xīn fēng zhī qiān hù gù
登率众从新平迳据新丰之千户固。
shǐ dìng lǜ lǒng shàng zhū jūn wèi qí hòu jì bì liú shǒu chóu chí
使定率陇上诸军为其后继，璧留守仇池。
yòu mìng qí bīng zhōu cì shǐ yáng zhèng jì zhōu cì shǐ yáng jiè lǜ suǒ tǒng dà huì cháng ān
又命其并州刺史杨政、冀州刺史杨楷率所统大会长安。
cháng qiǎn qí jiāng jūn wáng pò lǔ lüè de qín zhōu yáng dìng jí pò lǔ zhàn yú qīng shuǐ zhī gé nú bǎn dà bài zhī
苌遣其将军王破虏略地秦州，杨定及破虏战于清水之格奴坂，大败之。
dēng gōng zhāng lóng shì yú yāng quán bǎo yáo cháng jiù zhī dēng yǐn tuì
登攻张龙世于鸯泉堡，姚苌救之，登引退。
cháng mì qiǎn qí jiāng rèn pén zōng dù zhà wèi nèi yìng qiǎn shǐ zhāo dēng xǔ kāi mén nà zhī
苌密遣其将任瓫、宗度诈为内应，遣使招登，许开门纳之。
dēng yǐ wéi rán
登以为然。
léi è dì chí wèi dēng yuē yáo cháng duō jì lüè shàn yù rén bì wèi jiān biàn yuàn shēn yi xiáng sī
雷恶地驰谓登曰：“姚苌多计略，善御人，必为奸变，愿深宜详思。
dēng nǎi zhǐ
”登乃止。
cháng wén è dì zhī yì dēng yě wèi zhū jiāng yuē cǐ qiāng duō jiān zhì jīn qí yì dēng shì bì wú chéng
苌闻恶地之诣登也，谓诸将曰：“此羌多奸智，今其诣登，事必无成。
dēng wén cháng xuán mén yǐ dài zhī dà jīng wèi zuǒ yòu yuē léi zhēng dōng qí dài shèng hu
”登闻苌悬门以待之，大惊，谓左右曰：“雷征东其殆圣乎！
wēi cǐ gōng zhèn jǐ wèi shù zǐ suǒ wù
微此公，朕几为竖子所误。
cháng gōng xiàn xīn luó bǎo
”苌攻陷新罗堡。
cháng fǔ fēng tài shǒu qí yì nán bēn dēng
苌抚风太守齐益男奔登。
dēng jiāng jūn lù chái qiáng wǔ děng bìng yǐ zhòng jiàng yú cháng
登将军路柴、 强武等并以众降于苌。
dēng gōng cháng jiāng zhāng yè shēng yú lǒng dōng cháng jiù zhī bù kè ér tuì
登攻苌将张业生于陇东，苌救之，不克而退。
dēng jiāng jūn wèi hè fēi gōng yáo dàng chéng yú xìng chéng wèi cháng suǒ shā
登将军魏褐飞攻姚当成于杏城，为苌所杀。
féng yì guō zhì qǐ bīng guǎng xiāng yǐ yīng dēng xuān xí sān fǔ yuē yì gǎn jūn zǐ lì dòng xiǎo rén
冯翊郭质起兵广乡以应登，宣檄三辅曰：“义感君子，利动小人。
wú děng shēng féng xiān dì yáo shùn zhī huà lěi shì shòu ēn fēi cháng bó nà yán zhī zǐ jí qīng xiào mù shǒu zhī yìn ér kě zuò shì chái láng rěn hài jūn fù
吾等生逢先帝尧、舜之化，累世受恩，非常伯纳言之子，即卿校牧守之胤，而可坐视豺狼忍害君父！
luǒ shī jiàn jí tòng jié yōu quán shān líng wú sōng suì zhī zhào líng zhǔ wú qīng miào zhī sòng zéi chén mò dà zhī shén zì gǔ suǒ wèi wén
裸尸荐棘，痛结幽泉，山陵无松隧之兆，灵主无清庙之颂，贼臣莫大之甚， 自古所未闻。
suī rú tú zhī kǔ xián liǎo zhī xīn hé yǐ yù zhī
虽茹荼之苦，衔蓼之辛，何以谕之！
yáo cháng qióng xiōng sì hài dú bèi rén shén yú tú chèn lì shǔ wàn wú yī fēn ér gǎn wàng qiè zhòng míng hòu yán shùn xī rì yuè gù suǒ bù zhào èr yí shí yì bù yù
姚苌穷凶肆害，毒被人神，于图谶历数万无一分，而敢妄窃重名，厚颜瞬息，日月固所不照，二仪实亦不育。
huáng tiān suī yù jué zhī yì jiāng jiǎ shǒu yú zhōng jié
皇天虽欲绝之，亦将假手于忠节。
fán bǎi jūn zǐ jiē sù jiàn shén huà yǒu huái yì fāng hán chǐ ér cún shú ruò dǎo dào ér méi hu
凡百君子，皆夙渐神化，有怀义方，含耻而存，孰若蹈道而没乎！
zhòng xián rán zhī
”众咸然之。
wéi zhèng xiàn rén gǒu yào bù cóng jù zhòng shù qiān yīng yáo cháng
唯郑县人苟曜不从，聚众数千应姚苌。
dēng yǐ zhì wèi píng dōng jiāng jūn féng yì tài shǒu
登以质为平东将军、冯翊太守。
zhì qiǎn bù jiàng fá yào dà bài ér guī
质遣部将伐曜，大败而归。
zhì nǎi dōng yǐn yáng jiè yǐ wéi shēng yuán yòu yǔ yào zhàn yú zhèng dōng wèi yào suǒ bài suì guī yú cháng cháng yǐ wéi jiāng jūn
质乃东引杨楷，以为声援，又与曜战于郑东，为曜所败，遂归于苌，苌以为将军。
zhì zhòng jiē kuì sàn
质众皆溃散。
dēng zì yōng gōng cháng jiāng jīn wēn yú fàn shì bǎo kè zhī suì dù wèi shuǐ gōng cháng jīng zhào tài shǒu wéi fàn yú duàn shì bǎo bù kè jìn jù qū láo
登自雍攻苌将金温于范氏堡，克之，遂渡渭水，攻苌京兆太守韦范于段氏堡， 不克，进据曲牢。
gǒu yào yǒu zhòng yī wàn jù nì fāng bǎo mì yīng dēng dēng qù qū láo fán chuān cì yú mǎ tóu yuàn
苟曜有众一万，据逆方堡，密应登，登去曲牢繁川，次于马头愿。
cháng lǜ qí lái jù dà zhàn bài zhī zhǎn qí shàng shū wú zhōng jìn gōng xīn píng
苌率骑来距，大战败之，斩其尚书吴忠，进攻新平。
cháng lǜ zhòng jiù zhī dēng yǐn tuì fù gōng ān dìng wèi cháng suǒ bài jù lù chéng bǎo
苌率众救之，登引退，复攻安定，为苌所败，据路承堡。
shì shí cháng jí bìng jiàn fú jiān wèi chóng
是时苌疾病，见苻坚为崇。
dēng wén zhī mò mǎ wàn bīng gào jiān shén zhǔ yuē zēng sūn dēng zì shòu rèn zhí gē jǐ jiāng yī jì wèi cháng bù shàng tiān xī yòu huáng jiàn chuí jīn suǒ zài bì kè zéi lǚ bīng cuī
登闻之，秣马万兵，告坚神主曰：“曾孙登自受任执戈，几将一纪，未尝不上天锡祐，皇鉴垂矜，所在必克，贼旅冰摧。
jīn tài huáng dì zhī líng jiàng zāi chèn yú nì qiāng yǐ xíng lèi tuī zhī chǒu lǔ bì jiāng bù zhèn
今太皇帝之灵降灾疢于逆羌，以形类推之，丑虏必将不振。
dēng dāng yīn qí yǔn bì shùn xíng tiān zhū zhěng fù zǐ gōng xiè zuì qīng miào
登当因其陨毙，顺行天诛，拯复梓宫，谢罪清庙。
yú shì dà shè jìng nèi bǎi liáo jìn wèi èr děng
”于是大赦境内，百僚进位二等。
yǔ cháng jiāng yáo chóng zhēng mài yú qīng shuǐ lèi wèi chóng suǒ bài
与苌将姚崇争麦于清水，累为崇所败。
jìn bī ān dìng qù chéng jiǔ shí yú lǐ
进逼安定，去城九十余里。
cháng jí xiǎo chōu lǜ zhòng jù dēng dēng qù yíng nì cháng cháng qiǎn qí jiāng yáo xī lóng bié gōng dēng yíng dēng jù tuì huán
苌疾小瘳，率众距登，登去营逆苌，苌遣其将姚熙隆别攻登营，登惧，退还。
cháng yè yǐn jūn guò dēng yíng sān shí yú lǐ yǐ niè dēng hòu
苌夜引军过登营三十余里以蹑登后。
dàn ér hòu rén gào yuē zéi zhū yíng yǐ kōng bù zhī suǒ xiàng
旦而候人告曰： “贼诸营已空，不知所向。
dēng jīng yuē cǐ wèi hé rén qù lìng wǒ bù zhī lái lìng wǒ bù jué wèi qí jiāng sǐ hū rán fù lái zhèn yǔ cǐ qiāng tóng shì hé qí ě zāi
”登惊曰：“此为何人，去令我不知，来令我不觉，谓其将死，忽然复来，朕与此羌同世，何其厄哉！
suì ba shī hái yōng
”遂罢师还雍。
yǐ dòu chōng wèi yòu chéng xiàng
以窦冲为右丞相。
xún ér chōng pàn zì chēng qín wáng jiàn nián hào
寻而冲叛，自称秦王，建年号。
dēng gōng zhī yú yě rén bǎo chōng qǐng jiù yú yáo cháng cháng qiǎn qí tài zǐ xìng gōng hú kōng bǎo yǐ jiù zhī
登攻之于野人堡，冲请救于姚苌，苌遣其太子兴攻胡空堡以救之。
dēng yǐn bīng hái fù hú kōng bǎo chōng suì yǔ cháng lián hé
登引兵还赴胡空堡，冲遂与苌连和。
zhì shì cháng sǐ dēng wén zhī xǐ yuē yáo xìng xiǎo r wú jiāng shé zhàng yǐ chī zhī
至是苌死，登闻之喜曰：“姚兴小儿，吾将折杖以笞之。
yú shì dà shè jǐn zhòng ér dōng gōng tú gè yáo nú bó pú èr bǎo kè zhī zì gān quán xiàng guān zhōng
”于是大赦，尽众而东，攻屠各姚奴、帛蒲二堡，克之，自甘泉向关中。
xìng zhuī dēng bù jí shù shí lǐ dēng cóng liù mò qù fèi qiáo xìng jiāng yǐn wěi jù qiáo yǐ dài zhī
兴追登不及数十里，登从六陌趣废桥，兴将尹纬据桥以待之。
dēng zhēng shuǐ bù dé zhòng kě sǐ zhě shí èr sān
登争水不得，众渴死者十二三。
yǔ wěi dà zhàn wèi wěi suǒ bài qí yè zhòng kuì dēng dān mǎ bēn yōng
与纬大战，为纬所败，其夜众溃，登单马奔雍。
chū dēng zhī dōng yě liú qí dì sī tú guǎng shǒu yōng tài zǐ chóng shǒu hú kōng bǎo
初，登之东也，留其弟司徒广守雍，太子崇守胡空堡。
guǎng chóng wén dēng bài chū bēn zhòng sàn
广、崇闻登败，出奔， 众散。
dēng zhì wú suǒ guī suì bēn píng liáng shōu jí yí zhòng rù mǎ máo shān
登至，无所归，遂奔平凉，收集遗众入马毛山。
xìng lǜ zhòng gōng zhī dēng qiǎn zi rǔ yīn wáng zōng zhì yú lǒng xī xiān bēi qǐ fú qián guī jié hūn qǐng yuán qián guī qiǎn qí èr wàn jiù dēng
兴率众攻之，登遣子汝阴王宗质于陇西鲜卑乞伏干归，结婚请援，干归遣骑二万救登。
dēng yǐn jūn chū yíng yǔ xìng zhàn yú shān nán wèi xìng suǒ bài dēng bèi shā
登引军出迎，与兴战于山南，为兴所败，登被杀。
zài wèi jiǔ nián shí nián wǔ shí èr
在位九年，时年五十二。
chóng bēn yú huáng zhōng jiàn chēng zūn hào gǎi yuán yán chū
崇奔于湟中，僭称尊号，改元延初。
wěi shì dēng yuē gāo huáng dì miào hào tài zōng
伪谥登曰高皇帝，庙号太宗。
chóng wèi qián guī suǒ zhú chóng dìng jiē sǐ
崇为干归所逐，崇、定皆死。
shǐ jiàn yǐ mù dì yǒng hé qī nián jiàn lì zhì dēng wǔ shì fán sì shí yǒu sì suì yǐ xiào wǔ dì tài yuán shí jiǔ nián miè
始，健以穆帝永和七年僭立，至登五世，凡四十有四岁，以孝武帝太元十九年灭。
suǒ pàn zì dé lín dūn huáng rén yě
索泮，字德林，敦煌人也。
shì wèi guàn zú
世为冠族。
pàn shǎo shí yóu xiá jí zhǎng biàn jié hào xué yǒu zuǒ shì cái qì
泮少时游侠，及长，变节好学，有佐世才器。
zhāng tiān xī fǔ zhèng yǐ pàn wèi guàn jūn jì shì cān jūn
张天锡辅政，以泮为冠军、记室参军。
tiān xī jí wèi bài sī bīng lì wèi jìn zhōng lù shì
天锡即位，拜司兵，历位禁中录事。
zhí fǎ yù yuàn zhōu fǔ sù rán jùn xiàn gǎi jī
执法御掾，州府肃然，郡县改迹。
qiān yǔ lín zuǒ jiān yǒu qín gàn zhī chēng
迁羽林左监，有勤干之称。
chū wèi zhōng lěi jiāng jūn xi jùn wǔ wēi tài shǒu diǎn róng xiào wèi
出为中垒将军、西郡武威太守、典戎校尉。
zhèng wù kuān hé róng xià huái qí huì tiān xī shén jìng zhī
政务宽和，戎夏怀其惠，天锡甚敬之。
fú jiān jiàn ér tàn yuē liáng zhōu xìn duō jūn zǐ
苻坚见而叹曰：“凉州信多君子！
jì ér yǐ pàn hé xī dé wàng bài bié jià
”既而以泮河西德望，拜别驾。
lǚ guāng jì kè gū zāng pàn gù jùn bù jiàng guāng gōng ér huò zhī
吕光既克姑臧，泮固郡不降，光攻而获之。
guāng yuē gū jì píng xī yù jiāng fù nàn jīng shī liáng xī wú zhuàng jué gū guī lù cǐ cháo yán zhī zuì rén qīng hé yì zǔ jùn gù mí zì tóng yuán è
光曰：“孤既平西域，将赴难京师，梁熙无状，绝孤归路，此朝延之罪人， 卿何意阻郡固迷，自同元恶！
pàn lì sè zé guāng yuē jiāng jūn shòu zhào tǎo pàn hú kě shòu zhào luàn liáng zhōu yá
”泮厉色责光曰：“将军受诏讨叛胡，可受诏乱凉州邪？
guǎ jūn hé zuì ér jiāng jūn hài zhī
寡君何罪，而将军害之？
pàn dàn kǔ lì guǎ bù néng gù shǒu yǐ bào jūn fù zhī chóu qǐ rú nì dǐ péng jì wàng fēng fǎn pàn
泮但苦力寡，不能固守以报君父之雠，岂如逆氐彭济望风反叛！
zhǔ miè chén sǐ lǐ zhī cháng yě
主灭臣死，礼之常也。
nǎi jiù xíng yú shì shén sè bù biàn
”乃就刑于市，神色不变。
dì líng yǒu jùn cái shì zhāng tiān xī wèi zhí fǎ zhōng láng rǒng cóng yòu jiān
弟菱，有俊才，仕张天锡为执法中郎、冗从右监。
fú jiān shì zhì fú bō jiāng jūn diǎn nóng dōu wèi yǔ pàn jù bèi hài
苻坚世至伏波将军、典农都尉，与泮俱被害。
xú sōng zì yuán gāo shèng zhī zǐ yě
徐嵩，字元高，盛之子也。
shǎo yǐ qīng bái zhù chēng
少以清白著称。
fú jiān shí jǔ xián liáng wèi láng zhōng shāo qiān cháng ān lìng guì qī zǐ dì fàn fǎ zhě sōng yī jiē kǎo jìng qǐng tuō lù jué
苻坚时举贤良，为郎中，稍迁长安令，贵戚子弟犯法者，嵩一皆考竟，请托路绝。
jiān shén qí zhī wèi qí shū fù chéng yuē rén wéi zhǎng lì gù dāng yìng ěr
坚甚奇之，谓其叔父成曰：“人为长吏，故当应耳。
cǐ nián shào luò luò yǒu duān èr zhī cái
此年少落落，有端贰之才。
qiān shǒu shǐ píng jùn shén yǒu wēi huì
”迁守始平郡，甚有威惠。
jí lěi xiàn yáo fāng chéng zhí ér shù zhī sōng lì sè wèi fāng chéng yuē rǔ yáo cháng zuì yīng wàn sǐ zhǔ shàng zhǐ huáng méi zhī zhǎn ér yòu zhī dāo jù nèi wài wèi wèi liè jiāng wú quǎn mǎ shi yǎng zhī chéng shǒu wèi dà nì
及垒陷， 姚方成执而数之，嵩厉色谓方成曰：“汝姚苌罪应万死，主上止黄眉之斩而宥之， 叨据内外，位为列将，无犬马识养之诚，首为大逆。
rǔ cáo qiāng bèi qǐ kě yǐ rén lǐ qī yě
汝曹羌辈岂可以人理期也！
hé bù sù shā wǒ zǎo jiàn xiān dì qǔ yáo cháng yú dì xià
何不速杀我，早见先帝，取姚苌于地下。
fāng chéng nù sān zhǎn sōng qī qí shǒu wèi biàn qì
”方成怒，三斩嵩，漆其首为便器。
dēng kū zhī āi tòng zèng chē qí dà jiàng jūn yí tóng sān sī shì yuē zhōng wǔ
登哭之哀恸，赠车骑大将军、仪同三司，谥曰忠武。
shǐ chén yuē zì liǎng jīng tiǎn fù jiǔ tǔ fēn bēng chì xiàn chéng shé shǐ zhī xū zǐ chén qiān wā miǎn zhī xué gān gē rì yòng zhàn zhēng fāng xìng yóu zhú lù zhī bìng qū ruò zhān wū zhī mǐ dìng
史臣曰：自两京殄覆，九土分崩，赤县成蛇豕之墟，紫宸迁蛙黾之穴，干戈日用，战争方兴，犹逐鹿之并驱，若瞻乌之靡定。
fú hóng shàn mán zōu zhī jié xiá chéng jié lǔ zhī wēi wáng nǎi fù kuǎn jiāng dōng ér zhì tú guān yòu huò shēng chài dú wèi chěng láng xīn
苻洪擅蛮陬之桀黠，乘羯虏之危亡， 乃附款江东而志图关右，祸生虿毒，未逞狼心。
jiàn jì chéng jiā kè lóng xiōng xù lǜ sī guī zhī zhòng tóu shān xī zhī xì jù yì zhàng zhī yán xiǎn zǒng sān qín zhī guǒ ruì gǎn kuī dà bǎo suì qiè hóng míng xiào shù jiān xióng yǒu kě yán yǐ
健既承家，克隆凶绪，率思归之众， 投山西之隙，据亿丈之岩险，总三秦之果锐，敢窥大宝，遂窃鸿名，校数奸雄，有可言矣。
cháng shēng cǎn nüè bǐng zì lǜ yóu
长生惨虐，禀自率由。
dǔ chén xiàng zhī zāi wèi fǎ xīng zhī yè yǐn
睹辰象之灾，谓法星之夜饮；
rěn shēng líng zhī mìng yí měng shòu zhī cháo jī
忍生灵之命，疑猛兽之朝饥。
dàn sì dú yú xíng cán céng wú xīn yú jiè jù
但肆毒于刑残，曾无心于戒惧。
zhāo luàn sù huò bù yì yi hu
招乱速祸，不亦宜乎！
yǒng gù yǎ liàng guī zī biàn yí zhòng xià yè yú lóng zhī yáo yǒng tǐng cǎo fù zhī xiū zhēng kè jiǎn jiān huí zuǎn chéng wěi lì zūn míng wáng zhī dé jiào chǎn xiān shèng zhī rú fēng fǔ yù lí yuán yōu qín shù zhèng
永固雅量瑰姿，变夷众夏，叶鱼龙之谣咏，挺草付之休征，克翦奸回，纂承伪历，遵明王之德教，阐先圣之儒风，抚育黎元，忧勤庶政。
wáng měng yǐ hóng cái wěi jūn guó fú róng yǐ yì qī zàn jīng lún quán xuē yǐ liàng zhí jìn guī mó shān zhāng yǐ zhōng yǒng huī wēi lüè jùn xián xiào zú qǐ zǐ chéng cái wén wǔ jiān shī dé xíng jù jǔ
王猛以宏材纬军国，苻融以懿戚赞经纶，权薛以谅直进规谟，邓、张以忠勇恢威略，俊贤效足，杞梓呈才， 文武兼施，德刑具举。
nǎi píng yàn dìng shǔ qín dài tūn liáng kuà sān fēn zhī èr jū jiǔ zhōu zhī qī xiá huāng mù yì yōu xiǎn zhái xīn yīn zhǐ mǎ ér xiàn gē tuō qī luán yǐ chéng sòng yīn yǐ gōng móu nǎng liè qǐ zhí huà qià dāng nián
乃平燕定蜀，擒代吞凉，跨三分之二，居九州之七，遐荒慕义，幽险宅心，因止马而献歌，托栖鸾以成颂，因以功侔曩烈，岂直化洽当年！
suī wǔ hú zhī shèng mò zhī bǐ yě
虽五胡之盛，莫之比也。
jì ér zú jǐ kuā shì bì jiàn wéi móu qīng dí nù lín qióng bīng dú wǔ
既而足己夸世，愎谏违谋，轻敌怒邻，穷兵黩武。
duì sān zhèng zhī wèi yè chǐ wǔ yùn zhī yóu guāi qīng shuài tǔ zhī shī qǐ tāo tiān zhī kòu fù qí quǎn yáng zhī lì sì qí tūn shì zhī néng
怼三正之未叶，耻五运之犹乖，倾率土之师，起滔天之寇，负其犬羊之力，肆其吞噬之能。
zì wèi zhàn bì shèng gōng bì qǔ biàn yù míng luán yǔ xué zhu bi yí shān shū jué yǐ hóu chu cái zhù guǎn yǐ xū guī mìng
自谓战必胜，攻必取，便欲鸣鸾禹穴，驻跸疑山，疏爵以侯楚材，筑馆以须归命。
céng fú zhī rén dào zhù shùn shén lǐ hài yíng suī qín zhuō yě zhī qiáng zhōng zhì kūn yáng zhī bài
曾弗知人道助顺， 神理害盈，虽矜涿野之强，终致昆阳之败。
suì shǐ xiōng qú hou xì jiǎo kòu cì jiān bù yáo qǐ qí huò xiān shāo dāng chéng qí luàn jí zōng shè qiān yú tā zú shēn shǒu qìng yú zéi chén yí jiè jiāng lái qǔ xiào tiān xià qǐ bù āi zāi
遂使凶渠候隙，狡寇伺间，步摇启其祸先，烧当乘其乱极，宗社迁于他族，身首罄于贼臣，贻戒将来，取笑天下，岂不哀哉！
qǐ bù miù zāi
岂不谬哉！
fú pī chéng luàn jiàn qiè xún jí qīng bài sī kě wèi tiān zhī suǒ fèi rén bù néng zhī
苻丕承乱僭窃，寻及倾败，斯可谓天之所废，人不能支。
fú dēng jí lí sàn zhī bīng lì sǐ xiū zhī zhì suī zhòng guǎ bù dí nán yǐ lì gōng ér yì liè kāng kǎi yǒu zú chēng yǐ
苻登集离散之兵，厉死休之志，虽众寡不敌，难以立功，而义烈慷慨，有足称矣。
zàn yuē hóng wéi zhuàng yǒng wēi léng dǐ zhǒng
赞曰：洪惟壮勇，威棱氐种。
jiàn jiè shì zī suì xióng guān lǒng
健藉世资，遂雄关、陇。
cháng shēng hūn nüè bài bù xuán zhǒng
长生昏虐，败不旋踵。
yǒng gù zhēn xiáng zhào zì lóng xiāng
永固祯祥，肇自龙骧。
chuí liú fù yǐ qiè dì tú wáng
垂旒负扆，窃帝图王。
huàn shēng zòng dí nán qǐ jīn qiáng
患生纵敌，难起矜强。
pī dēng jiàn jiǎ lún xū yǐ wáng
丕、登僭假， 沦胥以亡。