晋书 · 房玄龄 · Chapter 19 of 130

志·第九章

PinyinModern Translation
Size

fū rén hán tiān dì yīn yáng zhī líng yǒu āi yuè xǐ nù zhī qíng

夫人含天地阴阳之灵,有哀乐喜怒之情。

nǎi shèng chuí fàn yǐ wéi mín jí jié qí jiāo yín yǐ fáng qí bào luàn

乃圣垂范,以为民极,节其骄淫,以防其暴乱;

chóng gāo tiān dì qián jìng guǐ shén liè zūn bēi zhī xù chéng fū fù zhī yì rán hòu wèi guó wèi jiā kě de ér zhì yě

崇高天地,虔敬鬼神,列尊卑之序,成夫妇之义,然后为国为家,可得而治也。

chuán yuē yī rì kè jǐ fù lǐ tiān xià guī rén

《传》曰:“一日克己复礼,天下归仁。

ruò nǎi tài yī chū fēn suì rén zuàn huǒ zhì yǒu chàng yú gōng jiǎn qíng bù yóu hu yù bó ér zhuó xuán liú yú chūn jiàn zhī yòu fén fēng shǐ yú qiū lín zhī wài yì wú de ér quē yān

”若乃太一初分,燧人钻火,志有畅于恭俭,情不由乎玉帛,而酌玄流于春涧之右,焚封豕于秋林之外,亦无得而阙焉。

xuān xū yī shén táng yú jī gǔ dǎi hu lóng zhōu qí wén dà bèi

轩顼依神,唐虞稽古,逮乎隆周,其文大备。

huò chuí bǎi guān zhī fàn zhì bù kān zhī fǎ

或垂百官之范,置不刊之法;

huò lǐ jīng sān bǎi wēi yí sān qiān jiē suǒ yǐ hóng xuān tiān yì diāo kè rén lǐ

或礼经三百,威仪三千,皆所以弘宣天意,雕刻人理。

shū dài jiāo é wáng fēng líng xiè shì kuì guāng guó lǐ yì qiān jiā

叔代浇讹,王风陵谢,事睽光国,礼亦愆家。

zhào jiǎn zǐ wèn tài shū yǐ yī ràng zhōu xuán zhī lǐ duì yuē gài suǒ wèi yí ér fēi lǐ yě

赵简子问太叔以揖让周旋之礼,对曰:“盖所谓仪而非礼也。

tiān jīng dì yì zhī dào zì cí yóu quē

”天经地义之道,自兹尤缺。

āi gōng shí yī nián kǒng zǐ zì wèi fǎn lǔ jī sān dài zhī diǎn chuí bǎi wáng zhī xun shí wú míng hòu dào yē bù xíng

哀公十一年,孔子自卫反鲁,迹三代之典,垂百王之训,时无明后,道噎不行。

ruò fú qíng shàng fēn liú dī fáng zhī rén shì qì

若夫情尚分流,堤防之仁是弃;

jiāo é yì shù zhū sì zhī fēng sī mǐn

浇讹异术,洙泗之风斯泯。

shì yǐ hàn wén ba zài qī zhī sàng zhōng xīng wèi yī jiāo zhī jì suí shí zhī yì bù qí rán yú

是以汉文罢再期之丧,中兴为一郊之祭,随时之义,不其然欤!

ér xī jīng yuán dǐng zhī chén zhōng xīng yǒng píng zhī rì shū bì liú ér yán guàn dài qǐ rú mén ér yǐn zhū shēng liǎng jīng zhī shèng yú sī wèi měi

而西京元鼎之辰,中兴永平之日,疏璧流而延冠带,启儒门而引诸生,两京之盛,于斯为美。

jí shān yú dēng zǔ zé shǐ kuì jīng lǐ yuè héng wěi fú huá xiāng shàng ér jiāo yīn zhī zhì gāng jì huò cún

及山鱼登俎,泽豕睽经,礼乐恒委,浮华相尚,而郊禋之制,纲纪或存。

wèi shì guāng zhái xiàn zhāng sī měi

魏氏光宅,宪章斯美。

wáng sù gāo táng lóng zhī tú bó tōng qián zǎi sān qiān tiáo zhī lǐ shí qī piān zhī xué gè yǐ jiù wén zēng sǔn dāng shì qǐ suǒ wèi zhì jūn yú yáo shùn zhī dào yān

王肃、高堂隆之徒,博通前载,三千条之礼,十七篇之学,各以旧文增损当世,岂所谓致君于尧舜之道焉。

shì shǔ diāo qiáng shí féng bǐ zhèng zhōu yīn zhī diǎn wu duō wéi sú ér yí biān cán cè yóu yǒu kě guān zhě yě

世属雕墙,时逢秕政,周因之典,务多违俗,而遗编残册,犹有可观者也。

jǐng chū yuán nián yíng luò yáng nán wěi sù shān yǐ wéi yuán qiū sì zhī rì yǐ shǐ zǔ dì shùn pèi fáng zǔ shēng yú táo zūn xuán jiǔ fēi jìn shēn wèi zhī gāng jì qí shú néng xìng yú cǐ zhě zāi

景初元年,营洛阳南委粟山以为圆丘,祀之日以始祖帝舜配,房俎生鱼,陶樽玄酒,非搢绅为之纲纪,其孰能兴于此者哉!

xuān jǐng róng lǚ wèi huáng yī zhì

宣景戎旅,未遑伊制。

tài kāng píng wú jiǔ zhōu gòng yī lǐ jīng xián zhì yuè qì tóng guī yú shì qí lǔ zhū shēng gè xié xiāng sù

太康平吴,九州共一,礼经咸至,乐器同归,于是齐鲁诸生,各携缃素。

wǔ huáng dì yì chū píng kòu luàn yì xiān yí fàn

武皇帝亦初平寇乱,意先仪范。

qí jí lǐ yě zé sān máo bù jiǎn rì guān tíng xuān

其吉礼也,则三茅不翦,日观停瑄;

qí xiōng lǐ yě zé shēn yī bù guān jiàng xí chè shàn

其凶礼也,则深衣布冠,降席撤膳。

míng hu yī qiān sān yì zhī yì ér jiào huà xíng yān

明乎一谦三益之义,而教化行焉。

yuán huáng zhōng xīng shì duō quán dào yí wén jiù diǎn bù duàn rú fā

元皇中兴,事多权道,遗文旧典,不断如发。

shì yǐ cháng shì dài miǎo yì què shàng shū yún fāng jīn tiān dì gēng shǐ wàn wù quán yú dàng jìn shì zhī liú bì chuàng qiān líng zhī yīng fàn

是以常侍戴邈诣阙上疏云:“方今天地更始,万物权舆,荡近世之流弊,创千龄之英范。

shì gù shuāng jiàn zhī jié chóng ér fēi bái zhī sú chéng

是故双剑之节崇,而飞白之俗成;

xié qín zhī róng shì ér fù qǔ zhī hé zuò

挟琴之容饰,而赴曲之和作。

qí suǒ yǐ xīng qǐ lǐ wén quàn dì shēn xiān zhī yě

”其所以兴起礼文,劝帝身先之也。

mù āi zhī hòu wáng yóu jiàn tì huán wēn jū kuí zhèng yóu jǐ chū ér yǒu sī huò yào sī wén zēng huī zhí shì zhǔ wēi cháng xiè chén dào zhuān xíng

穆哀之后,王猷渐替,桓温居揆,政由己出,而有司或曜斯文,增晖执事,主威长谢,臣道专行。

jì yuē gǒu wú qí wèi bù kě yǐ zuò lǐ lè qǐ sī zhī wèi yú

《记》曰,“苟无其位,不可以作礼乐”,岂斯之谓欤!

jìn shǐ zé yǒu xún yǐ zhèng chōng cái chéng guó diǎn jiāng zuǒ zé yǒu xún sōng diāo xié sǔn yì cháo yí

晋始则有荀𫖮、郑冲裁成国典,江左则有荀崧、刁协损益朝仪。

zhōu guān wǔ lǐ jí xiōng jūn bīn jiā ér jí lǐ zhī dà mò guò jì sì gù hóng fàn bā zhèng sān rì sì

《周官》五礼,吉凶军宾嘉,而吉礼之大,莫过祭祀,故《洪范》八政,三日祀。

sì zhě suǒ yǐ zhāo xiào shì zǔ tōng yú shén míng zhě yě

祀者,所以昭孝事祖,通于神明者也。

hàn xìng chéng qín miè xué zhī hòu zhì dù duō wèi néng fù gǔ

汉兴,承秦灭学之后,制度多未能复古。

lì dōng xī jīng sì bǎi yú nián gù wǎng wǎng gǎi biàn

历东、西京四百余年,故往往改变。

wèi shì chéng hàn mò dà luàn jiù zhāng tiǎn miè mìng shì zhōng wáng càn shàng shū wèi yǐ cǎo chuàng cháo yí

魏氏承汉末大乱,旧章殄灭,命侍中王粲、尚书卫𫖮草创朝仪。

jí jìn guó jiàn wén dì yòu mìng xún yǐ yīn wèi dài qián shì zhuàn wèi xīn lǐ cān kǎo jīn gǔ gèng qí jié wén yáng hù rèn kǎi yǔ jùn yīng zhēn bìng gòng kān dìng chéng bǎi liù shí wǔ piān zòu zhī

及晋国建,文帝又命荀𫖮因魏代前事,撰为新礼,参考今古,更其节文,羊祜、任恺、庾峻、应贞并共刊定,成百六十五篇,奏之。

tài kāng chū shàng shū pú yè zhū zhěng zòu fù shàng shū láng zhì yú tǎo lùn zhī

太康初,尚书仆射朱整奏付尚书郎挚虞讨论之。

yú biǎo suǒ yí sǔn zēng yuē

虞表所宜损增曰:

chén diǎn xiào gù tài wèi yǐ suǒ zhuàn wǔ lǐ chén yǐ wéi fu gé mìng yǐ chuí tǒng dì wáng zhī měi shì yě lóng lǐ yǐ lǜ jiào bāng guó zhī dà wù yě shì yǐ chén qián biǎo lǐ shì jī liú qiú sù qì shī xíng

臣典校故太尉𫖮所撰《五礼》,臣以为夫革命以垂统,帝王之美事也,隆礼以率教,邦国之大务也,是以臣前表礼事稽留,求速讫施行。

yòu yǐ sāng fú zuì duō yí quē yi jiàn bǔ dìng

又以《丧服》最多疑阙,宜见补定。

yòu yǐ jīn lǐ piān juàn fán zhòng yi suí lèi tōng hé

又以今礼篇卷烦重,宜随类通合。

shì jiǔ bù chū jù jiàn qǐn hēi

事久不出,惧见寝嘿。

gài guān hūn jì huì zhū jí lǐ qí zhì shǎo biàn

盖冠婚祭会诸吉礼,其制少变;

zhì yú sāng fú shì zhī yào yòng ér tè yì shī zhǐ

至于《丧服》,世之要用,而特易失旨。

gù zi zhāng yí gāo zōng liàng yīn sān nián zi sī bù tīng qí zǐ fú chū mǔ zi yóu wèi yì fù kūn dì dà gōng ér zi xià wèi zhī qí shuāi jí kǒng zǐ méi ér mén rén yí yú suǒ fú

故子张疑高宗谅阴三年,子思不听其子服出母,子游谓异父昆弟大功,而子夏谓之齐衰,及孔子没而门人疑于所服。

cǐ děng jiē míng dá xí lǐ yǎng dú zhōu diǎn fǔ shī zhòng ní jiān zì shèng xùn jiǎng yì jī nián jí yù sāng shì yóu shàng ruò cǐ míng sāng lǐ yì huò bù kě bù xiáng yě

此等皆明达习礼,仰读周典,俯师仲尼,渐渍圣训,讲肄积年,及遇丧事,尤尚若此,明丧礼易惑,不可不详也。

kuàng zì cǐ yǐ lái piān zhāng fén sàn qù shèng mí yuǎn sàng zhì guǐ miù gù qí yi yǐ

况自此已来,篇章焚散,去圣弥远,丧制诡谬,固其宜矣。

shì yǐ sāng fú yī juàn juǎn bù yíng wò ér zhēng shuō fēn rán

是以《丧服》一卷,卷不盈握,而争说纷然。

sān nián zhī sàng zhèng yún èr shí qī yuè wáng yún èr shí wǔ yuè

三年之丧,郑云二十七月,王云二十五月。

gǎi zàng zhī fú zhèng yún fú sī sān yuè wáng yún zàng qì ér chú

改葬之服,郑云服缌三月,王云葬讫而除。

jì mǔ chū jià zhèng yún jiē fú wáng yún cóng hu jì jì yù nǎi wèi zhī fú

继母出嫁,郑云皆服,王云从乎继寄育乃为之服。

wú fú zhī shāng zhèng yún zǐ shēng yī yuè kū zhī yī rì wáng yún yǐ kū zhī rì yì fú zhī yuè

无服之殇,郑云子生一月哭之一日,王云以哭之日易服之月。

rú cǐ zhě shén zhòng

如此者甚众。

sāng fú běn wén shěng lüè bì dài zhù jiě shì yì nǎi zhāng

《丧服》本文省略,必待注解事义乃彰;

qí chuán shuō chà xiáng shì chēng zi xià suǒ zuò

其传说差详,世称子夏所作。

zhèng wáng zǔ jīng zōng chuán ér gè yǒu yì tóng tiān xià bìng yí mò zhī suǒ dìng ér yǐ zhí shū gǔ jīng wén ér yǐ jǐn chú zǐ xià chuán jí xiān rú zhù shuō qí shì bù kě de xíng

郑王祖《经》宗《传》,而各有异同,天下并疑,莫知所定,而𫖮直书古《经》文而已,尽除子夏《传》及先儒注说,其事不可得行。

jí qí xíng shì gù dāng hái bān yì shuō yī bǐ yī cǐ fēi suǒ yǐ dìng zhì yě

及其行事,故当还颁异说,一彼一此,非所以定制也。

chén yǐ wéi jīn yi cān cǎi lǐ jì lüè qǔ chuán shuō bǔ qí wèi bèi yī qí shū yì

臣以为今宜参采《礼记》,略取《传》说,补其未备,一其殊义。

kě yī zhǔn wáng jǐng hóu suǒ zhuàn sāng fú biàn chú shǐ lèi tǒng míng zhèng yǐ duàn yí zhēng rán hòu zhì wú èr mén xián tóng suǒ yóu

可依准王景侯所撰《丧服变除》,使类统明正,以断疑争,然后制无二门,咸同所由。

yòu cǐ lǐ dāng bān yú tiān xià bù yí fán duō

又此礼当班于天下,不宜繁多。

yǐ wèi bǎi liù shí wǔ piān piān wèi yī juàn hé shí wǔ yú wàn yán chén yóu wèi juǎn duō wén fán lèi jiē chóng chū

𫖮为百六十五篇,篇为一卷,合十五余万言,臣犹谓卷多文烦,类皆重出。

àn shàng shū yáo diǎn sì shān chuān zhī lǐ wéi yú dōng yuè bèi chēng shēng bì zhī shù chén suǒ yòng zhī yí qí yú zé dàn yuē rú chū

案《尚书·尧典》祀山川之礼,惟于东岳备称牲币之数,陈所用之仪,其余则但曰“如初”。

zhōu lǐ sì tiān de wǔ dì xiǎng xiān wáng qí shì tóng zhě jiē yuē yì rú zhī wén yuē ér yì jǔ

《周礼》祀天地五帝享先王,其事同者皆曰“亦如之”,文约而义举。

jīn lǐ yí shì tóng ér míng yì zhě zhé bié wèi piān juǎn fán ér bù diǎn

今礼仪事同而名异者,辄别为篇,卷烦而不典。

jiē yi shěng wén tōng shì suí lèi hé zhī shì yǒu bù tóng nǎi liè qí yì

皆宜省文通事,随类合之,事有不同,乃列其异。

rú cǐ suǒ jiǎn sān fēn zhī yī

如此,所减三分之一。

yú tǎo lùn xīn lǐ qì yǐ yuán kāng yuán nián shàng zhī

虞讨论新礼讫,以元康元年上之。

suǒ chén wéi míng táng wǔ dì èr shè liù zōng jí jí xiōng wáng gōng zhì dù fán shí wǔ piān

所陈惟明堂五帝、二社六宗及吉凶王公制度,凡十五篇。

yǒu zhào kě qí yì

有诏可其议。

hòu yú yǔ fu xián zuǎn xù qí shì jìng wèi chéng gōng

后虞与傅咸缵续其事,竟未成功。

zhōng yuán fù mò yú zhī jué yí zhù shì qí yí shì yě

中原覆没,虞之《决疑注》,是其遗事也。

dǎi yú jiāng zuǒ pú yè diāo xié tài cháng xún sōng bǔ jī jiù wén guāng lù dài fu cài mó yòu zhǒng xiū qí shì yún

逮于江左,仆射刁协、太常荀崧补缉旧文,光禄大夫蔡谟又踵修其事云。

wèi míng dì tài hé yuán nián zhēng yuè dīng wèi jiāo sì wǔ dì yǐ pèi tiān zōng sì wén dì yú míng táng yǐ pèi shàng dì

魏明帝太和元年正月丁未,郊祀武帝以配天,宗祀文帝于明堂以配上帝。

yú shì shí èr hàn jiāo yīn zhī zhì jù cún wèi suǒ sǔn yì kě zhī

于是时,二汉郊禋之制具存,魏所损益可知。

sì nián bā yuè tiān zǐ dōng xún guò fán chāng shǐ zhí jīn wú zāng bà xíng tài wèi shì yǐ tè niú cí shòu shàn tán

四年八月,天子东巡,过繁昌,使执金吾臧霸行太尉事,以特牛祠受禅坛。

jǐng chū yuán nián shí yuè yǐ mǎo shǐ yíng luò yáng nán wěi sù shān wèi yuán qiū

景初元年十月乙卯,始营洛阳南委粟山为圜丘。

zhào yuē xī hàn shì zhī chū chéng qín miè xué zhī hòu cǎi zhí cán quē yǐ bèi jiāo sì

诏曰:“昔汉氏之初,承秦灭学之后,采摭残缺,以备郊祀。

zì gān quán hòu tǔ yōng gōng wǔ zhì shén zhī zhào wèi duō bù jīng jiàn bìng yǐ xīng fèi wú cháng yī bǐ yī cǐ sì bǎi yú nián fèi wú dì lǐ gǔ dài zhī suǒ gēng lì zhě suì yǒu quē yān

自甘泉后土,雍宫五畤,神祗兆位,多不经见,并以兴废无常,一彼一此,四百余年,废无禘礼,古代之所更立者,遂有阙焉。

cáo shì shì xì chū zì yǒu yú shì

曹氏世系,出自有虞氏。

jīn sì yuán qiū yǐ shǐ zǔ dì shùn pèi hào yuán qiū yuē huáng huáng dì tiān

今祀圜丘以始祖帝舜配,号圜丘曰皇皇帝天。

fāng qiū suǒ jì yuē huáng huáng hòu de yǐ shùn fēi yī shì pèi

方丘所祭曰皇皇后地,以舜妃伊氏配。

tiān jiāo suǒ jì yuē huáng tiān zhī shén yǐ tài zǔ wǔ huáng dì pèi

天郊所祭曰皇天之神,以太祖武皇帝配。

dì jiāo suǒ jì yuē huáng de zhī zhī yǐ wǔ xuān huáng hòu pèi

地郊所祭曰皇地之祗,以武宣皇后配。

zōng sì huáng kǎo gāo zǔ wén huáng dì yú míng táng yǐ pèi shàng dì

宗祀皇考高祖文皇帝于明堂,以配上帝。

shí èr yuè rén zǐ dōng zhì shǐ sì huáng huáng dì tiān yú yuán qiū yǐ shǐ zǔ yǒu yú dì shùn pèi

”十二月壬子冬至,始祀皇皇帝天于圜丘,以始祖有虞帝舜配。

zì zhèng shǐ yǐ hòu zhōng wèi shì bù fù jiāo sì

自正始以后,终魏世不复郊祀。

wèi yuán dì xián xī èr nián shí èr yuè jiǎ zǐ shǐ chí jié shì zhōng tài bǎo zhèng chōng jiān tài wèi sī lì xiào wèi li xǐ fèng huáng dì xǐ shòu cè shū shàn wèi yú jìn

魏元帝咸熙二年十二月甲子,使持节侍中太保郑冲、兼太尉司隶校尉李憙奉皇帝玺绶策书,禅位于晋。

bǐng yín wǔ huáng dì shè tán chǎng yú nán jiāo chái liáo gào lèi yú shàng dì shì shí shàng wèi yǒu zǔ pèi

丙寅,武皇帝设坛场于南郊,柴燎告类于上帝,是时尚未有祖配。

tài shǐ èr nián zhēng yuè zhào yuē yǒu sī qián zòu jiāo sì quán yòng wèi lǐ zhèn bù lǜ gǎi zuò zhī nán lìng biàn wèi yǒng zhì zhòng yì fēn hù suì bù shí dìng bù dé yǐ shí gòng xiǎng shén zhī pèi yǐ zǔ kǎo

泰始二年正月,诏曰:“有司前奏郊祀权用魏礼,朕不虑改作之难,令便为永制,众议纷互,遂不时定,不得以时供飨神祗,配以祖考。

rì xī nán qǐ biǎn shí wàng ān qí biàn jiāo sì

日夕难企,贬食忘安,其便郊祀。

shí qún chén yòu yì wǔ dì jí tiān yě wáng qì shí yì gù shū qí hào suī míng yǒu wǔ qí shí yī shén

”时群臣又议,五帝即天也,王气时异,故殊其号,虽名有五,其实一神。

míng táng nán jiāo yi chú wǔ dì zhī zuò wǔ jiāo gǎi wǔ jīng zhī hào jiē tóng chēng hào tiān shàng dì gè shè yī zuò ér yǐ

明堂南郊,宜除五帝之坐,五郊改五精之号,皆同称昊天上帝,各设一坐而已。

dì jiāo yòu chú xiān hòu pèi sì

地郊又除先后配祀。

dì xī cóng zhī

皇帝都听从了他。

èr yuè dīng chǒu jiāo lǐ xuān huáng dì yǐ pèi tiān zōng sì wén huáng dì yú míng táng yǐ pèi shàng dì

二月丁丑,郊礼宣皇帝以配天,宗祀文皇帝于明堂以配上帝。

shì nián shí yī yuè yǒu sī yòu yì zòu gǔ zhě qiū jiāo bù yì yi bìng yuán qiū fāng qiū yú nán běi jiāo gèng xiū lì tán zhào qí èr zhì zhī sì hé yú èr jiāo

是年十一月,有司又议奏,古者丘郊不异,宜并圆丘方丘于南北郊,更修立坛兆,其二至之祀合于二郊。

dì yòu cóng zhī yī rú xuān dì suǒ yòng wáng sù yì yě

帝又从之,一如宣帝所用王肃议也。

shì yuè gēng yín dōng zhì dì qīn cí yuán qiū yú nán jiāo

是月庚寅冬至,帝亲祠圆丘于南郊。

zì shì hòu yuán qiū fāng zé bù bié lì

自是后,圆丘方泽不别立。

tài kāng sān nián zhēng yuè dì qīn jiāo sì huáng tài zǐ huáng zǐ xī shì cí

太康三年正月,帝亲郊祀,皇太子、皇子悉侍祠。

shí nián shí yuè yòu zhào yuē xiào jīng jiāo sì hòu jì yǐ pèi tiān zōng sì wén wáng yú míng táng yǐ pèi shàng dì

十年十月,又诏曰:“《孝经》‘郊祀后稷以配天,宗祀文王于明堂以配上帝。

ér zhōu guān yún sì tiān lǚ shàng dì yòu yuē sì de lǚ sì wàng

’而《周官》云‘祀天旅上帝’,又曰‘祀地旅四望’。

wàng fēi dì zé míng táng shàng dì bù dé wèi tiān yě

望非地,则明堂上帝不得为天也。

wǎng zhě zhòng yì chú míng táng wǔ dì wèi kǎo zhī lǐ wén bù zhèng

往者众议除明堂五帝位,考之礼文不正。

qiě shī xù yuē wén wǔ zhī gōng qǐ yú hòu jì gù tuī yǐ pèi tiān yān

且《诗序》曰‘文武之功,起于后稷’,故推以配天焉。

xuān dì yǐ shén wǔ chuàng yè jì yǐ pèi tiān fù yǐ xiān dì pèi tiān yú yì yì suǒ bù ān

宣帝以神武创业,既已配天,复以先帝配天,于义亦所不安。

qí fù míng táng jí nán jiāo wǔ dì wèi

其复明堂及南郊五帝位。

mǐn dì dū cháng ān wèi jí lì jiāo miào ér bài

愍帝都长安,未及立郊庙而败。

yuán dì dù jiāng tài xìng èr nián shǐ yì lì jiāo sì yí

元帝渡江,太兴二年始议立郊祀仪。

shàng shū lìng diāo xié guó zǐ jì jiǔ dù yí yì yi xū xuán dōu luò yì nǎi xiū zhī

尚书令刁协、国子祭酒杜夷议,宜须旋都洛邑乃修之。

sī tú xún zǔ jù hàn xiàn dì dōu xǔ jí biàn lì jiāo zì yí yú cǐ xiū fèng

司徒荀组据汉献帝都许即便立郊,自宜于此修奉。

piào qí wáng dǎo pú yè xún sōng tài cháng huá héng zhōng shū shì láng yǔ liàng jiē tóng zǔ yì shì suì shī xíng lì nán jiāo yú yǐ de

骠骑王导、仆射荀崧、太常华恒、中书侍郎庾亮皆同组议,事遂施行,立南郊于已地。

qí zhì dù jiē tài cháng hè xún suǒ dìng duō yī hàn jí jìn chū zhī yí

其制度皆太常贺循所定,多依汉及晋初之仪。

sān yuè xīn mǎo dì qīn jiāo sì xiǎng pèi zhī lǐ yī yī wǔ dì shǐ jiāo gù shì

三月辛卯,帝亲郊祀,飨配之礼一依武帝始郊故事。

shì shí shàng wèi lì běi tán de zhī zhòng shén gòng zài tiān jiāo

是时尚未立北坛,地祗众神共在天郊。

míng dì tài níng sān nián qī yuè shǐ zhào lì běi jiāo wèi jí jiàn ér dì bēng

明帝太宁三年七月,始诏立北郊,未及建而帝崩。

jí chéng dì xián hé bā nián zhēng yuè zhuī shù qián zhǐ yú fù zhōu shān nán lì zhī

及成帝咸和八年正月,追述前旨,于覆舟山南立之。

tiān jiāo zé wǔ dì zhī zuǒ rì yuè wǔ xīng èr shí bā xiù wén chāng běi dǒu sān tái sī mìng xuān yuán hòu tǔ tài yī tiān yī tài wēi jù chén běi jí yǔ shī léi diàn sī kōng fēng bó lǎo rén fán liù shí èr shén yě

天郊则五帝之佐、日月、五星、二十八宿、文昌、北斗、三台、司命、轩辕、后土、太一、天一、太微、句陈、北极、雨师、雷电、司空、风伯、老人,凡六十二神也。

dì jiāo zé wǔ yuè sì wàng sì hǎi sì dú wǔ hú wǔ dì zhī zuǒ yí shān yuè shān bái shān huò shān yī wú lǘ shān jiǎng shān sōng jiāng kuài jī shān qián táng jiāng xiān nóng fán sì shí sì shén yě

地郊则五岳、四望、四海、四渎、五湖、五帝之佐、沂山、岳山、白山、霍山、医无闾山、蒋山、松江、会稽山、钱唐江、先农,凡四十四神也。

jiāng nán zhū xiǎo shān gài jiāng zuǒ suǒ lì yóu rú hàn xī jīng guān zhōng xiǎo shuǐ jiē yǒu jì zhì yě

江南诸小山,盖江左所立,犹如汉西京关中小水皆有祭秩也。

shì yuè xīn wèi sì běi jiāo shǐ yǐ xuān mù zhāng huáng hòu pèi cǐ wèi shì gù shì fēi jìn jiù yě

是月辛未,祀北郊,始以宣穆张皇后配,此魏氏故事,非晋旧也。

kāng dì jiàn yuán yuán nián zhēng yuè jiāng běi jiāo yǒu yí yì

康帝建元元年正月,将北郊,有疑议。

tài cháng gù hé biǎo tài shǐ zhōng hé èr zhì zhī lǐ yú èr jiāo

太常顾和表:“泰始中,合二至之礼于二郊。

běi jiāo zhī yuè gǔ wú míng wén huò yǐ xià zhì huò tóng yòng yáng yuè

北郊之月,古无明文,或以夏至,或同用阳月。

hàn guāng wǔ zhēng yuè xīn wèi shǐ jiàn běi jiāo cǐ zé yǔ nán jiāo tóng yuè

汉光武正月辛未,始建北郊,此则与南郊同月。

jí zhōng xīng cǎo chuàng bǎi dù cóng jiǎn hé qī jiāo yú yī qiū xiàn zhāng wèi bèi quán yòng sī lǐ gài shí yí yě

及中兴草创,百度从简,合七郊于一丘,宪章未备,权用斯礼,盖时宜也。

zhì xián hé zhōng yì bié lì běi jiāo tóng yòng zhēng yuè

至咸和中,议别立北郊,同用正月。

wèi chéng hòu hàn zhēng yuè jì tiān yǐ de pèi

魏承后汉,正月祭天以地配。

shí gāo táng lóng děng yǐ wéi lǐ jì tiān bù yǐ de pèi ér chēng zhōu lǐ sān wáng zhī jiāo yī yòng xià zhēng

时高堂隆等以为礼祭天不以地配,而称《周礼》三王之郊一用夏正。

yú shì cóng hé yì

”于是从和议。

shì yuè xīn wèi nán jiāo xīn yǐ běi jiāo dì jiē qīn fèng

是月辛未南郊,辛已北郊,帝皆亲奉。

ān dì yuán xìng sān nián liú yù tǎo huán xuán zǒu zhī

安帝元兴三年,刘裕讨桓玄,走之。

yǐ mǎo gào yì gōng yú nán jiāo

已卯,告义功于南郊。

shì nián dì meng chen jiāng líng wèi fǎn

是年,帝蒙尘江陵未反。

qí míng nián yīng jiāo cháo yì yǐ wéi yi yī zhōu lǐ zōng bó shè zhí sān gōng xíng shì

其明年应郊,朝议以为宜依《周礼》,宗伯摄职,三公行事。

shàng shū zuǒ chéng wáng nà zhī dú yuē jì bìn jiāo sì zì shì tiān zǐ dāng yáng yǒu jūn cún yān bǐng mìng ér xíng hé suǒ biàn yě

尚书左丞王纳之独曰:“既殡郊祀,自是天子当阳,有君存焉,禀命而行,何所辩也。

jiāo zhī xìng fǒu qǐ rú jīn rì zhī bǐ hu

郊之兴否,岂如今日之比乎!

yì zhě yòu yún jīn yi jiāo gù shì chéng zhì suǒ de lìng sān gōng xíng shì

”议者又云:“今宜郊,故是承制所得令三公行事。

yòu jiāo tiān jí zūn wéi yī ér yǐ gù fēi tiān zǐ bù sì yě

”又“郊天极尊,惟一而已,故非天子不祀也。

shù rén yǐ shàng mò bù zhēng cháng dí zǐ jū wài jiè zǐ zhí shì wèi yǒu bù qīn shòu mìng ér kě jì tiān zhě

庶人以上,莫不蒸尝,嫡子居外,介子执事,未有不亲受命而可祭天者。

nà zhī yòu yuē wǔ huáng shòu shàn yòng èr yuè jiāo yuán dì zhōng xīng yǐ sān yuè jiāo

”纳之又曰:“武皇受禅,用二月郊,元帝中兴,以三月郊。

jīn jiāo shí wèi guò rì wàng yú jià wú wéi yù sù ér shǐ huáng yú xuán fǎn gèng bù dé qīn fèng yě

今郊时未过,日望舆驾,无为欲速,而使皇舆旋反,更不得亲奉也。

yú shì cóng nà zhī yì

”于是从纳之议。

jiāo miào shēng bì bì yù zhī sè suī yǒu chéng wén qín shì duō yǐ liú jū hàn zé dàn yún dú wèi biàn qí sè

郊庙牲币璧玉之色,虽有成文,秦世多以骝驹,汉则但云犊,未辩其色。

jiāng zuǒ nán běi jiāo tóng yòng xuán shēng míng táng miào shè tóng yǐ chì shēng

江左南北郊同用玄牲,明堂庙社同以赤牲。

lǐ yǒu shì gào zǔ mí yi shè zhī wén wèi yǒu gào jiāo zhī diǎn yě

礼,有事告祖祢宜社之文,未有告郊之典也。

hàn yí tiān zǐ zhī sàng shǐ tài wèi gào shì yú nán jiāo tā wú wén yān

汉仪,天子之丧,使太尉告谥于南郊,他无闻焉。

wèi wén dì huáng chū sì nián qī yuè dì jiāng dōng xún yǐ dà jūn dāng chū shǐ tài cháng yǐ yī tè niú gào cí nán jiāo

魏文帝黄初四年七月,帝将东巡,以大军当出,使太常以一特牛告祠南郊。

jí wén dì bēng tài wèi zhōng yáo gào shì nán jiāo jiē shì yǒu shì yú jiāo yě

及文帝崩,太尉钟繇告谥南郊,皆是有事于郊也。

jiāng zuǒ zé fèi

江左则废。

lǐ chūn fēn sì cháo rì yú dōng qiū fēn sì xī yuè yú xi

礼,春分祀朝日于东,秋分祀夕月于西。

hàn wǔ dì jiāo tài zhì píng dàn chū zhú gōng dōng xiàng yī rì qí xī xī xiàng yī yuè

汉武帝郊泰畤,平旦出竹宫,东向揖日,其夕西向揖月。

jì jiāo míng yòu bù zài dōng xī jiāo yě

既郊明,又不在东西郊也。

hòu suì dàn xī cháng bài

后遂旦夕常拜。

gù wèi wén dì zhào yuē hàn shì bù bài rì yú dōng jiāo ér dàn xī cháng yú diàn xià dōng xī bài rì yuè fán xiè shì jiā rén zhī shì fēi shì tiān shén zhī dào yě

故魏文帝诏曰:“汉氏不拜日于东郊,而旦夕常于殿下东西拜日月,烦亵似家人之事,非事天神之道也。

huáng chū èr nián zhēng yuè yǐ hài sì cháo rì yú dōng mén zhī wài yòu wéi lǐ èr fēn zhī yì

”黄初二年正月乙亥,祀朝日于东门之外,又违礼二分之义。

wèi míng dì tài hé yuán nián èr yuè dīng hài sì cháo rì yú dōng jiāo bā yuè jǐ chǒu sì xī yuè yú xi jiāo shǐ de gǔ lǐ

魏明帝太和元年二月丁亥,祀朝日于东郊,八月己丑,祀夕月于西郊,始得古礼。

jí wǔ dì tài kāng èr nián yǒu sī zòu chūn fēn yī jiù qǐng chē jià sì cháo rì hán wēn wèi shì kě bù qīn chū

及武帝太康二年,有司奏,春分依旧请车驾祀朝日,寒温未适,可不亲出。

zhào yuē lǐ yí yi yǒu cháng ruò rú suǒ zòu yǔ gù tài wèi suǒ zhuàn bù tóng fù wèi wú dìng zhì yě

诏曰:“礼仪宜有常,若如所奏,与故太尉所撰不同,复为无定制也。

jiān zhě fāng nán wèi píng gù měi cóng suǒ zòu jīn róng shì mǐ xī wéi cǐ wèi dà

间者方难未平,故每从所奏,今戎事弭息,惟此为大。

àn cǐ zhào dì fù wèi qīn sì cháo rì yě

”案此诏,帝复为亲祀朝日也。

cǐ hòu fèi

此后废。

lǐ jiāo sì hòu jì yǐ pèi tiān zōng sì wén wáng yú míng táng yǐ pèi shàng dì

礼,“郊祀后稷以配天,宗祀文王于明堂以配上帝。

wèi wén dì jí wèi yòng hàn míng táng ér wèi yǒu pèi

”魏文帝即位,用汉明堂而未有配。

míng dì tài hé yuán nián shǐ zōng sì wén dì yú míng táng qí wáng yì xíng qí lǐ

明帝太和元年,始宗祀文帝于明堂,齐王亦行其礼。

jìn chū yǐ wén dì pèi hòu fù yǐ xuān dì xún fù huán yǐ wén dì pèi qí yú wú suǒ biàn gé

晋初以文帝配,后复以宣帝,寻复还以文帝配,其余无所变革。

shì zé jiāo yǔ míng táng tóng pèi yì pèi cēn cī bù tóng yǐ

是则郊与明堂,同配异配,参差不同矣。

zhì yú yì yǐ wéi hàn wèi gù shì míng táng sì wǔ dì zhī shén

挚虞议以为:“汉魏故事,明堂祀五帝之神。

xīn lǐ wǔ dì jí shàng dì jí tiān dì yě

新礼,五帝即上帝,即天帝也。

míng táng chú wǔ dì zhī wèi wéi jì shàng dì

明堂除五帝之位,惟祭上帝。

àn zhòng ní chēng jiāo sì hòu jì yǐ pèi tiān zōng sì wén wáng yú míng táng yǐ pèi shàng dì

案仲尼称‘郊祀后稷以配天,宗祀文王于明堂以配上帝。

zhōu lǐ sì tiān lǚ shàng dì sì de lǚ sì wàng

’《周礼》,祀天旅上帝,祀地旅四望。

wàng fēi dì zé shàng dì fēi tiān duàn kě shi yǐ

望非地,则上帝非天,断可识矣。

jiāo qiū zhī sì sǎo dì ér jì shēng yòng jiǎn lì qì yòng táo páo shì fǎn qí shǐ gù pèi yǐ yuǎn zǔ

郊丘之祀,扫地而祭,牲用茧栗,器用陶匏,事反其始,故配以远祖。

míng táng zhī jì bèi wù yǐ jiàn yù shēng bìng chén biān dòu chéng liè lǐ tóng rén guǐ gù pèi yǐ jìn kǎo

明堂之祭,备物以荐,玉牲并陈,笾豆成列,礼同人鬼,故配以近考。

jiāo táng zhào wèi jū rán yì tǐ shēng láo pǐn wù zhì wén shū qù

郊堂兆位,居然异体,牲牢品物,质文殊趣。

qiě zǔ kǎo tóng pèi fēi wèi zūn yán zhī měi sān rì zài sì fēi wèi bù dú zhī yì qí fēi yī shén yì zú míng yǐ

且祖考同配,非谓尊严之美,三日再祀,非谓不黩之义,其非一神,亦足明矣。

xī zài shàng gǔ shēng wèi míng wáng méi zé pèi wǔ xíng gù tài hào pèi mù shén nóng pèi huǒ shǎo hào pèi jīn zhuān xū pèi shuǐ huáng dì pèi tǔ

昔在上古,生为明王,没则配五行,故太昊配木,神农配火,少昊配金,颛顼配水,黄帝配土。

cǐ wǔ dì zhě pèi tiān zhī shén tóng zhào zhī yú sì jiāo bào zhī yú míng táng

此五帝者,配天之神,同兆之于四郊,报之于明堂。

sì tiān dà qiú ér miǎn sì wǔ dì yì rú zhī

祀天,大裘而冕,祀五帝亦如之。

huò yǐ wéi wǔ jīng zhī dì zuǒ tiān yù wù zhě yě

或以为五精之帝,佐天育物者也。

qián dài xiāng yīn mò zhī huò fèi jìn chū shǐ cóng yì yì

前代相因,莫之或废,晋初始从异议。

gēng wǔ zhào shū míng táng jí nán jiāo chú wǔ dì zhī wèi wéi sì tiān shén xīn lǐ fèng ér yòng zhī

《庚午诏书》,明堂及南郊除五帝之位,惟祀天神,新礼奉而用之。

qián tài yī lìng hán yáng shàng shū yi rú jiù sì wǔ dì

前太医令韩杨上书,宜如旧祀五帝。

tài kāng shí nián zhào yǐ shī yòng

太康十年,诏已施用。

yi dìng xīn lǐ míng táng jí jiāo sì wǔ dì rú jiù

宜定新礼,明堂及郊祀五帝如旧。

zhào cóng zhī

”诏从之。

jiāng zuǒ yǐ hòu wèi huáng xiū jiàn

江左以后,未遑修建。

hàn yí tài shǐ měi suì shàng qí nián lì xiān lì chūn lì xià dà shǔ lì qiū lì dōng cháng dú wǔ shí lìng huáng dì suǒ fú gè suí wǔ shí zhī sè

汉仪,太史每岁上其年历,先立春、立夏、大暑、立秋、立冬常读五时令,皇帝所服,各随五时之色。

dì shēng yù zuò shàng shū lìng yǐ xià jiù xí wèi shàng shū sān gōng láng yǐ lìng zhì àn shàng fèng yǐ rù jiù xí fú dú qì cì jiǔ yī zhī

帝升御坐,尚书令以下就席位,尚书三公郎以令置案上,奉以入,就席伏读讫,赐酒一卮。

wèi shì cháng xíng qí lǐ

魏氏常行其礼。

wèi míng dì jǐng chū yuán nián tōng shì bái yuē qián hòu dàn jiàn dú chūn xià qiū dōng sì shí lìng zhì yú fú huáng zhī shí dú quē bù dú jīn bù jiě qí gù

魏明帝景初元年,通事白曰:“前后但见读春夏秋冬四时令,至于服黄之时,独阙不读,今不解其故。

sàn qí cháng shì lǐng tài shǐ lìng gāo táng lóng yǐ wéi huáng yú wǔ xíng zhōng yāng tǔ yě wáng sì jì gè shí bā rì

”散骑常侍领太史令高堂隆以为“黄于五行,中央土也,王四季各十八日。

tǔ shēng yú huǒ gù yú huǒ yòng shì zhī mò fú huáng sān jì zé fǒu

土生于火,故于火用事之末服黄,三季则否。

qí lìng zé suí sì shí bù yǐ wǔ xíng wèi lìng yě shì yǐ fú huáng wú lìng

其令则随四时,不以五行为令也,是以服黄无令。

sī zé wèi shì bù dú dà shǔ lìng yě

”斯则魏氏不读大暑令也。

jí jìn shòu mìng yì yǒu qí zhì

及晋受命,亦有其制。

fu xián yún lì qiū yī rì bái lù guāng yú zǐ tíng bái qí chén yú yù jiē

傅咸云:“立秋一日,白路光于紫庭,白旗陈于玉阶。

rán zé qí rì qí lù jiē bái yě

”然则其日旗路皆白也。

chéng dì xián hé wǔ nián liù yuè dīng wèi yǒu sī zòu dú qiū lìng

成帝咸和五年六月丁未,有司奏读秋令。

jiān shì zhōng sàn qí cháng shì xún yì jiān huáng mén shì láng sàn qí shì láng cáo yǔ bó yuē shàng shū sān gōng cáo zòu dú qiū lìng yí zhù jiù diǎn wèi bèi

兼侍中散骑常侍荀奕、兼黄门侍郎散骑侍郎曹宇驳曰:“尚书三公曹奏读秋令,仪注旧典未备。

chén děng cān yì guāng lù dài fu chén huá héng yì wǔ huáng dì yǐ qiū xià shèng shǔ cháng quē bù dú lìng zài chūn dōng bù fèi yě

臣等参议光禄大夫臣华恒议,武皇帝以秋夏盛暑,常阙不读令,在春冬不废也。

fu xiān wáng suǒ yǐ shùn shí dú lìng zhě gài hòu tiān ér fèng tiān shí zhèng fú zūn yán zhī suǒ zhòng

夫先王所以顺时读令者,盖后天而奉天时,正服尊严之所重。

jīn fú zhāng duō quē jiā bǐ rè lóng hè chén děng wèi kě rú héng yì yī gù shì quē ér bù dú

今服章多阙,加比热隆赫,臣等谓可如恒议,依故事阙而不读。

zhào kě

”诏可。

liù nián sān yuè yǒu sī zòu jīn yuè shí liù rì lì xià

六年三月,有司奏“今月十六日立夏。

jīn zhèng fú jiàn bèi sì shí dú lìng shì zhī shù tiān hé lóng shā zhī dào wèi jīn gù yi dú xià lìng

今正服渐备,四时读令,是祗述天和隆杀之道,谓今故宜读夏令。

zòu kě

”奏请得到批准。

lǐ mèng chūn zhī yuè nǎi zé yuán chén tiān zǐ qīn zài lěi sì cuò zhī yú cān bǎo jiè zhī yù jiān shuài sān gōng jiǔ qīng zhū hóu dài fū gōng gēng dì jiè

《礼》,孟春之月,“乃择元辰,天子亲载耒耜,措之于参保介之御间,帅三公九卿诸侯大夫躬耕帝藉”。

zhì qín miè xué qí lǐ jiǔ fèi

至秦灭学,其礼久废。

hàn wén dì zhī hòu shǐ xíng sī diǎn

汉文帝之后,始行斯典。

wèi zhī sān zǔ yì jiē qīn gēng jiè tián

魏之三祖,亦皆亲耕藉田。

jí wǔ dì tài shǐ sì nián yǒu sī zòu gēng cí xiān nóng kě lìng yǒu sī xíng shì

及武帝泰始四年,有司奏耕祠先农,可,令有司行事。

zhào yuē fu guó zhī dà shì zài sì yǔ nóng

诏曰:“夫国之大事,在祀与农。

shì yǐ gǔ zhī shèng wáng gōng gēng dì jiè yǐ gōng jiāo miào zhī zī chéng qiě yǐ xùn huà tiān xià

是以古之圣王,躬耕帝藉,以供郊庙之粢盛,且以训化天下。

jìn shì yǐ lái gēng jiè zhǐ yú shù bù zhī zhōng kōng yǒu mù gǔ zhī míng céng wú gòng sì xùn nóng zhī shí ér yǒu bǎi guān chē tú zhī fèi

近世以来,耕藉止于数步之中,空有慕古之名,曾无供祀训农之实,而有百官车徒之费。

jīn xiū qiān mǔ zhī zhì dāng yǔ qún gōng qīng shì gōng jià sè zhī jiān nán yǐ shuài xiān tiān xià

今修千亩之制,当与群公卿士躬稼穑之艰难,以率先天下。

zhǔ zhě xiáng jù qí zhì xià hé nán chù tián dì yú dōng jiāo zhī nán luò shuǐ zhī běi

主者详具其制,下河南,处田地于东郊之南,洛水之北。

ruò wú guān tián suí yí shǐ huàn ér bù dé qīn rén yě

若无官田,随宜使换,而不得侵人也。

yú shì shèng yú yù mù lù yǐ gēng yǐ tài láo sì xiān nóng

”于是乘舆御木辂以耕,以太牢祀先农。

zì huì dì zhī hòu qí shì biàn fèi

自惠帝之后,其事便废。

jiāng zuǒ yuán dì jiāng xiū gēng jiè shàng shū fú wèn jiè tián zhì zūn yīng gōng cí xiān nóng bù

江左元帝将修耕藉,尚书符问“藉田至尊应躬祠先农不”?

hè xún dá hàn yí wú zhǐ yǒu zhì zūn yīng zì jì zhī wén

贺循答:“汉仪无,止有至尊应自祭之文。

rán zé zhōu lǐ wáng zhě jì sì wàng zé cuì miǎn jì shè jì wǔ sì zé chī miǎn yǐ cǐ bù wéi wú qīn jì zhī yì yě

然则《周礼》王者祭四望则毳冕,祭社稷五祀则𫄨冕,以此不为无亲祭之义也。

yi lì liǎng yí zhù

应该增订两条礼仪规定。

hè xún děng suǒ shàng yí zhù yòu wèi xiáng yǔn shì jìng bù xíng

”贺循等所上仪注又未详允,事竟不行。

hòu āi dì fù yù xíng qí diǎn yì bù néng suì

后哀帝复欲行其典,亦不能遂。

hàn yí xiàn yì cháng yǐ yǐ wèi rì cí xiān nóng nǎi gēng yú yǐ de yǐ bǐng xū rì cí fēng bó yú xū de yǐ yǐ chǒu rì cí yǔ shī yú chǒu dì shēng yòng yáng shǐ

汉仪,县邑常以乙未日祠先农,乃耕于乙地,以丙戌日祠风伯于戌地,以已丑日祠雨师于丑地,牲用羊豕。

lì chūn zhī rì jiē qīng fān zé yíng chūn yú dōng jiāo wài yě zhōng

立春之日,皆青幡帻迎春于东郊外野中。

yíng chūn zhì zì yě zhōng chū zé yíng bài zhī ér hái fú jì

迎春至自野中出,则迎拜之而还,弗祭。

sān shí bù yíng

三时不迎。

wèi shì suī tiān zǐ gēng jiè fān zhèn quē zhū hóu bǎi mǔ zhī lǐ

魏氏虽天子耕藉,籓镇阙诸侯百亩之礼。

jí wǔ dì mò yǒu sī zòu gǔ zhū hóu gēng jiè tián bǎi mǔ gōng zhí lěi yǐ fèng shè jì zōng miào yǐ quàn lǜ nóng gōng

及武帝末,有司奏:“古诸侯耕藉田百亩,躬执耒以奉社稷宗庙,以劝率农功。

jīn zhū wáng lín guó yi yī xiū gēng jiè zhī yì

今诸王临国,宜依修耕藉之义。

rán jìng wèi shī xíng

”然竟未施行。

zhōu lǐ wáng hòu shuài nèi wài mìng fù xiǎng xiān cán yú běi jiāo

《周礼》,王后帅内外命妇享先蚕于北郊。

hàn yí huáng hòu qīn sāng dōng jiāo yuàn zhōng cán shì jì cán shén yuē yuàn yǔ fù rén yù shì gōng zhǔ cí yòng shào láo

汉仪,皇后亲桑东郊苑中,蚕室祭蚕神,曰苑窳妇人、寓氏公主,祠用少牢。

wèi wén dì huáng chū qī nián zhēng yuè mìng zhòng gōng cán yú běi jiāo yī zhōu diǎn yě

魏文帝黄初七年正月,命中宫蚕于北郊,依周典也。

jí wǔ dì tài kāng liù nián sàn qí cháng shì huá jiào zòu xiān wáng zhī zhì tiān zǐ zhū hóu qīn gēng jiè tián qiān mǔ hòu fū rén gōng cán sāng

及武帝太康六年,散骑常侍华峤奏:“先王之制,天子诸侯亲耕藉田千亩,后夫人躬蚕桑。

jīn bì xià yǐ shèng míng zhì rén xiū xiān wáng zhī xù huáng hòu tǐ zī shēng zhī dé hé pèi qián zhī yì ér kūn dào wèi guāng cán lǐ shàng quē

今陛下以圣明至仁,修先王之绪,皇后体资生之德,合配干之义,而坤道未光,蚕礼尚缺。

yǐ wéi yi yī gǔ shì bèi sī shèng diǎn

以为宜依古式,备斯盛典。

zhào yuē xī tiān zǐ qīn jiè yǐ gōng zī chéng hòu fū rén gōng cán yǐ bèi jì fú suǒ yǐ yù zūn xiào jìng míng jiào shì xun yě

”诏曰:“昔天子亲藉,以供粢盛,后夫人躬蚕,以备祭服,所以聿遵孝敬,明教示训也。

jīn jiè tián yǒu zhì ér cán lǐ bù xiū yóu zhōng jiān wu duō wèi xiá chóng bèi

今藉田有制,而蚕礼不修,由中间务多,未暇崇备。

jīn tiān xià wú shì yí xiū lǐ yǐ shì sì hǎi

今天下无事,宜修礼以示四海。

qí xiáng yī gǔ diǎn jí jìn dài gù shì yǐ cān jīn yi míng nián shī xíng

其详依古典,及近代故事,以参今宜,明年施行。

yú shì cán yú xi jiāo gài yǔ jiè tián duì qí fāng yě

”于是蚕于西郊,盖与藉田对其方也。

nǎi shǐ shì zhōng chéng càn cǎo dìng qí yí

乃使侍中成粲草定其仪。

xiān cán tán gāo yī zhàng fāng èr zhàng wèi sì chū bì bì guǎng wǔ chǐ zài huáng hòu cǎi sāng tán dōng nán wéi gōng wài mén zhī wài ér dōng nán qù wéi gōng shí zhàng zài cán shì xī nán sāng lín zài qí dōng

先蚕坛高一丈,方二丈,为四出陛,陛广五尺,在皇后采桑坛东南帷宫外门之外,而东南去帷宫十丈,在蚕室西南,桑林在其东。

qǔ liè hóu qī liù rén wéi cán mǔ

取列侯妻六人为蚕母。

cán jiāng shēng zé jí rì huáng hòu zhe shí èr jī bù yáo yī hàn wèi gù shì yī qīng yī chéng yóu huà yún mǔ ān chē jià liù guī mǎ

蚕将生,择吉日,皇后著十二笄步摇,依汉魏故事,衣青衣,乘油画云母安车,驾六騩马。

nǚ shàng shū zhe diāo chán pèi xǐ péi chéng zài kuāng gōu

女尚书著貂蝉佩玺陪乘,载筐钩。

gōng zhǔ sān fū rén jiǔ pín shì fù zhū tài fēi tài fū rén jí xiàn xiāng jūn jùn gōng hóu tè jìn fū rén wài shì fù mìng fù jiē bù yáo yī qīng gè zài kuāng gōu cóng cán

公主、三夫人、九嫔、世妇、诸太妃、太夫人及县乡君、郡公侯特进夫人、外世妇、命妇皆步摇、衣青,各载筐钩从蚕。

xiān sāng èr rì cán shì shēng cán zhe báo shàng

先桑二日,蚕室生蚕著薄上。

sāng rì huáng hòu wèi dào tài zhù lìng zhì míng yǐ yī tài láo gào cí yè zhě yī rén jiān cí

桑日,皇后未到,太祝令质明以一太牢告祠,谒者一人监祠。

cí bì chè zhuàn bān yú zuò yú cóng sāng jí fèng cí zhě

祠毕撤馔,班余胙于从桑及奉祠者。

huáng hòu zhì xi jiāo shēng tán gōng zhǔ yǐ xià péi liè tán dōng

皇后至西郊升坛,公主以下陪列坛东。

huáng hòu dōng miàn gōng sāng cǎi sān tiáo zhū fēi gōng zhǔ gè cǎi wǔ tiáo xiàn xiāng jūn yǐ xià gè cǎi jiǔ tiáo xī yǐ sāng shòu cán mǔ hái cán shì

皇后东面躬桑,采三条,诸妃公主各采五条,县乡君以下各采九条,悉以桑授蚕母,还蚕室。

shì qì huáng hòu hái biàn zuò gōng zhǔ yǐ xià nǎi jiù wèi shè xiǎng yàn cì juàn gè yǒu chà

事讫,皇后还便坐,公主以下乃就位,设飨宴,赐绢各有差。

qián hàn dàn zhì guān shè ér wú guān jì wáng mǎng zhì guān jì hòu fù shěng

前汉但置官社而无官稷,王莽置官稷,后复省。

gù hàn zhì wèi dàn tài shè yǒu jì ér guān shè wú jì gù cháng èr shè yī jì yě

故汉至魏但太社有稷,而官社无稷,故常二社一稷也。

jìn chū réng wèi wú suǒ zēng sǔn

晋初仍魏,无所增损。

zhì tài kāng jiǔ nián gǎi jiàn zōng miào ér shè jì tán yī miào jù xǐ

至太康九年,改建宗庙,而社稷坛一庙俱徙。

nǎi zhào yuē shè shí yī shén qí bìng èr shè zhī sì

乃诏曰:“社实一神,其并二社之祀。

yú shì chē qí sī mǎ fu xián biǎo yuē

”于是车骑司马傅咸表曰:

jì fǎ wáng shè tài shè gè yǒu qí yì

《祭法》王社太社,各有其义。

tiān zǐ zūn shì jiāo miào gù miǎn ér gōng gēng

天子尊事郊庙,故冕而躬耕。

gōng gēng yě zhě suǒ yǐ zhòng xiào xiǎng zhī zī chéng

躬耕也者,所以重孝享之粢盛。

qīn gēng gù zì bào zì wèi lì shè zhě wèi jiè tián ér bào zhě yě

亲耕故自报,自为立社者,为藉田而报者也。

guó yǐ rén wéi běn rén yǐ gǔ wéi mìng gù yòu wèi bǎi xìng lì shè ér qí bào yān

国以人为本,人以谷为命,故又为百姓立社而祈报焉。

shì yì bào shū cǐ shè zhī suǒ yǐ yǒu èr yě

事异报殊,此社之所以有二也。

wáng jǐng hóu zhī lùn wáng shè yì wèi chūn qí jiè tián qiū ér bào zhī yě

王景侯之论王社,亦谓春祈藉田,秋而报之也。

qí lùn tài shè zé yuē wáng zhě bù xià yín nèi wèi bǎi xìng lì zhī wèi zhī dà shè bù zì lì zhī yú jīng dū yě

其论太社,则曰王者布下圻内,为百姓立之,谓之大社,不自立之于京都也。

jǐng hóu cǐ lùn jù jì fǎ

景侯此论据《祭法》。

jì fǎ dài fū yǐ xià chéng qún lì shè yuē zhì shè

《祭法》:“大夫以下成群立社,曰置社。

jǐng hóu jiě yuē jīn zhī lǐ shè shì yě

”景侯解曰,“今之里社是也”。

jǐng hóu jiě jì fǎ zé yǐ zhì shè wéi rén jiān zhī shè yǐ

景侯解《祭法》,则以置社为人间之社矣。

ér bié lùn fù yǐ tài shè wéi rén jiān zhī shè wèi xiǎo cǐ zhǐ yě

而别论复以太社为人间之社,未晓此旨也。

tài shè tiān zǐ wèi bǎi xìng ér sì gù chēng tiān zǐ shè

太社,天子为百姓而祀,故称天子社。

jiāo tè shēng yuē tiān zǐ tài shè bì shòu shuāng lù fēng yǔ

《郊特牲》曰:“天子太社,必受霜露风雨。

yǐ qún xìng zhī zhòng wáng zhě tōng wèi lì shè gù chēng tài shè yě

”以群姓之众,王者通为立社,故称太社也。

ruò fú zhì shè qí shù bù yī gài yǐ lǐ suǒ wéi míng zuǒ shì chuán méng yú qīng qiū zhī shè shì yě

若夫置社,其数不一,盖以里所为名,《左氏传》盟于清丘之社是也。

zhòng shù zhī shè jì yǐ bù chēng tài yǐ ruò fù bù lì zhī jīng dū dāng ān suǒ lì hu

众庶之社,既已不称太矣,若复不立之京都,当安所立乎!

jì fǎ yòu yuē wáng wèi qún xìng lì qī sì wáng zì wèi lì qī sì

《祭法》又曰,王为群姓立七祀,王自为立七祀。

yán zì wèi zhě zì wèi ér sì yě

言自为者,自为而祀也;

wèi qún xìng zhě wèi qún xìng ér sì yě

为群姓者,为群姓而祀也。

tài shè yǔ qī sì qí wén zhèng děng

太社与七祀其文正等。

shuō zhě qióng cǐ yīn yún fén jí dàn yǒu wǔ sì wú qī sì yě

说者穷此,因云坟籍但有五祀,无七祀也。

àn jì wǔ sì guó zhī dà sì qī zhě xiǎo sì

案祭,五祀国之大祀,七者小祀。

zhōu lǐ suǒ yún jì fán xiǎo sì zé mò miǎn zhī shǔ yě

《周礼》所云祭凡小祀,则墨冕之属也。

jǐng hóu jiě dà lì yuē rú zhōu dù bó guǐ yǒu suǒ guī nǎi bù wéi lì

景侯解大厉曰,“如周杜伯,鬼有所归,乃不为厉”。

jīn yún wú èr shè zhě chēng jǐng hóu jì fǎ bù wèi wú èr zé yuē kǒu chuán wú qí wén yě

今云无二社者称景侯,《祭法》不谓无二,则曰“口传无其文也”。

fu yǐ jǐng hóu zhī míng nǐ yì ér hòu wèi jiě ér yù yǐ kǒu lùn chú míng wén rú cǐ fēi dàn èr shè dāng jiàn sī wéi jǐng hóu zhī hòu jiě yì wèi yì chú yě

夫以景侯之明,拟议而后为解,而欲以口论除明文,如此非但二社当见思惟,景侯之后解亦未易除也。

qián bèi chì shàng shū zhào gào nǎi shè yú xīn yì wéi yī tài láo bù èr shè zhī míng yì yě

前被敕,《尚书·召告》乃社于新邑,惟一太牢,不二社之明义也。

àn jiāo tè shēng yuē shè jì tài láo bì yuán yī láo zhī wén yǐ míng shè zhī wú èr zé jì wú shēng yǐ

案《郊特牲》曰社稷太牢,必援一牢之文以明社之无二,则稷无牲矣。

shuō zhě yuē jǔ shè zé jì kě zhī

说者曰,举社则稷可知。

gǒu kě jǔ shè yǐ míng jì hé dú bù jǔ yī yǐ míng èr

苟可举社以明稷,何独不举一以明二?

guó zhī dà shì zài sì yǔ róng

国之大事,在祀与戎。

ruò yǒu èr ér chú zhī bù ruò guò ér cún zhī

若有二而除之,不若过而存之。

kuàng cún zhī yǒu yì ér chú zhī wú jù hu

况存之有义,而除之无据乎?

zhōu lǐ fēng rén zhǎng shè shè wěi wú jì zì

《周礼》封人掌设社壝,无稷字。

jīn dì shè wú jì gài chū yú cǐ

今帝社无稷,盖出于此。

rán guó zhǔ shè jì gù jīng zhuàn dòng chēng shè jì

然国主社稷,故经传动称社稷。

zhōu lǐ wáng jì shè jì zé chī miǎn cǐ wáng shè yǒu jì zhī jiāo yě

《周礼》王祭社稷则𫄨冕,此王社有稷之交也。

fēng rén suǒ zhǎng shè wěi zhī wú jì zì shuō zhě yǐ wéi lüè wén cóng kě zhī yě

封人所掌社壝之无稷字,说者以为略文,从可知也。

wèi yi réng jiù lì èr shè ér jiā lì dì shè zhī jì

谓宜仍旧立二社,而加立帝社之稷。

shí chéng càn yì chēng jǐng hóu lùn tài shè bù lì jīng dū yù pò zhèng shì xué

时成粲义称景侯论太社不立京都,欲破郑氏学。

xián zhòng biǎo yǐ wéi rú càn zhī lùn jǐng hóu zhī jiě wén yǐ cǐ huài

咸重表以为:“如粲之论,景侯之解文以此坏。

dà yá yún nǎi lì zhǒng tǔ máo gōng jiě yuē zhǒng tǔ dà shè yě

《大雅》云‘乃立冢土’,毛公解曰,‘冢土,大社也。

jǐng hóu jiě shī jí yòng cǐ shuō

’景侯解《诗》,即用此说。

yǔ gòng wéi tǔ wǔ sè jǐng hóu jiě yuē wáng zhě qǔ wǔ sè tǔ wèi tài shè fēng sì fāng zhū hóu gè gē qí fāng sè tǔ zhě fù sì fāng yě

《禹贡》‘惟土五色’,景侯解曰,‘王者取五色土为太社,封四方诸侯,各割其方色土者覆四方也’。

rú cǐ tài shè fù wèi lì jīng dū yě

如此,太社复为立京都也。

bù zhī cǐ lùn hé cóng ér chū ér yǔ jiě guāi shàng wéi jīng jì míng wén xià huài jǐng hóu zhī jiě

不知此论何从而出,而与解乖,上违经记明文,下坏景侯之解。

chén suī wán bì shào zhǎng xué mén bù néng mò yǐ jǐn fù xù shàng

臣虽顽蔽,少长学门,不能默已,谨复续上。

liú shí yǔ xián yì tóng

”刘寔与咸议同。

zhào yuē shè shí yī shén ér xiāng xí èr wèi zhòng yì bù tóng hé bì gǎi zuò

诏曰:“社实一神,而相袭二位,众议不同,何必改作!

qí biàn réng jiù yī rú wèi zhì

其便仍旧,一如魏制。

qí hòu zhì yú zòu yǐ wéi chén àn jì fǎ wáng wèi qún xìng lì shè yuē tài shè wáng zì wèi lì shè yuē wáng shè

其后挚虞奏,以为:“臣案《祭法》‘王为群姓立社曰太社,王自‘为立社曰王社。

zhōu lǐ dà sī tú shè qí shè jì zhī wěi yòu yuē yǐ xuè jì jì shè jì zé tài shè yě

’《周礼》大司徒‘设其社稷之壝’,又曰‘以血祭祭社稷’,则太社也。

yòu yuē fēng rén zhǎng shè wáng zhī shè wěi yòu yǒu jūn lǚ yi hu shè zé wáng shè yě

又曰‘封人掌设王之社壝’,又有军旅宜乎社,则王社也。

tài shè wèi qún xìng qí bào qí bào yǒu shí zhǔ bù kě fèi

太社为群姓祈报,祈报有时,主不可废。

gù fán fú shè xìn gǔ zhǔ fèng yǐ cóng shì yě

故凡祓社衅鼓,主奉以从是也。

cǐ jiē èr shè zhī míng wén qián dài zhī suǒ zūn

此皆二社之明文,前代之所尊。

yǐ shàng shū zhào gào shè yú xīn yì sān shēng gè wén shī chēng nǎi lì zhǒng tǔ wú liǎng shè zhī jiāo gù fèi dì shè wéi lì tài shè

以《尚书·召告》社于新邑三牲各文,《诗》称‘乃立冢土’,无两社之交,故废帝社,惟立太社。

shī shū suǒ chēng gè zhǐ yī shì yòu jiē zài gōng dàn zhì zuò zhī qián wèi kě yǐ yì zhōu lǐ zhī míng diǎn jì fǎ zhī zhèng yì

《诗书》所称,各指一事,又皆在公旦制作之前,未可以易《周礼》之明典,《祭法》之正义。

qián gǎi jiàn miào shè yíng yī shè zhī chù cháo yì fěi rán zhí gǔ kuāng jīn

前改建庙社,营一社之处,朝议斐然,执古匡今。

shì zǔ wǔ huáng dì gōng fā míng zhào dìng èr shè zhī yì yǐ wéi yǒng zhì

世祖武皇帝躬发明诏,定二社之义,以为永制。

yi dìng xīn lǐ cóng èr shè

宜定新礼,从二社。

zhào cóng zhī

”诏从之。

zhì yuán dì jiàn wǔ yuán nián yòu yī luò jīng lì èr shè yī jì

至元帝建武元年,又依洛京立二社一稷。

qí tài shè zhī zhù yuē dì dé pǔ shī huì cún wú jiāng

其太社之祝曰:“地德普施,惠存无疆。

nǎi jiàn tài shè bǎo yòu wàn bāng

设立太社,保佑万邦。

yōu yōu sì hǎi xián lài jiā xiáng

悠悠四海,咸赖嘉祥。

qí dì shè zhī zhù yuē kūn dé hòu zǎi bāng jī shì bǎo

”其帝社之祝曰:“坤德厚载,邦畿是保。

nǎi jiàn dì shè yǐ shén dì dào

乃建帝社,以神地道。

míng sì wéi chén jǐng fú lái zào

明祀惟辰,景福来造。

hàn yí měi yuè dàn tài shǐ shàng qí yuè lì yǒu sī shì láng shàng shū jiàn dú qí lìng fèng xíng qí zhèng

汉仪,每月旦,太史上其月历,有司侍郎尚书见读其令,奉行其正。

shuò qián hòu èr rì qiān niú jiǔ zhì shè xià yǐ jì rì

朔前后二日,牵牛酒至社下以祭日。

rì yǒu biàn gē yáng yǐ cí shè yòng jiù rì biàn

日有变,割羊以祠社,用救日变。

zhí shì zhě cháng guān yī jiàng lǐng xiù yuán zhōng yī jiàng yuán yǐ xíng lǐ rú gù shì

执事者长冠,衣绛领袖缘中衣、绛缘以行礼,如故事。

zì jìn shòu mìng rì yuè jiāng jiāo huì tài shǐ nǎi shàng hé shuò shàng shū xiān shì sān rì xuān shè nèi wài jiè yán

自晋受命,日月将交会,太史乃上合朔,尚书先事三日,宣摄内外戒严。

zhì yú jué yí yuē fán jiù rì shí zhě zhe chì zé yǐ zhù yáng yě

挚虞《决疑》曰:“凡救日蚀者,著赤帻,以助阳也。

rì jiāng shí tiān zǐ sù fú bì zhèng diàn nèi wài yán jǐng

日将蚀,天子素服避正殿,内外严警。

tài shǐ dēng líng tái cì hòu rì biàn biàn fá gǔ yú mén

太史登灵台,伺侯日变,便伐鼓于门。

wén gǔ yīn shì chén jiē zhe chì zé dài jiàn rù shì

闻鼓音,侍臣皆著赤帻,带剑入侍。

sān tái lìng shǐ yǐ shàng jiē gè chí jiàn lì qí hù qián

三台令史以上皆各持剑,立其户前。

wèi wèi qīng qū chí rào gōng sì chá shǒu bèi

卫尉卿驱驰绕宫,伺察守备。

zhōu ér fù shǐ yì fá gǔ yú shè yòng zhōu lǐ yě

周而复始,亦伐鼓于社,用周礼也。

yòu yǐ chì sī wèi shéng yǐ xì shè zhù shǐ chén cí yǐ zé zhī

又以赤丝为绳以系社,祝史陈辞以责之。

shè gōu lóng zhī shén tiān zǐ zhī shàng gōng gù chén cí yǐ zé zhī

社,勾龙之神,天子之上公,故陈辞以责之。

rì fù cháng nǎi ba

日复常,乃罢。

hàn jiàn ān zhōng jiāng zhèng huì ér tài shǐ shàng yán zhēng dàn dāng rì shí

汉建安中,将正会,而太史上言,正旦当日蚀。

cháo shì yí huì fǒu gòng zī shàng shū lìng xún yù

朝士疑会否,共谘尚书令荀彧。

shí guǎng píng jì lì liú shào zài zuò yuē zǐ shèn bì zào gǔ zhī liáng shǐ yóu zhàn shuǐ huǒ cuò shī tiān shí

时广平计吏刘邵在坐,曰:“梓慎、裨灶,古之良史,尤占水火,错失天时。

lǐ zhū hóu lǚ jiàn tiān zǐ rù mén bù dé zhōng lǐ zhě sì rì shí zài yī

《礼》,诸侯旅见天子,入门不得终礼者四,日蚀在一。

rán zé shèng rén chuí zhì bù wéi biàn yì yù fèi cháo lǐ zhě huò zāi xiāo yì fú huò tuī shù miù wù yě

然则圣人垂制,不为变异豫废朝礼者,或灾消异伏,或推术谬误也。

yù jí zhòng rén xián shàn ér cóng zhī suì cháo huì rú jiù rì yì bù shí shào yóu cǐ xiǎn míng

”彧及众人咸善而从之,遂朝会如旧,日亦不蚀,邵由此显名。

zhì wǔ dì xián níng sān nián sì nián bìng yǐ zhēng dàn hé shuò què yuán huì gǎi wèi gù shì yě

至武帝咸宁三年、四年,并以正旦合朔却元会,改魏故事也。

yuán dì tài xìng yuán nián sì yuè hé shuò zhōng shū shì láng kǒng yú zòu yuē chūn qiū rì yǒu shí zhī tiān zǐ fá gǔ yú shè gōng zhū yīn yě

元帝太兴元年四月,合朔,中书侍郎孔愉奏曰:“《春秋》,日有蚀之,天子伐鼓于社,攻诸阴也;

zhū hóu fá gǔ yú cháo chén zì gōng yě

诸侯伐鼓于朝,臣自攻也。

àn shàng shū fú ruò rì yǒu biàn biàn jī gǔ yú zhū mén yǒu wéi jiù diǎn

案尚书符,若日有变,便击鼓于诸门,有违旧典。

zhào yuē suǒ chén yǒu zhèng yì zhé chì wài gǎi zhī

”诏曰:“所陈有正义,辄敕外改之。

zhì kāng dì jiàn yuán yuán nián tài shǐ shàng yuán rì hé shuò hòu fù yí yīng què huì yǔ fǒu

至康帝建元元年,太史上元日合朔,后复疑应却会与否。

yǔ bīng fǔ zhèng xiě liú shào yì yǐ shì bā zuò

庾冰辅政,写刘邵议以示八坐。

yú shí yǒu wèi shào wèi bù dé lǐ yì xún yù cóng zhī shì shèng rén zhī yī shī

于时有谓邵为不得礼意,荀彧从之,是胜人之一失。

gù cài mó suì zhe yì fēi zhī yuē shào lùn zāi xiāo yì fú yòu yǐ zǐ shèn bì zào yóu yǒu cuò shī tài shǐ shàng yán yì bù bì shěn qí lǐ chéng rán yě

故蔡谟遂著议非之,曰:“邵论灾消异伏,又以梓慎、裨灶犹有错失,太史上言,亦不必审,其理诚然也。

ér yún shèng rén chuí zhì bù wéi biàn yì yù fèi cháo lǐ cǐ zé miù yǐ

而云圣人垂制,不为变异豫废朝礼,此则谬矣。

zāi xiáng zhī fā suǒ yǐ qiǎn gào rén jūn wáng zhě zhī suǒ zhòng jiè gù sù fú fèi lè tuì bì zhèng qǐn bǎi guān jiàng wù yòng bì fá gǔ gōng qīn ér jiù zhī

灾祥之发,所以谴告人君,王者之所重诫,故素服废乐,退避正寝,百官降物,用币伐鼓,躬亲而救之。

fu jìng jiè zhī shì yǔ qí yí ér fèi zhī níng shèn ér xíng zhī

夫敬诫之事,与其疑而废之,宁慎而行之。

gù kǒng zǐ lǎo dān zhù zàng yú xiàng dǎng yǐ sàng bú jiàn xīng ér xíng gù rì shí ér zhǐ jiù yuē ān zhī qí bú jiàn xīng yě

故孔子、老聃助葬于巷党,以丧不见星而行,故日蚀而止柩,曰安知其不见星也。

ér shào fèi zhī shì qì shèng xián zhī chéng guī yě

而邵废之,是弃圣贤之成规也。

lǔ huán gōng rén shēn yǒu zāi ér yǐ yǐ hài cháng jì chūn qiū jī zhī

鲁桓公壬申有灾,而以乙亥尝祭,《春秋》讥之。

zāi shì jì guò yóu zhuī jù wèi yǐ gù fèi zōng miào zhī chá kuàng wén tiān shěng jiāng zhì xíng qìng lè zhī huì yú lǐ guāi yǐ

灾事既过,犹追惧未已,故废宗庙之察,况闻天眚将至,行庆乐之会,于礼乖矣。

lǐ jì suǒ yún zhū hóu rù mén bù dé zhōng lǐ zhě wèi rì guān bù yù yán zhū hóu jì rù jiàn shí nǎi zhī ěr fēi xiān wén dāng shí ér cháo huì bù fèi yě

《礼记》所云诸侯入门不得终礼者,谓日官不豫言,诸侯既入,见蚀乃知耳,非先闻当蚀而朝会不废也。

yǐn cǐ kě wèi shī qí yì zhǐ

引此,可谓失其义旨。

liú shào suǒ zhí zhě lǐ jì yě fū zǐ lǎo dān xiàng dǎng zhī shì yì lǐ jì suǒ yán fù wéi ér fǎn zhī jìn tuì wú jù

刘邵所执者《礼记》也,夫子、老聃巷党之事,亦《礼记》所言,复违而反之,进退无据。

rán xún lìng suǒ shàn hàn cháo suǒ cóng suì shǐ cǐ yán zhì jīn jiàn chēng mò zhī qí wù yǐ hòu lái jūn zǐ jiāng nǐ yǐ wéi shì gù zhèng zhī yún ěr

然荀令所善,汉朝所从,遂使此言至今见称,莫知其误矣,后来君子将拟以为式,故正之云尔。

yú shì bīng cóng zhòng yì suì yǐ què huì

”于是冰从众议,遂以却会。

zhì yǒng hé zhōng yīn hào fǔ zhèng yòu yù cóng liú shào yì bù què huì

至永和中,殷浩辅政,又欲从刘邵议不却会。

wáng biāo zhī jù xián níng jiàn yuán gù shì yòu yuē lǐ yún zhū hóu lǚ jiàn tiān zǐ bù dé zhōng lǐ ér fèi zhě sì zì wèi zú bào yǒu zhī fēi wéi xiān cún qí shì ér jiǎo xìng shǐ guān tuī shù miù cuò gù bù yù fèi cháo lǐ yě

王彪之据咸宁、建元故事,又曰:“《礼》云诸侯旅见天子,不得终礼而废者四,自谓卒暴有之,非为先存其事,而侥幸史官推术缪错,故不豫废朝礼也。

yú shì yòu cóng biāo zhī yì

”于是又从彪之议。

shàng shū yīn yú liù zōng zhū rú hù shuō wǎng wǎng bù tóng

《尚书》“禋于六宗”,诸儒互说,往往不同。

wáng mǎng yǐ yì liù zǐ suì lì liù zōng cí

王莽以《易》六子,遂立六宗祠。

wèi míng dì shí yí qí shì yǐ wèn wáng sù yì yǐ wéi yì liù zǐ gù bù fèi

魏明帝时疑其事,以问王肃,亦以为易六子,故不废。

jí jìn shòu mìng sī mǎ biāo děng biǎo liù zōng zhī sì bù yīng tè lì xīn lǐ yú shì suì ba qí sì

及晋受命,司马彪等表六宗之祀不应特立新礼,于是遂罢其祀。

qí hòu zhì yú zòu zhī yòu yǐ wéi àn shùn shòu zhōng lèi yú shàng dì xì yú liù zōng wàng yú shān chuān zé liù zōng fēi shàng dì zhī shén yòu fēi shān chuān zhī líng yě

其后挚虞奏之,又以为:“案舜受终,‘类于上帝,系于六宗,望于山川’,则六宗非上帝之神,又非山川之灵也。

zhōu lǐ sì shī zhí yuē yòng shēng yú shè zōng

《周礼》肆师职曰:‘用牲于社宗。

dǎng zhèng zhí yuē chūn qiū jì yǒng yì rú zhī

’党正职曰:‘春秋祭禜亦如之。

sì shī zhī zōng yǔ shè bìng liè zé bān yǔ shè tóng yě

’肆师之宗,与社并列,则班与社同也。

dǎng zhèng zhī yǒng wén bù xì shè zé shén yǔ shè yì yě

党正之禜,文不系社,则神与社异也。

zhōu zhī mìng sì mò zhòng jiāo shè zōng tóng yú shè zé guì shén míng yǐ

周之命祀,莫重郊社,宗同于社,则贵神明矣。

yòu yuè lìng mèng dōng qí yú tiān zōng zé zhōu lǐ jì yǒng yuè lìng tiān zōng liù zōng zhī shén yě

又,《月令》孟冬祈于天宗,则《周礼》祭禜,《月令》天宗,六宗之神也。

hàn guāng wǔ jí wèi gāo yì yī yú shū yīn yú liù zōng

汉光武即位高邑,依《虞书》禋于六宗。

ān dì yuán chū zhōng lì sì qián wèi lǐ tóng tài shè

安帝元初中,立祀干位,礼同太社。

wèi shì yīn zhī zhì jǐng chū èr nián dà yì qí shén cháo shì fēn yún gè yǒu suǒ zhí

魏氏因之,至景初二年,大议其神,朝士纷纭,各有所执。

wéi sàn qí cháng shì liú shào yǐ wéi wàn wù fù yīn ér bào yáng chōng qì yǐ wéi hé

惟散骑常侍刘邵以为万物负阴而抱阳,冲气以为和。

liù zōng zhě tài jí chōng hé zhī qì wèi liù qì zhī zōng zhě yě

六宗者,太极冲和之气,为六气之宗者也。

yú shū wèi zhī liù zōng zhōu shū wèi zhī tiān zōng

《虞书》谓之六宗,《周书》谓之天宗。

shì shí kǎo lùn yì tóng ér cóng qí yì

是时考论异同,而从其议。

hàn wèi xiāng réng zhe wèi guì sì

汉魏相仍,著为贵祀。

fán chóng sì bǎi shén fàng ér bù zhì yǒu qí xìng zhī zé mò gǎn fèi zhī

凡崇祀百神,放而不至,有其兴之,则莫敢废之。

yi dìng xīn lǐ sì liù zōng rú jiù

宜定新礼,祀六宗如旧。

zhào cóng zhī

”诏从之。

lǐ wáng wèi qún xìng lì qī sì yuē sī mìng zhōng liù guó mén guó xíng dà lì hù zào

《礼》,王为群姓立七祀,曰司命、中霤、国门、国行、大厉、户、灶。

zhòng chūn xuán niǎo zhì zhī rì yǐ tài láo sì gāo méi

仲春玄鸟至之日,以太牢祀高禖。

máo shī sī yī piān gāo zǐ yuē líng xīng zhī shī

《毛诗》《丝衣篇》,高子曰灵星之尸。

hàn xìng gāo dì yì lì líng xīng cí

汉兴,高帝亦立灵星祠。

jí wǔ dì yǐ li shǎo jūn gù shǐ cí zào

及武帝,以李少君故,始祠灶;

jí shēng lì tài zǐ shǐ lì gāo méi

及生戾太子,始立高禖。

hàn yí yún guó jiā yì yǒu wǔ sì yǒu sī xíng shì qí lǐ pō qīng yú shè jì zé yì cún qí diǎn yǐ

《汉仪》云,国家亦有五祀,有司行事,其礼颇轻于社稷,则亦存其典矣。

yòu yún cháng yǐ zhòng chūn zhī yuè lì gāo méi cí yú chéng nán sì yǐ tè shēng

又云,常以仲春之月,立高禖祠于城南,祀以特牲。

yòu shì yuè yě cí lǎo rén xīng yú guó dū nán jiāo lǎo rén xīng miào

又,是月也,祠老人星于国都南郊老人星庙。

lì xià jì zào jì qiū cí xīn xīng yú chéng nán tán xīn xīng miào

立夏祭灶,季秋祠心星于城南坛心星庙。

yuán kāng shí luò yáng yóu yǒu gāo méi tán bǎi xìng cí qí páng huò wèi zhī luò xīng

元康时,洛阳犹有高禖坛,百姓祠其旁,或谓之落星。

shì hòu zhū sì wú wén jiāng zuǒ yǐ lái bù lì qī sì líng xīng zé pèi xiǎng nán jiāo bù fù tè zhì yān

是后诸祀无闻,江左以来,不立七祀,灵星则配飨南郊,不复特置焉。

zuǒ shì chuán lóng xiàn ér yú jīng diǎn shàng yǐ

左氏传“龙见而雩”,经典尚矣。

hàn yí zì lì chūn dào lì xià jǐn lì qiū jùn guó shàng hàn jùn xiàn gè sǎo chú shè jì

汉仪,自立春到立夏,尽立秋,郡国尚旱,郡县各扫除社稷。

qí hàn yě gōng qīng guān zhǎng yǐ cì xíng yú lǐ qiú yǔ bì zhū yáng yī zào xìng tǔ lóng lì tǔ rén wǔ tóng èr yì qī rì yī biàn rú gù shì

其旱也,公卿官长以次行雩礼求雨,闭诸阳,衣皂,兴土龙,立土人,舞僮二佾,七日一变,如故事。

wǔ dì xián níng èr nián chūn jiǔ hàn

武帝咸宁二年,春久旱。

sì yuè dīng yǐ zhào yuē zhū hàn chù guǎng jiā qí qǐng

四月丁已,诏曰“诸旱处广加祈请”。

wǔ yuè gēng wǔ shǐ qí yǔ yú shè jì shān chuān

五月庚午,始祈雨于社稷山川。

liù yuè wù zǐ huò shù yǔ

六月戊子,获澍雨。

cǐ yú zhī jiù diǎn yě

此雩之旧典也。

tài kāng sān nián sì yuè shí nián èr yuè yòu rú zhī

太康三年四月,十年二月,又如之。

qí yǔ duō zé yǒng jì chì zé zhū yī bì zhū yīn zhū suǒ yíng shè fá zhū gǔ yān

其雨多则禜祭,赤帻朱衣,闭诸阴,朱索萦社,伐朱鼓焉。

zhōu lǐ wáng zhě jì hào tiān shàng dì rì yuè xīng chén sī zhōng sī mìng fēng bó yǔ shī shè jì wǔ tǔ wǔ yuè shān lín chuān zé sì fāng bǎi wù zhào sì lèi sì wàng yì rú zhī

《周礼》,王者祭昊天上帝、日月星辰、司中司命、风伯雨师、社稷、五土、五岳、山林川泽、四方百物,兆四类四望,亦如之。

wèi wén dì huáng chū èr nián liù yuè gēng zǐ chū lǐ wǔ yuè sì dú xián zhì qún sì yì chén guī bì

魏文帝黄初二年六月庚子,初礼五岳四渎,咸秩群祀,瘗沈珪璧。

liù nián qī yuè dì yǐ zhōu jūn rù huái

六年七月,帝以舟军入淮。

jiǔ yuè rén xū qiǎn shǐ zhě shěn bì yú huái

九月壬戌,遣使者沈璧于淮。

wèi míng dì tài hé sì nián bā yuè dì dōng xún qiǎn shǐ zhě yǐ tè niú cí zhōng yuè

魏明帝太和四年八月,帝东巡,遣使者以特牛祠中岳。

wèi yuán dì xián xī yuán nián xíng xìng cháng ān shǐ shǐ zhě yǐ bì bì lǐ cí huà shān

魏元帝咸熙元年,行幸长安,使使者以璧币礼祠华山。

jí mù dì shēng píng zhōng hé qí lùn xiū wǔ yuè cí yuē táng yú zhī zhì tiān zǐ wǔ zài yī xún shòu shùn shí zhī fāng chái liáo wǔ yuè wàng yú shān chuān biàn yú qún shén gù yuē yīn míng shān shēng zhōng yú tiān suǒ yǐ zhāo gào shén zhī xiǎng bào gōng dé

及穆帝升平中,何琦论修五岳祠曰:“唐虞之制,天子五载一巡狩,顺时之方,柴燎五岳,望于山川,遍于群神,故曰,因名山升中于天,所以昭告神祗,飨报功德。

shì yǐ zāi lì bù zuò ér fēng yǔ hán shǔ yǐ shí

是以灾厉不作,而风雨寒暑以时。

jiàng jí sān dài nián shù suī shū ér qí lǐ bù yì wǔ yuè shì sān gōng sì dú shì zhū hóu zhe zài jīng jì suǒ wèi yǒu qí jǔ zhī mò gǎn fèi yě

降及三代,年数虽殊,而其礼不易,五岳视三公,四渎视诸侯,著在经纪,所谓‘有其举之,莫敢废也。

jí qín hàn dōu xī jīng jīng wèi zhǎng shuǐ suī bù zài sì diǎn yǐ jìn xián yáng gù jǐn de bǐ dà chuān zhī cí ér zhèng lì zhī sì kě yǐ quē zāi

’及秦汉都西京,泾、渭、长水,虽不在祀典,以近咸阳故,尽得比大川之祠,而正立之祀可以阙哉!

zì yǒng jiā zhī luàn shén zhōu qīng fù cí shì tì yǐ

自永嘉之乱,神州倾覆,兹事替矣。

wéi qián zhī tiān zhù zài wáng lüè zhī nèi yě jiù tái xuǎn bǎi hù lì zú yǐ fèng qí zhí

惟灊之天柱,在王略之内也,旧台选百户吏卒,以奉其职。

zhōng xīng zhī jì wèi yǒu guān shǒu lú jiāng jùn cháng qiǎn dà lì jiān jiǎ sì shí dǎo sài chūn shì hán ér dōng qǐng bīng

中兴之际,未有官守,庐江郡常遣大吏兼假四时祷赛,春释寒而冬请冰。

xián hé qì jīn yòu fù huī tì

咸和迄今,又复隳替。

jì jīn fēi diǎn zhī cí kě wèi fēi yī

计今非典之祠,可谓非一。

kǎo qí zhèng míng zé yín hūn zhī guǐ

考其正名,则淫昏之鬼;

tuī qí mí fèi zé bǎi xìng zhī dù

推究其中的浪费,是黎民百姓的蠹虫。

ér shān chuān dà shén gèng wéi jiǎn quē lǐ sú tuí wěn rén shén zá rǎo gōng sī bēn cù jiàn yǐ fán zī

而山川大神更为简缺,礼俗穨紊,人神杂扰,公私奔蹙,渐以繁滋。

liáng yóu qǐng guó jiā duō nàn rì bù xiá jǐ cǎo jiàn fèi zhì shì yǒu wèi huáng

良由顷国家多难,日不暇给,草建废滞,事有未遑。

jīn yuán duì yǐ jiān yí xiū jiù diǎn

今元憝已歼,宜修旧典。

yuè dú zhī yù fēng jiào suǒ bèi lái sū zhī zhòng xián méng dé zé

岳渎之域,风教所被,来苏之众,咸蒙德泽。

ér shén míng yīn sì wèi zhī huò zhēn xún shòu chái liáo qí fèi shàng yǐ

而神明禋祀,未之或甄,巡狩柴燎,其废尚矣。

chóng míng qián diǎn jiāng sì huáng yú běi xuán jī gǔ xiàn zhāng dà lí zhì dù

崇明前典,将俟皇舆北旋,稽古宪章,大厘制度。

zǔ dòu shēng láo zhù gǔ wén cí jiù zhāng mǐ jì kě lìng lǐ guān zuò shì guī zhū chéng jiǎn yǐ dá míng dé xīn xiāng rú sī ér yǐ

俎豆牲牢,祝嘏文辞,旧章靡记,可令礼官作式,归诸诚简,以达明德馨香,如斯而已。

qí zhū ǎo niè kě cū yī fǎ lìng xiān qù qí shén bǐ xié zhèng bù dú

其诸袄孽,可粗依法令,先去其甚,俾邪正不黩。

shí bú jiàn shěng

”时不见省。

xī wǔ wáng rù yīn wèi jí xià chē ér fēng xiān dài zhī hòu gài zhuī sī qí dé yě

昔武王入殷,未及下车而封先代之后,盖追思其德也。

kǒng zǐ yǐ dà shèng ér zhōng yú péi chén wèi yǒu fēng jué

孔子以大圣而终于陪臣,未有封爵。

zhì hàn yuán dì kǒng bà yǐ dì shī cì jué hào bāo chéng jūn fèng kǒng zǐ hòu

至汉元帝,孔霸以帝师赐爵,号褒成君,奉孔子后。

wèi wén dì huáng chū èr nián zhēng yuè zhào yǐ yì láng kǒng xiàn wèi zōng shèng hòu yì bǎi hù fèng kǒng zǐ sì lìng lǔ jùn xiū jiù miào zhì bǎi hù lì zú yǐ shǒu wèi zhī

魏文帝黄初二年正月,诏以议郎孔羡为宗圣侯,邑百户,奉孔子祀,令鲁郡修旧庙,置百户吏卒以守卫之。

jí wǔ dì tài shǐ sān nián shí yī yuè gǎi fēng zōng shèng hòu kǒng zhèn wèi fèng shèng tíng hòu

及武帝泰始三年十一月,改封宗圣侯孔震为奉圣亭侯。

yòu zhào tài xué jí lǔ guó sì shí bèi sān shēng yǐ sì kǒng zi

又诏太学及鲁国,四时备三牲以祀孔子。

míng dì tài níng sān nián zhào gěi fèng shèng tíng hòu kǒng tíng sì shí cí kǒng zǐ jì zhí rú tài shǐ gù shì

明帝太宁三年,诏给奉圣亭侯孔亭四时祠孔子祭直,如泰始故事。

lǐ shǐ lì xué bì xiān shì diàn yú xiān shèng xiān shī jí xíng shì bì yòng bì

礼,始立学必先释奠于先圣先师,及行事必用币。

hàn shì suī lì xué sī lǐ wú wén

汉世虽立学,斯礼无闻。

wèi qí wáng zhèng shǐ èr nián èr yuè dì jiǎng lùn yǔ tōng wǔ nián wǔ yuè jiǎng shàng shū tōng qī nián shí èr yuè jiǎng lǐ jì tōng bìng shǐ tài cháng shì diàn yǐ tài láo cí kǒng zǐ yú pì yōng yǐ yán huí pèi

魏齐王正始二年二月,帝讲论语通,五年五月,讲《尚书》通,七年十二月,讲《礼记》通,并使太常释奠,以太牢祠孔子于辟雍,以颜回配。

wǔ dì tài shǐ qī nián huáng tài zǐ jiǎng xiào jīng tōng

武帝泰始七年,皇太子讲《孝经》通。

xián níng sān nián jiǎng shī tōng tài kāng sān nián jiǎng lǐ jì tōng

咸宁三年,讲《诗》通,太康三年,讲《礼记》通。

huì dì yuán kāng sān nián huáng tài zǐ jiǎng lún yǔ tōng

惠帝元康三年,皇太子讲《论语》通。

yuán dì tài xìng èr nián huáng tài zǐ jiǎng lún yǔ tōng

元帝太兴二年,皇太子讲《论语》通。

tài zǐ bìng qīn shì diàn yǐ tài láo cí kǒng zǐ yǐ yán huí pèi

太子并亲释奠,以太牢祠孔子,以颜回配。

chéng dì xián kāng yuán nián dì jiǎng shī tōng

成帝咸康元年,帝讲《诗》通。

mù dì shēng píng yuán nián sān yuè dì jiǎng xiào jīng tōng

穆帝升平元年三月,帝讲《孝经》通。

xiào wǔ níng kāng sān nián qī yuè dì jiǎng xiào jīng tōng

孝武宁康三年七月,帝讲《孝经》通。

bìng shì diàn rú gù shì

并释奠如故事。

mù dì xiào wǔ bìng quán yǐ zhōng táng wèi tài xué

穆帝、孝武并权以中堂为太学。

gù shì sì gāo yáo yú tíng wèi sì xīn lǐ yí sì yú lǜ shǔ yǐ tóng jì xiān shèng yú tài xué yě

故事,祀皋陶于廷尉寺,新礼移祀于律署,以同祭先圣于太学也。

gù shì sì yǐ shè rì xīn lǐ gǎi yǐ mèng qiū zhī yuè yǐ yīng qiū zhèng

故事,祀以社日,新礼改以孟秋之月,以应秋政。

zhì yú yǐ wéi àn yú shū gāo yáo zuò shì shī wéi míng kè yǔn guó zhòng qí gōng rén sī qí dāng shì yǐ yù guān lǐ qí shén xì zhě zhì qí jì gōng zài duàn yù zhī chéng bù zài lǜ lìng zhī shǐ yě

挚虞以为:“案《虞书》,皋陶作士师,惟明克允,国重其功,人思其当,是以狱官礼其神,系者致其祭,功在断狱之成,不在律令之始也。

dà xué zhī shè yì zhòng tài cháng gù jì yú tài xué shì chóng shèng ér cóng zhòng yě

大学之设,义重太常,故祭于太学,是崇圣而从重也。

lǜ shǔ zhī zhì bēi yú tíng wèi yí sì yú shǔ shì qù zhòng ér jiù qīng yě

律署之置,卑于廷尉,移祀于署,是去重而就轻也。

lǜ fēi zhèng shǔ fèi xīng wú cháng yi rú jiù sì yú tíng wèi

律非正署,废兴无常,宜如旧祀于廷尉。

yòu jì yòng zhòng chūn yì qǔ zhòng shēng gǎi yòng mèng qiū yǐ yīng xíng shā lǐ wèi zú yǐ xiāng yì

又,祭用仲春,义取重生,改用孟秋,以应刑杀,理未足以相易。

yi dìng xīn lǐ jiē rú jiù

宜定新礼,皆如旧。

zhì kě

”制:“可。

suì dàn cháng shè wěi jiāo táo gěng zhé jī yú gōng jí bǎi sì zhī mén yǐ ráng è qì

岁旦常设苇茭桃梗,磔鸡于宫及百寺之门,以禳恶气。

àn hàn yí zé zhòng xià shè zhī yǒu táo yìn wú zhé jī

案汉仪则仲夏设之,有桃印,无磔鸡。

jí wèi míng dì dà xiū ráng lǐ gù hé yàn ráng jì yì jī tè shēng gōng ráng xìn zhī shì

及魏明帝大修禳礼,故何晏禳祭议鸡特牲供禳衅之事。

zhé jī yi qǐ yú wèi táo yìn běn hàn zhì suǒ yǐ fǔ mǎo jīn yòu yi wèi suǒ chú yě

磔鸡宜起于魏,桃印本汉制,所以辅卯金,又宜魏所除也。

dàn wèi xiáng gǎi zhòng xià zài suì dàn zhī suǒ qǐ ěr

但未详改仲夏在岁旦之所起耳。

wèi míng dì qīng lóng yuán nián zhào jùn guó shān chuān bù zài sì diǎn zhě wù cí

魏明帝青龙元年,诏郡国,山川不在祀典者勿祠。

wǔ dì tài shǐ yuán nián shí èr yuè zhào yuē xī shèng dì míng wáng xiū wǔ yuè sì dú míng shān chuān zé gè yǒu dìng zhì suǒ yǐ bào yīn yáng zhī gōng gù yě

武帝泰始元年十二月,诏曰:“昔圣帝明王修五岳四渎,名山川泽,各有定制,所以报阴阳之功故也。

rán yǐ dào lì tiān xià zhě qí guǐ bù shén qí shén bù shāng rén gù zhù shǐ jiàn ér wú kuì cí shì yǐ qí rén jìng shèn yōu míng ér yín sì bù zuò

然以道莅天下者,其鬼不神,其神不伤人,故祝史荐而无愧辞,是以其人敬慎幽冥而淫祀不作。

mò shì xìn dào bù dǔ jiàn lǐ dú shén zòng yù qí qǐng céng bù jìng ér yuǎn zhī tú tōu yǐ qiú xìng ǎo wàng xiāng shān shě zhèng wèi yá gù wèi cháo jí zhī

末世信道不笃,僭礼渎神,纵欲祈请,曾不敬而远之,徒偷以求幸,袄妄相煽,舍正为邪,故魏朝疾之。

qí àn jiù lǐ jù wèi zhī zhì shǐ gōng zhe yú rén zhě bì yǒu qí bào ér ǎo yín zhī guǐ bù luàn qí jiān

其案旧礼具为之制,使功著于人者必有其报,而袄淫之鬼不乱其间。

èr nián zhēng yuè yǒu sī zòu chūn fēn cí lì yāng jí ráng cí zhào yuē bù zài sì diǎn chú zhī

”二年正月,有司奏春分祠厉殃及禳祠,诏曰:“不在祀典,除之。

wáng zhì tiān zǐ qī miào zhū hóu yǐ xià gè yǒu děng chà lǐ wén xiáng yǐ

《王制》,天子七庙,诸侯以下各有等差,礼文详矣。

hàn xiàn dì jiàn ān shí bā nián wǔ yuè yǐ hé běi shí jùn fēng wèi wǔ dì wèi wèi gōng

汉献帝建安十八年五月,以河北十郡封魏武帝为魏公。

shì nián qī yuè shǐ jiàn zōng miào yú yè zì yǐ zhū hóu lǐ lì wǔ miào yě

是年七月,始建宗庙于邺,自以诸侯礼立五庙也。

hòu suī jìn jué wèi wáng wú suǒ gǎi yì

后虽进爵为王,无所改易。

yán kāng yuán nián wén dì jì wáng wèi qī yuè zhuī zūn huáng zǔ wèi dài wáng dīng fū rén yuē dài wáng hòu

延康元年,文帝继王位,七月,追尊皇祖为大王,丁夫人曰大王后。

huáng chū yuán nián shí yī yuè shòu shàn yòu zhuī zūn dài wáng yuē tài huáng dì huáng kǎo wǔ wáng yuē wǔ huáng dì

黄初元年十一月受禅,又追尊大王曰大皇帝,皇考武王曰武皇帝。

èr nián liù yuè yǐ luò jīng zōng miào wèi chéng nǎi cí wǔ dì yú jiàn shǐ diàn qīn zhí kuì diàn rú jiā rén lǐ

二年六月,以洛京宗庙未成,乃祠武帝于建始殿,亲执馈奠,如家人礼。

àn lǐ jiāng yíng gōng shì zōng miào wèi xiān shù rén wú miào gù jì yú qǐn dì zhě xíng zhī fēi lǐ shén yǐ

案《礼》将营宫室,宗庙为先,庶人无庙,故祭于寝,帝者行之非礼甚矣。

míng dì tài hé sān nián liù yuè yòu zhuī zūn gāo zǔ dà cháng qiū yuē gāo huáng fū rén wú shì yuē gāo huáng hòu bìng zài yè miào

明帝太和三年六月,又追尊高祖大长秋曰高皇,夫人吴氏曰高皇后,并在邺庙。

miào suǒ cí zé wén dì zhī gāo zǔ chǔ shì zēng zǔ gāo huáng zǔ tài huáng dì gòng yī miào kǎo tài zǔ wǔ huáng dì tè yī miào bǎi shì bù huǐ rán zé suǒ cí zhǐ yú qīn miào sì shì yě

庙所祠,则文帝之高祖处士、曾祖高皇、祖大皇帝共一庙,考太祖武皇帝特一庙,百世不毁,然则所祠止于亲庙四室也。

qí nián shí yī yuè luò jīng miào chéng zé yǐ qīn jǐn qiān chǔ shì zhǔ zhì yuán yì shǐ xíng tài fù tài cháng hán jì xíng tài cháng zōng zhèng cáo kè chí jié yíng gāo huáng yǐ xià shén zhǔ gòng yī miào yóu wèi sì shì ér yǐ

其年十一月,洛京庙成,则以亲尽迁处士主置园邑,使行太傅太常韩暨、行太常宗正曹恪持节迎高皇以下神主,共一庙,犹为四室而已。

zhì jǐng chū yuán nián liù yuè qún gōng yǒu sī shǐ gèng zòu dìng qī miào zhī zhì yuē dà wèi sān shèng xiāng chéng yǐ chéng dì yè

至景初元年六月,群公有司始更奏定七庙之制,曰:“大魏三圣相承,以成帝业。

wǔ huáng dì zhào jiàn hóng jī bō luàn yí xiǎn wèi wèi tài zǔ

武皇帝肇建洪基,拨乱夷险,为魏太祖。

wén huáng dì jì tiān gé mìng yìng qī shòu shàn wèi wèi gāo zǔ

文皇帝继天革命,应期受禅,为魏高祖。

shàng jí chéng dà mìng qīng dìng huá xià xìng zhì lǐ yuè yi wèi wèi liè zǔ

上集成大命,清定华夏,兴制礼乐,宜为魏烈祖。

yú tài zǔ miào běi wèi èr tiāo qí zuǒ wéi wén dì miào hào yuē gāo zǔ zhāo tiāo qí yòu nǐ míng dì hào yuē liè zǔ mù tiāo

于太祖庙北为二祧,其左为文帝庙,号曰高祖昭祧,其右拟明帝,号曰烈祖穆祧。

sān zǔ zhī miào wàn shì bù huǐ

三祖之庙,万世不毁。

qí yú sì miào qīn jǐn dié qiān yī rú zhōu hòu jì wén wǔ miào tiāo zhī lǐ

其余四庙,亲尽迭迁,一如周后稷、文武庙祧之礼。

wén dì zhēn hòu cì sǐ gù bù liè miào

文帝甄后赐死,故不列庙。

míng dì jí wèi yǒu sī zòu qǐng zhuī shì yuē wén zhāo huáng hòu shǐ sī kōng wáng lǎng chí jié fèng cè gào cí yú líng

明帝即位,有司奏请追谥曰文昭皇后,使司空王朗持节奉策告祠于陵。

sān gōng yòu zòu yuē zì gǔ zhōu rén guī zǔ hòu jì yòu tè lì miào yǐ sì jiāng yuán

三公又奏曰:“自古周人归祖后稷,又特立庙以祀姜嫄。

jīn wén zhāo huáng hòu zhī yú hòu sì shèng dé zhì huà qǐ yǒu liàng zāi

今文昭皇后之于后嗣,圣德至化,岂有量哉!

fu yǐ huáng jiā shì fēi zhī zūn shén líng qiān huà ér wú qǐn miào yǐ chéng xiǎng sì fēi yǐ bào xiǎn dé zhāo xiào jìng yě

夫以皇家世妃之尊,神灵迁化,而无寝庙以承享祀,非以报显德,昭孝敬也。

jī zhī gǔ zhì yi yī zhōu lǐ bié lì qǐn miào

稽之古制,宜依周礼,别立寝庙。

zòu kě

”奏请得到批准。

tài hé yuán nián èr yuè lì miào yú yè

太和元年二月,立庙于邺。

sì yuè luò yì chū yíng zōng miào jué de de yù xǐ fāng yī cùn jiǔ fēn qí wén yuē tiān zǐ xiàn sī cí qīn

四月,洛邑初营宗庙,掘地得玉玺,方一寸九分,其文曰“天子羡思慈亲。

míng dì wèi zhī gǎi róng yǐ tài láo gào miào

”明帝为之改容,以太牢告庙。

zhì jǐng chū yuán nián shí èr yuè jǐ wèi yǒu sī yòu zòu wén zhāo huáng hòu lì miào jīng shī yǒng chuán xiǎng sì yuè wǔ yǔ zǔ miào tóng fèi yè miào

至景初元年十二月己未,有司又奏文昭皇后立庙京师,永传享祀,乐舞与祖庙同,废邺庙。

wèi yuán dì xián xī yuán nián jìn wén dì jué wèi wáng zhuī mìng wǔ yáng xuān wén hóu wèi xuān wáng zhōng wǔ hóu wèi jǐng wáng

魏元帝咸熙元年,进文帝爵为王,追命舞阳宣文侯为宣王,忠武侯为景王。

shì nián bā yuè wén dì bēng shì yuē wén wáng

是年八月,文帝崩,谥曰文王。

wǔ dì tài shǐ yuán nián shí èr yuè bǐng yín shòu shàn dīng mǎo zhuī zūn huáng zǔ xuān wáng wèi xuān huáng dì bó kǎo jǐng wáng wèi jǐng huáng dì kǎo wén wáng wéi wén huáng dì xuān wáng fēi zhāng shì wèi xuān mù huáng hòu jǐng wáng fū rén yáng shì wèi jǐng huáng hòu

武帝泰始元年十二月丙寅,受禅,丁卯,追尊皇祖宣王为宣皇帝,伯考景王为景皇帝,考文王为文皇帝,宣王妃张氏为宣穆皇后,景王夫人羊氏为景皇后。

èr nián zhēng yuè yǒu sī zòu zhì qī miào

二年正月,有司奏置七庙。

dì zhòng qí yì zhào yi quán lì yī miào

帝重其役,诏宜权立一庙。

yú shì qún chén yì zòu shàng gǔ qīng miào yī gōng zūn yuǎn shén zhī

于是群臣议奏:“上古清庙一宫,尊远神祗。

dǎi zhì zhōu shì zhì wèi qī miào yǐ biàn zōng tiāo

逮至周室,制为七庙,以辩宗祧。

shèng zhǐ shēn hóng yuǎn jì shàng shì dūn chóng táng yú shě qī miào zhī fán huá zūn yī gōng zhī yuǎn zhǐ

圣旨深弘,远迹上世,敦崇唐虞,舍七庙之繁华,遵一宫之远旨。

xī shùn chéng yáo chán shòu zhōng wén zǔ suì zhì dì wèi gài sān shí zài yuè zhèng yuán rì yòu gé yú wén zǔ suì zhì dì wèi cǐ zé yú shì bù gǎi táng miào yīn réng jiù gōng

昔舜承尧禅,受终文祖,遂陟帝位,盖三十载,月正元日,又格于文祖,遂陟帝位,此则虞氏不改唐庙,因仍旧宫。

kě yī yǒu yú shì gù shì jí yòng wèi miào

可以依照有虞氏的旧例,就沿用曹魏的庙。

zòu kě

”奏请得到批准。

yú shì zhuī jì zhēng xi jiāng jūn yù zhāng fǔ jūn yǐng chuān fǔ jūn jīng zhào fǔ jūn yǔ xuān huáng dì jǐng huáng dì wén huáng dì wèi sān zhāo sān mù

于是追祭征西将军、豫章府君、颍川府君、京兆府君,与宣皇帝、景皇帝、文皇帝为三昭三穆。

shì shí xuān huáng wèi shēng tài zǔ xū wèi suǒ yǐ cí liù shì yǔ jǐng dì wèi qī miào qí lǐ zé jù wáng sù shuō yě

是时宣皇未升,太祖虚位,所以祠六世,与景帝为七庙,其礼则据王肃说也。

qī yuè yòu zhào yuē zhǔ zhě qián zòu jiù wèi jiù miào chéng yì yǒu zhǔn

七月,又诏曰:“主者前奏,就魏旧庙,诚亦有准。

rán yú zhī fèng shén míng qíng yóu wèi ān yi gèng yíng zào

然于祗奉神明,情犹未安,宜更营造。

yú shì gǎi chuàng zōng miào

”于是改创宗庙。

shí yī yuè zhuī zūn jǐng dì fū rén xià hóu shì wèi jǐng huái huáng hòu

十一月,追尊景帝夫人夏侯氏为景怀皇后。

rèn mào yì yǐ wéi xià hóu chū pín zhī shí wèi yǒu wáng yè

任茂议以为夏侯初嫔之时,未有王业。

dì bù cóng

帝不从。

tài kāng yuán nián líng shòu gōng zhǔ xiū lì fù yú tài miào zhōu hàn wèi yǒu qí zhǔn

太康元年,灵寿公主修丽祔于太庙,周汉未有其准。

wèi míng dì zé bié lì píng yuán zhǔ miào jìn yòu yì wèi yě

魏明帝则别立平原主庙,晋又异魏也。

liù nián yīn miào xiàn dāng gǎi xiū chuàng qún chén yòu yì zòu yuē gǔ zhě qī miào yì suǒ zì yi rú lǐ

六年,因庙陷,当改修创,群臣又议奏曰:“古者七庙异所,自宜如礼。

zhào yòu yuē gǔ suī qī miào zì jìn dài yǐ lái jiē yī miào qī shì yú lǐ wú fèi yú qíng wèi xù yì suí shí zhī yi yě

”诏又曰:“古虽七庙,自近代以来皆一庙七室,于礼无废,于情为叙,亦随时之宜也。

qí biàn réng jiù

其便仍旧。

zhì shí nián nǎi gēng gǎi zhù yú xuān yáng mén nèi qióng jí zhuàng lì rán kǎn wèi zhī zhì yóu rú chū ěr

”至十年,乃更改筑于宣阳门内,穷极壮丽,然坎位之制犹如初尔。

miào chéng dì yòng zhì yú yì lǜ bǎi guān qiān shén zhǔ yú xīn miào zì zhēng xi yǐ xià chē fú dǎo cóng jiē rú dì zhě zhī yí

庙成,帝用挚虞议,率百官迁神主于新庙,自征西以下,车服导从皆如帝者之仪。

jí wǔ dì bēng zé qiān zhēng xi jí huì dì bēng yòu qiān yù zhāng

及武帝崩则迁征西,及惠帝崩又迁豫章。

ér huì dì shì mǐn huái tài zǐ tài zǐ èr zi āi tài sūn zāng chōng tài sūn shàng bìng fù miào yuán dì shì huái dì shāng tài zǐ yòu fù miào hào wèi yīn shì sì shāng

惠帝的时候愍怀太子、太子的两个儿子哀太孙司马臧、冲太孙司马尚都拊祭在宗庙裹,元帝的时候,怀查的殇太子又拊祭在宗庙裹,号称为阴室四殇。

huái dì chū yòu cè shì wǔ dì yáng hòu yuē wǔ dào huáng hòu gǎi zàng jùn yáng líng cè bié cí hóng xun gōng bù liè yú miào

怀帝初,又策谥武帝杨后曰武悼皇后,改葬峻阳陵侧,别祠弘训宫,不列于庙。

yuán dì jì jí zūn wèi shàng jì wǔ dì yú yuán wèi mí rú hàn guāng wǔ shàng jì yuán dì gù shì yě

元帝既即尊位,上继武帝,于元为祢,如汉光武上继元帝故事也。

shì shí xī jīng shén zhǔ yīn miè lǔ tíng jiāng zuǒ jiàn miào jiē gēng xīn zào

是时,西京神主,堙灭虏庭,江左建庙,皆更新造。

xún yǐ dēng huái dì zhī zhǔ yòu qiān yǐng chuān wèi suī qī shì qí shí wǔ shì gài cóng diāo xié yǐ xiōng dì wèi shì shù gù yě

寻以登怀帝之主,又迁颍川,位虽七室,其实五世,盖从刁协以兄弟为世数故也。

yú shí bǎi dù cǎo chuàng jiù lǐ wèi bèi huǐ zhǔ quán jū bié shì

于时百度草创,旧礼未备,毁主权居别室。

zhì tài xìng sān nián zhēng yuè yǐ mǎo zhào yuē wú suī shàng jì shì zǔ rán yú huái mǐn huáng dì jiē běi miàn chēng chén

至太兴三年正月乙卯,诏曰:“吾虽上继世祖,然于怀、愍皇帝皆北面称臣。

jīn cí tài miào bù qīn zhí shāng zhuó ér lìng yǒu sī xíng shì yú qíng lǐ bù ān

今祠太庙,不亲执觞酌,而令有司行事,于情礼不安。

kě yī lǐ gèng chù

可依礼更处。

tài cháng héng yì jīn shèng shàng jì wǔ huáng dì yi zhǔn hàn shì zǔ gù shì bù qīn zhí shāng jué

”太常恒议:“今圣上继武皇帝,宜准汉世祖故事,不亲执觞爵。

yòu yuē jīn shàng chéng jì wǔ dì ér miào zhī zhāo mù sì shì ér yǐ qián tài cháng hè xún bó shì fu chún bìng yǐ wéi huì huái jí mǐn yi bié lì miào

”又曰:“今上承继武帝,而庙之昭穆,四世而已,前太常贺循、博士傅纯,并以为惠、怀及愍,宜别立庙。

rán chén yú wèi miào shì dāng yǐ róng zhǔ wéi xiàn wú jū cháng shù

然臣愚谓庙室当以容主为限,无拘常数。

yīn shì yǒu èr zǔ sān zōng ruò jū qī shì zé dāng jì mí ér yǐ

殷世有二祖三宗,若拘七室,则当祭祢而已。

tuī cǐ lùn zhī yi hái fù yù zhāng yǐng chuān quán cí qī miào zhī lǐ

推此论之,宜还复豫章、颍川,全祠七庙之礼。

piào qí zhǎng shǐ wēn jiào yì fán yán xiōng dì bù xiāng rù miào jì fēi lǐ wén qiě guāng wǔ fèn jiàn zhèn qǐ bù cè míng yú xiào píng wu shén qí shì yǐ yīng jiǔ shì zhī chèn yòu gǔ bù gòng miào gù bié lì yān

”骠骑长史温峤议:“凡言兄弟不相入庙,既非礼文,且光武奋剑振起,不策名于孝平,务神其事,以应九世之谶,又古不共庙,故别立焉。

jīn shàng yǐ cè míng ér yán shū yú guāng wǔ zhī shì gōng fèng zhēng cháng yú jīng jì zhèng yú qíng yòu ān yǐ

今上以策名而言,殊于光武之事,躬奉蒸尝,于经既正,于情又安矣。

tài cháng héng yù hái èr fǔ jūn yǐ quán qī shì jiào wèi shì yi

太常恒欲还二府君,以全七世,峤谓是宜。

piào qí jiāng jūn wáng dǎo cóng jiào yì

”骠骑将军王导从峤议。

jiào yòu yuē qí fēi zǐ zhě kě zhí yán huáng dì gǎn gào mǒu huáng dì yòu ruò yǐ yī dì wèi yī shì zé bù jì mí fǎn bù jí shù rén

峤又曰:“其非子者,可直言皇帝敢告某皇帝,又若以一帝为一世,则不祭祢,反不及庶人。

dì cóng jiào yì xī shī yòng zhī

”帝从峤议,悉施用之。

yú shì nǎi gēng dìng zhì hái fù yù zhāng yǐng chuān yú zhāo mù zhī wèi yǐ tóng huì dì sì wǔ gù shì ér huì huái mǐn sān dì zì cóng chūn qiū zūn zūn zhī yì zài miào bù tì yě

于是乃更定制,还复豫章、颍川于昭穆之位,以同惠帝嗣武故事,而惠、怀、愍三帝自从《春秋》尊尊之义,在庙不替也。

jí yuán dì bēng zé yù zhāng fù qiān

及元帝崩,则豫章复迁。

rán yuán dì shén wèi yóu zài mǐn dì zhī xià gù yǒu kǎn shì zhě shí yě

然元帝神位犹在愍帝之下,故有坎室者十也。

zhì míng dì bēng ér yǐng chuān yòu qiān yóu shí shì yě

至明帝崩,而颖川又迁,犹十室也。

yú shí xù guǎng tài miào gù sān qiān zhǔ bìng hái xī chǔ míng zhī yuē tiāo yǐ zhǔn yuǎn miào

于时续广太庙,故三迁主并还西储,名之曰祧,以准远庙。

chéng dì xián kāng qī nián wǔ yuè shǐ zuò wǔ dào huáng hòu shén zhǔ fù yú miào pèi xiǎng shì zǔ

成帝咸康七年五月,始作武悼皇后神主,祔于庙,配飨世祖。

chéng dì bēng ér kāng dì chéng tǒng yǐ xiōng dì yī shì gù bù qiān jīng zhào shǐ shí yī shì yě

成帝崩而康帝承统,以兄弟一世,故不迁京兆,始十一室也。

zhì kāng dì bēng mù dì lì yǒng hé èr nián qī yuè yǒu sī zòu shí yuè yīn jì jīng zhào fǔ jūn dāng qiān tiāo shì

至康帝崩,穆帝立,永和二年七月,有司奏:“十月殷祭,京兆府君当迁祧室。

xī zhēng xi yù zhāng yǐng chuān sān fǔ jūn huǐ zhǔ zhōng xīng zhī chū quán jū tiān fǔ zài miào mén zhī xi

昔征西、豫章、颍川三府君毁主,中兴之初权居天府,在庙门之西。

xián kāng zhōng tài cháng féng huái biǎo xù fèng huán yú xī chǔ jiā shì wèi zhī wèi tiāo yí yì fēi lǐ

咸康中,太常冯怀表续奉还于西储夹室,谓之为祧,疑亦非礼。

jīn jīng zhào qiān rù shì wèi sì shì yuǎn zǔ zhǎng zài tài zǔ zhī shàng

今京兆迁入,是为四世远祖,长在太祖之上。

xī zhōu shì tài zǔ shì yuǎn gù qiān yǒu suǒ guī

昔周室太祖世远,故迁有所归。

jīn jìn miào xuān huáng wéi zhǔ

今晋庙宣皇为主。

ér sì zǔ jū zhī shì qū zǔ jiù sūn yě

而四祖居之,是屈祖就孙也;

yīn xiá zài shàng shì dài tài zǔ yě

殷祫在上,是代太祖也。

lǐng sī tú cài mó yì sì fǔ jūn yi gǎi zhù bié shì ruò wèi zhǎn zhě dāng rù jiù tài miào zhī shì rén mò gǎn bēi qí zǔ wén wǔ bù xiān bù zhú

”领司徒蔡谟议:“四府君宜改筑别室,若未展者,当入就太庙之室,人莫敢卑其祖,文武不先不窋。

yīn jì zhī rì zhēng xī dōng miàn chù xuān huáng zhī shàng

殷祭之日,征西东面,处宣皇之上。

qí hòu qiān miào zhī zhǔ cáng yú zhēng xi zhī tiāo jì jiàn bù jué

其后迁庙之主,藏于征西之祧,祭荐不绝。

hù jūn jiāng jūn féng huái yì lǐ wú miào zhě wèi tán yǐ jì kě lì bié shì cáng zhī zhì yīn dì zé jì yú tán yě

”护军将军冯怀议:“礼,无庙者为坛以祭,可立别室藏之,至殷禘则祭于坛也。

fǔ guó jiāng jūn qiáo wáng sī mǎ wú jì děng yì zhū rú wèi tài wáng wáng jì qiān zhǔ cáng yú wén wǔ zhī tiāo

”辅国将军谯王司马无忌等议:“诸儒谓太王、王季迁主,藏于文武之祧。

rú cǐ fǔ jūn qiān zhǔ yi zài xuān dì miào zhōng

如此,府君迁主宜在宣帝庙中。

rán jīn wú qǐn shì yi biàn tōng ér gǎi zhù

然今无寝室,宜变通而改筑。

yòu yīn xiá tài miào zhēng xī dōng miàn

又殷祫太庙,征西东面。

shàng shū láng sūn chāo yǔ wú jì yì tóng yuē tài zǔ suī wèi shǐ jiǔ wǔ ér dào yǐ cóng chàng tì rén jué zhī zūn dǔ tiān lún zhī dào suǒ yǐ chéng jiào běn ér guāng bǎi dài yě

”尚书郎孙绰与无忌议同,曰:“太祖虽位始九五,而道以从畅,替人爵之尊,笃天伦之道,所以成教本而光百代也。

shàng shū láng xú chán yì lǐ qù tiāo wèi tán qù tán wèi shàn suì xiá zé jì zhī

”尚书郎徐禅议:“《礼》‘去祧为坛,去坛为𫮃’,岁祫则祭之。

jīn sì zǔ qiān zhǔ kě cáng zhī shí shì yǒu dǎo zé jì yú tán shàn

今四祖迁主,可藏之石室,有祷则祭于坛𫮃。

yòu qiǎn chán zhì huì jī fǎng chǔ shì yú xǐ

”又遣禅至会稽,访处士虞喜。

xǐ dá yuē hàn shì wéi xuán chéng děng yǐ huǐ zhǔ yì yú yuán wèi cháo yì zhě yún yīng mái liǎng jiē zhī jiān

喜答曰:“汉世韦玄成等以毁主瘗于园,魏朝议者云应埋两阶之间。

qiě shén zhǔ běn zài tài miào ruò jīn bié shì ér jì zé bù rú yǒng cáng

且神主本在太庙,若今别室而祭,则不如永藏。

yòu sì jūn wú zhuī hào zhī lǐ yì míng yīng huǐ ér wú jì

又四君无追号之礼,益明应毁而无祭。

shì shí jiǎn wén wèi fǔ jūn yǔ shàng shū láng liú shào děng zòu sì zǔ tóng jū xi tiāo cáng zhǔ shí shì dì xiá jí jì rú xiān cháo jiù yí

”是时简文为抚军、与尚书郎刘邵等奏:“四祖同居西祧,藏主石室,禘祫及祭,如先朝旧仪。

shí chén liú fàn xuān xiōng zi wèn cǐ lǐ xuān dá yuē shùn miào suǒ jì jiē shì shù rén qí hòu shì yuǎn ér huǐ bù jū shùn shàng bù xù zhāo mù

”时陈留范宣兄子问此礼,宣答曰:“舜庙所祭,皆是庶人,其后世远而毁,不居舜上,不序昭穆。

jīn sì jūn hào yóu yī běn fēi yǐ gōng dé zhì sì yě

今四君号犹依本,非以功德致祀也。

ruò yī yú zhǔ zhī yì zé yóu cáng zǐ sūn zhī suǒ

若依虞主之瘗,则犹藏子孙之所;

ruò yī xià zhǔ zhī mái zé yòu fēi běn miào zhī jiē

若依夏主之埋,则又非本庙之阶。

yi sī qí biàn zé zhù yī shì qīn wèi jǐn zé dì xiá chù xuān dì zhī shàng qīn jǐn zé wú yuán xià jiù zǐ sūn zhī liè

宜思其变,则筑一室,亲未尽则禘祫处宣帝之上,亲尽则无缘下就子孙之列。

qí hòu tài cháng liú xiá děng tóng cài mó yì

”其后太常刘遐等同蔡谟议。

bó shì zhāng píng yì huò yí chén yú tài zǔ zhě jiē qí hòu zhī huǐ zhǔ píng àn gǔ yì wú bié qián hòu zhī wén yě

博士张凭议:“或疑陈于太祖者,皆其后之毁主,凭案古义无别前后之文也。

yǔ bù xiān gǔn zé qiān zhǔ jū tài zǔ zhī shàng yì hé yí yě

禹不先鲧,则迁主居太祖之上,亦何疑也。

yú shì jīng zhào qiān rù xī chǔ tóng wèi zhī tiāo rú qián sān zǔ qiān zhǔ zhī lǐ gù zhèng shì yóu shí yī yě

”于是京兆迁入西储,同谓之祧,如前三祖迁主之礼,故正室犹十一也。

mù dì bēng ér āi dì hǎi xī bìng wèi xiōng dì wú suǒ dēng chú

穆帝崩而哀帝、海西并为兄弟,无所登除。

xián ān zhī chū jiǎn wén huáng dì shàng jì yuán huáng shì zhì dēng jìn yú shì yǐng chuān jīng zhào èr zhǔ fù huán zhāo mù zhī wèi

咸安之初,简文皇帝上继元皇,世秩登进,于是颍川、京兆二主复还昭穆之位。

zhì jiǎn wén bēng yǐng chuān yòu qiān

至简文崩,颍川又迁。

xiào wǔ dì tài yuán shí èr nián wǔ yuè rén xū zhào yuē xī jiàn tài miào měi shì cóng jiǎn tài zǔ xū wèi míng táng wèi jiàn

孝武帝太元十二年五月壬戌,诏曰:“昔建太庙,每事从俭,太祖虚位,明堂未建。

jiāo sì guó zhī dà shì ér jī gǔ zhī zhì quē rán biàn kě xiáng yì

郊祀国之大事,而稽古之制阙然,便可详议。

cí bù láng zhōng xú miǎo yì yuán qiū jiāo sì jīng diǎn wú èr xuān huáng dì cháng biàn sī yì ér jiǎn yǐ shèng diǎn

”祠部郎中徐邈议:“圆丘郊祀,经典无二,宣皇帝尝辩斯义,而检以圣典。

yuán jí zhōng xīng bèi jiā yán jí yǐ dìng nán běi èr jiāo chéng fēi yì xué suǒ kě qīng gǎi yě

爰及中兴,备加研极,以定南北二郊,诚非异学所可轻改也。

wèi réng jiù wèi ān

谓仍旧为安。

wǔ huáng dì jiàn miào liù shì zǔ sān zhāo sān mù

武皇帝建庙六世,祖三昭三穆。

xuān huáng dì chuàng jī zhī zhǔ shí wéi tài zǔ qīn zé wáng kǎo

宣皇帝是创立基业的,实际上应作为太祖,亲情上实际是王考。

sì miào zài shàng wèi jí qiān shì gù quán xū dōng xiàng zhī wèi yě

四庙在上,未及迁世,故权虚东向之位也。

xiōng dì xiāng jí yì fēi èr shì

兄弟相及,义非二世。

gù dāng jīn miào sì shì shù wèi zú ér yù tài zǔ zhèng wèi zé wéi shì qī zhī yì yǐ

故当今庙祀,世数未足,而欲太祖正位,则违事七之义矣。

yòu lǐ yuē shù zǐ wáng yì dì zǔ lì miào gài wèi zhī yìn yuán lì zé qīn jìn bì fù

又《礼》曰庶子王亦禘祖立庙,盖谓支胤援立,则亲近必复。

jīng zhào fǔ jūn yú jīn liù shì yi fù lì cǐ shì zé xuān huáng wèi zài liù shì zhī shàng xū qián shì jì qiān nǎi tài zǔ wèi dìng ěr

京兆府君于今六世,宜复立此室,则宣皇未在六世之上,须前世既迁,乃太祖位定耳。

jīng zhào qiān huǐ yi cáng zhǔ yú shí shì suī dì xiá yóu fú jí

京兆迁毁宜藏主于石室,虽禘祫犹弗及。

hé zhě

为什么呢?

chuán chēng huǐ zhǔ shēng hé hu tài zǔ shēng zhě zì xià zhī míng bù wèi kě jiàng zūn jiù bēi yě

传称毁主升合乎太祖,升者自下之名,不谓可降尊就卑也。

tài zǐ tài sūn yīn shì sì zhǔ chǔ sì zhī zhòng shēng fù huáng zǔ suǒ pèi zhī miào shì yuǎn yīng qiān rán hòu cóng shí zhī sūn yǔ zhī jù huǐ

太子太孙,阴室四主,储嗣之重,升祔皇祖,所配之庙,世远应迁,然后从食之孙,与之俱毁。

míng táng fāng yuán zhī zhì gāng lǐng yǐ jǔ bù yí quē pèi dì zhī sì

明堂方圆之制,纲领已举,不宜阙配帝之祀。

qiě wáng zhě yǐ tiān xià wéi jiā wèi bì yī bāng gù zhōu píng guāng wǔ wú fèi yú èr jīng yě

且王者以天下为家,未必一邦,故周平、光武无废于二京也。

míng táng suǒ pèi zhī shén jī yí mò biàn

明堂所配之神,积疑莫辩。

àn yì yīn jiàn shàng dì yǐ pèi zǔ kǎo zǔ kǎo tóng pèi zé shàng dì yì wèi tiān ér yán fù zhī yì xiǎn

案《易》‘殷荐上帝,以配祖考’,祖考同配,则上帝亦为天,而严父之义显。

zhōu lǐ lǚ shàng dì zhě yǒu gù gào tiān yǔ jiāo sì cháng lǐ tóng yòng sì guī gù bìng yán zhī

《周礼》旅上帝者,有故告天,与郊祀常礼同用四圭,故并言之。

ruò shàng dì shì wǔ dì jīng wén hé bù yán sì tiān lǚ wǔ dì sì de lǚ sì wàng hu

若上帝是五帝,《经》文何不言祀天旅五帝,祀地旅四望乎?

shì zhōng chē yìn yì tóng

”侍中车胤议同。

yòu yuē míng táng zhī zhì jì qí nán xiáng qiě lè zhǔ yú hé lǐ zhǔ yú jìng gù zhì wén bù tóng yīn qì yì shū

又曰:“明堂之制,既其难详,且乐主于和,礼主于敬,故质文不同,音器亦殊。

jì máo cí guǎng xià bù yī qí dù hé bì shǒu qí xíng fàn ér bù hóng běn cóng sú hu

既茅茨广夏,不一其度,何必守其形范,而不弘本从俗乎?

jiǔ fù xián níng hé shuò wú chén rán hòu míng táng pì yōng kě chóng ér xiū zhī

九服咸宁,河朔无尘,然后明堂辟雍可崇而修之。

shí cháo yì duō tóng yú shì fèng xíng yī wú suǒ gǎi

”时朝议多同,于是奉行,一无所改。

shí liù nián shǐ gǎi zuò tài miào diàn zhèng shì shí sì jiān dōng xī chǔ gè yī jiān hé shí liù jiān dòng gāo bā zhàng sì chǐ

十六年,始改作太庙殿,正室十四间,东西储各一间,合十六间,栋高八丈四尺。

bèi fǎ jià qiān shén zhǔ yú xíng miào zhēng xi zhì jīng zhào sì zhǔ jí tài zǐ tài sūn gè yòng qí wèi zhī yí fú

备法驾迁神主于行庙,征西至京兆四主及太子太孙各用其位之仪服。

sì zhǔ bù cóng dì zhě zhī yí shì yǔ tài kāng yì yě

四主不从帝者之仪,是与太康异也。

zhū zhǔ jì rù miào shè fǔ hǎi zhī diàn

诸主既入庙,设脯醢之奠。

jí xīn miào chéng shén zhǔ hái shì yòu shè fǔ hǎi zhī diàn

及新庙成,神主还室,又设脯醢之奠。

shí jiǔ nián èr yuè zhuī zūn jiǎn wén mǔ kuài jī tài fēi zhèng shì wèi jiǎn wén huáng dì xuān tài hòu lì miào tài miào dào xi

十九年二月,追尊简文母会稽太妃郑氏为简文皇帝宣太后,立庙太庙道西。

jí xiào wǔ bēng jīng zhào yòu qiān rú mù dì zhī shì sì tiāo gù shì

及孝武崩,京兆又迁,如穆帝之世四祧故事。

yì xī jiǔ nián sì yuè jiāng yīn cí zhào bó yì qiān huǐ zhī lǐ

义熙九年四月,将殷祠,诏博议迁毁之礼。

dà sī mǎ láng yá wáng dé wén yì tài shǐ zhī chū xū tài zǔ zhī wèi ér yuán qíng liú yuǎn shàng jí zhēng xi gù shì jǐn zé yi huǐ ér xuān dì zhèng tài zǔ zhī wèi

大司马琅邪王德文议:“泰始之初,虚太祖之位,而缘情流远,上及征西,故世尽则宜毁,而宣帝正太祖之位。

yòu hàn guāng wǔ yí shí yī dì zhǔ yú luò yì zé huǐ zhǔ bù shè lǐ kě tuī yǐ

又汉光武移十一帝主于洛邑,则毁主不设,理可推矣。

yi zhù bié shì yǐ jū sì fǔ jūn zhī zhǔ yǒng cáng ér fú sì yě

宜筑别室,以居四府君之主,永藏而弗祀也。

dà sī nóng xú guǎng yì sì fǔ jūn cháng chù miào táng zhī shǒu xīn shuài tǔ zhī jì ruò mái zhī yōu rǎng yú qíng lǐ wèi bì xián jǐn

”大司农徐广议:“四府君尝处庙堂之首,歆率土之祭,若埋之幽壤,于情理未必咸尽。

wèi kě qiān cáng xī chǔ yǐ wéi yuǎn tiāo ér dì xiǎng yǒng jué yě

谓可迁藏西储,以为远祧,而禘飨永绝也。

tài wèi zī yì cān jūn yuán bào yì réng jiù wú gé yīn cí yóu jí sì fǔ jūn qíng lǐ wèi yǔn

”太尉谘议参军袁豹议:“仍旧无革,殷祠犹及四府君,情理为允。

shí liú yù zuò fǔ yì yǔ dà sī mǎ yì tóng xū hòu yīn cí xíng shì gǎi zhì

”时刘裕作辅,意与大司马议同,须后殷祠行事改制。

huì ān dì bēng wèi jí dì ér tiān lù zhōng yān

会安帝崩,未及禘而天禄终焉。

wǔ dì xián níng wǔ nián shí yī yuè jǐ yǒu hóng xun yáng tài hòu bēng zōng miào fèi yī shí zhī sì tiān dì míng táng qù lè qiě bù shàng zuò

武帝咸宁五年十一月己酉,弘训羊太后崩,宗庙废一时之祀,天地明堂去乐,且不上胙。

mù dì shēng píng wǔ nián shí yuè jǐ mǎo yīn sì yǐ dì bēng hòu bù zuò lè

穆帝升平五年十月己卯,殷祀,以帝崩后不作乐。

xiào wǔ tài yuán shí yī nián jiǔ yuè huáng nǚ wáng jí yīng zhēng cí zhōng shū shì láng fàn zòu àn sāng fú chuán yǒu sǐ gōng zhōng zhě sān yuè bù jǔ jì bù bié zhǎng yòu zhī yǔ guì jiàn yě

孝武太元十一年九月,皇女亡,及应烝祠,中书侍郎范1111奏:“案《丧服传》有死宫中者三月不举祭,不别长幼之与贵贱也。

huáng nǚ suī zài yīng hái chén qiè yǐ wéi yí

皇女虽在婴孩,臣窃以为疑。

yú shì shàng shū zòu shǐ sān gōng xíng shì

”于是尚书奏使三公行事。

wǔ dì tài shǐ qī nián sì yuè dì jiāng qīn cí chē jià xī shēng ér yí zhù hái bù bài

武帝泰始七年四月,帝将亲祠,车驾夕牲,而仪注还不拜。

zhào wèn qí gù bó shì zòu lì dài xiāng chéng rú cǐ

诏问其故,博士奏历代相承如此。

dì yuē fēi zhì jìng zōng miào zhī lǐ yě

帝曰:“非致敬宗庙之礼也。

yú shì shí bài ér hái suì yǐ wéi zhì xī shēng bì gōng lín bài ér jiāng zuǒ yǐ lái fù zhǐ

”于是实拜而还,遂以为制,夕牲必躬临拜,而江左以来复止。

wèi gù shì tiān zǐ wèi cì diàn yú miào diàn zhī běi dōng tiān zǐ rù zì běi mén

魏故事,天子为次殿于庙殿之北东,天子入自北门。

xīn lǐ shè cì diàn yú nán mén zhōng mén wài zhī yòu tiān zǐ rù zì nán mén

新礼,设次殿于南门中门外之右,天子入自南门。

zhì yú yǐ wéi cì diàn suǒ yǐ wèi jiě xī zhī chù fán shì zūn yǐ bù xiǎn wèi gōng yǐ yóu yǐn wèi shùn ér shè zhī yú shàng wèi rù zì nán mén fēi qiān yàn zhī yì

挚虞以为:“次殿所以为解息之处,凡适尊以不显为恭,以由隐为顺,而设之于上位,入自南门,非谦厌之义。

yi dìng xīn lǐ jiē rú jiù shuō

宜定新礼,皆如旧说。

cóng zhī

晋侯听从了他的建议。

lǐ dà shì zé gào zǔ mí xiǎo shì zé tè gào mí qín hàn jiǔ fèi

礼,大事则告祖祢,小事则特告祢,秦汉久废。

wèi wén dì huáng chū sì nián qī yuè jiāng dōng xún yǐ dà jūn dāng chū shǐ tài cháng yǐ tè niú gào nán jiāo

魏文帝黄初四年七月,将东巡,以大军当出,使太常以特牛告南郊。

jí wén dì bēng yòu shǐ tài wèi gào shì cè yú nán jiāo

及文帝崩,又使太尉告谥策于南郊。

zì shì qì jìn xiāng chéng gào jiāo zhī hòu réng yǐ gào miào zhì jiāng zuǒ qí lǐ fèi

自是迄晋相承,告郊之后仍以告庙,至江左其礼废。

zhì chéng dì xián hé sān nián sū jùn fù luàn jīng dū wēn jiào děng lì xíng miào yú bái shí fù xíng qí diǎn

至成帝咸和三年,苏峻覆乱京都,温峤等立行庙于白石,复行其典。

gào xiān jūn jí hòu yuē nì chén sū jùn qīng fù shè jì huǐ qì sān zhèng

告先君及后曰:“逆臣苏峻,倾覆社稷,毁弃三正。

wū rǔ hǎi nèi

污辱海内。

chén kǎn chén jiào chén liàng děng shǒu rèn róng shǒu gōng xíng tiān fá

臣侃、臣峤、臣亮等手刃戎首,龚行天罚。

wéi zhōng zōng yuán huáng dì sù zǔ míng huáng dì míng mù huáng hòu zhī líng jiàng jiàn yǒu zuì jiǎo jué qí mìng jiǎn cǐ qún xiōng yǐ ān zōng miào

惟中宗元皇帝、肃祖明皇帝、明穆皇后之灵,降鉴有罪,剿绝其命,翦此群凶,以安宗庙。

chén děng suī yǔn shǒu cuī qū yóu shēng zhī nián

臣等虽陨首摧躯,犹生之年。

wèi míng dì tài hé sān nián zhào yuē lǐ wáng hòu wú sì zé jiàn zhī zǐ yǐ jì dà zōng zé dāng zuǎn zhèng tǒng ér fèng gōng yì hé de fù gù sī qīn zāi

魏明帝太和三年,诏曰:“礼,王后无嗣,择建支子,以继大宗,则当纂正统而奉公义,何得复顾私亲哉!

hàn xuān jì zhāo dì hòu jiā dào kǎo yǐ huáng hào

汉宣继昭帝后,加悼考以皇号。

āi dì yǐ wài fān yuán lì ér dǒng hóng děng chēng yǐn wáng qín huò wù cháo yì suì zūn gōng huáng lì miào jīng shī

哀帝以外籓援立,而董宏等称引亡秦,惑误朝议,遂尊恭皇,立庙京师。

yòu chǒng fān qiè shǐ bǐ cháng xìn jiàn chà wú lǐ rén shén fú yòu

又宠籓妾,使比长信,僭差无礼,人神弗佑。

fēi zuì shī dān zhōng zhèng zhī jiàn yòng zhì dīng fu fén rú zhī huò

非罪师丹忠正之谏,用致丁傅焚如之祸。

zì shì zhī hòu xiāng zhǒng xíng zhī

自是之后,相踵行之。

qí lìng gōng qīng yǒu sī shēn yǐ qián shì wèi jiè

其令公卿有司,深以前世为戒。

hòu sì wàn yī yǒu yóu zhū hóu rù fèng dà tǒng zé dāng míng wéi rén hòu zhī yì

后嗣万一有由诸侯入奉大统,则当明为人后之义。

gǎn wéi nìng xié dǎo yú jūn shàng wàng jiàn fēi zhèng zhī hào wèi kǎo wèi huáng chēng bǐ wèi hòu zé gǔ gōng dà chén zhū zhī wú shè

敢为佞邪导谀君上,妄建非正之号,谓考为皇,称妣为后,则股肱大臣诛之无赦。

qí shū zhī jīn cè cáng zhī zōng miào

其书之金策,藏之宗庙。

shì hòu gāo guì cháng dào yuán lì jiē bù wài zūn

”是后高贵、常道援立,皆不外尊。

jí mǐn dì jiàn xìng sì nián sī tú liáng fēn yì zhuī zūn zhī lǐ dì jì bù cóng ér zuǒ pú yè suǒ chēn děng yì chēng yǐn wèi zhì yǐ wéi bù kě gù zhuī zèng wú wáng wèi tài bǎo ér yǐ

及愍帝建兴四年,司徒梁芬议追尊之礼,帝既不从,而左仆射索𬘭等亦称引魏制,以为不可,故追赠吴王为太保而已。

yuán dì tài xìng èr nián yǒu sī yán láng yá gōng wáng yí chēng huáng kǎo

元帝太兴二年,有司言琅邪恭王宜称皇考。

hè xún yì yún lǐ diǎn zhī yì zi bù gǎn yǐ jǐ jué jiā qí fù hào

贺循议云:“礼典之义,子不敢以己爵加其父号。

dì yòu cóng zhī

”帝又从之。

Want to learn Chinese with visual scenes and structured paths?

Start Learning Chinese →