晋书 · 房玄龄 · Chapter 23 of 130

志·第十三章

PinyinModern Translation
Size

yǒng jiā zhī luàn hǎi nèi fēn bēng líng guān yuè qì jiē méi yú liú shí

永嘉之乱,海内分崩,伶官乐器,皆没于刘、石。

jiāng zuǒ chū lì zōng miào shàng shū xià tài cháng jì sì suǒ yòng lè míng

江左初立宗庙,尚书下太常祭祀所用乐名。

tài cháng hè xún dá yún wèi shì zēng sǔn hàn lè yǐ wéi yī dài zhī lǐ wèi shěn dà jìn lè míng suǒ yǐ wèi yì

太常贺循答云:“魏氏增损汉乐,以为一代之礼,未审大晋乐名所以为异。

zāo lí sāng luàn jiù diǎn bù cún

遭离丧乱,旧典不存。

rán cǐ zhū lè jiē hé zhī yǐ zhōng lǜ wén zhī yǐ wǔ shēng yǒng zhī yú gē cí chén zhī yú wǔ liè

然此诸乐皆和之以钟律,文之以五声,咏之于歌辞,陈之于舞列。

gōng xuán zài tíng qín sè zài táng bā yīn dié zòu yǎ yuè bìng zuò dēng gē xià guǎn gè yǒu cháng yǒng zhōu rén zhī jiù yě

宫悬在庭,琴瑟在堂,八音迭奏,雅乐并作,登歌下管,各有常咏,周人之旧也。

zì hàn shì yǐ lái yī fǎng cǐ lǐ zì zào xīn shī ér yǐ

自汉氏以来,依仿此礼,自造新诗而已。

jiù jīng huāng fèi jīn jì sàn wáng yīn yùn qū zhé yòu wú shí zhě zé yú jīn nán yǐ yì yán

旧京荒废,今既散亡,音韵曲折,又无识者,则于今难以意言。

yú shí yǐ wú yǎ yuè qì jí líng rén shěng tài lè bìng gǔ chuī lìng

”于时以无雅乐器及伶人,省太乐并鼓吹令。

shì hòu pō de dēng gē shí jǔ zhī lè yóu yǒu wèi bèi

是后颇得登歌,食举之乐,犹有未备。

tài níng mò míng dì yòu fǎng yuán fú děng zēng yì zhī

太宁末,明帝又访阮孚等增益之。

xián hé zhōng chéng dì nǎi fù zhì tài lè guān jiū jí yí yì ér shàng wèi yǒu jīn shí yě

咸和中,成帝乃复置太乐官,鸠集遗逸,而尚未有金石也。

yǔ liàng wèi jīng zhōu yǔ xiè shàng xiū fù yǎ yuè wèi jù ér liàng hōng

庾亮为荆州,与谢尚修复雅乐,未具而亮薨。

yǔ yì huán wēn zhuān shì jūn lǚ yuè qì zài kù suì zhì xiǔ huài yān

庾翼、桓温专事军旅,乐器在库,遂至朽坏焉。

jí mù róng rén juàn píng rǎn mǐn bīng gē zhī jì ér yè xià lè rén yì pō yǒu lái zhě

及慕容亻隽平冉闵,兵戈之际,而邺下乐人亦颇有来者。

yǒng hé shí yī nián xiè shàng zhèn shòu yáng yú shì cǎi shí lè rén yǐ bèi tài lè bìng zhì shí qìng yǎ yuè shǐ pō jù

永和十一年,谢尚镇寿阳,于是采拾乐人,以备太乐,并制石磬,雅乐始颇具。

miàn wáng měng píng yè mù róng shì suǒ de lè shēng yòu rù guān yòu

面王猛平邺,慕容氏所得乐声又入关右。

tài yuán zhōng pò fú jiān yòu huò qí yuè gōng yáng shǔ děng xián xí jiù lè yú shì sì xiāng jīn shí shǐ bèi yān

太元中,破苻坚,又获其乐工杨蜀等,闲习旧乐,于是四厢金石始备焉。

nǎi shǐ cáo pí wáng xún děng zēng zào zōng miào gē shī rán jiāo sì suì bù shè lè

乃使曹毗、王珣等增造宗庙歌诗,然郊祀遂不设乐。

jīn liè qí cí yú hòu yún

今列其词于后云。

gē xuān dì cáo pí

歌宣帝曹毗

wū hè gāo zǔ dé xié líng fú

于赫高祖,德协灵符。

yìng yùn bō luàn lí zhěng tiān qú

应运拨乱,厘整天衢。

xūn gé yǔ zhòu huà dòng bā qū

勋格宇宙,化动八区。

sù yǐ diǎn xíng táo yǐ xuán zhū

肃以典刑,陶以玄珠。

shén shí tǔ ruì líng zhī zì fū

神石吐瑞,灵芝自敷。

zhào jī tiān mìng dào jūn táng yú

肇基天命,道均唐虞。

gē jǐng dì cáo pí

歌景帝曹毗

jǐng huáng chéng yùn zuǎn lóng hóng xù

景皇承运,纂隆洪绪。

huáng luō zhòng kàng tiān huī zài jǔ

皇罗重抗,天晖再举。

chǔn yǐ èr kòu rǎo wǒ yáng chu

蠢矣二寇,扰我扬楚。

nǎi zhěng yuán róng yǐ gāo zī fǔ

乃整元戎,以膏齐斧。

wěi wěi shén suàn hè hè wáng lǚ

亹亹神算,赫赫王旅。

jīng ní jì píng gōng guān dì yǔ

鲸鲵既平,功冠帝宇。

gē wén dì cáo pí

歌文帝曹毗

tài zǔ qí shèng wáng yóu dàn róng

太祖齐圣,王猷诞融。

rén jiào sì sài tiān jī lèi chóng

仁教四塞,天基累崇。

huáng shì duō nàn yán qīng zǐ gōng

皇室多难,严清紫宫。

wēi lì qiū shuāng huì guò chūn fēng

威厉秋霜,惠过春风。

píng shǔ yí chu yǐ wén yǐ róng

平蜀夷楚,以文以戎。

yǎn yǒu cān xū shēng liú wú qióng

奄有参墟,声流无穷。

gē wǔ dì cáo pí

歌武帝曹毗

wū mù wǔ huáng yǔn gōng qīn míng

于穆武皇,允龚钦明。

yìng qī dēng chán lóng fēi zǐ tíng

应期登禅,龙飞紫庭。

bǎi kuí shí xù tīng duàn yǐ qíng

百揆时序,听断以情。

shū yù jì bīn wěi wú yì píng

殊域既宾,伪吴亦平。

chen liú gān lù xiāo yìng lǎng xīng

晨流甘露,宵映朗星。

yě yǒu jī rǎng lù chuí sòng shēng

野有击壤,路垂颂声。

gē yuán dì cáo pí

歌元帝曹毗

yùn zhūn bǎi liù tiān luó jiě guàn

运屯百六,天罗解贯。

yuán huáng bó xīng wǎng lóng jiāng hàn

元皇勃兴,网笼江汉。

yǎng qí qī zhèng fǔ píng huò luàn

仰齐七政,俯平祸乱。

huà ruò fēng xíng zé yóu yǔ sàn

化若风行,泽犹雨散。

lún guāng gèng yào jīn huī fù huàn

沦光更曜,金辉复焕。

dé guān qiān zǎi wèi yǒu yú càn

德冠千载,蔚有余粲。

gē míng dì cáo pí

歌明帝曹毗

míng míng sù zǔ chǎn hóng dì zuò

明明肃祖,阐弘帝祚。

yīng fēng sù fā qīng huī zài lù

英风夙发,清晖载路。

jiān nì zòng tè wǎng shì huáng dù

奸逆纵忒,罔式皇度。

gōng zhèn zhū qí suì huō tiān bù

躬振朱旗,遂豁天步。

hóng yóu yǔn sāi gāo luō yún bù

宏猷允塞,高罗云布。

pǐn wù xián níng hóng jī yǒng gù

品物咸宁,洪基永固。

gē chéng dì cáo pí

歌成帝曹毗

yú xiū xiǎn zōng dào zé xuán bō

于休显宗,道泽玄播。

shì xuān dé yīn chàng wù yǐ hé

式宣德音,畅物以和。

mài dé dǎo rén fěi lǐ bù guò

迈德蹈仁,匪礼不过。

fū yǐ chún fēng zhuó yǐ qīng bō

敷以纯风,濯以清波。

lián lǐ yìng fù míng fèng qī kē

连理映阜,鸣凤栖柯。

tóng guī fàng xūn yì gài shān hé

同规放勋,义盖山河。

gē kāng dì cáo pí

歌康帝曹毗

kāng huáng mù mù yǎng sì hóng dé

康皇穆穆,仰嗣洪德。

wèi ér bù zǎi yǎ yīn sì sài

为而不宰,雅音四塞。

xián xié yǐ chéng zhèn wù yǐ mò

闲邪以诚,镇物以默。

wēi jìng qū yǔ dào xuān bāng guó

威静区宇,道宣邦国。

gē mù dì cáo pí

歌穆帝曹毗

xiào zōng sù zhé xiū yīn jiǔ zāng

孝宗夙哲,休音久臧。

rú bǐ chén lí yào jǐng fú sāng

如彼晨离,耀景扶桑。

chuí xùn huá wò liú rùn bā huāng

垂训华幄,流润八荒。

yōu zàn xuán miào yuán gāi diǎn zhāng

幽赞玄妙,爰该典章。

xī píng jiàn shǔ běi jìng jiù jiāng

西平僭蜀,北静旧疆。

gāo yóu yuǎn chàng cháo yǒu yí fāng

高猷远畅,朝有遗芳。

gē āi dì cáo pí

歌哀帝曹毗

wū mù āi huáng shèng xīn xū yuǎn

于穆哀皇,圣心虚远。

yǎ hǎo xuán gǔ dà tíng shì jiàn

雅好玄古,大庭是践。

dào shàng wú wèi zhì cún yì jiǎn

道尚无为,治存易简。

huà ruò fēng xíng shí yóu cǎo yǎn

化若风行,时犹草偃。

suī yuē dēng xiá huī yīn mí chǎn

虽曰登遐,徽音弥阐。

yīn yīn yún sháo jìn měi jìn shàn

愔愔《云》《韶》,尽美尽善。

gē jiǎn wén dì wáng xún

歌简文帝王珣

huáng yǐ jiǎn wén yú zhāo yú tiān

皇矣简文,于昭于天。

líng míng ruò shén zhōu dàn rú chuān

灵明若神,周淡如川。

chōng yīng qí lái shí yǔ qí qiān

冲应其来,实与其迁。

wěi wěi xīn huà rì yòng bù yán

亹亹心化,日用不言。

yì ér yǒu qīn jiǎn ér kě chuán

易而有亲,简而可传。

guān liú mí yuǎn qiú běn yú xuán

观流弥远,求本逾玄。

gē xiào wǔ dì wáng xún

歌孝武帝王珣

tiān jiàn yǒu jìn qīn zāi liè zōng

天监有晋,钦哉烈宗。

tóng guī wén kǎo xuán mò yǔn gōng

同规文考,玄默允恭。

wēi ér bù měng yuē ér néng tōng

威而不猛,约而能通。

shén zhēng yī zhèn jiǔ yù lái tóng

神钲一震,九域来同。

dào jī huái hǎi yǎ sòng zì dōng

道积淮海,雅颂自东。

qì táo chún lù huà xié shí yōng

气陶醇露,化协时雍。

sì shí cí sì cáo pí

四时祠祀曹毗

sù sù qīng miào wēi wēi shèng gōng

肃肃清庙,巍巍圣功。

wàn guó lái bīn lǐ yí yǒu róng

万国来宾,礼仪有容。

zhōng gǔ zhèn jīn shí xī

钟鼓振,金石熙。

xuān zhào zuò wǔ kāi jī

宣兆祚,武开基。

shén sī lè xī

神斯乐兮!

lǐ guǎn xián yǒu lái sī hé

理管弦,有来斯和。

shuō gōng dé tǔ qīng gē

说功德,吐清歌。

shén sī lè xī

神斯乐兮!

yáng yáng xuán huà rùn bèi jiǔ rǎng

洋洋玄化,润被九壤。

mín wú bù yuè dào wú bù wǎng

万民无有不悦,政通无有不往。

lǐ yǒu yí lè yǒu shì

礼有仪,乐有式。

yǒng jiǔ gōng yǒng wú jí

咏九功,永无极。

shén sī lè xī

神斯乐兮!

hàn shí yǒu duǎn xiāo náo gē zhī lè

汉时有《短箫铙歌》之乐,

qí qū yǒu zhū lù sī bēi wēng ài rú zhāng shàng zhī huí yōng lí zhàn chéng nán wū shān gāo shàng líng qiāng jìn jiǔ jūn mǎ huáng fāng shù yǒu suǒ sī zhì zǐ bān shèng rén chū shàng xié lín gāo tái yuǎn rú qī shí liú wù chéng xuán yún huáng jué xíng diào gān děng qū

其曲有《朱鹭》、《思悲翁》、《艾如张》、《上之回》、《雍离》、《战城南》、《巫山高》、《上陵》、《将进酒》、《君马黄》、《芳树》、《有所思》、《雉子班》、《圣人出》、《上邪》、《临高台》、《远如期》、《石留》、《务成》、《玄云》、《黄爵行》《钓竿》等曲,

liè yú gǔ chuī

列于鼓吹,

duō xù zhàn zhèn zhī shì

多序战阵之事。

jí wèi shòu mìng gǎi qí shí èr qū shǐ miào xí wèi cí shù yǐ gōng dé dài hàn

及魏受命,改其十二曲,使缪袭为词,述以功德代汉。

gǎi zhū lù wèi chu zhī píng yán wèi yě

改《朱鹭》为《楚之平》,言魏也。

gǎi sī bēi wēng wèi zhàn xíng yáng yán cáo gōng yě

改《思悲翁》为《战荥阳》,言曹公也。

gǎi ài rú zhāng wèi huò lǚ bù yán cáo gōng dōng wéi lín huái qín lǚ bù yě

改《艾如张》为《获吕布》,言曹公东围临淮,擒吕布也。

gǎi shàng zhī huí wèi kè guān dù yán cáo gōng yǔ yuán shào zhàn pò zhī yú guān dù yě

改《上之回》为《克官渡》,言曹公与袁绍战,破之于官渡也。

gǎi yōng lí wèi jiù bāng yán cáo gōng shèng yuán shào yú guān dù hái qiáo shōu cáng sǐ wáng shì zú yě

改《雍离》为《旧邦》,言曹公胜袁绍于官渡,还谯收藏死亡士卒也。

gǎi zhàn chéng nán wèi dìng wǔ gōng yán cáo gōng chū pò yè wǔ gōng zhī dìng shǐ hu cǐ yě

改《战城南》为《定武功》,言曹公初破邺,武功之定始乎此也。

gǎi wū shān gāo wèi tú liǔ chéng yán cáo gōng yuè běi sāi lì bái tán pò sān jùn wū huán yú liǔ chéng yě

改《巫山高》为《屠柳城》,言曹公越北塞,历白檀,破三郡乌桓于柳城也。

gǎi shàng líng wèi píng nán jīng yán cáo gōng píng jīng zhōu yě

改《上陵》为《平南荆》,言曹公平荆州也。

gǎi qiāng jìn jiǔ wèi píng guān zhōng yán cáo gōng zhēng mǎ chāo dìng guān zhōng yě

改《将进酒》为《平关中》,言曹公征马超,定关中也。

gǎi yǒu suǒ sī wèi yīng dì qī yán wén dì yǐ shèng dé shòu mìng yìng yùn qī yě

改《有所思》为《应帝期》,言文帝以圣德受命,应运期也。

gǎi fāng shù wèi yōng xī yán wèi shì lín qí guó jūn chén yōng mù shù jì xián xī yě

改《芳树》为《邕熙》,言魏氏临其国,君臣邕穆,庶绩咸熙也。

gǎi shàng xié wèi tài hé yán míng dì jì tǐ chéng tǒng tài hé gǎi yuán dé zé liú bù yě

改《上邪》为《太和》,言明帝继体承统,太和改元,德泽流布也。

qí yú bìng tóng jiù míng

其余并同旧名。

shì shí wú yì shǐ wéi zhāo zhì shí èr qū míng yǐ shù gōng dé shòu mìng

是时吴亦使韦昭制十二曲名,以述功德受命。

gǎi zhū lù wèi yán jīng quē yán hàn shì shuāi sūn jiān fèn xùn měng zhì niàn zài kuāng jiù wáng jì shǐ hu cǐ yě

改《朱鹭》为《炎精缺》,言汉室衰,孙坚奋迅猛志,念在匡救,王迹始乎此也。

gǎi sī bēi wēng wèi hàn zhī jì yán jiān dào hàn zhī wēi tòng dǒng zhuó zhī luàn xīng bīng fèn jī gōng gài hǎi nèi yě

改《思悲翁》为《汉之季》,言坚悼汉之微,痛董卓之乱,兴兵奋击,功盖海内也。

gǎi ài rú zhāng wèi shū wǔ shī yán quán zú fù zhī yè ér zhēng fá yě

改《艾如张》为《摅武师》,言权卒父之业而征伐也。

gǎi shàng zhī huí wèi wū lín yán wèi wǔ jì pò jīng zhōu shùn liú dōng xià yù lái zhēng fēng quán mìng jiāng zhōu yú nì jī zhī yú wū lín ér pò zǒu yě

改《上之回》为《乌林》,言魏武既破荆州,顺流东下,欲来争锋,权命将周瑜逆击之于乌林而破走也。

gǎi yōng lí wèi qiū fēng yán quán yuè yǐ shǐ rén rén wàng qí sǐ yě

改《雍离》为《秋风》,言权悦以使人,人忘其死也。

gǎi zhàn chéng nán wèi kè huàn chéng yán wèi wǔ zhì tú bìng jiān ér quán qīn zhēng pò zhī yú huàn yě

改《战城南》为《克皖城》,言魏武志图并兼,而权亲征,破之于皖也。

gǎi wū shān gāo wèi guān bèi dé yán shǔ jiāng guān yǔ bèi qì wú dé quán yǐn shī fú jiāng ér qín zhī yě

改《巫山高》为《关背德》,言蜀将关羽背弃吴德,权引师浮江而擒之也。

gǎi shàng líng qū wèi tōng jīng zhōu yán quán yǔ shǔ jiāo hǎo qí méng zhōng yǒu guān yǔ zì shī zhī qiān zhōng fù chū hǎo yě

改《上陵曲》为通荆州,言权与蜀交好齐盟,中有关羽自失之愆,终复初好也。

gǎi qiāng jìn jiǔ wèi zhāng hóng dé yán quán zhāng qí dà dé ér yuǎn fāng lái fù yě

改《将进酒》为《章洪德》,言权章其大德,而远方来附也。

gǎi yǒu suǒ sī wèi shùn lì shǔ yán quán shùn lù tú zhī fú ér jiàn dà hào yě

改《有所思》为《顺历数》,言权顺箓图之符,而建大号也。

gǎi fāng shù wèi chéng tiān mìng yán qí shí zhǔ shèng dé jiàn wèi dào huà zhì shèng yě

改《芳树》为《承天命》,言其时主圣德践位,道化至盛也。

gǎi shàng xié qū wèi xuán huà yán qí shí zhǔ xiū wén wǔ zé tiān ér xíng rén zé liú qià tiān xià xǐ lè yě

改《上邪曲》为《玄化》,言其时主修文武,则天而行,仁泽流洽,天下喜乐也。

qí yú yì yòng jiù míng bù gǎi

其余亦用旧名不改。

jí wǔ dì shòu shàn nǎi lìng fu xuán zhì wèi èr shí èr piān yì shù yǐ gōng dé dài wèi

及武帝受禅,乃令傅玄制为二十二篇,亦述以功德代魏。

gǎi zhū lù wèi líng zhī xiáng yán xuān dì zhī zuǒ wèi yóu yú shùn zhī shì yáo jì yǒu shí ruì zhī zhēng yòu néng yòng wǔ yǐ zhū mèng dá zhī nì mìng yě

改《朱鹭》为《灵之祥》,言宣帝之佐魏,犹虞舜之事尧,既有石瑞之征,又能用武以诛孟达之逆命也。

gǎi sī bēi wēng wèi xuān shòu mìng yán xuān dì yù zhū gě liàng yǎng wēi zhòng yùn shén bīng liàng zhèn bù ér sǐ yě

改《思悲翁》为《宣受命》,言宣帝御诸葛亮,养威重,运神兵,亮震怖而死也。

gǎi ài rú zhāng wèi zhēng liáo dōng yán xuān dì líng dà hǎi zhī biǎo tǎo miè gōng sūn shì ér xiāo qí shǒu yě

改《艾如张》为《征辽东》,言宣帝陵大海之表,讨灭公孙氏而枭其首也。

gǎi shàng zhī huí wèi xuān fǔ zhèng yán xuān dì shèng dào shēn yuǎn bō luàn fǎn zhèng wǎng luó wén wǔ zhī cái yǐ dìng èr yí zhī xù yě

改《上之回》为《宣辅政》,言宣帝圣道深远,拨乱反正,网罗文武之才,以定二仪之序也。

gǎi yōng lí wèi shí yùn duō nàn yán xuān dì zhì tǎo wú fāng yǒu zhēng wú zhàn yě

改《雍离》为《时运多难》,言宣帝致讨吴方,有征无战也。

gǎi zhàn chéng nán wèi jǐng lóng fēi yán jǐng dì kè míng wēi jiào shǎng shùn yí nì lóng wú jiāng chóng hóng jī yě

改《战城南》为《景龙飞》,言景帝克明威教,赏顺夷逆,隆无疆,崇洪基也。

gǎi wū shān gāo wèi píng yù héng yán jǐng dì yī wàn guó zhī shū fēng qí sì hǎi zhī guāi xīn lǐ xián yǎng shì ér zuǎn hóng yè yě

改《巫山高》为《平玉衡》,言景帝一万国之殊风,齐四海之乖心,礼贤养士,而纂洪业也。

gǎi shàng líng wèi wén huáng tǒng bǎi kuí yán wén dì shǐ tǒng bǎi kuí yòng rén yǒu xù yǐ fū tài píng zhī huà yě

改《上陵》为《文皇统百揆》,言文帝始统百揆,用人有序,以敷太平之化也。

gǎi qiāng jìn jiǔ wèi yīn shí yùn yán yīn shí yùn biàn shèng móu qián shī jiě cháng shé zhī jiāo lí qún jié zhī dǎng yǐ wǔ jì wén yǐ mài qí dé yě

改《将进酒》为《因时运》,言因时运变,圣谋潜施,解长蛇之交,离群桀之党,以武济文,以迈其德也。

gǎi yǒu suǒ sī wèi wéi yōng shǔ yán wén dì jì píng wàn shèng zhī shǔ fēng jiàn wàn guó fù wǔ děng zhī jué yě

改《有所思》为《惟庸蜀》,言文帝既平万乘之蜀,封建万国,复五等之爵也。

gǎi fāng shù wèi tiān xù yán shèng huáng yīng lì shòu shàn hóng jì dà huà yòng rén gè jǐn qí cái yě

改《芳树》为《天序》,言圣皇应历受禅,弘济大化,用人各尽其才也。

gǎi shàng xié wèi dà jìn chéng yùn qī yán shèng huáng yīng lù shòu tú huà xiàng shén míng yě

改《上邪》为《大晋承运期》,言圣皇应箓受图,化象神明也。

gǎi jūn mǎ huáng wèi jīn líng yùn yán shèng huáng jiàn zuò zhì jìng zōng miào ér xiào dào xíng yú tiān xià yě

改《君马黄》为《金灵运》,言圣皇践阼,致敬宗庙,而孝道行于天下也。

gǎi zhì zǐ bān wèi wū mù wǒ huáng yán shèng huáng shòu shàn dé hé shén míng yě

改《雉子班》为《于穆我皇》,言圣皇受禅,德合神明也。

gǎi shèng rén chū wèi zhòng chūn zhèn lǚ yán dà jìn shēn wén wǔ zhī jiào tián liè yǐ shí yě

改《圣人出》为《仲春振旅》,言大晋申文武之教,畋猎以时也。

gǎi lín gāo tái wèi xià miáo tián yán dà jìn tián shòu shùn shí wèi miáo chú hài yě

改《临高台》为《夏苗田》,言大晋畋狩顺时,为苗除害也。

gǎi yuǎn rú qī wèi zhòng qiū xiǎn tián yán dà jìn suī yǒu wén dé bù fèi wǔ shì shùn shí yǐ shā fá yě

改《远如期》为《仲秋狝田》,言大晋虽有文德,不废武事,顺时以杀伐也。

gǎi shí liú wèi shùn tiān dào yán zhòng dōng dà yuè yòng wǔ xiū wén dà jìn zhī dé pèi tiān yě

改《石留》为《顺天道》,言仲冬大阅,用武修文,大晋之德配天也。

gǎi wù chéng wèi táng yáo yán shèng huáng zhì dì wèi dé huà guāng sì biǎo yě

改《务成》为《唐尧》,言圣皇陟帝位,德化光四表也。

xuán yún yī jiù míng yán shèng huáng yòng rén gè jǐn qí cái yě

《玄云》依旧名,言圣皇用人,各尽其材也。

gǎi huáng jué xíng wèi bó yì yán chì wū xián shū yǒu zhōu yǐ xìng jīn shèng huáng shòu mìng shén què lái yě

改《黄爵行》为《伯益》,言赤乌衔书,有周以兴,今圣皇受命,神雀来也。

diào gān yī jiù míng yán shèng huáng dé pèi yáo shùn yòu yǒu lǚ wàng zhī zuǒ jì dà gōng zhì tài píng yě

《钓竿》依旧名,言圣皇德配尧舜,又有吕望之佐,济大功,致太平也。

qí cí bìng liè zhī yú hòu yún

其辞并列之于后云。

líng zhī xiáng

灵之祥

líng zhī xiáng shí ruì zhāng

灵之祥,石瑞章。

jīng jīn dé chū xī fāng

旌金德,出西方。

tiān jiàng mìng shòu xuān huáng

天降命,授宣皇。

yìng qī yùn shí lóng xiāng

应期运,时龙骧。

jì dà shùn zuǒ táo táng

继大舜,佐陶唐。

zàn wǔ wén jiàn dì gāng

赞武文,建帝纲。

mèng shì pàn jù nán jiāng

孟氏叛,据南疆。

zhuī yǒu hù luàn wǔ cháng

追有扈,乱五常。

wú kòu pàn shǔ lǔ qiáng

吴寇叛,蜀虏强。

jiāo shì méng lián xiá huāng

交誓盟,连遐荒。

xuān hè nù fèn yīng yáng

宣赫怒,奋鹰扬。

zhèn qián wēi yào diàn guāng

震干威,曜电光。

líng jiǔ tiān xiàn shí chéng

陵九天,陷石城。

xiāo nì mìng zhěng yǒu shēng

枭逆命,拯有生。

wàn guó ān sì hǎi níng

万国安,四海宁。

xuān shòu mìng

宣受命

xuān shòu mìng yìng tiān jī fēng yún shí dòng shén lóng fēi

宣受命,应天机,风云时动神龙飞。

yù gé liàng zhèn yōng liáng

御葛亮,镇雍梁。

biān jìng ān yí xià kāng

边境安,夷夏康。

wu jié shì qín dìng qīng

务节事,勤定倾。

lǎn yīng xióng bǎo chí yíng

揽英雄,保持盈。

shēn mù mù hè míng míng

深穆穆,赫明明。

chōng ér tài tiān zhī jīng

冲而泰,天之经。

yǎng wēi zhòng yùn shén bīng

养威重,运神兵。

liàng nǎi zhèn bì tiān xià ān níng

亮乃震毙,天下安宁。

zhēng liáo dōng

征辽东

zhēng liáo dōng dí shī jù wēi líng mài rì yù

征辽东,敌失据,威灵迈日域。

gōng sūn jì shòu shǒu qún nì pò dǎn xián zhèn bù

公孙既授首,群逆破胆,咸震怖。

shuò běi xiǎng yìng hǎi biǎo jǐng fù

朔北响应,海表景附。

wǔ gōng hè hè dé yún bù

武功赫赫,德云布。

xuān fǔ zhèng

宣辅政

xuān huáng fǔ zhèng shèng liè shēn

宣皇辅政,圣烈深。

bō luàn fǎn zhèng shùn tiān xīn

拨乱反正,顺天心。

wǎng luó wén wǔ cái shèn jué suǒ shēng

网罗文武才,慎厥所生。

suǒ shēng xián yí jiào shī

所生贤,遗教施。

ān shàng zhì mín huà fēng yí

安上治民,化风移。

zhào chuàng dì jī hóng yè chuí

肇创帝基,洪业垂。

yú shuò míng míng shí hè xì

于铄明明,时赫戏。

gōng jì wàn shì dìng èr yí

功济万世,定二仪。

dìng èr yí yún xíng yǔ shī hǎi wài fēng chí

定二仪,云行雨施,海外风驰。

shí yùn duō nàn

时运多难

shí yùn duō nàn dào jiào pū

时运多难,道教痡。

tiān dì biàn huà yǒu yíng xū

天地变化,有盈虚。

chǔn ěr wú mán wǔ shì jiāng hú

蠢尔吴蛮,武视江湖。

wǒ huáng hè sī zhì tiān zhū

我皇赫斯,致天诛。

yǒu zhēng wú zhàn mǐ qí tú

有征无战,弭其图。

tiān wēi héng bèi kuò dōng yú

天威横被,廓东隅。

jǐng lóng fēi

景龙飞

jǐng lóng fēi yù tiān wēi

景龙飞,御天威。

cōng jiàn xuán chá dòng yǔ shén míng xié jī

聪鉴玄察,动与神明协机。

cóng zhī zhě xiǎn nì zhī zhě miè yí

从之者显,逆之者灭夷。

wén jiào fū wǔ gōng wēi

文教敷,武功巍。

pǔ bèi sì hǎi wàn bāng wàng fēng mò bù lái suí

普被四海,万邦望风,莫不来绥。

shèng dé qián duàn xiān tiān fú wéi

圣德潜断,先天弗违。

fú wéi xiáng xiǎng shì yǒng cháng

弗违祥,享世永长。

měng yǐ zhì kuān dào huà guāng

猛以致宽,道化光。

hè míng míng zuò lóng wú jiāng

赫明明,祚隆无疆。

dì jī wéi qī yǒu mìng jì jí chóng cǐ hóng jī

帝绩惟期,有命既集,崇此洪基。

píng yù héng

平玉衡

píng yù héng jiū jiān huí

平玉衡,纠奸回。

wàn guó shū fēng sì hǎi guāi

万国殊风,四海乖。

lǐ xián yǎng shì jī yù yīng xióng sī xīn qí

礼贤养士,羁御英雄,思心齐。

zuǎn róng hóng yè chóng huáng jiē

纂戎洪业,崇皇阶。

pǐn wù xián hēng shèng jìng rì jī

品物咸亨,圣敬日跻。

cōng jiàn jìn xià qíng míng míng zōng tiān jī

聪鉴尽下情,明明综天机。

wén huáng tǒng bǎi kuí

文皇统百揆

wén huáng tǒng bǎi kuí jì tiān lǐ wàn fāng

文皇统百揆,继天理万方。

wǔ jiàng zhèn sì yú yīng zuǒ yíng cháo táng móu yán xié qiū lán qīng fēng fā qí fāng

武将镇四隅,英佐盈朝堂,谋言协秋兰,清风发其芳。

hóng zé suǒ jiàn rùn lì shí wèi guī zhāng

洪泽所渐润,砾石为珪璋。

dà dào móu wǔ dì shèng dé yú sān wáng

大道侔五帝,盛德逾三王。

xián guāng dà shàng cān tiān yǔ dì zhì huà wú nèi wài

咸光大,上参天与地,至化无内外。

wú nèi wài liù hé bìng kāng yì

无内外,六合并康乂。

bìng kāng yì gòu cí jiā huì

并康乂,遘兹嘉会。

zài xī xī yǔ nóng dà jìn dé sī mài

在昔羲与农,大晋德斯迈。

zhèn zhēng jí zhū zhōu wèi fān wèi

镇征及诸州,为籓卫。

gōng jì sì hǎi hóng liè liú wàn shì

功济四海,洪烈流万世。

yīn shí yùn

因时运

yīn shí yùn shèng cè shī

因时运,圣策施。

cháng shé jiāo jiě qún jié lí

长蛇交解,群桀离。

shì qióng bēn wú shòu qí lì

势穷奔吴,兽骑厉。

wéi wǔ jìn shěn dà jì

惟武进,审大计。

shí mài qí dé qīng yī shì

时迈其德,清一世。

wéi yōng shǔ

惟庸蜀

wéi yōng shǔ jiàn hào tiān yī yú

惟庸蜀,僭号天一隅。

liú bèi nì dì mìng chán liàng chéng qí yú

刘备逆帝命,禅亮承其余。

yōng zhòng shù shí wàn kuī xì chéng wǒ xū

拥众数十万,窥隙乘我虚。

yì qí jìn yǔ xí tiān xià bù huáng jū

驿骑进羽檄,天下不遑居。

jiāng wéi lǚ kòu biān lǒng shàng wèi huāng wú

姜维屡寇边,陇上为荒芜。

wén huáng mǐn sī mín lì shì shòu zuì gū

文皇愍斯民,历世受罪辜。

wài mó fān píng chén nèi mó zhòng shì fu

外谟籓屏臣,内谟众士夫。

zhǎo yá yīng zhǐ shòu fù xīn xiàn liáng tú

爪牙应指受,腹心献良图。

liáng tú xié chéng wén dà xīng bǎi wàn jūn

良图协成文,大兴百万军。

léi gǔ zhèn de qǐ měng shì líng fú yún

雷鼓震地起,猛势陵浮云。

bū lǔ wèi tiān zhū miàn fù zào lěi mén

逋虏畏天诛,面缚造垒门。

wàn lǐ tóng fēng jiào nì mìng chēng qiè chén

万里同风教,逆命称妾臣。

guāng jiàn wǔ děng jì gāng tiān rén

光建五等,纪纲天人。

tiān xù

天序

tiān xù yīng lì shòu shàn chéng líng hù

天序,应历受禅,承灵祜。

yù qún lóng lēi chī wǔ

御群龙,勒螭武。

hóng jì dà huà yīng jùn zuò fǔ

弘济大化,英隽作辅。

míng míng tǒng wàn jī hè hè zhèn sì fāng jiù yáo jì qì zhī chóu xié lán fāng

明明统万机,赫赫镇四方,咎繇稷契之畴,协兰芳。

lǐ wáng chén fù zhào mín

礼王臣,覆兆民。

huà zhī rú tiān yǔ dì shuí gǎn ài qí shēn

化之如天与地,谁敢爱其身?

dà jìn chéng yùn qī

大晋承运期

dà jìn chéng yùn qī dé lóng shèng huáng

大晋承运期,德隆圣皇。

shí qīng yàn bái rì chuí guāng

时清晏,白日垂光。

yīng lù tú zhì dì wèi jì tiān zhèng yù héng

应箓图,陟帝位,继天正玉衡。

huà xíng xiàng shén míng zhì zāi dào lóng yú yǔ táng

化行象神明,至哉道隆虞与唐。

yuán shǒu fū hóng huà bǎi liáo gǔ gōng bìng zhōng liáng

元首敷洪化,百僚股肱并忠良。

shí tài kāng lóng lóng hè hè fú zuò yíng wú jiāng

时太康,隆隆赫赫,福祚盈无疆。

jīn líng yùn

金灵运

jīn líng yùn tiān fú fā

金灵运,天符发。

shèng zhēng jiàn cān rì yuè

圣征见,参日月。

wéi wǒ huáng tǐ shén shèng

惟我皇,体神圣。

shòu wèi chán yìng tiān mìng

受魏禅,应天命。

huáng zhī xìng líng yǒu zhēng

皇之兴,灵有征。

dēng dà lù yù wàn shèng

登大麓,御万乘。

huáng zhī fǔ ruò hǎn wǔ

皇之辅,若阚武。

zhǎo yá fèn mò zhī yù

爪牙奋,莫之御。

huáng zhī zuǒ zàn qīng huà

皇之佐,赞清化。

bǎi shì lǐ wàn bāng hè

百事理,万邦贺。

shén zhī yìng jiā ruì zhāng

神祗应,嘉瑞章。

gōng xiǎng lǐ jiàn xiān huáng

恭享礼,荐先皇。

lè shí zòu qìng guǎn qiāng

乐时奏,磬管锵。

gǔ yīn yīn zhōng huáng huáng

鼓殷殷,钟锽锽。

diàn zūn zǔ shí yù shāng

奠樽俎,实玉觞。

shén xīn xiǎng xián yuè kāng

神歆飨,咸悦康。

yàn sūn zi yòu wú jiāng

宴孙子,祐无疆。

dà xiào zhēng zhēng dé jiào bèi wàn fāng

大孝蒸蒸,德教被万方。

wū mù wǒ huáng

于穆我皇

wū mù wǒ huáng shèng dé shèng qiě míng

于穆我皇,盛德圣且明。

shòu shàn jūn shì guāng jì qún shēng

受禅君世,光济群生。

pǔ tiān shuài tǔ mò bù lái tíng

普天率土,莫不来庭。

yóng yóng liù hé nèi wàng fēng yǎng tài qīng

颙颙六合内,望风仰泰清。

wàn guó yōng yōng xìng sòng shēng

万国雍雍,兴颂声。

dà huà qià dì píng ér tiān chéng

大化洽,地平而天成。

qī zhèng qí yù héng wéi píng

七政齐,玉衡惟平。

é é zuǒ mìng jì jì qún yīng

峨峨佐命,济济群英。

sù yè qián qián wàn jī shì jīng

夙夜干干,万机是经。

suī zhì xìng fěi huāng níng

虽治兴,匪荒宁。

qiān dào lè chōng bù yíng

谦道乐,冲不盈。

tiān dì hé dé rì yuè tóng róng

天地合德,日月同荣。

hè hè huáng huáng yào yōu míng

赫赫煌煌,曜幽冥。

sān guāng kè cóng yú xiǎn tiān chuí jǐng xīng

三光克从,于显天,垂景星。

lóng fèng zhēn gān lù xiāo líng

龙凤臻,甘露宵零。

sù shén zhī zhī shàng líng

肃神祗,祗上灵。

wàn wù xīn dài zì tiān xiào qí chéng

万物欣戴,自天效其成。

zhòng chūn zhèn lǚ

仲春振旅

zhòng chūn zhèn lǚ dà zhì rén wǔ jiào yú shí rì xīn

仲春振旅,大致人,武教于时日新。

shī zhí tí gōng zhí gǔ

师执提,工执鼓。

zuò zuò cóng jié yǒu xù

坐作从,节有序。

shèng yǐ yǔn wén yǔn wǔ

盛矣允文允武!

sōu tián biǎo mà shēn fǎ shì

搜田表祃,申法誓。

suì wéi jìn xiàn shè jì

遂围禁,献社祭。

yǔn yǐ shí míng guó zhì

允以时,明国制。

wén wǔ bìng yòng lǐ zhī jīng

文武并用,礼之经。

liè chē rú zhàn dà jiào míng gǔ jīn shuí néng qù bīng

列车如战,大教明,古今谁能去兵?

dà jìn jì tiān jì qún shēng

大晋继天,济群生。

xià miáo tián

夏苗田

xià miáo tián yùn jiàng cú

夏苗田,运将徂。

jūn guó yì róng wén wǔ shū

军国异容,文武殊。

nǎi mìng qún lì zhuàn chē tú biàn qí hào míng zàn qì shū

乃命群吏,撰车徒,辩其号名,赞契书。

wáng jūn qǐ bā mén xíng tóng shàng dì jū

王军启八门,行同上帝居。

shí lù jiàn dà huī yún qí yì zǐ xū

时路建大麾,云旗翳紫虚。

bǎi guān xiàng qí shì jí zé jí xú zé xú

百官象其事,疾则疾,徐则徐。

huí héng xuán zhěn ba zhèn bì chē

回衡旋轸,罢阵弊车。

xiàn qín xiǎng sì zhēng zhēng pèi yǒu yú

献禽享祀,蒸蒸配有虞。

wéi dà jìn dé cān liǎng yí huà yún fū

惟大晋,德参两仪,化云敷。

zhòng qiū xiǎn tián

仲秋狝田

zhòng qiū xiǎn tián jīn dé cháng gāng

仲秋狝田,金德常纲。

liáng fēng qīng qiě lì níng lù jié wèi shuāng

凉风清且厉,凝露结为霜。

bái cáng sī chén jīn sǔn shí yīng yáng

白藏司辰,金隼时鹰扬。

yīng yáng yóu shàng fù shùn tiān yǐ shā fá chūn qiū shí xù

鹰扬犹尚父,顺天以杀伐,春秋时序。

léi tíng zhèn wēi yào jìn tuì yóu zhēng gǔ

雷霆震威曜,进退由钲鼓。

zhì qín sì bēng yǔ máo zhī yòng chōng jūn fǔ

致禽祀祊,羽毛之用充军府。

hè hè dà jìn dé fēn liè líng sān wǔ

赫赫大晋德,芬烈陵三五。

fū huà yǐ wén suī ān bù fèi wǔ

敷化以文,虽安不废武。

guāng zhái sì hǎi yǒng xiǎng tiān zhī hù

光宅四海,永享天之祜。

shùn tiān dào

顺天道

shùn tiān dào wò shén qì sān shí shì jiǎng wǔ shì

顺天道,握神契,三时示,讲武事。

dōng dà yuè míng zhuó zhèn gǔ duó jīng qí xiàng hóng ní

冬大阅,鸣镯振鼓铎,旌旗象虹霓。

wén zhì qí zhōng wǔ bù qióng wǔ

文制其中,武不穷武。

dòng jūn shì zhòng lǐ chéng ér yì jǔ

动军誓众,礼成而义举。

sān qū yǐ chóng rén jìn zhǐ bù shī qí xù

三驱以崇仁,进止不失其序。

bīng zú liàn jiāng rú hǎn wǔ

兵卒练,将如阚武。

wéi hǎn wǔ qì líng qīng yún

惟阚武,气陵青云。

jiě wéi sān miàn shā bù tiǎn qún

解围三面,杀不殄群。

yǎn jīng huī bān liù jūn

偃旌麾,班六军。

xiàn xiǎng zhēng xiū diǎn wén

献享蒸,修典文。

jiā dà jìn dé pèi tiān

嘉大晋,德配天。

lù bào gōng jué sì xián

禄报功,爵俟贤。

xiǎng yàn lè shòu cí bǎi lù shòu wàn nián

飨燕乐,受兹百禄,寿万年。

táng yáo

唐尧

táng yáo zī wù chéng qiān qiān dé qí xìng

唐尧谘务成,谦谦德其兴。

jī jiàn zhōng guāng dà lǚ shuāng zhì jiān bīng

积渐终光大,履霜致坚冰。

shén míng dào zì chéng hé hǎi yóu kě níng

神明道自成,河海犹可凝。

shùn yǔ tǒng bǎi kuí yuán kǎi yǐ cì shēng

舜禹统百揆,元凯以次升。

shàn ràng yīng dà lì ruì shèng shì xiàng chéng

禅让应大历,睿圣世相承。

wǒ huáng zhì dì wèi píng héng zhèng zhǔn shéng

我皇陟帝位,平衡正准绳。

dé huà fēi sì biǎo xiáng qì jiàn qí zhēng

德化飞四表,祥气见其征。

xīng wáng zuò sì dàn wáng zhǔ tián zì jīn

兴王坐俟旦,亡主恬自矜。

zhì yuǎn yóu jìn shǐ fù kuì chéng shān líng

致远由近始,覆篑成山陵。

pī tú àn xiān jí yǒu qí zhèng líng yè

披图案先籍,有其证灵液。

xuán yún

玄云

xuán yún qǐ qiū shān xiáng qì wàn lǐ huì

玄云起丘山,祥气万里会。

lóng fēi hé wān wān fèng xiáng hé huì huì

龙飞何蜿蜿,凤翔何翙翙。

xī zài táng yú cháo shí jiàn qīng yún jì

昔在唐虞朝,时见青云际。

jīn qīn yóu wàn guó liú xìng yì tiān wài

今亲游万国,流兴溢天外。

hè míng zài hòu yuán qīng yīn suí fēng mài

鹤鸣在后园,清音随风迈。

chéng tāng lóng xiǎn mìng yī zhì lái rú fēi

成汤隆显命,伊挚来如飞。

zhōu wén liè wèi bīn suì zài lǚ wàng guī

周文猎渭滨,遂载吕望归。

fú hé rú yǐng xiǎng xiān tiān tiān bù wéi

符合如影响,先天天不违。

chuò gēng zōng de gāng jiě hè jīn tiān wéi

辍耕综地纲,解褐衿天维。

yuán gōng pèi èr wáng fēn xīn shì suǒ xī

元功配二王,芬馨世所稀。

wǒ huáng xù qún cái hóng liè hé wēi wēi

我皇叙群才,洪烈何巍巍。

huán huán zhēng sì biǎo jì jì lǐ wàn jī

桓桓征四表,济济理万机。

shén huà gǎn wú fāng máo cái yíng dì jī

神化感无方,髦才盈帝畿。

pī xiǎn wéi mèi dàn rì xīn kǒng suǒ zī

丕显惟昧旦,日新孔所谘。

mào zāi míng shèng dé rì yuè tóng guāng huī

茂哉明圣德,日月同光辉。

bó yì

伯益

bó yì zuǒ shùn yǔ zhí zhǎng shān yǔ chuān

伯益佐舜禹,职掌山与川。

dé móu shí liù xiāng sī xīn rù wú jiàn

德侔十六相,思心入无间。

zhì lǐ zhōu wàn wù xià zhī zhòng niǎo yán

智理周万物,下知众鸟言。

huáng què yīng qīng huà xiáng xí hé piān piān

黄雀应清化,翔习何翩翩。

hé míng qī tíng shù pái huái yún rì jiān

和鸣栖庭树,徘徊云日间。

xià jié wèi wú dào mì wǎng shī shān hé

夏桀为无道,密网施山河。

kù zhù zhèn xiān wǎng dāng nài huáng què hé

酷祝振纤网,当柰黄雀何。

yīn tāng chóng tiān dé qù qí sān miàn luō

殷汤崇天德,去其三面罗。

xiāo yáo qún fēi lái míng shēng nǎi fù hé

逍遥群飞来,鸣声乃复和。

zhū què zuò nán sù fèng huáng tǒng yǔ qún

朱雀作南宿,凤皇统羽群。

chì wū xián shū zhì tiān mìng ruì zhōu wén

赤乌衔书至,天命瑞周文。

shén què jīn lái yóu wèi wǒ shòu mìng jūn

神雀今来游,为我受命君。

jiā xiáng zhì tiān hé gào zé lóng qīng yún

嘉祥致天和,膏泽隆青云。

lán fēng fā fāng qì gài shì tóng qí fēn

兰风发芳气,盖世同其芬。

diào gān

钓竿

diào gān hé rǎn rǎn gān ěr fāng qiě xiān

钓竿何冉冉,甘饵芳且鲜。

lín chuān yùn sī xīn wēi lún chén jiǔ quán

临川运思心,微纶沈九泉。

tài gōng bǎo cǐ shù nǎi zài líng mì piān

太公宝此术,乃在《灵秘》篇。

jī biàn suí wù yí jīng miào guàn wèi rán

机变随物移,精妙贯未然。

yóu yú jīng zhe diào qián lóng fēi lì tiān

游鱼惊著钓,潜龙飞戾天。

lì tiān ān suǒ zhì

戾天安所至?

fǔ yì xiáng tài qīng

抚翼翔太清。

tài qīng yī hé yì liǎng yí chū hún chéng

太清一何异,两仪出浑成。

yù héng zhèng sān chén zào huà fù qún xíng

玉衡正三辰,造化赋群形。

tuì yuàn fǔ shèng jūn yǔ shén hé qí líng

退愿辅圣君,与神合其灵。

wǒ jūn hóng yuǎn lüè tiān rén bù zú bìng

我君弘远略,天人不足并。

tiān rén chū bìng shí mèi mèi hé máng máng

天人初并时,昧昧何芒芒。

rì yuè yǒu zhēng zhào wén xiàng xìng èr huáng

日月有征兆,文象兴二皇。

chī yóu luàn shēng líng huáng dì yòng bīng zhēng wàn fāng

蚩尤乱生灵,黄帝用兵征万方。

dǎi xià yǔ ér dé shuāi sān dài bù jí yú yǔ táng

逮夏禹而德衰,三代不及虞与唐。

wǒ huáng shèng dé pèi yáo shùn shòu shàn jí zuò xiǎng tiān xiáng

我皇盛德配尧舜,受禅即阼享天祥。

shuài tǔ méng yòu mǐ bù sù zhù shì kāng

率土蒙祐,靡不肃,庶事康。

zhù shì kāng mù mù míng míng

庶事康,穆穆明明。

hé bǎi lù bǎo wú jí yǒng tài píng

荷百禄,保无极,永太平。

pí wǔ wèi xiáng suǒ qǐ rán hàn dài yǐ shī yú yàn xiǎng yǐ

鼙舞,未详所起,然汉代已施于燕享矣。

fu yì zhāng héng suǒ fù jiē qí shì yě

傅毅、张衡所赋,皆其事也。

jiù qǔ yǒu wǔ piān yī guān dōng yǒu xián nǚ èr zhāng hé èr nián zhōng sān lè jiǔ cháng sì sì fāng huáng wǔ diàn qián shēng guì shù qí cí bìng wáng

旧曲有五篇,一、《关东有贤女》,二、《章和二年中》,三、《乐久长》,四、《四方皇》,五、《殿前生桂树》,其辞并亡。

cáo zhí pí wǔ shī xù yún gù hàn líng dì xī yuán gǔ chuī yǒu li jiān zhě néng pí wǔ zāo shì huāng luàn jiān bō yuè guān xī suí jiāng jūn duàn wēi

曹植《鼙舞诗序》云:“故汉灵帝西园鼓吹有李坚者,能鼙舞,遭世荒乱,坚播越关西,随将军段煨。

xiān dì wén qí jiù jì xià shū zhào jiān

先帝闻其旧伎,下书召坚。

jiān nián yú qī shí zhōng jiān fèi ér bù wéi yòu gǔ qū shén duō miù wù yì dài zhī wén wèi bì xiāng xí gù yī qián qū zuò xīn gē wǔ piān

坚年逾七十,中间废而不为,又古曲甚多谬误,异代之文,未必相袭,故依前曲作新歌五篇。

jí tài shǐ zhōng yòu zhì qí cí yān

”及泰始中,又制其辞焉。

qí wǔ gù cháng èr bā huán xuán jiāng jiàn wèi shàng shū diàn zhōng láng yuán míng zǐ qǐ zēng mǎn bā yì

其舞故常二八,桓玄将僭位,尚书殿中郎袁明子启增满八佾。

tài shǐ zhōng gē cí jīn liè zhī hòu yún

泰始中歌辞今列之后云。

pí wǔ gē shī wǔ piān

鼙舞歌诗五篇

hóng yè piān dāng wèi qū míng míng wèi huáng dì gǔ qū guān dōng yǒu xián nǚ

洪业篇当魏曲《明明魏皇帝》,古曲《关东有贤女》。

xuān wén chuàng hóng yè shèng dé zài tài shǐ

宣文创洪业,盛德在泰始。

shèng huáng yīng líng fú shòu mìng jūn sì hǎi

圣皇应灵符,受命君四海。

wàn guó hé suǒ lè

万国何所乐?

shàng yǒu míng tiān zǐ

上有明天子。

táng yáo chán dì wèi yú shùn wéi gōng jǐ

唐尧禅帝位,虞舜惟恭己。

gōng jǐ zhèng nán miàn dào huà yǔ shí yí

恭己正南面,道化与时移。

dà shè dàng méng jiàn wén jiào bèi huáng zhī

大赦荡萌渐,文教被黄支。

xiàng tiān zé de tǐ wú wéi

象天则地,体无为。

cōng míng pèi rì yuè shén shèng cān liǎng yí

聪明配日月,神圣参两仪。

suī yǒu sān xiōng lèi jìng yán wú suǒ shī

虽有三凶类,静言无所施。

xiàng tiān zé de tǐ wú wéi

象天则地,体无为。

jì qì bìng zuǒ mìng yī lǚ shēng wáng chén

稷契并佐命,伊吕升王臣。

lán zhǐ dēng cháo sì xià wú shī sù rén

兰芷登朝肆,下无失宿人。

shēng fā xiǎng zì yīng biǎo lì jǐng lái fù

声发响自应,表立景来附。

xiāo kàn shùn jī zhì qián lóng shēng tiān lù

哮阚顺羁制,潜龙升天路。

bèi wù lì chéng qì biàn tōng jí qí shù

备物立成器,变通极其数。

bǎi shì yǐ shí xù wàn jī yǒu cháng dù

百事以时叙,万机有常度。

xun zhī yǐ kè ràng nà zhī yǐ zhōng shù

训之以克让,纳之以忠恕。

qún xià yǎng qīng fēng hǎi wài tóng huān mù

群下仰清风,海外同欢慕。

xiàng tiān zé de huà yún bù

仿效天地,教化如大旱雨云布。

xī rì guì diāo shì jīn shàng jiǎn yǔ sù

昔日贵雕饰,今尚俭与素。

xī rì duō xiān jiè jīn qù qíng yǔ gù

昔日多纤介,今去情与故。

xiàng tiān zé de huà yún bù

仿效天地,教化如大旱雨云布。

jì jì dà cháo shì sù yè zōng wàn jī

济济大朝士,夙夜综万机。

wàn jī wú fèi lǐ míng míng jiàng xun zī

万机无废理,明明降训谘。

chén pì liè xīng jǐng jūn pèi cháo rì huī

臣譬列星景,君配朝日辉。

shì yè bìng tōng jì gōng liè hé wēi wēi

事业并通济,功烈何巍巍。

wǔ dì jì sān huáng sān huáng shì suǒ guī

五帝继三皇,三皇世所归。

shèng dé yìng qī yùn tiān tiān de bù néng wéi

圣德应期运,天天地不能违。

yǎng zhī mí yǐ gāo yóu tiān bù kě jiē

仰之弥已高,犹天不可阶。

jiāng fù yù lóng shì fèng huáng zài tíng qī

将复御龙氏,凤皇在庭栖。

tiān mìng piān dāng wèi qū tài hé yǒu shèng dì gǔ qū zhāng hé èr nián zhōng

天命篇当魏曲《太和有圣帝》,古曲《章和二年中》。

shèng zǔ shòu tiān mìng yìng qī fǔ wèi huáng

圣祖受天命,应期辅魏皇。

rù zé zōng wàn jī chū zé zhēng sì fāng

入则综万机,出则征四方。

cháo tíng wú yí lǐ fāng biǎo níng qiě kāng

朝廷无遗理,方表宁且康。

dào lóng shùn chén yáo jī dé yú tài wáng

道隆舜臣尧,积德逾太王。

mèng dù zǔ qióng xiǎn zào luàn tiān yī yú

孟度阻穷险,造乱天一隅。

shén bīng chū bù yì fèng mìng zhì tiān zhū

神兵出不意,奉命致天诛。

shè shàn fá yǒu zuì yuán è zōng wèi xū

赦善罚有罪,元恶宗为虚。

wēi fēng zhèn jìn shǔ wǔ liè shè qiáng wú

威风震劲蜀,武烈慑强吴。

zhū gě bù zhī mìng sì nì luàn tiān cháng

诸葛不知命,肆逆乱天常。

yōng tú shí yú wàn shù lái kòu biān jiāng

拥徒十余万,数来寇边疆。

wǒ huáng mài shén wǔ zhí yuè zhèn yōng liáng

我皇迈神武,执钺镇雍凉。

liàng nǎi wèi tiān wēi wèi zhàn xiān pū jiāng

亮乃畏天威,未战先仆僵。

yíng xū zì rán yùn shí biàn gù duō jiān

盈虚自然运,时变故多艰。

dōng zhēng líng hǎi biǎo wàn lǐ kè cháo xiǎn

东征陵海表,万里克朝鲜。

shòu yí qí qī zhèng cáo shuǎng yòu tāo tiān

受遗齐七政,曹爽又滔天。

qún xiōng shòu zhū jí bǎi lù xián lái zhēn

群凶受诛殛,百禄咸来臻。

huáng huá yīng fú shǐ wáng lìng wèi huò xiān

黄华应福始,王凌为祸先。

jǐng huáng piān dāng wèi qū wèi lì zhǎng gǔ qū lè jiǔ cháng

景皇篇当魏曲《魏历长》,古曲《乐久长》。

jǐng huáng dì cōng míng mìng shì shēng shèng dé cān tiān de

景皇帝,聪明命世生,盛德参天地。

dì wáng dào dà chuàng jī jì yǐ nán jì shì yì wèi yì

帝王道大,创基既已难,继世亦未易。

wài zé xià hóu xuán nèi zé zhāng yǔ li sān xiōng gòu nì luàn dì jì

外则夏侯玄,内则张与李,三凶构逆,乱帝纪。

shùn tiān xíng zhū qióng qí jiān guǐ

顺天行诛,穷其奸宄。

biān jiāng yù qí jiàn qián móu bù dé qǐ

边将御其渐,潜谋不得起。

zuì rén xián fú gū wēi fēng zhèn wàn lǐ

罪人咸伏辜,威风振万里。

píng héng zōng wàn jī wàn jī wú bù lǐ

平衡综万机,万机无不理。

shào líng huán bù jūn nèi wài hé fēn fēn

召陵桓不君,内外何纷纷。

zhòng xiǎo biàn chéng qún méng mèi zì xīn zhì luàn bù fēn

众小便成群,蒙昧恣心,治乱不分。

ruì shèng dú duàn jì wǔ cháng yǐ wén

睿圣独断,济武常以文。

shùn tiān wéi fèi lì sǎo ní pī fú yún

顺天惟废立,扫霓披浮云。

yún ní jì yǐ pì qīng hé wèi jǐ jiān yǔ xí shǒu wěi zhì biàn qǐ dōng nán fān

云霓既已辟,清和未几间,羽檄首尾至,变起东南籓。

jiǎn qīn wèi cháng shé wài zé píng wú mán

俭钦为长蛇,外则凭吴蛮。

wàn guó fēn sāo rǎo qī qī tiān xià jù bù ān

万国纷骚扰,戚戚天下惧不安。

shén wǔ yù liù jūn wǒ huáng zhí yuè zhēng

神武御六军,我皇执钺征。

jiǎn qīn qǐ shòu chūn qián fēng jù xiàng chéng

俭钦起寿春,前锋据项城。

chū qí bù yì bìng zòng qí bīng

出其不意,并纵奇兵。

qí bīng chéng nán yù miào shèng shí nán zhī

奇兵诚难御,庙胜实难支。

liǎng jūn bù qī yù dí tuì jì wú shī

两军不期遇,敌退计无施。

bào qí wéi wǔ jìn dà zhàn shā yáng bēi

豹骑惟武进,大战沙阳陂。

qīn nǎi wáng hún zǒu bēn lǔ ruò yún pī

钦乃亡魂走,奔虏若云披。

tiān yīn shè yǒu zuì dōng tǔ fàng jīng ní

天因赦有罪,东土放鲸鲵。

dà jìn piān dāng wèi qū tiān shēng zhēng mín gǔ qū sì fāng huáng

大晋篇当魏曲《天生蒸民》,古曲《四方皇》。

hè hè dà jìn wū mù wén wáng

赫赫大晋,于穆文王。

dàng dàng wēi wēi dào mài táo táng

荡荡巍巍,道迈陶唐。

shì chēng sān huáng wǔ dì jí jīn zhòng qí guāng

世称三皇五帝,及今重其光。

jiǔ dé kè míng wén jì xiǎn wǔ yòu zhāng

九德克明,文既显,武又彰。

sī hóng liù hé jiān jì wàn fāng

思弘六合,兼济万方。

nèi jǔ yuán kǎi cháo zhèng yǐ gāng

内举元凯,朝政以纲。

wài jiǎn wǔ chén shí wéi yīng yáng

外简武臣,时惟鹰扬。

mǐ shùn bù huái nì mìng sī wáng

靡顺不怀,逆命斯亡。

rén pèi chūn rì wēi yú qiū shuāng

仁配春日,威逾秋霜。

jì jì duō shì tóng cí lán fāng

济济多士,同兹兰芳。

táng yú zhì zhì sì xiōng tāo tiān

唐虞至治,四凶滔天。

zhì tǎo jiǎn qīn wǎng bù sù qián

致讨俭钦,罔不肃虔。

huà gǎn hǎi nèi hǎi wài lái bīn

化感海内,海外来宾。

xiàn qí shēng yuè bìng chēng qiè chén

献其声乐,并称妾臣。

xī shǔ huá xià jiàn hào fāng yù

西蜀猾夏,僭号方域。

mìng jiāng zhì tǎo wěi guó jī fú

命将致讨,委国稽服。

wú rén fàng mìng féng hǎi zǔ jiāng

吴人放命,冯海阻江。

fēi shū gào yù xiǎng yìng lái tóng

飞书告喻,响应来同。

xiān wáng jiàn wàn guó jiǔ fù wèi fān wèi

先王建万国,九服为籓卫。

wáng qín huài zhū hóu xù zuò bù èr shì

亡秦坏诸侯,序祚不二世。

lì dài bù néng fù hū yú wǔ bǎi suì

历代不能复诸侯,倏忽已逾五百岁。

wǒ huáng mài shèng dé yìng qī chuàng diǎn zhì

我皇迈圣德,应期创典制。

fēn tǔ wǔ děng fān guó zhèng fēng jiè

分土五等,籓国正封界。

shēn shēn wén wǔ zuǒ qiān qiū gòu jiā huì

莘莘文武佐,千秋遘嘉会。

hóng zé yì qū nèi rén fēng xiáng hǎi wài

洪泽溢区内,仁风翔海外。

míng jūn piān dāng wèi qū wèi jūn jì bù yì gǔ qū diàn qián shēng guì shù

明君篇当魏曲《为君既不易》,古曲《殿前生桂树》。

míng jūn yù sì hǎi tīng jiàn jìn wù qíng

明君御四海,听鉴尽物情。

gù wàng yǒu qiǎn fá yè zhōng shēn bì róng

顾望有谴罚,谒忠身必荣。

lán zhǐ chū huāng yě wàn lǐ shēng zǐ tíng

兰芷出荒野,万里升紫庭。

cí cǎo huì táng jiē sǎo jié bù dé shēng

茨草秽堂阶,扫截不得生。

néng fǒu mò xiāng méng bǎi guān zhèng qí míng

能否莫相蒙,百官正其名。

gōng jǐ shèn yǒu wéi yǒu wéi wú bù chéng

恭己慎有为,有为无不成。

àn jūn bù zì xìn qún xià zhí yì duān

暗君不自信,群下执异端。

zhèng zhí luō jìn rùn jiān chén duó qí quán

正直罗浸润,奸臣夺其权。

suī yù jìn zhōng chéng jié shé bù gǎn yán

虽欲尽忠诚,结舌不敢言。

jié shé yì hé dàn jìn zhōng wéi shēn huàn

结舌亦何惮,尽忠为身患。

qīng liú qǐ bù jié fēi chén zhuó qí yuán

清流岂不洁,飞尘浊其源。

qí lù lìng rén mí wèi yuǎn shèng bù hái

岐路令人迷,未远胜不还。

zhōng chén lì jūn cháo zhèng sè bù gù shēn

忠臣立君朝,正色不顾身。

xié zhèng bù bìng cún pì ruò hú yǔ qín

邪正不并存,譬若胡与秦。

hú qín yǒu hé shí xié zhèng gè yì jīn

胡秦有合时,邪正各异津。

zhōng chén yù míng jūn qián qián wéi rì xīn

忠臣遇明君,干干惟日新。

qún mù tǒng zài gāng zhòng xīng gòng běi chén

群目统在纲,众星共北辰。

shè lìng zāo àn zhǔ chì tuì wèi fán rén

设令遭暗主,斥退为凡人。

suī báo gōng shí yòng bái máo yóu wèi zhēn

虽薄供时用,白茅犹为珍。

bīng shuāng zhòu yè jié lán guì cuī wéi xīn

冰霜昼夜结,兰桂摧为薪。

xié chén duō duān biàn yòng xīn hé wěi qū

邪臣多端变,用心何委曲。

biàn pì shùn qíng zhǐ dòng suí jūn suǒ yù

便辟顺情指,动随君所欲。

tōu ān lè mù qián bù wèn qīng yǔ zhuó

偷安乐目前,不问清与浊。

jī wěi wǎng shí zhǔ yǎng jiāo yǐ chí lù

积伪罔时主,养交以持禄。

yán xíng héng xiāng wéi nán yàn shén xī gǔ

言行恒相违,难餍甚谿谷。

mèi sǐ shè qián méi jué lù zé miè zú

昧死射干没,觉露则灭族。

fú wǔ chū zì jiāng zuǒ

拂舞,出自江左。

jiù yún wú wǔ jiǎn qí gē fēi wú cí yě

旧云吴舞,检其歌,非吴辞也。

yì chén yú diàn tíng

亦陈于殿庭。

yáng hóng xù yún zì dào jiāng nán jiàn bái fú wǔ huò yán bái fú jiū wǔ yún yǒu cǐ lái shù shí nián yǐ

杨泓序云:“自到江南见《白符舞》,或言《白凫鸠舞》,云有此来数十年矣。

chá qí cí zhǐ nǎi shì wú rén huàn sūn hào nüè zhèng sī shǔ jìn yě

察其辞旨,乃是吴人患孙皓虐政,思属晋也。

jīn liè zhī yú hòu yún

”今列之于后云。

fú wǔ gē shī wǔ piān

拂舞歌诗五篇

bái jiū piān

白鸠篇

piān piān bái jiū zài fēi zài míng

翩翩白鸠,再飞再鸣。

huái wǒ jūn dé lái jí jūn tíng

怀我君德,来集君庭。

bái què chéng ruì sù yǔ míng xiān

白雀呈瑞,素羽明鲜。

xiáng tíng wǔ yì yǐ yīng rén qián

翔庭舞翼,以应仁干。

jiǎo jiǎo míng jiū huò dān huò huáng

皎皎鸣鸠,或丹或黄。

lè wǒ jūn huì zhèn yǔ lái xiáng

乐我君惠,振羽来翔。

dōng bì yú guāng yú zài jiāng hú

东壁余光,鱼在江湖。

huì ér bù fèi jìng wǒ wēi qū

惠而不费,敬我微躯。

cè wǒ liáng sì xí wǒ qū chí

策我良驷,习我驱驰。

yǔ jūn zhōu xuán lè dào wàng jī

与君周旋,乐道忘饥。

wǒ xīn xū jìng wǒ zhì zhān rú

我心虚静,我志沾濡。

tán qín gǔ sè liáo yǐ zì yú

弹琴鼓瑟,聊以自娱。

líng yún dēng tái fú yóu tài qīng

陵云登台,浮游太清。

pān lóng fù fèng zì wàng shēn qīng

攀龙附凤,自望身轻。

jì jì piān

济济篇

chàng chàng fēi wǔ qì liú fāng zhuī niàn sān wǔ dà qǐ huáng

畅畅飞舞气流芳,追念三五大绮黄。

qù shī yǒu shí kě xíng qù lái shí tóng cǐ wèi yāng

去失有,时可行,去来时同此未央。

shí rǎn rǎn jìn sāng yú dàn dāng yǐn jiǔ wèi huān yú

时冉冉,近桑榆,但当饮酒为欢娱。

shuāi lǎo shì yǒu hé qī duō yōu gěng gěng nèi huái sī shēn chí kuàng yú dú xī yuàn de huáng pǔ zhòng suǒ yī

衰老逝,有何期,多忧耿耿内怀思,深池旷,鱼独希,愿得黄浦众所依。

ēn gǎn rén shì wú bǐ bēi gē qiě wǔ wú jí yǐ

恩感人,世无比,悲歌且舞无极已。

dú lù piān

独禄篇

dú dú lù lù shuǐ shēn ní zhuó

独独禄禄,水深泥浊。

ní zhuó shàng kě shuǐ shēn shā wǒ

泥浊尚可,水深杀我。

yōng yōng shuāng yàn yóu xì tián pàn

雍雍双雁,游戏田畔。

wǒ yù shè yàn niàn zi gū sàn

我欲射雁,念子孤散。

piān piān fú píng de fēng yáo qīng

翩翩浮萍,得风摇轻。

wǒ xīn hé hé yǔ zhī tóng bìng

我心何合,与之同并。

kōng chuáng dī wéi shéi zhī wú rén

空床低帏,谁知无人。

yè yì jǐn xiù shuí bié wěi zhēn

夜衣锦绣,谁别伪真。

dāo míng qiào zhōng yǐ chuáng wú shī

刀鸣鞘中,倚床无施。

fù yuān bù bào yù huó hé wéi

父冤不报,欲活何为。

měng shòu bān bān yóu xì shān jiān

猛兽班班,游戏山间。

shòu yù niè rén bù bì háo xián

兽欲啮人,不避豪贤。

jié shí piān

碣石篇

dōng lín jié shí yǐ guān cāng hǎi

东临碣石,以观沧海。

shuǐ hé dàn dàn shān dǎo sǒng zhì

水何淡淡,山岛竦峙。

shù mù cóng shēng bǎi cǎo fēng mào

树木丛生,百草丰茂。

qiū fēng xiāo sè hóng bō yǒng qǐ

秋风萧瑟,洪波涌起。

rì yuè zhī xíng ruò chū qí zhōng

日月之行,若出其中。

xīng hàn càn làn ruò chū qí lǐ

星汉灿烂,若出其里。

xìng shèn zhì zāi gē yǐ yǒng zhì

幸甚至哉,歌以咏志。

guān cāng hǎi

《观沧海》

mèng dōng shí yuè běi fēng pái huái

孟冬十月,北风徘徊。

tiān qì sù qīng fán shuāng fēi fēi

天气肃清,繁霜霏霏。

kūn jī chen míng yàn guò nán fēi

鹍鸡晨鸣,雁过南飞。

zhì niǎo qián cáng xióng pí kū qī

鸷鸟潜藏,熊罴窟栖。

nòu bó tíng zhì nóng shōu jī chǎng

耨鑮停置,农收积场。

nì lǚ zhěng shè yǐ tōng jiǎ shāng

逆旅整设,以通贾商。

xìng shèn zhì zāi gē yǐ yǒng zhì

幸甚至哉,歌以咏志。

dōng shí yuè

《冬十月》

xiāng tǔ bù tóng hé shuò lóng sāi

乡土不同,河朔隆塞。

liú sī fú piāo zhōu chuán xíng nán

流澌浮漂,舟船行难。

zhuī bù zhī de fēng lài shēn ào

锥不之地,丰籁深奥。

shuǐ jié bù liú bīng jiān kě dǎo

水竭不流,冰坚可蹈。

shì yǐn zhě pín yǒng xiá qīng fēi

士隐者贫,勇侠轻非。

xīn cháng tàn yuàn qī qī duō bēi

心常叹怨,戚戚多悲。

xìng shèn zhì zāi gē yǐ yǒng zhì

幸甚至哉,歌以咏志。

tǔ bù tóng

《土不同》

shén guī suī shòu yóu yǒu jìng shí

神龟虽寿,犹有竟时。

téng shé chéng wù zhōng wèi tǔ huī

腾蛇乘雾,终为土灰。

jì lǎo fú lì zhì zài qiān lǐ

骥老伏枥,志在千里。

liè shì mù nián zhuàng xīn bù yǐ

烈士暮年,壮心不已。

yíng suō zhī qī bù dàn zài tiān

盈缩之期,不但在天。

yǎng yí zhī fú kě de yǒng nián

养怡之福,可得永年。

xìng shèn zhì zāi gē yǐ yǒng zhì

幸甚至哉,歌以咏志。

guī suī shòu

《龟虽寿》

huái nán wáng piān

淮南王篇

huái nán wáng zì yán zūn bǎi chǐ gāo lóu yǔ tiān lián

淮南王,自言尊,百尺高楼与天连。

hòu yuán záo jǐng yín zuò chuáng jīn píng sù gěng jí hán jiāng

后园凿井银作床,金瓶素绠汲寒浆。

jí hán jiāng yǐn shào nián shào nián yǎo tiǎo hé néng xián

汲寒浆,饮少年,少年窈窕何能贤。

yáng shēng bēi gē yīn jué tiān

扬声悲歌音绝天。

wǒ yù dù hé hé wú liáng yuàn zuò shuāng huáng hú hái gù xiāng

我欲渡河河无梁,愿作双黄鹄,还故乡。

hái gù xiāng rù gù lǐ pái huái gù xiāng ruò shēn bù yǐ

还故乡,入故里,徘徊故乡,若身不已。

fán wǔ qí gē wú bù tài pái huái sāng zǐ yóu tiān wài

繁舞奇歌无不泰,徘徊桑梓游天外。

gǔ jiǎo héng chuī qū

鼓角横吹曲。

gǔ àn zhōu lǐ yǐ gǔ gǔ jūn shì

鼓,案《周礼》“以GW鼓鼓军事”。

jiǎo shuō zhě yún chī yóu shì shuài chī mèi yǔ huáng dì zhàn yú zhuō lù dì nǎi shǐ mìng chuī jiǎo wèi lóng míng yǐ yù zhī

所谓角,据说者云,蚩尤氏率魑魅舆茎童战于士蓖之野,帝乃命吹角作龙鸣之声以御蚩立。

qí hòu wèi wǔ běi zhēng wū wán yuè shā mò ér jūn shì sī guī yú shì jiǎn wèi zhōng míng ér yóu gèng bēi yǐ

其后魏武北征乌丸,越沙漠而军士思归,于是减为中鸣,而尤更悲矣。

hú jiǎo zhě běn yǐ yīng hú jiā zhī shēng hòu jiàn yòng zhī héng chuī yǒu shuāng jiǎo jí hú lè yě

胡角者,本以应胡笳之声,后渐用之横吹,有双角,即胡乐也。

zhāng bó wàng rù xī yù chuán qí fǎ yú xī jīng wéi de mó hē dōu lēi yī qǔ

张博望入西域,传其法于西京,惟得《摩诃兜勒》一曲。

li yán nián yīn hú qū gēng zào xīn shēng èr shí bā jiě shèng yú yǐ wéi wǔ lè

李延年因胡曲更造新声二十八解,乘舆以为武乐。

hòu hàn yǐ gěi biān jiāng hé dì shí wàn rén jiāng jūn de yòng zhī

后汉以给边将,和帝时,万人将军得用之。

wèi jìn yǐ lái èr shí bā jiě bù fù jù cún yòng zhě yǒu huáng hú lǒng tóu chū guān rù guān chū sài rù sāi shé yáng liǔ huáng tán zi chì zhī yáng wàng xíng rén shí qū

魏晋以来,二十八解不复具存,用者有《黄鹄》、《陇头》、《出关》、《入关》、《出塞》、《入塞》、《折杨柳》、《黄覃子》、《赤之杨》、《望行人》十曲。

àn wèi jìn zhī shì yǒu sūn shì shàn hóng jiù qǔ sòng shi shàn jī jié chàng hè chén zuǒ shàn qīng gē liè hé shàn chuī dí hǎo suǒ shàn dàn zhēng zhū shēng shàn pí pá yóu fā xīn shēng

案魏晋之世,有孙氏善弘旧曲,宋识善击节唱和,陈左善清歌,列和善吹笛,郝索善弹筝,朱生善琵琶,尤发新声。

gù fu xuán zhù shū yuē rén ruò qīn suǒ wén ér hū suǒ jiàn bù yì huò hu

故傅玄著书曰:“人若钦所闻而忽所见,不亦惑乎?

shè cǐ liù rén shēng yú shàng shì yuè jīn gǔ ér wú lì hé dàn kuí yá tóng qì zāi

设此六人生于上世,越今古而无俪,何但夔牙同契哉!

àn cǐ shuō zé zì cí yǐ hòu jiē sūn zhū děng zhī yí zé yě

”案此说,则自兹以后,皆孙朱等之遗则也。

xiāng hè hàn jiù gē yě sī zhú gēng xiāng hé zhí jié zhě gē

相和,汉旧歌也,丝竹更相和,执节者歌。

běn yī bù wèi míng dì fēn wéi èr gēng dì yè sù

本一部,魏明帝分为二,更递夜宿。

běn shí qī qū zhū shēng sòng zhí liè hé děng fù hé zhī wèi shí sān qū

本十七曲,朱生、宋职、列和等复合之为十三曲。

dàn gē sì qū chū zì hàn shì

但歌,四曲,出自汉世。

wú xián jié zuò jì zuì xiān chàng yī rén chàng sān rén hé

无弦节,作伎最先唱,一人唱,三人和。

wèi wǔ dì yóu hǎo zhī

魏武帝尤好之。

shí yǒu sòng róng huá zhě qīng chè hǎo shēng shàn chàng cǐ qū dāng shí zhī tè miào

时有宋容华者,清彻好声,善唱此曲,当时之特妙。

zì jìn yǐ lái bù fù chuán suì jué

自晋以来不复传,遂绝。

fán yuè zhāng gǔ cí jīn zhī cún zhě bìng hàn shì jiē mò yáo ōu jiāng nán kě cǎi lián wū shēng shí wǔ zi bái tóu yín zhī shǔ yě

凡乐章古辞,今之存者,并汉世街陌谣讴,《江南可采莲》、《乌生十五子》、《白头吟》之属也。

wú gē zá qǔ bìng chū jiāng nán dōng jìn yǐ lái shāo yǒu zēng guǎng

吴歌杂曲并出江南,东晋以来,稍有增广。

zǐ yè gē zhě nǚ zǐ míng zǐ yè zào cǐ shēng

《子夜歌》者,女子名子夜,造此声。

xiào wǔ tài yuán zhōng láng yá wáng kē zhī jiā yǒu guǐ gē zǐ yè zé zǐ yè shì cǐ shí yǐ qián rén yě

孝武太元中,琅邪王轲之家有鬼歌《子夜》,则子夜是此时以前人也。

fèng jiāng chú gē zhě jiù qǔ yě

《凤将雏歌》者,旧曲也。

yīng qú bǎi yī shī yún yán shì fèng jiāng chú rán zé qí lái jiǔ yǐ

应璩《百一诗》云“言是《凤将雏》”,然则其来久矣。

qián xī gē zhě chē qí jiāng jūn chén chōng suǒ zhì

《前溪歌》者,车骑将军沈充所制。

ā zǐ jí huān wén gē zhě mù dì shēng píng chū gē bì zhé hū ā zǐ rǔ wén bù

《阿子》及《欢闻歌》者,穆帝升平初,歌毕辄呼“阿子,汝闻不?

yǔ zài wǔ xíng zhì

”语在《五行志》。

hòu rén yǎn qí shēng yǐ wéi cǐ èr qǔ

后人衍其声,以为此二曲。

tuán shàn gē zhě zhōng shū lìng wáng mín yǔ sǎo bì yǒu qíng ài hào shén dǔ sǎo chuí tà bì guò kǔ bì sù shàn gē ér mín hǎo zhuō bái tuán shàn gù zhì cǐ gē

《团扇歌》者,中书令王珉与嫂婢有情,爱好甚笃,嫂捶挞婢过苦,婢素善歌,而珉好捉白团扇,故制此歌。

ào náo gē zhě lóng ān chū sú wén é yáo zhī qū yǔ zài wǔ xíng zhì

《懊𢙐歌》者,隆安初俗闻讹谣之曲,语在《五行志》。

zhǎng shǐ biàn zhě sī tú zuǒ zhǎng shǐ wáng xīn lín bài suǒ zhì

《长史变》者,司徒左长史王𫷷临败所制。

fán cǐ zhū qū shǐ jiē tú gē jí ér bèi zhī guǎn xián

凡此诸曲,始皆徒歌,即而被之管弦。

yòu yǒu yīn sī zhú jīn shí zào gē yǐ bèi zhī wèi shì sān diào gē cí zhī lèi shì yě

又有因丝竹金石,造歌以被之,魏世三调歌辞之类是也。

bēi pán wǔ àn tài kāng zhōng tiān xià wèi jìn shì níng wǔ wu shǒu yǐ jiē bēi pán fǎn fù zhī

《杯柈舞》,案太康中天下为《晋世宁舞》,务手以接杯柈反复之。

cǐ zé hàn shì wéi yǒu

此则汉世惟有

pán wǔ ér jìn jiā zhī yǐ bēi fǎn fù zhī yě

柈舞,而晋加之以杯,反复之也。

gōng mò wǔ jīn zhī jīn wǔ yě

《公莫舞》,今之《巾舞》也。

xiāng chuán yún xiàng zhuāng jiàn wǔ xiàng bó yǐ xiù gé zhī shǐ bù dé hài hàn gāo zǔ qiě yǔ xiàng zhuāng yún gōng mò

相传云项庄剑舞,项伯以袖隔之,使不得害汉高祖,且语项庄云“公莫”!

gǔ rén xiāng hū yuē gōng yán gōng mò hài hàn wáng yě

古人相呼曰公,言公莫害汉王也。

jīn zhī yòng jīn gài xiàng xiàng bó yī xiù zhī yí shì

今之用巾盖像项伯衣袖之遗式。

rán àn qín cāo yǒu gōng mò dù hé qū rán zé qí shēng suǒ cóng lái yǐ jiǔ sú yún xiàng bó fēi yě

然案《琴操》有《公莫渡河曲》,然则其声所从来已久,俗云项伯,非也。

bái sī níng wǔ àn wǔ cí yǒu jīn páo zhī yán

《白纟宁舞》,案舞辞有巾袍之言。

sī níng běn wú dì suǒ chū yi shì wú wǔ yě

纟宁本吴地所出,宜是吴舞也。

jìn pái gē yòu yún jiǎo jiǎo bái xù jié jié wèi shuāng

晋《俳歌》又云:“皎皎白绪,节节为双。

wú yīn hū xù wèi sī níng yí bái sī níng jí bái xù yě

”吴音呼绪为纟宁,疑白纟宁即白绪也。

duó wǔ gē yī piān fān wǔ gē yī piān gǔ wǔ jì liù qū bìng chén yú yuán huì

《铎舞歌》一篇,《幡舞歌》一篇,《鼓舞伎》六曲,并陈于元会。

hòu hàn zhēng dàn tiān zǐ lín dé yáng diàn shòu cháo hè shè lì cóng xī fāng lái xì yú diàn qián jī shuǐ huà chéng bǐ mù yú tiào yuè sou shuǐ zuò wù yì rì

后汉正旦,天子临德阳殿受朝贺,舍利从西方来,戏于殿前,激水化成比目鱼,跳跃嗽水,作雾翳日。

bì yòu huà chéng lóng zhǎng bā jiǔ zhàng chū shuǐ yóu xì xuàn yào rì guāng

毕,又化成龙,长八九丈,出水游戏,炫耀日光。

yǐ liǎng dà sī shéng xì liǎng zhù tóu xiāng qù shù zhàng liǎng chàng nǚ duì wǔ xíng yú shéng shàng xiāng féng qiè jiān ér bù qīng

以两大丝绳系两柱头,相去数丈,两倡女对舞,行于绳上,相逢切肩而不倾。

wèi jìn qì jiāng zuǒ yóu yǒu xià yù gāng dǐng jù xiàng xíng rǔ shén guī biàn wǔ bēi fù líng yuè guì shù bái xuě huà dì chéng chuān zhī lè

魏晋讫江左,犹有《夏育扛鼎》、《巨象行乳》、《神龟抃舞》、《背负灵岳》、《桂树白雪》、《画地成川》之乐。

chéng dì xián kāng qī nián shàng shū cài mó zòu bā nián zhèng huì yí zhù wéi zuò gǔ chuī zhōng gǔ qí yú jì lè jǐn bù zuò

成帝咸康七年,尚书蔡谟奏:“八年正会仪注,惟作鼓吹钟鼓,其余伎乐尽不作。

shì zhōng zhāng chéng jǐ shì huáng mén shì láng chén kuǐ bó yǐ wéi wáng zhě guān shí shè jiào zhì yú jí xiōng shū duàn bù yì zhī dào yě

”侍中张澄、给事黄门侍郎陈逵驳,以为“王者观时设教,至于吉凶殊断,不易之道也。

jīn sì fāng guān lǐ líng yǒu bīn diào zhī wèi tíng zòu gōng xuán zhī lè èr lǐ jiān yòng āi yuè bù fēn tǐ guó jīng zhì mò dà yú cǐ

今四方观礼,陵有傧吊之位,庭奏宫悬之乐,二礼兼用,哀乐不分,体国经制,莫大于此”。

zhào yuē jīn jì yǐ tiān xià tǐ dà lǐ cóng quán yi sān zhèng zhī xiǎng yi jǐn yòng jí lǐ yě

诏曰:“今既以天下体大,礼从权宜,三正之飨,宜尽用吉礼也。

zhì yú ěr mù zhī lè suǒ bù rěn wén gù quē zhī ěr

至娱耳目之乐,所不忍闻,故阙之耳。

shì zhī dà zhě bù guò shàng shòu jiǔ chēng wàn suì yǐ xǔ qí dà bù zú fù quē zhōng gǔ gǔ chuī yě

事之大者,不过上寿酒,称万岁,已许其大,不足复阙钟鼓鼓吹也。

chéng kuǐ yòu qǐ jīn dà lǐ suī jiàng shì jí yú cháo

澄、逵又启:“今大礼虽降,事吉于朝。

rán bīn diào xiǎn yú yuán líng zé wèi miè yǒu āi

然傧吊显于园陵,则未灭有哀;

lǐ fú dìng yú diǎn wén yì wú jìn jí

礼服定于典文,义无尽吉。

shì yǐ xián níng zhī huì yǒu chè lè zhī diǎn shí xiān cháo jī gǔ xiàn zhāng chuí shì wàn shì zhě yě

是以咸宁之会,有撤乐之典,实先朝稽古宪章,垂式万世者也。

zhào yuē ruò yuán rì dà xiǎng wàn guó cháo zōng tíng fèi zhōng gǔ zhī zòu suì quē qǐ jū zhī jié cháo wú qìng zhì zhī yīn bīn wú dǎo lǚ zhī dù qí yú shì yì bù yì quē hu

”诏曰:“若元日大飨,万国朝宗,庭废钟鼓之奏,遂阙起居之节,朝无磬制之音,宾无蹈履之度,其于事义,不亦阙乎!

wéi kě liàng qīng zhòng yǐ zhì shì zhōng

惟可量轻重,以制事中。

sàn qí shì láng gù zhēn biǎo yuē chén wén shèng wáng zhì lè zàn yáng zhèng dào yǎng yǐ rén yì fáng qí yín yì shàng xiǎng zōng miào xià xun lí yuán tǐ wǔ xíng zhī zhèng yīn xié bā fēng yǐ táo wù

散骑侍郎顾臻表曰:“臣闻圣王制乐,赞扬政道,养以仁义,防其淫佚,上享宗庙,下训黎元,体五行之正音,协八风以陶物。

gōng shēng zhèng fāng ér hǎo yì jiǎo shēng jiān qí ér shuài lǐ xián gē zhōng gǔ jīn shí zhī zuò bèi yǐ

宫声正方而好义,角声坚齐而率礼,弦歌钟鼓金石之作备矣。

gù tōng shén zhì huà yǒu shuài wǔ zhī gǎn yí fēng yì sú zhì hé lè zhī jí

故通神至化,有率舞之感,移风易俗,致和乐之极。

mò shì zhī jì shè lǐ wài zhī guān nì xíng lián dào tóu zú rù jǔ zhī shǔ pí fū wài bō gān xīn nèi cuī dūn bǐ xíng wěi yóu wèi wù jiàn shěn yī shēng líng ér bù cè chuàng

末世之伎,设礼外之观,逆行连倒,头足入筥之属,皮肤外剥,肝心内摧,敦彼行苇,犹谓勿践,矧伊生灵,而不侧怆。

jiā sì hǎi cháo jìn yán guān dì tíng ěr líng yā sòng zhī shēng mù dǔ wēi yí zhī xù zú yǐ tà tiān tóu yǐ lǚ de fǎn tiān de zhī zhì shùn shāng yí lún zhī dà fāng

加四海朝觐,言观帝庭,耳聆《雅》《颂》之声,目睹威仪之序,足以蹋天,头以履地,反天地之至顺,伤彝伦之大方。

jīn yí dí duì àn wài yù wèi jí bīng shí qī shēng wàng shēn fù nàn guò tài zhī xì rì lǐn wǔ dǒu

今夷狄对岸,外御为急,兵食七升,忘身赴难,过泰之戏,日廪五斗。

fāng sǎo shén zhōu jīng lüè zhōng diàn ruò cǐ zhī shì bù kě shì yuǎn

方扫神州,经略中甸,若此之事,不可示远。

yi xià tài cháng zuǎn bèi yǎ yuè xiāo sháo jiǔ chéng wéi xīn yú shèng yùn gōng dé sòng shēng yǒng zhe yú lái yè cǐ nǎi suǒ yǐ yàn jí huáng tiān kè chāng jué hòu zhě yě

宜下太常,纂备雅乐,箫《韶》九成,惟新于盛运,功德颂声,永著于来叶,此乃所以‘燕及皇天,克昌厥后’者也。

zhū jì ér shāng rén zhě jiē yi chú zhī

诸伎而伤人者,皆宜除之。

liú jiǎn jiǎn zhī dé mài kāng zāi zhī yǒng qīng fēng jì xíng xià yīng rú cǎo cǐ zhī wèi yě

流简俭之德,迈康哉之咏,清风既行,下应如草,此之谓也。

yú guǎn zhī chéng wéi chuí cǎi chá

愚管之诚,惟垂采察!

yú shì chú gāo huán zǐ lù qí xíng biē shí jí qí wáng juǎn yī zé r děng lè yòu jiǎn qí lǐn

”于是除《高𫄠》、《紫鹿》、《跂行》、《鳖食》及《齐王卷衣》、《笮儿》等乐,又减其廪。

qí hòu fù gāo huán zǐ lù yān

其后复《高𫄠》、《紫鹿》焉。

Want to learn Chinese with visual scenes and structured paths?

Start Learning Chinese →