晋书 · 房玄龄 · Chapter 25 of 130

志·第十五章

PinyinModern Translation
Size

shǐ chén yuē xī zhě chéng yún xiào jià juǎn lǐng chuí yī zé huáng dì zào yī xūn cháng fàng xūn tóng chē bái mǎ yè sān wēi zhī xù shě yín chǒu zhī jiàn xuán gē yù rèn zuò huì xiāng huī

史臣曰:昔者乘云效驾,卷领垂衣,则黄帝皂衣𫄸裳,放勋彤车白马,叶三微之序,舍寅丑之建,玄戈玉刃,作会相晖。

ruò nǎi cān qí fēn jǐng dì chē hán yào yòu suǒ yǐ yíng wèi nán gōng zēng huá běi jí

若乃参旗分景,帝车含曜,又所以营卫南宫,增华北极。

yuè lìng jì xià zhī yuè mìng fù guān rǎn cǎi chēng dān bān cì gè yǒu pǐn zhāng yǐ

《月令》季夏之月,“命妇官染彩”,赪丹班次,各有品章矣。

gāo qí yǒu rì yuè zhī xiàng shì shì yǒu wēi yí zhī xuǎn yī jiān xuàn pèi héng zài míng hé shì yǐ xián xié bǐng qì bù kě rù yě

高旗有日月之象,式视有威仪之选,衣兼鞙珮,衡载鸣和,是以闲邪屏弃,不可入也。

ruò nǎi zhèng míng bǎi wù bǔ jī sì wéi shū huái shān zhī shuǐ jìng qīng tiān zhī hài gōng yóu zhāng zhě shì mí huàn dé yù shèng zhě fú mí zūn mò bù zhì liáng yòng chéng qí měi

若乃正名百物,补缉四维,疏怀山之水,静倾天之害,功尤彰者饰弥焕,德愈盛者服弥尊,莫不质良,用成其美。

shū yuē míng shì yǐ gōng chē fú yǐ yōng

《书》曰:“明试以功,车服以庸。

lǐ jì yuē luán chē yǒu yú shì zhī lù yě

”“《礼记》曰:“鸾车,有虞氏之路也。

gōu chē xià hòu shì zhī lù yě

钩车,夏后氏之路也。

dà lù yīn lù yě

大路,殷路也。

chéng lù zhōu lù yě

乘路,周路也。

ér fú huǒ shān lóng yǐ tōng qí yì

”而韨火山龙,以通其意。

qián shǐ yǐ wéi shèng rén jiàn niǎo shòu róng mào cǎo mù yīng huá shǐ chuàng yì guān ér xuán huáng shū cǎi

前史以为,圣人见鸟兽容貌,草木英华,始创衣冠,而玄黄殊采;

jiàn qiū péng gū zhuǎn biāo xī páng jiàn nǎi zuò yú lún ér fāng yuán yì zé

见秋蓬孤转,杓觿旁建,乃作舆轮,而方圆异则。

yù wù chéng xiàng chù lèi xìng duān

遇物成象,触类兴端。

zhōu yīn yú yīn qí lái yǐ jiù

周因于殷,其来已旧。

chéng wáng zhī huì tán chuí yīn yǔ wǔ fāng zhī shèng yǒu bā shí wù zhě yān

成王之会,坛垂阴羽,五方之盛,有八十物者焉。

zōng mǎ niǎo jīng xī wǎng bù gé yīn gōng cáo shū cǐ yān dī shǒu

宗马鸟旌,奚往不格,殷公、曹叔,此焉低首。

zhōu lǐ jīn chē shì jiàn dà chì yǐ cháo dà bái yǐ róng

《周礼》,巾车氏建大赤以朝,大白以戎。

yǎ zhì hóng duō shì zūn yí fàn bīn rù yì xiàn shī xíng shū zé shì yǐ yǒu yán yǒu yì yòng guāng qí wǔ gōu yīng tiáo gé nǎi chàng qí wén

雅制弘多,式遵遗范,宾入异宪,师行殊则,是以有严有翼,用光其武,钩膺鞗革,乃畅其文。

liù fù zhī miǎn wǔ shí zhī lù wáng zhī cháng zhì gè yǒu děng chà

六服之冕,五时之路,王之常制,各有等差。

dǎi lǐ yè diāo é rén qíng chí shuǎng zhū hóu zhēng fá xiàn dù lún wáng yī zǐ luàn yú qí shì cháng yīng hùn yú zōu wán

逮礼业雕讹,人情驰爽,诸侯征伐,宪度沦亡,一紫乱于齐饰,长缨混于邹玩。

kǒng zǐ yuē jūn zǐ qí xué yě bó qí fú yě xiāng

孔子曰:“君子其学也博,其服也乡。

ruò nǎi háo jié bù jīng shù rén gàn diǎn piāo yù guān yú zhèng bó zhī mén niè zhū lǚ yú chūn shēn zhī dì

”若乃豪杰不经,庶人干典,彯鹬冠于郑伯之门,蹑珠履于春申之第。

jí qín huáng bìng guó lǎn qí yú guǐ fēng diāo dōng zhì xiè zhì nán lái yòu yǒu xuán qí zào liú zhī zhì máo tóu hǎn chē zhī shì xiě jiǔ wáng zhī tíng yú xián yáng běi bǎn chē yú zhī cǎi gè shù qí wén suǒ wèi qín rén dà bèi ér chén zhàn guó zhī hòu chē zhě yě

及秦皇并国,揽其余轨,丰貂东至,獬豸南来,又有玄旗皂旒之制,旄头罕车之饰,写九王之廷于咸阳北坂,车舆之彩,各树其文,所谓秦人大备,而陈战国之后车者也。

jí níng zhī bù wǎng jīng shū xián jìn xuē miè sān dài yǐ jīn gēn wèi dì zhěn chú qì liù miǎn yǐ jūn xuán wèi jì fú

及凝脂布网,经书咸烬,削灭三代,以金根为帝轸,除弃六冕,以袀玄为祭服。

gāo zǔ rù guān jì yīn qín zhì

高祖入关,既因秦制。

shì zōng tǐng yīng xióng zhī lüè zǒng wén jǐng zhī zī yáng ní fú yì pí xuān jì gǔ héng fén hé ér cí hòu tǔ dēng gān quán ér jì hào tiān fèng cháng xiàn yí wèi zhī dà jià chē qiān shèng ér qí wàn pǐ

世宗挺英雄之略,总文景之资,扬霓拂翳,皮轩记鼓,横汾河而祠后土,登甘泉而祭昊天,奉常献仪,谓之大驾,车千乘而骑万匹。

zhì yú chéng dì yǐ xìng jī zhào fēi yàn zhì shǔ chē jiān bào wěi zhōng yòu yáng xióng suǒ wèi jué tiān láng zhī wēi hú zhāng yào rì zhī líng máo pián luó liè bù wù jí yún hé zhě yě

至于成帝,以幸姬赵飞燕置属车间豹尾中,又杨雄所谓彏天狼之威弧,张曜日之灵旄,骈罗列布,雾集云合者也。

yú hòu wáng shì shàn cháo wǔ chē cháng rèn chì méi zhī luàn wén wù wú yí

于后王氏擅朝,武车常轫,赤眉之乱,文物无遗。

jiàn wǔ shí sān nián wú hàn píng shǔ shǐ sòng bǎo chē yú niǎn chōng tíng zhī shì jiàn yǐ zhōu bèi

建武十三年,吴汉平蜀,始送葆车舆辇,充庭之饰,渐以周备。

míng dì cǎi zhōu guān lǐ jì gèng fú gǔn zhāng tiān zǐ guān tōng tiān ér pèi yù xǐ

明帝采《周官》、《礼记》,更服衮章,天子冠通天而佩玉玺。

wèi míng yǐ fǔ fú zhī měi yǒu yí yú jiàn yú shì suí zhāng bīn lüè ér juān zhě bàn yān

魏明以黼黻之美,有疑于僭,于是随章傧略,而捐者半焉。

gāo táng lóng zòu yuē gǎi zhèng shuò shū huī hào zhě dì wáng suǒ yǐ shén míng qí zhèng biàn mín ěr mù yě

高堂隆奏曰:“改正朔、殊徽号者,帝王所以神明其政,变民耳目也。

dì cóng qí yì gǎi qīng lóng wǔ nián wèi jǐng chū yuán nián fú sè shàng huáng cóng dì zhèng yě

”帝从其议,改青龙五年为景初元年,服色尚黄,从地正也。

shì zǔ wǔ huáng dì jiē tiān rén zhī kuàng kāi diǎn wǔ zhī jī shòu zhōng zhī lǐ jiē rú táng yú gù shì

世祖武皇帝接天人之贶,开典午之基,受终之礼,皆如唐虞故事。

jìn shì jīn xíng ér fú sè shàng chì qǐ yǒu sī shī qí chuán yú

晋氏金行,而服色尚赤,岂有司失其传欤!

yù jīn xiàng gé mù děng lù shì wèi wǔ lù bìng tiān zǐ zhī fǎ chē jiē zhū bān qī lún huà wèi jù wén

玉、金、象、革、木等路,是为五路,并天子之法车,皆朱班漆轮,画为虡文。

sān shí fú fǎ yuè zhī shù

三十幅,法月之数;

zhòng gū èr xiá yǐ chì yóu guǎng bā cùn cháng sān chǐ zhù de xì liǎng zhóu tóu wèi zhī fēi líng

重毂,贰辖,以赤油,广八寸,长三尺,注地,系两轴头,谓之飞𫐉。

jīn báo miù lóng rào zhī wèi yú yǐ jiào jiào zhòng wéi wén shòu fú shì lóng shǒu xián è zuǒ yòu jí yáng tǒng luán què lì héng jù wén huà yuán jí fān

金薄缪龙绕之为舆倚较,较重,为文兽伏轼,龙首衔轭,左右吉阳筩,鸾雀立衡,虡文画辕及轓。

qīng gài huáng wèi lǐ wèi zhī huáng wū

青盖,黄为里,谓之黄屋。

jīn huá shī mò èr shí bā yǐ xiàng sù

金华施末,二十八以象宿。

liǎng xiāng zhī hòu jiē dài mào wèi kūn chì jiā yǐ jīn yín diāo shì gù shì rén yì wèi zhī jīn kūn chē

两箱之后,皆玳瑁为鹍翅,加以金银雕饰,故世人亦谓之金鹍车。

xié zhù qí qí yú chē zhī zuǒ yòu jiā qǐ jǐ yú chē zhī yòu jiē tuó ér shī zhī

斜注旗旗于车之左,又加棨戟于车之右,皆橐而施之。

qǐ jǐ tāo yǐ fú xiù shàng wèi yà zì xì dà wā ma fān

棨戟韬以黻绣,上为亚字,系大蛙蟆幡。

è zhǎng zhàng yú

轭长丈余。

yú jǐ zhī miǎo yǐ máo niú wěi dà rú dòu zhì zuǒ fēi mǎ è shàng shì wèi zuǒ dào

于戟之杪,以牦牛尾,大如斗,置左𬴂马轭上,是为左纛。

yuán jiē qū xiàng shàng qǔ lǐ wěi shān chē chuí jù zhī yì yán bù róu ér néng zì qū

辕皆曲向上,取《礼纬》“山车垂句”之义,言不揉而能自曲。

yù jīn xiàng sān lù gè yǐ qí wù shì chē yīn yǐ wéi míng

玉、金、象三路,各以其物饰车,因以为名。

gé zhě qī gé mù zhě qī mù

革者漆革,木者漆木。

qí zhì yù lù zuì zūn jiàn tài cháng shí yǒu èr liú jiǔ rèn wěi dì huà rì yuè shēng lóng yǐ sì tiān

其制,玉路最尊,建太常,十有二旒,九仞委地,画日月升龙,以祀天。

jīn lù jiàn dà qí jiǔ liú yǐ huì wàn guó zhī bīn yì yǐ cì shàng gōng jí wáng zǐ mǔ dì

金路建大旗,九旒,以会万国之宾,亦以赐上公及王子母弟。

xiàng lù jiàn dà chì tōng chì wú huà suǒ yǐ shì cháo yì yǐ cì zhū hóu

象路建大赤,通赤无画,所以视朝,亦以赐诸侯。

gé lù jiàn dà bái yǐ jí róng bīng shì yì yǐ cì sì zhèn zhū hóu

革格树的是大白,用来参加征战等军事方面的活动,也用来赐给四镇诸侯。

mù lù jiàn dà huī yǐ tián liè qí huī sè hēi yì yǐ cì fān guó

木路建大麾,以田猎,其麾色黑,亦以赐籓国。

yù lù jià liù hēi mǎ yú sì lù jiē jià sì mǎ mǎ bìng yǐ huáng jīn wéi wén máo chā yǐ dí wěi

玉路驾六黑马,余四路皆驾四马,马并以黄金为文髦,插以翟尾。

xiàng biāo ér lòu xī xī zài mǎ miàn suǒ wèi dāng lú zhě yě

象镳而镂锡,锡在马面,所谓当颅者也。

jīn ér fāng xì jīn wèi yǐ jīn wéi wén

金[B080]而方𨰿,金[B080]谓以金[B080]为文。

xì yǐ tiě wèi zhī qí dà sān cùn zhōng yāng liǎng tóu gāo rú shān xíng guàn zhōng yǐ dí wěi ér jié zhe zhī yě

𨰿以铁为之,其大三寸,中央两头高,如山形,贯中以翟尾而结著之也。

pán yīng chì jì yì rōng jīn jiù shí yǒu èr

繁缨赤罽易茸,金就十有二。

pán yīng mǎ shì yīng zài mǎ yīng qián rú suǒ qún

繁缨,马饰缨,在马膺前,如索裙。

wǔ lù jiē yǒu xī luán zhī shì hé líng zhī xiǎng gōu yīng yù xiāng gōu yīng jí pán yīng yě

五路皆有锡鸾之饰,和铃之响,钩膺玉瓖,钩膺,即繁缨也。

xiāng mǎ dài jué míng yě

瓖,马带玦名也。

lóng zhōu huá yǐ zhōu chē yuán yě tóu wèi lóng xiàng

龙辀华轙,辀,车辕也,头为龙象。

yǐ wèi chē héng shàng huán shòu luán zhě yě

轙,谓车衡上环受鸾者也。

zhū fén

朱𪩸。

fén shì yě rén jūn yǐ zhū chán biāo shàn hàn yǐ wéi shì yě

𪩸,饰也,人君以朱缠镳扇汗,以为饰也。

fǎ jià xíng zé wǔ lù gè yǒu suǒ zhǔ bù jù chū

法驾行则五路各有所主,不惧出;

lín xuān dà huì zé chén shèng yú chē niǎn jīng gǔ yú qí diàn tíng

临轩大会则陈乘舆车辇旌鼓于其殿庭。

chē zuò chéng zhě wèi zhī ān chē yǐ chéng zhě wèi zhī lì chē yì wèi zhī gāo chē

车,坐乘者谓之安车,倚乘者谓之立车,亦谓之高车。

àn zhōu lǐ wéi wáng hòu yǒu ān chē yě wáng yì wú zhī

案《周礼》,惟王后有安车也,王亦无之。

zì hàn yǐ lái zhì shèng yú nǎi yǒu zhī

自汉以来制乘舆,乃有之。

yǒu qīng lì chē qīng ān chē chì lì chē chì ān chē huáng lì chē huáng ān chē bái lì chē bái ān chē hēi lì chē hēi ān chē hé shí chéng míng wéi wǔ shí chē sú wèi zhī wǔ dì chē

有青立车、青安车、赤立车、赤安车、黄立车、黄安车、白立车、白安车、黑立车、黑安车,合十乘,名为五时车,俗谓之五帝车。

tiān zǐ suǒ yù zé jià liù qí yú bìng jià sì

天子所御则驾六,其余并驾四。

jiàn qí shí èr gè rú chē sè

建旗十二,各如车色。

lì chē zé zhèng shù qí qí ān chē zé yá zhù

立车则正竖其旗,安车则邪注。

jià mǎ mǎ yì gè suí wǔ shí zhī sè bái mǎ zé zhū qí wěi zuǒ yòu fēi cān jīn lòu xī huáng wū zuǒ dào rú jīn gēn zhī zhì xíng zé cóng hòu

驾马,马亦各随五时之色,白马则朱其尾,左右𬴂骖,金[B080]镂锡,黄屋左纛,如金根之制,行则从后。

wǔ niú qí píng wú hòu suǒ zào yǐ wǔ niú jiàn qí chē shè wǔ niú qīng chì zài zuǒ huáng zài zhōng bái hēi zài yòu

五牛旗,平吴后所造,以五牛建旗,车设五牛,青赤在左,黄在中,白黑在右。

shù qí yú niú bèi xíng zé shǐ rén yú zhī

竖旗于牛背,行则使人舆之。

niú zhī wèi yì gài qǔ qí fù zhòng zhì yuǎn ér ān wěn yě

牛之为义,盖取其负重致远而安稳也。

qí cháng chán bù shū suǒ wèi dé chē jié jīng yě

旗常缠不舒,所谓德车结旌也。

tiān zǐ qīn róng zé shū wèi wǔ chē suí jīng yě

天子亲戎则舒,谓武车绥旌也。

jīn gēn chē jià sì mǎ bù jiàn qí zhì qí shàng rú huà lún chē xià yóu jīn gēn zhī shì

金根车,驾四马,不建旗帜,其上如画轮车,下犹金根之饰。

gēng gēn chē jià sì mǎ jiàn chì qí shí yǒu èr liú tiān zǐ qīn gēng suǒ chéng zhě yě

耕根车,驾四马,建赤旗,十有二旒,天子亲耕所乘者也。

yī míng zhī chē yī míng sān gài chē

一名芝车,一名三盖车。

zhì lěi sì yú shì shàng

置耒耜于轼上。

wèi jǐng chū yuán nián gǎi zhèng shuò yì fú sè sè shàng huáng shēng yòng bái róng shì chéng hēi shǒu bái mǎ jiàn dà chì zhī qí cháo huì zé jiàn dà bái xíng yīn zhī shí yě

魏景初元年,改正朔,易服色,色尚黄,牲用白,戎事乘黑首白马,建大赤之旗,朝会则建大白,行殷之时也。

tài shǐ èr nián yǒu sī zòu yi rú yǒu yú zūn táng gù shì jiē yòng qián dài zhēng shuò fú sè qí jīn gēn gēng gēn chē bìng yǐ jiàn chì qí

泰始二年,有司奏:“宜如有虞遵唐故事,皆用前代正朔服色,其金根、耕根车,并以建赤旗。

dì cóng zhī

”帝从之。

niǎn àn zì hàn yǐ lái wéi rén jūn zhī chéng wèi jìn yù xiǎo chū jí chéng zhī

辇,案自汉以来为人君之乘,魏晋御小出即乘之。

róng chē jià sì mǎ tiān zǐ qīn róng suǒ chéng zhě yě

戎车,驾四马,天子亲戎所乘者也。

zài jīn gǔ yǔ qí zhuàng yì zhì nǔ yú shì shàng qí jiàn máo huī xī xié zhù

载金鼓、羽旗、幢翳,置弩于轼上,其建矛麾悉斜注。

liè chē jià sì mǎ tiān zǐ xiào liè suǒ chéng yě

猎车,驾四马,天子校猎所乘也。

zhòng wǎng màn lún miù lóng rào zhī

重辋漫轮,缪龙绕之。

yī míng tà jǐ chē yī míng tà zhū chē

一名阘戟车,一名蹋猪车。

wèi wén dì gǎi míng tà shòu chē

魏文帝改名蹋兽车。

jì yún guó jūn bù chéng qí chē qí chē yì liè chē yě

《记》云“国君不乘奇车”,奇车亦猎车也。

gǔ tiān zǐ liè zé chéng mù lù hòu rén dài yǐ liè chē yě

古天子猎则乘木辂,后人代以猎车也。

yóu chē jiǔ chéng jià sì xiān qū zhī chéng shì yě

游车,九乘,驾四,先驱之乘是也。

yún hǎn chē jià sì

云罕车,驾四。

pí xuān chē jià sì yǐ shòu pí wèi xuān

皮轩车,驾四,以兽皮为轩。

luán qí chē jià sì xiān lù suǒ zài yě

鸾旗车,驾四,先辂所载也。

luán qí zhě wèi xī yǔ máo ér biān zhī liè xì chuáng bàng yě

鸾旗者,谓析羽旄而编之,列系幢傍也。

jiàn huá chē jià sì fán èr chéng xíng zé fēn jū zuǒ yòu

建华车,驾四,凡二乘,行则分居左右。

qīng chē jià èr gǔ zhī zhàn chē yě

轻车,驾二,古之战车也。

qián hòu èr shí chéng fēn jū zuǒ yòu

前后二十乘,分居左右。

yú lún dòng zhū bù jīn bù gài jiàn máo jǐ huī zhuàng zhì nǔ fú yú shì shàng

舆轮洞朱,不巾不盖,建矛戟麾幢,置弩{服}于轼上。

dà jià fǎ jià chū shè shēng xiào wèi sī mǎ lì shì zhàn shì zài yǐ cì shǔ chē

大驾法驾出,射声校尉、司马、吏士、战士载,以次属车。

sī nán chē yī míng zhǐ nán chē jià sì mǎ qí xià zhì rú lóu sān jí

司南车,一名指南车,驾四马,其下制如楼,三级;

sì jiǎo jīn lóng xián yǔ bǎo

四角金龙衔羽葆;

kè mù wèi xiān rén yī yǔ yī lì chē shàng chē suī huí yùn ér shǒu cháng nán zhǐ

刻木为仙人,衣羽衣,立车上,车虽回运而手常南指。

dà jià chū xíng wèi xiān qǐ zhī chéng

大驾出行,为先启之乘。

jì lǐ gǔ chē jià sì xíng zhì rú sī nán qí zhōng yǒu mù rén zhí chuí xiàng gǔ xíng yī lǐ zé dǎ yī chuí

记里鼓车,驾四,形制如司南,其中有木人执棰向鼓,行一里则打一棰。

yáng chē yī míng niǎn chē qí shàng rú yáo fú tù xiāng qī huà lún è

羊车,一名辇车,其上如轺,伏兔箱,漆画轮轭。

wǔ dì shí hù jūn yáng xiù zhé chéng yáng chē sī lì liú yì jiū hé qí zuì

武帝时,护军羊琇辄乘羊车,司隶刘毅纠劾其罪。

huà lún chē jià niú yǐ cǎi qī huà lún gǔ gù míng yuē huà lún chē

画轮车,驾牛,以彩漆画轮毂,故名曰画轮车。

shàng qǐ sì jiā zhàng zuǒ yòu kāi sì wàng lǜ yóu zhuàng zhū sī luò qīng jiāo lù qí shàng xíng zhì shì shì rú niǎn qí xià yóu rú dú chē ěr

上起四夹杖,左右开四望,绿油幢,朱丝络,青交路,其上形制事事如辇,其下犹如犊车耳。

gǔ zhī guì zhě bù chéng niú chē hàn wǔ dì tuī ēn zhī mò zhū hóu guǎ ruò pín zhě zhì chéng niú chē qí hòu shāo jiàn guì zhī

古之贵者不乘牛车,汉武帝推恩之末,诸侯寡弱,贫者至乘牛车,其后稍见贵之。

zì líng xiàn yǐ lái tiān zǐ zhì shì suì yǐ wéi cháng chéng zhì zūn chū cháo táng jǔ āi chéng zhī

自灵献以来,天子至士遂以为常乘,至尊出朝堂举哀乘之。

shǔ chē yī yuē fù chē yī yuē èr chē yī yuē zuǒ chē

属车,一曰副车,一曰贰车,一曰左车。

hàn yīn qín zhì dà jià shǔ chē bā shí yī chéng xíng zé zhōng yāng zuǒ yòu fēn wéi xíng

汉因秦制,大驾属车八十一乘,行则中央左右分为行。

fǎ jià shǔ chē sān shí liù chéng

法驾属车三十六乘。

zuì hòu chē xuán bào wěi bào wěi yǐ qián bǐ zhī shěng zhōng

最后车悬豹尾,豹尾以前比之省中。

shǔ chē jiē zào gài zhū lǐ yún

属车皆皂盖朱里云。

yù yī chē yù shū chē yù yáo chē yù yào chē jiē jià niú

御衣车、御书车、御轺车、御药车,皆驾牛。

yáng suì sì wàng suì chuāng zào lún xiǎo xíng chē jià niú

阳遂四望𰬸窗皂轮小形车,驾牛。

xiàng chē hàn lǔ bù zuì zài qián

象车,汉卤簿最在前。

wǔ dì tài kāng zhōng píng wú hòu nán yuè xiàn xùn xiàng zhào zuò dà chē jià zhī yǐ zài huáng mén gǔ chuī shù shí rén shǐ yuè rén qí zhī

武帝太康中平吴后,南越献驯象,诏作大车驾之,以载黄门鼓吹数十人,使越人骑之。

yuán zhèng dà huì jià xiàng rù tíng

元正大会,驾象入庭。

zhōng cháo dà jià lǔ bù

中朝大驾卤簿

xiān xiàng chē gǔ chuī yī bù shí sān rén zhōng dào

先象车,鼓吹一部,十三人,中道。

cì jìng shì lìng jià yī zhōng dào

次静室令,驾一,中道。

shì dào hou èr rén jià yī fēn zuǒ yòu yě

式道候二人,驾一,分左右也。

cì luò yáng wèi èr rén qí fēn zuǒ yòu

次洛阳尉二人,骑,分左右。

cì luò yáng tíng cháng jiǔ rén chì chē jià yī fēn sān dào gè chuī zhèng èr rén yǐn

次洛阳亭长九人,赤车,驾一,分三道,各吹正二人引。

cì luò yáng lìng zào chē jià yī zhōng dào

次洛阳令,皂车,驾一,中道。

cì hé nán zhōng bù yuàn zhōng dào

次河南中部掾,中道。

hé qiáo yuàn zài zuǒ gōng cáo shǐ zài yòu bìng jià yī

河桥掾在左, 功曹史在右,并驾一。

cì hé nán yǐn jià sì jǐ lì liù rén

次河南尹,驾驷,戟吏六人。

cì hé nán zhǔ bù jià yī zhōng dào

次河南主簿,驾一,中道。

cì hé nán zhǔ jì jià yī zhōng dào

次河南主记,驾一,中道。

cì sī lì bù hé nán cóng shì zhōng dào

次司隶部河南从事,中道。

dōu bù cóng shì jū zuǒ bié jià cóng shì jū yòu bìng jià yī

都部从事居左,别驾从事居右,并驾一。

cì sī lì xiào wèi jià sān jǐ lì bā rén

次司隶校尉,驾三,戟吏八人。

cì sī lì zhǔ bù jià yī zhōng dào

次司隶主簿,驾一,中道。

cì sī lì zhǔ jì jià yī zhōng dào

次司隶主记,驾一,中道。

cì tíng wèi míng fǎ yuàn zhōng dào

次廷尉明法掾,中道。

wǔ guān yuàn jū zuǒ gōng cáo shǐ jū yòu bìng jià yī

五官掾居左,功曹史居右,并驾一。

cì tíng wèi qīng jià sì jǐ lì liù rén

次廷尉卿,驾驷,戟吏六人。

cì tíng wèi zhǔ bù zhǔ jì bìng jià yī zài zuǒ

次廷尉主簿、主记,并驾一,在左。

tài pú yǐn cóng rú tíng wèi zài zhōng

太仆引从如廷尉,在中。

zōng zhèng yǐn cóng rú tíng wèi zài yòu

宗正引从如廷尉,在右。

cì tài cháng jià sì zhōng dào jǐ lì liù rén

次太常,驾驷,中道,戟吏六人。

tài cháng wài bù yuàn jū zuǒ wǔ guān yuàn gōng cáo lì jū yòu bìng jià yī

太常外部掾居左,五官掾、功曹吏居右,并驾一。

cì guāng lù yǐn cóng zhōng dào

次光禄引从,中道。

tài cháng zhǔ bù zhǔ jì jū zuǒ wèi wèi yǐn cóng jū yòu bìng jià yī

太常主簿、主记居左,卫尉引从居右,并驾一。

cì tài wèi wài dū lìng shǐ jià yī zhōng dào

次太尉外督令史,驾一,中道。

cì xī dōng zéi cāng hù děng cáo shǔ bìng jià yī yǐn cóng

次西东贼仓户等曹属,并驾一,引从。

cì tài wèi jià sì zhōng dào

次太尉,驾驷,中道。

tài wèi zhǔ bù shè rén gè yī rén jì jiǔ èr rén bìng jià yī zài zuǒ

太尉主簿、舍人各一人,祭酒二人,并驾一,在左。

cì sī tú yǐn cóng jià sì zhōng dào

次司徒引从,驾驷,中道。

cì sī kōng yǐn cóng jià sì zhōng dào

次司空引从,驾驷,中道。

sān gōng qí lìng shǐ jǐ gè bā rén gǔ chuī gè yī bù qī rén

三公骑令史戟各八人,鼓吹各一部,七人。

cì zhōng hù jūn zhōng dào jià sì

次中护军,中道,驾驷。

lǔ bù zuǒ yòu gè èr xíng jǐ dùn zài wài gōng shǐ zài nèi gǔ chuī yī bù qī rén

卤簿左右各二行,戟楯在外,弓矢在内, 鼓吹一部,七人。

cì bù bīng xiào wèi zài zuǒ zhǎng shuǐ xiào wèi zài yòu bìng jià yī

次步兵校尉在左,长水校尉在右,并驾一。

gè lǔ bù zuǒ yòu èr xíng jǐ dùn zài wài dāo dùn zài nèi gǔ chuī gè yī bù qī rén

各卤簿左右二行,戟楯在外,刀楯在内,鼓吹各一部,七人。

cì shè shēng xiào wèi zài zuǒ yì jūn xiào wèi zài yòu bìng jià yī

次射声校尉在左,翊军校尉在右,并驾一。

gè lǔ bù zuǒ yòu gè èr xíng jǐ dùn zài wài dāo dùn zài nèi gǔ chuī gè yī bù qī rén

各卤簿左右各二行,戟楯在外,刀楯在内,鼓吹各一部,七人。

cì xiāo qí jiāng jūn zài zuǒ yóu jī jiāng jūn zài yòu bìng jià yī

次骁骑将军在左,游击将军在右,并驾一。

jiē lǔ bù zuǒ yòu yǐn gè èr xíng jǐ dùn zài wài dāo dùn zài nèi gǔ chuī gè yī bù qī rén

皆卤簿左右引各二行,戟楯在外,刀楯在内,鼓吹各一部,七人。

qí duì wǔ zài zuǒ wǔ zài yòu duì gè wǔ shí pǐ mìng zhòng dū èr rén fēn lǐng zuǒ yòu

骑队,五在左,五在右,队各五十匹,命中督二人分领左右。

gè yǒu jǐ lì èr rén huī zhuàng dú jiē gǔ zài duì qián

各有戟吏二人,麾幢独揭,鼓在队前。

cì zuǒ jiāng jūn zài zuǒ qián jiāng jūn zài yòu bìng jià yī

次左将军在左,前将军在右,并驾一。

jiē lǔ bù zuǒ yòu gè èr xíng jǐ dùn dùn zài wài dāo dùn zài nèi gǔ chuī gè yī bù qī rén

皆卤簿左右各二行,戟楯盾在外,刀楯在内,鼓吹各一部,七人。

cì huáng mén huī qí zhōng dào

次黄门麾骑,中道。

cì huáng mén qián bù gǔ chuī zuǒ yòu gè yī bù shí sān rén jià sì

次黄门前部鼓吹,左右各一部,十三人,驾驷。

bā xiào wèi zuǒ zhàng zuǒ yòu gè sì háng wài dà jǐ dùn cì jiǔ chǐ shǔn cì gōng shǐ cì nǔ bìng xióng qú cì fēi dū lǐng zhī

八校尉佐仗,左右各四行,外大戟楯,次九尺楯,次弓矢,次弩,并熊渠、佽飞督领之。

cì sī nán chē jià sì zhōng dào

次司南车,驾驷,中道。

hù jià yù shǐ qí jiā zuǒ yòu

护驾御史,骑,夹左右。

cì yè zhě pú yè jià sì zhōng dào

次谒者仆射,驾驷,中道。

cì yù shǐ zhōng chéng jià yī zhōng dào

次御史中丞,驾一,中道。

cì wǔ bēn zhōng láng jiàng qí zhōng dào

次武贲中郎将,骑,中道。

cì jiǔ yóu chē zhōng dào wǔ gāng chē jiā zuǒ yòu bìng jià sì

次九游车,中道,武刚车夹左右,并驾驷。

cì yún hǎn chē jià sì zhōng dào

次云罕车,驾驷,中道。

cì tà jǐ chē jià sì zhōng dào cháng jǐ yá yǎn xiàng hòu

次阘戟车,驾驷,中道,长戟邪偃向后。

cì pí xuān chē jià sì zhōng dào

次皮轩车,驾驷,中道。

cì luán qí chē zhōng dào jiàn huá chē fēn zuǒ yòu bìng jià sì

次鸾旗车,中道,建华车分左右,并驾驷。

cì hù jià shàng shū láng sān rén dōu guān láng zhōng dào jià bù zài zuǒ zhōng bīng zài yòu bìng qí

次护驾尚书郎三人,都官郎中道,驾部在左,中兵在右,并骑。

yòu yǒu hù jià shàng shū yī rén qí dū shè qián hòu wú cháng

又有护驾尚书一人,骑,督摄前后无常。

cì xiāng fēng zhōng dào

次相风,中道。

cì sī mǎ dū zài qián zhōng dào

次司马督,在前,中道。

zuǒ yòu gè sī mǎ shǐ sān rén yǐn zhàng zuǒ yòu gè liù háng wài dà jǐ dùn èr xíng

左右各司马史三人引仗,左右各六行,外大戟楯二行。

cì jiǔ chǐ shǔn cì dāo dùn

次九尺楯,次刀楯。

cì gōng shǐ cì nǔ

次弓矢,次弩。

cì wǔ shí chē zuǒ yòu yǒu zhē liè qí

次五时车,左右有遮列骑。

cì diǎn bīng zhōng láng zhōng dào dū shè qián què wú cháng

次典兵中郎,中道,督摄前却无常。

zuǒ diàn zhōng yù shǐ yòu diàn zhōng jiān bìng qí

左殿中御史,右殿中监,并骑。

cì gāo gài zhōng dào zuǒ bì yòu hǎn

次高盖,中道,左罼,右罕。

cì yù shǐ zhōng dào zuǒ yòu jié láng gè sì rén

次御史,中道,左右节郎各四人。

cì huá gài zhōng dào

次华盖,中道。

cì diàn zhōng sī mǎ zhōng dào

次殿中司马,中道。

diàn zhōng dōu wèi zài zuǒ diàn zhōng xiào wèi zài yòu zuǒ yòu gè sì háng

殿中都尉在左,殿中校尉在右,左右各四行。

xì shǔn yī xíng zài nǔ nèi yòu diàn zhōng sī mǎ yī xíng diàn zhōng dōu wèi yī xíng diàn zhōng xiào wèi yī xíng

细楯一行在弩内,又殿中司马一行,殿中都尉一行,殿中校尉一行。

cì shou gāng gǔ zhōng dào

次扌罡鼓,中道。

cì jīn gēn chē jià liù mǎ zhōng dào

次金根车,驾六马,中道。

tài pú qīng yù dà jiàng jūn cān chéng

太仆卿御,大将军参乘。

zuǒ yòu yòu gè zēng sān xíng wèi jiǔ háng

左右又各增三行,为九行。

sī mǎ shǐ jiǔ rén yǐn dà jǐ dùn èr xíng jiǔ chǐ shǔn yī xíng dāo dùn yī xíng yóu jī yī xíng xì nǔ yī xíng jī qín yī xíng zhuī fǔ yī xíng lì rén dāo dùn yī xíng

司马史九人,引大戟楯二行,九尺楯一行,刀楯一行,由基一行,细弩一行,迹禽一行,椎斧一行,力人刀楯一行。

lián xì shǔn diàn zhōng sī mǎ diàn zhōng dōu wèi diàn zhōng xiào wèi wèi zuǒ yòu gè shí èr xíng

连细楯,殿中司马,殿中都尉,殿中校尉,为左右各十二行。

jīn gēn chē jiàn qīng qí shí èr

金根车建青旗十二。

zuǒ jiāng jūn qí zài zuǒ yòu jiāng jūn qí zài yòu diàn zhōng jiàng jūn chí záo nǎo fǔ jiā chē chē hòu yī shū zhǔ zhí bù cóng liù háng hé zuǒ yòu sān shí èr xíng

左将军骑在左,右将军骑在右,殿中将军持凿脑斧夹车,车后衣书主职步从,六行,合左右三十二行。

cì qū huá gài zhōng dào

次曲华盖,中道。

shì zhōng sàn qí cháng shì huáng mén shì láng bìng qí fēn zuǒ yòu

侍中、散骑常侍、黄门侍郎并骑,分左右。

cì huáng yuè chē jià yī zài zuǒ yù huī qí zài yòu

次黄钺车,驾一,在左,御麾骑在右。

cì xiāng fēng zhōng dào

次相风,中道。

cì zhōng shū jiān qí zuǒ mì shū jiān qí yòu

次中书监骑左,秘书监骑右。

cì diàn zhōng yù shǐ qí zuǒ diàn zhōng jiān qí yòu

次殿中御史骑左,殿中监骑右。

cì wǔ niú qí chì qīng zài zuǒ huáng zài zhōng bái hēi zài yòu

次五牛旗,赤青在左,黄在中,白黑在右。

cì dà niǎn zhōng dào

次大辇,中道。

tài guān lìng chéng zài zuǒ tài yī lìng chéng zài yòu

太官令丞在左,太医令丞在右。

cì jīn gēn chē jià sì bù jiàn qí

次金根车,驾驷,不建旗。

cì qīng lì chē cì qīng ān chē cì chì lì chē cì chì ān chē cì huáng lì chē cì huáng ān chē cì bái lì chē cì bái ān chē cì hēi lì chē cì hēi ān chē hé shí chéng bìng jià sì

次青立车,次青安车,次赤立车,次赤安车,次黄立车,次黄安车,次白立车,次白安车,次黑立车,次黑安车,合十乘,并驾驷。

jiàn qí shí èr rú chē sè

建旗十二,如车色。

lì chē zhèng shù qí ān dōng yá tuō zhī

立车正竖旗,安东邪拖之。

cì tà zhū chē jià sì zhōng dào wú qí

次蹋猪车,驾驷,中道,无旗。

cì gēng gēn chē jià sì zhōng dào chì qí shí èr xióng qú dū zuǒ cì fēi dū yòu

次耕根车,驾驷,中道,赤旗十二,熊渠督左,佽飞督右。

cì yù yáo chē cì yù sì wàng chē cì yù yī chē cì yù shū chē cì yù yào chē bìng jià niú zhōng dào

次御轺车,次御四望车,次御衣车,次御书车,次御药车,并驾牛,中道。

cì shàng shū lìng zài zuǒ shàng shū pú yè zài yòu yòu shàng shū láng liù rén fēn cì zuǒ yòu bìng jià

次尚书令在左,尚书仆射在右,又尚书郎六人,分次左右,并驾。

yòu zhì shū shì yù shǐ èr rén fēn zuǒ yòu yòu shì yù shǐ èr rén fēn cì zuǒ yòu yòu lán tái lìng shǐ fēn cì zuǒ yòu bìng qí

又治书侍御史二人,分左右,又侍御史二人,分次左右,又兰台令史分次左右,并骑。

cì bào wěi chē jià yī

次豹尾车,驾一。

zì bào wěi chē hòu ér lǔ bù jǐn yǐ

自豹尾车后而卤簿尽矣。

dàn yǐ shén nǔ èr shí zhāng jiā dào zhì hòu bù gǔ chuī

但以神弩二十张夹道,至后部鼓吹。

qí wǔ zhāng shén nǔ zhì yī jiāng zuǒ yòu gè èr jiāng

其五张神弩置一将,左右各二将。

cì qīng chē èr shí chéng zuǒ yòu fēn jià

次轻车二十乘,左右分驾。

cì liú sū mǎ liù shí pǐ

次流苏马六十匹。

cì jīn yuè chē jià sān zhōng dào

次金钺车,驾三,中道。

zuǒ yòu hù jià shàng shū láng bìng lìng shǐ bìng qí gè yī rén

左右护驾尚书郎并令史,并骑,各一人。

cì jīn zhēng chē jià sān zhōng dào

次金钲车,驾三,中道。

zuǒ yòu hù jià shì yù shǐ bìng lìng shǐ děng bìng qí gè yī rén

左右护驾侍御史并令史等,并骑,各一人。

cì huáng mén hòu bù gǔ chuī zuǒ yòu gè shí sān rén

次黄门后部鼓吹,左右各十三人。

cì jǐ gǔ chē jià niú èr chéng fēn zuǒ yòu

次戟鼓车,驾牛,二乘,分左右。

cì zuǒ dà hóng lú wài bù yuàn yòu wǔ guān yuàn gōng cáo shǐ bìng jià

次左大鸿胪外部掾,右五官掾、功曹史,并驾。

cì dà hóng lú jià sì yuè lì liù rén

次大鸿胪,驾驷,钺吏六人。

cì dà sī nóng yǐn cóng zhōng dào zuǒ dà hóng lú zhǔ bù zhǔ jì yòu shào fǔ yǐn cóng

次大司农引从,中道,左大鸿胪主簿、主记,右少府引从。

cì sān qīng bìng qí lì sì rén líng xià èr rén zhí mǎ biān pì chē liù rén zhí fāng shàn yǔ lín shí rén zhū yī

次三卿,并骑,吏四人,铃下二人,执马鞭辟车六人,执方扇羽林十人,朱衣。

cì lǐng jūn jiāng jūn zhōng dào

次领军将军,中道。

lǔ bù zuǒ yòu gè èr xíng jiǔ chǐ shǔn zài wài gōng shǐ zài nèi gǔ chuī rú hù jūn

卤簿左右各二行,九尺楯在外,弓矢在内,鼓吹如护军。

cì hòu jūn jiāng jūn zài zuǒ yòu jiāng jūn zài yòu gè lǔ bù gǔ chuī rú zuǒ jūn qián jūn

次后军将军在左,右将军在右,各卤簿鼓吹如左军、前军。

cì yuè qí xiào wèi zài zuǒ tún qí xiào wèi zài yòu gè lǔ bù gǔ chuī rú bù bīng shè shēng

次越骑校尉在左,屯骑校尉在右,各卤簿鼓吹如步兵、射声。

cì lǐng hù xiāo qí yóu jūn xiào wèi jiē qí lì sì rén chéng mǎ jiā dào dū du bīng cáo gè yī rén chéng mǎ zài zhōng

次领护骁骑、游军校尉,皆骑,吏四人,乘马夹道,都督兵曹各一人,乘马在中。

qí jiāng jūn sì rén qí xiào táo jiǎo jīn gǔ líng xià xìn fān jūn xiào bìng jià yī

骑将军四人,骑校、鞉角、金鼓、铃下、信幡、军校并驾一。

gōng cáo lì zhǔ bù bìng qí cóng

功曹吏、主簿并骑从。

sàn shàn zhuàng huī gè yī qí gǔ chuī yī bù qī qí

散扇幢麾各一骑,鼓吹一部,七骑。

cì lǐng hù jūn jiā dà chē fǔ wǔ guān yuàn qí cóng

次领护军,加大车斧,五官掾骑从。

cì qí shí duì duì gè wǔ shí pǐ

次骑十队,队各五十匹。

jiāng yī rén chí chuáng yī rén táo yī rén bìng qí zài qián dū zhàn bó cháng gè yī rén bìng qí zài hòu yǔ lín qí dū yōu zhōu tū qí dū fēn lǐng zhī

将一人,持幢一人,鞉一人,并骑在前,督战伯长各一人,并骑在后,羽林骑督、幽州突骑督分领之。

láng bù shí duì duì gè wǔ shí rén

郎簿十队,队各五十人。

jiàng páo jiāng yī rén qí táo gè yī rén zài qián dū zhàn bó cháng gè yī rén bù zài hòu

绛袍将一人,骑、鞉各一人,在前,督战伯长各一人,步,在后。

qí jiē chí shuò

骑皆持槊。

cì dà jǐ yī duì jiǔ chǐ shǔn yī duì dāo dùn yī duì gōng yī duì nǔ yī duì duì gè wǔ shí rén

次大戟一队,九尺楯一队,刀楯一队,弓一队,弩一队,队各五十人。

hēi kù dié jiāng yī rén qí xiào táo jiǎo gè yī rén bù zài qián dū zhàn bó cháng gè yī rén bù zài hòu

黑袴褶将一人,骑校、鞉角各一人,步,在前,督战伯长各一人,步,在后。

jīn yán dū jiāng bìng lǐng zhī

金颜督将并领之。

huáng tài zǐ ān chē jià sān zuǒ yòu fēi

皇太子安车,驾三,左右𬴂。

zhū bān lún yǐ shòu jiào fú lù shì

朱班轮,倚兽较,伏鹿轼。

jiǔ liú huà xiáng lóng

九旒,画降龙。

qīng gài jīn huá zǎo èr shí bā méi

青盖,金华蚤二十八枚。

hēi jù wén huà fān wén zhōu huáng jīn tu wǔ cǎi

黑虡文画轓,文辀,黄金涂五采。

yì wèi zhī luán lù

亦谓之鸾路。

fēi fǎ jià zé chéng huà lún chē shàng kāi sì wàng lǜ yóu zhuàng zhū sī shéng luò liǎng xiāng lǐ shì yǐ jīn jǐn huáng jīn tu wǔ cǎi

非法驾则乘画轮车,上开四望,绿油幢,朱丝绳络,两箱里饰以金锦,黄金涂五采。

qí fù chē sān shèng xíng zhì rú suǒ chéng dàn bù huà lún ěr

其副车三乘,形制如所乘,但不画轮耳。

wáng qīng gài chē huáng sūn lǜ gài chē bìng jià sān zuǒ yòu fēi

王青盖车,皇孙绿盖车,并驾三,左右𬴂。

yún mǔ chē yǐ yún mǔ shì dú chē

云母车,以云母饰犊车。

chén xià bù dé chéng yǐ cì wáng gōng ěr

臣下不得乘,以赐王公耳。

zào lún chē jià sì niú xíng zhì yóu rú dú chē dàn zào qī lún gǔ shàng jiā qīng yóu chuáng zhū sī shéng luò

皂轮车,驾四牛,形制犹如犊车,但皂漆轮毂,上加青油幢,朱丝绳络。

zhū wáng sān gōng yǒu xūn dé zhě tè jiā zhī

诸王三公有勋德者特加之。

wèi zhì gōng huò sì wàng sān wàng jiā wàng chē

位至公或四望、三望、夹望车。

yóu zhuàng chē jià niú xíng zhì rú zào lún dàn bù qī gū ěr

油幢车,驾牛,形制如皂轮,但不漆毂耳。

wáng gōng dà chén yǒu xūn dé zhě tè gěi zhī

王公大臣有勋德者特给之。

tōng xiǎn chē jià niú yóu rú jīn dú chē zhì dàn jǔ qí xiǎn tōng fù chē shàng yě

通幰车,驾牛,犹如今犊车制,但举其幰通覆车上也。

zhū wáng sān gōng bìng chéng zhī

诸王三公并乘之。

zhū gōng gěi cháo chē jià sì ān chē hēi ěr jià sān gè yī chéng zào lún dú chē gè yī chéng

诸公给朝车驾四、安车黑耳驾三各一乘,皂轮犊车各一乘。

zì jì jiǔ yuàn shǔ yǐ xià jí lìng shǐ jiē zào líng pì cháo fú

自祭酒掾属以下及令史,皆皂零,辟朝服。

qí wǔ guān gōng yòu bié gěi dà chē

其武官公又别给大车。

tè jìn jí chē qí jiāng jūn piào qí jiāng jūn yǐ xià zhū dà jiàng jūn bù kāi fǔ fēi chí jié dū du zhě gěi ān chē hēi ěr jià èr yáo chē shī ěr hòu hù yī chéng

特进及车骑将军骠骑将军以下诸大将军不开府非持节都督者,给安车黑耳驾二,轺车施耳后户一乘。

sān gōng jiǔ qīng zhōng èr qiān dàn èr qiān dàn hé nán yǐn yè zhě pú yè jiāo miào míng táng fǎ chū jiē dà chē lì chéng jià sì

三公、九卿、中二千石、二千石、河南尹、谒者仆射、郊庙明堂法出,皆大车立乘,驾驷。

qián hòu dǎo cóng dà chē jià èr yòu fēi

前后导从大车驾二,右𬴂。

tā chū chéng ān chē

他出乘安车。

qí qù wèi zhì shì gào lǎo cì ān chē sì mǎ

其去位致仕告老,赐安车驷马。

jùn xiàn gōng hóu ān chē jià èr yòu fēi

郡县公侯,安车驾二,右𬴂。

jiē zhū bān lún yǐ lù jiào fú xióng shì hēi zī zào zēng gài

皆朱班轮,倚鹿较,伏熊轼,黑辎,皂缯盖。

gōng qí qí bā liú hóu qī liú qīng wǔ liú jiē huà xiáng lóng

公旗旗八旒,侯七旒,卿五旒,皆画降龙。

zhōng èr qiān dàn èr qiān dàn jiē zào gài zhū liǎng fān tóng wǔ cǎi jià èr

中二千石、二千石,皆皂盖,朱两轓,铜五采,驾二。

zhōng èr qiān dàn yǐ shàng yòu fēi

中二千石以上,右𬴂。

qiān dàn liù bǎi shí zhū zuǒ fān

千石、六百石,朱左轓。

chē fān zhǎng liù chǐ xià qū guǎng bā cùn shàng yè guǎng chǐ èr cùn jiǔ zhàng shí èr chū hòu qiān yī cùn ruò yuè chū shēng shì bù gǎn zì mǎn yě

车轓长六尺,下屈广八寸,上业广尺二寸,九丈,十二初,后谦一寸,若月初生,示不敢自满也。

wáng gōng zhī shì zǐ shè mìng lǐ guó zhě ān chē jià sān qí qí qī liú qí fēng hóu zhī shì zǐ wǔ liú

王公之世子摄命理国者,安车,驾三,旗旗七旒,其封侯之世子五旒。

tài kāng sì nián zhì yī hàn gù shì gěi jiǔ qīng cháo chē jià sì jí ān chē gè yī chéng

太康四年,制:“依汉故事,给九卿朝车驾四及安车各一乘。

bā nián zhào zhū shàng shū jūn xiào jiā shì zhōng cháng shì zhě jiē gěi chuán shì chéng yáo chē gěi jiàn de rù diàn shěng zhōng yǔ shì chén shēng jiàng xiāng suí

”八年,诏:“诸尚书军校加侍中常侍者,皆给传事乘轺车,给剑,得入殿省中,与侍臣升降相随。

dà shǐ chē lì chéng jià sì chì wéi shang zōu qí dǎo cóng

大使车,立乘,驾四,赤帷裳,驺骑导从。

jiù gōng qīng èr qiān dàn jiāo miào shàng líng cóng jià chéng dà shǐ chē tā chū chéng ān chē yě

旧公卿二千石郊庙上陵从驾,乘大使车,他出乘安车也。

xiǎo shǐ chē bù lì chéng jià sì qīng chē zhī liú yě

小使车,不立乘,驾四,轻车之流也。

lán yú jiē zhū chì gū chì píng ní bái gài chì wéi shang cóng zōu qí sì shí rén

兰舆皆朱,赤毂,赤屏泥,白盖,赤帷裳,从驺骑四十人。

yòu bié yǒu xiǎo shǐ chē chì gū zào gài zhuī bǔ kǎo àn yǒu suǒ zhí qǔ zhě zhī suǒ chéng yě

又别有小使车,赤毂皂盖,追捕考案有所执取者之所乘也。

fán zhū shǐ chē jiē zhū bān lún chì héng è

凡诸使车皆朱班轮,赤衡轭。

zhuī fēng chē qù xiǎo píng gài jiā tōng xiǎn rú yáo chē jià èr

追锋车,去小平盖,加通幰,如轺车,驾二。

zhuī fēng zhī míng gài qǔ qí xùn sù yě shī yú róng zhèn zhī jiān shì wèi chuán chéng

追锋之名,盖取其迅速也,施于戎阵之间,是为传乘。

yáo chē gǔ zhī shí jūn chē yě

轺车,古之时军车也。

yī mǎ yuē yáo chē èr mǎ yuē yáo chuán

一马曰轺车,二马曰轺传。

hàn shì guì zī píng ér jiàn yáo chē wèi jìn zhòng yáo chē ér jiàn zī píng

汉世贵辎𫐌而贱轺车,魏晋重轺车而贱辎𫐌。

sān pǐn jiāng jūn yǐ shàng shàng shū lìng yáo chē hēi ěr yǒu hòu hù pú yè dàn yǒu hòu hù wú ěr bìng zào lún

三品将军以上、尚书令轺车黑耳有后户,仆射但有后户无耳,并皂轮。

shàng shū jí sì pǐn jiāng jūn zé wú hòu hù qī gū lún

尚书及四品将军则无后户,漆毂轮。

qí zhōng shū jiān lìng rú pú yè shì zhōng huáng mén sàn qí chū bài jí yè líng miào yì de chéng zhī

其中书监令如仆射,侍中、黄门、散骑,初拜及谒陵庙,亦得乘之。

huáng tài hòu huáng hòu fǎ jià chéng zhòng zhái yǔ gài jīn gēn chē jià qīng lù qīng wéi cháng yún jù huà yuán huáng jīn tu wǔ cǎi gài zhǎo shī jīn huá jià sān zuǒ yòu fēi

皇太后、皇后法驾,乘重翟羽盖金根车,驾青辂,青帷裳,云虡画辕,黄金涂五采,盖爪施金华,驾三,左右𬴂。

qí miào jiàn xiǎo jià zé chéng zǐ jì pēng chē yún jù huà zhōu huáng jīn tu wǔ cǎi jià sān

其庙见小驾,则乘紫罽𫐌车,云虡画辀,黄金涂五采,驾三。

fēi fǎ jià zé huáng tài hòu chéng niǎn huáng hòu chéng huà lún chē

非法驾则皇太后乘辇,皇后乘画轮车。

huáng hòu xiān cán chéng yóu huà yún mǔ ān chē jià liù guī mǎ

皇后先蚕,乘油画云母安车,驾六騩马;

guī qiǎn hēi sè

騩,浅黑色。

yóu huà liǎng yuán ān chē jià wǔ guī mǎ wèi fù

油画两辕安车,驾五騩马,为副。

yòu jīn báo shí shān píng zǐ jiàng jì pēng chē jiē jià sān guī mǎ wèi fù

又,金薄石山𫐌、紫绛罽𫐌车,皆驾三騩马,为副。

nǚ máo tóu shí èr rén chí qǐ jǐ èr rén gòng zài ān chē lì jià

女旄头十二人,持棨戟二人,共载安车,俪驾。

nǚ shàng niǎn shí èr rén chéng zī chē lì jià

女尚辇十二人,乘辎车,俪驾。

nǚ cháng yù bā rén chéng ān chē lì jià

女长御八人,乘安车,俪驾。

sān fū rén yóu pēng chē jià liǎng mǎ zuǒ fēi

三夫人油𫐌车,驾两马,左𬴂。

qí guì rén jià jié huà zhōu

其贵人驾节画辀。

sān fū rén zhù cán chéng qīng jiāo lù ān chē jià sān jiē yǐ zǐ jiàng jì pēng chē

三夫人助蚕,乘青交路,安车,驾三,皆以紫绛罽𫐌车。

jiǔ pín shì fù chéng pēng chē jià sān

九嫔世妇乘𫐌车,驾三。

cháng gōng zhǔ chì jì pēng chē jià liǎng mǎ

长公主赤罽𫐌车,驾两马。

gōng zhǔ wáng tài fēi wáng fēi jiē yóu pēng chē jià liǎng mǎ yòu fēi

公主、王太妃、王妃,皆油𫐌车,驾两马,右𬴂。

gōng zhǔ yóu huà ān chē jià sān qīng jiāo lù yǐ zǐ jiàng jì pēng chē jià sān wèi fù wáng tài fēi sān fū rén yì rú zhī

公主油画安车,驾三,青交路,以紫绛罽𫐌车驾三为副,王太妃、三夫人亦如之。

gōng zhǔ zhù cán chéng yóu huà ān chē jià sān

公主助蚕,乘油画安车,驾三。

gōng zhǔ yǒu xiān zhì zhě chéng qīng jiāo lù ān chē jià sān

公主有先置者,乘青交路安车,驾三。

zhū wáng fēi gōng tài fū rén fū rén xiàn xiāng jūn zhū jùn gōng hóu tè jìn fū rén zhù cán chéng zào jiāo lù ān chē jià sān

诸王妃、公太夫人、夫人、县乡君、诸郡公侯特进夫人助蚕,乘皂交路安车,驾三。

zhū hóu jiān guó shì zǐ zhī shì fù shì zhōng cháng shì shàng shū zhōng shū jiān lìng qīng xiào shì fù mìng fù zhù cán chéng zào jiāo lù ān chē lì jià

诸侯监国世子之世妇、侍中常侍尚书中书监令卿校世妇、命妇助蚕,乘皂交路安车,俪驾。

jùn xiàn gōng hóu zhōng èr qiān dàn èr qiān dàn fū rén huì cháo jí cán gè chéng qí fu zhī ān chē jiē yòu fēi zào jiāo lù zào wéi cháng

郡县公侯、中二千石、二千石夫人会朝及蚕,各乘其夫之安车,皆右𬴂,皂交路,皂帷裳。

zì fēi gōng huì zé bù de chéng yáo chē zhǐ chéng qī bù zī píng tóng wǔ cǎi ér yǐ

自非公会则不得乘轺车,止乘漆布辎𫐌,铜五采而已。

wáng fēi tè jìn fū rén fēng jùn jūn ān chē jià sān zào jiāo lù

王妃、特进夫人、封郡君,安车,驾三,皂交路。

fēng xiàn xiāng jūn yóu pēng chē jià liǎng mǎ yòu fēi

封县乡君油𫐌车,驾两马,右𬴂。

zì guò jiāng zhī hòu jiù zhāng duō quē

自过江之后,旧章多缺。

yuán dì jiàn jí shǐ zào dà lù róng lù gè yī jiē jí gǔ jīn gēn zhī zhì yě wú fù chōng tíng zhī yí

元帝践极,始造大路、戎路各一,皆即古金根之制也,无复充庭之仪。

zhì yú jiāo sì dà shì zé quán shì yú chē yǐ zhōu yòng

至于郊祀大事,则权饰余车以周用。

liù shī qīn zhēng zé yòng róng lù qù qí gài ér chéng zhī shǔ chē dàn wǔ chéng ér yǐ

六师亲征则用戎路,去其盖而乘之,属车但五乘而已。

jiā lǜ yóu zhuàng zhū sī lù shì qīng jiāo lù huáng jīn tu wǔ cǎi qí lún gǔ yóu sù liǎng xiāng wú jīn jǐn zhī shì

加绿油幢,朱丝路,饰青交路,黄金涂五采,其轮毂犹素,两箱无金锦之饰。

qí yī chē yòu shì yáo chē jiù yí tiān zǐ suǒ chéng jià liù shì shí wú fù liù mǎ zhī chéng wǔ lù jiē jià sì ér yǐ tóng yòng hēi shì wèi xuán mǔ

其一车又是轺车,旧仪,天子所乘驾六,是时无复六马之乘,五路皆驾四而已,同用黑,是为玄牡。

wú fù wǔ shí chē yǒu shì zé quán yǐ mǎ chē dài zhī jiàn qí qí shàng

无复五时车,有事则权以马车代之,建旗其上。

qí hòu dàn yǐ wǔ sè mù niú xiàng wǔ shí chē shù qí yú niú bèi xíng zé shǐ rén yú zhī

其后但以五色木牛象五时车,竖旗于牛背,行则使人舆之。

niú zhī yì gài qǔ qí fù zhòng zhì yuǎn ān ér wěn yě

牛之义,盖取其负重致远安而稳也。

qí cháng chán ér bù shū pèi suǒ wèi dé chē jié jīng zhě yě

旗常缠而不舒旆,所谓德车结旌者也。

wéi tiān zǐ qīn róng wǔ qí shū pèi suǒ wèi wǔ chē suí jīng zhě yě

惟天子亲戎,五旗舒旆,所谓武车绥旌者也。

zhǐ nán chē guò jiāng wáng shī jí yì xī wǔ nián liú yù tú guǎng gù shǐ fù huò yān nǎi shǐ gōng rén zhāng gāng bǔ jī zhōu yòng

指南车,过江亡失,及义熙五年,刘裕屠广固,始复获焉,乃使工人张纲补缉周用。

shí sān nián yù dìng guān zhōng yòu huò sī nán jì lǐ zhū chē zhì dù shǐ bèi

十三年,裕定关中,又获司南、记里诸车,制度始备。

qí niǎn guò jiāng yì wáng zhì dù tài yuán zhōng xiè ān shuài yì zào yān jí pò fú jiān yú huái shàng huò jīng dū jiù niǎn xíng zhì wú chà dà xiǎo rú yī shí rén fú qí jīng jì

其辇,过江亦亡制度,太元中谢安率意造焉,及破苻坚于淮上,获京都旧辇,形制无差,大小如一,时人服其精记。

yì xī wǔ nián liú yù zhí mù róng chāo huò jīn zhēng niǎn bào wěi jiù shì yóu cún

义熙五年,刘裕执慕容超,获金钲辇、豹尾,旧式犹存。

yuán dì tài xìng sān nián huáng tài zǐ shì diàn

元帝太兴三年,皇太子释奠。

zhì yuē jīn cǎo chuàng wèi yǒu gāo chē kě chéng ān chē yě

制曰:“今草创,未有高车,可乘安车也。

tài yuán zhōng dōng gōng jiàn chéng lù yǒu qīng chì qí zhì yí

”太元中,东宫建,乘路有青赤旗,致疑。

xú miǎo yì tài zǐ jì bù bèi wǔ lù chì qí yi shěng

徐邈议,太子既不备五路,赤旗宜省。

hàn zhì tài zǐ luán lù jiē yǐ ān chē wèi míng

汉制,太子鸾路皆以安车为名。

zì jìn guò jiāng lǐ yí shū chuǎn wáng gōng yǐ xià chē fú bēi zá wéi yǒu dōng gōng lǐ zhì chóng yì shàng cì chén jí xià nà hòu wáng

自晋过江,礼仪疏舛,王公以下,车服卑杂,惟有东宫礼秩崇异,上次辰极,下纳侯王。

ér ān dì wèi huáng tài zǐ chéng shí shān ān chē zhì rú jīn lù yì bù jīng jiàn shì wú suǒ chū

而安帝为皇太子乘石山安车,制如金路,义不经见,事无所出。

zhōng gōng chū jiàn jí sì xiān cán jiē yòng fǎ jià tài pú qī yù dà jiàng jūn qī cān chéng shì zhōng qī péi chéng dān yáng yǐn jiàn kāng lìng jí gōng qīng zhī qī fèng yǐn gè chéng qí fu chē fú duō yǐ gōng rén quán lǐng qí zhí

中宫初建及祀先蚕,皆用法驾,太仆妻御,大将军妻参乘,侍中妻陪乘,丹阳尹建康令及公卿之妻奉引,各乘其夫车服,多以宫人权领其职。

zhōu lǐ biàn shī zhǎng liù miǎn sī fú zhǎng liù fù

《周礼》,弁师掌六冕,司服掌六服。

zì hòu wáng zhī zhì yuán jí shù rén gè yǒu děng chà

自后王之制爰及庶人,各有等差。

jí qín biàn gǔ zhì jiāo jì zhī fú jiē yǐ jūn xuán jiù fǎ sǎo dì jǐn yǐ

及秦变古制,郊祭之服皆以袀玄,旧法扫地尽矣。

hàn chéng qín bì xī jīng èr bǎi yú nián yóu wèi néng yǒu suǒ zhì lì

汉承秦弊,西京二百余年犹未能有所制立。

jí zhōng xīng hòu míng dì nǎi shǐ cǎi zhōu guān lǐ jì shàng shū jí zhū rú jì shuō hái bèi gǔn miǎn zhī fú

及中兴后,明帝乃始采《周官》、《礼记》、《尚书》及诸儒记说,还备衮冕之服。

tiān zǐ chē chéng guān fú cóng ōu yáng shì shuō gōng qīng yǐ xià cóng dà xiǎo xià hóu shì shuō shǐ zhì tiān zǐ sān gōng jiǔ qīng tè jìn zhī fú shì cí tiān dì míng táng jiē guān liú miǎn jiān wǔ miǎn zhī zhì yī fù ér yǐ

天子车乘冠服从欧阳氏说,公卿以下从大小夏侯氏说,始制天子、三公、九卿、特进之服,侍祠天地明堂,皆冠旒冕,兼五冕之制,一服而已。

tiān zǐ bèi shí èr zhāng sān gōng zhū hóu yòng shān lóng jiǔ zhāng jiǔ qīng yǐ xià yòng huá chóng qī zhāng jiē jù wǔ cǎi

天子备十二章,三公诸侯用山龙九章,九卿以下用华虫七章,皆具五采。

wèi míng dì yǐ gōng qīng gǔn yī fǔ fú zhī shì yí yú zhì zūn duō suǒ jiǎn sǔn shǐ zhì tiān zǐ fú cì xiù wén gōng qīng fú zhī chéng wén

魏明帝以公卿衮衣黼黻之饰,疑于至尊,多所减损,始制天子服刺绣文,公卿服织成文。

jí jìn shòu mìng zūn ér wú gǎi

及晋受命,遵而无改。

tiān zǐ jiāo sì tiān dì míng táng zōng miào yuán huì lín xuān hēi jiè zé tōng tiān guān píng miǎn

天子郊祀天地明堂宗庙,元会临轩,黑介帻,通天冠,平冕。

miǎn zào biǎo zhū lǜ lǐ guǎng qī cùn zhǎng èr chǐ èr cùn jiā yú tōng tiān guān shàng qián yuán hòu fāng chuí bái yù zhū shí yǒu èr liú yǐ zhū zǔ wèi yīng wú ruí

冕,皂表,朱绿里,广七寸,长二尺二寸,加于通天冠上,前圆后方,垂白玉珠,十有二旒,以朱组为缨,无緌。

pèi bái yù chuí zhū huáng dà liú shòu huáng chì piāo gàn sì cǎi

佩白玉,垂珠黄大旒,绶黄赤缥绀四采。

yī zào shàng jiàng xià qián sān fú hòu sì fú yī huà ér shang xiù wèi rì yuè xīng chén shān lóng huá chóng zǎo huǒ fěn mǐ fǔ fú zhī xiàng fán shí èr zhāng

衣皂上,绛下,前三幅,后四幅,衣画而裳绣,为日、月、星辰、山、龙、华虫、藻、火、粉米、黼、黻之象,凡十二章。

sù dài guǎng sì cùn zhū lǐ yǐ zhū lǜ bì shì qí cè

素带广四寸,朱里,以朱绿裨饰其侧。

zhōng yī yǐ jiàng yuán qí lǐng xiù

中衣以绛缘其领袖。

chì pí wèi fú jiàng kù wà chì què

赤皮为韨,绛袴袜,赤舄。

wèi jiā yuán fú zhě kōng dǐng jiè zé

未加元服者,空顶介帻。

qí shì diàn xiān shèng zé zào shā páo jiàng yuán zhōng yī jiàng kù wà hēi què qí lín xuān yì gǔn miǎn yě

其释奠先圣,则皂纱袍,绛缘中衣,绛袴袜,黑舄,其临轩,亦衮冕也。

qí cháo fú tōng tiān guān gāo jiǔ cùn jīn bó shān yán hēi jiè zé jiàng shā páo zào yuán zhōng yī

其朝服,通天冠高九寸,金博山颜,黑介帻,绛纱袍,皂缘中衣。

qí bài líng hēi jiè zé dān yī

其拜陵,黑介帻,单衣。

qí zá fú yǒu qīng chì huáng bái xiāng hēi sè jiè zé wǔ sè shā páo wǔ liáng jìn xián guān yuǎn yóu guān píng shàng zé wǔ guān

其杂服,有青赤黄白缃黑色,介帻,五色纱袍,五梁进贤冠,远游冠,平上帻武冠。

qí sù fú bái dān yī

其素服,白单衣。

hòu hàn yǐ lái tiān zǐ zhī miǎn qián hòu liú yòng zhēn bái yù zhū

后汉以来,天子之冕,前后旒用真白玉珠。

wèi míng dì hǎo fù rén zhī shì gǎi yǐ shān hú zhū

魏明帝好妇人之饰,改以珊瑚珠。

jìn chū réng jiù bù gǎi

晋初仍旧不改。

jí guò jiāng fú zhāng duō quē ér miǎn shì yǐ fěi cuì shān hú zá zhū

及过江,服章多阙,而冕饰以翡翠珊瑚杂珠。

shì zhōng gù hé zòu jiù lǐ miǎn shí èr liú yòng bái yù zhū

侍中顾和奏:“旧礼,冕十二旒,用白玉珠。

jīn měi yù nán de bù néng bèi kě yòng bái xuán zhū

今美玉难得,不能备,可用白璇珠。

cóng zhī

晋侯听从了他的建议。

tōng tiān guān běn qín zhì

通天冠,本秦制。

gāo jiǔ cùn zhèng shù dǐng shǎo xié què nǎi zhí xià tiě wèi juǎn liáng qián yǒu zhǎn tǒng guān qián jiā jīn bó shān shù shèng yú suǒ cháng fú yě

高九寸,正竖,顶少斜却,乃直下,铁为卷梁,前有展筒,冠前加金博山述,乘舆所常服也。

píng miǎn wáng gōng qīng zhù jì yú jiāo miào fú zhī

平冕,王公、卿助祭于郊庙服之。

wáng gōng bā liú qīng qī liú

王公八旒,卿七旒。

yǐ zǔ wèi yīng sè rú qí shòu

以组为缨,色如其绶。

wáng gōng yī shān lóng yǐ xià jiǔ zhāng qīng yī huá chóng yǐ xià qī zhāng

王公衣山龙以下九章,卿衣华虫以下七章。

yuǎn yóu guān fu xuán yún qín guān yě

远游冠,傅玄云秦冠也。

shì tōng tiān ér qián wú shān shù yǒu zhǎn tǒng héng yú guān qián

似通天而前无山述,有展筒横于冠前。

huáng tài zǐ jí wáng zhě hòu dì zhī xiōng dì dì zhī zǐ fēng jùn wáng zhě fú zhī

皇太子及王者后、帝之兄弟、帝之子封郡王者服之。

zhū wáng jiā guān zhě zì fú qí guān zhī guān fú wéi tài zǐ jí wáng zhě hòu cháng guān yān

诸王加官者自服其官之冠服,惟太子及王者后常冠焉。

tài zǐ zé yǐ cuì yǔ wèi ruí zhui yǐ bái zhū qí yú dàn qīng sī ér yǐ

太子则以翠羽为緌,缀以白珠,其余但青丝而已。

zī bù guān cài yōng yún jí wěi mào guān yě

缁布冠,蔡邕云即委貌冠也。

tài gǔ guān bù qí zé zī zhī

太古冠布,齐则缁之。

zī bù guān shǐ guān zhī guān yě

缁布冠,始冠之冠也。

qí zhì yǒu sì xíng yī sì wǔ guān yòu yī sì jìn xián qí yī shàng fāng qí xià rú zé yán qí yī cì shàng ér fāng xià

其制有四形,一似武冠,又一似进贤,其一上方其下如帻颜,其一刺上而方下。

xíng xiāng shè lǐ zé gōng qīng wěi mào guān yǐ zào juàn wèi zhī

行乡射礼则公卿委貌冠,以皂绢为之。

xíng rú fù bēi yǔ pí biàn tóng zhì zhǎng qī cùn gāo sì cùn

形如复杯,与皮弁同制,长七寸,高四寸。

yī hēi ér shang sù qí zhōng yī yǐ zào yuán lǐng xiù

衣黑而裳素,其中衣以皂缘领袖。

qí zhí shì zhī rén pí biàn yǐ lù pí wèi zhī

其执事之人皮弁,以鹿皮为之。

jìn xián guān gǔ zī bù yí xiàng yě sī gài wén rú zhě zhī fú

进贤冠,古缁布遗象也,斯盖文儒者之服。

qián gāo qī cùn hòu gāo sān cùn zhǎng bā cùn yǒu wǔ liáng sān liáng èr liáng yī liáng

前高七寸,后高三寸,长八寸,有五梁、三梁、二梁、一梁。

rén zhǔ yuán fú shǐ jiā zī bù zé guān wǔ liáng jìn xián

人主元服,始加缁布,则冠五梁进贤。

sān gōng jí fēng jùn gōng xiàn gōng jùn hòu xiàn hòu xiāng tíng hóu zé guān sān liáng

三公及封郡公、县公、郡侯、县侯、乡亭侯,则冠三梁。

qīng dài fū bā zuò shàng shū guān zhōng nèi hóu èr qiān dàn jí qiān dàn yǐ shàng zé guān liǎng liáng

卿、大夫、八座,尚书,关中内侯、二千石及千石以上,则冠两梁。

zhōng shū láng mì shū chéng láng zhù zuò láng shàng shū chéng láng tài zǐ xǐ mǎ shè rén liù bǎi shí yǐ xià zhì yú lìng shǐ mén láng xiǎo shǐ bìng guān yī liáng

中书郎、秘书丞郎、著作郎、尚书丞郎、太子洗马舍人、六百石以下至于令史、门郎、小史、并冠一梁。

hàn jiàn chū zhōng tài guān lìng guān liǎng liáng qīn shěng yù shàn wéi zhòng yě

汉建初中,太官令冠两梁,亲省御膳为重也。

bó shì liǎng liáng chóng rú yě

博士两梁,崇儒也。

zōng shì liú shì yì de liǎng liáng guān shì jiā fú yě

宗室刘氏亦得两梁冠,示加服也。

wǔ guān yī míng wǔ biàn yī míng dà guān yī míng pán guān yī míng jiàn guān yī míng lóng guān jí gǔ zhī huì wén guān

武冠,一名武弁,一名大冠,一名繁冠,一名建冠,一名笼冠,即古之惠文冠。

huò yuē zhào huì wén wáng suǒ zào yīn yǐ wéi míng

或曰赵惠文王所造,因以为名。

yì yún huì zhě huì yě qí guān wén qīng xì rú chán yì gù míng huì wén

亦云,惠者蟪也,其冠文轻细如蝉翼,故名惠文。

huò yún qí rén jiàn qiān suì hé zé zhī shén míng yuē qìng jì guān dà guān chéng xiǎo chē hǎo jí chí yīn xiàng qí guān ér fú yān

或云,齐人见千岁涸泽之神,名曰庆忌,冠大冠,乘小车,好疾驰,因象其冠而服焉。

hàn xìng chén hóng rú wèi shì zhōng jiē fú dà guān

汉幸臣闳孺为侍中,皆服大冠。

tiān zǐ yuán fú yì xiān jiā dà guān zuǒ yòu shì chén jí zhū jiāng jūn wǔ guān tōng fú zhī

天子元服亦先加大冠,左右侍臣及诸将军武官通服之。

shì zhōng cháng shì zé jiā jīn dāng fù chán wèi shì chā yǐ diāo máo huáng jīn wèi gān shì zhōng chā zuǒ cháng shì chā yòu

侍中、常侍则加金珰,附蝉为饰,插以貂毛,黄金为竿,侍中插左,常侍插右。

hú guǎng yuē xī zhào wǔ líng wáng wèi hú fú yǐ jīn diāo shì shǒu

胡广曰:“昔赵武灵王为胡服,以金貂饰首。

qín miè zhào yǐ qí jūn guān cì shì chén

秦灭赵,以其君冠赐侍臣。

yīng shào hàn guān yún shuō zhě yǐ wéi jīn qǔ gāng qiáng bǎi liàn bù hào

”应劭《汉官》云:“说者以为金取刚强,百炼不耗。

chán jū gāo yǐn qīng kǒu zài yè xià

蝉居高饮清,口在掖下。

diāo nèi jìn hàn ér wài róu rù

貂内劲悍而外柔缛。

yòu yǐ chán qǔ qīng gāo yǐn lù ér bù shí diāo zé zǐ wèi róu rùn ér máo cǎi bù zhāng zhuó jīn zé guì qí bǎo yíng yú yì yì yǒu suǒ qǔ

”又以蝉取清高饮露而不食,貂则紫蔚柔润而毛采不彰灼,金则贵其宝莹,于义亦有所取。

huò yǐ wéi běi tǔ duō hán hú rén cháng yǐ diāo pí wēn é hòu shì xiào cǐ suì yǐ fù guān

或以为北土多寒,胡人常以貂皮温额,后世效此,遂以附冠。

hàn diāo yòng chì hēi sè wáng mǎng yòng huáng diāo gè fù fú sè suǒ shàng yě

汉貂用赤黑色,王莽用黄貂,各附服色所尚也。

gāo shān guān yī míng cè zhù gāo jiǔ cùn tiě wèi juǎn liáng zhì shì tōng tiān

高山冠,一名侧注,高九寸,铁为卷梁,制似通天。

dǐng zhí shù bù xié què wú shān shù zhǎn tǒng

顶直竖,不斜却,无山述展筒。

gāo shān zhě shī yún gāo shān yǎng zhǐ qǔ qí jīn zhuāng bīn yuǎn zhě yě

高山者,《诗》云“高山仰止”,取其矜庄宾远者也。

zhōng wài guān yè zhě yè zhě pú yè suǒ fú

中外官、谒者、谒者仆射所服。

hú guǎng yuē gāo shān qí wáng guān yě

胡广曰:“高山,齐王冠也。

fu yuē huán gōng hào gāo guān dà dài

傅曰‘桓公好高冠大带’。

qín miè qí yǐ qí jūn guān cì yè zhě jìn chén

秦灭齐,以其君冠赐谒者近臣。

yīng shào yuē gāo shān jīn fǎ guān yě qín xíng rén shǐ guān yì fú zhī

”应劭曰:“高山,今法冠也,秦行人使官亦服之。

ér hàn guān yí yún shèng yú guān gāo shān zhī guān fēi hé zhī yīng rán zé tiān zǐ yì yǒu shí fú yān

”而《汉官仪》云“乘舆冠高山之冠,飞翮之缨”,然则天子亦有时服焉。

fu zi yuē wèi míng dì yǐ qí zhì shì tōng tiān yuǎn yóu gù gǎi lìng bēi xià

《傅子》曰:“魏明帝以其制似通天、远游,故改令卑下。

fǎ guān yī míng zhù hòu huò wèi zhī xiè zhì guān

法冠,一名柱后,或谓之獬豸冠。

gāo wǔ cùn yǐ xǐ wèi zhǎn tǒng

高五寸,以𫄳为展筒。

tiě wèi zhù juàn qǔ qí bù qǔ náo yě

铁为柱卷,取其不曲挠也。

shì yù shǐ tíng wèi zhèng jiān píng fán zhí fǎ guān jiē fú zhī

侍御史、廷尉正监平,凡执法官皆服之。

huò wèi xiè zhì shén yáng néng chù xié nìng

或谓獬豸神羊,能触邪佞。

yì wù zhì yún běi huāng zhī zhōng yǒu shòu míng xiè zhì yī jiǎo xìng bié qū zhí

《异物志》云:“北荒之中,有兽名獬豸,一角,性别曲直。

jiàn rén dòu chù bù zhí zhě

见人斗,触不直者。

wén rén zhēng zǎ bù zhèng zhě

闻人争,咋不正者。

chǔ wáng cháng huò cǐ shòu yīn xiàng qí xíng yǐ zhì yī guān

楚王尝获此兽,因象其形以制衣冠。

hú guǎng yuē chūn qiū zuǒ shì zhuàn jìn hóu guān yú jūn fǔ jiàn zhōng yí yuē nán guān ér zhí zhě shuí yě

”胡广曰:“《春秋左氏传》晋侯观于军府,见钟仪,曰‘南冠而絷者谁也’?

nán guān jí chu guān

南冠即楚冠。

qín miè chu yǐ qí guān fú cì zhí fǎ chén yě

秦灭楚,以其冠服赐执法臣也。

cháng guān yī míng qí guān

长冠,一名齐冠。

gāo qī cùn guǎng sān cùn qī xǐ wèi zhī zhì rú bǎn yǐ zhú wèi lǐ

高七寸,广三寸,漆𫄥为之,制如版,以竹为里。

hàn gāo zǔ wēi shí yǐ zhú pí wèi cǐ guān qí shì yīn wèi liú shì guān

汉高祖微时,以竹皮为此冠,其世因谓刘氏冠。

hòu chú zhú yòng qī xǐ

后除竹用漆𫄥。

sī mǎ biāo yuē cháng guān gài chu zhì

司马彪曰:“长冠盖楚制。

rén jiān huò wèi zhī què wěi guān fēi yě

人间或谓之鹊尾冠,非也。

jiù rì shí zé fú cháng guān ér cí zōng miào zhū sì guān zhī

救日蚀则服长冠,而祠宗庙诸祀冠之。

cǐ gāo zǔ suǒ zào hòu shì yǐ wéi jì fú zūn jìng zhī zhì yě

此高祖所造,后世以为祭服,尊敬之至也。

jiàn huá guān yǐ tiě wèi zhù juàn guàn dà tóng zhū jiǔ méi gǔ yòng zá mù zhū yuán xiàn suǒ guān huá guān shì yě

建华冠,以铁为柱卷,贯大铜珠九枚,古用杂木珠,原宪所冠华冠是也。

yòu chūn qiū zuǒ shì zhuàn zhèng zi zāng hǎo jù yù guān wèi jiàn huá shì yě

又《春秋左氏传》郑子臧好聚鹬冠,谓建华是也。

sì tiān de wǔ jiāo míng táng wǔ rén fú zhī

祀天地、五郊、明堂,舞人服之。

hàn yù mìng wǔ lè rén suǒ fú

汉《育命舞》乐人所服。

fāng shān guān qí zhì shì jìn xián

方山冠,其制似进贤。

zhèng zhǎn yuē fāng shān guān yǐ wǔ cǎi hú wèi zhī

郑展曰:“方山冠,以五采縠为之。

hàn dà yǔ bā yì wǔ xíng lè rén suǒ fú guān yī gè rú qí xíng fāng zhī sè ér wǔ yān

”汉《大予》、《八佾》、《五行》乐人所服,冠衣各如其行方之色而舞焉。

qiǎo shì guān qián gāo qī cùn yào hòu xiāng tōng zhí shù

巧士冠,前高七寸,要后相通,直竖。

cǐ guān bù cháng yòng hàn shì wéi jiāo tiān huáng mén cóng guān sì rén guān zhī

此冠不常用,汉氏惟郊天,黄门从官四人冠之;

zài lǔ bù zhōng jiā chéng yú chē qián yǐ bèi huàn zhě sì xīng

在卤簿中,夹乘舆车前,以备宦者四星。

huò yún sǎo chú cóng guān suǒ fú

或云,扫除从官所服。

què fēi guān gāo wǔ cùn zhì shì cháng guān

却非冠,高五寸,制似长冠。

gōng diàn mén lì pú yè guān zhī

宫殿门吏仆射冠之。

fù chì fān qīng chì yàn wěi zhū pú yè fān jiē rú zhī

负赤幡,青翅燕尾,诸仆射幡皆如之。

què dí guān qián gāo sì cùn tōng cháng sì cùn hòu gāo sān cùn zhì shì jìn xián

却敌冠,前高四寸,通长四寸,后高三寸,制似进贤。

fán dāng diàn mén wèi shì fú zhī

凡当殿门卫士服之。

fán kuài guān guǎng jiǔ cùn gāo qī cùn qián hòu chū gè sì cùn zhì shì píng miǎn

樊哙冠,广九寸,高七寸,前后出各四寸,制似平冕。

xī chu hàn huì yú hóng mén xiàng jí tú wēi gāo zǔ fán kuài cháng chí tiě shǔn wén jí nǎi liè cháng bāo shǔn dài yǐ wéi guān pái rù yǔ yíng yīn shù yǔ zuì hàn wáng chéng jiàn dé chū

昔楚汉会于鸿门,项籍图危高祖,樊哙常持铁楯,闻急,乃裂裳苞楯,戴以为冠,排入羽营,因数羽罪,汉王乘间得出。

hòu rén zhuàng qí yì nǎi zhì guān xiàng yān

后人壮其意,乃制冠象焉。

fán diàn mén sī mǎ wèi shì fú zhī

凡殿门司马卫士服之。

shù shì guān qián yuán wú zhì chā chí sì zhòng

术氏冠,前圆,吴制,差池四重。

zhào wǔ líng wáng hǎo fú zhī

赵武灵王好服之。

huò yuē chǔ zhuāng wáng fù chóu guān shì yě

或曰,楚庄王复仇冠是也。

hé guān jiā shuāng hé wěi shù chā liǎng biān

鹖冠,加双鹖尾,竖插两边。

hé niǎo míng yě xíng lèi yào ér wēi hēi xìng guǒ yǒng qí dòu dào sǐ nǎi zhǐ

鹖,鸟名也,形类鹞而微黑,性果勇,其斗到死乃止。

shàng dǎng gòng zhī zhào wǔ líng wáng yǐ biǎo xiǎn zhuàng shì

上党贡之,赵武灵王以表显壮士。

zhì qín hàn yóu shī zhī wǔ rén

至秦汉,犹施之武人。

pí biàn yǐ lù pí qiǎn máo huáng bái sè zhě wèi zhī

皮弁,以鹿皮浅毛黄白色者为之。

lǐ wáng pí biàn huì wǔ cǎi yù qì xiàng dǐ yù jī wèi zhī hé pí wèi biàn

《礼》“王皮弁,会五采玉綦,象邸玉笄”,谓之合皮为弁。

qí fèng zhōng míng yuē huì yǐ cǎi yù zhū wèi qì

其缝中名曰会,以采玉朱为綦。

qì jié yě

綦,结也。

tiān zǐ wǔ cǎi zhū hóu sān cǎi

天子五采,诸侯三采。

dǐ guān xià dǐ yě xiàng gǔ wèi zhī yīn dì yě

邸,冠下抵也,象骨为之,音帝也。

tiān zǐ zé fèng shí èr gōng hóu bó qī zǐ nán wǔ gū sì qīng dài fū sān

天子的有十二缝,公的九缝,侯伯的七缝,子男的五缝,孤卿的四缝,卿大夫的三缝。

wéi biàn zhì shì pí biàn dǐng shàng jiān mèi cǎo rǎn zhī sè rú qiǎn jiàng

韦弁,制似皮弁,顶上尖,韎草染之,色如浅绛。

jué biàn yī míng guǎng miǎn

爵弁,一名广冕。

gāo bā cùn zhǎng chǐ èr cùn rú jué xíng qián xiǎo hòu dà

高八寸,长尺二寸,如爵形,前小后大。

zēng qí shàng shì jué tóu sè

增其上似爵头色。

yǒu shōu chí jī suǒ wèi xià shōu yīn hān zhě yě

有收持笄,所谓夏收殷哻者也。

cí tiān dì wǔ jiāo míng táng yún qiào wǔ lè rén fú zhī

祠天地、五郊、明堂,《云翘舞》乐人服之。

zé zhě gǔ jiàn rén bù guān zhě zhī fú yě

帻者,古贱人不冠者之服也。

hàn yuán dì é yǒu zhuàng fā shǐ yǐn zé fú zhī

汉元帝额有壮发,始引帻服之。

wáng mǎng dǐng tū yòu jiā qí wū yě

王莽顶秃,又加其屋也。

hàn zhù yuē guān jìn xián zhě yi cháng ěr jīn jiè zé yě

《汉注》曰,冠进贤者宜长耳,今介帻也。

guān huì wén zhě yi duǎn ěr jīn píng shàng zé yě

冠惠文者宜短耳,今平上帻也。

shǐ shí gè suí suǒ yí suì yīn guān wéi bié

始时各随所宜,遂因冠为别。

jiè zé fú wén lì píng shàng zé fú wǔ guān yě

文官戴介帧,武官戴平上帧。

tóng zǐ zé wú wū zhě shì bù chéng rén yě

童子帻无屋者,示不成人也。

yòu yǒu nà yán zé zé hòu shōu yòu yī zhòng fāng sān cùn

又有纳言帻,帻后收又一重,方三寸。

yòu yǒu chì zé qí lì wǔ lì shèng yú gǔ chuī suǒ fú

又有赤帻,骑吏、武吏、乘舆鼓吹所服。

jiù rì shí wén wǔ guān jiē miǎn guān zhe zé duì cháo fú shì wǔ wēi yě

救日蚀,文武官皆免冠著帻,对朝服,示武威也。

hàn yí lì qiū rì liè fú xiāng zé

汉仪,立秋日猎,服缃帻。

jí jiāng zuǒ āi dì cóng bó shì cáo hóng zhī děng yì lì qiū yù dú lìng gǎi yòng sù bái

及江左,哀帝从博士曹弘之等议,立秋御读令,改用素白。

àn hàn mò wáng gōng míng shì duō wěi wáng fú yǐ fú jīn wèi yā shì yǐ yuán shào cuī jūn zhī tú suī wèi jiàng shuài jiē zhe jiān jīn

案汉末王公名士多委王服,以幅巾为雅,是以袁绍、崔钧之徒,虽为将帅,皆著缣巾。

wèi wǔ yǐ tiān xià xiōng huāng zī cái fá kuì nǐ gǔ pí biàn cái jiān bó yǐ wéi hé hū jiǎn yì suí shí zhī yì yǐ sè bié qí guì jiàn běn shī jūn shì fēi wéi guó róng yě

魏武以天下凶荒,资财乏匮,拟古皮弁,裁缣帛以为,合乎简易随时之义,以色别其贵贱,本施军饰,非为国容也。

xú yuán yuē sú shuō běn wèi yǒu qí xún wén ruò jīn zhī xíng chù shù zhī chéng qí wèi zhī wéi shàn yīn ér fú gǎi

徐爰曰:“俗说本未有岐,荀文若巾之行,触树枝成岐,谓之为善,因而弗改。

jīn tōng yǐ wéi qìng diào fú

”今通以为庆吊服。

jīn yǐ gé wèi zhī xíng rú ér héng zhe zhī gǔ zūn bēi gòng fú yě

巾,以葛为之,形如而横著之,古尊卑共服也。

gù hàn mò yāo zéi yǐ huáng wèi jīn shì wèi huáng jīn zéi

故汉末妖贼以黄为巾,世谓黄巾贼。

mào míng yóu guān yě yì qǔ yú méng fù qí shǒu qí běn xǐ yě

帽名犹冠也,义取于蒙覆其首,其本𫄥也。

gǔ zhě guān wú zé guān xià yǒu xǐ yǐ zēng wèi zhī

古者冠无帻,冠下有𫄥,以缯为之。

hòu shì shī zé yú guān yīn huò cái yīng wèi mào

后世施帻于冠,因或裁缨为帽。

zì chéng yú yàn jū xià zhì shù rén wú jué zhě jiē fú zhī

自乘舆宴居,下至庶人无爵者皆服之。

chéng dì xián hé jiǔ nián zhì tīng shàng shū bā zuò chéng láng mén xià sān xǐng shì guān chéng chē bái dī wéi chū rù yè mén

成帝咸和九年,制听尚书八座丞郎、门下三省侍官乘车,白低帏,出入掖门。

yòu èr gōng zhí guān zhe wū shā

又,二宫直官著乌纱。

rán zé wǎng wǎng shì rén yàn jū jiē zhe yǐ

然则往往士人宴居皆著矣。

ér jiāng zuǒ shí yě rén yǐ zhe mào rén shì yì wǎng wǎng ér rán dàn qí dǐng yuán ěr hòu nǎi gāo qí wū yún

而江左时野人已著帽,人士亦往往而然,但其顶圆耳,后乃高其屋云。

hàn zhì zì tiān zǐ zhì yú bǎi guān wú bù pèi jiàn qí hòu wéi cháo dài jiàn

汉制,自天子至于百官,无不佩剑,其后惟朝带剑。

jìn shì shǐ dài zhī yǐ mù guì zhě yóu yòng yù shǒu jiàn zhě yì yòng bàng jīn yín dài mào wèi diāo shì

晋世始代之以木,贵者犹用玉首,贱者亦用蚌、金银、玳瑁为雕饰。

shèng yú liù xǐ qín zhì yě

乘舆六玺,秦制也。

yuē huáng dì xíng xǐ huáng dì zhī xǐ huáng dì xìn xǐ tiān zǐ xíng xǐ tiān zǐ zhī xǐ tiān zǐ xìn xǐ hàn zūn qín bù gǎi

曰“皇帝行玺”、“皇帝之玺”、“皇帝信玺”、“天子行玺”、“天子之玺”、“天子信玺”,汉遵秦不改。

yòu yǒu qín shǐ huáng lán tián yù xǐ chī shòu niǔ zài liù xǐ zhī wài wén yuē shòu tiān zhī mìng huáng dì shòu chāng

又有秦始皇蓝田玉玺,螭兽纽,在六玺之外,文曰“受天之命,皇帝寿昌”。

hàn gāo zǔ pèi zhī hòu shì míng yuē chuán guó xǐ yǔ zhǎn bái shé jiàn jù wèi shèng yú suǒ bǎo

汉高祖佩之,后世名曰传国玺,与斩白蛇剑俱为乘舆所宝。

zhǎn bái shé jiàn zhì huì dì shí wǔ kù huǒ shāo zhī suì wáng

斩白蛇剑至惠帝时武库火烧之,遂亡。

jí huái dì méi hú chuán guó xǐ méi yú liú cōng hòu yòu méi yú shí lè

及怀帝没胡,传国玺没于刘聪,后又没于石勒。

jí shí jì lóng sǐ hú luàn mù dì shì nǎi hái jiāng nán

及石季龙死,胡乱,穆帝世乃还江南。

gé dài gǔ zhī pán dài yě wèi zhī pán gé wén wǔ zhòng guān mù shǒu chéng lìng xià jí zōu sì jiē fú zhī

革带,古之鞶带也,谓之鞶革,文武众官牧守丞令下及驺寺皆服之。

qí yǒu náng shòu zé yǐ zhui yú gé dài qí róng fú zé yǐ pí luò dài dài zhī

其有囊绶,则以缀于革带,其戎服则以皮络带代之。

bā zuò shàng shū hé zǐ yǐ shēng zǐ wèi jiā náng zhui zhī fú wài jiā yú zuǒ jiān

八坐尚书荷紫,以生紫为袷囊,缀之服外,加于左肩。

xī zhōu gōng fù chéng wáng zhì cǐ fú yī zhì jīn yǐ wéi cháo fú

昔周公负成王,制此服衣,至今以为朝服。

huò yún hàn shì yòng shèng zòu shì fù zhī yǐ xíng wèi xiáng yě

或云汉世用盛奏事,负之以行,未详也。

chē qián wǔ bǎi zhě qīng xíng lǚ cóng wǔ bǎi rén wéi yī lǚ

车前五百者,卿行旅从,五百人为一旅。

hàn shì yī tǒng gù qù qí rén liú qí míng yě

汉氏一统,故去其人,留其名也。

kù dié zhī zhì wèi xiáng suǒ qǐ jìn shì fán chē jià qīn róng zhōng wài jiè yán fú zhī

袴褶之制,未详所起,近世凡车驾亲戎、中外戒严服之。

fú wú dìng sè guān hēi mào zhui zǐ biāo piāo yǐ zēng wèi zhī zhǎng sì cùn guǎng yī cùn yāo yǒu luò dài yǐ dài pán

服无定色,冠黑帽,缀紫摽,摽以缯为之,长四寸,广一寸,腰有络带以代鞶。

zhōng guān zǐ biāo wài guān jiàng piāo

中官紫摽,外官绛摽。

yòu yǒu zuǎn yán róng fú ér bù zhui piāo xíng liú wén wǔ xī tóng

又有纂严戎服而不缀摽,行留文武悉同。

qí tián liè xún xìng zé wéi cóng guān róng fú dài pán gé wén guān bù xià yīng wǔ guān tuō guān

其畋猎巡幸,则惟从官戎服带鞶革,文官不下缨,武官脱冠。

hàn zhì yī suì wǔ jiāo tiān zǐ yǔ zhí shì zhě suǒ fú gè rú fāng sè bǎi guān bù zhí shì zhě fú cháng fú jiàng yī yǐ cóng

汉制,一岁五郊,天子与执事者所服各如方色,百官不执事者服常服绛衣以从。

wèi mì shū jiān qín jìng yuē hàn shì chéng qín gǎi liù miǎn zhī zhì dàn xuán guān jiàng yī ér yǐ

魏秘书监秦静曰:“汉氏承秦,改六冕之制,但玄冠绛衣而已。

wèi yǐ lái míng wéi wǔ shí cháo fú yòu yǒu sì shí cháo fú yòu yǒu cháo fú

”魏已来名为五时朝服,又有四时朝服,又有朝服。

zì huáng tài zǐ yǐ xià suí guān shòu gěi

自皇太子以下随官受给。

bǎi guān suī fú wǔ shí cháo fú jù jīn zhǐ gěi sì shí cháo fú quē qiū fú

百官虽服五时朝服,据今止给四时朝服,阙秋服。

sān nián yī yì

三年一易。

zhū jiǎ yìn shòu ér guān bù gěi pán náng zhě de zì jù zuò qí dàn jiǎ yìn bù jiǎ shòu zhě bù dé pèi shòu pán gǔ zhì yě

诸假印绶而官不给鞶囊者,得自具作,其但假印不假绶者,不得佩绶鞶,古制也。

hàn shì zhe pán náng zhě cè zài yāo jiān huò wèi zhī bàng náng huò wèi zhī shòu náng rán zé yǐ zǐ náng shèng shòu yě

汉世著鞶囊者,侧在腰间,或谓之傍囊,或谓之绶囊,然则以紫囊盛绶也。

huò shèng huò sàn gè yǒu qí shí

或盛或散,各有其时。

hù gǔ zhě guì jiàn jiē zhí hù qí yǒu shì zé jìn zhī yú yāo dài suǒ wèi jìn shēn zhī shì zhě jìn hù ér chuí shēn dài yě

笏,古者贵贱皆执笏,其有事则搢之于腰带,所谓搢绅之士者,搢笏而垂绅带也。

shēn chuí cháng sān chǐ

绅垂长三尺。

hù zhě yǒu shì zé shū zhī gù cháng zān bǐ jīn zhī bái bǐ shì qí yí xiàng

笏者,有事则书之,故常簪笔,今之白笔是其遗象。

sān tái wǔ shěng èr pǐn wén guān zān zhī wáng gōng hóu bó zi nán qīng yǐn jí wǔ guān bù zān jiā nèi shì wèi zhě nǎi zān zhī

三台五省二品文官簪之,王、公、侯、伯、子、男、卿尹及武官不簪,加内侍位者乃簪之。

shǒu bǎn jí gǔ hù yǐ

手版即古笏矣。

shàng shū lìng pú yè shàng shū shǒu bǎn tóu fù yǒu bái bǐ yǐ zǐ pí guǒ zhī míng yuē hù

尚书令、仆射、尚书手版头复有白笔,以紫皮裹之,名曰笏。

huáng tài zǐ jīn xǐ guī niǔ zhū huáng shòu sì cǎi chì huáng piāo gàn

皇太子金玺龟钮,朱黄绶,四采:赤、黄、缥、绀。

gěi wǔ shí cháo fú yuǎn yóu guān jiè zé cuì ruí

给五时朝服、远游冠,介帻、翠緌。

pèi yú yù chuí zǔ

佩瑜玉,垂组。

zhū yī jiàng shā bó zào yuán bái shā qí zhōng yī bái qǔ lǐng

朱衣绛纱襮,皂缘白纱,其中衣白曲领。

dài jiàn huǒ zhū sù shǒu

带剑,火珠素首。

gé dài yù gōu xiè shòu tóu pán náng

革带,玉钩燮兽头鞶囊。

qí dà xiǎo huì cí zōng miào shuò wàng wǔ rì hái cháo jiē cháo fú cháng hái shàng gōng zé zhū fú yù shàng gōng zhèng huì zé yú diàn xià tuō jiàn què

其大小会、祠宗庙、朔望、五日还朝皆朝服,常还上宫则朱服,预上宫正会则于殿下脱剑舄。

yòu yǒu sān liáng jìn xián guān

又有三梁进贤冠。

qí shì sì zé píng miǎn jiǔ liú gǔn yī jiǔ zhāng bái shā jiàng yuán zhōng dān jiàng zēng bì cǎi huà zhī chéng gǔn dài jīn bì xié shǒu zǐ lǜ èr sè dài cǎi huà guǎng lǐng qǔ lǐng gè yī chì què jiàng wà

其侍祀则平冕九旒,衮衣九章,白纱绛缘中单,绛缯𫖒,采画织成衮带,金辟邪首,紫绿二色带,采画广领、曲领各一,赤舄绛袜。

ruò jiǎng zé zhe jiè zé dān yī

若讲,则著介帻单衣。

shì diàn zé yuǎn yóu guān xuán cháo fú jiàng yuán zhōng dān jiàng kù wà xuán què

释奠,则远游冠,玄朝服,绛缘中单,绛袴袜,玄舄。

ruò wèi jiā yuán fú zé zhōng shè rén zhí miǎn cóng jiè zé dān yī xuán fú

若未加元服,则中舍人执冕从,介帻单衣玄服。

zhū wáng jīn xǐ guī niǔ xūn zhū shòu sì cǎi zhū huáng piāo gàn

诸王金玺龟钮,𫄸朱绶,四采:朱、黄、缥、绀。

wǔ shí cháo fú yuǎn yóu guān jiè zé yì yǒu sān liáng jìn xián guān

五时朝服,远游冠介帻,亦有三梁进贤冠。

zhū yī jiàng shā bó zào yuán zhōng yī biǎo sù

朱衣绛纱襮皂缘,中衣表素。

gé dài hēi què pèi shān xuán yù chuí zǔ dà dài

革带,黑舄,佩山玄玉,垂组,大带。

ruò jiā yú guān zé fú qí jiā guān zhī fú yě

若加余官,则服其加官之服也。

huáng hòu yè miào qí fú zào shàng zào xià qīn cán zé qīng shàng piāo xià jiē shēn yī zhì yǐn lǐng xiù yuán yǐ tāo

皇后谒庙,其服皂上皂下,亲蚕则青上缥下,皆深衣制,隐领,袖缘以绦。

shǒu shì zé jiǎ jì bù yáo sú wèi zhī zhū sōng shì yě zān ěr

首饰则假髻,步摇,俗谓之珠松是也,簪珥。

bù yáo yǐ huáng jīn wéi shān tí guàn bái zhū wèi zhī xiāng miù

步摇以黄金为山题,贯白珠为支相缪。

bā jué jiǔ huá xióng shòu chì pí tiān lù bì xié nán shān fēng dà tè liù shòu zhū jué shòu jiē yǐ fěi cuì wèi máo yǔ jīn tí bái zhū kē rào yǐ fěi cuì wèi huá

八爵九华,熊、兽、赤罴、天鹿、辟邪、南山丰大特六兽,诸爵兽皆以翡翠为毛羽,金题白珠榼,绕以翡翠为华。

yuán kāng liù nián zhào yuē wèi yǐ lái huáng hòu cán fú jiē yǐ wén xiù fēi gǔ yì yě

元康六年,诏曰:“魏以来皇后蚕服皆以文绣,非古义也。

jīn yi chún fú qīng yǐ wéi yǒng zhì

今宜纯服青,以为永制。

guì rén fū rén guì pín shì wèi sān fū rén jiē jīn zhāng zǐ shòu zhāng wén yuē guì rén fū rén guì pín zhī zhāng

贵人、夫人、贵嫔,是为三夫人,皆金章紫绶,章文曰贵人、夫人、贵嫔之章。

pèi yú tián yù

佩于阗玉。

shū fēi shū yuàn shū yí xiū huá xiū róng xiū yí jié yú róng huá chōng huá shì wèi jiǔ pín yín yìn qīng shòu pèi cǎi dú yù

淑妃、淑媛、淑仪、修华、修容、修仪、婕妤、容华、充华,是为九嫔,银印青绶,佩采𪻨玉。

guì rén guì pín fū rén zhù cán fú chún piāo wéi shàng yǔ xià jiē shēn yī zhì

贵人、贵嫔、夫人助蚕,服纯缥为上与下,皆深衣制。

tài píng jì qī jīn diàn bì jì hēi dài mào yòu jiā zān ěr

太平髻,七钅奠蔽髻,黑玳瑁,又加簪珥。

jiǔ pín jí gōng zhǔ fū rén wǔ jīn diàn shì fù sān jīn diàn

九嫔及公主、夫人五钅奠,世妇三钅奠。

zhù cán zhī yì zì gǔ ér rán yǐ

助蚕之义,自古而然矣。

huáng tài zǐ fēi jīn xǐ guī niǔ xūn zhū shòu pèi yú yù

皇太子妃金玺龟钮,𫄸朱绶,佩瑜玉。

zhū wáng tài fēi fēi zhū cháng gōng zhǔ gōng zhǔ fēng jūn jīn yìn zǐ shòu pèi shān xuán yù

诸王太妃、妃、诸长公主、公主、封君金印紫绶,佩山玄玉。

cháng gōng zhǔ gōng zhǔ jiàn huì tài píng jì qī jīn diàn bì jì

长公主、公主见会,太平髻,七钅奠蔽髻。

qí cháng gōng zhǔ de yǒu bù yáo jiē yǒu zān ěr yī fú tóng zhì

其长公主得有步摇,皆有簪珥,衣服同制。

zì gōng zhǔ fēng jūn yǐ shàng jiē dài shòu yǐ cǎi zǔ wèi gǔn dài gè rú qí shòu sè jīn bì xié shǒu wèi dài jué

自公主、封君以上皆带绶,以彩组为绲带,各如其绶色,金辟邪首为带玦。

jùn gōng hóu xiàn gōng hóu tài fū rén fū rén yín yìn qīng shòu pèi shuǐ cāng yù qí tè jiā nǎi jīn zǐ

郡公侯县公侯太夫人,夫人银印青绶,佩水苍玉,其特加乃金紫。

gōng tè jìn hóu qīng xiào shì fù zhōng èr qiān dàn èr qiān dàn fū rén gàn zēng guó huáng jīn lóng shǒu xián bái zhū yú xū zhì zhǎng yī chǐ wèi zān ěr

公特进侯卿校世妇、中二千石二千石夫人绀缯帼,黄金龙首衔白珠,鱼须擿长一尺为簪珥。

rù miào zuǒ jì zhě zào juàn shàng xià

入庙佐祭者皂绢上下。

zhù cán zhě piāo juàn shàng xià jiē shēn yī zhì yuán

助蚕者缥绢上下,皆深衣制缘。

zì èr qiān dàn fū rén yǐ shàng zhì huáng hòu jiē yǐ cán yī wèi cháo fú

自二千石夫人以上至皇后,皆以蚕衣为朝服。

Want to learn Chinese with visual scenes and structured paths?

Start Learning Chinese →