chuán yuē tīng zhī bù cōng shì wèi bù móu jué jiù jí jué fá héng hán jué jí pín
《传》曰:“听之不聪,是谓不谋,厥咎急,厥罚恒寒,厥极贫。
shí zé yǒu gǔ yāo shí zé yǒu yú niè shí zé yǒu shǐ huò shí zé yǒu ěr kē shí zé yǒu hēi shěng hēi xiáng
时则有鼓妖,时则有鱼孽,时则有豕祸,时则有耳疴,时则有黑眚黑祥。
wéi huǒ lì shuǐ
惟火沴水。
tīng zhī bù cōng shì wèi bù móu yán shàng piān tīng bù cōng xià qíng gé sāi zé móu lǜ lì hài shī zài yán jí gù qí jiù jí yě
”听之不聪,是谓不谋,言上偏听不聪,下情隔塞,则谋虑利害,失在严急,故其咎急也。
shèng dōng rì duǎn hán yǐ shā wù zhèng cù pò gù qí fá cháng hán yě
盛冬日短,寒以杀物,政促迫,故其罚常寒也。
hán zé bù shēng bǎi gǔ shàng xià jù pín gù qí jí pín yě
寒则不生百谷,上下俱贫,故其极贫也。
jūn yán měng ér bì xià chén zhàn lì ér sè ěr zé wàng wén zhī qì fā yú yīn shēng gù yǒu gǔ yāo
君严猛而闭下,臣战栗而塞耳,则妄闻之气发于音声,故有鼓妖。
hán qì dòng gù yǒu yú niè
寒气动,故有鱼孽。
ér guī néng wéi niè guī néng lù chǔ fēi jí yīn yě yú qù shuǐ ér sǐ jí yīn zhī xuē yě
而龟能为孽,龟能陆处,非极阴也,鱼去水而死,极阴之薛也。
yú yì kǎn wèi shuǐ wèi shǐ shǐ dà ěr ér bù cōng chá tīng qì huǐ gù yǒu shǐ huò yě
于《易》,《坎》为水,为豕,豕大耳而不聪察,听气毁,故有豕祸也。
yī yuē hán suì shǐ duō sǐ jí wèi guài yì shì yě
一曰,寒岁豕多死及为怪,亦是也。
jí rén zé duō bìng ěr zhě gù yǒu ěr kē
及人,则多病耳者,故有耳疴。
shuǐ sè hēi gù yǒu hēi shěng hēi xiáng
水色黑,故有黑眚黑祥。
fán tīng shāng zhě bìng shuǐ gǎn
凡听伤者,病水敢;
shuǐ qì bìng zé huǒ lì zhī
水气病,则火沴之。
qí jí pín zhě shùn zhī qí fú yuē fù
其极贫者,顺之,其福曰富。
liú xīn tīng chuán yuē yǒu jiè chóng zhī niè yě
刘歆《听传》曰有介虫之孽也。
shù zhēng zhī héng hán liú xīn yǐ wéi dà yǔ xuě jí wèi dāng yǔ xuě ér yǔ xuě jí dà yǔ báo yǔn shuāng shā shū cǎo jiē héng hán zhī fá yě
庶征之恒寒,刘歆以为大雨雪,及未当雨雪而雨雪,及大雨雹,陨霜杀菽草,皆恒寒之罚也。
jīng fáng yì zhuàn yuē yǒu dé zāo xiǎn cí wèi nì mìng jué yì hán
京房《易传》曰:“有德遭险兹谓逆命,厥异寒。
zhū fá guò shēn dāng yù ér hán jǐn liù rì yì wèi báo
诛罚过于严苛,应当暖和却寒冷,六天而止,也会下冰苞。
hài zhèng bù zhū cí wèi yǎng zéi hán qī shí èr rì shā fēi qín
害正不诛兹谓养贼,寒七十二日,杀飞禽。
dào rén shǐ qù cí wèi shāng qí hán wù wú shuāng ér sǐ yǒng shuǐ ér chū
道人始去兹谓伤,其寒,物无霜而死,涌水而出。
zhàn bù liàng dí bāng cí wèi rǔ mìng qí hán suī yǔ wù bù mào
战不量敌帮兹谓辱命,其寒,虽雨物不茂。
wén shàn bù yú jué jiù lóng
闻善不予,厥咎聋。
wú sūn quán jiā hé sān nián jiǔ yuè shuò yǔn shuāng shāng gǔ
吴孙权嘉禾三年九月朔,陨霜伤谷。
àn liú xiàng shuō zhū fá bù yóu jūn chū zài chén xià zhī xiàng yě
案刘向说,诛罚不由君出,在臣下之象也”。
shì shí xiào shì lǚ yī zhuān zuò wēi fú yǔ hàn yuán dì shí shí xiǎn yòng shì yǔn shuāng tóng yīng
是时,校事吕壹专作威福,与汉元帝时石显用事陨霜同应。
bān gù shū jiǔ yuè èr rì chén shòu yán shuò jiē míng wèi kě yǐ shāng gǔ yě
班固书九月二日,陈寿言朔,皆明未可以伤谷也。
yī hòu yì fú zhū
壹后亦伏诛。
jīng fáng yì zhuàn yuē xīng bīng wàng zhū cí wèi wáng fǎ jué zāi shuāng xià shā wǔ gǔ dōng shā mài
京房《易传》曰:“兴兵妄诛兹谓亡法,厥灾霜,夏杀五谷,冬杀麦。
zhū bù yuán qíng cí wèi bù rén qí shuāng xià xiān dà léi fēng dōng xiān yǔ nǎi yǔn shuāng yǒu máng jiǎo
诛不原情兹谓不仁,其霜,夏先大雷风,冬先雨,乃陨霜,有芒角。
xián shèng zāo hài qí shuāng fù mù bù xià de
圣贤的人遇害,霜附着在木上不下到地上。
nìng rén yī xíng cí wèi sī zéi qí shuāng zài cǎo gēn tǔ xì jiān
佞人依刑兹谓私贼,其霜在草根土隟间。
bù jiào ér zhū cí wèi nüè qí shuāng fǎn zài cǎo xià
不教而诛兹谓虐,其霜反在草下。
sì nián qī yuè yǔ báo yòu yǔn shuāng
四年七月,雨雹,又陨霜。
àn liú xiàng shuō báo zhě yīn xié yáng yě
案刘向说,“雹者,阴协阳也”。
shì shí lǚ yī zuò wēi yòng shì dǐ huǐ zhòng chén pái xiàn wú gū
是时,吕壹作威用事,诋毁重臣,排陷无辜。
zì tài zǐ dēng yǐ xià xián huàn dú zhī ér yī fǎn huò fēng hóu chǒng yì yǔ chūn qiū shí gōng zǐ suì zhuān rèn yǔ báo tóng yīng yě
自太子登以下咸患毒之,而壹反获封侯宠异,与春秋时公子遂专任雨雹同应也。
hàn ān dì xìn chán duō shā wú gū yì yǔ báo
汉安帝信谗,多杀无辜,亦雨雹。
dǒng zhòng shū yuē fán báo jiē wèi yǒu xié xíng zhuān yī zhī zhèng gù yě
董仲舒曰:“凡雹皆为有胁,行专一之政故也。
chì wū sì nián zhēng yuè dà xuě píng dì shēn sān chǐ niǎo shòu sǐ zhě tài bàn
赤乌四年正月,大雪,平地深三尺,鸟兽死者太半。
shì nián xià quán cóng děng sì jiāng jūn gōng lüè huái nán xiāng yáng zhàn sǐ zhě qiān yú rén
是年夏,全琮等四将军攻略淮南、襄阳,战死者千余人。
qí hòu quán yǐ chán xié shù zé ràng lù yì yì fèn huì zhì zú yǔ hàn jǐng wǔ dà xuě tóng shì
其后,权以谗邪数责让陆议,议愤恚致卒,与汉景武大雪同事。
shí yī nián sì yuè yǔ báo
十一年四月,雨雹。
shì shí quán tīng chán jiāng wēi tài zǐ
是时权听谗,将危太子。
qí hòu zhū jù qū huang yǐ wǔ yì chù rǔ chén zhèng chén xiàng yǐ zhōng jiàn zú zhū ér tài zǐ zhōng fèi
其后,朱据、屈晃以迕意黜辱,陈正、陈象以忠谏族诛,而太子终废。
cǐ yǒu dé zāo xiǎn zhū fá guò shēn zhī yīng yě
此有德遭险,诛罚过深之应也。
wǔ dì tài shǐ liù nián dōng dà xuě
武帝泰始六年冬,大雪。
qī nián shí èr yuè yòu dà xuě
七年十二月,又大雪。
míng nián yǒu bù chǎn yáng zhào zhī bài sǐ shāng shén zhòng bù cōng zhī fá yě
明年,有步阐、杨肇之败,死伤甚众,不聪之罚也。
jiǔ nián sì yuè xīn wèi yǔn shuāng
九年四月辛未,陨霜。
shì shí gǔ chōng qīn dǎng bǐ zhōu yòng shì yǔ lǔ dìng gōng hàn yuán dì shí yǔn shuāng tóng yīng yě
是时,贾充亲党比周用事,与鲁定公、汉元帝时陨霜同应也。
xián níng sān nián bā yuè píng yuán ān píng shàng dǎng tài shān sì jùn shuāng hài sān dòu
咸宁三年八月,平原、安平、上党、泰山四郡霜,害三豆。
shì yuè hé jiān bào fēng hán bīng jùn guó wǔ yǔn shuāng shāng gǔ
是月,河间暴风寒冰,郡国五陨霜伤谷。
shì hòu dà jǔ zhēng wú mǎ lóng yòu shuài jīng yǒng tǎo liáng zhōu
是后大举征吴,马隆又帅精勇讨凉州。
wǔ nián wǔ yuè dīng hài jù lù wèi jùn yǔ báo shāng hé mài
五年五月丁亥,钜鹿、魏郡雨雹,伤禾麦。
xīn mǎo yàn mén yǔ báo shāng qiū jia
辛卯,雁门雨雹,伤秋稼。
liù yuè gēng xū jí jùn guǎng píng chén liú xíng yáng yǔ báo
六月庚戌,汲郡、广平、陈留、荥阳雨雹。
bǐng chén yòu yǔ báo yǔn shuāng shāng qiū mài qiān sān bǎi yú qǐng huài wū bǎi èr shí yú jiān
丙辰,又雨雹,陨霜,伤秋麦千三百余顷,坏屋百二十余间。
guǐ hài ān dìng yǔ báo
癸亥,安定雨雹。
qī yuè bǐng shēn wèi jùn yòu yǔ báo
七月丙申,魏郡又雨雹。
rùn yuè rén zǐ xīn xīng yòu yǔ báo
闰月壬子,新兴又雨雹。
bā yuè gēng zǐ hé nán hé dōng hóng nóng yòu yǔ báo jiān shāng qiū jia sān dòu
八月庚子,河南、河东、弘农又雨雹,兼伤秋稼三豆。
tài kāng yuán nián sān yuè hé dōng gāo píng shuāng báo shāng sāng mài
太康元年三月,河东、高平霜雹,伤桑麦。
sì yuè hé nán hé nèi hé dōng wèi jùn hóng nóng yǔ báo shāng mài dòu
四月,河南、河内、河东、魏郡、弘农雨雹,伤麦豆。
shì yuè gēng wǔ jī nèi xiàn èr jí dōng píng fàn yáng yǔ báo
是月庚午,畿内县二及东平、范阳雨雹。
guǐ yǒu jī nèi xiàn wǔ yòu yǔ báo
癸酉,畿内县五又雨雹。
wǔ yuè dōng píng píng yáng shàng dǎng yàn mén jǐ nán yǔ báo shāng hé mài sān dòu
五月,东平、平阳、上党、雁门、济南雨雹,伤禾麦三豆。
shì shí wáng jùn yǒu dà gōng ér quán qī hù jiā xiàn yì dì cóng róng bù duàn yīn xié yáng zhī yīng yě
是时王浚有大功,而权戚互加陷抑,帝从容不断,阴胁阳之应也。
èr nián èr yuè xīn yǒu yǔn shuāng yú jì nán láng yá shāng mài
二年二月辛酉,陨霜于济南、琅邪,伤麦。
rén shēn láng yá yǔ báo shāng mài
壬申,琅邪雨雹,伤麦。
sān yuè jiǎ wǔ hé dōng yǔn shuāng hài sāng
三月甲午,河东陨霜,害桑。
wǔ yuè bǐng xū chéng yáng zhāng wǔ láng yá shāng mài
五月丙戌,城阳、章武、琅邪伤麦。
gēng yín hé dōng lè ān dōng píng jì yīn hóng nóng pú yáng qí guó dùn qiū wèi jùn hé nèi jí jùn shàng dǎng yǔ báo shāng hé jià
庚寅,河东、乐安、东平、济阴、弘农、濮阳、齐国、顿丘、魏郡、河内、汲郡、上党雨雹,伤禾稼。
liù yuè jùn guó shí qī yǔ báo
六月,郡国十七雨雹。
qī yuè shàng dǎng yǔ báo
七月,上党雨雹。
sān nián shí èr yuè dà xuě
三年十二月,大雪。
wǔ nián qī yuè yǐ mǎo zhōng shān dōng píng yǔ báo shāng qiū jia
五年七月乙卯,中山、东平雨雹,伤秋稼。
jiǎ chén zhōng shān yǔ báo
甲辰,中山雨雹。
jiǔ yuè nán ān dà xuě zhé mù
九月,南安大雪,折木。
liù nián èr yuè dōng hǎi yǔn shuāng shāng sāng mài
六年二月,东海陨霜,伤桑麦。
sān yuè wù chén qí jùn lín zī zhǎng guǎng bù qí děng sì xiàn lè ān liáng zōu děng bā xiàn láng yá lín yí děng bā xiàn hé jiān yì chéng děng liù xiàn gāo yáng běi xīn chéng děng sì xiàn yǔn shuāng shāng sāng mài
三月戊辰,齐郡临淄、长广不其等四县,乐安梁邹等八县,琅邪临沂等八县,河间易城等六县,高阳北新城等四县陨霜,伤桑麦。
liù yuè róng yáng jí jùn yàn mén yǔ báo
六月,荣阳、汲郡、雁门雨雹。
bā nián sì yuè qí guó tiān shuǐ èr jùn yǔn shuāng
八年四月,齐国、天水二郡陨霜。
shí èr yuè dà xuě
十二月,大雪。
jiǔ nián zhēng yuè jīng dū dà fēng yǔ báo fà wū bá mù
九年正月,京都大风雨雹,发屋拔木。
sì yuè lǒng xī yǔn shuāng
四月,陇西陨霜。
shí nián sì yuè jùn guó bā yǔn shuāng
十年四月,郡国八陨霜。
huì dì yuán kāng èr nián bā yuè pèi jí dàng yīn yǔ báo
惠帝元康二年八月,沛及荡阴雨雹。
sān nián sì yuè xíng yáng yǔ báo
三年四月,荥阳雨雹。
liù yuè hóng nóng hú huá yīn yòu yǔ báo shēn sān chǐ
六月,弘农湖、华阴又雨雹,深三尺。
shì shí gǔ hòu xiōng yín zhuān zì yǔ chūn qiū lǔ huán fū rén tóng shì yīn qì shèng yě
是时,贾后凶淫专恣,与春秋鲁桓夫人同事,阴气盛也。
wǔ nián liù yuè dōng hǎi yǔ báo shēn wǔ cùn
五年六月,东海雨雹,深五寸。
shí èr yuè dān yáng jiàn yè yǔ báo
十二月,丹阳建邺雨雹。
shì yuè dān yáng jiàn yè dà xuě
是月,丹阳建邺大雪。
liù nián sān yuè dōng hǎi yǔn xuě shā sāng mài
六年三月,东海陨雪,杀桑麦。
qī nián wǔ yuè lǔ guó yǔ báo
七年五月,鲁国雨雹。
qī yuè qín yōng èr zhōu yǔn shuāng shā jia yě
七月,秦、雍二州陨霜,杀稼也。
jiǔ nián sān yuè xún yǒu bā rì hé nán xíng yáng yǐng chuān yǔn shuāng shāng hé
九年三月旬有八日,河南、荥阳、颍川陨霜,伤禾。
wǔ yuè yǔ báo
五月、雨雹。
shì shí gǔ hòu xiōng zào zī shén jí dōng suì fèi mǐn huái
是时,贾后凶躁滋甚,及冬,遂废愍怀。
yǒng níng yuán nián qī yuè xiāng chéng hé nán yǔ báo
永宁元年七月,襄城、河南雨雹。
shí yuè xiāng chéng hé nán gāo píng píng yáng yòu fēng báo zhé mù shāng jia
十月,襄城、河南、高平、平阳又风雹,折木伤稼。
guāng xī yuán nián rùn bā yuè jiǎ shēn shuò xiàn xuě
光熙元年闰八月甲申朔,霰雪。
liú xiàng yuē shèng yáng yǔ shuǐ shāng rè yīn qì xié zhī zé zhuǎn ér wèi báo
刘向曰:“盛阳雨水,伤热,阴气胁之,则转而为雹。
shèng yīn yǔ xuě níng zhì yáng qì báo zhī zé sàn ér wèi xiàn
盛阴雨雪,凝滞,阳气薄之,则散而为霰。
jīn xuě fēi qí shí cǐ tīng bù cōng zhī yīng
今雪非其时,此听不聪之应。
shì nián dì bēng
”是年,帝崩。
xiào huái dì yǒng jiā yuán nián shí èr yuè dōng xuě píng dì sān chǐ
孝怀帝永嘉元年十二月冬,雪,平地三尺。
qī nián shí yuè gēng wǔ dà xuě
七年十月庚午,大雪。
yuán dì tài xìng èr nián sān yuè dīng wèi chéng dū fēng báo shā rén
元帝太兴二年三月丁未,成都风雹,杀人。
sān nián sān yuè hǎi yán yǔ báo
三年三月,海盐雨雹。
shì shí wáng dūn líng shàng
是时,王敦陵上。
yǒng chāng èr nián shí èr yuè yōu jì bìng sān zhōu dà yǔ
永昌二年十二月,幽、冀、并三州大雨。
míng dì tài níng yuán nián shí èr yuè yōu jì bìng sān zhōu dà xuě
明帝太宁元年十二月,幽、冀、并三州大雪。
èr nián sì yuè gēng zǐ jīng dū yǔ báo yàn què sǐ
二年四月庚子,京都雨雹,燕雀死。
sān nián sān yuè dīng chǒu yǔ xuě
三年三月丁丑,雨雪。
guǐ sì yǔn shuāng
癸巳,陨霜。
sì yuè dà yǔ báo
四月,大雨雹。
shì nián dì bēng xún yǒu sū jùn zhī luàn
是年,帝崩,寻有苏峻之乱。
chéng dì xián hé liù nián sān yuè guǐ wèi yǔ báo
成帝咸和六年三月癸未,雨雹。
shì shí dì yòu ruò zhèng zài dà chén
是时,帝幼弱,政在大臣。
jiǔ nián bā yuè chéng dū dà xuě
九年八月,成都大雪。
shì suì li xióng sǐ
是岁,李雄死。
xián kāng èr nián zhēng yuè dīng sì huáng hòu jiàn yú tài miào qí xī yǔ báo
咸康二年正月丁巳,皇后见于太庙,其夕雨雹。
kāng dì jiàn yuán yuán nián bā yuè dà xuě
康帝建元元年八月,大雪。
shì shí zhèng zài jiàng xiàng yīn qì shèng yě
是时,政在将相,阴气盛也。
liú xiàng yuē fán yǔ yīn yě xuě yòu yǔ zhī yīn yě
刘向曰:“凡雨阴也,雪又雨之阴也。
chū fēi qí shí pò jìn xiàng yě
出非其时,迫近象也。
mù dì yǒng hé èr nián bā yuè jì fāng dà xuě rén mǎ duō dòng sǐ
穆帝永和二年八月,冀方大雪,人马多冻死。
wǔ nián liù yuè lín zhāng bào fēng zhèn diàn yǔ báo dà rú shēng
五年六月,临漳暴风震电,雨雹,大如升。
shí nián wǔ yuè liáng zhōu xuě
十年五月,凉州雪。
míng nián bā yuè zhāng zuò fú hǎn hù jūn zhāng guàn lǜ sòng hùn děng gōng miè zuò gēng lì zhāng yào líng dì xuán jìng
明年八月,张祚枹罕护军张瓘率宋混等攻灭祚,更立张耀灵弟玄靓。
jīng fáng yì zhuàn yuē xià xuě jiè chén wéi luàn
京房《易传》曰:“夏雪,戒臣为乱。
cǐ qí luàn zhī yīng yě
”此其乱之应也。
shí yī nián sì yuè rén shēn shuò shuāng
十一年四月壬申朔,霜。
shí èr yuè wù wǔ léi
十二月戊午,雷。
jǐ wèi xuě
己未,雪。
shì shí dì yòu mǔ hòu chēng zhì zhèng zài dà chén yīn shèng gù yě
是时帝幼,母后称制,政在大臣,阴盛故也。
shēng píng èr nián zhēng yuè dà xuě
升平二年正月,大雪。
hǎi xī tài hé sān nián sì yuè yǔ báo zhé mù
海西太和三年四月,雨雹,折木。
xiào wǔ tài yuán èr nián sì yuè jǐ yǒu yǔ báo
孝武太元二年四月己酉,雨雹。
shí èr yuè dà xuě
十二月,大雪。
shì shí dì yòu zhèng zài jiàng xiàng yīn zhī shèng yě
是时帝幼,政在将相,阴之盛也。
shí èr nián sì yuè jǐ chǒu yǔ báo
十二年四月己丑,雨雹。
èr shí nián wǔ yuè guǐ mǎo shàng yú yǔ báo
二十年五月癸卯,上虞雨雹。
èr shí yī nián sì yuè dīng hài yǔ báo
二十一年四月丁亥,雨雹。
shì shí zhāng fū rén zhuān chǒng jí dì bào bēng zhào shù yóu zhī
是时,张夫人专宠,及帝暴崩,兆庶尤之。
shí èr yuè yǔ xuě èr shí sān rì
十二月,雨雪二十三日。
shì shí sì zhǔ yòu chōng zhǒng zǎi zhuān zhèng
是时嗣主幼冲,冢宰专政。
ān dì lóng ān èr nián sān yuè yǐ mǎo yǔ báo
安帝隆安二年三月乙卯,雨雹。
shì qiū wáng gōng yīn zhòng kān chēng bīng nèi wǔ zhōng jiē zhū zhī yě
是秋,王恭、殷仲堪称兵内侮,终皆诛之也。
yuán xìng èr nián shí èr yuè kù hán guò shèn
元兴二年十二月,酷寒过甚。
shì shí huán xuán cuàn wèi zhèng shì fán kē
是时,桓玄篡位,政事烦苛。
shí zhě yǐ wéi cháo zhèng shī zài shū huǎn xuán zé fǎn zhī yǐ kù
识者以为朝政失在舒缓,玄则反之以酷。
àn liú xiàng yuē zhōu shuāi wú hán suì qín miè wú yù nián
案刘向曰:“周衰无寒岁,秦灭无燠年。
cǐ zhī wèi yě
”说的就是这种情况。
sān nián zhēng yuè jiǎ shēn xiàn xuě yòu léi
三年正月甲申,霰雪又雷。
léi xiàn tóng shí jiē shī jié zhī yīng yě
雷霰同时,皆失节之应也。
sì yuè bǐng wǔ jiāng líng yǔ báo
四月丙午,江陵雨雹。
shì shí ān dì meng chen
是时,安帝蒙尘。
yì xī yuán nián sì yuè rén shēn yǔ báo
义熙元年四月壬申,雨雹。
shì shí sì fāng wèi yī zhēng gǔ rì jiè
是时,四方未一,钲鼓日戒。
wǔ nián sān yuè jǐ hài xuě shēn shù chǐ
五年三月己亥,雪,深数尺。
wǔ yuè guǐ sì lì yáng yǔ báo
五月癸巳,溧阳雨雹。
jiǔ yuè jǐ chǒu guǎng líng yǔ báo
九月己丑,广陵雨雹。
míng nián lú xún zhì cài zhōu
明年,卢循至蔡洲。
liù nián zhēng yuè bǐng yín xuě yòu léi
六年正月丙寅,雪又雷。
wǔ yuè rén shēn yǔ báo
五月壬申,雨雹。
bā nián sì yuè xīn wèi shuò yǔ báo
八年四月辛未朔,雨雹。
liù yuè guǐ hài yǔ báo dà fēng fà wū
六月癸亥,雨雹,大风发屋。
shì qiū zhū liú fán děng
是秋,诛刘蕃等。
shí nián sì yuè xīn mǎo yǔ báo
十年四月辛卯,雨雹。
léi zhèn
雷震
wèi míng dì jǐng chū zhōng luò yáng chéng dōng qiáo chéng xi luò shuǐ fú qiáo huán yíng tóng rì sān chù jù shí zhèn
魏明帝景初中,洛阳城东桥、城西洛水浮桥桓楹同日三处俱时震。
xún yòu zhèn xi chéng shàng hòu fēng mù fēi niǎo
寻又震西城上候风木飞鸟。
shí láo yì dà qǐ dì xún yàn jià
时劳役大起,帝寻晏驾。
wú sūn quán chì wū bā nián xià zhèn gōng mén zhù yòu jī nán jīn dà qiáo huán yíng
吴孙权赤乌八年夏,震宫门柱,又击南津大桥桓楹。
sūn liàng jiàn xìng yuán nián shí èr yuè shuò dà fēng zhèn diàn
孙亮建兴元年十二月朔,大风震电。
shì yuè yòu léi yǔ
是月,又雷雨。
yì tóng qián shuō liàng zhōng fèi
义同前说,亮终废。
wǔ dì tài kāng liù nián shí èr yuè jiǎ shēn shuò huái nán jùn zhèn diàn
武帝太康六年十二月甲申朔,淮南郡震电。
qī nián shí èr yuè jǐ hài pí líng léi diàn nán shā sī yán dū wèi dài liàng yǐ wén
七年十二月己亥,毗陵雷电,南沙司盐都尉戴亮以闻。
shí nián shí èr yuè guǐ mǎo lú jiāng jiàn ān léi diàn dà yǔ
十年十二月癸卯,庐江、建安雷电大雨。
huì dì yǒng kāng yuán nián liù yuè guǐ mǎo zhèn chóng yáng líng biāo xī nán wǔ bǎi bù biāo pò wèi qī shí piàn
惠帝永康元年六月癸卯,震崇阳陵标,西南五百步标破为七十片。
shì shí gǔ hòu xiàn hài dǐng fǔ chǒng shù sī qī yǔ hàn huán dì shí zhèn xiàn líng qǐn tóng shì yě
是时,贾后陷害鼎辅,宠树私戚,与汉桓帝时震宪陵寝同事也。
hòu zhōng zhū miè
后终诛灭。
yǒng xīng èr nián shí yuè dīng chǒu léi zhèn
永兴二年十月丁丑,雷震。
huái dì yǒng jiā sì nián shí yuè zhèn diàn
怀帝永嘉四年十月,震电。
mǐn dì jiàn xìng yuán nián shí yī yuè wù wǔ kuài jī dà yǔ zhèn diàn
愍帝建兴元年十一月戊午,会稽大雨震电。
jǐ sì yè chì qì yào yú xī běi
己巳夜,赤气曜于西北。
shì xī dà yǔ zhèn diàn
是夕,大雨震电。
gēng wǔ dà xuě
庚午,大雪。
àn liú tóng shuō léi yǐ èr yuè chū bā yuè rù
案刘同说,“雷以二月出,八月入。
jīn cǐ yuè zhèn diàn zhě yáng bù bì cáng yě
”今此月震电者,阳不闭藏也。
jì fā xiè ér míng rì biàn dà xuě jiē shī jié zhī yì yě
既发泄而明日便大雪,皆失节之异也。
shì shí liú cōng jiàn hào píng yáng li xióng chēng zhì yú shǔ jiǔ zhōu fú liè xī jīng gū wēi wèi jūn shī shí zhī xiàng yě
是时,刘聪僭号平阳,李雄称制于蜀,九州幅裂,西京孤微,为君失时之象也。
chì qì chì xiáng yě
赤气,赤祥也。
yuán dì tài xìng yuán nián shí yī yuè yǐ mǎo bào yǔ léi diàn
元帝太兴元年十一月乙卯,暴雨雷电。
yǒng chāng èr nián qī yuè gēng zǐ shuò léi zhèn tài jí diàn zhù
永昌二年七月庚子朔,雷震太极殿柱。
shí èr yuè kuài jī wú jùn léi zhèn diàn
十二月,会稽、吴郡雷震电。
chéng dì xián hé yuán nián shí yuè jǐ sì kuài jī jùn dà yǔ zhèn diàn
成帝咸和元年十月己巳,会稽郡大雨震电。
sān nián liù yuè xīn mǎo lín hǎi dà léi pò jùn fǔ nèi xiǎo wū zhù shí méi shā rén
三年六月辛卯,临海大雷,破郡府内小屋柱十枚,杀人。
jiǔ yuè èr rì rén wǔ lì dōng kuài jī léi diàn
九月二日壬午立冬,会稽雷电。
sì nián shí yī yuè wú jùn kuài jī dà zhèn diàn
四年十一月,吴郡、会稽大震电。
mù dì yǒng hé qī nián shí yuè rén wǔ léi yǔ zhèn diàn
穆帝永和七年十月壬午,雷雨震电。
shēng píng yuán nián shí yī yuè gēng xū léi
升平元年十一月庚戌,雷。
yǐ chǒu yòu léi
乙丑,又雷。
wǔ nián shí yuè gēng wǔ léi fā dōng nán fāng
五年十月庚午,雷发东南方。
xiào wǔ dì tài yuán wǔ nián liù yuè jiǎ yín léi zhèn hán zhāng diàn sì zhù bìng shā nèi shì èr rén
孝武帝太元五年六月甲寅,雷震含章殿四柱,并杀内侍二人。
shí nián shí èr yuè léi shēng zài nán fāng
十年十二月,雷声在南方。
shí sì nián qī yuè jiǎ yín léi zhèn shāo xuān yáng mén xi zhù
十四年七月甲寅,雷震,烧宣阳门西柱。
ān dì lóng ān èr nián jiǔ yuè rén chén léi yǔ
安帝隆安二年九月壬辰,雷雨。
yuán xìng sān nián yǒng ān huáng hòu zhì zì bā líng jiāng shè yí dǎo rù gōng tiān léi zhèn rén mǎ gè yī jù yì yān
元兴三年,永安皇后至自巴陵,将设仪导入宫,天雷震,人马各一俱殪焉。
yì xī sì nián shí yī yuè xīn mǎo shuò xī běi fāng jí fēng fā
义熙四年十一月辛卯朔,西北方疾风发。
guǐ chǒu léi
癸丑,雷。
wǔ nián liù yuè bǐng yín léi zhèn tài miào pò dōng chī wěi chè zhù yòu zhèn tài zǐ xī chí hé táng
五年六月丙寅,雷震太庙,破东鸱尾,彻柱,又震太子西池合堂。
shì shí dì bù qīn zhēng cháng gù tiān zhèn zhī míng jiǎn zōng miào yě
是时,帝不亲蒸尝,故天震之,明简宗庙也。
xī chí shì míng dì wèi tài zǐ shí suǒ zào cì gù hào tài zǐ chí
西池是明帝为太子时所造次,故号太子池。
jí ān dì duō bìng huàn wú sì gù tiān zhèn zhī míng wú hòu yě
及安帝多病,患无嗣,故天震之,明无后也。
liù nián zhēng yuè bǐng yín léi yòu xuě
六年正月丙寅,雷,又雪。
shí èr yuè rén chén dà léi
十二月壬辰,大雷。
jiǔ nián shí yī yuè jiǎ xū léi
九年十一月甲戌,雷。
yǐ hài yòu léi
乙亥,又雷。
gǔ yāo
鼓妖
huì dì yuán kāng jiǔ nián sān yuè yǒu shēng ruò niú chū xǔ chāng chéng
惠帝元康九年三月,有声若牛,出许昌城。
shí èr yuè fèi mǐn huái tài zǐ yōu yú xǔ gōng
十二月,废愍怀太子,幽于许宫。
míng nián gǔ hòu qiǎn huáng mén sūn lǜ shā tài zǐ jī yǐ yào chǔ shēng wén yú wài shì qí yīng yě
明年,贾后遣黄门孙虑杀太子,击以药杵,声闻于外,是其应也。
sū jùn zài lì yáng wài yíng jiāng jūn gǔ zì míng rú rén nòng gǔ zhě
苏峻在历阳外营,将军鼓自鸣,如人弄鼓者。
jùn shǒu zì pò zhī yuē wǒ xiāng tǔ shí yǒu cǐ zé chéng kōng yǐ
峻手自破之,曰:“我乡土时有此,则城空矣。
é ér zuò luàn yí miè cǐ tīng bù cōng zhī fá yě
”俄而作乱夷灭,此听不聪之罚也。
shí jì lóng mò luò yáng chéng xī běi jiǔ lǐ shí niú zài qīng shí fū shàng hū míng shēng wén sì shí lǐ
石季龙末,洛阳城西北九里,石牛在青石趺上,忽鸣,声闻四十里。
jì lóng qiǎn rén dǎ luò liǎng ěr jí wěi tiě dīng dīng sì jiǎo
季龙遣人打落两耳及尾,铁钉钉四脚。
xún ér jì lóng sǐ
寻而季龙死。
xiào wǔ tài yuán shí wǔ nián sān yuè jǐ yǒu shuò dōng běi fāng yǒu shēng rú léi
孝武太元十五年三月己酉朔,东北方有声如雷。
àn liú xiàng shuō yǐ wéi léi dāng tuō yú yún yóu jūn tuō yú chén
案刘向说,以为“雷当托于云,犹君托于臣。
wú yún ér léi cǐ jūn bù xù yú xià xià rén jiāng pàn zhī xiàng yě
无云而雷,此君不恤于下,下人将叛之象也。
jí dì bēng ér tiān xià jiàn luàn sūn ēn huán xuán jiāo líng jīng yì
”及帝崩而天下渐乱,孙恩、桓玄交陵京邑。
wú xīng cháng chéng xià jià shān yǒu shí gǔ zhǎng zhàng yú miàn jìng sān chǐ xǔ xià yǒu pán shí wèi zú míng zé shēng rú jīn gǔ sān wú yǒu bīng
吴兴长城夏架山有石鼓,长丈余,面迳三尺许,下有盘石为足,鸣则声如金鼓,三吴有兵。
zhì ān dì lóng ān zhōng dà míng hòu yǒu sūn ēn zhī luàn
至安帝隆安中大鸣,后有孙恩之乱。
yú niè
鱼孽
wèi qí wáng jiā píng sì nián wǔ yuè yǒu èr yú jí yú wǔ kù wū shàng cǐ yú niè yě
魏齐王嘉平四年五月,有二鱼集于武库屋上,此鱼孽也。
wáng sù yuē yú shēng yú shuǐ ér gāng yú wū jiè lín zhī wù shī qí suǒ yě
王肃曰:“鱼生于水,而亢于屋,介鳞之物,失其所也。
biān jiāng qí dài yǒu qì jiǎ zhī biàn hu
边将其殆有弃甲之变乎!
hòu guǒ yǒu dōng guān zhī bài
”后果有东关之败。
gàn bǎo yòu yǐ wéi gāo guì xiāng gōng bīng huò zhī yīng
干宝又以为高贵乡公兵祸之应。
èr shuō jiē yǔ bān gù zhǐ tóng
二说皆与班固旨同。
wǔ dì tài kāng zhōng yǒu lǐ yú èr jiàn wǔ kù wū shàng
武帝太康中,有鲤鱼二见武库屋上。
gàn bǎo yǐ wéi wǔ kù bīng fǔ yú yǒu lín jiá yì bīng lèi yě
干宝以为:“武库兵府,鱼有鳞甲,亦兵类也。
yú jì jí yīn wū shàng tài yáng yú jiàn wū shàng xiàng zhì yīn yǐ bīng gé zhī huò gàn tài yáng yě
鱼既极阴,屋上太阳,鱼见屋上,象至阴以兵革之祸干太阳也。
zhì huì dì chū zhū yáng jùn fèi tài hòu shǐ jiāo guǎn gé
至惠帝初,诛杨骏,废太后,矢交馆阁。
yuán kāng mò gǔ hòu bàng shā tài zǐ xún yì zhū fèi
元康末,贾后谤杀太子,寻亦诛废。
shí nián zhī jiān mǔ hòu zhī nán zài xīng shì qí yīng yě zì shì huò luàn gòu yǐ
十年之间,母后之难再兴,是其应也,自是祸乱构矣。
jīng fáng yì zhuàn yuē yú qù shuǐ fēi rù dào lù bīng qiě zuò
”京房《易传》曰:“鱼去水,飞入道路,兵且作。
huáng chóng
蝗虫
chūn qiū zhōng
《春秋》,螽。
liú xīn cóng jiè chóng zhī niè yǔ yú tóng zhàn
刘歆从介虫之孽,与鱼同占。
wèi wén dì huáng chū sān nián qī yuè jì zhōu dà huáng rén jī
魏文帝黄初三年七月,冀州大蝗,人饥。
àn cài yōng shuō huáng zhě zài shàng tān kē zhī suǒ zhì yě
案蔡邕说,“蝗者,在上贪苛之所致也”。
shì shí sūn quán guī shùn dì yīn qí yǒu xī líng zhī yì jǔ dà zhòng xí zhī quán suì bèi pàn yě
是时,孙权归顺,帝因其有西陵之役,举大众袭之,权遂背叛也。
wǔ dì tài shǐ shí nián liù yuè huáng
武帝泰始十年六月,蝗。
shì shí xún gǔ rèn zhèng jí hài gōng zhí
是时,荀、贾任政,疾害公直。
huì dì yǒng níng yuán nián jùn guó liù huáng
惠帝永宁元年,郡国六蝗。
huái dì yǒng jiā sì nián wǔ yuè dà huáng zì yōu bìng sī jì zhì yú qín yōng cǎo mù niú mǎ máo liè jiē jǐn
怀帝永嘉四年五月,大蝗,自幽、并、司、冀至于秦雍,草木牛马毛鬣皆尽。
shì shí tiān xià bīng luàn yú liè qián lí cún wáng suǒ jì wéi sī mǎ yuè gǒu xī ér yǐ
这时,天下战乱,侵夺平民百姓,能决定存亡的,衹有司马越、苟晞而已。
jìng wèi bào kè jīng lüè wú zhāng gù yǒu cǐ niè
竞为暴刻,经略无章,故有此孽。
mǐn dì jiàn xìng sì nián liù yuè dà huáng
愍帝建兴四年六月,大蝗。
qù suì liú yào pín gōng běi dì féng yì qū yǔn děng xī zhòng yù zhī zú wèi liú yào suǒ pò xī jīng suì kuì
去岁刘曜频攻北地、冯翊,麹允等悉众御之,卒为刘曜所破,西京遂溃。
wǔ nián dì zài píng yáng sī jì qīng yōng zhōng
五年,帝在平阳,司、冀、青、雍螽。
yuán dì tài xìng yuán nián liù yuè lán líng hé xiāng huáng hài hé jià
元帝太兴元年六月,兰陵合乡蝗,害禾稼。
yǐ wèi dōng guǎn huáng chóng zòng guǎng sān bǎi lǐ hài miáo jià
乙未,东莞蝗虫纵广三百里,害苗稼。
qī yuè dōng hǎi péng chéng xià pī lín huái sì jùn huáng chóng hài hé dòu
七月,东海、彭城、下邳、临淮四郡蝗虫害禾豆。
bā yuè jì qīng xú sān zhōu huáng shí shēng cǎo jǐn zhì yú èr nián
八月,冀、青、徐三州蝗,食生草尽,至于二年。
shì shí zhōng zhōu lún sàng bào luàn zī shén yě
是时,中州沦丧,暴乱滋甚也。
èr nián wǔ yuè huái líng lín huái huái nán ān fēng lú jiāng děng wǔ jùn huáng chóng shí qiū mài
二年五月,淮陵、临淮、淮南、安丰、庐江等五郡蝗虫食秋麦。
shì yuè guǐ chǒu xú zhōu jí yáng zhōu jiāng xī zhū jùn huáng wú jùn bǎi xìng duō è sǐ
是月癸丑,徐州及扬州江西诸郡蝗,吴郡百姓多饿死。
shì nián wáng dūn bìng lǐng jīng zhōu kē bào zhī xìn zì cǐ xìng yǐ
是年,王敦并领荆州,苛暴之衅自此兴矣。
xiào wǔ dì tài yuán shí wǔ nián bā yuè yǎn zhōu huáng
孝武帝太元十五年八月,兖州蝗。
shì shí mù róng shì bī hé nán zhēng shù bù yǐ gù yǒu sī niè
是时,慕容氏逼河南,征戍不已,故有斯孽。
shí liù nián wǔ yuè fēi huáng cóng nán lái jí táng yì xiàn jiè hài miáo jià
十六年五月,飞蝗从南来,集堂邑县界,害苗稼。
shì nián chūn fā jiāng zhōu bīng yíng jiá shì èr qiān rén jiā kǒu liù qī qiān pèi hù jūn jí dōng gōng hòu xún sàn wáng dài jìn
是年春,发江州兵营甲士二千人,家口六七千,配护军及东宫,后寻散亡殆尽。
yòu biān jiāng lián yǒu zhēng yì gù yǒu sī niè
又边将连有征役,故有斯孽。
shǐ huò
豕祸
wú sūn hào bǎo dǐng yuán nián yě shǐ rù yòu dà sī mǎ dīng fèng yíng cǐ shǐ huò yě
吴孙皓宝鼎元年,野豕入右大司马丁奉营,此豕祸也。
hòu fèng jiàn qiǎn gōng gǔ yáng wú gōng ér fǎn
后奉见遣攻谷阳,无功而反。
hào nù zhǎn qí dǎo jūn
皓怒,斩其导军。
jí jǔ dà zhòng běi chū fèng jí wàn yù děng xiāng wèi yuē ruò zhì huá lǐ bù dé bù gè zì hái yě
及举大众北出,奉及万彧等相谓曰:“若至华里,不得不各自还也。
cǐ móu xiè fèng shí suī yǐ sǐ hào zhuī tǎo gǔ yáng shì shā qí zi wēn jiā shǔ jiē yuǎn xǐ shǐ huò zhī yīng yě
”此谋泄,奉时虽已死,皓追讨谷阳事,杀其子温,家属皆远徙,豕祸之应也。
gōng suì yuē shān yě zhī shòu lái rù gōng shì gōng shì jiāng kōng yòu qí xiàng yě
龚遂曰,“山野之兽,来入宫室,宫室将空”,又其象也。
huái dì yǒng jiā zhōng shòu chūn chéng nèi yǒu shǐ shēng liǎng tóu ér bù huó
怀帝永嘉中,寿春城内有豕生两头而不活。
zhōu fù qǔ ér guān zhī shí shí zhě yún shǐ běi fāng chù hú dí xiàng
周馥取而观之,时识者云:“豕,北方畜,胡狄象。
liǎng tóu zhě wú shàng yě
两头者,无上也。
shēng ér sǐ bù suí yě
生而死,不遂也。
tiān jiè ruò yuē wù shēng zhuān lì zhī móu jiāng zì zhì qīng fù yě
天戒若曰,勿生专利之谋,将自致倾覆也。
zhōu fù bù wù suì yù yíng tiān zǐ lìng zhū hóu é wèi yuán dì suǒ bài shì qí yīng yě
”周馥不寤,遂欲迎天子令诸侯,俄为元帝所败,是其应也。
shí lè yì xún dù huái bǎi xìng sǐ zhě shí yǒu qí jiǔ
石勒亦寻渡淮,百姓死者十有其九。
yuán dì jiàn wǔ yuán nián yǒu shǐ shēng bā zú cǐ tīng bù cōng zhī fá yòu suǒ rèn yá yě
元帝建武元年,有豕生八足,此听不聪之罚,又所任邪也。
shì hòu yǒu liú wěi zhī biàn
是后有刘隗之变。
chéng dì xián hé liù nián liù yuè qián táng rén jiā jiā shǐ chǎn liǎng zi ér jiē rén miàn rú hú rén zhuàng qí shēn yóu shǐ
成帝咸和六年六月,钱唐人家豭豕产两子,而皆人面,如胡人状,其身犹豕。
jīng fáng yì yāo yuē shǐ shēng rén tóu shǐ shēn zhě wēi qiě luàn
京房《易妖》曰:“豕生人头豕身者,危且乱。
jīn cǐ jiā shǐ ér chǎn yì zhī shèn zhě yě
今此豭豕而产,异之甚者也。
xiào wǔ dì tài yuán shí nián sì yuè jīng dū yǒu tún yī tóu èr jí bā zú
孝武帝太元十年四月,京都有豚一头二脊八足。
shí sān nián jīng dū rén jiā shǐ chǎn zǐ yī tóu èr shēn bā zú bìng yǔ jiàn wǔ tóng yāo yě
十三年,京都人家豕产子,一头二身八足,并与建武同妖也。
shì hòu zǎi xiàng shěn xù bù xù cháo zhèng jìn xí yòng shì jiàn luàn guó gāng zhì yú dà huài yě
是后,宰相沈酗,不恤朝政,近习用事,渐乱国纲,至于大坏也。
hēi shěng hēi xiáng
黑眚黑祥
xiào huái dì yǒng jiā wǔ nián shí èr yuè hēi qì sì sài jìn hēi xiáng yě
孝怀帝永嘉五年十二月,黑气四塞,近黑祥也。
dì xún lún xiàn wáng shì qiū xū shì qí yīng yě
帝寻沦陷,王室丘墟,是其应也。
mǐn dì jiàn xìng èr nián zhēng yuè jǐ yǐ shuò hēi wù zhe rén rú mò lián yè wǔ rì nǎi zhǐ cǐ jìn hēi xiáng yě
愍帝建兴二年正月己已朔,黑雾著人如墨,连夜,五日乃止,此近黑祥也。
qí sì nián dì jiàng liú yào
其四年,帝降刘曜。
yuán dì yǒng chāng yuán nián shí yuè jīng shī dà wù hēi qì bì tiān rì yuè wú guāng
元帝永昌元年十月,京师大雾,黑气蔽天,日月无光。
shí yī yuè dì bēng
十一月,帝崩。
huǒ lì shuǐ
火沴水
wǔ dì tài kāng wǔ nián liù yuè rèn chéng lǔ guó chí shuǐ jiē chì rú xuè
武帝太康五年六月,任城、鲁国池水皆赤如血。
àn liú xiàng shuō jìn shuǐ lì shuǐ tīng zhī bù cōng zhī fá yě
案刘向说,近水沴水,听之不聪之罚也。
jīng fáng yì zhuàn yuē jūn yín yú sè xián rén qián guó jiā wēi jué yì shuǐ liú chì
京房《易传》曰:“君淫于色,贤人潜,国家危,厥异水流赤。
mù dì shēng píng sān nián èr yuè liáng zhōu chéng dōng chí zhōng yǒu huǒ
穆帝升平三年二月,凉州城东池中有火。
sì nián sì yuè gū zāng zé shuǐ zhōng yòu yǒu huǒ
四年四月,姑臧泽水中又有火。
cǐ huǒ lì shuǐ zhī yāo yě
此火沴水之妖也。
míng nián zhāng tiān xī shā zhōng hù jūn zhāng yōng
明年,张天锡杀中护军张邕。
yōng zhí zhèng zhī rén yě
邕,执政之人也。
ān dì yuán xìng èr nián shí yuè qián táng lín píng hú shuǐ chì huán xuán fěng wú jùn shǐ yán kāi chú yǐ wéi jǐ ruì é ér huán xuán bài
安帝元兴二年十月,钱唐临平湖水赤,桓玄讽吴郡使言开除以为己瑞,俄而桓玄败。
chuán yuē sī xīn zhī bù róng shì wèi bù shèng jué jiù yǔ mào jué fá héng fēng jué jí xiōng duǎn shé
《传》曰:“思心之不容,是谓不圣,厥咎{雨瞀},厥罚恒风,厥极凶短折。
shí zé yǒu zhī yè zhī yāo shí zé yǒu huá niè shí zé yǒu niú huò shí zé yǒu xīn fù zhī kē shí zé yǒu huáng shěng huáng xiáng shí zé yǒu jīn mù shuǐ huǒ lì tǔ
时则有脂夜之妖,时则有华孽,时则有牛祸,时则有心腹之疴,时则有黄眚黄祥,时则有金木水火沴土。
sī xīn bù róng shì wèi bù shèng
”思心不容,是谓不圣。
sī xīn zhě xīn sī lǜ yě
思心者,心思虑也。
róng kuān yě
容,宽也。
kǒng zǐ yuē jū shàng bù kuān wú hé yǐ guān zhī zāi
孔子曰:“居上不宽,吾何以观之哉!
yán shàng bù kuān dà bāo róng chén xià zé bù néng jū shèng wèi
”言上不宽大包容,臣下则不能居圣位。
mào yán shì tīng yǐ xīn wéi zhǔ sì jìn jiē shī zé qū yǔ mào wú shí gù qí jiù yǔ mào yě
貌言视听,以心为主,四进皆失,则区{雨瞀}无识,故其咎{雨瞀}也。
yǔ hàn hán yù yì yǐ fēng wèi běn sì qì jiē luàn gù qí fá héng fēng yě
雨旱寒燠,亦以风为本,四气皆乱,故其罚恒风也。
héng fēng shāng wù gù qí jí xiōng duǎn shé yě
恒风伤物,故其极凶短折也。
shāng rén yuē xiōng qín shòu yuē duǎn cǎo mù yuē zhé
伤人曰凶,禽兽曰短,草木曰折。
yī yuē xiōng yāo yě
一曰,凶,夭也;
xiōng sàng dì yuē duǎn fù sāng zǐ yuē zhé
兄丧弟曰短,父丧子曰折。
zài rén fù zhōng féi ér bāo guǒ xīn zhě zhī yě
在人,腹中肥而包裹心者,脂也。
xīn qū yǔ mào zé míng huì gù yǒu zhī yè zhī yāo
心区{雨瞀}则冥晦,故有脂夜之妖。
yī yuē yǒu zhī wù ér yè wèi yāo ruò zhī yè wū rén yī yín zhī xiàng yě
一曰,有脂物而夜为妖,若脂夜污人衣,淫之象也。
yī yuē yè yāo zhě yún fēng bìng qǐ ér yǎo míng gù yǔ cháng fēng tóng xiàng yě
一曰,夜妖者,云风并起而杳冥,故与常风同象也。
wēn ér fēng zé shēng míng tè yǒu luǒ chóng zhī niè
温而风则生螟螣,有裸虫之孽。
liú xiàng yǐ wéi yú yì xùn wèi fēng wèi mù
刘向以为:“于《易》,《巽》为风,为木。
guà zài sān yuè sì yuè jì yáng ér zhì zhǔ mù zhī huā shí
卦在三月四月,继阳而治,主木之华实。
fēng qì shèng zhì qiū dōng mù fù huá gù yǒu huá niè
风气盛至,秋冬木复华,故有华孽。
yī yuē dì qì shèng tóng qiū dōng fù huá
”一曰,地气盛同秋冬复华。
yī yuē huá zhě sè yě tǔ wèi nèi shì wèi nǚ niè yě
一曰,华者色也,土为内事,谓女孽也。
yú yì kūn wèi tǔ wèi niú
于《易》,《坤》为土,为牛。
niú dà xīn ér bù néng sī lǜ xīn qì huǐ gù yǒu niú huò
牛大心而不能思虑,心气毁,故有牛祸。
yī yuē niú duō sǐ jí wèi guài yì shì yě
一曰,牛多死及为怪,亦是也。
jí rén zé duō bìng xīn fù zhě gù yǒu xīn fù zhī kē
及人,则多病心腹者,故有心腹之疴。
tǔ sè huáng gù yǒu huáng shěng huáng xiáng
土色黄,故有黄眚黄祥。
fán sī xīn shāng zhě bìng tǔ qì
凡思心伤者,病土气;
tǔ qì bìng zé jīn mù shuǐ huǒ lì zhī gù yuē shí zé yǒu jīn mù shuǐ huǒ lì tǔ
土气病,则金木水火沴之,故曰时则有金木水火沴土。
bù yán wéi ér dú yuē shí zé yǒu zhě fēi yī chōng qì suǒ lì míng qí yì dà yě
不言“惟”而独曰“时则有”者,非一冲气所沴,明其异大也。
qí jí xiōng duǎn shé zhě shùn zhī qí fú yuē kǎo zhōng mìng
其极凶短折者,顺之,其福曰考终命。
liú xīn sī xīn chuán yuē shí yǒu luǒ chóng zhī niè wèi míng tè zhī shǔ yě
刘歆《思心传》曰:“时有臝虫之孽,谓螟螣之属也。
shù zhēng héng fēng
庶征恒风
wèi qí wáng zhèng shǐ jiǔ nián shí yī yuè dà fēng shù shí rì fà wū zhé shù
魏齐王正始九年十一月,大风数十日,发屋折树。
shí èr yuè wù wǔ huì yóu shén dòng tài jí dōng gé
十二月戊午晦尤甚,动太极东阁。
jiā píng yuán nián zhēng yuè rén chén shuò xī běi dà fēng fà wū zhé shù mù hūn chén bì tiān
嘉平元年正月壬辰朔,西北大风,发屋折树木,昏尘蔽天。
àn guǎn lù shuō cǐ wéi shí xíng dà chén zhí zhèng zhī yōu yě
案管辂说,此为时刑大臣,执政之忧也。
shì shí cáo shuǎng qū yǔ mào zì zhuān jiāo jiàn guò dù tiān jiè shù jiàn zhōng bù gǎi gé cǐ sī xīn bù ruì héng fēng zhī fá yě
是时,曹爽区{雨瞀}自专,骄僭过度,天戒数见,终不改革,此思心不睿,恒风之罚也。
hòu yú xún ér shuǎng děng zhū miè
后逾旬而爽等诛灭。
jīng fáng yì zhuàn yuē zhòng nì tóng zhì zhì dé nǎi qián jué yì fēng
京房《易传》曰:“众逆同志,至德乃潜,厥异风。
qí fēng yě xíng bù jiě wù bù zhǎng yǔ xiǎo ér shāng
其风也,行不解,物不长,雨小而伤。
zhèng bèi dé yǐn cí wèi luàn jué fēng xiān fēng bù yǔ dà fēng bào qǐ fà wū zhé mù
政悖德隐兹谓乱,厥风先风不雨,大风暴起,发屋折木。
shǒu yì bù jìn cí wèi mào jué fēng yǔ yún jù qǐ zhé wǔ gǔ jīng
守义不进兹谓眊,厥风与云俱起,折五谷茎。
chén yì shàng zhèng cí wèi bù shùn jué fēng dà biāo fā wū
臣易上政兹谓不顺,厥风大飙发屋。
fù liǎn bù lǐ cí wèi huò jué fēng jué jīng jì zhǐ jí wēn wēn jí chóng
赋敛不理兹谓祸,厥风绝经纪,止即温,温即虫。
hóu zhuān fēng cí wèi bù tǒng jué fēng jí ér shù bù yáo gǔ bù chéng
侯专封兹谓不统,厥风疾而树不摇,谷不成。
pì bù sī dào lì zī wèi wú zé jué fēng bù yáo mù hàn wú yún shāng hé
辟不思道利兹谓无泽,厥风不摇木,旱无云,伤禾。
gōng cháng yú lì zī wèi luàn jué fēng wēi ér wēn shēng chóng huáng hài wǔ gǔ
公常于利兹谓乱,厥风微而温,生虫蝗,害五谷。
qì zhèng zuò yín cí wèi huò jué fēng wēn míng chóng qǐ hài yǒu yì rén zhī wù
弃政作淫兹谓惑,厥风温,螟虫起,害有益人之物。
zhū hóu bù cháo cí wèi pàn jué fēng wú héng dì biàn chì yǔ shā rén
诸侯不朝兹谓畔,厥风无恒,地变赤,雨杀人。
wú sūn quán tài yuán yuán nián bā yuè shuò dà fēng jiāng hǎi yǒng yì píng dì shuǐ shēn bā chǐ bá gāo líng shù èr qiān zhū shí bēi cuō dòng wú chéng liǎng mén fēi luò
吴孙权太元元年八月朔,大风,江海涌溢,平地水深八尺,拔高陵树二千株,石碑蹉动,吴城两门飞落。
àn huá hé duì yì fán fù zhòng qū yǔ mào bù róng zhī fá yě
案华核对,役繁赋重,区{雨瞀}不容之罚也。
míng nián quán hōng
明年,权薨。
sūn liàng jiàn xìng yuán nián shí èr yuè bǐng shēn dà fēng zhèn diàn
孙亮建兴元年十二月丙申,大风震电。
shì suì wèi qiǎn dà zhòng sān dào lái gōng zhū gě kè pò qí dōng xīng jūn èr jūn yì tuì
是岁,魏遣大众三道来攻,诸葛恪破其东兴军,二军亦退。
míng nián kè yòu gōng xīn chéng sàng zhòng tài bàn hái fú zhū
明年,恪又攻新城,丧众太半,还,伏诛。
sūn xiū yǒng ān yuán nián shí yī yuè jiǎ wǔ fēng sì zhuǎn wǔ fù méng wù lián rì
孙休永安元年十一月甲午,风四转五复,蒙雾连日。
shì shí sūn chēn yī mén wǔ hòu quán qīng wú zhǔ fēng wù zhī zāi yǔ hàn wǔ hòu dīng fu tóng yīng yě
是时,孙𬘭一门五侯,权倾吴主,风雾之灾,与汉五侯、丁、傅同应也。
shí èr yuè dīng mǎo yè yǒu dà fēng fā mù yáng shā
十二月丁卯夜,有大风,发木扬沙。
míng rì chēn zhū
明日,𬘭诛。
wǔ dì tài shǐ wǔ nián wǔ yuè xīn mǎo shuò guǎng píng dà fēng zhé mù
武帝泰始五年五月辛卯朔,广平大风,折木。
xián níng yuán nián wǔ yuè xià pī guǎng líng dà fēng huài qiān yú jiā zhé shù mù
咸宁元年五月,下邳、广陵大风,坏千余家,折树木。
qí yuè jiǎ shēn guǎng líng sī wú xià pī dà fēng zhé mù
其月甲申,广陵、司吾、下邳大风,折木。
sān nián bā yuè hé jiān dà fēng zhé mù
三年八月,河间大风,折木。
tài kāng èr nián wǔ yuè jǐ nán bào fēng zhé mù shāng mài
太康二年五月,济南暴风,折木,伤麦。
liù yuè gāo píng dà fēng zhé mù fā huài dǐ gé sì shí yú qū
六月,高平大风,折木,发坏邸阁四十余区。
qī yuè shàng dǎng yòu dà fēng shāng qiū jia
七月,上党又大风,伤秋稼。
bā nián liù yuè jùn guó bā dà fēng
八年六月,郡国八大风。
jiǔ nián zhēng yuè jīng dū fēng báo fà wū bá shù
九年正月,京都风雹,发屋拔树。
hòu èr nián gōng chē yàn jià
后二年,宫车晏驾。
huì dì yuán kāng sì nián liù yuè dà fēng yǔ bá mù
惠帝元康四年六月,大风雨,拔木。
wǔ nián sì yuè gēng yín yè bào fēng chéng dōng qú bō làng shā rén
五年四月庚寅夜,暴风,城东渠波浪杀人。
qī yuè xià pī dà fēng huài lú shè
七月,下邳大风,坏庐舍。
jiǔ yuè yàn mén xīn xīng tài yuán shàng dǎng zāi fēng shāng jia
九月,雁门、新兴、太原、上党灾风伤稼。
míng nián dī qiāng fǎn pàn dà bīng xi tǎo
明年,氐羌反叛,大兵西讨。
jiǔ nián liù yuè biāo fēng chuī gǔ mì cháo fú fēi shù bǎi zhàng
九年六月,飙风吹贾谧朝服飞数百丈。
míng nián mì zhū
明年,谧诛。
shí yī yuè jiǎ zǐ shuò jīng dū lián dà fēng fà wū zhé mù
十一月甲子朔,京都连大风,发屋折木。
shí èr yuè mǐn huái tài zǐ fèi yōu yú xǔ chāng
十二月,愍怀太子废,幽于许昌。
yǒng kāng yuán nián èr yuè dà fēng bá mù
永康元年二月,大风拔木。
sān yuè mǐn huái bèi hài
三月,愍怀被害。
jǐ mǎo sàng jiù fā xǔ chāng hái luò
己卯,丧柩发许昌还洛。
shì rì yòu dà fēng léi diàn wéi gài fēi liè
是日,又大风雷电,帏盖飞裂。
sì yuè zhāng huá dì shè biāo fēng qǐ zhé mù fēi zēng zhé zhóu liù qī
四月,张华第舍飙风起,折木飞缯,折轴六七。
shì yuè huá yù hài
是月,华遇害。
shí yī yuè wù wǔ shuò dà fēng cóng xī běi lái zhé mù fēi shā shí liù rì zhǐ
十一月戊午朔,大风从西北来,折木飞沙石,六日止。
míng nián zhēng yuè zhào wáng lún cuàn wèi
明年正月,赵王伦篡位。
yǒng níng yuán nián bā yuè jùn guó sān dà fēng
永宁元年八月,郡国三大风。
yǒng xīng yuán nián zhēng yuè yǐ chǒu xī běi dà fēng
永兴元年正月乙丑,西北大风。
zhào wáng lún jiàn shǐ yuán nián zhēng yuè guǐ yǒu zhào tǔ lún cí tài miào zāi fēng bào qǐ chén sì hé
赵王伦建始元年正月癸酉,赵土伦祠太庙,灾风暴起,尘四合。
qí nián sì yuè lún fú gū
其年四月,伦伏辜。
yuán dì yǒng chāng yuán nián qī yuè bǐng yín dà fēng bá mù wū wǎ jiē fēi
元帝永昌元年七月丙寅,大风拔木,屋瓦皆飞。
bā yuè bào fēng huài wū bá yù dào liǔ shù bǎi yú zhū
八月,暴风坏屋,拔御道柳树百余株。
qí fēng zòng héng wú cháng ruò fēng zì bā fāng lái zhě
其风纵横无常,若风自八方来者。
shì shí wáng dūn zhuān quán hài shàng shū lìng diāo xié pú yè zhōu yǐ děng gù fēng zòng héng ruò fēi yī chù yě
是时,王敦专权,害尚书令刁协、仆射周𫖮等,故风纵横若非一处也。
cǐ chén yì shàng zhèng zhū hóu bù cháo zhī fá yě
此臣易上政,诸侯不朝之罚也。
shí yī yuè gōng chē yàn jià
十一月,宫车晏驾。
chéng dì xián kāng sì nián sān yuè rén chén chéng dū dà fēng fà wū zhé mù
成帝咸康四年三月壬辰,成都大风,发屋折木。
sì yuè li shòu xí shā li qī zì lì
四月,李寿袭杀李期,自立。
mù dì shēng píng yuán nián bā yuè dīng wèi cè lì huáng hòu hé shì
穆帝升平元年八月丁未,策立皇后何氏。
shì rì jí fēng
是日,疾风。
hòu huán xuán cuàn wèi nǎi jiàng hòu wèi líng líng xiàn jūn bù ruì zhī fá yě
后桓玄篡位,乃降后为零陵县君,不睿之罚也。
wǔ nián zhēng yuè wù xū shuò jí fēng
五年正月戊戌朔,疾风。
hǎi xī gōng tài hé liù nián èr yuè dà fēng xùn jí shì nián bèi fèi
海西公太和六年二月,大风迅急,是年被废。
xiào wǔ dì níng kāng yuán nián sān yuè jīng dū dà fēng huǒ dà qǐ
孝武帝宁康元年三月,京都大风,火大起。
shì shí huán wēn rù cháo zhì zài líng shàng dì yòu yòu shǎo rén huái yōu kǒng sī bù ruì zhī zhēng yě
是时,桓温入朝,志在陵上,帝又幼少,人怀忧恐,斯不睿之征也。
sān nián sān yuè wù shēn shuò bào fēng xùn qǐ cóng chǒu shàng lái xū yú nì zhuǎn cóng zǐ shàng lái fēi shā yáng lì
三年三月戊申朔,暴风迅起,从丑上来,须臾逆转,从子上来,飞沙扬砾。
tài yuán èr nián èr yuè yǐ chǒu shuò bào fēng zhé mù
太元二年二月乙丑朔,暴风折木。
rùn sān yuè jiǎ zǐ shuò bào fēng jí yǔ jù zhì fà wū zhé mù
闰三月甲子朔,暴风疾雨俱至,发屋折木。
sān nián liù yuè cháng ān dà fēng bá fú jiān gōng zhōng shù
三年六月,长安大风,拔苻坚宫中树。
qí hòu jiān zài nán fá suì yǒu féi shuǐ zhī bài shēn lù guó wáng
其后,坚再南伐,遂有淝水之败,身戮国亡。
sì nián bā yuè yǐ wèi bào fēng yáng shā shí
四年八月乙未,暴风扬沙石。
shí èr nián zhēng yuè rén zǐ yè bào fēng
十二年正月壬子夜,暴风。
qī yuè jiǎ chén dà fēng zhé mù
七月甲辰,大风折木。
shí sān nián shí èr yuè yǐ wèi dà fēng zhòu huì
十三年十二月乙未,大风,昼晦。
qí hòu dì bēng ér zhū hóu wéi mìng quán duó yú yuán xiǎn huò chéng yú huán xuán shì qí yīng yě
其后帝崩而诸侯违命,权夺于元显,祸成于桓玄,是其应也。
shí qī nián liù yuè yǐ mǎo dà fēng zhé mù
十七年六月乙卯,大风折木。
ān dì yuán xìng èr nián èr yuè jiǎ chén yè dà fēng yǔ dà háng mén wū wǎ fēi luò
安帝元兴二年二月甲辰夜,大风雨,大航门屋瓦飞落。
míng nián huán xuán cuàn wèi yóu cǐ mén rù
明年,桓玄篡位,由此门入。
sān nián zhēng yuè huán xuán chū yóu dà háng nán piāo fēng fēi qí bēi ní gài jīng sān yuè ér xuán bài guī jiāng líng
三年正月,桓玄出游大航南,飘风飞其卑𫐐盖,经三月而玄败归江陵。
wǔ yuè jiāng líng yòu dà fēng zhé mù
五月,江陵又大风折木。
shì yuè huán xuán bài yú zhēng róng zhōu shēn yì tú liè
是月,桓玄败于峥嵘洲,身亦屠裂。
shí yī yuè dīng yǒu dà fēng jiāng líng duō sǐ zhě
十一月丁酉,大风,江陵多死者。
yì xī sì nián shí yī yuè xīn mǎo shuò xī běi jí fēng qǐ
义熙四年十一月辛卯朔,西北疾风起。
wǔ nián rùn shí yuè dīng hài dà fēng fà wū
五年闰十月丁亥,大风发屋。
míng nián lú xún zhì cài zhōu
明年,卢循至蔡洲。
liù nián wǔ yuè rén shēn dà fēng bá běi jiāo shù shù jǐ bǎi nián yě
六年五月壬申,大风拔北郊树,树几百年也。
bìng chuī láng yá yáng zhōu èr shè táng dǎo huài
并吹琅邪、扬州二射堂倒坏。
shì rì lú xún dà jiàn piào méi
是日,卢循大舰漂没。
jiǎ xū yòu fēng fà wū zhé mù
甲戌,又风,发屋折木。
shì dōng wáng shī nán tǎo
是冬,王师南讨。
jiǔ nián zhēng yuè dà fēng bái mǎ sì fú tú shā zhù zhé huài
九年正月,大风,白马寺浮图刹柱折坏。
shí nián sì yuè jǐ chǒu shuò dà fēng bá mù
十年四月己丑朔,大风拔木。
liù yuè xīn hài dà fēng bá mù
六月辛亥,大风拔木。
qī yuè huái běi dà fēng huài lú shè
七月,淮北大风,坏庐舍。
míng nián xi tǎo sī mǎ xiū zhī yīng
明年,西讨司马休之应。
yè yāo
夜妖
wèi gāo guì xiāng gōng zhèng yuán èr nián zhēng yuè wù xū jǐng dì tǎo guàn qiū jiǎn dà fēng huì míng xíng zhě jiē dùn fú jìn yè yāo yě
魏高贵乡公正元二年正月戊戌,景帝讨毌丘俭,大风晦暝,行者皆顿伏,近夜妖也。
liú xiàng yuē zhèng zhòu ér míng yīn wèi yáng chén zhì jūn yě
刘向曰:“正昼而暝,阴为阳,臣制君也。
yuán dì jǐng yuán sān nián shí yuè jīng dū dà zhèn zhòu huì cǐ yè yāo yě
元帝景元三年十月,京都大震,昼晦,此夜妖也。
bān gù yuē yè yāo zhě yún fēng bìng qǐ ér yǎo míng gù yǔ cháng fēng tóng xiàng yě
班固曰:“夜妖者,云风并起而杳冥,故与常风同象也。
liú xiàng chūn qiū shuō yún tiān jiè ruò yuē wù shǐ dài fū shì guān jiàng lìng zhuān shì
”刘向《春秋说》云:“天戒若曰,勿使大夫世官,将令专事。
míng huì gōng shì bēi yǐ
暝晦,公室卑矣。
wèi jiàn cǐ yāo jìn yǒu tiān xià zhī yīng yě
”魏见此妖,晋有天下之应也。
huái dì yǒng jiā sì nián shí yuè xīn mǎo zhòu hūn zhì yú gēng zǐ cǐ yè yāo yě
怀帝永嘉四年十月辛卯,昼昏,至于庚子,此夜妖也。
hòu nián liú yào kòu luò chuān wáng shī pín wèi zéi suǒ bài dì meng chen yú píng yáng
后年,刘曜寇洛川,王师频为贼所败,帝蒙尘于平阳。
xiào wǔ dì tài yuán shí sān nián shí èr yuè yǐ wèi dà fēng huì míng
孝武帝太元十三年十二月乙未,大风晦暝。
qí hòu dì bēng ér zhū hóu wéi mìng gān gē nèi wǔ quán duó yú yuán xiǎn huò chéng yú huán xuán
其后帝崩,而诸侯违命,干戈内侮,权夺于元显,祸成于桓玄。
luǒ chóng zhī niè
臝虫之孽
jīng fáng yì zhuàn yuē chén ān lù wèi cí wèi tān jué zāi chóng shí gēn
京房《易传》曰:“臣安禄位兹谓贪,厥灾虫食根。
dé wú cháng cí wèi fán chóng shí yè
德无常兹谓烦,虫食叶。
bù chù wú dé chóng shí běn
不绌无德,虫食本。
yǔ dōng zuò zhēng cí wèi bù shí chóng shí jīng
与东作争兹谓不时,虫食茎。
bì è shēng niè chóng shí xīn
蔽恶生孽,虫食心。
wǔ dì xián níng yuán nián qī yuè jùn guó míng
武帝咸宁元年七月,郡国螟。
jiǔ yuè
九月。
qīng zhōu yòu míng
青州又螟。
shì yuè jùn guó yǒu qīng chóng shí qí hé jià
是月,郡国有青虫食其禾稼。
sì nián sī jì yǎn yù jīng yáng jùn guó èr shí míng
四年,司、冀、兖、豫、荆、扬郡国二十螟。
tài kāng sì nián kuài jī péng qí jí xiè jiē huà wèi shǔ shén zhòng fù dà shí dào wèi zāi
太康四年,会稽彭蜞及蟹皆化为鼠,甚众,复大食稻为灾。
jiǔ nián bā yuè jùn guó èr shí sì míng
九年八月,郡国二十四螟。
jiǔ yuè chóng yòu shāng qiū jia
九月,虫又伤秋稼。
shì shí dì tīng chán yú chǒng rèn gǔ chōng yáng jùn gù yǒu chóng huáng zhī zāi bù chù wú dé zhī fá
是时,帝听谗谀,宠任贾充、杨骏,故有虫蝗之灾,不绌无德之罚。
huì dì yuán kāng sān nián jiǔ yuè dài fāng děng liù xiàn míng shí hé yè jǐn
惠帝元康三年九月,带方等六县螟,食禾叶尽。
yǒng níng yuán nián qī yuè liáng yì liáng sān zhōu míng
永宁元年七月,梁、益、凉三州螟。
shì shí qí wáng jiǒng zhí zhèng tān kē zhī yīng yě
是时,齐王冏执政,贪苛之应也。
shí yuè nán ān bā xī jiāng yáng tài yuán xīn xīng běi hǎi qīng chóng shí hé yè shèn zhě shí shāng wǔ liù
十月,南安、巴西、江阳、太原、新兴、北海青虫食禾叶,甚者十伤五六。
shí èr yuè jùn guó liù míng
十二月,郡国六螟。
niú huò
牛祸
wǔ dì tài kāng jiǔ nián yōu zhōu sài běi yǒu sǐ niú tóu yǔ jìn niú huò yě
武帝太康九年,幽州塞北有死牛头语,近牛祸也。
shì shí dì duō jí bìng shēn yǐ hòu shì wéi niàn ér tuō fù bù yǐ zhì gōng sī mào luàn zhī yīng yě
是时,帝多疾病,深以后事为念,而托付不以至公,思瞀乱之应也。
àn shī kuàng yuē yuàn dú dòng yú rén
案师旷曰:“怨讟动于人。
zé yǒu fēi yán zhī wù ér yán
则有非言之物而言。
yòu qí yì yě
”又其义也。
jīng fáng yì zhuàn yuē shā wú zuì niú shēng yāo
京房《易传》曰:“杀无罪,牛生妖。
huì dì tài ān zhōng jiāng xià zhāng chěng suǒ chéng niú yán yuē tiān xià luàn chéng wǒ hé zhī
惠帝太安中,江夏张骋所乘牛言曰:“天下乱,乘我何之!
chěng jù ér hái quǎn yòu yán yuē guī hé zǎo yě
”骋惧而还,犬又言曰:“归何早也?
xún hòu niú yòu rén lì ér xíng
”寻后牛又人立而行。
chěng shǐ shàn bǔ zhě guà zhī wèi yuē tiān xià jiāng yǒu bīng luàn wèi huò fēi zhǐ yī jiā
骋使善卜者卦之,谓曰:“天下将有兵乱,为祸非止一家。
qí nián zhāng chāng fǎn xiān lüè jiāng xià chěng wèi jiàng shuài yú shì wǔ zhōu cán luàn chěng yì zú miè
”其年,张昌反,先略江夏,骋为将帅,于是五州残乱,骋亦族灭。
jīng fáng yì zhuàn yuē niú néng yán rú qí yán zhàn jí xiōng
京房“易传”曰:“牛能言,如其言占吉凶。
yì méng qì shū yuē rén jūn bù hǎo shì zǒu mǎ bèi wén xiù quǎn láng shí rén shí zé yǒu liù chù tán yán
”《易萌气枢》曰:“人君不好士,走马被文绣,犬狼食人食,则有六畜谈言。
shí tiān zǐ zhū hóu bù yǐ huì xià wèi wu yòu qí yīng yě
”时天子诸侯不以惠下为务,又其应也。
yuán dì jiàn wǔ yuán nián qī yuè jìn líng chén mén cái niú shēng dú yī tǐ liǎng tóu
元帝建武元年七月,晋陵陈门才牛生犊,一体两头。
àn jīng fáng yì zhuàn yán niú shēng zǐ èr shǒu yī shēn tiān xià jiāng fēn zhī xiàng yě
案京房《易传》言:“牛生子二首一身,天下将分之象也。
shì shí mǐn dì meng chen yú píng yáng xún wèi nì hú suǒ shā
”是时,愍帝蒙尘于平阳,寻为逆胡所杀。
yuán dì jí wèi jiāng dōng tiān xià fēn wéi èr shì qí yīng yě
元帝即位江东,天下分为二,是其应也。
tài xìng yuán nián wǔ chāng tài shǒu wáng liàng niú shēng zǐ liǎng tóu bā zú liǎng wěi gòng yī fù sān nián hòu sǐ
太兴元年,武昌太守王谅牛生子,两头八足,两尾共一腹,三年后死。
yòu yǒu niú yī zú sān wěi jiē shēng ér sǐ
又有牛一足三尾,皆生而死。
àn sī mǎ biāo shuō liǎng tóu zhě zhèng zài sī mén shàng xià wú bié zhī xiàng yě
案司马彪说,“两头者,政在私门,上下无别之象也。
jīng fáng yì zhuàn yuē zú duō zhě suǒ rèn yá yě
”京房《易传》曰:“足多者,所任邪也;
zú shǎo zhě bù shèng rèn yě
足少者,不胜任也。
qí hòu wáng dūn děng luàn zhèng cǐ qí xiáng yě
”其后王敦等乱政,此其祥也。
sì nián shí èr yuè jiāo niú sǐ
四年十二月,郊牛死。
àn liú xiàng shuō chūn qiū xiào niú sǐ yuē xuān gōng qū yǔ mào hūn luàn gù tiān bù xiǎng qí sì
案刘向说《春秋》效牛死曰:“宣公区{雨瞀}昏乱,故天不飨其祀。
jīn yuán dì zhōng xīng zhī yè shí wáng dǎo zhī móu yě
”今元帝中兴之业,实王导之谋也。
liú wěi tàn huì shàng yì yǐ de qīn xìng dǎo jiàn shū wài cǐ qū yǔ mào bù ruì zhī huò
刘隗探会上意,以得亲幸,导见疏外,此区{雨瞀}不睿之祸。
chéng dì xián hé èr nián wǔ yuè hù jūn niú shēng dú liǎng tóu liù zú
成帝咸和二年五月,护军牛生犊,两头六足。
shì dōng sū jùn zuò luàn
是冬,苏峻作乱。
qī nián jiǔ dé rén yuán róng jiā niú chǎn dú liǎng tóu bā zú èr wěi gòng shēn
七年,九德人袁荣家牛产犊,两头八足,二尾共身。
huán xuán zhī guó zài jīng zhōu yì cì shǐ yīn zhòng kān xíng zhì hè xué féng yī lǎo gōng qū qīng niú xíng sè guī yì huán xuán jí yǐ suǒ chéng niú yì qǔ
桓玄之国,在荆州诣刺史殷仲堪,行至鹤穴,逢一老公驱青牛,形色瑰异,桓玄即以所乘牛易取。
chéng zhì líng líng jīng xī jùn shǐ fēi cháng xī jià yǐn niú niú jìng rù jiāng shuǐ bù chū
乘至零陵泾溪,骏驶非常,息驾饮牛,牛迳入江水不出。
xuán qiǎn rén chān shǒu jīng rì wú suǒ jiàn
玄遣人觇守,经日无所见。
yú hòu xuán bài bèi zhū
于后玄败被诛。
huáng shěng huáng xiáng
黄眚黄祥
shǔ liú bèi zhāng wǔ èr nián dōng fá
蜀刘备章武二年,东伐。
èr yuè zì zǐ guī jìn tún yí dào
二月,自秭归进屯夷道。
liù yuè zǐ guī yǒu huáng qì jiàn zhǎng shí yú lǐ guǎng shù shí zhàng
六月,秭归有黄气见,长十余里,广数十丈。
hòu yú xún bèi wèi lù yì suǒ pò jìn huáng xiáng yě
后逾旬,备为陆议所破,近黄祥也。
wèi qí wáng zhèng shǐ zhōng zhōng shān wáng zhōu nán wèi xiāng yì cháng
魏齐王正始年间,中山王周南任襄邑县令。
yǒu shǔ cóng xué chū yǔ yuē wáng zhōu nán ěr yǐ mǒu rì sǐ
有鼠从穴出,语曰:“王周南,尔以某日死。
zhōu nán bù yīng shǔ hái xué
”周南不应,鼠还穴。
hòu zhì qī gèng guān zé zào yī chū yǔ yuē zhōu nán rǔ rì zhōng dāng sǐ
后至期,更冠帻皂衣出,语曰:“周南,汝日中当死。
yòu bù yīng shǔ fù rù xué
”又不应,鼠复入穴。
sī xū gèng chū yǔ rú xiàng
斯须更出,语如向。
rì shì yù zhōng shǔ rù xū yú fù chū chū fù rù zhuǎn gèng shù yǔ rú qián
日适欲中,鼠入须臾复出,出复入,转更数,语如前。
rì shì zhōng shǔ yuē zhōu nán rǔ bù yīng wǒ fù hé dào
日适中,鼠曰:“周南,汝不应,我复何道!
yán jué diān juě ér sǐ jí shī yì guān
”言绝,颠蹶而死,即失衣冠。
qǔ shì jù rú cháng shǔ
取视,俱如常鼠。
àn bān gù shuō cǐ huáng xiáng yě
案班固说,此黄祥也。
shì shí cáo shuǎng zhuān zhèng jìng wéi bǐ zhōu gù shǔ zuò biàn yě
是时,曹爽专政,竞为比周,故鼠作变也。
huì dì yuán kāng sì nián shí èr yuè dà wù
惠帝元康四年十二月,大雾。
dì shí hūn mào zhèng fēi yǐ chū gù yǒu qū yǔ mào zhī yāo
帝时昏眊,政非已出,故有区{雨瞀}之妖。
yuán dì tài xìng sì nián bā yuè huáng wù sì hán āi fēn bì tiān
元帝太兴四年八月,黄雾四寒,埃氛蔽天。
yǒng chāng yuán nián shí yuè jīng shī dà wù hēi qì guàn tiān rì wú guāng
永昌元年十月,京师大雾,黑气贯天,日无光。
míng dì tài shǒu yuán nián zhēng yuè guǐ sì huáng wù sì sài
明帝太守元年正月癸巳,黄雾四塞。
èr yuè yòu huáng wù sì sài
二月,又黄雾四塞。
shì shí wáng dūn shàn quán móu nì yù shén
是时王敦擅权,谋逆愈甚。
mù dì yǒng hé qī nián sān yuè liáng zhōu dà fēng bá mù huáng wù xià chén
穆帝永和七年三月,凉州大风拔木,黄雾下尘。
shì shí zhāng zhòng huá nà zèn chū xiè ài wèi jiǔ quán tài shǒu ér suǒ rèn fēi qí rén zhì jiǔ nián sǐ sì zi jiàn shā shì qí yīng yě
是时,张重华纳谮,出谢艾为酒泉太守,而所任非其人,至九年死,嗣子见杀,是其应也。
jīng fáng yì zhuàn yuē wén shàn bù yú cí wèi bù zhī jué yì huáng jué jiù lóng jué zāi bù sì
京房《易传》曰:“闻善不予兹谓不知,厥异黄,厥咎聋,厥灾不嗣。
huáng zhě yǒu huáng zhuó qì sì sài tiān xià
黄者,有黄浊气四塞天下。
bì xián jué dào zāi zhì jué shì yě
蔽贤绝道,灾至绝世也。
xiào wǔ tài yuán bā nián èr yuè guǐ wèi huáng wù sì sài
孝武太元八年二月癸未,黄雾四塞。
shì shí dào zǐ zhuān zhèng qīn jìn nìng rén cháo gāng fāng tì
是时,道子专政,亲近佞人,朝纲方替。
ān dì yuán xìng yuán nián shí yuè bǐng shēn shuò huáng wù hūn zhuó bù yǔ
安帝元兴元年十月丙申朔,黄雾昏浊不雨。
shì shí huán xuán móu nì zhī yīng
是时桓玄谋逆之应。
yì xī wǔ nián shí yī yuè dà wù
义熙五年十一月,大雾。
shí nián shí yī yuè yòu dà wù
十年十一月,又大雾。
shì shí dì shì shuāi wēi chén xià quán shèng bīng jí tǔ dì lüè fēi jūn yǒu cǐ qí yīng yě
是时,帝室衰微,臣下权盛,兵及土地,略非君有,此其应也。
dì zhèn
地震
liú xiàng yuē dì zhèn jīn mù shuǐ huǒ lì tǔ zhě yě
刘向曰:“地震,金木水火沴土者也。
bó yáng fu yuē tiān dì zhī qì bù guò qí xù
伯阳甫曰:“天地之气,不过其序;
ruò guò qí xù rén zhī luàn yě
若过其序,人之乱也。
yáng fú ér bù néng chū yīn pò ér bù néng shēng yú shì yǒu dì zhèn
阳伏而不能出,阴迫而不能升,于是有地震。
wú sūn quán huáng wǔ sì nián jiāng dōng de lián zhèn
吴孙权黄武四年,江东地连震。
shì shí quán shòu wèi jué mìng wèi dà jiàng jūn wú wáng gǎi yuán zhuān zhì bù xiū chén jī
是时,权受魏爵命为大将军、吴王,改元专制,不修臣迹。
jīng fáng yì zhuàn yuē chén shì suī zhèng zhuān bì zhèn
京房《易传》曰:“臣事虽正,专必震。
qí zhèn yú shuǐ zé bō yú mù zé yáo yú wū zé wǎ luò
其震,于水则波,于木则摇,于屋则瓦落。
dà jīng zài pì ér yì chén cí wèi yīn dòng jué zhèn yáo zhèng gōng
大经在辟而易臣兹谓阴动,厥震摇政宫。
dà jīng yáo zhèng cí wèi bù yīn jué zhèn yáo shān chū yǒng shuǐ
大经摇政兹谓不阴,厥震摇山,出涌水。
sì zi wú dé zhuān lù cí wèi bù shùn jué zhèn dòng qiū líng yǒng shuǐ chū
嗣子无德专禄兹谓不顺,厥震动丘陵,涌水出。
liú xiàng bìng yún
”刘向并云;
chén xià qiáng shèng jiāng dòng ér wéi hài zhī yīng yě
“臣下强盛,将动而为害之应也。
wèi míng dì qīng lóng èr nián shí yī yuè jīng dū dì zhèn cóng dōng lái yǐn yǐn yǒu shēng yáo wū wǎ
魏明帝青龙二年十一月,京都地震,从东来,隐隐有声,摇屋瓦。
jǐng chū yuán nián liù yuè wù shēn jīng dū dì zhèn
景初元年六月戊申,京都地震。
shì qiū wú jiāng zhū rán wéi jiāng xià jīng zhōu cì shǐ hú zhì jī tuì zhī
是秋,吴将朱然围江夏,荆州刺史胡质击退之。
yòu gōng sūn wén yì pàn zì lì wèi yàn wáng gǎi nián zhì bǎi guān
又,公孙文懿叛,自立为燕王,改年,置百官。
míng nián tǎo píng zhī
明年,讨平之。
wú sūn quán jiā hé liù nián wǔ yuè jiāng dōng dì zhèn
吴孙权嘉禾六年五月,江东地震。
chì wū èr nián zhēng yuè de zài zhèn
赤乌二年正月,地再震。
shì shí lǚ yī zhuān shì bù zhì shàng shū yuē fú wén xiào shì chuī máo qiú xiá qù yù xiàn rén chéng qí wēi fú wú zuì wú gū héng shòu zhòng xíng suī yǒu dà chén bú jiàn xìn rèn rú cǐ tiān dì yān dé wú biàn
是时,吕壹专事,步骘上疏曰:“伏闻校事吹毛求瑕,趣欲陷人,成其威福,无罪无辜,横受重刑,虽有大臣,不见信任,如此,天地焉得无变!
gù dì lián zhèn dòng chén xià zhuān zhèng zhī yīng yě
故地连震动,臣下专政之应也。
jì suǒ yǐ jǐng wù rén zhǔ kě bù shēn sī qí yì zāi
冀所以警悟人主,可不深思其意哉!
yī hòu zú bài
”壹后卒败。
wèi qí wáng zhèng shǐ èr nián shí yī yuè nán ān jùn dì zhèn
魏齐王正始二年十一月,南安郡地震。
sān nián qī yuè jiǎ shēn nán ān jùn dì zhèn
三年七月甲申,南安郡地震。
shí èr yuè wèi jùn dì zhèn
十二月,魏郡地震。
liù nián èr yuè dīng mǎo nán ān jùn dì zhèn
六年二月丁卯,南安郡地震。
shì shí cáo shuǎng zhuān zhèng qiān tài hòu yú yǒng níng gōng tài hòu yǔ dì xiāng qì ér bié
是时,曹爽专政,迁太后于永宁宫,太后与帝相泣而别。
lián nián dì zhèn shì qí yīng yě
连年地震,是其应也。
wú sūn quán chì wū shí yī nián èr yuè jiāng dōng de réng zhèn
吴孙权赤乌十一年二月,江东地仍震。
shì shí quán tīng chán xún chù zhū jù fèi tài zǐ
是时,权听谗,寻黜朱据,废太子。
shǔ liú shàn yán xìng yuán nián shǔ dì zhèn
蜀刘禅炎兴元年,蜀地震。
shì shí huàn rén huáng hào zhuān quán
是时宦人黄皓专权。
àn sī mǎ biāo shuō yān guān wú yáng shī yóu fù rén yě
案司马彪说,“阉官无阳施,犹妇人也”。
hào jiàn rèn zhī yīng yǔ hàn hé dì shí tóng shì yě
皓见任之应,与汉和帝时同事也。
shì dōng shǔ wáng
是冬,蜀亡。
wǔ dì tài shǐ wǔ nián sì yuè xīn yǒu dì zhèn
武帝泰始五年四月辛酉,地震。
shì nián dōng xīn píng dī qiāng pàn
是年冬,新平氐羌叛。
míng nián sūn hào qiǎn dà zhòng rù wō kǒu
明年,孙皓遣大众入涡口。
qī nián liù yuè bǐng shēn dì zhèn
七年六月丙申,地震。
xián níng èr nián bā yuè gēng chén hé nán hé dōng píng yáng dì zhèn
咸宁二年八月庚辰,河南、河东、平阳地震。
sì nián liù yuè dīng wèi yīn píng guǎng wǔ dì zhèn jiǎ zǐ yòu zhèn
四年六月丁未,阴平广武地震,甲子又震。
tài kāng èr nián èr yuè gēng shēn huái nán dān yáng dì zhèn
太康二年二月庚申,淮南、丹阳地震。
wǔ nián zhēng yuè shuò rén chén jīng shī dì zhèn
五年正月朔壬辰,京师地震。
liù nián qī yuè jǐ chǒu dì zhèn
六年七月己丑,地震。
qī nián qī yuè nán ān qián wéi dì zhèn
七年七月,南安、犍为地震。
bā yuè jīng zhào dì zhèn
八月,京兆地震。
bā nián wǔ yuè rén zǐ jiàn ān dì zhèn
八年五月壬子,建安地震。
qī yuè yīn píng dì zhèn
七月,阴平地震。
bā yuè dān yáng dì zhèn
八月,丹阳地震。
jiǔ nián zhēng yuè kuài jī dān yáng wú xīng dì zhèn
九年正月,会稽、丹阳、吴兴地震。
sì yuè xīn yǒu cháng shā nán hǎi děng jùn guó bā dì zhèn
四月辛酉,长沙、南海等郡国八地震。
qī yuè zhì yú bā yuè de yòu sì zhèn qí sān yǒu shēng rú léi
七月至于八月,地又四震,其三有声如雷。
jiǔ yuè lín hè dì zhèn shí èr yuè yòu zhèn
九月,临贺地震,十二月又震。
shí nián shí èr yuè jǐ hài dān yáng dì zhèn
十年十二月己亥,丹杨地震。
tài xī yuán nián zhēng yuè de yòu zhèn wǔ dì shì shǐ yú gǔ chōng zhōng yú yáng jùn ē dǎng mèi lì gǒu qiè cháo quán
太熙元年正月,地又震,武帝世,始于贾充,终于杨骏,阿党昧利,苟窃朝权。
zhì yú mò nián suǒ rèn zhuǎn bì gù pín nián dì zhèn guò qí xù yě zhōng sàng tiān xià
至于末年,所任转弊,故频年地震,过其序也,终丧天下。
huì dì yuán kāng yuán nián shí èr yuè xīn yǒu jīng dū dì zhèn
惠帝元康元年十二月辛酉,京都地震。
cǐ xià gǔ hòu shǐ chǔ wáng wěi shā rǔ nán wáng liàng jí tài bǎo wèi guàn cǐ yīn dào shèng yáng dào wēi gù yě
此夏,贾后使楚王玮杀汝南王亮及太保卫瓘,此阴道盛、阳道微故也。
sì nián èr yuè shàng gǔ shàng yōng liáo dōng dì zhèn
四年二月,上谷、上庸、辽东地震。
wǔ yuè shǔ jùn shān yí
五月,蜀郡山移;
huái nán shòu chūn hóng shuǐ chū shān bēng dì xiàn huài chéng fǔ
淮南寿春洪水出,山崩地陷,坏城府。
bā yuè shàng gǔ dì zhèn shuǐ chū shā bǎi yú rén
八月,上谷地震,水出,杀百余人。
shí yuè jīng dū dì zhèn
十月,京都地震。
shí yī yuè xíng yáng xiāng chéng rǔ yīn liáng guó nán yáng de jiē zhèn
十一月,荥阳、襄城、汝阴、梁国、南阳地皆震。
shí èr yuè jīng dū yòu zhèn
十二月,京都又震。
shì shí gǔ hòu luàn cháo zhōng zhì huò bài zhī yīng yě
是时,贾后乱朝,终至祸败之应也。
hàn shān tài hòu shè zhèng shí jùn guó dì zhèn
汉邓太后摄政时,郡国地震。
li gù yǐ wéi de yīn yě fǎ dāng ān jìng
李固以为:“地,阴也,法当安静。
jīn nǎi yuè yīn zhī zhí zhuān yáng zhī zhèng gù yīng yǐ zhèn
今乃越阴之职,专阳之政,故应以震。
cǐ tóng shì yě
”此同事也。
jīng fáng yì zhuàn yuē xiǎo rén bāo lú jué yāo shān bēng cí wèi yīn chéng yáng ruò shèng qiáng
京房《易传》曰:“小人剥庐,厥妖山崩,兹谓阴乘阳,弱胜强。
yòu yuē yīn bèi yáng zé dì liè fù zǐ fēn lí yí qiāng pàn qù
”又曰:“阴背阳则地裂,父子分离,夷羌叛去。
wǔ nián wǔ yuè dīng chǒu dì zhèn
五年五月丁丑,地震。
liù yuè jīn chéng dì zhèn
六月,金城地震。
liù nián zhēng yuè dīng chǒu dì zhèn
六年正月丁丑,地震。
bā nián zhēng yuè bǐng chén dì zhèn
八年正月丙辰,地震。
tài ān yuán nián shí yuè dì zhèn
太安元年十月,地震。
shí qí wáng jiǒng zhuān zhèng zhī yīng
时齐王冏专政之应。
èr nián shí èr yuè bǐng chén dì zhèn
二年十二月丙辰,地震。
shì shí cháng shā wáng yì zhuān zhèng zhī yīng yě
是时,长沙王乂专政之应也。
xiào bēi dì yǒng jiā sān nián shí yuè jīng xiāng èr zhōu dì zhèn
孝杯帝永嘉三年十月,荆、湘二州地震。
shí sī mǎ yuè zhuān zhèng
时司马越专政。
sì nián sì yuè yǎn zhōu dì zhèn
四年四月,兖州地震。
wǔ yuè shí lè kòu jí jùn zhí tài shǒu hú chǒng suì nán jì hé shì qí yīng yě
五月,石勒寇汲郡,执太守胡宠,遂南济河,是其应也。
mǐn dì jiàn xìng èr nián sì yuè jiǎ chén dì zhèn
愍帝建兴二年四月甲辰,地震。
sān nián liù yuè dīng mǎo cháng ān yòu dì zhèn
三年六月丁卯,长安又地震。
shì shí zhǔ yòu quán qīng yú xià sì fāng yún rǎo bīng luàn bù xī zhī yīng yě
是时主幼,权倾于下,四方云扰,兵乱不息之应也。
yuán dì tài xìng yuán nián sì yuè xī píng dì zhèn yǒng shuǐ chū
元帝太兴元年四月,西平地震,涌水出。
shí èr yuè lú líng yù zhāng wǔ chāng xī líng dì zhèn yǒng shuǐ chū shān bēng
十二月,庐陵、豫章、武昌、西陵地震,涌水出,山崩。
gàn bǎo yǐ wéi wáng dūn líng shàng zhī yīng yě
干宝以为王敦陵上之应也。
èr nián wǔ yuè jǐ chǒu qí shān dì zhèn shān bēng shā rén
二年五月己丑,祁山地震,山崩,杀人。
shì shí xiàng guó nán yáng wáng bǎo zài qí shān chēng jìn wáng bù zhōng zhī xiàng yě
是时,相国南阳王保在祁山,称晋王不终之象也。
sān nián wǔ yuè gēng yín dān yáng wú jùn jìn líng yòu dì zhèn
三年五月庚寅,丹阳、吴郡、晋陵又地震。
chéng dì xián hé èr nián èr yuè jiāng líng dì zhèn
成帝咸和二年二月,江陵地震。
sān yuè yì zhōu dì zhèn
三月,益州地震。
sì yuè jǐ wèi yù zhāng dì zhèn
四月己未,豫章地震。
shì nián sū jùn zuò luàn
是年,苏峻作乱。
jiǔ nián sān yuè dīng yǒu kuài jī dì zhèn
九年三月丁酉,会稽地震。
mù dì yǒng hé yuán nián liù yuè guǐ hài dì zhèn
穆帝永和元年六月癸亥,地震。
shì shí sì zhǔ yòu chōng mǔ hòu chēng zhì zhèng zài chén xià suǒ yǐ lián nián dì zhèn
是时,嗣主幼冲,母后称制,政在臣下,所以连年地震。
èr nián shí yuè dì zhèn
二年十月,地震。
sān nián zhēng yuè bǐng chén dì zhèn
三年正月丙辰,地震。
jiǔ yuè de yòu zhèn
九月,地又震。
sì nián shí yuè jǐ wèi dì zhèn
四年十月己未,地震。
wǔ nián zhēng yuè gēng yín dì zhèn
五年正月庚寅,地震。
shì shí shí jì lóng jiàn jí huáng dì wèi yì guò qí xù yě
是时,石季龙僭即皇帝位,亦过其序也。
jiǔ nián bā yuè dīng yǒu jīng dū dì zhèn yǒu shēng rú léi
九年八月丁酉,京都地震,有声如雷。
shí nián zhēng yuè dīng mǎo dì zhèn shēng rú léi jī zhì jiē míng jù
十年正月丁卯,地震,声如雷,鸡雉皆鸣句。
shí yī nián sì yuè yǐ yǒu dì zhèn
十一年四月乙酉,地震。
wǔ yuè dīng wèi dì zhèn
五月丁未,地震。
shēng píng èr nián shí yī yuè xīn yǒu dì zhèn
升平二年十一月辛酉,地震。
wǔ nián bā yuè liáng zhōu dì zhèn
五年八月,凉州地震。
āi dì lóng hé yuán nián sì yuè jiǎ xū dì zhèn
哀帝隆和元年四月甲戌,地震。
shì shí zhèng zài jiàng xiàng rén zhǔ nán miàn ér yǐ
是时,政在将相,人主南面而已。
xīng níng yuán nián sì yuè jiǎ xū yáng zhōu dì zhèn hú dú yì
兴宁元年四月甲戌,扬州地震,湖渎溢。
èr nián èr yuè gēng yín jiāng líng dì zhèn
二年二月庚寅,江陵地震。
shì shí huán wēn zhuān zhèng
是时,桓温专政。
hǎi xī gōng tài hé yuán nián èr yuè liáng zhōu dì zhèn shuǐ yǒng
海西公太和元年二月,凉州地震,水涌。
shì hǎi xī jiāng fèi zhī yīng yě
是海西将废之应也。
jiǎn wén dì xián ān èr nián shí yuè xīn wèi ān chéng dì zhèn
简文帝咸安二年十月辛未,安成地震。
shì nián dì bēng
是年帝崩。
xiào wǔ dì níng kāng yuán nián shí yuè xīn wèi dì zhèn
孝武帝宁康元年十月辛未,地震。
èr nián èr yuè dīng sì dì zhèn
二年二月丁巳,地震。
qī yuè jiǎ wǔ liáng zhōu de yòu zhèn shān bēng
七月甲午,凉州地又震,山崩。
shì shí sì zhǔ yòu chōng quán zài jiàng xiàng yīn shèng zhī yīng yě
是时,嗣主幼冲,权在将相,阴盛之应也。
tài yuán èr nián rùn sān yuè rén wǔ dì zhèn
太元二年闰三月壬午,地震。
wǔ yuè dīng chǒu dì zhèn
五月丁丑,地震。
shí yī nián liù yuè jǐ mǎo dì zhèn
十一年六月己卯,地震。
shì hòu yuán hé zhū jiāng lián suì bīng yì rén láo zhī yīng yě
是后缘河诸将连岁兵役,人劳之应也。
shí wǔ nián èr yuè jǐ yǒu shuò yè dì zhèn
十五年二月己酉朔夜,地震。
bā yuè jīng dū dì zhèn
八月,京都地震。
shí èr yuè jǐ wèi dì zhèn
十二月己未,地震。
shí qī nián liù yuè guǐ mǎo dì zhèn
十七年六月癸卯,地震。
shí èr yuè jǐ wèi de yòu zhèn
十二月己未,地又震。
shì shí qún xiǎo nòng quán tiān xià cè mù
是时,群小弄权,天下侧目。
shí bā nián zhēng yuè guǐ hài shuò dì zhèn
十八年正月癸亥朔,地震。
èr yuè yǐ wèi yè dì zhèn
二月乙未夜,地震。
ān dì lóng ān sì nián sì yuè yǐ wèi dì zhèn
安帝隆安四年四月乙未,地震。
jiǔ yuè guǐ chǒu dì zhèn
九月癸丑,地震。
shì shí yòu zhǔ chōng mèi zhèng zài chén xià
是时,幼主冲昧,政在臣下。
yì xī sì nián zhēng yuè rén zǐ yè dì zhèn yǒu shēng
义熙四年正月壬子夜,地震有声。
shí yuè guǐ hài dì zhèn
十月癸亥,地震。
wǔ nián zhēng yuè wù xū yè xún yáng dì zhèn yǒu shēng rú léi
五年正月戊戌夜,寻阳地震,有声如雷。
míng nián lú xún xià
明年,卢循下。
bā nián zì zhēng yuè zhì sì yuè nán kāng lú líng de sì zhèn
八年,自正月至四月,南康、庐陵地四震。
míng nián wáng lǚ xi tǎo jīng yì
明年,王旅西讨荆益。
shí nián sān yuè wù yín dì zhèn
十年三月戊寅,地震。
shān bēng dì xiàn liè
山崩地陷裂
wú sūn quán chì wū shí sān nián bā yuè dān yáng jù róng jí gù zhāng níng guó zhū shān bēng hóng shuǐ yì
吴孙权赤乌十三年八月,丹阳、句容及故鄣、宁国诸山崩,鸿水溢。
àn liú xiàng shuō shān yáng jūn yě
案刘向说,“山,阳,君也。
shuǐ yīn bǎi xìng yě
水,阴,百姓也。
tiān jiè ruò yuē jūn dào bēng huài bǎi xìng jiāng shī qí suǒ yǔ
天戒若曰,君道崩坏,百姓将失其所与”!
chūn qiū liáng shān bēng hàn qí chu zhòng shān fā shuǐ tóng shì yě
春秋梁山崩,汉齐、楚众山发水,同事也。
fu sān dài mìng sì jì bù yuè wàng jí xiōng huò fú bú shì guò yě
夫三代命祀,祭不越望,吉凶祸福,不是过也。
wú suī chēng dì qí shí liè guó zāi fā dān yáng qí tiān yì yǐ
吴虽称帝,其实列国,灾发丹阳,其天意矣。
liú xīn yǐ wéi guó zhǔ shān chuān shān bēng chuān jié wáng zhī zhēng yě
刘歆以为:“国主山川,山崩川竭,亡之征也。
hòu èr nián ér quán hōng yòu èr shí liù nián ér wú wáng
”后二年而权薨,又二十六年而吴亡。
wèi yuán dì xián xī èr nián èr yuè tài háng shān bēng cǐ wèi wáng zhī zhēng yě
魏元帝咸熙二年二月,太行山崩,此魏亡之征也。
qí dōng jìn yǒu tiān xià
其冬,晋有天下。
wǔ dì tài shǐ sān nián sān yuè wù wǔ dà shí shān bēng
武帝泰始三年三月戊午,大石山崩。
sì nián qī yuè tài shān bēng zhuì sān lǐ
四年七月,泰山崩坠三里。
jīng fáng yì zhuàn yuē zì shàng xià zhě wèi bēng jué yīng tài shān zhī shí diān ér xià shèng wáng shòu mìng rén jūn lǔ
京房《易传》曰:“自上下者为崩,厥应泰山之石颠而下,圣王受命人君虏。
jí dì yàn jià ér lù qù wáng shì huì huáng nuò ruò huái mǐn èr dì jù rǔ lǔ tíng lún xū yú běi yuán dì zhōng xīng yú nán cǐ qí yīng yě
”及帝晏驾,而禄去王室,惠皇懦弱,怀愍二帝俱辱虏庭,沦胥于北,元帝中兴于南,此其应也。
tài kāng wǔ nián wǔ yuè bǐng wǔ xuān dì miào dì xiàn
太康五年五月丙午,宣帝庙地陷。
liù nián shí yuè nán ān xīn xīng shān bēng yǒng shuǐ chū
六年十月,南安新兴山崩,涌水出。
qī nián èr yuè zhū tí zhī dà lú shān bēng zhèn huài jùn shě yīn píng zhī chóu chí yá yǔn
七年二月,朱提之大泸山崩,震坏郡舍,阴平之仇池崖陨。
bā nián qī yuè dà yǔ diàn qián dì xiàn fāng wǔ chǐ shēn shù zhàng zhōng yǒu pò chuán
八年七月,大雨,殿前地陷,方五尺,深数丈,中有破船。
huì dì yuán kāng sì nián shǔ jùn shān bēng shā rén
惠帝元康四年,蜀郡山崩,杀人。
wǔ yuè rén zǐ shòu chūn shān bēng hóng shuǐ chū chéng huài dì xiàn fāng sān shí zhàng shā rén
五月壬子,寿春山崩,洪水出,城坏,地陷方三十丈,杀人。
liù yuè shòu chūn dà léi shān bēng dì chè rén jiā xiàn sǐ shàng yōng yì rú zhī
六月,寿春大雷,山崩地坼,人家陷死,上庸亦如之。
bā yuè jū yōng dì liè guǎng sān shí liù zhàng zhǎng bā shí sì zhàng shuǐ chū dà jī
八月,居庸地裂,广三十六丈,长八十四丈,水出,大饥。
shàng yōng sì chù shān bēng de zhuì guǎng sān shí zhàng zhǎng bǎi sān shí zhàng shuǐ chū shā rén
上庸四处山崩,地坠广三十丈,长百三十丈,水出杀人。
jiē gǔ hòu luàn cháo zhī yīng yě
皆贾后乱朝之应也。
tài ān yuán nián sì yuè xī yōng bēng
太安元年四月,西墉崩。
huái dì yǒng jiā yuán nián sān yuè luò yáng dōng běi bù guǎng lǐ dì xiàn
怀帝永嘉元年三月,洛阳东北步广里地陷。
èr nián bā yuè yǐ hài juàn chéng chéng wú gù zì huài qī shí yú zhàng sī mǎ yuè è zhī qiān yú pú yáng cǐ jiàn lì zhī yì yě
二年八月乙亥,鄄城城无故自坏七十余丈,司马越恶之,迁于濮阳,此见沴之异也。
yuè zú yǐ líng shàng shòu huò
越卒以陵上受祸。
sān nián qī yuè wù chén dāng yáng dì liè sān suǒ guǎng sān zhàng cháng sān bǎi yú bù
三年七月戊辰,当阳地裂三所,广三丈,长三百余步。
jīng fáng yì zhuàn yuē dì chè liè zhě chén xià fēn lí bù kěn xiāng cóng yě
京房《易传》曰:“地坼裂者,臣下分离,不肯相从也。
qí hòu sī mǎ yuè gǒu xī jiāo wù sì fāng mù bó mò bù lí sàn wáng shì suì wáng
”其后司马越苟晞交恶,四方牧伯莫不离散,王室遂亡。
sān nián shí yuè yí dū yí dào shān bēng
三年十月,宜都夷道山崩。
sì nián sì yuè xiāng dōng xū fù hēi shí shān bēng
四年四月,湘东需阝黑石山崩。
yuán dì tài xìng yuán nián èr yuè lú líng yù zhāng wǔ chāng xī yáng dì zhèn shān bēng
元帝太兴元年二月,庐陵、豫章、武昌,西阳地震山崩。
èr nián wǔ yuè qí shān dì zhèn shān bēng shā rén
二年五月,祁山地震,山崩,杀人。
sān nián nán píng jùn shān bēng chū xióng huáng shù qiān jīn
三年,南平郡山崩,出雄黄数千斤。
shí wáng dūn líng ào dì yōu róng zhī shì hán yǎng huò méng yě
时王敦陵傲,帝优容之,示含养祸萌也。
sì nián bā yuè cháng shān bēng shuǐ chū hū tuó yíng yì dà mù qīng bá
四年八月,常山崩,水出,滹沲盈溢,大木倾拔。
chéng dì xián hé sì nián shí yuè chái sāng lú shān xī běi yá bēng
成帝咸和四年十月,柴桑庐山西北崖崩。
shí èr yuè liú yìn wèi guō mò suǒ shā
十二月,刘胤为郭默所杀。
mù dì yǒng hé qī nián jiǔ yuè jùn píng chóng yáng èr líng bēng
穆帝永和七年九月,峻平、崇阳二陵崩。
shí èr nián shí yī yuè qiǎn sàn qí cháng shì chē guàn xiū jùn píng líng kāi shān dào bēng yā shā shù shí rén
十二年十一月,遣散骑常侍车灌修峻平陵,开埏道,崩压,杀数十人。
shēng píng wǔ nián èr yuè nán yè mén mǎ zú xiàn de de zhōng yī yǒu wén sì zì
升平五年二月,南掖门马足陷地,得钟一,有文四字。
āi dì lóng hé yuán nián sì yuè dīng chǒu hào wěi shān bēng zhāng tiān xī wáng zhēng yě
哀帝隆和元年四月丁丑,浩亹山崩,张天锡亡征也。
ān dì yì xī bā nián sān yuè rén yín shān yīn dì xiàn fāng sì zhàng yǒu shēng rú léi
安帝义熙八年三月壬寅,山阴地陷,方四丈,有声如雷。
shí nián wǔ yuè wù yín xi míng mén dì chuān yǒng shuǐ chū huǐ mén shàn jí xiàn cǐ shuǐ lì tǔ yě
十年五月戊寅,西明门地穿,涌水出,毁门扇及限,此水沴土也。
shí yī nián wǔ yuè huò shān bēng chū tóng zhōng liù méi
十一年五月,霍山崩,出铜钟六枚。
shí sān nián qī yuè hàn zhōng chéng gù xiàn shuǐ yá yǒu shēng ruò léi jì ér àn bēng chū tóng zhōng shí yǒu èr méi
十三年七月,汉中成固县水涯有声若雷,既而岸崩,出铜钟十有二枚。
huì dì yuán kāng jiǔ nián liù yuè yè bào léi yǔ gǔ mì zhāi wū zhù xiàn rù de yā mì chuáng zhàng cǐ mù lì tǔ tǔ shī qí xìng bù néng zài yě
惠帝元康九年六月夜,暴雷雨,贾谧斋屋柱陷入地,压谧床帐,此木沴土,土失其性,不能载也。
míng nián mì zhū yān
明年,谧诛焉。
guāng xī yuán nián wǔ yuè fàn yáng guó de rán kě yǐ cuàn cǐ huǒ lì tǔ yě
光熙元年五月,范阳国地燃,可以爨,此火沴土也。
shì shí lǐ yuè zhēng fá zì zhū hou chū
是时,礼乐征伐自诸候出。
chuán yuē huáng zhī bù jí shì wèi bù jiàn jué jiù mào jué fá héng yīn jué jí ruò
《传》曰:“皇之不极,是谓不建,厥咎眊,厥罚恒阴,厥极弱。
shí zé yǒu shè yāo shí zé yǒu lóng shé zhī niè shí zé yǒu mǎ huò shí zé yǒu xià rén fá shàng zhī kē shí zé yǒu rì yuè luàn xíng xīng chén nì xíng
时则有射妖,时则有龙蛇之孽,时则有马祸,时则有下人伐上之疴,时则有日月乱行,星辰逆行。
huáng zhī bù jí shì wèi bù jiàn
”皇之不极,是谓不建。
huáng jūn
皇,君;
jí zhōng
极,中;
jiàn lì yě
建,立也。
rén jūn mào yán shì tīng sī xīn wǔ shì jiē shī bù dé qí zhōng bù néng lì wàn shì shī zài mào bèi gù qí jiù mào yě
人君貌言视听思心五事皆失,不得其中,不能立万事,失在眊悖,故其咎眊也。
wáng zhě zì xià chéng tiān lǐ wù
王者自下承天理物。
yún qǐ yú shān ér mí yú tiān
云起于山,而弥于天;
tiān qì luàn gù qí fá héng yīn yī yuē shàng shī zhōng zé xià qiáng shèng ér bì jūn míng yě
天气乱,故其罚恒阴,一曰:“上失中,则下强盛而蔽君明也。
yì yuē kàng lóng yǒu huǐ guì ér wáng wèi gāo ér wáng mín xián rén zài xià wèi ér wáng fǔ
”《易》曰:“亢龙有悔,贵而亡位,高而亡民,贤人在下位而亡辅。
rú cǐ zé jūn yǒu nán miàn zhī zūn ér wáng yī rén zhī zhù gù qí jí ruò yě
”如此,则君有南面之尊,而亡一人之助,故其极弱也。
shèng yáng dòng jìn qīng jí
盛阳动进轻疾。
lǐ chūn ér dà shè yǐ shùn yáng qì
礼,春而大射,以顺阳气。
shàng wēi ruò zé xià fèn jīng dòng gù yǒu shè yāo
上微弱则下奋惊动,故有射妖。
yì yuē yún cóng lóng
《易》曰:“云从龙。
yòu yuē lóng shé zhī zhé yǐ cún shēn yě
”又曰:“龙蛇之蛰,以存身也。
yīn qì dòng gù yǒu lóng shé zhī niè
”阴气动,故有龙蛇之孽。
yú yì qián wèi jūn wèi mǎ
于《易》,《干》为君,为马。
rèn yòng ér qiáng lì jūn qì huǐ gù yǒu mǎ huò
任用而强力,君气毁,故有马祸。
yī yuē mǎ duō sǐ jí wèi guài yì shì yě
一曰,马多死及为怪,亦是也。
jūn luàn qiě ruò rén zhī suǒ pàn tiān zhī suǒ qù bù yǒu míng wáng zhī zhū zé yǒu cuàn shā zhī huò gù yǒu xià rén fá shàng zhī kē
君乱且弱,人之所叛,天之所去,不有明王之诛,则有篡杀之祸,故有下人伐上之疴。
fán jūn dào shāng zhě bìng tiān qì
凡君道伤者,病天气。
bù yán wǔ xíng lì tiān ér yuē rì yuè luàn xíng xīng chén nì xíng zhě wèi ruò xià bù gǎn lì tiān yóu chūn qiū yuē wáng shī bài jì yú mào róng bù yán bài zhī zhě yǐ zì bài wéi wén zūn zūn zhī yì yě
不言五行沴天,而曰“日月乱行,星辰逆行”者,为若下不敢沴天,犹《春秋》曰“王师败绩于贸戎”,不言败之者,以自败为文,尊尊之意也。
liú xīn huáng jí chuán yuē yǒu xià tǐ shēng yú shàng zhī kē
刘歆《皇极传》曰有下体生于上之疴。
shuō yǐ wéi xià rén fá shàng tiān zhū yǐ chéng bù dé fù wèi kē yún
说以为下人伐上,天诛已成,不得复为疴云。
héng yīn
恒阴
wú sūn liàng tài píng sān nián zì bā yuè shěn yīn bù yǔ sì shí yú rì
吴孙亮太平三年,自八月沈阴不雨,四十余日。
shì shí jiāng zhū sūn chēn móu xiè
是时,将诛孙𬘭,谋泄。
jiǔ yuè wù wǔ chēn yǐ bīng wéi gōng fèi liàng wèi kuài jī wáng cǐ héng yīn zhī fá yě
九月戊午,𬘭以兵围宫,废亮为会稽王,此恒阴之罚也。
wú sūn hào bǎo dǐng yuán nián shí èr yuè tài shǐ zòu jiǔ yīn bù yǔ jiāng yǒu yīn móu
吴孙皓宝鼎元年十二月,太史奏久阴不雨,将有阴谋。
sūn hào jīng jù
孙皓惊惧。
shí lù kǎi děng móu yīn qí yè miào fèi zhī
时陆凯等谋因其谒庙废之。
jí chū liú píng lǐng bīng qián qū kǎi xiān yǔ píng píng bù xǔ shì yǐ bù guǒ
及出,留平领兵前驱,凯先语平,平不许,是以不果。
hào jì sì nüè qún xià duō huái yì tú zhōng zhì jiàng wáng
皓既肆虐,群下多怀异图,终至降亡
shè yāo
射妖
shǔ chē qí jiāng jūn shān zhī zhēng fú líng jiàn xuán yuán yuán shān shǒu shè zhòng zhī
蜀车骑将军邓芝征涪陵,见玄猨缘山,手射中之。
yuán bá qí jiàn juǎn mù yè sāi qí chuàng
猨拔其箭,卷木叶塞其创。
zhī yuē xī
芝曰:“嘻!
wú wéi wù zhī xìng qí jiāng sǐ yǐ
吾违物之性,其将死矣!
é ér zú cǐ shè yāo yě
”俄而卒,此射妖也。
yī yuē yuán mǔ bào zǐ zhī shè zhòng zhī zi wèi bá jiàn qǔ mù yè sāi chuàng
一曰,猨母抱子,芝射中之,子为拔箭,取木叶塞创。
zhī tàn xī tóu nǔ shuǐ zhōng zì zhī dāng sǐ
芝叹息,投弩水中,自知当死。
gōng dì wèi láng yá wáng hào qí xì cháng xián yī mǎ yú mén nèi lìng rén shè zhī yù guān jǐ jiàn sǐ zuǒ yòu yǒu jiàn zhě yuē mǎ guó xìng yě
恭帝为琅邪王,好奇戏,尝闲一马于门内,令人射之,欲观几箭死,左右有谏者曰:“马,国姓也。
jīn shè zhī bù xiáng
今射之,不祥。
yú shì nǎi zhǐ ér mǎ yǐ bèi shí xǔ jiàn yǐ
”于是乃止,而马已被十许箭矣。
cǐ gài shè yāo yě
此盖射妖也。
é ér shàn wèi yú sòng yān
俄而禅位于宋焉。
lóng shé zhī niè
龙蛇之孽
wèi míng dì qīng lóng yuán nián zhēng yuè jiǎ shēn qīng lóng jiàn jiá zhī mó bēi jǐng zhōng
魏明帝青龙元年正月甲申,青龙见郏之摩陂井中。
fán ruì xìng fēi shí zé wèi yāo niè kuàng kùn yú jǐng fēi jiā xiáng yǐ
凡瑞兴非时,则为妖孽,况困于井,非嘉祥矣。
wèi yǐ gǎi nián fēi yě
魏以改年,非也。
gàn bǎo yuē zì míng dì zhōng wèi shì qīng lóng huáng lóng jiàn zhě jiē qí zhǔ xīng fèi zhī yīng yě
干宝曰:“自明帝,终魏世,青龙、黄龙见者,皆其主兴废之应也。
wèi tǔ yùn qīng mù sè ér bù shèng yú jīn
魏土运,青木色,而不胜于金。
huáng de wèi qīng shī wèi zhī xiàng yě
黄得位,青失位之象也。
qīng néng duō jiàn zhě jūn dé guó yùn nèi xiāng kè fá yě
青能多见者,君德国运内相克伐也。
gù gāo guì xiāng gōng zú bài yú bīng
故高贵乡公卒败于兵。
àn liú xiàng shuō lóng guì xiàng ér kùn jǐng zhōng zhū hóu jiāng yǒu yōu zhí zhī huò yě
”案刘向说,龙贵象而困井中,诸侯将有幽执之祸也。
wèi shì lóng mò bù zài jǐng cǐ jū shàng zhě bī zhì zhī yīng
魏世,龙莫不在井,此居上者逼制之应。
gāo guì xiāng gōng zhe qián lóng shī jí cǐ zhǐ yě
高贵乡公著《潜龙诗》,即此旨也。
gāo guì xiāng gōng zhèng yuán yuán nián shí yuè wù xū huáng lóng jiàn yú yè jǐng zhōng
高贵乡公正元元年十月戊戌,黄龙见于邺井中。
gān lù yuán nián zhēng yuè xīn chǒu qīng lóng jiàn zhǐ xiàn jǐng zhōng
甘露元年正月辛丑,青龙见轵县井中。
liù yuè yǐ chǒu qīng lóng jiàn yuán chéng xiàn jiè jǐng zhōng
六月乙丑,青龙见元城县界井中。
èr nián èr yuè qīng lóng jiàn wēn xiàn jǐng zhōng
二年二月,青龙见温县井中。
sān nián huáng lóng qīng lóng jù jiàn dùn qiū guàn jūn yáng jiǎ xiàn jiè jǐng zhōng
三年,黄龙、青龙俱见顿丘、冠军、阳夏县界井中。
sì nián zhēng yuè huáng lóng èr jiàn níng líng xiàn jiè jǐng zhōng
四年正月,黄龙二见宁陵县界井中。
yuán dì jǐng yuán yuán nián shí èr yuè jiǎ shēn huáng lóng jiàn huá yīn xiàn jǐng zhōng
元帝景元元年十二月甲申,黄龙见华阴县井中。
sān nián èr yuè lóng xiàn zhǐ xiàn jǐng zhōng
三年二月,龙见轵县井中。
wú sūn hào tiān cè zhōng lóng rǔ yú cháng shā rén jiā dàn jī chú
吴孙皓天册中,龙乳于长沙人家,啖鸡雏。
jīng fáng yì yāo yuē lóng rǔ rén jiā wáng zhě wèi shù rén
京房《易妖》曰:“龙乳人家,王者为庶人。
qí hòu hào jiàng jìn
”其后皓降晋。
wǔ dì xián níng èr nián liù yuè bǐng wǔ bái lóng èr jiàn yú jiǔ yuán jǐng zhōng
武帝咸宁二年六月丙午,白龙二见于九原井中。
tài kāng wǔ nián zhēng yuè guǐ mǎo èr lóng jiàn wǔ kù jǐng zhōng
太康五年正月癸卯,二龙见武库井中。
dì guān zhī yǒu xǐ sè
帝观之,有喜色。
bǎi liáo jiāng hè liú yì dú biǎo yuē xī lóng chí xià tíng huò fā zhōu shì
百僚将贺,刘毅独表曰:“昔龙漦夏庭,祸发周室。
lóng xiàn zhèng mén zǐ chǎn bù hè
龙见郑门,子产不贺。
dì dá yuē zhèn dé zhèng wèi xiū wèi yǒu yǐ yīng shòu jiā xiáng
”帝答曰:“朕德政未修,未有以应受嘉祥。
suì bù hè yě
”遂不贺也。
sūn shèng yuē lóng shuǐ wù yě hé yǔ yú rén
孙盛曰:“龙,水物也,何与于人!
zǐ chǎn yán zhī dāng yǐ
子产言之当矣。
dàn fēi qí suǒ chù shí wèi yāo zāi
但非其所处,实为妖灾。
fu lóng yǐ fēi xiáng xiǎn jiàn wèi ruì jīn zé qián fú yōu chù fēi xiū xiáng yě
夫龙以飞翔显见为瑞,今则潜伏幽处,非休祥也。
hàn huì dì èr nián liǎng lóng jiàn lán líng jǐng zhōng běn zhì yǐ wéi qí hòu zhào wáng yōu sǐ zhī xiàng
”汉惠帝二年,两龙见兰陵井中,本志以为其后赵王幽死之象。
wǔ kù zhě dì wáng wēi yù zhī qì suǒ bǎo zàng yě wū yǔ suì mì fēi lóng suǒ chǔ
武库者,帝王威御之器所宝藏也,屋宇邃密,非龙所处。
shì hòu qī nián fān wáng xiāng hài èr shí bā nián guǒ yǒu èr hú jiàn qiè shén qì èr nì jiē zì yuē lóng cǐ zhī biǎo yì wèi yǒu zhèng yǐ
是后七年,籓王相害,二十八年,果有二胡僭窃神器,二逆皆字曰龙,此之表异,为有证矣。
mǐn dì jiàn xìng èr nián shí yī yuè fú hǎn qiāng jì chǎn yī lóng zi sè shì jǐn wén cháng jiù mǔ rǔ yáo jiàn shén guāng shǎo de jiù shì
愍帝建兴二年十一月,枹罕羌妓产一龙子,色似锦,文常就母乳,遥见神光,少得就视。
cǐ yì huáng zhī bù jiàn yú shì dì jìng lún mò
这也意味着皇帝没有建功立业,于是最终沦没。
lǚ zuǎn mò lóng chū dōng xiāng jǐng zhōng dào qí diàn qián pán wò bǐ dàn shī zhī
吕纂末,龙出东厢井中,到其殿前蟠卧,比旦失之。
é yòu yǒu hēi lóng shēng qí gōng mén
俄又有黑龙升其宫门。
zuǎn xián yǐ wéi měi ruì
纂咸以为美瑞。
huò yuē lóng zhě yīn lèi chū rù yǒu shí jīn ér lǚ jiàn bì yǒu xià rén móu shàng zhī biàn
或曰:“龙者阴类,出入有时,今而屡见,必有下人谋上之变。
hòu zuǎn guǒ wèi lǚ chāo suǒ shā
”后纂果为吕超所杀。
wǔ dì xián níng zhōng sī tú fǔ yǒu èr dà shé zhǎng shí xǔ zhàng jū tīng shì píng shàng ér rén bù zhī dàn shù nián guài fǔ zhōng shù shī xiǎo r jí zhū quǎn zhī shǔ
武帝咸宁中,司徒府有二大蛇,长十许丈,居听事平上而人不知,但数年怪府中数失小儿及猪犬之属。
hòu yǒu yī shé yè chū bèi rèn shāng bù néng qù nǎi jué zhī fā tú gōng jī yí shí nǎi sǐ
后有一蛇夜出,被刃伤不能去,乃觉之,发徒攻击,移时乃死。
fu sī tú wǔ jiào zhī fǔ
夫司徒,五教之府;
cǐ huáng jí bù jiàn gù shé niè jiàn zhī
此皇极不建,故蛇孽见之。
hàn líng dì shí shé jiàn yù zuò yáng cì yún wéi dì ruò yú sè zhī yīng yě
汉灵帝时,蛇见御座,杨赐云为帝溺于色之应也。
wèi dài gōng rén wěi duō jìn yòu guò zhī yàn yóu shì miǎn cǐ qí niè yě
魏代宫人猥多,晋又过之,燕游是湎,此其孽也。
shī yún wéi huǐ wéi shé nǚ zǐ zhī xiáng yě
《诗》云“惟虺惟蛇,女子之祥”也。
huì dì yuán kāng wǔ nián sān yuè guǐ sì lín zī yǒu dà shé zhǎng shí yú zhàng fù èr xiǎo shé rù chéng běi mén jìng cóng shì rù hàn chéng yáng jǐng wáng cí zhōng bú jiàn
惠帝元康五年三月癸巳,临淄有大蛇,长十余丈,负二小蛇入城北门,迳从市入汉城阳景王祠中,不见。
tiān jiè ruò yuē xī hàn jǐng wáng yǒu dìng qīng zhī gōng ér bù lì jié zhōng shèn yǐ zhì shī zhí duó gōng zhī rǔ
天戒若曰,昔汉景王有定倾之功,而不厉节忠慎,以至失职夺功之辱。
jīn qí wáng jiǒng bù wù suī jiàn xīng fù zhī gōng ér jiāo líng qǔ huò cǐ qí zhēng yě
今齐王冏不寤,虽建兴复之功,而骄陵取祸,此其征也。
míng dì tài níng chū wǔ chāng yǒu dà shé cháng jū gù shén cí kōng shù zhōng měi chū tóu cóng rén shòu shí
明帝太宁初,武昌有大蛇,常居故神祠空树中,每出头从人受食。
jīng fáng yì yāo yuē shé jiàn yú yì bù chū sān nián yǒu dà bīng guó yǒu dà yōu
京房《易妖》曰:“蛇见于邑,不出三年有大兵,国有大忧。
xún yǒu wáng dūn zhī nì
”寻有王敦之逆。
mǎ huò
马祸
wǔ dì tài xī yuán nián liáo dōng yǒu mǎ shēng jiǎo zài liǎng ěr xià cháng sān cùn
武帝太熙元年,辽东有马生角,在两耳下,长三寸。
àn liú xiàng shuō yuē cǐ bīng xiàng yě
案刘向说曰,“此兵象也”。
jí dì yàn jià zhī hòu wáng shì dú yú bīng huò shì qí yīng yě
及帝晏驾之后,王室毒于兵祸,是其应也。
jīng fáng yì zhuàn yuē chén yì shàng zhèng bù shùn jué yāo mǎ shēng jiǎo cí wèi xián shì bù zú
京房《易传》曰:“臣易上,政不顺,厥妖马生角,兹谓贤士不足。
yòu yuē tiān zǐ qīn fá mǎ shēng jiǎo
”又曰:“天子亲伐,马生角。
lǚ shì chūn qiū yuē rén jūn shī dào mǎ yǒu shēng jiǎo
”《吕氏春秋》曰:“人君失道,马有生角。
jí huì dì jiàn zuò hūn yú shī dào yòu qīn zhēng fá chéng dū shì qí yīng yě
”及惠帝践阼,昏愚失道,又亲征伐成都,是其应也。
huì dì yuán kāng bā nián shí èr yuè huáng tài zǐ jiāng shì diàn tài fù zhào wáng lún cān chéng zhì nán chéng mén mǎ zhǐ lì shì tuī zhī bù néng dòng
惠帝元康八年十二月,皇太子将释奠,太傅赵王伦骖乘,至南城门,马止,力士推之不能动。
lún rù yáo chē nǎi jìn
伦入轺车,乃进。
cǐ mǎ huò yě
此马祸也。
tiān jiè ruò yuē lún bù zhī yì fāng zhōng wéi luàn nì fēi fù dǎo xíng lǐ zhī rén yě
天戒若曰,伦不知义方,终为乱逆,非傅导行礼之人也。
jiǔ nián shí yī yuè wù yín hū yǒu mǔ liú mǎ jīng bēn zhì tíng wèi xùn táng bēi míng ér sǐ
九年十一月戊寅,忽有牡骝马惊奔至廷尉讯堂,悲鸣而死。
tiān jiè ruò yuē mǐn huái yuān sǐ zhī xiàng yě
天戒若曰,愍怀冤死之象也。
jiàn tíng wèi xùn táng qí tiān yì hu
见廷尉讯堂,其天意乎!
huái dì yǒng jiā liù nián èr yuè shén mǎ míng nán chéng mén
怀帝永嘉六年二月,神马鸣南城门。
mǐn dì jiàn xìng èr nián jiǔ yuè pú zi xiàn mǎ shēng rén
愍帝建兴二年九月,蒲子县马生人。
jīng fáng yì zhuàn yuē shàng wáng tiān zǐ zhū hóu xiāng fá jué yāo mǎ shēng rén
京房《易传》曰:“上亡天子,诸侯相伐,厥妖马生人。
shì shí dì shì shuāi wēi bù jué rú xiàn hú dí jiāo qīn bīng gē rì bī xún ér dì yì lún xiàn gù cǐ yāo jiàn yě
”是时,帝室衰微,不绝如线,胡狄交侵,兵戈日逼,寻而帝亦沦陷,故此妖见也。
yuán dì tài xìng èr nián dān yáng jùn lì pú yáng yǎn mǎ shēng jū liǎng tóu zì xiàng qián bié shēng ér sǐ
元帝太兴二年,丹阳郡吏濮阳演马生驹,两头,自项前别,生而死。
sī mǎ biāo shuō yuē cǐ zhèng zài sī mén èr tóu zhī xiàng yě
司马彪说曰:“此政在私门,二头之象也。
qí hòu wáng dūn líng shàng
”其后王敦陵上。
chéng dì xián kāng bā nián wǔ yuè jiǎ xū yǒu mǎ sè chì rú xuè zì xuān yáng mén zhí zǒu rù yú diàn qián pán xuán zǒu chū xún zhú mò zhī suǒ zài
成帝咸康八年五月甲戌,有马色赤如血,自宣阳门直走入于殿前,盘旋走出,寻逐,莫知所在。
jǐ mǎo dì bù yù
己卯,帝不豫。
liù yuè bēng
六月,崩。
cǐ mǎ huò yòu chì xiáng yě
此马祸,又赤祥也。
shì nián zhāng zhòng huá zài liáng zhōu jiāng zhū qí xī hé xiāng zhāng zuò jiù mǎ shù shí pǐ tóng shí xī wú hòu wěi yě
是年,张重华在凉州,将诛其西河相张祚,厩马数十匹,同时悉无后尾也。
ān dì lóng ān sì nián shí yuè liáng zhōu yǒu mǎ shēng jiǎo cì shǐ guō quán sòng shì huán xuán
安帝隆安四年十月,梁州有马生角,刺史郭铨送示桓玄。
àn liú xiàng shuō yuē mǎ bù dàng shēng jué yóu xuán bù dàng jǔ bīng xiàng shàng yě
案刘向说曰,马不当生角,犹玄不当举兵向上也。
xuán bù wù yǐ zhì yí miè
玄不寤,以至夷灭。
shí jì lóng zài yè yǒu yī mǎ yǐ yǒu shāo zhuàng rù qí zhōng yáng mén chū xiǎn yáng mén dōng gōng jiē bù dé rù zǒu xiàng dōng běi é ěr bú jiàn
石季龙在邺,有一马尾有烧状,入其中阳门,出显阳门,东宫皆不得入,走向东北,俄尔不见。
shù zhě fó tú chéng tàn yuē zāi qí jí yǐ
术者佛图澄叹曰:“灾其及矣!
yú nián jì lóng sǐ qí guó suì miè
”逾年季龙死,其国遂灭。
rén kē
人疴
wèi wén dì huáng chū chū qīng hé sòng shì zōng mǔ huà wèi biē rù shuǐ
魏文帝黄初初,清河宋士宗母化为鳖,入水。
míng dì tài hé sān nián cáo xiū bù qǔ qiū xī nóng nǚ sǐ fù shēng
明帝太和三年,曹休部曲丘奚农女死复生。
shí yòu yǒu kāi zhōu shì zhǒng de xùn zàng nǚ zǐ shù rì ér yǒu qì shù yuè ér bù néng yán guō tài hòu ài yǎng zhī
时又有开周世冢,得殉葬女子,数日而有气,数月而不能言,郭太后爱养之。
yòu tài yuán rén fà zhǒng pò guān guān zhōng yǒu yī shēng fù rén wèn qí běn shì bù zhī yě shì qí mù mù kě sān shí suì
又,太原人发冢破棺,棺中有一生妇人,问其本事,不知也,视其墓木,可三十岁。
àn jīng fáng yì zhuàn yuē zhì yīn wèi yáng xià rén wéi shàng
案京房《易传》曰:“至阴为阳,下人为上。
xuān dì qǐ zhī xiàng yě
”宣帝起之象也。
hàn píng dì xiàn dì bìng yǒu cǐ yì zhàn yǐ wéi wáng mǎng cáo cāo zhī zhēng
汉平帝、献帝并有此异,占以为王莽、曹操之征。
sūn xiū yǒng ān sì nián ān wú mín chén jiāo sǐ qī rì fù shēng chuān zhǒng chū
孙休永安四年,安吴民陈焦死七日复生,穿冢出。
gàn bǎo yuē cǐ yǔ hàn xuān dì tóng shì wū chéng hóu hào chéng fèi gù zhī jiā de wèi zhī xiáng yě
干宝曰:“此与汉宣帝同事,乌程侯皓承废故之家,得位之祥也。
sūn hào bǎo dǐng yuán nián dān yáng xuān qiān mǔ nián bā shí yīn yù huà wèi yuán xiōng dì bì hù wèi zhī
孙皓宝鼎元年,丹阳宣骞母年八十,因浴化为鼋,兄弟闭户卫之。
jué táng shàng zuò dà kǎn shí shuǐ qí zhōng yuán rù kǎn yóu xì yī èr rì héng yán jǐng wài wàng
掘堂上作大坎,实水其中,鼋入坎游戏,一二日恒延颈外望。
cì hù xiǎo kāi biàn lún zhuàn zì yuè rù yú yuǎn tán suì bù fù hái
伺户小开,便轮转自跃,入于远潭,遂不复还。
yǔ hàn líng dì shí huáng shì mǔ tóng shì wú wáng zhī xiàng yě
与汉灵帝时黄氏母同事,吴亡之象也。
wèi yuán dì xián xī èr nián bā yuè xiāng wǔ xiàn yán yǒu dà rén jiàn cháng sān zhàng yú jī cháng sān chǐ èr cùn fā bái zhe huáng jīn huáng dān yī zhù zhàng hū wáng shǐ yǔ yuē jīn dāng tài píng
魏元帝咸熙二年八月,襄武县言有大人见,长三丈余,迹长三尺二寸,发白,著黄巾黄单衣,柱杖呼王始语曰:“今当太平。
jìn xún dài wèi
”晋寻代魏。
wǔ dì tài shǐ wǔ nián yuán chéng rén nián qī shí shēng jué
武帝泰始五年,元城人年七十生角。
dài zhào wáng lún cuàn luàn zhī xiàng yě
殆赵王伦篡乱之象也。
xián níng èr nián shí èr yuè láng yá rén yán jī bìng sǐ guān liǎn yǐ jiǔ jiā rén xián mèng jī wèi jǐ yuē
咸宁二年十二月,琅邪人颜畿病死,棺敛已久,家人咸梦畿谓己曰;
wǒ dāng fù shēng kě jí kāi guān
“我当复生,可急开棺。
suì chū zhī jiàn néng yǐn shí qū shēn shì zhān bù néng háng yǔ èr nián fù sǐ
”遂出之,渐能饮食屈伸视瞻,不能行语,二年复死。
jīng fáng yì zhuàn yuē zhì yīn wèi yáng xià rén wéi shàng jué yāo rén sǐ fù shēng
京房《易传》曰:“至阴为阳,下人为上,厥妖人死复生。
qí hòu liú yuán hǎi shí lè jiàn nì suì wáng jìn shì xià wéi shàng zhī yīng yě
”其后刘元海、石勒僭逆,遂亡晋室,下为上之应也。
huì dì yuán kāng zhōng ān fēng yǒu nǚ zǐ zhōu shì níng nián bā suì jiàn huà wèi nán zhì shí qī bā ér qì xìng chéng
惠帝元康中,安丰有女子周世宁,年八岁,渐化为男,至十七八而气性成。
jīng fáng yì zhuàn yuē nǚ zǐ huà wèi zhàng fū cí wèi yīn chāng jiàn rén wèi wáng
京房《易传》曰:“女子化为丈夫,兹谓阴昌,贱人为王。
cǐ yì liú yuán hǎi shí lè dàng fù tiān xià zhī yāo yě
”此亦刘元海、石勒荡覆天下之妖也。
yǒng níng chū qí wáng jiǒng chàng yì bīng zhū chú luàn nì shèng yú fǎn zhèng
永宁初,齐王冏唱义兵,诛除乱逆,乘舆反正。
hū yǒu fù rén yì dà sī mǎ mén qiú jì chǎn mén zhě jí zhī fù yuē
忽有妇人诣大司马门求寄产,门者诘之,妇曰;
wǒ jié qí biàn qù ěr
“我截脐便去耳。
shì shí qí wáng jiǒng kuāng fù wáng shì tiān xià guī gōng shí zhě wèi qí è zhī hòu guǒ zhǎn lù
”是时,齐王冏匡复王室,天下归功,识者为其恶之,后果斩戮。
yǒng níng yuán nián shí èr yuè jiǎ zǐ yǒu bái tóu gōng rù qí wáng jiǒng dà sī mǎ fǔ dà hū yuē yǒu dà bīng qǐ bù chū jiǎ zi xún
永宁元年十二月甲子,有白头公入齐王冏大司马府,大呼曰:“有大兵起,不出甲子旬。
jiǒng shā zhī
”冏杀之。
míng nián shí èr yuè wù chén jiǒng bài jí jiǎ zǐ xún yě
明年十二月戊辰,冏败,即甲子旬也。
tài ān yuán nián sì yuè guǐ yǒu yǒu rén zì yún lóng mén rù diàn qián běi miàn zài bài yuē wǒ dàng zuò zhōng shū jiān
太安元年四月癸酉,有人自云龙门入殿前,北面再拜曰:“我当作中书监。
jí shōu zhǎn zhī
”即收斩之。
gàn bǎo yǐ wéi jìn tíng zūn mì zhī chù jīn jiàn rén jìng rù ér mén wèi bù jué zhě gōng shì jiāng xū ér xià rén yú shàng zhī yāo yě
干宝以为“禁庭尊秘之处,今贱人径入而门卫不觉者,宫室将虚而下人逾上之妖也”。
shì hòu dì běi qiān yè yòu qiān cháng ān gōng què suì kōng yān
是后帝北迁邺,又迁长安,宫阙遂空焉。
yuán kāng zhōng liáng guó nǚ zǐ xǔ jià yǐ shòu lǐ pìn xún ér qí fu shù cháng ān jīng nián bù guī nǚ jiā gèng yǐ shì rén
元康中,梁国女子许嫁,已受礼娉,寻而其夫戍长安,经年不归,女家更以适人。
nǚ bù lè xíng qí fù mǔ bī qiáng bù dé yǐ ér qù xún dé bìng wáng
女不乐行,其父母逼强,不得已而去,寻得病亡。
hòu qí fu hái wèn qí nǚ suǒ zài qí jiā jù shuō zhī
后其夫还,问其女所在,其家具说之。
qí fu jìng zhì nǚ mù bù shèng āi qíng biàn fà zhǒng kāi guān nǚ suì huó yīn yǔ jù guī
其夫迳至女墓,不胜哀情,便发冢开棺,女遂活,因与俱归。
hòu xù wén zhī yì guān zhēng zhī suǒ zài bù néng jué
后婿闻知,诣官争之,所在不能决。
mì shū láng wáng dǎo yì yuē cǐ shì fēi cháng shì bù dé yǐ cháng lǐ duàn zhī yi hái qián fū
秘书郎王导议曰:“此是非常事,不得以常理断之,宜还前夫。
cháo tíng cóng qí yì
”朝廷从其议。
huì dì shì dù xī jiā zàng ér bì wù bù dé chū hòu shí nián kāi zhǒng fù zàng ér bì shàng shēng
惠帝世,杜锡家葬而婢误不得出,后十年开冢祔葬而婢尚生。
shǐ rú míng yǒu qǐng jiàn jué wèn zhī zì wèi zài sù ěr
始如瞑,有顷渐觉,问之,自谓再宿耳。
chū bì zhī mái nián shí wǔ liù jí kāi zhǒng gēng shēng yóu shí wǔ liù yě jià zhī yǒu zi
初,婢之埋年十五六,及开冢更生,犹十五六也,嫁之有子。
guāng xī yuán nián kuài jī xiè zhēn shēng zǐ tóu dà ér yǒu fā liǎng zhí fǎn xiàng shàng yǒu nán nǚ liǎng tǐ shēng biàn zuò zhàng fū shēng jīng yī rì sǐ
光熙元年,会稽谢真生子,头大而有发,两跖反向上,有男女两体,生便作丈夫声,经一日死。
cǐ huáng zhī bù jí xià rén fá shàng zhī kē yú shì zhū wáng yǒu jiàn luàn zhī xiàng yě
此皇之不极,下人伐上之疴,于是诸王有僭乱之象也。
huì dì zhī shì jīng luò yǒu rén jiān nán nǚ tǐ yì néng liǎng yòng rén dào ér xìng yóu yín cǐ luàn qì suǒ shēng
惠帝之世,京洛有人兼男女体,亦能两用人道,而性尤淫,此乱气所生。
zì xián níng tài kāng zhī hòu nán chǒng dà xīng shén yú nǚ sè shì dà fū mò bù shàng zhī tiān xià xiāng fǎng xiào huò zhì fū fù lí jué duō shēng yuàn kuàng gù nán nǚ zhī qì luàn ér yāo xíng zuò yě
自咸宁、太康之后,男宠大兴,甚于女色,士大夫莫不尚之,天下相仿效,或至夫妇离绝,多生怨旷,故男女之气乱而妖形作也。
huái dì yǒng jiā yuán nián wú jùn wú xiàn wàn xiáng bì shēng zǐ niǎo tóu liǎng zú mǎ tí yī shǒu wú máo wěi huáng sè dà rú zhěn
怀帝永嘉元年,吴郡吴县万详婢生子,鸟头,两足马蹄,一手,无毛,尾黄色,大如枕。
cǐ yì rén yāo luàn zhī xiàng yě
此亦人妖,乱之象也。
wǔ nián wǔ yuè fú hǎn lìng yán gēn jì chǎn yī lóng yī nǚ yī é
五年五月,枹罕令严根妓产一龙,一女,一鹅。
jīng fáng yì zhuàn yuē rén shēng tā wù fēi rén suǒ jiàn zhě jiē wèi tiān xià dà bīng
京房《易传》曰:“人生他物,非人所见者,皆为天下大兵。
shì shí dì chéng huì huáng zhī hòu sì hǎi fèi téng xún ér xiàn yú píng yáng wèi nì hú suǒ hài cǐ qí zhēng yě
”是时,帝承惠皇之后,四海沸腾,寻而陷于平阳,为逆胡所害,此其征也。
mǐn dì jiàn xìng sì nián xīn cài xiàn lì rèn qiáo qī chǎn èr nǚ fù yǔ xīn xiāng hé zì xiōng yǐ shàng qí yǐ xià gè fēn cǐ gài tiān xià wèi yī zhī yāo yě
愍帝建兴四年,新蔡县吏任侨妻产二女,腹与心相合,自胸以上、脐以下各分,此盖天下未一之妖也。
shí nèi shǐ lǚ huì shàng yán àn ruì yìng tú yì gēn tóng tǐ wèi zhī lián lǐ yì mǔ tóng yǐng wèi zhī jiā hé
时内史吕会上言:“案《瑞应图》,异根同体谓之连理,异亩同颖谓之嘉禾。
cǎo mù zhī yì yóu yǐ wéi ruì jīn èr rén tóng xīn yì chēng èr rén tóng xīn qí lì duàn jīn gài sì hǎi tóng xīn zhī ruì yě
草木之异犹以为瑞,今二人同心,《易》称‘二人同心,其利断金’,盖四海同心之瑞也。
shí jiē shěn zhī
”时皆哂之。
é ér sì hǎi fēn bēng dì yì lún mò
俄而四海分崩,帝亦沦没。
yuán dì tài xìng chū yǒu nǚ zǐ qí yīn zài fù dāng qí xià zì zhōng guó lái zhì jiāng dōng qí xìng yín ér bù chǎn
元帝太兴初,有女子其阴在腹,当脐下,自中国来至江东,其性淫而不产。
yòu yǒu nǚ zǐ yīn zài shǒu dù zài yáng zhōu xìng yì yín
又有女子阴在首,渡在扬州,性亦淫。
jīng fáng yì yāo yuē
京房《易妖》曰;
rén shēng zi yīn zài shǒu tiān xià dà luàn
“人生子,阴在首,天下大乱;
zài fù tiān xià yǒu shì
在腹,天下有事;
zài bèi tiān xià wú hòu
在背,天下无后。
yú shí wáng dūn jù shàng liú jiāng yù wéi luàn shì qí zhēng
”于时王敦据上流,将欲为乱,是其征。
sān nián shí èr yuè shàng shū zōu xiè píng qī shēng nǚ duò dì pì pì yǒu shēng xū yú biàn sǐ
三年十二月,尚书驺谢平妻生女,堕地濞濞有声,须臾便死。
bí mù jiē zài dǐng shàng miàn chù rú xiàng kǒu yǒu chǐ dōu lián wèi yī xiōng rú biē shǒu zú zhǎo rú niǎo zhǎo jiē xià gōu
鼻目皆在顶上,面处如项,口有齿,都连为一,胸如鳖,手足爪如鸟爪,皆下勾。
cǐ yì rén shēng tā wù fēi rén suǒ jiàn zhě
此亦人生他物,非人所见者。
hòu èr nián yǒu shí tou zhī bài
后二年,有石头之败。
míng dì tài níng èr nián qī yuè dān yáng jiāng níng hóu jì qī sǐ jīng sān rì fù shēng
明帝太宁二年七月,丹阳江宁侯纪妻死,经三日复生。
chéng dì xián kāng wǔ nián sì yuè xià pī mín wáng hé qiáo jū jì yáng xī nǚ kě nián èr shí zì yún shàng tiān lái huán de zhēng ruì yìn shòu dāng mǔ tiān xià
成帝咸康五年四月,下邳民王和侨居暨阳,息女可年二十,自云上天来还,得征瑞印绶,当母天下。
jìn líng tài shǒu yǐ wéi yāo shōu fù yù
登陆太守认为她是妖人,把她收捕,交付狱吏。
zhì shí yī yuè yǒu rén chí zhè zhàng jiàng yī yì zhǐ chē mén kǒu liè wéi shèng rén shǐ qiú jiàn tiān zǐ
至十一月,有人持柘杖绛衣诣止车门,口列为圣人使求见天子。
mén hóu shòu cí cí chēng xìng lǚ míng cì qí yán wáng hé nǚ kě yòu zú xià yǒu qī xīng xīng jiē yǒu máo zhǎng qī cùn tiān jīn mìng kě wèi tiān xià mǔ
门侯受辞,辞称姓吕名赐,其言王和女可右足下有七星,星皆有毛,长七寸,天今命可为天下母。
zòu wén jí fú zhū bìng xià jìn líng zhū kě
奏闻,即伏诛,并下晋陵诛可。
kāng dì jiàn yuán èr nián shí yuè wèi jiāng jūn yíng dū guò wàng suǒ lǐng bīng chén dú nǚ tái yǒu wén zài qí zú yuē tiān xià zhī mǔ jiǔ zhī yù míng
康帝建元二年十月,卫将军营督过望所领兵陈渎女台有文在其足,曰“天下之母”,灸之愈明。
jīng dū xuān huá yǒu sī shōu xì yǐ wén
京都喧哗,有司收系以闻。
é zì jiàn kāng xiàn yù wáng qù
俄自建康县狱亡去。
míng nián dì bēng xiàn hòu lín cháo cǐ qí xiáng yě
明年,帝崩,献后临朝,此其祥也。
xiào wǔ dì níng kāng chū nán jùn zhōu líng nǚ táng shì jiàn huà wèi zhàng fū
孝武帝宁康初,南郡州陵女唐氏渐化为丈夫。
ān dì yì xī qī nián wú xī rén zhào wèi nián bā suì yī dàn bào cháng bā chǐ zī xū wèi rán sān rì ér sǐ
安帝义熙七年,无锡人赵未年八岁,一旦暴长八尺,髭须蔚然,三日而死。
yì xī zhōng dōng yáng rén mò shì shēng nǚ bù yǎng mái zhī shù rì yú tǔ zhōng tí qǔ yǎng suì huó
义熙中,东阳人莫氏生女不养,埋之数日,于土中啼,取养遂活。
yì xī mò wú yù zhāng rén yǒu èr yáng dào zhòng lèi shēng
义熙末,吴豫章人有二阳道,重累生。
gōng dì yuán xī yuán nián jiàn ān rén yáng dào wú tóu zhèng píng běn xià zuò nǚ rén xíng tǐ
恭帝元熙元年,建安人阳道无头,正平,本下作女人形体。