wǔ huáng dì huì yán zì ān shì wén dì zhǎng zǐ yě
武皇帝讳炎,字安世,文帝长子也。
kuān huì rén hòu shěn shēn yǒu dù liàng
宽惠仁厚,沈深有度量。
wèi jiā píng zhōng fēng běi píng tíng hòu lì jǐ shì zhōng fèng chē dū wèi zhōng lěi jiāng jūn jiā sàn qí cháng shì lèi qiān zhōng hù jūn jiǎ jié
魏嘉平中,封北平亭侯,历给事中、奉车都尉、中垒将军,加散骑常侍,累迁中护军、假节。
yíng cháng dào xiāng gōng yú dōng wǔ yáng qiān zhōng fǔ jūn jìn fēng xīn chāng xiāng hòu
迎常道乡公于东武阳,迁中抚军,进封新昌乡侯。
jí jìn guó jiàn lì wèi shì zǐ bài fǔ jūn dà jiàng jūn kāi fǔ fù èr xiàng guó
及晋国建,立为世子,拜抚军大将军,开府、副贰相国。
chū wén dì yǐ jǐng dì jì xuān dì zhī dí zǎo shì wú hòu yǐ dì dì yōu wèi sì tè jiā ài yì zì wèi shè jū xiàng wèi bǎi nián zhī hòu dà yè yi guī yōu
初,文帝以景帝既宣帝之嫡,早世无后,以帝弟攸为嗣,特加爱异,自谓摄居相位,百年之后,大业宜归攸。
měi yuē cǐ jǐng wáng zhī tiān xià yě wú hé yǔ yān
每曰:“此景王之天下也,吾何与焉。
jiāng yì lì shì zǐ zhǔ yì yú yōu
”将议立世子,属意于攸。
hé zēng děng gù zhēng yuē zhōng fǔ jūn cōng míng shén wǔ yǒu chāo shì zhī cái
何曾等固争曰:“中抚军聪明神武,有超世之才。
fā wěi dì shǒu guò xī cǐ fēi rén chén zhī xiāng yě
发委地,手过膝,此非人臣之相也。
yóu shì suì dìng
”由是遂定。
xián xī èr nián wǔ yuè lì wèi jìn wáng tài zǐ
咸熙二年五月,立为晋王太子。
bā yuè xīn mǎo wén dì bēng tài zǐ sì xiàng guó jìn wáng wèi
八月辛卯,文帝崩,太子嗣相国、晋王位。
xià lìng kuān xíng yòu zuì fǔ zhòng xi yì guó nèi xíng fú sān rì
下令宽刑宥罪,抚众息役,国内行服三日。
shì yuè cháng rén jiàn yú xiāng wǔ cháng sān zhàng gào xiàn rén wáng shǐ yuē jīn dāng tài píng
是月,长人见于襄武,长三丈,告县人王始曰:“今当太平。
jiǔ yuè wù wǔ yǐ wèi sī tú hé zēng wèi chéng xiàng zhèn nán jiāng jūn wáng chén wèi yù shǐ dài fū zhōng hù jūn gǔ chōng wèi wèi jiāng jūn yì láng péi xiù wèi shàng shū lìng guāng lù dài fu jiē kāi fǔ
”九月戊午,以魏司徒何曾为丞相,镇南将军王沈为御史大夫,中护军贾充为卫将军,议郎裴秀为尚书令、光禄大夫,皆开府。
shí yī yuè chū zhì sì hù jūn yǐ tǒng chéng wài zhū jūn
十一月,初置四护军,以统城外诸军。
yǐ wèi lìng zhū jùn zhōng zhèng yǐ liù tiáo jǔ yān zhì yī yuē zhōng kè fěi gōng èr yuē xiào jìng jìn lǐ sān yuē yǒu yú xiōng dì sì yuē jié shēn láo qiān wǔ yuē xìn yì kě fù liù yuē xué yǐ wéi jǐ
乙未,令诸郡中正以六条举淹滞:一曰忠恪匪躬,二曰孝敬尽礼,三曰友于兄弟,四曰洁身劳谦,五曰信义可复,六曰学以为己。
shì shí jìn dé jì qià sì hǎi zhái xīn
是时晋德既洽,四海宅心。
yú shì tiān zǐ zhī lì shǔ yǒu zài nǎi shǐ tài bǎo zhèng chōng fèng cè yuē zī ěr jìn wáng wǒ huáng zǔ yǒu yú shì dàn yīng líng yùn shòu zhōng yú táo táng yì yǐ mìng yú yǒu xià
于是天子知历数有在,乃使太保郑冲奉策曰:“咨尔晋王:我皇祖有虞氏诞膺灵运,受终于陶唐,亦以命于有夏。
wéi sān hòu zhì pèi yú tiān ér xián yòng guāng fū shèng dé
惟三后陟配于天,而咸用光敷圣德。
zì cí jué hòu tiān yòu ji dà mìng yú hàn
自兹厥后,天又辑大命于汉。
huǒ dé jì shuāi nǎi juàn mìng wǒ gāo zǔ
火德既衰,乃眷命我高祖。
fāng guǐ yú xià sì dài zhī míng xiǎn wǒ bù gǎn zhī
方轨虞夏四代之明显,我不敢知。
wéi wáng nǎi zǔ nǎi fù fú yīng míng zhé fǔ liàng wǒ huáng jiā xūn dé guāng yú sì hǎi
惟王乃祖乃父,服膺明哲,辅亮我皇家,勋德光于四海。
gé ěr shàng xià shén zhī wǎng bù kè shùn dì píng tiān chéng wàn bāng yǐ yì
格尔上下神祗,罔不克顺,地平天成,万邦以乂。
yīng shòu shàng dì zhī mìng xié huáng jí zhī zhōng
应受上帝之命,协皇极之中。
sì yú yī rén zhī chéng tiān xù yǐ jìng shòu ěr wèi lì shǔ shí zài ěr gōng
肆予一人,祗承天序,以敬授尔位,历数实在尔躬。
yǔn zhí qí zhōng tiān lù yǒng zhōng
允执其中,天禄永终。
wū xì
啊!
wáng qí qīn shùn tiān mìng
王其钦顺天命。
lǜ xún xùn diǎn dǐ suí sì guó yòng bǎo tiān xiū wú tì wǒ èr huáng zhī hóng liè
率循训典,底绥四国,用保天休,无替我二皇之弘烈。
dì chū yǐ lǐ ràng wèi cháo gōng qīng hé zēng wáng chén děng gù qǐng nǎi cóng zhī
”帝初以礼让,魏朝公卿何曾、王沈等固请,乃从之。
tài shǐ yuán nián dōng shí èr yuè bǐng yín shè tán yú nán jiāo bǎi liáo zài wèi jí xiōng nú nán chán yú sì yí huì zhě shù wàn rén chái liáo gào lèi yú shàng dì yuē huáng dì chén yán gǎn yòng xuán mǔ míng gào yú huáng huáng hòu dì wèi dì jī xié huáng yùn shào tiān míng mìng yǐ mìng yán
泰始元年冬十二月丙寅,设坛于南郊,百僚在位及匈奴南单于四夷会者数万人,柴燎告类于上帝曰:“皇帝臣炎敢用玄牡明告于皇皇后帝:魏帝稽协皇运,绍天明命以命炎。
xī zhě táng yáo xī lóng dà dào shàn wèi yú shùn shùn yòu yǐ chán yǔ mài dé chuí xùn duō lì nián zài
昔者唐尧,熙隆大道,禅位虞舜,舜又以禅禹,迈德垂训,多历年载。
jì hàn dé jì shuāi tài zǔ wǔ huáng dì bō luàn jì shí fú yì liú shì yòu yòng shòu mìng yú hàn
暨汉德既衰,太祖武皇帝拨乱济时,扶翼刘氏,又用受命于汉。
yuè zài wèi shì réng shì duō gù jǐ yú diān zhuì shí lài yǒu jìn kuāng zhěng zhī dé yòng huò bǎo jué sì sì hóng jì yú jiān nán cǐ zé jìn zhī yǒu dà zào yú wèi yě
粤在魏室,仍世多故,几于颠坠,实赖有晋匡拯之德,用获保厥肆祀,弘济于艰难,此则晋之有大造于魏也。
dàn wéi sì fāng wǎng bù zhī shùn guō qīng liáng mín bāo huái yáng yuè bā hóng tóng guǐ xiáng ruì lǚ zhēn tiān rén xié yìng wú sī bù fú
诞惟四方,罔不祗顺,郭清梁岷,包怀扬越,八纮同轨,祥瑞屡臻,天人协应,无思不服。
sì yǔ xiàn zhāng sān hòu yòng jí dà mìng yú zī
肆予宪章三后,用集大命于兹。
yán wéi dé bù sì cí bù huò mìng
炎维德不嗣,辞不获命。
yú shì qún gōng qīng shì bǎi bì shù liáo lí xiàn péi lì jì yú bǎi mán jūn zhǎng qiān yuē huáng tiān jiàn xià qiú rén zhī mò jì yǒu chéng mìng gù fēi kè ràng suǒ de jù wéi
于是群公卿士,百辟庶僚,黎献陪隶,暨于百蛮君长,佥曰:‘皇天鉴下,求人之瘼,既有成命,固非克让所得距违。
tiān xù bù kě yǐ wú tǒng rén shén bù kě yǐ kuàng zhǔ
天序不可以无统,人神不可以旷主。
yán qián fèng huáng yùn
’炎虔奉皇运。
yín wèi tiān wēi jìng jiǎn yuán chén shēng tán shòu shàn gào lèi shàng dì yǒng dá zhòng wàng
寅畏天威,敬简元辰,升坛受禅,告类上帝,永答众望。
lǐ bì jí luò yáng gōng xìng tài jí qián diàn zhào yuē xī zhèn huáng zǔ xuān wáng shèng zhé qīn míng dàn yìng qī yùn xī dì zhī zài zhào qǐ hóng jī
”礼毕,即洛阳宫幸太极前殿,诏曰:“昔朕皇祖宣王,圣哲钦明,诞应期运,熙帝之载,肇启洪基。
bó kǎo jǐng wáng lǚ dào xuān yóu jī xī zhū xià
伯考景王,履道宣猷,缉熙诸夏。
zhì yú huáng kǎo wén wáng ruì zhé guāng yuǎn yǔn xié líng zhī yīng tiān shùn shí shòu cí míng mìng
至于皇考文王,睿哲光远,允协灵祗,应天顺时,受兹明命。
rén jì yú yǔ zhòu gōng gé yú shàng xià
仁济于宇宙,功格于上下。
sì wèi shì hóng jiàn yú gǔ xùn yí xíng yú táng yú chóu zī qún hòu yuán ji dà mìng yú zhèn shēn
肆魏氏弘鉴于古训,仪刑于唐虞,畴咨群后,爰辑大命于朕身。
yú yī rén wèi tiān zhī mìng yòng bù gǎn wéi
予一人畏天之命,用不敢违。
wéi zhèn guǎ dé fù hè hóng liè tuō yú wáng gōng zhī shàng yǐ jūn lín sì hǎi zhuì zhuì wéi jù wǎng zhī suǒ jì
惟朕寡德,负荷洪烈,托于王公之上,以君临四海,惴惴惟惧,罔知所济。
wéi ěr gǔ gōng zhǎo yá zhī zuǒ wén wǔ bù èr zhī chén nǎi zǔ nǎi fù shí zuǒ yòu wǒ xiān wáng guāng lóng wǒ dà yè
惟尔股肱爪牙之佐,文武不贰之臣,乃祖乃父,实左右我先王,光隆我大业。
sī yǔ wàn guó gòng xiǎng xiū zuò
思与万国,共享休祚。
yú shì dà shè gǎi yuán
”于是大赦,改元。
cì tiān xià jué rén wǔ jí
赐天下爵,人五级;
guān guǎ gū dú bù néng zì cún zhě gǔ rén wǔ hú
鳏寡孤独不能自存者谷,人五斛。
fù tiān xià zū fù jí guān shì zhī shuì yī nián bū zhài sù fù jiē wù shōu
复天下租赋及关市之税一年,逋债宿负皆勿收。
chú jiù xián jiě jìn gù wáng guān shī jué zhě xī fù zhī
除旧嫌,解禁锢,亡官失爵者悉复之。
dīng mǎo qiǎn tài pú liú yuán gào yú tài miào
丁卯,遣太仆刘原告于太庙。
fēng wèi dì wèi chén liú wáng yì wàn hù jū yú yè gōng
封魏帝为陈留王,邑万户,居于邺宫;
wèi shì zhū wáng jiē wèi xiàn hòu
魏氏诸王皆为县侯。
pò zūn xuān wáng wèi xuān huáng dì jǐng wáng wèi jǐng huáng dì wén wáng wéi wén huáng dì xuān wáng fēi zhāng shì wèi xuān mù huáng hòu
迫尊宣王为宣皇帝,景王为景皇帝,文王为文皇帝,宣王妃张氏为宣穆皇后。
zūn tài fēi wáng shì yuē huáng tài hòu gōng yuē chóng huà
尊太妃王氏曰皇太后,宫曰崇化。
fēng huáng shū zǔ fù fú wèi ān píng wáng
封皇叔祖父孚为安平王,
huáng shū fù gàn wèi píng yuán wáng
皇叔父干为平原王,
liàng wèi fú fēng wáng
亮为扶风王,
zhòu wèi dōng guǎn wáng
伷为东莞王,
jùn wèi rǔ yīn wáng
骏为汝阴王,
róng wèi liáng wáng
肜为梁王,
lún wèi láng yá wáng
伦为琅邪王,
huáng dì yōu wèi qí wáng
皇弟攸为齐王,
jiàn wéi lè ān wáng
鉴为乐安王,
jǐ wèi yàn wáng
几为燕王,
huáng cóng bó fù wàng wèi yì yáng wáng
皇从伯父望为义阳王,
huáng cóng shū fù fǔ wèi bó hǎi wáng
皇从叔父辅为渤海王,
huang wéi xià pī wáng
晃为下邳王,
guī wèi tài yuán wáng
瑰为太原王,
guī wèi gāo yáng wáng
圭为高阳王,
héng wèi cháng shān wáng
衡为常山王,
zi wén wèi pèi wáng
子文为沛王,
tài wèi lǒng xī wáng
泰为陇西王,
quán wèi péng chéng wáng
权为彭城王,
suí wèi fàn yáng wáng
绥为范阳王,
suì wèi jǐ nán wáng
遂为济南王,
xùn wèi qiáo wáng
逊为谯王,
mù wèi zhōng shān wáng
睦为中山王,
lìng wèi běi hǎi wáng
凌为北海王,
bīn wèi chén wáng
斌为陈王,
huáng cóng fù xiōng hóng wèi hé jiān wáng
皇从父兄洪为河间王,
huáng cóng fù dì mào wèi dōng píng wáng
皇从父弟楙为东平王。
yǐ piào qí jiāng jūn shí bāo wèi dà sī mǎ
以骠骑将军石苞为大司马,
fēng lè líng gōng
封乐陵公,
chē qí jiāng jūn chén qiān wèi gāo píng gōng
车骑将军陈骞为高平公,
wèi jiāng jūn gǔ chōng wèi chē qí jiāng jūn lǔ gōng
卫将军贾充为车骑将军、鲁公,
shàng shū lìng péi xiù wèi jù lù gōng
尚书令裴秀为巨鹿公,
shì zhōng xún xù wèi jì běi gōng
侍中荀勖为济北公,
tài bǎo zhèng chōng wèi tài fù shòu guāng gōng
太保郑冲为太傅、寿光公,
tài wèi wáng xiáng wèi tài bǎo huī líng gōng
太尉王祥为太保、睢陵公,
chéng xiàng hé zēng wèi tài wèi láng líng gōng
丞相何曾为太尉、郎陵公,
yù shǐ dài fū wáng chén wèi piào qí jiāng jūn bó líng gōng
御史大夫王沈为骠骑将军、博陵公,
sī kōng xún yǐ wèi lín huái gōng
司空荀𫖮为临淮公,
zhèn běi dà jiāng jūn wèi guàn wèi zī yáng gōng
镇北大将军卫瓘为菑阳公。
qí yú zēng fēng jìn jué gè yǒu chà wén wǔ pǔ zēng wèi èr děng
其余增封进爵各有差,文武普增位二等。
gǎi jǐng chū lì wèi tài shǐ lì xī yǐ yǒu shè yǐ chǒu
改景初历为太始历,腊以酉,社以丑。
wù chén xià zhào dà hóng jiǎn yuē chū yù fǔ zhū yù wán hǎo zhī wù bān cì wáng gōng yǐ xià gè zài chà
戊辰,下诏大弘俭约,出御府珠玉玩好之物,颁赐王公以下各在差。
zhì zhōng jūn jiāng jūn yǐ tǒng sù wèi qī jūn
置中军将军,以统宿卫七军。
jǐ sì zhào chén liú wáng zǎi tiān zǐ jīng qí bèi wǔ shí fù chē xíng wèi zhēng shuò jiāo sì tiān dì lǐ yuè zhì dù jiē rú wèi jiù shàng shū bù chēng chén
己巳,诏陈留王载天子旌旗,备五时副车,行魏正朔,郊祀天地,礼乐制度皆如魏旧,上书不称臣。
cì shān yáng gōng liú kāng ān lè gōng liú chán zǐ dì yī rén wèi fù mǎ dū wèi
赐山阳公刘康、安乐公刘禅子弟一人为附马都尉。
yǐ hài yǐ ān píng wáng fú wèi tài zǎi jiǎ huáng yuè dà dū dū zhōng wài zhū jūn shì
乙亥,以安平王孚为太宰、假黄钺、大都督中外诸军事。
zhào yuē xī wáng lìng móu fèi qí wáng ér wáng jìng bù zú yǐ shǒu wèi
诏曰:“昔王凌谋废齐王,而王竟不足以守位。
shān ài suī jīn gōng shī jié rán shù shǒu shòu zuì
邓艾虽矜功失节,然束手受罪。
jīn dà shè qí jiā hái shǐ lì hòu
今大赦其家,还使立后。
xīng miè jì jué yuē fǎ shěng xíng
兴灭继绝,约法省刑。
chú wèi shì zōng shì jìn gù
除魏氏宗室禁锢。
zhū jiāng lì zāo sān nián sàng zhě qiǎn níng zhōng sàng
诸将吏遭三年丧者,遣宁终丧。
bǎi xìng fù qí yáo yì
百姓复其徭役。
ba bù qǔ jiāng zhǎng lì yǐ xià zhì rèn
罢部曲将长吏以下质任。
shěng jùn guó yù diào jìn lè fǔ mǐ lì bǎi xì zhī jì jí diāo wén yóu tián zhī jù
省郡国御调,禁乐府靡丽百戏之伎及雕文游畋之具。
kāi zhí yán zhī lù zhì jiàn guān yǐ zhǎng zhī
开直言之路,置谏官以掌之。
shì yuè fèng huáng liù qīng lóng sān bái lóng èr qí lín gè yī jiàn yú jùn guó
”是月,凤皇六、青龙三、白龙二、麒麟各一见于郡国。
èr nián chūn zhēng yuè bǐng xū qiǎn jiān shì zhōng hòu shǐ guāng děng chí jié sì fāng xún shěng fēng sú chú ráng zhù zhī bù zài sì diǎn zhě
二年春正月丙戌,遣兼侍中侯史光等持节四方,循省风俗,除禳祝之不在祀典者。
dīng hài yǒu sī qǐng jiàn qī miào dì zhòng qí yì bù xǔ
丁亥,有司请建七庙,帝重其役,不许。
gēng yín ba jī míng gǔ
庚寅,罢鸡鸣鼓。
xīn chǒu zūn jǐng huáng dì fū rén yáng shì yuē jǐng huáng hòu gōng yuē hóng xun
辛丑,尊景皇帝夫人羊氏曰景皇后,宫曰弘训。
bǐng wǔ lì huáng hòu yáng shì
丙午,立皇后杨氏。
èr yuè chú hàn zōng shì jìn gù
二月,除汉宗室禁锢。
jǐ wèi cháng shān wáng héng hōng
己未,常山王衡薨。
zhào yuē wǔ děng zhī fēng jiē lù jiù xūn
诏曰:“五等之封,皆录旧勋。
běn wèi xiàn hòu zhě chuán fēng cì zǐ wèi tíng hòu xiāng hòu wèi guān nèi hóu tíng hòu wèi guān zhōng hóu jiē shí běn hù shí fēn zhī yī
本为县侯者传封次子为亭侯,乡侯为关内侯,亭侯为关中侯,皆食本户十分之一。
dīng chǒu jiāo sì xuān huáng dì yǐ pèi tiān zōng sì wén huáng dì yú míng táng yǐ pèi shàng dì
”丁丑,郊祀宣皇帝以配天,宗祀文皇帝于明堂以配上帝。
gēng wǔ zhào yuē gǔ zhě bǎi guān guān zhēn wáng quē
庚午,诏曰:“古者百官,官箴王阙。
rán bǎo shì tè yǐ jiàn zhèng wèi zhí jīn zhī shì zhōng cháng shì shí chù cǐ wèi
然保氏特以谏诤为职,今之侍中、常侍实处此位。
zé qí néng zhèng sè bì wéi kuāng jiù bù dǎi zhě yǐ jiān cǐ xuǎn
择其能正色弼违匡救不逮者,以兼此选。
sān yuè wù xū wú rén lái diào jì yǒu sī zòu wèi dá zhào
”三月戊戌,吴人来吊祭,有司奏为答诏。
dì yuē xī hàn wén guāng wǔ huái fǔ wèi tuó gōng sūn shù jiē wèi zhèng jūn chén zhī yí suǒ yǐ jī mí wèi bīn yě
帝曰:“昔汉文、光武怀抚尉佗、公孙述,皆未正君臣之仪,所以羁糜未宾也。
hào qiǎn shǐ zhī shǐ wèi zhī guó qìng dàn yǐ shū dá zhī
皓遣使之始,未知国庆,但以书答之。
xià wǔ yuè wù chén zhào yuē chén liú wáng cāo shàng qiān chōng měi shì zhé biǎo fēi suǒ yǐ yōu chóng zhī yě
”夏五月戊辰,诏曰:“陈留王操尚谦冲,每事辄表,非所以优崇之也。
zhǔ zhě yù yì fēi dà shì jiē shǐ wáng guān biǎo shàng zhī
主者喻意,非大事皆使王官表上之。
rén zǐ piào qí jiāng jūn bó líng gōng wáng chén zú
”壬子,骠骑将军博陵公王沈卒。
liù yuè rén shēn jǐ nán wáng suì hōng
六月壬申,济南王遂薨。
qiū qī yuè xīn sì yíng tài miào zhì jīng shān zhī mù cǎi huà shān zhī shí zhù tóng zhù shí èr tu yǐ huáng jīn lòu yǐ bǎi wù zhui yǐ míng zhū
秋七月辛巳,营太庙,致荆山之木,采华山之石’铸铜柱十二,涂以黄金,镂以百物,缀以明珠。
wù xū qiáo wáng xùn hōng
戊戌,谯王逊薨。
bǐng wǔ huì rì yǒu shí zhī
丙午晦,日有蚀之。
bā yuè bǐng chén shěng yòu jiāng jūn guān
八月丙辰,省右将军官。
chū dì suī cóng hàn wèi zhī zhì jì zàng chú fú
初,帝虽从汉魏之制,既葬除服。
ér shēn yī sù guān jiàng xí chè shàn āi jìng rú sàng zhě
而深衣素冠,降席撤膳,哀敬如丧者。
wù chén yǒu sī zòu gǎi fú jìn shàn bù xǔ suì lǐ zhōng ér hòu fù jí
戊辰,有司奏改服进膳,不许,遂礼终而后复吉。
jí tài hòu zhī sàng yì rú zhī
及太后之丧,亦如之。
jiǔ yuè yǐ wèi sàn qí cháng shì huáng fǔ táo fu xuán lǐng jiàn guān shàng shū jiàn zhèng yǒu sī zòu qǐng qǐn zhī
九月乙未,散骑常侍皇甫陶、傅玄领谏官,上书谏诤,有司奏请寝之。
zhào yuē fán guān yán rén zhǔ rén chén suǒ zhì nán ér kǔ bù néng tīng nà zì gǔ zhōng chén zhí shì zhī suǒ kāng kǎi yě
诏曰:“凡关言人主,人臣所至难,而苦不能听纳,自古忠臣直士之所慷慨也。
měi chén shì chū fù zhǔ zhě duō cóng shēn kè nǎi yún ēn dài dāng yóu zhǔ shàng shì hé yán hu
每陈事出付主者,多从深刻,乃云恩贷当由主上,是何言乎?
qí xiáng píng yì
还是让朝臣详细评议。
wù xū yǒu sī zòu dà jìn jì sān huáng zhī zōng dǎo shùn yǔ zhī jī yīng tiān shùn shí shòu shàn yǒu wèi yi yī yòng qián dài zhēng shuò fú sè jiē rú yú zūn táng gù shì
”戊戌,有司奏:“大晋继三皇之踪,蹈舜禹之迹,应天顺时,受禅有魏,宜一用前代正朔服色,皆如虞遵唐故事。
zòu kě
”奏请得到批准。
dōng shí yuè bǐng wǔ shuò rì yǒu shí zhī
冬十月丙午朔,日有蚀之。
dīng wèi zhào yuē xī shùn zàng cāng wú nóng bù yì mǔ
丁未,诏曰:“昔舜葬苍梧,农不易亩;
yǔ zàng chéng jì shì bù gǎi sì
禹葬成纪,市不改肆。
shàng wéi zǔ kǎo qīng jiǎn zhī zhǐ suǒ xǐ líng shí lǐ nèi jū rén dòng wèi fán rǎo yī qiè tíng zhī
上惟祖考清简之旨,所徙陵十里内居人,动为烦扰,一切停之。
shí yī yuè jǐ mǎo wō rén lái xiàn fāng wù
”十一月己卯,倭人来献方物。
bìng yuán qiū fāng qiū yú nán běi jiāo èr zhì zhī sì hé yú èr jiāo
并圜丘、方丘于南、北郊,二至之祀合于二郊。
ba shān yáng gōng guó dū jūn chú qí jìn zhì
罢山阳公国督军,除其禁制。
jǐ chǒu zhuī zūn jǐng dì fū rén xià hóu shì wèi jǐng huái huáng hòu
己丑,追尊景帝夫人夏侯氏为景怀皇后。
xīn mǎo qiān zǔ mí shén zhǔ yú tài miào
辛卯,迁祖祢神主于太庙。
shí èr yuè ba nóng guān wèi jùn xiàn
十二月,罢农官为郡县。
shì suì fèng huáng liù qīng lóng shí huáng lóng jiǔ qí lín gè yī jiàn yú jùn guó
是岁,凤皇六、青龙十、黄龙九、麒麟各一见于郡国。
sān nián chūn zhēng yuè guǐ chǒu bái lóng èr jiàn yú hóng nóng miǎn chí
三年春正月癸丑,白龙二见于弘农渑池。
dīng mǎo lì huáng zǐ zhōng wèi huáng tài zǐ
丁卯,立皇子衷为皇太子。
zhào yuē zhèn yǐ bù dé tuō yú sì hǎi zhī shàng jīng jīng zhī wèi jù wú yǐ kāng jì yù nèi sī yǔ tiān xià shì míng wáng dù zhèng běn qīng yuán yú zhì yìn shù dí fēi suǒ xiān wù
诏曰:“朕以不德,托于四海之上,兢兢祗畏,惧无以康济寓内,思与天下式明王度,正本清源,于置胤树嫡,非所先务。
yòu jìn shì měi jiàn tài zǐ kuān yòu shī huì zhī shì jiān bù huò yǐ shùn cóng wáng gōng qīng shì zhī yì ěr
又近世每建太子,宽宥施惠之事,间不获已,顺从王公卿士之议耳。
fāng jīn shì yùn chuí píng jiāng chén zhī yǐ dé yì shì zhī yǐ hào wù shǐ bǎi xìng juān duō xìng zhī lǜ dǔ zhōng shǐ zhī xíng qǔ huì xiǎo rén gù wú qǔ yān
方今世运垂平,将陈之以德义,示之以好恶,使百姓蠲多幸之虑,笃终始之行,曲惠小仁,故无取焉。
xián shǐ zhī wén
咸使知闻。
sān yuè wù yín chū lìng èr qiān dàn de zhōng sān nián sàng
”三月戊寅,初令二千石得终三年丧。
dīng wèi zhòu hūn
丁未,昼昏。
ba wǔ wèi jiāng jūn guān
罢武卫将军官。
yǐ li xǐ wèi tài zǐ tài fù
以李憙为太子太傅。
tài shān shí bēng
太山石崩。
xià sì yuè wù wǔ zhāng yè tài shǒu jiāo shèng shàng yán dǐ chí xiàn dà liǔ gǔ kǒu yǒu xuán shí yī suǒ bái huà chéng wén shí dà jìn zhī xiū xiáng tú zhī yǐ xiàn
夏四月戊午,张掖太守焦胜上言,氐池县大柳谷口有玄石一所,白画成文,实大晋之休祥,图之以献。
zhào yǐ zhì bì gào yú tài miào cáng zhī tiān fǔ
诏以制币告于太庙,藏之天府。
qiū bā yuè ba dū hù jiāng jūn yǐ qí wǔ shǔ hái guāng lù xūn
秋八月,罢都护将军,以其五署还光禄勋。
jiǔ yuè jiǎ shēn zhào yuē gǔ zhě yǐ dé zhào jué yǐ yōng zhì lù suī xià shì yóu shí shàng nóng wài zú yǐ fèng gōng wàng sī nèi zú yǐ yǎng qīn shī huì
九月甲申,诏曰:“古者以德诏爵,以庸制禄,虽下士犹食上农,外足以奉公忘私,内足以养亲施惠。
jīn zài wèi zhě lù bù dài gēng fēi suǒ yǐ chóng huà zhī běn yě
今在位者禄不代耕,非所以崇化之本也。
qí yì zēng lì fèng
其议增吏俸。
cì wáng gōng yǐ xià bó gè yǒu chà
”赐王公以下帛各有差。
yǐ tài wèi hé zēng wèi tài bǎo yì yáng wáng wàng wèi tài wèi sī kōng xún yǐ wèi sī tú
以太尉何曾为太保,义阳王望为太尉,司空荀𫖮为司徒。
dōng shí yuè tīng shì zú zāo fù mǔ sàng zhě fēi zài jiāng chǎng jiē de bēn fù
冬十月,听士卒遭父母丧者,非在疆场,皆得奔赴。
shí èr yuè xǐ zōng shèng hòu kǒng zhèn wèi fèng shèng tíng hòu
十二月,徙宗圣侯孔震为奉圣亭侯。
shān yáng gōng liú kāng lái cháo
山阳公刘康来朝。
jìn xīng qì chèn wěi zhī xué
禁星气谶纬之学。
sì nián chūn zhēng yuè xīn wèi yǐ shàng shū lìng péi xiù wèi sī kōng
四年春正月辛未,以尚书令裴秀为司空。
bǐng xū lǜ lìng chéng fēng jué cì bó gè yǒu chà
丙戌,律令成,封爵赐帛各有差。
yǒu xīng bèi yú zhěn
有星孛于轸。
dīng hài dì gēng yú jiè tián
丁亥,帝耕于藉田。
wù zǐ zhào yuē gǔ shè xiàng xíng ér zhòng bù fàn jīn suī cān yí ér jiān bù jué hé dé xíng xiāng qù zhī yuǎn zāi
戊子,诏曰:“古设象刑而众不犯,今虽参夷而奸不绝,何德刑相去之远哉!
xiān dì shēn mǐn lí yuán āi jīn shù yù nǎi mìng qún hòu kǎo zhèng diǎn xíng
先帝深愍黎元,哀矜庶狱,乃命群后,考正典刑。
zhèn shǒu yí yè yǒng wéi bǎo yì huáng jī sī yǔ wàn guó yǐ wú wéi wéi zhèng
朕守遗业,永惟保乂皇基,思与万国以无为为政。
fāng jīn yáng chūn yǎng wù dōng zuò shǐ xīng zhèn qīn lǜ wáng gōng qīng shì gēng jiè tián qiān mǔ
方今阳春养物,东作始兴,朕亲率王公卿士耕藉田千亩。
yòu lǜ lìng jì jiù bān zhī tiān xià jiāng yǐ jiǎn fǎ wù běn huì yù hǎi nèi
又律令既就,班之天下,将以简法务本,惠育海内。
yi kuān yǒu zuì shǐ de zì xīn qí dà shè tiān xià
宜宽有罪,使得自新,其大赦天下。
zhǎng lì jùn chéng zhǎng shǐ gè cì mǎ yì pǐ
长吏、郡丞、长史各赐马一匹。
èr yuè gēng zǐ zēng zhì shān yáng gōng guó xiāng láng zhōng lìng líng lìng zá gōng zǎi rén gǔ chuī chē mǎ gè yǒu chà
”二月庚子,增置山阳公国相、郎中令、陵令、杂工宰人、鼓吹车马各有差。
ba zhōng jūn jiāng jūn zhì běi jūn zhōng hòu guān
罢中军将军,置北军中候官。
jiǎ yín yǐ dōng hǎi liú jiǎn yǒu zhì xíng bài wèi láng
甲寅,以东海刘俭有至行,拜为郎。
yǐ zhōng jūn jiāng jūn yáng hù wèi shàng shū zuǒ pú yè dōng guǎn wáng zhòu wèi shàng shū yòu pú yè
以中军将军羊祜为尚书左仆射,东莞王伷为尚书右仆射。
sān yuè wù zǐ huáng tài hòu wáng shì bēng
三月戊子,皇太后王氏崩。
xià sì yuè wù xū tài bǎo huī líng gōng wáng xiáng hōng
夏四月戊戌,太保、睢陵公王祥薨。
jǐ hài fù zàng wén míng huáng hòu wáng shì yú chóng yáng líng
己亥,祔葬文明皇后王氏于崇阳陵。
ba zhèn wēi yáng wēi hù jūn guān zhì zuǒ yòu jī nǔ jiāng jūn
罢振威、扬威护军官,置左右积弩将军。
liù yuè jiǎ shēn shuò zhào yuē jùn guó shǒu xiāng sān zài yī xún xíng shǔ xiàn bì yǐ chūn cǐ gǔ zhě suǒ yǐ shù zhí xuān fēng zhǎn yì yě
六月甲申朔,诏曰:“郡国守相,三载一巡行属县,必以春,此古者所以述职宣风展义也。
jiàn zhǎng lì guān fēng sú xié lǐ lǜ kǎo dù liàng cún wèn qí lǎo qīn jiàn bǎi nián
见长吏,观风俗,协礼律,考度量,存问耆老,亲见百年。
lù qiú tú lǐ yuān wǎng xiáng chá zhèng xíng dé shī zhī bǎi xìng suǒ huàn kǔ
录囚徒,理冤枉,详察政刑得失,知百姓所患苦。
wú yǒu yuǎn jìn biàn ruò zhèn qīn lín zhī
无有远近,便若朕亲临之。
dūn yù wǔ jiào quàn wù nóng gōng miǎn lì xué zhě sī qín zhèng diǎn wú wéi bǎi jiā yōng mò zhì yuǎn bì ní
敦喻五教,劝务农功,勉励学者,思勤正典,无为百家庸末,致远必泥。
shì shù yǒu hào xué dǔ dào xiào dì zhōng xìn qīng bái yì xíng zhě jǔ ér jìn zhī
士庶有好学笃道,孝弟忠信,清白异行者,举而进之;
yǒu bù xiào jìng yú fù mǔ bù cháng tì yú zú dǎng bèi lǐ qì cháng bù lǜ fǎ lìng zhě jiū ér zuì zhī
有不孝敬于父母,不长悌于族党,悖礼弃常,不率法令者,纠而罪之。
tián chóu pì shēng yè xiū lǐ jiào shè jìn lìng xíng zé zhǎng lì zhī néng yě
田畴辟,生业修,礼教设,禁令行,则长吏之能也。
rén qióng kuì nóng shì huāng jiān dào qǐ xíng yù fán xià líng shàng tì lǐ yì bù xīng sī zhǎng lì zhī fǒu yě
人穷匮,农事荒,奸盗起刑,狱烦,下陵上替,礼义不兴,斯长吏之否也。
ruò zhǎng lì zài guān gōng lián lǜ bù jí sī zhèng sè zhí jié bù shì míng yù zhě jí shēn xíng tān huì zhōu dú qiú róng gōng jié bù lì ér sī mén rì fù zhě bìng jǐn chá zhī
若长吏在官公廉,虑不及私,正色直节,不饰名誉者,及身行贪秽,诌黩求容,公节不立,而私门日富者,并谨察之。
yáng qīng jī zhuó jǔ shàn dàn wéi cǐ zhèn suǒ yǐ chuí gǒng zǒng gāng zé chéng yú liáng èr qiān dàn yě
扬清激浊,举善弹违,此朕所以垂拱总纲,责成于良二千石也。
wū xì jiè zāi
于戏戒哉!
qiū qī yuè tài shān shí bēng zhòng xīng xi liú
”秋七月,太山石崩,众星西流。
wù wǔ qiǎn shǐ zhě hòu shǐ guāng xún háng tiān xià
戊午,遣使者侯史光循行天下。
jǐ mǎo yè chóng yáng líng
己卯,谒崇阳陵。
jiǔ yuè qīng xú yǎn yù sì zhōu dà shuǐ yī luò yì hé yú hé kāi cāng yǐ zhèn zhī
九月,青、徐、兖、豫四州大水,伊洛溢,合于河,开仓以振之。
zhào yuē suī zhào yǒu suǒ yù jí zòu de kě ér yú shì bù biàn zhě jiē bù kě yǐn qíng
诏曰:“虽诏有所欲,及奏得可而于事不便者,皆不可隐情。
dōng shí yuè wú jiāng shī jī rù jiāng xià wàn yù kòu xiāng yáng
”冬十月,吴将施绩入江夏,万郁寇襄阳。
qiǎn tài wèi yì yáng wáng wàng zhūn lóng bēi
遣太尉义阳王望屯龙陂。
jīng zhōu cì shǐ hú liè jī bài yù
荆州刺史胡烈击败郁。
wú jiāng gù róng kòu yù lín tài shǒu máo jiǒng dà pò zhī zhǎn qí jiāo zhōu cì shǐ liú jùn jiāng jūn xiū zé
吴将顾容寇郁林,太守毛炅大破之,斩其交州刺史刘俊、将军修则。
shí yī yuè wú jiāng dīng fèng děng chū què pí ān dōng jiāng jūn rǔ yīn wáng jùn yǔ yì yáng wáng wàng jī zǒu zhī
十一月,吴将丁奉等出芍陂,安东将军汝阴王骏与义阳王望击走之。
jǐ wèi zhào wáng gōng qīng yǐn jí jùn guó shǒu xiāng jǔ xián liáng fāng zhèng zhí yán zhī shì
己未,诏王公卿尹及郡国守相,举贤良方正直言之士。
shí èr yuè bān wǔ tiáo zhào shū yú jùn guó yī yuē zhèng shēn èr yuē qín bǎi xìng sān yuē fǔ gū guǎ sì yuē dūn běn xi mò wǔ yuē qù rén shì
十二月,班五条诏书于郡国:一曰正身,二曰勤百姓,三曰抚孤寡,四曰敦本息末,五曰去人事。
gēng yín dì lín tīng sòng guān lù tíng wèi luò yáng yù qiú qīn píng jué yān
庚寅,帝临听讼观,录廷尉洛阳狱囚,亲平决焉。
fú nán lín yì gè qiǎn shǐ lái xiàn
扶南、林邑各遣使来献。
wǔ nián chūn zhēng yuè guǐ sì shēn jiè jùn guó jì lì shǒu xiāng lìng zhǎng wu jǐn dì lì jìn yóu shí shāng fàn
五年春正月癸巳,申戒郡国计吏守相令长,务尽地利,禁游食商贩。
bǐng shēn dì lín tīng sòng guān lù qiú tú duō suǒ yuán qiǎn
丙申,帝临听讼观录囚徒,多所原遣。
qīng lóng èr jiàn yú xíng yáng
青龙二见于荥阳。
èr yuè yǐ yōng zhōu lǒng yòu wǔ jùn jí liáng zhōu zhī jīn chéng liáng zhōu zhī yīn píng zhì qín zhōu
二月,以雍州陇右五郡及凉州之金城、梁州之阴平置秦州。
xīn sì bái lóng èr jiàn yú zhào guó
辛巳,白龙二见于赵国。
qīng xú yǎn sān zhōu shuǐ qiǎn shǐ zhèn xù zhī
青、徐、兖三州水,遣使振恤之。
rén yín yǐ shàng shū zuǒ pú yè yáng hù dū du jīng zhōu zhū jūn shì zhēng dōng dà jiàng jūn wèi guàn dū du qīng zhōu zhū jūn shì dōng guǎn wáng zhòu wèi zhèn dōng dà jiàng jūn dū du xú zhōu zhū jūn shì
壬寅,以尚书左仆射羊祜都督荆州诸军事,征东大将军卫瓘都督青州诸军事,东莞王伷为镇东大将军都督徐州诸军事。
dīng hài zhào yuē gǔ zhě suì shū qún lì zhī néng fǒu sān nián ér zhū shǎng zhī
丁亥,诏曰:“古者岁书群吏之能否,三年而诛赏之。
zhū lìng shǐ qián hòu dàn jiǎn qiǎn shū liè ér wú yǒu quàn jìn fēi chù zhì zhī wèi yě
诸令史前后,但简遣疏劣,而无有劝进,非黜陟之谓也。
qí tiáo qín néng yǒu chēng yóu yì zhě suì yǐ wéi cháng
其条勤能有称尤异者,岁以为常。
wú jiāng yì qí gōng láo
吾将议其功劳。
jǐ wèi zhào shǔ xiàng zhū gě liàng sūn jīng suí cái shǔ lì
”己未,诏蜀相诸葛亮孙京随才署吏。
xià sì yuè dì zhèn
夏四月,地震。
wǔ yuè xīn mǎo shuò fèng huáng jiàn yú zhào guó
五月辛卯朔,凤皇见于赵国。
qǔ shè jiāo zhǐ jiǔ zhēn rì nán wǔ suì xíng
曲赦交趾、九真、日南五岁刑。
liù yuè yè xī guān dū guō gǎo shàng shū chén wǔ shì yǐ jiàn yán shén qiē zhí zhuó wèi tún liú lìng xī píng rén qū lù fá dēng wén péng yán duō ǎo bàng yǒu sī zòu qì shì
六月,邺奚官督郭暠上疏陈五事以谏,言甚切直,擢为屯留令,西平人曲路伐登闻彭,言多袄谤,有司奏弃市。
dì yuē zhèn zhī guò yě
帝曰:“朕之过也。
shě ér bù wèn
”舍而不问。
ba zhèn jūn jiāng jūn fù zhì zuǒ yòu jiāng jūn guān
罢镇军将军,复置左右将军官。
qiū qī yuè yán qún gōng xún dǎng yán
秋七月,延群公,询谠言。
jiǔ yuè yǒu xīng bèi yú zǐ gōng
九月,有星孛于紫宫。
dōng shí yuè bǐng zǐ yǐ jí jùn tài shǒu wáng hóng yǒu zhèng jī cì gǔ qiān hú
冬十月丙子,以汲郡太守王宏有政绩,赐谷千斛。
shí yī yuè zhuī fēng shì huáng dì zhào wèi chéng yáng āi wáng yǐ huáng zǐ jǐng dù sì
十一月,追封谥皇弟兆为城阳哀王,以皇子景度嗣。
shí èr yuè zhào zhōu jùn jǔ yǒng měng xiù yì zhī cái
十二月,诏州郡举勇猛秀异之才。
liù nián chūn zhēng yuè dīng hài shuò dì lín xuān bù shè lè
六年春正月丁亥朔,帝临轩,不设乐。
wú jiāng dīng fèng rù wō kǒu yáng zhōu cì shǐ qiān hóng jī zǒu zhī
吴将丁奉入涡口,扬州刺史牵弘击走之。
sān yuè shè wǔ suì xíng yǐ xià
三月,赦五岁刑已下。
xià sì yuè bái lóng èr jiàn yú dōng guǎn
夏四月,白龙二见于东莞。
wǔ yuè lì shòu ān tíng hòu chéng wèi nán gōng wáng
五月,立寿安亭侯承为南宫王。
liù yuè wù wǔ qín zhōu cì shǐ hú liè jī pàn lǔ yú wàn hú duī lì zhàn sǐ zhī
六月戊午,秦州刺史胡烈击叛虏于万斛堆,力战,死之。
zhào qiǎn shàng shū shí jiàn xíng ān xi jiāng jūn dū du qín zhōu zhū jūn shì yǔ fèn wēi hù jūn tián zhāng tǎo zhī
诏遣尚书石鉴行安西将军、都督秦州诸军事,与奋威护军田章讨之。
qiū qī yuè dīng yǒu fù lǒng yòu wǔ jùn yù kòu hài zhě zū fù bù néng zì cún zhě bǐng dài zhī
秋七月丁酉,复陇右五郡遇寇害者租赋,不能自存者禀贷之。
yǐ sì chéng yáng wáng jǐng dù hōng
乙巳,城阳王景度薨。
zhào yuē zì tài shǐ yǐ lái dà shì jiē zhuàn lù mì shū xiě fù
诏曰:“自泰始以来,大事皆撰录秘书,写副。
hòu yǒu qí shì zhé yi zhuì jí yǐ wéi cháng
后有其事,辄宜缀集以为常。
dīng wèi yǐ rǔ yīn wáng jùn wèi zhèn xi dà jiàng jūn dū du yōng liáng èr zhōu zhū jūn shì
”丁未,以汝阴王骏为镇西大将军、都督雍凉二州诸军事。
jiǔ yuè dà yuān xiàn hàn xuè mǎ yān qí lái gòng fāng wù
九月,大宛献汗血马,焉耆来贡方物。
dōng shí yī yuè xìng pì yōng xíng xiāng yǐn jiǔ zhī lǐ cì tài cháng bó shì xué shēng bó niú jiǔ gè yǒu chà
冬十一月,幸辟雍,行乡饮酒之礼,赐太常博士、学生帛牛酒各有差。
lì huáng zǐ jiǎn wèi rǔ nán wáng
立皇子柬为汝南王。
shí èr yuè wú xià kǒu dū qián jiāng jūn sūn xiù shuài zhòng lái bēn bài piào qí jiāng jūn kāi fǔ yí tóng sān sī fēng kuài jī gōng
十二月,吴夏口督、前将军孙秀帅众来奔,拜骠骑将军、开府仪同三司,封会稽公。
wù chén fù zhì zhèn jūn guān
戊辰,复置镇军官。
qī nián chūn zhēng yuè bǐng zǐ huáng tài zǐ guān cì wáng gōng yǐ xià bó gè yǒu chà
七年春正月丙子,皇太子冠,赐王公以下帛各有差。
xiōng nú shuài liú měng pàn chū sài
匈奴帅刘猛叛出塞。
èr yuè sūn hào shuài zhòng qū shòu yáng qiǎn dà sī mǎ wàng zhūn huái běi yǐ jù zhī
二月,孙皓帅众趋寿阳,遣大司马望屯淮北以距之。
sān yuè bǐng xū sī kōng jù lù gōng péi xiù hōng
三月,丙戌,司空、巨鹿公裴秀薨。
guǐ sì yǐ zhōng hù jūn wáng yè wèi shàng shū zuǒ pú yè gāo yáng wáng guī wèi shàng shū yòu pú yè
癸巳,以中护军王业为尚书左仆射,高阳王珪为尚书右仆射。
sūn xiù bù jiàng hé chóng shuài zhòng wǔ qiān rén lái jiàng
孙秀部将何崇帅众五千人来降。
xià sì yuè jiǔ zhēn tài shǒu dǒng yuán wèi wú jiāng yú fàn suǒ gōng jūn bài sǐ zhī
夏四月,九真太守董元为吴将虞泛所攻,军败,死之。
běi dì hú kòu jīn chéng liáng zhōu cì shǐ qiān hóng tǎo zhī
北地胡寇金城,凉州刺史牵弘讨之。
qún lǔ nèi pàn wéi hóng yú qīng shān hóng jūn bài sǐ zhī
群虏内叛,围弘于青山,弘军败,死之。
wǔ yuè lì huáng zǐ xiàn wèi chéng yáng wáng
五月,立皇子宪为城阳王。
yōng liáng qín sān zhōu jī shè qí jìng nèi shū sǐ yǐ xià
雍、凉、秦三州饥,赦其境内殊死以下。
rùn yuè dà yú tài guān jiǎn shàn
闰月,大雩,太官减膳。
zhào jiāo zhǐ sān jùn nán zhōng zhū jùn wú chū jīn nián hù diào
诏交趾三郡、南中诸郡无出今年户调。
liù yuè zhào gōng qīng yǐ xià jǔ jiāng shuài gè yī rén
六月,诏公卿以下举将帅各一人。
xīn chǒu dà sī mǎ yì yáng wáng wàng hōng
辛丑,大司马义阳王望薨。
dà yǔ lín yī luò hé yì liú jū rén sì qiān yú jiā shā sān bǎi yú rén yǒu zhào zhèn dài gěi guān
大雨霖,伊、洛、河溢,流居人四千余家,杀三百余人,有诏振贷给棺。
qiū qī yuè guǐ yǒu yǐ chē qí jiāng jūn gǔ chōng wèi dū du qín liáng èr zhōu zhū jūn shì
秋七月癸酉,以车骑将军贾充为都督秦、凉二州诸军事。
wú jiāng táo huáng děng wéi jiāo zhǐ tài shǒu yáng jì yǔ yù lín tài shǒu máo jiǒng jí rì nán děng sān jùn jiàng yú wú
吴将陶璜等围交趾,太守杨稷与郁林太守毛炅及日南等三郡降于吴。
bā yuè bǐng xū yǐ zhēng dōng dà jiàng jūn wèi guàn wèi zhēng běi dà jiāng jūn dū du yōu zhōu zhū jūn shì
八月丙戌,以征东大将军卫瓘为征北大将军、都督幽州诸军事。
bǐng shēn chéng yáng wáng xiàn hōng
丙申,城阳王宪薨。
fēn yì zhōu zhī nán zhōng sì jùn zhì níng zhōu qǔ shè sì jùn shū sǐ yǐ xià
分益州之南中四郡置宁州,曲赦四郡殊死已下。
dōng shí yuè dīng chǒu rì yǒu shí zhī
冬十月丁丑,日有蚀之。
shí yī yuè dīng sì wèi gōng jī shǔ hōng
十一月丁巳,卫公姬署薨。
shí èr yuè dà xuě
十二月,大雪。
ba zhōng lǐng jūn bìng běi jūn zhōng hou
罢中领军,并北军中候。
yǐ guāng lù dài fu zhèng mào wèi sī kōng
以光禄大夫郑袤为司空。
bā nián chūn zhēng yuè jiān jūn hé zhēn tǎo xiōng nú liú měng lèi pò zhī zuǒ bù shuài li kè shā měng ér jiàng
八年春正月,监军何桢讨匈奴刘猛,累破之,左部帅李恪杀猛而降。
guǐ hài dì gēng yú jiè tián
癸亥,帝耕于藉田。
èr yuè yǐ hài jìn diāo wén qǐ zǔ fēi fǎ zhī wù
二月乙亥,禁雕文绮组非法之物。
rén chén tài zǎi ān píng wáng fú hōng
壬辰,太宰、安平王孚薨。
zhào nèi wài qún guān jǔ rèn biān jùn zhě gè sān rén
诏内外群官举任边郡者各三人。
dì yǔ yòu jiāng jūn huáng fǔ táo lùn shì táo yǔ dì zhēng yán sàn qí cháng shì zhèng huī biǎo qǐng zuì zhī
帝与右将军皇甫陶论事,陶与帝争言,散骑常侍郑徽表请罪之。
dì yuē dǎng yán jiǎn è suǒ wàng yú zuǒ yòu yě
帝曰:“谠言謇谔,所望于左右也。
rén zhǔ cháng yǐ ā mèi wéi huàn qǐ yǐ zhèng chén wèi sǔn zāi
人主常以阿媚为患,岂以争臣为损哉!
huī yuè zhí wàng zòu qǐ zhèn zhī yì
徽越职妄奏,岂朕之意。
suì miǎn huī guān
”遂免徽官。
xià sì yuè zhì hòu jiāng jūn yǐ bèi sì jūn
夏四月,置后将军,以备四军。
liù yuè yì zhōu yá mén zhāng hóng wū qí cì shǐ huáng fǔ yàn fǎn shā zhī chuán shǒu jīng shī
六月,益州牙门张弘诬其刺史皇甫晏反,杀之,传首京师。
hóng zuò fú zhū yí sān zú
弘坐伏诛,夷三族。
rén chén dà shè
壬辰,大赦。
bǐng shēn zhào fù lǒng yòu sì jùn yù kòu hài zhě tián zū
丙申,诏复陇右四郡遇寇害者田租。
qiū qī yuè yǐ chē qí jiāng jūn gǔ chōng wèi sī kōng
秋七月,以车骑将军贾充为司空。
jiǔ yuè wú xī líng dū bù chǎn lái jiàng bài wèi jiāng jūn kāi fǔ yí tóng sān sī fēng yí dū gōng
九月,吴西陵督步阐来降,拜卫将军、开府仪同三司,封宜都公。
wú jiāng lù kàng gōng chǎn qiǎn chē qí jiāng jūn yáng hù shuài zhòng chū jiāng líng jīng zhōu cì shǐ yáng zhào yíng chǎn yú xī líng bā dōng jiān jūn xú yìn jī jiàn píng yǐ jiù chǎn
吴将陆抗攻阐,遣车骑将军羊祜帅众出江陵,荆州刺史杨肇迎阐于西陵,巴东监军徐胤击建平以救阐。
dōng shí yuè xīn wèi shuò rì yǒu shí zhī
冬十月辛未朔,日有蚀之。
shí èr yuè zhào gōng kàng bù kè ér hái
十二月,肇攻抗,不克而还。
chǎn chéng xiàn wèi kàng suǒ qín
阐城陷,为抗所禽。
jiǔ nián chūn zhēng yuè xīn yǒu sī kōng mì líng hóu zhèng mào hōng
九年春正月辛酉,司空、密陵侯郑袤薨。
èr yuè guǐ sì sī tú lè líng gōng dàn bāo hōng
二月癸巳,司徒、乐陵公石苞薨。
lì ān píng tíng hòu lóng wèi ān píng wáng
立安平亭侯隆为安平王。
sān yuè lì huáng zǐ zhī wèi dōng hǎi wáng
三月,立皇子祗为东海王。
xià sì yuè wù chén shuò rì yǒu shí zhī
夏四月戊辰朔,日有蚀之。
wǔ yuè hàn
五月,旱。
yǐ tài bǎo hé zēng lǐng sī tú
以太保何曾领司徒。
liù yuè yǐ wèi dōng hǎi wáng zhī hōng
六月乙未,东海王祗薨。
qiū qī yuè dīng yǒu shuò rì yǒu shí zhī
秋七月丁酉朔,日有蚀之。
wú jiāng lǔ shū wéi yì yáng zhēng lǔ jiāng jūn wáng hún jī bài zhī
吴将鲁淑围弋阳,征虏将军王浑击败之。
ba wǔ guān zuǒ yòu zhōng láng jiàng hóng xun tài pú wèi wèi dà cháng qiū děng guān
罢五官左右中郎将、弘训太仆、卫尉、大长秋等官。
xiān bēi kòu guǎng níng shā lüè wǔ qiān rén
鲜卑寇广宁,杀略五千人。
zhào pìn gōng qīng yǐ xià zǐ nǚ yǐ bèi liù gōng cǎi zé wèi bì quán jìn duàn hūn yīn
诏聘公卿以下子女以备六宫,采择未毕,权禁断婚姻。
dōng shí yuè xīn sì zhì nǚ nián shí qī fù mǔ bù jià zhě shǐ cháng lì pèi zhī
冬十月辛巳,制女年十七父母不嫁者,使长吏配之。
shí yī yuè dīng yǒu lín xuān wǔ guān dà yuè zhū jūn jiǎ chén nǎi ba
十一月丁酉,临宣武观大阅诸军,甲辰乃罢。
shí nián chūn zhèng yuè xīn hài dì gēng yú jiè tián
十年春正月辛亥,帝耕于藉田。
rùn yuè guǐ yǒu tài fù shòu guāng gōng zhèng chōng hōng
闰月癸酉,太傅、寿光公郑冲薨。
jǐ mǎo gāo yáng wáng guī hōng
己卯,高阳王珪薨。
gēng chén tài yuán wáng guī hōng
庚辰,太原王瑰薨。
dīng hài zhào yuē dí shù zhī bié suǒ yǐ biàn shàng xià míng guì jiàn
丁亥,诏曰:“嫡庶之别,所以辨上下,明贵贱。
ér jìn shì yǐ lái duō jiē nèi chǒng dēng fēi hòu zhī zhí luàn zūn bēi zhī xù
而近世以来,多皆内宠,登妃后之职,乱尊卑之序。
zì jīn yǐ hòu jiē bù dé dēng yòng qiè yìng yǐ wéi dí zhèng
自今以后,皆不得登用妾媵以为嫡正。
èr yuè fēn yōu zhōu wǔ jùn zhì píng zhōu
”二月,分幽州五郡置平州。
sān yuè guǐ hài rì yǒu shí zhī
三月癸亥,日有蚀之。
xià sì yuè jǐ wèi tài wèi lín huái gōng xún yǐ hōng
夏四月己未,太尉、临淮公荀𫖮薨。
liù yuè guǐ sì lín tīng sòng guān lù qiú tú duō suǒ yuán qiǎn
六月癸巳,临听讼观录囚徒,多所原遣。
shì xià dà huáng
是夏,大蝗。
qiū qī yuè bǐng yín huáng hòu yáng shì bēng
秋七月丙寅,皇后杨氏崩。
rén wǔ wú píng lǔ jiāng jūn mèng tài piān jiàng jūn wáng sì děng shuài zhòng jiàng
壬午,吴平虏将军孟泰、偏将军王嗣等帅众降。
bā yuè liáng zhōu lǔ kòu jīn chéng zhū jùn zhèn xi jiāng jūn rǔ yīn wáng jùn tǎo zhī zhǎn qí shuài qǐ wén ní děng
八月,凉州虏寇金城诸郡,镇西将军、汝阴王骏讨之,斩其帅乞文泥等。
wù shēn zàng yuán huáng hòu yú jùn yáng líng
戊申,葬元皇后于峻阳陵。
jiǔ yuè guǐ hài yǐ dà jiàng jūn chén qiān wèi dà wèi
九月癸亥,以大将军陈骞为大尉。
gōng bá wú zhǐ lǐ chéng huò wú lì xìn xiào wèi zhuāng hù
攻拔吴枳里城,获吴立信校尉庄祜。
wú jiāng sūn zūn li chéng shuài zhòng kòu jiāng xià tài shǒu jī xǐ jī pò zhī
吴将孙遵、李承帅众寇江夏,太守嵇喜击破之。
lì hé qiáo yú fù píng jīn
立河桥于富平津。
dōng shí yī yuè lì chéng dōng qī lǐ jiàn shí qiáo
冬十一月,立城东七里涧石桥。
gēng wǔ dì lín xuān wǔ guān dà yuè zhū jūn
庚午,帝临宣武观,大阅诸军。
shí èr yuè yǒu xīng bèi yú zhěn
十二月,有星孛于轸。
zhì jiè tián lìng
置藉田令。
lì tài yuán wáng zǐ jī wèi gāo yáng wáng
立太原王子缉为高阳王。
wú wēi běi jiāng jūn yán cōng yáng wēi jiāng jūn yán zhěng piān jiàng jūn zhū mǎi lái jiàng
吴威北将军严聪、扬威将军严整、偏将军朱买来降。
shì suì záo shǎn nán shān jué hé dōng zhù luò yǐ tōng yùn cáo
是岁,凿陕南山,决河,东注洛,以通运漕。
xián níng yuán nián chūn zhèng yuè wù wǔ shuò dà shè gǎi yuán
咸宁元年春正月戊午朔,大赦,改元。
èr yuè yǐ jiàng shì yīng yǐ qǔ zhě duō jiā yǒu wǔ nǚ zhě gěi fù
二月,以将士应已娶者多,家有五女者给复。
xīn yǒu yǐ gù yè lìng xià sù yǒu qīng chēng cì gǔ bǎi hú
辛酉,以故邺令夏谡有清称,赐谷百斛。
yǐ fèng lù báo cì gōng qīng yǐ xià bó yǒu chà
以奉禄薄,赐公卿以下帛有差。
pàn lǔ shù jī néng sòng zhì qǐng jiàng
叛虏树机能送质请降。
xià wǔ yuè xià pī guǎng líng dà fēng bá mù huài lú shè
夏五月,下邳、广陵大风,拔木,坏庐舍。
liù yuè xiān bēi lì wēi qiǎn zǐ lái xiàn
六月,鲜卑力微遣子来献。
wú rén kòu jiāng xià
吴人寇江夏。
xī yù wù jǐ xiào wèi mǎ xún tǎo pàn xiān bēi pò zhī zhǎn qí qú shuài
西域戊己校尉马循讨叛鲜卑,破之,斩其渠帅。
wù shēn zhì tài zǐ zhān shì guān
戊申,置太子詹事官。
qiū qī yuè jiǎ shēn huì rì yǒu shí zhī
秋七月甲申晦,日有蚀之。
jùn guó míng
郡国螟。
bā yuè rén yín pèi wáng zǐ wén hōng
八月壬寅,沛王子文薨。
yǐ gù tài fù zhèng chōng tài wèi xún yǐ sī tú shí bāo sī kōng péi xiù piào qí jiāng jūn wáng chén ān píng xiàn wáng fú děng jí tài bǎo hé zēng sī kōng gǔ chōng tài wèi chén qiān zhōng shū jiān xún xù píng nán jiāng jūn yáng hù qí wáng yōu děng jiē liè yú míng xiǎng
以故太傅郑冲、太尉荀𫖮、司徒石苞、司空裴秀、骠骑将军王沈、安平献王孚等及太保何曾、司空贾充、太尉陈骞、中书监荀勖、平南将军羊祜、齐王攸等皆列于铭飨。
jiǔ yuè jiǎ zǐ qīng zhōu míng xú zhōu dà shuǐ
九月甲子,青州螟,徐州大水。
dōng shí yuè yǐ yǒu cháng shān wáng yīn hōng
冬十月乙酉,常山王殷薨。
guǐ sì péng chéng wáng quán hōng
癸巳,彭城王权薨。
shí yī yuè guǐ hài dà yuè yú yi wǔ guān zhì yú jǐ sì
十一月癸亥,大阅于宜武观,至于己巳。
shí èr yuè dīng hài zhuī zūn xuān dì miào yuē gāo zǔ jǐng dì yuē shì zōng wén dì yuē tài zǔ
十二月丁亥,追尊宣帝庙曰高祖,景帝曰世宗,文帝曰太祖。
shì yuè dà yì luò yáng sǐ zhě dà bàn
是月大疫,洛阳死者大半。
fēng péi wěi wèi jù lù gōng
封裴𬱟为钜鹿公。
èr nián chūn zhēng yuè yǐ jí yì fèi cháo
二年春正月,以疾疫废朝。
cì zhū sàn lì zhì yú shì zú sī gè yǒu chà
赐诸散吏至于士卒丝各有差。
èr yuè bǐng xū hé jiān wáng hóng hōng
二月丙戌,河间王洪薨。
jiǎ wǔ shè wǔ suì xíng yǐ xià
甲午,赦五岁刑以下。
dōng yí bā guó guī huà
东夷八国归化。
bīng zhōu lǔ fàn sāi jiān bīng zhōu zhū jūn shì hú fèn jī pò zhī
并州虏犯塞,监并州诸军事胡奋击破之。
chū tún huáng tài shǒu yǐn qú zú zhōu yǐ tún huáng lìng liáng chéng lǐng tài shǒu shì
初,炖煌太守尹璩卒,州以炖煌令梁澄领太守事。
yì láng líng hú fēng fèi chéng zì lǐng jùn shì
议郎令狐丰废澄,自领郡事。
fēng sǐ dì hóng dài zhī
丰死,弟宏代之。
zhì shì liáng zhōu cì shǐ yáng xīn zhǎn hóng chuán shǒu luò yáng
至是,凉州刺史杨欣斩宏,传首洛阳。
xiān shì dì bù yù jí chōu qún chén shàng shòu
先是,帝不豫,及瘳,群臣上寿。
zhào yuē měi niàn qǐng yù yì qì sǐ wáng wèi zhī chuàng rán
诏曰:“每念顷遇疫气死亡,为之怆然。
qǐ yǐ yī shēn zhī xiū xī wàng bǎi xìng zhī jiān yá
岂以一身之休息,忘百姓之艰邪?
zhū shàng lǐ zhě jiē jué zhī
诸上礼者皆绝之。
xià wǔ yuè zhèn xi dà jiàng jūn rǔ yīn wáng jùn tǎo běi hú zhǎn qí qú shuài tǔ dūn
”夏五月,镇西大将军、汝阴王骏讨北胡,斩其渠帅吐敦。
lì guó zǐ xué
立国子学。
gēng wǔ dà yú
庚午,大雩。
liù yuè guǐ chǒu jiàn lì zhī yú tài miào
六月癸丑,荐荔支于太庙。
jiǎ xū yǒu xīng bèi yú dǐ
甲戌,有星孛于氐。
zì chūn hàn zhì yú shì yuè shǐ yǔ
自春旱,至于是月始雨。
wú jīng xià dū sūn jiè shuài zhòng lái jiàng yǐ wéi chē qí jiāng jūn fēng dān yáng hóu
吴京下督孙楷帅众来降,以为车骑将军,封丹阳侯。
bái lóng èr jiàn yú xīn xīng jǐng zhōng
两条白龙出现于新兴井中。
qiū qī yuè yǒu xīng bèi yú dà jiǎo
秋七月,有星孛于大角。
wú lín píng hú zì hàn mò yōng sè zhì shì zì kāi
吴临平湖自汉末壅塞,至是自开。
fù lǎo xiāng chuán yún cǐ hú sāi tiān xià luàn
父老相传云:“此湖塞,天下乱;
cǐ hú kāi tiān xià píng
此湖开,天下平。
guǐ chǒu ān píng wáng lóng hōng
”癸丑,安平王隆薨。
dōng yí shí qī guó nèi fù
东夷十七国内附。
hé nán wèi jùn bào shuǐ shā bǎi yú rén zhào gěi guān
河南、魏郡暴水,杀百余人,诏给棺。
xiān bēi ā luó duō děng kòu biān xī yù wù jǐ xiào wèi mǎ xún tǎo zhī zhǎn shǒu sì qiān yú jí huò shēng jiǔ qiān yú rén yú shì lái jiàng
鲜卑阿罗多等寇边,西域戊己校尉马循讨之,斩首四千余级,获生九千余人,于是来降。
bā yuè gēng chén hé dōng píng yáng dì zhèn
八月庚辰,河东、平阳地震。
jǐ hài yǐ tài bǎo hé zēng wèi tài fù tài wèi chén qiān wèi dà sī mǎ sī kōng gǔ chōng wèi tài wèi zhèn jūn dà jiàng jūn qí wáng yōu wèi sī kōng
己亥,以太保何曾为太傅,太尉陈骞为大司马,司空贾充为太尉,镇军大将军齐王攸为司空。
yǒu xīng bèi yú tài wēi jiǔ yuè yòu bèi yú yì
有星孛于太微,九月又孛于翼。
dīng wèi qǐ tài cāng yú chéng dōng cháng píng cāng yú dōng xī shì
丁未,起太仓于城东,常平仓于东西市。
rùn yuè jīng zhōu wǔ jùn shuǐ liú sì qiān yú jiā
闰月,荆州五郡水,流四千余家。
dōng shí yuè yǐ rǔ yīn wáng jùn wèi zhēng xi dà jiàng jūn píng nán jiāng jūn yáng hù wèi zhēng nán dà jiàng jūn
冬十月,以汝阴王骏为征西大将军,平南将军羊祜为征南大将军。
dīng mǎo lì huáng hòu yáng shì dà shè cì wáng gōng yǐ xià jí yú guān guǎ gè yǒu chà
丁卯,立皇后杨氏,大赦,赐王公以下及于鳏寡各有差。
shí yī yuè bái lóng èr jiàn yú liáng guó
十一月,白龙二见于梁国。
shí èr yuè zhēng chǔ shì ān dìng huáng fǔ mì wèi tài zǐ zhōng shù zǐ fēng hòu fù zhèn jūn jiāng jūn yáng jùn wèi lín jìn hóu
十二月,征处士安定皇甫谧为太子中庶子,封后父镇军将军杨骏为临晋侯。
shì yuè yǐ píng zhōu cì shǐ fu xún qián guǎng píng tài shǒu mèng huán qīng bái yǒu wén xún cì bó èr bǎi pǐ huán bǎi pǐ
是月,以平州刺史傅询、前广平太守孟桓清白有闻,询赐帛二百匹,桓百匹。
sān nián chūn zhēng yuè bǐng zǐ shuò rì yǒu shí zhī
三年春正月丙子朔,日有蚀之。
lì huáng zǐ yù wèi shǐ píng wáng ān píng mù wáng lóng dì dūn wèi ān píng wáng
立皇子裕为始平王,安平穆王隆弟敦为安平王。
zhào yuē zōng shì qī shǔ guó zhī zhī yè yù lìng fèng lǜ dé yì wèi tiān xià shì
诏曰:“宗室戚属,国之枝叶,欲令奉率德义,为天下式。
rán chù fù guì ér néng shèn xíng zhě guǎ zhào mù gōng jiū hé xiōng dì ér fù táng dì zhī shī cǐ jī shì suǒ yǐ běn zhī bǎi shì yě
然处富贵而能慎行者寡,召穆公纠合兄弟而赋《棠棣》之诗,此姬氏所以本枝百世也。
jīn yǐ wèi jiāng jūn fú fēng wáng liàng wèi zōng shī suǒ dāng shī xíng jiē zī zhī yú zōng shī yě
今以卫将军、扶风王亮为宗师,所当施行,皆咨之于宗师也。
gēng yín shǐ píng wáng yù hōng
”庚寅,始平王裕薨。
yǒu xīng bèi yú xī fāng
有星孛于西方。
shǐ zhēng běi dà jiāng jūn wèi yán guàn tǎo xiān bēi lì wēi
使征北大将军卫讠雚讨鲜卑力微。
sān yuè píng lǔ hù jūn wén shū tǎo pàn lǔ shù jī néng děng pò zhī
三月,平虏护军文淑讨叛虏树机能等,破之。
yǒu xīng bèi yú wèi
有星孛于胃。
yǐ wèi dì jiāng shè zhì lǜ sǔn mài miáo ér zhǐ
乙未,帝将射雉,虑损麦苗而止。
xià wǔ yuè wù zǐ wú jiāng shào kǎi xià xiáng shuài zhòng qī qiān yú rén lái jiàng
夏五月戊子,吴将邵凯、夏祥帅众七千余人来降。
liù yuè yì liáng bā jùn shuǐ shā sān bǎi yú rén méi dǐ gé bié cāng
六月,益、梁八郡水,杀三百余人,没邸阁别仓。
qiū qī yuè yǐ dū du yù zhōu zhū jūn shì wáng hún wèi dū du yáng zhōu zhū jūn shì
秋七月,以都督豫州诸军事王浑为都督扬州诸军事。
zhōng shān wáng mù yǐ zuì fèi wèi dān shuǐ hóu
中山王睦以罪废为丹水侯。
bā yuè guǐ hài
八月癸亥,
xǐ fú fēng wáng liàng wèi rǔ nán wáng
徙扶风王亮为汝南王,
dōng guǎn wáng zhòu wèi láng yá wáng
东莞王伷为琅邪王,
rǔ yīn wáng jùn wèi fú fēng wáng
汝阴王骏为扶风王,
láng yá wáng lún wèi zhào wáng
琅邪王伦为赵王,
bó hǎi wáng fǔ wèi tài yuán wáng
渤海王辅为太原王,
tài yuán wáng yóng wèi hé jiān wáng
太原王颙为河间王,
běi hǎi wáng líng wèi rèn chéng wáng
北海王陵为任城王,
chén wáng bīn wèi xī hé wáng
陈王斌为西河王,
rǔ nán wáng jiǎn wèi nán yáng wáng
汝南王柬为南阳王,
jǐ nán wáng dān wèi zhōng shān wáng
济南王耽为中山王,
hé jiān wáng wēi wèi zhāng wǔ wáng
河间王威为章武王。
lì huáng zǐ wěi wèi shǐ píng wáng yǔn wèi pú yáng wáng gāi wèi xīn dū wáng xiá wèi qīng hé wáng jù píng hóu yáng hù wèi nán chéng hóu
立皇子玮为始平王,允为濮阳王,该为新都王,遐为清河王,钜平侯羊祜为南城侯。
yǐ rǔ nán wáng liàng wèi zhèn nán dà jiāng jūn
以汝南王亮为镇南大将军。
dà fēng bá shù bào hán qiě bīng jùn guó wǔ yǔn shuāng shāng gǔ
大风拔树,暴寒且冰,郡国五陨霜,伤谷。
jiǔ yuè wù zǐ yǐ zuǒ jiāng jūn hú fèn wèi dū du jiāng běi zhū jūn shì
九月戊子,以左将军胡奋为都督江北诸军事。
yǎn yù xú qīng jīng yì liáng qī zhōu dà shuǐ shāng qiū jia zhào zhèn gěi zhī
兖、豫、徐、青、荆、益、梁七州大水,伤秋稼,诏振给之。
lì qí wáng zǐ ruí wèi liáo dōng wáng zàn wèi guǎng hàn wáng
立齐王子蕤为辽东王,赞为广汉王。
dōng shí yī yuè bǐng xū dì lín xuān wǔ guān dà yuè zhì yú rén chén
冬十一月丙戌,帝临宣武观大阅,至于壬辰。
shí èr yuè wú jiāng sūn shèn rù jiāng xià rǔ nán lüè qiān yú jiā ér qù
十二月,吴将孙慎入江夏、汝南,略千余家而去。
shì suì xī běi zá lǔ jí xiān bēi xiōng nú wǔ xī mán yí dōng yí sān guó qián hòu shí yú bèi gè shuài zhǒng rén bù luò nèi fù
是岁,西北杂虏及鲜卑、匈奴、五溪蛮夷、东夷三国前后十余辈,各帅种人部落内附。
sì nián chūn zhēng yuè gēng wǔ shuò rì yǒu shí zhī
四年春正月庚午朔,日有蚀之。
sān yuè jiǎ shēn shàng shū zuǒ pú yè lú qīn zú
三月甲申,尚书左仆射卢钦卒。
xīn yǒu yǐ shàng shū yòu pú yè shān tāo wèi shàng shū zuǒ pú yè
辛酉,以尚书右仆射山涛为尚书左仆射。
dōng yí liù guó lái xiàn
东夷六国来献。
xià sì yuè chī yóu qí jiàn yú dōng jǐng
夏四月,蚩尤旗见于东井。
liù yuè dīng wèi yīn píng guǎng wǔ dì zhèn jiǎ zǐ yòu zhèn
六月丁未,阴平、广武地震,甲子又震。
liáng zhōu cì shǐ yáng xīn yǔ lǔ ruò luō bá néng děng zhàn yú wǔ wēi bài jì sǐ zhī
凉州刺史杨欣与虏若罗拔能等战于武威,败绩,死之。
hóng xun huáng hòu yáng shì bēng
弘训皇后羊氏崩。
qiū qī yuè jǐ chǒu fù zàng jǐng xiàn huáng hòu yáng shì yú jùn píng líng
秋七月己丑,祔葬景献皇后羊氏于峻平陵。
gēng yín gāo yáng wáng jī hōng
庚寅,高阳王缉薨。
guǐ sì fàn yáng wáng suí hōng
癸巳,范阳王绥薨。
jīng yáng jùn guó èr shí jiē dà shuǐ
荆、扬郡国二十皆大水。
jiǔ yuè yǐ dà fù hé zēng wèi tài zǎi
九月,以大傅何曾为太宰。
xīn sì yǐ shàng shū lìng li yìn wèi sī tú
辛巳,以尚书令李胤为司徒。
dōng shí yuè yǐ zhēng běi dà jiāng jūn wèi guàn wèi shàng shū lìng
冬十月,以征北大将军卫瓘为尚书令。
yáng zhōu cì shǐ yīng chāo fá wú huàn chéng zhǎn shǒu wǔ qiān jí fén gǔ mǐ bǎi bā shí wàn hú
扬州刺史应绰伐吴皖城,斩首五千级,焚谷米百八十万斛。
shí yī yuè xīn sì tài yī sī mǎ chéng jù xiàn zhì tóu qiú dì yǐ qí jì yì fú diǎn lǐ suǒ jìn fén zhī yú diàn qián
十一月辛巳,太医司马程据献雉头裘,帝以奇技异服典礼所禁,焚之于殿前。
jiǎ shēn chì nèi wài gǎn yǒu fàn zhě zuì zhī
甲申,敕内外敢有犯者罪之。
wú zhāo wǔ jiāng jūn liú fān lì wǔ jiāng jūn zǔ shǐ lái jiàng
吴昭武将军刘翻、厉武将军祖始来降。
xīn mǎo yǐ shàng shū dù yù dū du jīng zhōu zhū jūn shì
辛卯,以尚书杜预都督荆州诸军事。
zhēng nán dà jiàng jūn yáng hù zú
征南大将军羊祜卒。
shí èr yuè yǐ wèi xī hé wáng bīn hōng
十二月乙未,西河王斌薨。
dīng wèi tài zǎi láng líng gōng hé céng hōng
丁未,太宰郎陵公何曾薨。
shì suì dōng yí jiǔ guó nèi fù
是岁,东夷九国内附。
wǔ nián chūn zhēng yuè lǔ shuài shù jī néng gōng xiàn liáng zhōu
五年春正月,虏帅树机能攻陷凉州。
yǐ chǒu shǐ tǎo lǔ hù jūn wǔ wēi tài shǒu mǎ lóng jī zhī
乙丑,使讨虏护军武威太守马隆击之。
èr yuè jiǎ wǔ bái lín jiàn yú píng yuán
二月甲午,白麟见于平原。
sān yuè xiōng nú dū du bá yì xū shuài bù luò guī huà
三月,匈奴都督拔弈虚帅部落归化。
yǐ hài yǐ bǎi xìng jī jǐn jiǎn yù shàn zhī bàn
乙亥,以百姓饥馑,减御膳之半。
yǒu xīng bèi yú liǔ
有星孛于柳。
xià sì yuè yòu bèi yú nǚ yù
夏四月,又孛于女御。
dà shè jiàng chú bù qǔ dū yǐ xià zhì rèn
大赦,降除部曲督以下质任。
dīng hài jùn guó bā yǔ báo shāng qiū jia huài bǎi xìng lú shè
丁亥,郡国八雨雹,伤秋稼,坏百姓庐舍。
qiū qī yuè yǒu xīng bèi yú zǐ gōng
秋七月,有星孛于紫宫。
jiǔ yuè jiǎ wǔ lín jiàn yú hé nán
九月甲午,麟见于河南。
dōng shí yuè wù yín xiōng nú yú qú dū du dú yōng děng shuài bù luò guī huà
冬十月戊寅,匈奴余渠都督独雍等帅部落归化。
jí jùn rén bù zhǔn jué wèi xiāng wáng zhǒng de zhú jiǎn xiǎo zhuàn gǔ shū shí yú wàn yán cáng yú mì fǔ
汲郡人不准掘魏襄王冢,得竹简小篆古书十余万言,藏于秘府。
shí yī yuè
十一月,
dà jǔ fá wú
大举伐吴,
qiǎn zhèn jūn jiāng jūn láng yá wáng zhòu chū tu zhōng
遣镇军将军、琅邪王伷出涂中,
ān dōng jiāng jūn wáng hún chū jiāng xī
安东将军王浑出江西,
jiàn wēi jiāng jūn wáng róng chū wǔ chāng
建威将军王戎出武昌,
píng nán jiāng jūn hú fèn chū xià kǒu
平南将军胡奋出夏口,
zhèn nán dà jiāng jūn dù yù chū jiāng líng
镇南大将军杜预出江陵,
lóng xiāng jiāng jūn wáng jùn guǎng wǔ jiāng jūn táng bīn lǜ bā shǔ zhī zú fú jiāng ér xià
龙骧将军王浚、广武将军唐彬率巴蜀之卒浮江而下,
dōng xī fán èr shí yú wàn
东西凡二十余万。
yǐ tài wèi gǔ chōng wèi dà dū dū xíng guàn jūn jiāng jūn yáng jì wèi fù zǒng tǒng zhòng jūn
以太尉贾充为大都督,行冠军将军杨济为副,总统众军。
shí èr yuè mǎ lóng jī pàn lǔ shù jī néng dà pò zhǎn zhī liáng zhōu píng
十二月,马隆击叛虏树机能,大破,斩之,凉州平。
sù shèn lái xiàn hù shǐ shí nú
肃慎来献楛矢石砮。
tài kāng yuán nián chūn zhèng yuè jǐ chǒu shuò wǔ sè qì guān rì
太康元年春正月己丑朔,五色气冠日。
guǐ chǒu wáng hún kè wú xún yáng lài xiāng zhū chéng huò wú wǔ wēi jiāng jūn zhōu xìng
癸丑,王浑克吴寻阳赖乡诸城,获吴武威将军周兴。
èr yuè wù wǔ wáng jùn táng fén děng kè dān yáng chéng
二月戊午,王浚、唐棼等克丹阳城。
gēng shēn yòu kè xī líng shā xī líng dū du zhèn jūn jiāng jūn liú xiàn zhēng nán jiāng jūn chéng qú xī líng jiān zhèng guǎng
庚申,又克西陵,杀西陵都督、镇军将军留宪,征南将军成璩,西陵监郑广。
rén xū jùn yòu kè yí dào lè xiāng chéng shā yí dào jiān lù yàn shuǐ jūn dū du lù jǐng
壬戌,浚又克夷道乐乡城,杀夷道监陆晏、水军都督陆景。
jiǎ xū dù yù kè jiāng líng zhǎn wú jiāng líng dū wáng yán
甲戌,杜预克江陵,斩吴江陵督王延;
píng nán jiāng jūn hú fèn kè jiāng ān
平南将军胡奋克江安。
yú shì zhū jūn bìng jìn lè xiāng jīng mén zhū shù xiāng cì lái jiàng
于是诸军并进,乐乡、荆门诸戍相次来降。
yǐ hài yǐ jùn wèi dū du yì liáng èr zhōu zhū jūn shì fù xià zhào yuē jùn bīn dōng xià sǎo chú ba qiū yǔ hú fèn wáng róng gòng píng xià kǒu wǔ chāng shùn liú zhǎng wù zhí zào mò líng yǔ fèn róng shěn liàng qí yi
乙亥,以浚为都督益、梁二州诸军事,复下诏曰:“浚、彬东下,扫除巴丘,与胡奋、王戎共平夏口、武昌,顺流长鹜,直造秣陵,与奋、戎审量其宜。
dù yù dāng zhèn jìng líng guì huái jí héng yáng
杜预当镇静零、桂,怀辑衡阳。
dà bīng jì guò jīng zhōu nán jìng gù dāng chuán xí ér dìng yù dāng fēn wàn rén gěi jùn qī qiān gěi bīn
大兵既过,荆州南境固当传檄而定,预当分万人给浚,七千给彬。
xià kǒu jì píng fèn yi yǐ qī qiān rén gěi jùn
夏口既平,奋宜以七千人给浚。
wǔ chāng jì le róng dāng yǐ liù qiān rén zēng bīn
武昌既了,戎当以六千人增彬。
tài wèi chōng yí tún xiàng zǒng dū zhū fāng
太尉充移屯项,总督诸方。
jùn jìn pò xià kǒu wǔ chāng suì fàn zhōu dōng xià suǒ zhì jiē píng
”浚进破夏口、武昌,遂泛舟东下,所至皆平。
wáng hún zhōu jùn yǔ wú chéng xiàng zhāng tì zhàn yú bǎn qiáo dà bài zhī zhǎn tì jí qí jiāng sūn zhèn shěn yíng chuán shǒu luò yáng
王浑、周浚与吴丞相张悌战于版桥,大败之,斩悌及其将孙震、沈莹,传首洛阳。
sūn hào qióng cù qǐng xiáng sòng xǐ shòu yú láng yá wáng zhòu
孙皓穷蹙请降,送玺绶于琅邪王伷。
sān yuè rén shēn wáng jùn yǐ zhōu shī zhì yú jiàn yè zhī shí tou sūn hào dà jù miàn fù yú chèn jiàng yú jūn mén
三月壬申,王浚以舟师至于建邺之石头,孙皓大惧,面缚舆榇,降于军门。
jùn zhàng jié jiě fù fén chèn sòng yú jīng dū
浚杖节解缚焚榇,送于京都。
shōu qí tú jí de zhōu sì jùn sì shí sān xiàn sān bǎi yī shí sān hù wǔ shí èr wàn sān qiān lì sān wàn sān qiān bīng èr shí sān wàn nán nǚ kǒu èr bǎi sān shí wàn
收其图籍,得州四,郡四十三,县三百一十三,户五十二万三千,吏三万三千,兵二十三万,男女口二百三十万。
qí mù shǒu xià jiē yīn wú suǒ zhì chú qí kē zhèng shì zhī jiǎn yì wú rén dà yuè
其牧守下皆因吴所置,除其苛政,示之简易,吴人大悦。
yǐ yǒu dà shè gǎi yuán dà pú wǔ rì xù gū lǎo kùn qióng
乙酉大赦,改元,大酺五日,恤孤老困穷。
xià sì yuè hé dōng gāo píng yǔ báo shāng qiū jia
夏四月,河东、高平雨雹,伤秋稼。
qiǎn jiān shì zhōng zhāng cè huáng mén shì láng zhū zhèn fēn shǐ yáng yuè wèi qí chū fù
遣兼侍中张侧、黄门侍郎朱震分使扬越,尉其初附。
bái lín jiàn yú dùn qiū
白麟见于顿丘。
sān hé wèi jùn hóng nóng yǔ báo shāng sù mài
三河、魏郡、弘农雨雹,伤宿麦。
wǔ yuè xīn hài fēng sūn hào wèi guī mìng hóu bài qí tài zǐ wèi zhōng láng zhū zǐ wèi láng zhōng
五月辛亥,封孙皓为归命侯,拜其太子为中郎,诸子为郎中。
wú zhī jiù wàng suí cái zhuó xù
吴之旧望,随才擢叙。
sūn shì dà jiàng zhàn wáng zhī jiā xǐ yú shòu yáng jiāng lì dù jiāng fù shí nián bǎi xìng jí bǎi gōng fù èr shí nián
孙氏大将战亡之家徙于寿阳,将吏渡江复十年,百姓及百工复二十年。
bǐng yín dì lín xuān dà huì yǐn hào shēng diàn qún chén xián chēng wàn suì
丙寅,帝临轩大会,引皓升殿,群臣咸称万岁。
dīng mǎo jiàn líng lù jiǔ yú tài miào
丁卯,荐酃渌酒于太庙。
jùn guó liù báo shāng qiū jia
郡国六雹,伤秋稼。
gēng wǔ zhào zhū shì zú nián liù shí yǐ shàng bà guī yú jiā
庚午,诏诸士卒年六十以上罢归于家。
gēng chén yǐ wáng jùn wèi fǔ guó dà jiàng jūn xiāng yáng hóu dù yù dāng yáng hóu wáng róng ān fēng hòu táng bīn shàng yōng hóu gǔ chōng láng yá wáng zhòu yǐ xià zēng fēng
庚辰,以王浚为辅国大将军、襄阳侯,杜预当阳侯,王戎安丰侯,唐彬上庸侯,贾充、琅邪王伷以下增封。
yú shì lùn gōng xíng fēng cì gōng qīng yǐ xià bó gè yǒu chà
于是论功行封,赐公卿以下帛各有差。
liù yuè dīng chǒu chū zhì yì jūn xiào wèi guān
六月丁丑,初置翊军校尉官。
fēng dān shuǐ hóu mù wèi gāo yáng wáng
封丹水侯睦为高阳王。
jiǎ shēn dōng yí shí guó guī huà
甲申,东夷十国归化。
qiū qī yuè lǔ kē chéng ní kòu xī píng hào wěi shā dū jiāng yǐ xià sān bǎi yú rén
秋七月,虏轲成泥寇西平、浩亹,杀督将以下三百余人。
dōng yí èr shí guó cháo xiàn
东夷二十国朝献。
gēng yín yǐ shàng shū wèi shū wèi shàng shū yòu pú yè
庚寅,以尚书魏舒为尚书右仆射。
bā yuè chē shī qián bù qiǎn zi rù shì
八月,车师前部遣子入侍。
jǐ wèi fēng huáng dì yán zuò wéi lè píng wáng
己未,封皇弟延祚为乐平王。
bái lóng sān jiàn yú yǒng chāng
白龙三见于永昌。
jiǔ yuè qún chén yǐ tiān xià yī tǒng lǚ qǐng fēng shàn dì qiān ràng fú xǔ
九月,群臣以天下一统,屡请封禅,帝谦让弗许。
dōng shí yuè dīng sì chú wǔ nǚ fù
冬十月丁巳,除五女复。
shí èr yuè wù chén guǎng hàn wáng zàn hōng
十二月戊辰,广汉王赞薨。
èr nián chūn èr yuè huái nán dān yáng dì zhèn
二年春二月,淮南、丹阳地震。
sān yuè bǐng shēn ān píng wáng dūn hōng
三月丙申,安平王敦薨。
cì wáng gōng yǐ xià wú shēng kǒu gè yǒu chà
赐王公以下吴生口各有差。
zhào xuǎn sūn hào jì qiè wǔ qiān rén rù gōng
诏选孙皓妓妾五千人入宫。
dōng yí wǔ guó cháo xiàn
东夷五国朝献。
xià liù yuè dōng yí wǔ guó nèi fù
夏六月,东夷五国内附。
jùn guó shí liù yǔ báo dà fēng bá shù huài bǎi xìng lú shè
郡国十六雨雹,大风拔树,坏百姓庐舍。
jiāng xià tài shān shuǐ liú jū rén sān bǎi yú jiā
江夏、泰山水,流居人三百余家。
qiū qī yuè shàng dǎng yòu bào fēng yǔ báo shāng qiū jia
秋七月,上党又暴风雨雹,伤秋稼。
bā yuè yǒu xīng bèi yú zhāng
八月,有星孛于张。
dōng shí yuè xiān bēi mù róng huì kòu chāng lí
冬十月,鲜卑慕容廆寇昌黎。
shí yī yuè rén yín dà sī mǎ chén qiān hōng
十一月壬寅,大司马陈骞薨。
yǒu xīng bèi yú xuān yuán
有星孛于轩辕。
xiān bēi kòu liáo xī píng zhōu cì shǐ xiān yú yīng tǎo pò zhī
鲜卑寇辽西,平州刺史鲜于婴讨破之。
sān nián chūn zhēng yuè dīng chǒu ba qín zhōu bìng yōng zhōu
三年春正月丁丑,罢秦州,并雍州。
jiǎ wǔ yǐ shàng shū zhāng huá dū du yōu zhōu zhū jūn shì
甲午,以尚书张华都督幽州诸军事。
sān yuè ān běi jiāng jūn yán xún bài xiān bēi mù róng huì yú chāng lí shā shāng shù wàn rén
三月,安北将军严询败鲜卑慕容廆于昌黎,杀伤数万人。
xià sì yuè gēng wǔ tài wèi lǔ gōng gǔ chōng hōng
夏四月庚午,太尉、鲁公贾充薨。
rùn yuè bǐng zǐ sī tú guǎng lù hóu li yìn hōng
闰月丙子,司徒、广陆侯李胤薨。
guǐ chǒu bái lóng èr jiàn yú jì nán
癸丑,白龙二见于济南。
qiū bā yuè ba píng zhōu níng zhōu cì shǐ sān nián yī rù zòu shì
秋八月,罢平州、宁州刺史三年一入奏事。
jiǔ yuè dōng yí èr shí jiǔ guó guī huà xiàn qí fāng wù
九月,东夷二十九国归化,献其方物。
wú gù jiāng guān gōng bó fèng jǔ bīng fǎn gōng hài jiàn yè lìng suì wéi yáng zhōu xú zhōu cì shǐ jī xǐ tǎo píng zhī
吴故将莞恭、帛奉举兵反,攻害建邺令,遂围扬州,徐州刺史嵇喜讨平之。
dōng shí èr yuè jiǎ shēn yǐ sī kōng qí wáng yōu wèi dà sī mǎ dū qīng zhōu zhū jūn shì zhèn dōng dà jiàng jūn láng yá wáng zhòu wèi fǔ jūn dà jiàng jūn rǔ nán wáng liàng wèi tài wèi guāng lù dài fu shān tāo wèi sī tú shàng shū lìng wèi guàn wèi sī kōng
冬十二月甲申,以司空齐王攸为大司马、督青州诸军事,镇东大将军、琅邪王伷为抚军大将军,汝南王亮为太尉,光禄大夫山涛为司徒,尚书令卫瓘为司空。
bǐng shēn zhào sì fāng shuǐ hàn shèn zhě wú chū tián zū
丙申,诏四方水旱甚者无出田租。
sì nián chūn zhēng yuè jiǎ shēn yǐ shàng shū yòu pú yè wèi shū wèi shàng shū zuǒ pú yè xià pī wáng huang wèi shàng shū yòu pú yè
四年春正月甲申,以尚书右仆射魏舒为尚书左仆射,下邳王晃为尚书右仆射。
wù wǔ sī tú shān tāo hōng
戊午,司徒山涛薨。
èr yuè jǐ chǒu lì cháng lè tíng hòu shí wèi běi hǎi wáng
二月己丑,立长乐亭侯寔为北海王。
sān yuè xīn chǒu shuò rì yǒu shí zhī
三月辛丑朔,日有蚀之。
guǐ chǒu dà sī mǎ qí wáng yōu hōng
癸丑,大司马齐王攸薨。
xià sì yuè rèn chéng wáng líng hōng
夏四月,任城王陵薨。
wǔ yuè jǐ hài dà jiàng jūn láng yá wáng zhòu hōng
五月己亥,大将军、琅邪王伷薨。
xǐ liáo dōng wáng ruí wèi dōng lái wáng
徙辽东王蕤为东莱王。
liù yuè zēng jiǔ qīng lǐ zhì
六月,增九卿礼秩。
zāng kē liáo èr qiān yú luò nèi shǔ
牂柯獠二千余落内属。
qiū qī yuè rén zǐ yǐ shàng shū yòu pú yè xià pī wáng huang wèi dū du qīng zhōu zhū jūn shì
秋七月壬子,以尚书右仆射、下邳王晃为都督青州诸军事。
bǐng yín gǔn zhōu dà shuǐ fù tián zū
丙寅,衮州大水,复田租。
bā yuè shàn shàn guó qiǎn zǐ rén shì jiǎ qí guī yì hóu
八月,鄯善国遣子人侍,假其归义侯。
yǐ lǒng xī wáng tài wèi shàng shū yòu pú yè
以陇西王泰为尚书右仆射。
dōng shí yī yuè wù wǔ xīn dū wáng gāi hōng
冬十一月戊午,新都王该薨。
yǐ shàng shū zuǒ pú yè wèi shū wèi sī tú
以尚书左仆射魏舒为司徒。
shí èr yuè gēng wǔ dà yuè yú xuān wǔ guān
十二月庚午,大阅于宣武观。
shì suì hé nán jí jīng zhōu yáng zhōu dà shuǐ
是岁,河南及荆州、扬州大水。
wǔ nián chūn zhēng yuè jǐ hài qīng lóng èr jiàn yú wǔ kù jǐng zhōng
五年春正月己亥,青龙二见于武库井中。
èr yuè bǐng yín lì nán gōng wáng zǐ diàn wèi cháng lè wáng
二月丙寅,立南宫王子玷为长乐王。
rén chén dì zhèn
壬辰,地震。
xià sì yuè rèn chéng lǔ guó chí shuǐ chì rú xuè
夏四月,任城、鲁国池水赤如血。
wǔ yuè bǐng wǔ xuān dì miào liáng zhé
五月丙午,宣帝庙梁折。
liù yuè chū zhì huáng shā yù
六月,初置黄沙狱。
qiū qī yuè wù shēn huáng zǐ huī hōng
秋七月戊申,皇子恢薨。
rèn chéng liáng guó zhōng shān yǔ báo shāng qiū jia
任城、梁国、中山雨雹,伤秋稼。
jiǎn tiān xià hù kè sān fēn zhī yī
减天下户课三分之一。
jiǔ yuè nán ān dà fēng zhé mù
九月,南安大风折木。
jùn guó wǔ dà shuǐ yǔn shuāng shāng qiū jia
郡国五大水,陨霜,伤秋稼。
dōng shí yī yuè jiǎ chén tài yuán wáng fǔ hōng
冬十一月甲辰,太原王辅薨。
shí èr yuè gēng wǔ dà shè
十二月庚午,大赦。
lín yì dà qín guó gè qiǎn shǐ lái xiàn
林邑、大秦国各遣使来献。
rùn yuè zhèn nán dà jiāng jūn dāng yáng hóu dù yù zú
闰月,镇南大将军、当阳侯杜预卒。
liù nián chūn zhēng yuè gēng shēn shuò yǐ bǐ suì bù dēng miǎn zū dài sù fù
六年春正月庚申朔,以比岁不登,免租贷宿负。
wù chén yǐ zhēng nán dà jiàng jūn wáng hún wèi shàng shū zuǒ pú yè shàng shū zhě qì dū du yáng zhōu zhū jūn shì yáng jì dū du jīng zhōu zhū jūn shì
戊辰,以征南大将军王浑为尚书左仆射,尚书褚契都督扬州诸军事,扬济都督荆州诸军事。
sān yuè jùn guó liù yǔn shuāng shāng sāng mài
三月,郡国六陨霜,伤桑麦。
xià sì yuè fú nán děng shí guó lái xiàn cān lí sì qiān yú luò nèi fù
夏四月,扶南等十国来献,参离四千余落内附。
jùn guó sì hàn shí dà shuǐ huài bǎi xìng lú shè
郡国四旱,十大水,坏百姓庐舍。
qiū qī yuè bā xī dì zhèn
秋七月,巴西地震。
bā yuè bǐng xū shuò rì yǒu shí zhī
八月丙戌朔,日有蚀之。
jiǎn bǎi xìng mián juàn sān fēn zhī yī
减百姓绵绢三分之一。
bái lóng jiàn yú jīng zhào
白龙见于京兆。
yǐ zhèn jūn dà jiàng jūn wáng jùn wèi fǔ jūn dà jiàng jūn
以镇军大将军王浚为抚军大将军。
jiǔ yuè bǐng zǐ shān yáng gōng liú kāng hōng
九月丙子,山阳公刘康薨。
dōng shí yuè nán ān shān bēng shuǐ chū
冬十月,南安山崩,水出。
nán yáng jùn huò liǎng zú shòu
南阳郡获两足兽。
qiū cí yān qí guó qiǎn zǐ rén shì
龟兹、焉耆国遣子人侍。
shí èr yuè jiǎ shēn dà yuè yú xuān wǔ guān xún rì ér ba
十二月甲申,大阅于宣武观,旬日而罢。
gēng yín fǔ jūn dà jiàng jūn xiāng yáng hòu wáng jùn zú
庚寅,抚军大将军、襄阳侯王浚卒。
qī nián chūn zhēng yuè jiǎ yín shuò rì yǒu shí zhī
七年春正月甲寅朔,日有蚀之。
yǐ mǎo zhào yuē bǐ nián zāi yì lǚ fā rì shí sān cháo dì zhèn shān bēng
乙卯,诏曰:“比年灾异屡发,日蚀三朝,地震山崩。
bāng zhī bù zāng shí zài zhèn gōng
邦之不臧,实在朕躬。
gōng qīng dà chén gè shàng fēng shì jí yán qí gù wù yǒu suǒ huì
公卿大臣各上封事,极言其故,勿有所讳。
xià wǔ yuè jùn guó shí sān hàn
”夏五月,郡国十三旱。
xiān bēi mù róng huì kòu liáo dōng
鲜卑慕容廆寇辽东。
qiū qī yuè zhū tí shān bēng qián wéi dì zhèn
秋七月,朱提山崩,犍为地震。
bā yuè dōng yí shí yī guó nèi fù
八月,东夷十一国内附。
jīng zhào dì zhèn
京兆地震。
jiǔ yuè wù yín piào qí jiāng jūn fú fēng wáng jùn hōng
九月戊寅,骠骑将军、扶风王骏薨。
jùn guó bā dà shuǐ
郡国八大水。
dōng shí yī yuè rén zǐ yǐ lǒng xī wáng tài dū du guān zhōng zhū jūn shì
冬十一月壬子,以陇西王泰都督关中诸军事。
shí èr yuè qiǎn shì yù shǐ xún zāo shuǐ zhū jùn
十二月,遣侍御史巡遭水诸郡。
chū hòu gōng cái rén jì nǚ yǐ xià sān bǎi qī shí rén guī yú jiā
出后宫才人、妓女以下三百七十人归于家。
shǐ zhì dà chén tīng zhōng sàng sān nián
始制大臣听终丧三年。
jǐ hài hé yīn yǔ chì xuě èr qǐng
己亥,河阴雨赤雪二顷。
shì suì fú nán děng èr shí yī guó mǎ hán děng shí yī guó qiǎn shǐ lái xiàn
是岁,扶南等二十一国、马韩等十一国遣使来献。
bā nián chūn zhēng yuè wù shēn shuò rì yǒu shí zhī
八年春正月戊申朔,日有蚀之。
tài miào diàn xiàn
太庙殿陷。
sān yuè yǐ chǒu lín shāng guān zhèn
三月乙丑,临商观震。
xià sì yuè qí guó tiān shuǐ yǔn shuāng shāng mài
夏四月,齐国、天水陨霜,伤麦。
liù yuè lǔ guó dà fēng bá shù mù huài bǎi xìng lú shè
六月,鲁国大风,拔树木,坏百姓庐舍。
jùn guó bā dà shuǐ
郡国八大水。
qiū qī yuè qián diàn dì xiàn shēn shù zhàng zhōng yǒu pò chuán
秋七月,前殿地陷,深数丈,中有破船。
bā yuè dōng yí èr guó nèi fù
八月,东夷二国内附。
jiǔ yuè gǎi yíng tài miào
九月,改营太庙。
dōng shí yuè nán kāng píng gù xiàn lì li fēng fǎn jù zhòng gōng jùn xiàn zì hào jiāng jūn
冬十月,南康平固县吏李丰反,聚众攻郡县,自号将军。
shí yī yuè hǎi ān lìng xiāo fǔ jù zhòng fǎn
十一月,海安令萧辅聚众反。
shí èr yuè wú xīng rén jiǎng dí jù dǎng fǎn wéi yáng xiàn xiàn zhōu jùn bǔ tǎo jiē fú zhū
十二月,吴兴人蒋迪聚党反,围阳羡县,州郡捕讨,皆伏诛。
nán yí fú nán xī yù kāng jū guó gè qiǎn shǐ lái xiàn
南夷扶南、西域康居国各遣使来献。
shì suì jùn guó wǔ dì zhèn
是岁,郡国五地震。
jiǔ nián chūn zhēng yuè rén shēn shuò rì yǒu shí zhī
九年春正月壬申朔,日有蚀之。
zhào yuē xīng huà zhī běn yóu zhèng píng sòng lǐ yě
诏曰:“兴化之本,由政平讼理也。
èr qiān dàn zhǎng lì bù néng qín xù rén yǐn ér qīng xié sī gù xīng cháng xíng yù yòu duō tān zhuó fán náo bǎi xìng
二千石长吏不能勤恤人隐,而轻挟私故,兴长刑狱,又多贪浊,烦挠百姓。
qí chì cì shǐ èr qiān dàn jiū qí huì zhuó jǔ qí gōng qīng yǒu sī yì qí chù zhì
其敕刺史二千石纠其秽浊,举其公清,有司议其黜陟。
lìng nèi wài qún guān jǔ qīng néng bá hán sù
令内外群官举清能,拔寒素。
jiāng dōng sì jùn dì zhèn
”江东四郡地震。
èr yuè shàng shū yòu pú yè yáng jiǎ hóu hú fèn zú yǐ shàng shū zhū zhěng wèi shàng shū yòu pú yè
二月,尚书右仆射、阳夏侯胡奋卒,以尚书朱整为尚书右仆射。
sān yuè dīng chǒu huáng hòu qīn sāng yú xi jiāo cì bó gè yǒu chà
三月丁丑,皇后亲桑于西郊,赐帛各有差。
rén chén chū bìng èr shè wèi yī
壬辰,初并二社为一。
xià sì yuè jiāng nán jùn guó bā dì zhèn
夏四月,江南郡国八地震;
lǒng xī yǔn shuāng shāng sù mài
陇西陨霜,伤宿麦。
wǔ yuè yì yáng wáng qí yǒu zuì chù wèi sān zòng tíng hòu
五月,义阳王奇有罪,黜为三纵亭侯。
zhào nèi wài qún guān jǔ shǒu lìng zhī cái
诏内外群官举守令之才。
liù yuè gēng zǐ shuò rì yǒu shí zhī
六月庚子朔,日有蚀之。
xǐ zhāng wǔ wáng wēi wèi yì yáng wáng
徙章武王威为义阳王。
jùn guó sān shí èr dà hàn shāng mài
郡国三十二大旱,伤麦。
qiū bā yuè rén zǐ xīng yǔn rú yǔ
秋八月壬子,星陨如雨。
zhào jùn guó wǔ suì xíng yǐ xià jué qiǎn wú liú shù yù
诏郡国五岁刑以下决遣,无留庶狱。
jiǔ yuè dōng yí qī guó yì xiào wèi nèi fù
九月,东夷七国诣校尉内附。
jùn guó èr shí sì míng
郡国二十四螟。
dōng shí èr yuè guǐ mǎo lì hé jiān píng wáng hóng zi yīng wèi zhāng wǔ wáng
冬十二月癸卯,立河间平王洪子英为章武王。
wù shēn qīng lóng huáng lóng gè yī jiàn yú lǔ guó
戊申,青龙、黄龙各一见于鲁国。
shí nián xià sì yuè yǐ jīng zhào tài shǒu liú xiāo yáng píng tài shǒu liáng liǔ yǒu zhèng jī gè cì gǔ qiān hú
十年夏四月,以京兆太守刘霄、阳平太守梁柳有政绩,各赐谷千斛。
jùn guó bā yǔn shuāng
郡国八陨霜。
tài miào chéng
太庙成。
yǐ sì qiān shén zhǔ yú xīn miào dì yíng yú dào zuǒ suì jiā jì
乙巳,迁神主于新庙,帝迎于道左,遂袷祭。
dà shè wén wǔ zēng wèi yī děng zuò miào zhě èr děng
大赦,文武增位一等,作庙者二等。
dīng wèi shàng shū yòu pú yè guǎng xìng hóu zhū zhěng zú
丁未,尚书右仆射、广兴侯朱整卒。
guǐ chǒu chóng shèng diàn zāi
癸丑,崇圣殿灾。
wǔ yuè xiān bēi mù róng huì lái jiàng dōng yí shí yī guó nèi fù
五月,鲜卑慕容廆来降,东夷十一国内附。
liù yuè gēng zǐ shān yáng gōng liú jǐn hōng
六月庚子,山阳公刘瑾薨。
fù zhì èr shè
复置二社。
dōng shí yuè rén zǐ xǐ nán gōng wáng chéng wèi wǔ yì wáng
冬十月壬子,徙南宫王承为武邑王。
shí yī yuè bǐng chén shǒu shàng shū lìng zuǒ guāng lù dài fu xún xù zú
十一月丙辰,守尚书令、左光禄大夫荀勖卒。
dì jí chōu cì wáng gōng yǐ xià bó yǒu chà
帝疾瘳,赐王公以下帛有差。
hán zhāng diàn jū shì huǒ
含章殿鞠室火。
jiǎ shēn yǐ rǔ nán wáng liàng wèi dà sī mǎ dà dū dū jiǎ huáng yuè
甲申,以汝南王亮为大司马、大都督、假黄钺。
gǎi fēng nán yáng wáng jiǎn wèi qín wáng shǐ píng wáng wěi wèi chǔ wáng pú yáng wáng yǔn wèi huái nán wáng bìng jiǎ jié zhī guó gè tǒng fāng zhōu jūn shì
改封南阳王柬为秦王,始平王玮为楚王,濮阳王允为淮南王,并假节之国,各统方州军事。
lì huáng zǐ yì wèi cháng shā wáng yǐng wèi chéng dū wáng yàn wèi wú wáng chì wèi yù zhāng wáng yǎn wèi dài wáng huáng sūn yù wèi guǎng líng wáng
立皇子乂为长沙王,颍为成都王,晏为吴王,炽为豫章王,演为代王,皇孙遹为广陵王。
lì pú yáng wáng zǐ dí wèi hàn wáng shǐ píng wáng zǐ yí wèi pí líng wáng rǔ nán wáng cì zǐ yàng wèi xī yáng gōng
立濮阳王子迪为汉王,始平王子仪为毗陵王,汝南王次子羕为西阳公。
xǐ fú fēng wáng chàng wèi shùn yáng wáng chàng dì xīn wèi xīn yě gōng láng yá wáng jìn dì dàn wèi dōng wǔ gōng yáo wèi dōng ān gōng cuǐ wèi guǎng líng gōng juǎn wèi dōng guǎn gōng
徙扶风王畅为顺阳王,畅弟歆为新野公,琅邪王觐弟澹为东武公,繇为东安公,漼为广陵公,卷为东莞公。
gǎi zhū wáng guó xiāng wèi nèi shǐ
改诸王国相为内史。
shí èr yuè gēng yín tài miào liáng zhé
十二月庚寅,太庙梁折。
shì suì dōng yí jué yuǎn sān shí yú guó xī nán yí èr shí yú guó lái xiàn
是岁,东夷绝远三十余国、西南夷二十余国来献。
rén xū lǔ xī kē nán nǚ shí wàn kǒu lái jiàng
壬戌,虏奚轲男女十万口来降。
tài xī yuán nián chūn zhèng yuè xīn yǒu shuò gǎi yuán
太熙元年春正月辛酉朔,改元。
yǐ sì yǐ shàng shū zuǒ pú yè wáng hún wèi sī tú sī kōng wèi guàn wèi tài bǎo
乙巳,以尚书左仆射王浑为司徒,司空卫瓘为太保。
èr yuè xīn chǒu dōng yí qī guó cháo gòng
二月辛丑,东夷七国朝贡。
láng yá wáng jìn hōng
琅邪王觐薨。
sān yuè jiǎ zǐ yǐ yòu guāng lù dài fu shí jiàn wèi sī kōng
三月甲子,以右光禄大夫石鉴为司空。
xià sì yuè xīn chǒu yǐ shì zhōng chē qí jiāng jūn yáng jùn wèi tài wèi dū du zhōng wài zhū jūn lù shàng shū shì
夏四月辛丑,以侍中车骑将军杨骏为太尉、都督中外诸军、录尚书事。
jǐ yǒu dì bēng yú hán zhāng diàn shí nián wǔ shí wǔ zàng jùn yáng líng miào hào shì zǔ
己酉,帝崩于含章殿,时年五十五,葬峻阳陵,庙号世祖。
dì yǔ liàng hóng hòu zào cì bì yú rén shù
帝宇量弘厚,造次必于仁恕;
róng nà dǎng zhèng wèi cháng shī sè yú rén
容纳谠正,未尝失色于人;
míng dá shàn móu néng duàn dà shì gù de fǔ níng wàn guó suí jìng sì fāng
明达善谋,能断大事,故得抚宁万国,绥静四方。
chéng wèi shì shē chǐ gé bì zhī hòu bǎi xìng sī gǔ zhī yí fēng nǎi lì yǐ gōng jiǎn dūn yǐ guǎ yù
承魏氏奢侈革弊之后,百姓思古之遗风,乃厉以恭俭,敦以寡欲。
yǒu sī cháng zòu yù niú qīng sī zhèn duàn zhào yǐ qīng má dài zhī
有司尝奏御牛青丝纼断,诏以青麻代之。
lín cháo kuān yù fǎ dù yǒu héng
临朝宽裕,法度有恒。
gāo yáng xǔ yǔn jì wéi wén dì suǒ shā yǔn zǐ qí wèi tài cháng chéng
高阳许允既为文帝所杀,允子奇为太常丞。
dì jiāng yǒu shì yú tài miào cháo yì yǐ qí shòu hài zhī mén bù yù jiē jìn zuǒ yòu qǐng chū wèi zhǎng shǐ
帝将有事于太庙,朝议以奇受害之门,不欲接近左右,请出为长史。
dì nǎi zhuī shù yǔn sù wàng chēng qí zhī cái zhuó wèi cí bù láng shí lùn chēng qí yí kuàng
帝乃追述允夙望,称奇之才,擢为祠部郎,时论称其夷旷。
píng wú zhī hòu tiān xià yì ān suì dài yú zhèng shù dān yú yóu yàn chǒng ài hòu dǎng qīn guì dāng quán jiù chén bù dé zhuān rèn yí zhāng wěn fèi qǐng yè xíng yǐ
平吴之后,天下乂安,遂怠于政术,耽于游宴,宠爱后党,亲贵当权,旧臣不得专任,彝章紊废,请谒行矣。
yuán zhì wèi nián zhī huì dì fú kè fù hè rán shì huáng sūn cōng ruì gù wú fèi lì zhī xīn
爰至未年,知惠帝弗克负荷,然恃皇孙聪睿,故无废立之心。
fù lǜ fēi gǔ hòu suǒ shēng zhōng zhì wēi bài suì yǔ fù xīn gòng tú hòu shì
复虑非贾后所生,终致危败,遂与腹心共图后事。
shuō zhě fēn rán jiǔ ér bù dìng jìng yòng wáng yòu zhī móu qiǎn tài zǐ mǔ dì qín wáng jiǎn dū du guān zhōng chǔ wáng wěi huái nán wáng yǔn bìng zhèn shǒu yào hài yǐ qiáng dì shì
说者纷然,久而不定,竟用王佑之谋,遣太子母弟秦王柬都督关中,楚王玮、淮南王允并镇守要害,以强帝室。
yòu kǒng yáng shì zhī bī fù yǐ yòu wèi běi jūn zhōng hou yǐ diǎn jìn bīng
又恐杨氏之逼,复以佑为北军中候,以典禁兵。
jì ér qǐn jí mí liú zhì yú dà jiàn zuǒ mìng yuán xūn jiē yǐ xiān méi qún chén huáng huò jì wú suǒ cóng
既而寝疾弥留,至于大渐,佐命元勋,皆已先没,群臣惶惑,计无所从。
huì dì xiǎo chāi yǒu zhào yǐ rǔ nán wáng liàng fǔ zhèng yòu yù lìng cháo shì zhī yǒu míng wàng nián shào zhě shù rén zuǒ zhī yáng jùn mì ér bù xuān
会帝小差,有诏以汝南王亮辅政,又欲令朝士之有名望年少者数人佐之,杨骏秘而不宣。
dì fù xún zhì mí luàn yáng hòu zhé wèi zhào yǐ jùn fǔ zhèng cù liàng jìn fā
帝复寻至迷乱,杨后辄为诏以骏辅政,促亮进发。
dì xún xiǎo jiān wèn rǔ nán wáng lái wèi yì yù jiàn zhī yǒu suǒ fù tuō
帝寻小间,问汝南王来未,意欲见之,有所付托。
zuǒ yòu dá yán wèi zhì dì suì kùn dǔ
左右答言未至,帝遂困笃。
zhōng cháo zhī luàn shí shǐ yú sī yǐ
中朝之乱,实始于斯矣。
zhì yuē wǔ huáng chéng jī dàn yīng tiān mìng wò tú yù yǔ fū huà dǎo mín yǐ yì dài láo
制曰:武皇承基,诞膺天命,握图御宇,敷化导民,以佚代劳。
yǐ zhì yì luàn
以治易乱。
jué jiān lún zhī gòng qù diāo zhuó zhī shì zhì shē sú yǐ biàn jiǎn yuē zhǐ jiāo fēng ér fǎn chún piáo
绝缣纶之贡,去雕琢之饰,制奢俗以变俭约,止浇风而反淳朴。
yǎ hǎo zhí yán liú xīn cǎi zhuó liú yì péi jiè yǐ zhì zhí jiàn róng jī shào xǔ qí suī chóu chóu bù qì
雅好直言,留心采擢,刘毅、裴楷以质直见容,嵇绍、许奇虽仇雠不弃。
rén yǐ yù wù kuān ér de zhòng hóng lüè dà dù yǒu dì wáng zhī liàng yān
仁以御物,宽而得众,宏略大度,有帝王之量焉。
yú shì mín hé sú jìng jiā jǐ rén zú yù xiū wǔ yòng sī qǐ fēng jiāng
于是民和俗静,家给人足,聿修武用,思启封疆。
jué shén suàn yú shēn zhōng duàn xióng tú yú yì biǎo
决神算于深衷,断雄图于议表。
mǎ lóng xi fá wáng jùn nán zhēng shī bù yán shí xūn lǔ xiāo jì bīng wú xuè rèn yáng yuè wèi xū
马隆西伐,王浚南征,师不延时,獯虏削迹,兵无血刃,扬越为墟。
tōng shàng dài zhī bù tōng fú qián wáng zhī wèi fú
通上代之不通,服前王之未服。
zhēn xiáng xiǎn yìng fēng jiào sù qīng tiān rén zhī gōng chéng yǐ bà wáng zhī yè dà yǐ
祯祥显应,风教肃清,天人之功成矣,霸王之业大矣。
suī dēng fēng zhī lǐ ràng ér bù wéi jiāo tài zhī xīn yīn sī ér qǐ
虽登封之礼,让而不为,骄泰之心,因斯而起。
jiàn tǔ dì zhī guǎng wèi wàn yè ér wú yú
见土地之广,谓万叶而无虞;
dǔ tiān xià zhī ān wèi qiān nián ér yǒng zhì
睹天下之安,谓千年而永治。
bù zhī chù guǎng yǐ sī xiá zé guǎng kě zhǎng guǎng
不知处广以思狭,则广可长广;
jū zhì ér wàng wēi zé zhì wú cháng zhì
居治而忘危,则治无常治。
jiā zhī jiàn lì fēi suǒ wěi jì shī cái zhì yù jiù yú shēng píng xíng xiān yíng yú huò luàn
加之建立非所,委寄失才,志欲就于升平,行先迎于祸乱。
shì yóu jiāng shì yuè zhě zhǐ shā mò yǐ zūn tú yù dēng shān zhě shè zhōu háng ér mì lù suǒ qù yú yuǎn suǒ shàng zhuǎn nán nán běi bèi shū gāo xià xiāng fǎn qiú qí zhì yě bù yì nán hu
是犹将适越者指沙漠以遵途,欲登山者涉舟航而觅路,所趣逾远,所尚转难,南北倍殊,高下相反,求其至也,不亦难乎!
kuàng yǐ xīn jí yì dòng zhī jī ér wú jiǔ ān nán bá zhī lǜ gù gǔ chōng xiōng shù huái jiān zhì yǐ yōng quán
况以新集易动之基,而无久安难拔之虑,故贾充凶竖,怀奸志以拥权;
yáng jùn chái láng bāo huò xīn yǐ zhuān fǔ
杨骏豺狼,苞祸心以专辅。
jí hu gōng chē wǎn chū liàng ān wèi zhōu fān hàn biàn qīn yǐ chéng shū lián bīng jìng miè qí běn
及乎宫车晚出,谅暗未周,籓翰变亲以成疏,连兵竞灭其本;
dòng liáng huí zhōng ér qǐ wěi yōng zhòng gè jǔ qí wēi
栋梁回忠而起伪,拥众各举其威。
céng wèi shù nián wǎng jì dà luàn hǎi nèi bǎn dàng zōng miào bō qiān
曾未数年,网纪大乱,海内版荡,宗庙播迁。
dì dào wáng yóu fǎn jū wén shēn zhī sú
帝道王猷,反居文身之俗;
shén zhōu chì xiàn fān chéng bèi fā zhī xiāng
神州赤县,翻成被发之乡。
qì suǒ dà yǐ zī rén yǎn qí xiǎo ér zì tuō wèi tiān xià xiào qí gù hé zāi
弃所大以资人,掩其小而自托,为天下笑,其故何哉?
liáng yóu shī shèn yú qián suǒ yǐ yí huàn yú hòu
良由失慎于前,所以贻患于后。
qiě zhī zi zhě xián fù zhī chén zhě míng jūn
且知子者贤父,知臣者明君;
zi bù xiào zé jiā wáng chén bù zhōng zé guó luàn
子不肖则家亡,臣不忠则国乱;
guó luàn bù kě yǐ ān yě jiā wáng bù kě yǐ quán yě
国乱不可以安也,家亡不可以全也。
shì yǐ jūn zǐ fáng qí shǐ shèng rén xián qí duān
是以君子防其始,圣人闲其端。
ér shì zǔ huò xún xù zhī jiān móu mí wáng hún zhī wěi cè xīn lǚ yí yú zhòng kǒu shì bù dìng yú jǐ tú
而世祖惑荀勖之奸谋,迷王浑之伪策,心屡移于众口,事不定于己图。
yuán hǎi dāng chú ér bù chú zú lìng rǎo luàn qū xià
元海当除而不除,卒令扰乱区夏;
huì dì kě fèi ér bù fèi zhōng shǐ qīng fù hóng jī
惠帝可废而不废,终使倾覆洪基。
fu quán yī rén zhě dé zhī qīng zhěng tiān xià zhě gōng zhī zhòng qì yī zi zhě rěn zhī xiǎo ān shè jì zhě xiào zhī dà
夫全一人者德之轻,拯天下者功之重,弃一子者忍之小,安社稷者孝之大;
kuàng hū zī sān shì ér chéng yè yán èr niè yǐ sàng zhī suǒ wèi qǔ qīng dé ér shě zhòng gōng wèi xiǎo rěn ér wàng dà xiào
况乎资三世而成业,延二孽以丧之,所谓取轻德而舍重功,畏小忍而忘大孝。
shèng xián zhī dào qǐ ruò sī hu
圣贤之道,岂若斯乎!
suī zé shàn shǐ yú chū ér guāi lìng zhōng yú mò suǒ yǐ yīn qín shǐ cè bù néng wú kāng kǎi yān
虽则善始于初,而乖令终于末,所以殷勤史策,不能无慷慨焉。