晋书 · 房玄龄 · Chapter 4 of 130

帝纪·第四章

PinyinModern Translation
Size

xiào huì huáng dì huì zhōng zì zhèng dù wǔ dì dì èr zi yě

孝惠皇帝讳衷,字正度,武帝第二子也。

tài shǐ sān nián lì wèi huáng tài zǐ shí nián jiǔ suì

泰始三年,立为皇太子,时年九岁。

tài xī yuán nián sì yuè jǐ yǒu wǔ dì bēng

太熙元年四月己酉,武帝崩。

shì rì huáng tài zǐ jí huáng dì wèi dà shè gǎi yuán wèi yǒng xī

是日,皇太子即皇帝位,大赦,改元为永熙。

zūn huáng hòu yáng shì yuē huáng tài hòu lì fēi gǔ shì wèi huáng hòu

尊皇后杨氏曰皇太后,立妃贾氏为皇后。

xià wǔ yuè xīn wèi zàng wǔ huáng dì yú jùn yáng líng

夏五月辛未,葬武皇帝于峻阳陵。

bǐng zǐ

丙子。

zēng tiān xià wèi yī děng yù sāng shì zhě èr děng fù zū diào yī nián èr qiān dàn yǐ shàng jiē fēng guān zhōng hóu

增天下位一等,预丧事者二等,复租调一年,二千石已上皆封关中侯。

yǐ tài wèi yáng jùn wèi tài fù fǔ zhèng

以太尉杨骏为太傅,辅政。

qiū bā yuè rén wǔ lì guǎng líng wáng yù wèi huáng tài zǐ yǐ zhōng shū jiān hé shào wèi tài zǐ tài shī lì bù shàng shū wáng róng wèi tài zǐ tài fù wèi jiāng jūn yáng jì wèi tài zǐ tài bǎo

秋八月壬午,立广陵王遹为皇太子,以中书监何劭为太子太师,吏部尚书王戎为太子太傅,卫将军杨济为太子太保。

qiǎn nán zhōng láng jiàng shí chóng shè shēng xiào wèi hú yì zhǎng shuǐ xiào wèi zhào jùn yáng liè jiāng jūn zhào huan jiāng tún bīng sì chū

遣南中郎将石崇、射声校尉胡奕、长水校尉赵俊、扬烈将军赵欢将屯兵四出。

dōng shí yuè xīn yǒu yǐ sī kōng shí jiàn wèi tài wèi qián zhèn xi jiāng jūn lǒng xī wáng tài wèi sī kōng

冬十月辛酉,以司空石鉴为太尉,前镇西将军、陇西王泰为司空。

yǒng píng yuán nián chūn zhèng yuè yǐ yǒu shuò lín cháo bù shè lè

永平元年春正月乙酉朔,临朝,不设乐。

zhào yuē zhèn sù zāo bù zào yān xù zài jiù

诏曰:“朕夙遭不造,淹恤在疚。

lài zǔ zōng yí líng zǎi fǔ zhōng xián dé yǐ miǎo shēn tuō yú qún hòu zhī shàng mèi yú dà dào bù míng yú xun zhàn zhàn jīng jīng xī tì ruò lì

赖祖宗遗灵,宰辅忠贤,得以眇身托于群后之上,昧于大道,不明于训,战战兢兢,夕惕若厉。

nǎi zhě āi mí zhī jì sān shì gǔ gōng wéi shè jì zhī zhòng lǜ zūn yì shì zhī diǎn yóu yù zhǎng fèng xiān huáng zhī zhì shì yǐ yǒu yǒng xī zhī hào

乃者哀迷之际,三事股肱,惟社稷之重,率遵翼室之典,犹欲长奉先皇之制,是以有永熙之号。

rán rì yuè yú mài yǐ shè xīn nián kāi yuán yì jì lǐ zhī jiù zhāng

然日月逾迈,已涉新年,开元易纪,礼之旧章。

qí gǎi yǒng xī èr nián wèi yǒng píng yuán nián

现改永熙二年为永平元年。

yòu zhào zǐ dì jí jùn guān bìng bù de yè líng

”又诏子弟及郡官并不得谒陵。

bǐng wǔ huáng tài zǐ guān dīng wèi jiàn yú tài miào

丙午,皇太子冠,丁未,见于太庙。

èr yuè jiǎ yín cì wáng gōng yǐ xià bó gè yǒu chà

二月甲寅,赐王公已下帛各有差。

guǐ yǒu zhèn nán jiāng jūn chǔ wáng wěi zhèn dōng jiāng jūn huái nán wáng yǔn lái cháo

癸酉,镇南将军楚王玮、镇东将军淮南王允来朝。

wù yín fù zhì mì shū jiān guān

戊寅,复置秘书监官。

sān yuè xīn mǎo zhū tài fù yáng jùn jùn dì wèi jiāng jūn yáo tài zǐ tài bǎo jì zhōng hù jūn zhāng shào sàn qí cháng shì duàn guǎng yáng miǎo

三月辛卯,诛太傅杨骏,骏弟卫将军珧,太子太保济,中护军张劭,散骑常侍段广、杨邈。

zuǒ jiāng jūn liú yù hé tóng yǐn li bīn zhōng shū lìng fú jùn dōng yí xiào wèi wén shū shàng shū wǔ mào jiē yí sān zú

左将军刘预,河同尹李斌,中书令符俊,东夷校尉文淑,尚书武茂,皆夷三族。

rén chén dà shè gǎi yuán

壬辰,大赦,改元。

gǔ hòu jiǎo zhào fèi huáng tài hòu wèi shù rén xǐ yú jīn yōng chéng gào yú tiān dì zōng miào

贾后矫诏废皇太后为庶人,徙于金墉城,告于天地宗庙。

zhū tài hòu mǔ páng shì

诛太后母庞氏。

rén yín zhēng dà sī mǎ rǔ nán wáng liàng wèi tài zǎi yǔ tài bǎo wèi guàn fǔ zhèng

十九日,征召大司马、汝南王司马亮为太宰,与太保卫馞共同辅助朝政。

yǐ qín wáng jiǎn wèi dà jiàng jūn dōng píng wáng mào wèi fǔ jūn dà jiàng jūn zhèn nán jiāng jūn chǔ wáng wěi wèi wèi jiāng jūn lǐng běi jūn zhōng hou xià pī wáng huang wèi shàng shū lìng dōng ān gōng yáo wèi shàng shū zuǒ pú yè jìn fēng dōng ān wáng

以秦王柬为大将军,东平王楙为抚军大将军,镇南将军、楚王玮为卫将军,领北军中候,下邳王晃为尚书令,东安公繇为尚书左仆射,进封东安王。

dū jiāng hòu zhě qiān bā shí yī rén

督将侯者千八十一人。

gēng xū miǎn dōng ān wáng yáo jí dōng píng wáng mào yáo xǐ dài fāng

庚戌,免东安王繇及东平王楙,繇徙带方。

xià sì yuè guǐ hài yǐ zhēng dōng jiāng jūn liáng wáng róng wèi zhēng xi dà jiàng jūn dū du guān xī zhū jūn shì tài zǐ shǎo fù yuán yuán wèi píng dōng jiāng jūn jiān qīng xú èr zhōu zhū jūn shì

夏四月癸亥,以征东将军、梁王肜为征西大将军、都督关西诸军事,太子少傅阮垣为平东将军、监青徐二州诸军事。

jǐ sì yǐ tài zi tài fù wáng róng wèi shàng shū yòu pú yè

己巳,以太子太傅王戎为尚书右仆射。

wǔ yuè jiǎ xū pí líng wáng guǐ hōng

五月甲戌,毗陵王轨薨。

rén wǔ chú tiān xià hù diào mián juàn cì xiào tì gāo nián guān guǎ lì tián zhě bó rén sān pǐ

壬午,除天下户调绵绢,赐孝悌、高年、鳏寡、力田者帛,人三匹。

liù yuè gǔ hòu jiǎo zhào shǐ chǔ wáng wěi shā tài zǎi rǔ nán wáng liàng tài bǎo zī yáng gōng wèi guàn

六月,贾后矫诏使楚王玮杀太宰、汝南王亮,太保、菑阳公卫瓘。

yǐ chǒu yǐ wěi shàn hài liàng guàn shā zhī

乙丑,以玮擅害亮、瓘,杀之。

qǔ shè luò yáng

曲赦洛阳。

yǐ guǎng líng wáng shī liú shí wèi tài zǐ tài bǎo sī kōng lǒng xī wáng tài lù shàng shū shì

以广陵王师刘寔为太子太保,司空、陇西王泰录尚书事。

qiū qī yuè fēn yáng zhōu jīng zhōu shí jùn wèi jiāng zhōu

秋七月,分扬州、荆州十郡为江州。

bā yuè gēng shēn yǐ zhào wáng lún wèi zhēng dōng jiāng jūn dū du xú yǎn èr zhōu zhū jūn shì

八月庚申,以赵王伦为征东将军、都督徐兖二州诸军事;

hé jiān wáng yóng wèi běi zhōng láng jiàng zhèn yè

河间王颙为北中郎将,镇邺;

tài zǐ tài shī hé shào wèi dū du yù zhōu zhū jūn shì zhèn xǔ chāng

太子太师何劭为都督豫州诸军事,镇许昌。

xǐ cháng shā wáng yì wèi cháng shān wáng

徙长沙王乂为常山王。

jǐ sì jìn xī yáng gōng yàng jué wèi wáng

己巳,进西阳公羕爵为王。

xīn wèi lì lǒng xī shì zǐ yuè wèi dōng hǎi wáng

辛未,立陇西世子越为东海王。

jiǔ yuè jiǎ wǔ dà jiàng jūn qín wáng jiǎn hōng

九月甲午,大将军、秦王柬薨。

xīn chǒu zhēng zhēng xi dà jiàng jūn liáng wáng róng wèi wèi jiāng jūn lù shàng shū shì yǐ zhào wáng lún wèi zhēng xi dà jiàng jūn dū du yōng liáng èr zhōu zhū jūn shì

辛丑,征征西大将军、梁王肜为卫将军、录尚书事,以赵王伦为征西大将军、都督雍梁二州诸军事。

dōng shí èr yuè xīn yǒu jīng shī dì zhèn

冬十二月十二日,京师地震。

shì suì dōng yí shí qī guó nán yí èr shí sì bù bìng yì xiào wèi nèi fù

是岁,东夷十七国、南夷二十四部并诣校尉内附。

èr nián chūn èr yuè jǐ yǒu gǔ hòu shì huáng tài hòu yú jīn yōng chéng

二年春二月己酉,贾后弑皇太后于金墉城。

qiū bā yuè rén zǐ dà shè

秋八月壬子,大赦。

jiǔ yuè yǐ yǒu zhōng shān wáng dān hōng

九月乙酉,中山王耽薨。

dōng shí yī yuè dà yì

冬十一月,大疫。

shì suì pèi guó yǔ báo shāng mài

是岁,沛国雨雹,伤麦。

sān nián xià sì yuè xíng yáng yǔ báo

三年夏四月,荥阳雨雹。

liù yuè hóng nóng jùn yǔ báo shēn sān chǐ

六月,弘农郡雨雹,深三尺。

dōng shí yuè tài yuán wáng hóng hōng

冬十月,太原王泓薨。

sì nián chūn zhēng yuè dīng yǒu shuò shì zhōng tài wèi ān chāng gōng dàn jiàn hōng

四年春正月丁酉朔,侍中、太尉、安昌公石鉴薨。

xià wǔ yuè shǔ jùn shān yí huái nán shòu chūn hóng shuǐ chū shān bēng dì xiàn huài chéng fǔ jí bǎi xìng lú shè

夏五月,蜀郡山移,淮南寿春洪水出,山崩地陷,坏城府及百姓庐舍。

xiōng nú hǎo sàn fǎn gōng shàng dǎng shā zhǎng lì

匈奴郝散反,攻上党,杀长吏。

liù yuè shòu chūn de dà zhèn sǐ zhě èr shí yú jiā

六月,寿春地大震,死者二十余家。

shàng yōng jùn shān bēng shā èr shí yú rén

上庸郡山崩,杀二十余人。

qiū bā yuè hǎo sàn shuài zhòng jiàng féng yì dū wèi shā zhī

秋八月,郝散帅众降,冯翊都尉杀之。

shàng gǔ jū yōng shàng yōng bìng dì xiàn liè shuǐ quán yǒng chū rén yǒu sǐ zhě

上谷居庸、上庸并地陷裂,水泉涌出,人有死者。

dà jī

发生严重饥荒。

jiǔ yuè bǐng chén shè zhū zhōu zhī zāo de zāi zhě

九月丙辰,赦诸州之遭地灾者。

jiǎ wǔ wǎng shǐ dōng běi jìng tiān

甲午,枉矢东北竟天。

shì suì jīng shī jí jùn guó bā dì zhèn

是岁,京师及郡国八地震。

wǔ nián xià sì yuè huì xīng jiàn yú xī fāng bèi yú kuí zhì xuān yuán

五年夏四月,彗星见于西方,孛于奎,至轩辕。

liù yuè jīn chéng dì zhèn

六月,金城地震。

dōng hǎi yǔ báo shēn wǔ cùn

东海雨雹,深五寸。

qiū qī yuè xià pī bào fēng huài lú shè

秋七月,下邳暴风,坏庐舍。

jiǔ yuè yàn mén xīn xīng tài yuán shàng dǎng dà fēng shāng hé jià

九月,雁门、新兴、太原、上党大风,伤禾稼。

dōng shí yuè wǔ kù huǒ fén lěi dài zhī bǎo

冬十月,武库火,焚累代之宝。

shí èr yuè bǐng xū xīn zuò wǔ kù dà diào bīng qì

十二月丙戌,新作武库,大调兵器。

dān yáng yǔ báo

丹杨雨雹。

yǒu shí shēng yú jīng shī yí nián lǐ

有石生于京师宜年里。

shì suì jīng yáng yǎn yù qīng xú děng liù zhōu dà shuǐ zhào qiǎn yù shǐ xún xíng zhèn dài

是岁,荆、扬、兖、豫、青、徐等六州大水,诏遣御史巡行振贷。

liù nián chūn zhēng yuè dà shè

六年春正月,大赦。

sī kōng xià pī wáng huang hōng

司空、下邳王晃薨。

yǐ zhōng shū jiān zhāng huá wèi sī kōng dà wèi lǒng xī wáng tài wèi shàng shū lìng wèi jiāng jūn liáng wáng róng wèi tài zǐ tài bǎo

以中书监张华为司空,大尉、陇西王泰为尚书令,卫将军、梁王肜为太子太保。

dīng chǒu dì zhèn

丁丑,地震。

sān yuè dōng hǎi yǔn shuāng shāng sāng mài

三月,东海陨霜,伤桑麦。

péng chéng lǚ xiàn yǒu liú xiě dōng xī bǎi yú bù

彭城吕县有流血,东西百余步。

xià sì yuè dà fēng

夏四月,大风。

wǔ yuè jīng yáng èr zhōu dà shuǐ

五月,荆、扬二州大水。

xiōng nú hǎo sàn dì dù yuán shuài féng yì běi dì mǎ lán qiāng lú shuǐ hú fǎn gōng běi dì tài shǒu zhāng sǔn sǐ zhī

匈奴郝散弟度元帅冯翊、北地马兰羌、庐水胡反,攻北地,太守张损死之。

féng yì tài shǒu ōu yáng jiàn yǔ dù yuán zhàn jiàn bài jì

冯翊太守欧阳建与度元战,建败绩。

zhēng zhēng xi dà jiàng jūn zhào wáng lún wèi chē qí jiāng jūn yǐ tài zi tài bǎo liáng wáng róng wèi zhēng xi dà jiàng jūn dū du yōng liáng èr zhōu zhū jūn shì zhèn guān zhōng

征征西大将军、赵王伦为车骑将军,以太子太保、梁王肜为征西大将军、都督雍梁二州诸军事,镇关中。

qiū bā yuè yōng zhōu cì shǐ jiě xì yòu wèi dù yuán suǒ pò

秋八月,雍州刺史解系又为度元所破。

qín yōng dǐ qiāng xī pàn tuī dǐ shuài qí wàn nián jiàn hào chēng dì wéi jīng yáng

秦雍氐、羌悉叛,推氐帅齐万年僭号称帝,围泾阳。

dōng shí yuè yǐ wèi qǔ shè yōng liáng èr zhōu

冬十月乙未,曲赦雍、凉二州。

shí yī yuè bǐng zǐ qiǎn ān xī jiāng jūn xià hóu jùn jiàn wēi jiāng jūn zhōu chǔ děng tǎo wàn nián liáng wáng róng zhūn hǎo zhì

十一月二十六日,派遣安西将军夏侯骏、建威将军周处等讨伐齐万年,梁王司马肜屯兵好畤。

guān zhōng jī dà yì

关中饥,大疫。

qī nián chūn zhēng yuè guǐ chǒu zhōu chǔ jí qí wàn nián zhàn yú liù mò wáng shī bài jì chǔ sǐ zhī

七年春正月癸丑,周处及齐万年战于六陌,王师败绩,处死之。

xià wǔ yuè lǔ guó yǔ báo

夏五月,鲁国雨雹。

qiū qī yuè yōng liáng zhōu yì

秋七月,雍、梁州疫。

dà hàn yǔn shuāng shā qiū jià

大旱,陨霜,杀秋稼。

guān zhōng jī mǐ hú wàn qián

关中饥,米斛万钱。

zhào gǔ ròu xiāng mài zhě bù jīn

诏骨肉相卖者不禁。

dīng chǒu sī tú jīng líng gōng wáng hún hōng

丁丑,司徒、京陵公王浑薨。

jiǔ yuè yǐ shàng shū yòu pú yè wáng róng wèi sī tú tài zǐ tài shī hé shào wèi shàng shū zuǒ pú yè

九月,以尚书右仆射王戎为司徒,太子太师何劭为尚书左仆射。

bā nián chūn zhēng yuè bǐng chén dì zhèn

八年春正月丙辰,地震。

zhào fā cāng bǐng zhèn yōng zhōu jī rén

诏发仓禀,振雍州饥人。

sān yuè rén xū dà shè

三月壬戌,大赦。

xià wǔ yuè jiāo méi shí pò wèi èr

夏五月,郊禖石破为二。

qiū jiǔ yuè jīng yù yáng xú jì děng wǔ zhōu dà shuǐ

秋九月,荆、豫、扬、徐、冀等五州大水。

yōng zhōu yǒu nián

雍州有年。

jiǔ nián chūn zhēng yuè zuǒ jī nǔ jiāng jūn mèng guān fá dǐ zhàn yú zhōng tíng dà pò zhī huò qí wàn nián

九年春正月,左积弩将军孟观伐氐,战于中亭,大破之,获齐万年。

zhēng zhēng xi dà jiàng jūn liáng wáng róng lù shàng shū shì

征征西大将军、梁王肜录尚书事。

yǐ běi zhōng láng jiàng hé jiān wáng yóng wèi zhèn xi jiāng jūn zhèn guān zhōng

以北中郎将、河间王颙为镇西将军,镇关中;

chéng dū wáng yǐng wèi zhèn běi dà jiāng jūn zhèn yè

成都王颍为镇北大将军,镇邺。

xià sì yuè yè rén zhāng chéng jī děng yāo yán shǔ zhì jù dǎng shù qiān

夏四月,邺人张承基等妖言署置,聚党数千。

jùn xiàn dài bǔ jiē fú zhū

郡县逮捕,皆伏诛。

liù yuè wù xū tài wèi lǒng xī wáng tài hōng

六月戊戌,太尉、陇西王泰薨。

qiū bā yuè yǐ shàng shū péi wěi wèi shàng shū pú yè

秋八月,以尚书裴𬱟为尚书仆射。

dōng shí yī yuè jiǎ zǐ shuò rì yǒu shí zhī

冬十一月甲子朔,日有蚀之。

jīng shī dà fēng fà wū zhé mù

京师大风,发屋折木。

shí èr yuè rén xū fèi huáng tài zǐ yù wèi shù rén jí qí sān zi yōu yú jīn yōng chéng shā tài zǐ mǔ xiè shì

十二月壬戌,废皇太子遹为庶人,及其三子幽于金墉城,杀太子母谢氏。

yǒng kāng yuán nián chūn zhèng yuè guǐ hài shuò dà shè gǎi yuán

永康元年春正月癸亥朔,大赦,改元。

jǐ mǎo rì yǒu shí zhī

己卯,日有蚀之。

bǐng zǐ huáng sūn lín zú

丙子,皇孙霖卒。

èr yuè dīng yǒu dà fēng fēi shā bá mù

二月丁酉,大风,飞沙拔木。

sān yuè wèi shì yǔ xuè yāo xīng jiàn yú nán fāng

三月,尉氏雨血,妖星见于南方。

guǐ wèi gǔ hòu jiǎo zhào hài shù rén yù yú xǔ chāng

癸未,贾后矫诏害庶人遹于许昌。

xià sì yuè xīn mǎo rì yǒu shí zhī

夏四月辛卯,日有蚀之。

guǐ sì liáng wáng róng zhào wáng lún jiǎo zhào fèi gǔ hòu wèi shù rén sī kōng zhāng huá shàng shū pú yè péi wěi jiē yù hài shì zhōng gǔ mì jí dǎng yǔ shù shí rén jiē fú zhū

癸巳,梁王肜、赵王伦矫诏废贾后为庶人,司空张华、尚书仆射裴𬱟皆遇害,侍中贾谧及党与数十人皆伏诛。

jiǎ wǔ lún jiǎo zhào dà shè zì wèi xiàng guó dū du zhōng wài zhū jūn rú xuān wén fǔ wèi gù shì zhuī fù gù huáng tài zǐ wèi

甲午,伦矫诏大赦,自为相国、都督中外诸军,如宣文辅魏故事,追复故皇太子位。

dīng yǒu yǐ liáng wáng róng wèi tài zǎi zuǒ guāng lù dài fu hé shào wèi sī tú yòu guāng lù dài fu liú shí wèi sī kōng huái nán wáng yǔn wèi piào qí jiāng jūn

丁酉,以梁王肜为太宰,左光禄大夫何劭为司徒,右光禄大夫刘寔为司空,淮南王允为骠骑将军。

jǐ hài zhào wáng lún jiǎo zhào hài gǔ shù rén yú jīn yōng chéng

己亥,赵王伦矫诏害贾庶人于金墉城。

wǔ yuè jǐ sì lì huáng sūn zāng wèi huáng tài sūn shàng wèi xiāng yáng wáng

五月己巳,立皇孙臧为皇太孙,尚为襄阳王。

liù yuè rén yín zàng huái mǐn tài zǐ yú xiǎn píng líng

六月壬寅,葬怀愍太子于显平陵。

fǔ jūn jiāng jūn qīng hé wáng xiá hōng

抚军将军、清河王遐薨。

guǐ mǎo zhèn chóng yáng líng biāo

癸卯,震崇阳陵标。

qiū bā yuè huái nán wáng yǔn jǔ bīng tǎo zhào wáng lún bù kè yǔn jí qí èr zi qín wáng yù hàn wáng dí jiē yù hài

秋八月,淮南王允举兵讨赵王伦,不克,允及其二子秦王郁、汉王迪皆遇害。

qǔ shè luò yáng

曲赦洛阳。

píng dōng jiāng jūn péng chéng wáng zhí hōng

平东将军、彭城王植薨。

gǎi fēng wú wáng yàn wèi bīn tú xiàn wáng

改封吴王晏为宾徒县王。

yǐ qí wáng jiǒng wèi píng dōng jiāng jūn zhèn xǔ chāng

以齐王冏为平东将军,镇许昌;

guāng lù dài fu chén zhǔn wèi tài wèi lù shàng shū shì

光禄大夫陈准为太尉、录尚书事。

jiǔ yuè gǎi sī tú wèi chéng xiàng yǐ liáng wáng róng wèi zhī

九月,改司徒为丞相,以梁王肜为之。

dōng shí yuè huáng wu sì sài

冬十月,黄务四塞。

shí yī yuè wù wǔ dà fēng fēi shā shí liù rì nǎi zhǐ

十一月戊午,大风飞沙石,六日乃止。

jiǎ zǐ lì huáng hòu yáng shì dà shè dà pú sān rì

甲子,立皇后羊氏,大赦,大酺三日。

shí èr yuè huì xīng jiàn yú dōng fāng

十二月,彗星见于东方。

yì zhōu cì shǐ zhào xīn yǔ luò yáng liú rén li xiáng hài chéng dū nèi shǐ gěng shèng qián wéi tài shǒu li mì wèn shān tài shǒu huò gù xī yí xiào wèi chén zǒng jù chéng dū fǎn

益州刺史赵𫷷与洛阳流人李庠害成都内史耿胜、犍为太守李密、汶山太守霍固、西夷校尉陈总,据成都反。

yǒng níng yuán nián chūn zhèng yuè yǐ chǒu zhào wáng lún cuàn dì wèi

永宁元年春正月乙丑,赵王伦篡帝位。

bǐng yín qiān dì yú jīn yōng chéng hào yuē tài shàng huáng gǎi jīn yōng yuē yǒng chāng gōng

丙寅,迁帝于金墉城,号曰太上皇,改金墉曰永昌宫。

fèi huáng tài sūn zāng wèi pú yáng wáng

废皇太孙臧为濮阳王。

wǔ xīng jīng tiān zòng héng wú cháng

五星经天,纵横无常。

guǐ yǒu lún hài pú yáng wáng zāng

癸酉,伦害濮阳王臧。

luò yáng liú rén li tè shā zhào xīn chuán shǒu jīng shī

洛阳流人李特杀赵𫷷,传首京师。

sān yuè píng dōng jiāng jūn qí wáng jiǒng qǐ bīng yǐ tǎo lún chuán xí zhōu jùn zhūn yú yáng dí

三月,平东将军、齐王冏起兵以讨伦,传檄州郡,屯于阳翟。

zhēng běi dà jiāng jūn chéng dū wáng yǐng zhēng xi dà jiàng jūn hé jiān wáng yóng cháng shān wáng yì yù zhōu cì shǐ li yì yǎn zhōu cì shǐ wáng yàn nán zhōng lǎng jiāng xīn yě gōng xīn jiē jǔ bīng yīng zhī zhòng shù shí wàn

征北大将军、成都王颖,征西大将军、河间王颙,常山王乂,豫州刺史李毅,兖州刺史王彦,南中朗将、新野公歆,皆举兵应之,众数十万。

lún qiǎn qí jiāng lǘ hé chū yī quē zhāng hóng sūn fǔ chū è bǎn yǐ jù jiǒng sūn huì shì yī xǔ chāo chū huáng qiáo yǐ jù yǐng

伦遣其将闾和出伊阙,张泓、孙辅出堮坂以距冏,孙会、士猗、许超出黄桥以距颍。

jí yǐng jiāng zhào xiāng shí chāo zhàn yú chòu shuǐ huì děng dà bài qì jūn zǒu

及颖将赵骧、石超战于溴水,会等大败,弃军走。

rùn yuè bǐng xū shuò rì yǒu shí zhī

闰月丙戌朔,日有蚀之。

xià sì yuè suì xīng zhòu jiàn

夏四月,岁星昼见。

jiǒng jiāng hé xù děng jī zhāng hóng yú yáng dí dà pò zhī zhǎn sūn fǔ děng

冏将何勖等击张泓于阳翟,大破之,斩孙辅等。

xīn yǒu zuǒ wèi jiāng jūn wáng yú yǔ shàng shū huái líng wáng cuǐ lè bīng rù gōng qín lún dǎng sūn xiù sūn huì xǔ chāo shì yī luò xiū děng jiē zhǎn zhī

辛酉,左卫将军王舆与尚书、淮陵王漼勒兵入宫,禽伦党孙秀、孙会、许超、士猗、骆休等,皆斩之。

zhú lún guī dì jí rì shèng yú fǎn zhèng

逐伦归第,即日乘舆反正。

qún chén dùn shǒu xiè zuì dì yuē fēi zhū qīng zhī guò yě

群臣顿首谢罪,帝曰:“非诸卿之过也。

guǐ hài zhào yuē zhèn yǐ bù dé zuǎn chéng huáng tǒng yuǎn bù néng guāng jì dà yè jìng suí sì fāng

癸亥,诏曰:“朕以不德,纂承皇统,远不能光济大业,靖绥四方;

jìn bù néng kāi míng xíng wēi shì è jiān guǐ zhì shǐ nì chén sūn xiù gǎn sì xiōng nüè kuī jiān wáng shì suì fèng zhào wáng lún tāo jù tiān wèi

近不能开明刑威,式遏奸宄,至使逆臣孙秀敢肆凶虐,窥间王室,遂奉赵王伦饕据天位。

zhèn dōng dà jiàng jūn qí wáng jiǒng zhēng běi dà jiāng jūn chéng dū wáng yǐng zhēng xi dà jiàng jūn hé jiān wáng yóng bìng yǐ míng dé mào qīn zhōng guī yǔn zhe shǒu jiàn dà cè kuāng jiù guó nàn

镇东大将军、齐王冏,征北大将军、成都王颖,征西大将军、河间王颙,并以明德茂亲,忠规允著,首建大策,匡救国难。

shàng shū cuǐ gòng lì dà móu zuǒ wèi jiāng jūn wáng yú yǔ qún gōng qīng shì xié tóng móu lüè qīn lēi běn yíng zhǎn xiù jí qí èr zi

尚书漼共立大谋,左卫将军王舆与群公卿士,协同谋略,亲勒本营,斩秀及其二子。

qián zhào wáng lún wèi xiù suǒ wù yǔ qí zi děng yǐ yì jīn yōng yíng zhèn yōu gōng xuán zhěn chāng hé

前赵王伦为秀所误,与其子等已诣金墉迎朕幽宫,旋轸阊阖。

qǐ zài yú yī rén dú xiǎng qí qìng zōng miào shè jì shí yǒu lài yān

岂在予一人独飨其庆,宗庙社稷实有赖焉。

yú shì dà shè gǎi yuán gū guǎ cì gǔ wǔ hú dà pú wǔ rì

”于是大赦,改元,孤寡赐谷五斛,大酺五日。

zhū zhào wáng lún yì yáng wáng wēi jiǔ mén hóu zhì děng jí lún zhī dǎng yǔ

诛赵王伦、义阳王威、九门侯质等及伦之党与。

wǔ yuè lì xiāng yáng wáng shàng wèi huáng tài sūn

五月,立襄阳王尚为皇太孙。

liù yuè xū chén dà shè zēng lì wèi èr děng

六月戌辰,大赦,增吏位二等。

fù fēng bīn tú wáng yàn wèi wú wáng

复封宾徒王晏为吴王。

gēng wǔ dōng lái wáng ruí zuǒ wèi jiāng jūn wáng yú móu fèi qí wáng jiǒng shì xiè ruí fèi wèi shù rén yú fú zhū yí sān zú

庚午,东莱王蕤、左卫将军王舆谋废齐王冏,事泄,蕤废为庶人,舆伏诛,夷三族。

jiǎ xū yǐ qí wáng jiǒng wèi dà sī mǎ dū du zhōng wài zhū jūn shì chéng dū wáng yǐng wèi dà jiàng jūn lù shàng shū shì hé jiān wáng yóng wèi tài wèi

甲戌,以齐王冏为大司马、都督中外诸军事,成都王颍为大将军、录尚书事,河间王颙为太尉。

ba chéng xiàng fù zhì sī tú guān

罢丞相,复置司徒官。

yǐ mǎo yǐ liáng wáng róng wèi tài zǎi lǐng sī tú

已卯,以梁王肜为太宰,领司徒。

fēng qí wáng jiǒng gōng chén gé mù píng gōng lù jì xiǎo huáng gōng wèi yì píng yīn gōng liú zhēn ān xiāng gōng hán tài fēng qiū gōng

封齐王冏功臣葛牟平公,路季小黄公,卫毅平阴公,刘真安乡公,韩泰封丘公。

qiū qī yuè jiǎ wǔ lì wú wáng yàn zǐ guó wèi hàn wáng fù fēng cháng shān wáng yì wèi cháng shā wáng

秋七月甲午,立吴王晏子国为汉王,复封常山王乂为长沙王。

bā yuè dà shè

八月,大赦。

wù chén yuán xǐ biān zhě

戊辰,原徙边者。

yì zhōu cì shǐ luō shàng tǎo qiāng pò zhī jǐ sì xǐ nán píng wáng xiáng wèi yí dū wáng

益州刺史罗尚讨羌,破之,己巳,徙南平王祥为宜都王。

xià pī wáng wěi hōng

下邳王韡薨。

yǐ dōng píng wáng mào wèi píng dōng jiāng jūn dū du xú zhōu zhū jūn shì

以东平王楙为平东将军、都督徐州诸军事。

jiǔ yuè zhuī dōng ān wáng yáo fù qí jué

九月,追东安王繇复其爵。

dīng chǒu fēng chǔ wáng wěi zi fàn wèi xiāng yáng wáng

丁丑,封楚王玮子范为襄阳王。

dōng shí yuè liú rén li tè fǎn yú shǔ

冬十月,流人李特反于蜀。

shí èr yuè sī kōng hé shào hōng

十二月,司空何劭薨。

fēng qí wáng jiǒng zi bīng wéi lè ān wáng yīng wèi jì yáng wáng chāo wèi huái nán wáng

封齐王冏子冰为乐安王,英为济阳王,超为淮南王。

shì suì jùn guó shí èr hàn liù huáng

是岁,郡国十二旱,六蝗。

tài ān yuán nián chūn zhèng yuè gēng zǐ ān dōng jiāng jūn qiáo wáng suí hōng

太安元年春正月庚子,安东将军、谯王随薨。

sān yuè guǐ mǎo shè sī jì yǎn yù sì zhōu

三月癸卯,赦司、冀、兖、豫四州。

huáng tài sūn shàng hōng

皇太孙尚薨。

xià sì yuè huì xīng zhòu jiàn

夏四月,彗星昼见。

wǔ yuè

五月;

yǐ yǒu shì zhōng tài zǎi lǐng sī tú liáng wáng róng hōng

乙酉,侍中、太宰、领司徒、梁王肜薨。

yǐ yòu guāng lù dài fu liú shí wèi tài fù

以右光禄大夫刘寔为太傅。

tài wèi hé jiān wáng yóng qiǎn jiàng yá bó jī li tè yú shǔ wèi tè suǒ bài

太尉、河间王颙遣将衙博击李特于蜀,为特所败。

tè suì xiàn zǐ tóng bā xī hài guǎng hàn tài shǒu zhāng wēi zì hào dà jiàng jūn

特遂陷梓潼、巴西,害广汉太守张微,自号大将军。

guǐ mǎo yǐ qīng hé wáng xiá zi tán wèi huáng tài zǐ cì gū guǎ bó dà pú wǔ rì

癸卯,以清河王遐子覃为皇太子,赐孤寡帛,大酺五日。

yǐ qí wáng jiǒng wèi tài shī dōng hǎi wáng yuè wèi sī kōng

以齐王冏为太师,东海王越为司空。

qiū qī yuè yǎn yù xú jì děng sì zhōu dà shuǐ

秋七月,兖、豫、徐、冀等四州大水。

dōng shí yuè dì zhèn

冬十月,地震。

shí èr yuè dīng mǎo hé jiān wáng yóng biǎo qí wáng jiǒng kuī sì shén qì yǒu wú jūn zhī xīn yǔ chéng dū wáng yǐng xīn yě wáng xīn fàn yáng wáng xiāo tóng huì luò yáng qǐng fèi jiǒng hái dì

十二月丁卯,河间王颙表齐王冏窥伺神器,有无君之心,与成都王颍、新野王歆、范阳王虓同会洛阳,请废冏还第。

cháng shā wáng yì fèng shèng yú zhūn nán zhǐ chē mén gōng jiǒng shā zhī yōu qí zhū zi yú jīn yōng chéng fèi jiǒng dì běi hǎi wáng shí

长沙王乂奉乘舆屯南止车门,攻冏,杀之,幽其诸子于金墉城,废冏弟北海王寔。

dà shè gǎi yuán

大赦,改元。

yǐ cháng shā wáng yì wèi tài wèi dū du zhōng wài zhū jūn shì

以长沙王乂为太尉、都督中外诸军事。

fēng dōng lái wáng ruí zi zhào wèi qí wáng

封东莱王蕤子照为齐王。

èr nián chūn zhēng yuè jiǎ zǐ shuò shè wǔ suì xíng

二年春正月甲子朔,赦五岁刑。

sān yuè li tè gōng xiàn yì zhōu

三月,李特攻陷益州。

jīng zhōu cì shǐ sòng dài jī tè zhǎn zhī chuán shǒu jīng shī

荆州刺史宋岱击特,斩之,传首京师。

xià sì yuè tè zi xióng fù jù yì zhōu

夏四月,特子雄复据益州。

wǔ yuè yì yáng mán zhāng chāng jǔ bīng fǎn yǐ shān dōu rén qiū chén wéi zhǔ gǎi xìng liú shì wěi hào hàn jiàn yuán shén fèng gōng pò jùn xiàn nán yáng tài shǒu liú bīn píng nán jiāng jūn yáng yǐn zhèn nán dà jiāng jūn xīn yě wáng xīn bìng yù hài

五月,义阳蛮张昌举兵反,以山都人丘沈为主,改姓刘氏,伪号汉,建元神凤,攻破郡县,南阳太守刘彬,平南将军羊尹,镇南大将军、新野王歆并遇害。

liù yuè qiǎn jīng zhōu cì shǐ liú hóng děng tǎo zhāng chāng yú fāng chéng wáng shī bài jì

六月,遣荆州刺史刘弘等讨张昌于方城,王师败绩。

qiū qī yuè zhōng shū lìng biàn cuì shì zhōng féng sūn hé nán yǐn li hán děng èr yú cháng shā wáng yì yì yí ér hài zhī

秋七月,中书令卞粹、侍中冯荪、河南尹李含等贰于长沙王乂,乂疑而害之。

zhāng chāng xiàn jiāng nán zhū jùn wǔ líng tài shǒu gǔ lóng líng líng tài shǒu kǒng hóng yù zhāng tài shǒu yán jì wǔ chāng tài shǒu liú gēn jiē yù hài

张昌陷江南诸郡,武陵太守贾隆、零陵太守孔纮、豫章太守阎济、武昌太守刘根皆遇害。

chāng bié shuài shí bīng kòu yáng zhōu cì shǐ chén huī yǔ zhàn dà bài zhū jùn jǐn méi

昌别帅石冰寇扬州,刺史陈徽与战,大败,诸郡尽没。

lín huái rén fēng yún jǔ bīng yīng zhī zì fù líng kòu xú zhōu

临淮人封云举兵应之,自阜陵寇徐州。

bā yuè hé jiān wáng yóng chéng dū wáng yǐng jǔ bīng tǎo cháng shā wáng yì dì yǐ yì wèi dà dū dū shuài jūn yù zhī

八月,河间王颙、成都王颖举兵讨长沙王乂,帝以乂为大都督,帅军御之。

gēng shēn liú hóng jí zhāng chāng zhàn yú qīng shuǐ zhǎn zhī

庚申,刘弘及张昌战于清水,斩之。

yóng qiǎn qí jiāng zhāng fāng yǐng qiǎn qí jiāng lù jī qiān xiù shí chāo děng lái bī jīng shī

颙遣其将张方,颍遣其将陆机、牵秀、石超等来逼京师。

yǐ chǒu dì xìng shí sān lǐ qiáo qiǎn jiàng jūn huáng fǔ shāng jù fāng yú yí yáng

乙丑,帝幸十三里桥,遣将军皇甫商距方于宜阳。

jǐ sì dì xuán jūn yú xuān wǔ

己巳,帝旋军于宣武。

gēng wǔ shě yú shí lóu

庚午,舍于石楼。

tiān zhōng liè wú yún ér léi

天中裂,无云而雷。

jiǔ yuè dīng chǒu dì cì yú hé qiáo

九月丁丑,帝次于河桥。

rén wǔ huáng fǔ shāng wèi zhāng fāng suǒ bài

壬午,皇甫商为张方所败。

jiǎ shēn dì jūn yú máng shān

甲申,帝军于芒山。

dīng hài xìng yǎn shī

丁亥,幸偃师。

xīn mǎo shě yú dòu tián

辛卯,舍于豆田。

guǐ sì shàng shū yòu pú yè xìng jìn hóu yáng xuán zhī zú

癸巳,尚书右仆射、兴晋侯羊玄之卒。

dì xuán yú chéng dōng

帝旋于城东。

bǐng shēn jìn jūn gōu shì jī qiān xiù zǒu zhī

丙申,进军缑氏,击牵秀,走之。

dà shè

大赦。

zhāng fāng rù jīng chéng shāo qīng míng kāi yáng èr mén sǐ zhě wàn jì

张方入京城,烧清明、开阳二门,死者万计。

shí chāo bī shèng yú yú gōu shì

石超逼乘舆于缑氏。

dōng shí yuè rén yín dì xuán yú gōng

冬十月壬寅,帝旋于宫。

shí chāo fén gōu shì fú yù wú yí

石超焚缑氏,服御无遗。

dīng wèi pò qiān xiù fàn yáng wáng xiāo yú dōng yáng mén wài

丁未,破牵秀、范阳王虓于东阳门外。

wù shēn pò lù jī yú jiàn chūn mén shí chāo zǒu zhǎn qí dà jiàng gǔ chóng děng shí liù rén xuán shǒu tóng tuó jiē

戊申,破陆机于建春门,石超走,斩其大将贾崇等十六人,悬首铜驼街。

zhāng fāng tuì tún shí sān lǐ qiáo

张方退屯十三里桥。

shí yī yuè xīn sì xīng zhòu yǔn shēng rú léi

十一月辛巳,星昼陨,声如雷。

shī wáng gōng fāng lěi bù lì

师王攻方垒,不利。

fāng jué qiān jīn ài shuǐ duì jiē hé

方决千金堨,水碓皆涸。

nǎi fā wáng gōng nú bì shǒu chōng gěi bīng bǐng yī pǐn yǐ xià bù cóng zhēng zhě nán zǐ shí sān yǐ shàng jiē cóng yì

乃发王公奴婢手舂给兵禀,一品已下不从征者、男子十三以上皆从役。

yòu fā nú zhù bīng hào wèi sì bù sī mǎ

又发奴助兵,号为四部司马。

gōng sī qióng dí mǐ shí wàn qián

公私穷踧,米石万钱。

zhào mìng suǒ zhì yī chéng ér yǐ

诏命所至,一城而已。

rén yín yè chì qì jìng tiān yǐn yǐn yǒu shēng

壬寅夜,赤气竟天,隐隐有声。

bǐng chén dì zhèn

丙辰,地震。

guǐ hài dōng hǎi wáng yuè zhí cháng shā wáng yì yōu yú jīn yōng chéng xún wèi zhāng fāng suǒ hài

癸亥,东海王越执长沙王乂,幽于金墉城,寻为张方所害。

jiǎ zǐ dà shè

甲子,大赦。

bǐng yín yáng zhōu xiù cái zhōu qián nán píng nèi shǐ wáng ju qián wú xīng nèi shǐ gù mì qǐ yì jūn yǐ tǎo shí bīng

丙寅,扬州秀才周、前南平内史王矩、前吴兴内史顾秘起义军以讨石冰。

bīng tuì zì lín huái qù shòu yáng

冰退,自临淮趣寿阳。

zhēng dōng jiāng jūn liú zhǔn qiǎn guǎng líng dù zhī chén mǐn jī bīng

征东将军刘准遣广陵度支陈敏击冰。

li xióng zì pí chéng gōng yì zhōu cì shǐ luō shàng shàng wěi chéng ér dùn xióng jǐn yǒu chéng dōu zhī de

李雄自郫城攻益州刺史罗尚,尚委城而遁,雄尽有成都之地。

fēng xiān bēi duàn wù chén wèi liáo xī gōng

封鲜卑段勿尘为辽西公。

yǒng xīng yuán nián chūn zhèng yuè bǐng wǔ shàng shū lìng lè guǎng zú

永兴元年春正月丙午,尚书令乐广卒。

chéng dū wáng yǐng zì yè fěng yú dì nǎi dà shè gǎi yuán wèi yǒng ān

成都王颖自邺讽于帝,乃大赦,改元为永安。

dì bī yú hé jiān wáng yóng mì zhào yōng zhōu cì shǐ liú chén qín zhōu cì shǐ huáng fǔ zhòng yǐ tǎo zhī

帝逼于河间王颙,密诏雍州刺史刘沈、秦州刺史皇甫重以讨之。

chén jǔ jǔ bīng gōng cháng ān wèi yóng suǒ bài

沈举举兵攻长安,为颙所败。

zhāng fāng dà lüè luò zhōng hái cháng ān

张方大掠洛中,还长安。

yú shì jūn zhōng dà něi rén xiāng shí

于是军中大馁,人相食。

yǐ chéng dū wáng yǐng wèi chéng xiàng

以成都王颖为丞相。

yǐng qiǎn cóng shì zhōng láng shèng kuí děng yǐ bīng wǔ wàn zhūn shí èr chéng mén diàn zhōng sù suǒ jì zhě yǐng jiē shā zhī yǐ sān bù bīng dài sù wèi

颖遣从事中郎盛夔等以兵五万屯十二城门,殿中宿所忌者,颍皆杀之,以三部兵代宿卫。

èr yuè yǐ yǒu fèi huáng hòu yáng shì yōu yú jīn yōng chéng chù huáng tài zǐ tán fù wèi qīng hé wáng

二月乙酉,废皇后羊氏,幽于金墉城,黜皇太子覃复为清河王。

sān yuè chén mǐn gōng shí bīng zhǎn zhī yáng xú èr zhōu píng

三月,陈敏攻石冰,斩之,扬、徐二州平。

hé jiān wáng yóng biǎo qǐng lì chéng dōu wáng yǐng wèi tài dì

河间王颙表请立成都王颖为太弟。

wù shēn zhào yuē zhèn yǐ bù dé zuǎn chéng hóng xù yú zī shí yǒu wǔ zài

戊申,诏曰:“朕以不德,纂承鸿绪,于兹十有五载。

huò luàn tāo tiān jiān nì réng qǐ zhì nǎi yōu fèi zhòng gōng zōng miào pǐ jué

祸乱滔天,奸逆仍起,至乃幽废重宫,宗庙圮绝。

chéng dū wáng yǐng wēn rén huì hé kè píng bào luàn

成都王颖温仁惠和,克平暴乱。

qí yǐ yǐng wèi huáng tài dì dū du zhōng wài zhū jūn shì chéng xiàng rú gù

其以颖为皇太弟、都督中外诸军事,承相如故。

dà shè cì guān guǎ gāo nián bó sān pǐ dà pú wǔ rì

”大赦,赐鳏寡高年帛三匹,大酺五日。

bǐng chén dào qiè tài miào fú qì

丙辰,盗窃太庙服器。

yǐ tài wèi yóng wèi tài zǎi tài fù liú shí wèi tài wèi

以太尉颙为太宰,太傅刘实为太尉。

liù yuè xīn zuò sān chéng mén

六月,新作三城门。

qiū qī yuè bǐng shēn shuò yòu wèi jiāng jūn chén yǐ zhào zhào bǎi liáo rù diàn zhōng yīn lè bīng tǎo chéng dū wáng yǐng

秋七月丙申朔,右卫将军陈以诏召百僚入殿中,因勒兵讨成都王颖。

wù xū dà shè fù huáng hòu yáng shì jí huáng tài zǐ tán

戊戌,大赦,复皇后羊氏及皇太子覃。

jǐ hài sī tú wáng róng dōng hǎi wáng yuè gāo mì wáng jiǎn píng chāng gōng mó wú wáng yàn yù zhāng wáng chì xiāng yáng wáng fàn yòu pú yè xún fān děng fèng dì běi zhēng zhì ān yáng zhòng shí yú wàn yǐng qiǎn qí jiāng shí chāo jù zhàn

己亥,司徒王戎、东海王越、高密王简、平昌公模、吴王晏、豫章王炽、襄阳王范、右仆射荀籓等奉帝北征,至安阳,众十余万,颖遣其将石超距战。

jǐ wèi liù jūn bài jì yú dàng yīn shǐ jí shèng yú bǎi guān fēn sǎn shì zhōng jī shào sǐ zhī

己未,六军败绩于荡阴,矢及乘舆,百官分散,侍中嵇绍死之。

dì shāng jiá zhōng sān shǐ wáng liù xǐ

帝伤颊,中三矢,亡六玺。

dì suì xìng chāo jūn něi shén chāo jìn shuǐ zuǒ yòu fèng qiū táo

帝遂幸超军,馁甚,超进水,左右奉秋桃。

chāo qiǎn dì xī fèng dì zhī yè yǐng shuài qún guān yíng yè dào zuǒ

超遣弟熙奉帝之邺,颖帅群官迎谒道左。

dì xià yú tì qì qí xī xìng yú yǐng jūn

帝下舆涕泣,其夕幸于颖军。

yǐng fǔ yǒu jiǔ cì zhī yí chén liú wáng sòng diāo chán wén yī hé wěi míng rì nǎi bèi fǎ jià xìng yú yè wéi yù zhāng wáng chì sī tú wáng róng pú yè xún fān cóng

颖府有九锡之仪,陈留王送貂蝉文衣鹖尾,明日,乃备法驾幸于邺,唯豫章王炽、司徒王戎、仆射荀籓从。

gēng shēn dà shè gǎi yuán wèi jiàn wǔ

庚申,大赦,改元为建武。

bā yuè wù chén yǐng shā dōng ān wáng yáo

八月戊辰,颖杀东安王繇。

zhāng fāng fù rù luò yáng fèi huáng hòu yáng shì jí huáng tài zǐ tán

张方复入洛阳,废皇后羊氏及皇太子覃。

xiōng nú zuǒ xián wáng liú yuán hǎi fǎn yú lí shí zì hào dà chán yú

匈奴左贤王刘元海反于离石,自号大单于。

ān běi jiāng jūn wáng jùn qiǎn wū wán qí gōng chéng dū wáng yǐng yú yè dà bài zhī

安北将军王浚遣乌丸骑攻成都王颖于邺,大败之。

yǐng yú dì dān chē zǒu luò yáng fú yù fēn sǎn cāng cù shàng xià wú jī shì zhōng huáng mén bèi náng zhōng jī sī qián sān qiān zhào dài yòng

颖舆帝单车走洛阳,服御分散,仓卒上下无赍,侍中黄门被囊中赍私钱三千,诏贷用。

suǒ zài mǎi fàn yǐ gōng gōng rén zhǐ shí yú dào zhōng kè shè

所在买饭以供,宫人止食于道中客舍。

gōng rén yǒu chí shēng yú kāng mǐ fàn jí zào suàn yán chǐ yǐ jìn dì dì dàn zhī yù zhōng huáng mén bù bèi

宫人有持升余粇米饭及燥蒜盐豉以进帝,帝啖之,御中黄门布被。

cì huò jiā shì cū mǐ fàn shèng yǐ wǎ pén dì dàn liǎng yú

次获嘉,市粗米饭,盛以瓦盆,帝啖两盂。

yǒu lǎo fù xiàn zhēng jī dì shòu zhī

有老父献蒸鸡,帝受之。

zhì wēn jiāng yè líng dì sàng lǚ nà cóng zhě zhī lǚ xià bài liú tì zuǒ yòu jiē xū xī

至温,将谒陵,帝丧履,纳从者之履,下拜流涕,左右皆歔欷。

jí jì hé zhāng fāng shuài qí sān qiān yǐ yáng suì qīng gài chē fèng yíng

及济河,张方帅骑三千,以阳燧青盖车奉迎。

fāng bài yè dì gōng zhǐ zhī

方拜谒,帝躬止之。

xīn sì dà shè shǎng cóng zhě gè yǒu chà

辛巳,大赦,赏从者各有差。

dōng shí yī yuè yǐ wèi fāng qǐng dì yè miào yīn jié dì xìng cháng ān

冬十一月乙未,方请帝谒庙,因劫帝幸长安。

fāng yǐ suǒ chéng chē rù diàn zhōng dì chí bì hòu yuán zhú zhōng

方以所乘车入殿中,帝驰避后园竹中。

fāng bī dì shēng chē zuǒ yòu zhōng huáng mén gǔ chuī shí èr rén bù cóng wéi zhōng shū jiān lú zhì shì cè

方逼帝升车,左右中黄门鼓吹十二人步从,唯中书监卢志侍侧。

fāng yǐ dì xìng qí lěi dì lìng fāng jù chē zài gōng rén bǎo wù jūn rén yīn qì lüè hòu gōng fēn zhēng fǔ cáng

方以帝幸其垒,帝令方具车载宫人宝物,军人因妻略后宫,分争府藏。

wèi jìn yǐ lái zhī jī sǎo dì wú yí yǐ

魏晋已来之积,扫地无遗矣。

xíng cì xīn ān hán shén dì duò mǎ shāng zú shàng shū gāo guāng jìn miàn yī dì jiā zhī

行次新安,寒甚,帝堕马伤足,尚书高光进面衣,帝嘉之。

hé jiān wáng yóng shuài guān shǔ bù qí sān wàn yíng yú bà shàng

河间王颙帅官属步骑三万,迎于霸上。

yóng qián bài yè dì xià chē zhǐ zhī

颙前拜谒,帝下车止之。

yǐ zhēng xī fǔ wèi gōng

以征西府为宫。

wéi pú yè xún fān sī lì liú tūn tài cháng zhèng qiú hé nán yǐn zhōu fù yǔ qí yí guān zài luò yáng wèi liú tái chéng zhì xíng shì hào wèi dōng xī tái yān

唯仆射荀籓、司隶刘暾、太常郑球、河南尹周馥与其遗官在洛阳,为留台,承制行事,号为东西台焉。

bǐng wǔ liú tái dà shè gǎi yuán fù wèi yǒng ān

丙午,留台大赦,改元复为永安。

xīn chǒu fù huáng hòu yáng shì

辛丑,复皇后羊氏。

li xióng jiàn hào chéng dū wáng liú yuán hǎi jiàn hào hàn wáng

李雄僭号成都王,刘元海僭号汉王。

shí èr yuè dīng hài zhào yuē tiān huò jìn bāng zhǒng sì mò jì

十二月丁亥,诏曰:“天祸晋邦,冢嗣莫继。

chéng dū wáng yǐng zì zài chǔ èr zhèng jì kuī sǔn sì hǎi shī wàng bù kě chéng zhòng qí yǐ wáng hái dì

成都王颖自在储贰,政绩亏损,四海失望,不可承重,其以王还第。

yù zhāng wáng chì xiān dì ài zǐ lìng wén rì xīn sì hǎi zhù yì jīn yǐ wéi huáng tài dì yǐ lóng wǒ jìn bāng

豫章王炽先帝爱子,令闻日新,四海注意,今以为皇太弟,以隆我晋邦。

yǐ sī kōng yuè wèi tài fù yǔ tài zǎi yóng jiā fǔ zhèn gōng

以司空越为太傅,与太宰颙夹辅朕躬。

sī tú wáng róng cān lù cháo zhèng guāng lù dài fu wáng yǎn wèi shàng shū zuǒ pú yè

司徒王戎参录朝政,光禄大夫王衍为尚书左仆射。

ān nán jiāng jūn xiāo ān běi jiāng jūn jùn píng běi jiāng jūn téng gè shǒu běn zhèn

安南将军虓、安北将军浚、平北将军腾各守本镇。

gāo mì wáng jiǎn wèi zhèn nán jiāng jūn lǐng sī lì xiào wèi quán zhèn luò yáng

高密王简为镇南将军,领司隶校尉,权镇洛阳;

dōng zhōng láng jiàng mó wèi níng běi jiāng jūn dū du jì zhōu zhèn yú yè

东中郎将模为宁北将军、都督冀州,镇于邺;

zhèn nán dà jiāng jūn liú hóng lǐng jīng zhōu yǐ zhèn nán tǔ

镇南大将军刘弘领荆州,以镇南土。

zhōu fù miào yìn gè huán běn bù bǎi guān jiē fù zhí

周馥、缪胤各还本部,百官皆复职。

qí wáng jiǒng qián yīng hái dì cháng shā wáng yì qīng xiàn zhòng xíng fēng qí zi shào wéi lè píng xiàn wáng yǐ fèng qí sì

齐王冏前应还第,长沙王乂轻陷重刑,封其子绍为乐平县王,以奉其嗣。

zì qǐng róng chē lǚ zhēng láo fèi rén lì gòng yù zhī wù jiē jiǎn sān fēn zhī èr hù diào tián zū sān fēn jiǎn yī

自顷戎车屡征,劳费人力,供御之物皆减三分之二,户调田租三分减一。

juān chú kē zhèng ài rén wù běn

蠲除苛政,爱人务本。

qīng tōng zhī hòu dāng huán dōng jīng

清通之后,当还东京。

dà shè gǎi yuán

”大赦,改元。

yǐ hé jiān wáng yóng dū du zhōng wài zhū jūn shì

以河间王颙都督中外诸军事。

èr nián chūn zhēng yuè jiǎ wǔ shuò dì zài cháng ān

二年春正月甲午朔,帝在长安。

xià sì yuè zhào fēng lè píng wáng shào wèi qí wáng

夏四月,诏封乐平王绍为齐王。

bǐng zǐ zhāng fāng fèi huáng hòu yáng shì

丙子,张方废皇后羊氏。

liù yuè jiǎ zǐ shì zhōng sī tú ān fēng hòu wáng róng hōng

六月甲子,侍中、司徒、安丰侯王戎薨。

lǒng xī tài shǒu hán zhì gōng qín zhōu cì shǐ zhāng fǔ shā zhī

陇西太守韩稚攻秦州刺史张辅,杀之。

li xióng jiàn jí dì wèi guó hào shǔ

李雄僭即帝位,国号蜀。

qiū qī yuè jiǎ wǔ shàng shū zhū cáo huǒ shāo chóng lǐ tà

秋七月甲午,尚书诸曹火,烧崇礼闼。

dōng hǎi wáng yuè yán bīng xú fāng jiāng xi yíng dà jià

东海王越严兵徐方,将西迎大驾。

chéng dū wáng yǐng bù jiàng gōng shī fān děng jù zhòng gōng xiàn jùn xiàn hài yáng píng tài shǒu li zhì jí jùn tài shǒu zhāng yán děng zhuǎn gōng yè píng chāng gōng mó qiǎn jiàng jūn zhào xiāng jī pò zhī

成都王颖部将公师籓等聚众攻陷郡县,害阳平太守李志、汲郡太守张延等,转攻邺,平昌公模遣将军赵骧击破之。

bā yuè xīn chǒu dà shè

八月辛丑,大赦。

piào qí jiāng jūn fàn yáng wáng xiāo zhú jì zhōu cì shǐ li yì

骠骑将军、范阳王虓逐冀州刺史李义。

yáng zhōu cì shǐ cáo wǔ shā dān yáng tài shǒu zhū jiàn

扬州刺史曹武杀丹阳太守朱建。

li xióng qiǎn qí jiāng li xiāng kòu hàn ān

李雄遣其将李骧寇汉安。

chē qí dà jiàng jūn liú hóng zhú píng nán jiāng jūn péng chéng wáng shì yú wǎn

车骑大将军刘弘逐平南将军、彭城王释于宛。

jiǔ yuè gēng yín shuò gōng shī fān yòu hài píng yuán tài shǒu wáng jǐng qīng hé tài shǒu féng xióng

九月庚寅朔,公师籓又害平原太守王景、清河太守冯熊。

gēng zǐ yù zhōu cì shǐ liú qiáo gōng fàn yáng wáng xiāo yú xǔ chāng bài zhī

庚子,豫州刺史刘乔攻范阳王虓于许昌,败之。

rén zǐ yǐ chéng dū wáng yǐng wèi zhèn jūn dà jiàng jūn dū du hé běi zhū jūn shì zhèn yè

壬子,以成都王颖为镇军大将军、都督河北诸军事,镇邺。

hé jiān wáng yóng qiǎn jiàng jūn lǚ láng zhūn luò yáng

河间王颙遣将军吕郎屯洛阳。

dōng shí yuè bǐng zǐ zhào yuē de yù zhōu cì shǐ liú qiáo xí chēng yǐng chuān tài shǒu liú yú pò xié piào qí jiāng jūn xiāo jù nì zhào lìng zào gòu xiōng nì shàn jié jùn xiàn hé jù bīng zhòng shàn yòng gǒu xī wèi yǎn zhōu duàn jié wáng mìng

冬十月丙子,诏曰:“得豫州刺史刘乔檄,称颍川太守刘舆迫胁骠骑将军虓,距逆诏令,造构凶逆,擅劫郡县,合聚兵众,擅用苟晞为兖州,断截王命。

zhèn nán dà jiāng jūn jīng zhōu cì shǐ liú hóng píng nán jiāng jūn péng chéng wáng shì děng qí gè lēi suǒ tǒng jìng huì xǔ chāng yǔ qiáo bìng lì

镇南大将军、荆州刺史刘弘,平南将军、彭城王释等,其各勒所统,径会许昌,与乔并力。

jīn qiǎn yòu jiāng jūn zhāng fāng wèi dà dū dū tǒng jīng zú shí wàn jiàn wǔ jiàng jūn lǚ láng guǎng wǔ jiāng jūn qiān chū jiàn wēi jiāng jūn diāo mò děng wéi jūn qián fēng gòng huì xǔ chāng chú yú xiōng dì

今遣右将军张方为大都督,统精卒十万,建武将军吕郎、广武将军骞䝙、建威将军刁默等为军前锋,共会许昌,除舆兄弟。

dīng chǒu shǐ qián chē qí jiāng jūn shí chāo běi zhōng láng jiàng wáng chǎn tǎo yú děng

”丁丑,使前车骑将军石超、北中郎将王阐讨舆等。

chì qì jiàn yú běi fāng dōng xī jìng tiān

赤气见于北方,东西竟天。

yǒu xīng bèi yú běi dǒu

有星孛于北斗。

píng chāng gōng mó qiǎn jiàng jūn sòng zhòu děng zhūn hé qiáo

平昌公模遣将军宋胄等屯河桥。

shí yī yuè lì jié jiāng jūn zhōu quán zhà bèi xí zì chēng píng xī jiāng jūn fù huáng hòu yáng shì

十一月,立节将军周权诈被檄,自称平西将军,复皇后羊氏。

luò yáng lìng hé qiáo gōng quán shā zhī fù fèi huáng hòu

洛阳令何乔攻权,杀之,复废皇后。

shí èr yuè lǚ lǎng děng dōng zhūn xíng yáng chéng dū wáng yǐng jìn jù luò yáng zhāng fāng liú hóng děng bìng ān bīng bù néng yù

十二月,吕朗等东屯荥阳,成都王颖进据洛阳,张方、刘弘等并桉兵不能御。

fàn yáng wáng xiāo jì zì guān dù bá xíng yáng zhǎn shí chāo xí xǔ chāng pò liú qiáo yú xiāo qiáo bēn nán yáng

范阳王虓济自官渡,拔荥阳,斩石超,袭许昌,破刘乔于萧,乔奔南阳。

yòu jiāng jūn chén mǐn jǔ bīng fǎn zì hào chu gōng jiǎo chēng bèi zhōng zhào cóng miǎn hàn fèng yíng tiān zǐ

右将军陈敏举兵反,自号楚公,矫称被中诏,从沔汉奉迎天子;

zhú yáng zhōu cì shǐ liú jī dān yáng tài shǒu wáng kuàng

逐扬州刺史刘机、丹杨太守王旷;

qiǎn dì huī nán lüè jiāng zhōu cì shǐ yīng miǎo bēn yì yáng

遣弟恢南略江州,刺史应邈奔弋阳。

guāng xī yuán nián chūn zhèng yuè wù zǐ shuò rì yǒu shí zhī

光熙元年春正月戊子朔,日有蚀之。

dì zài cháng ān

帝在长安。

hé jiān wáng yóng wén liú qiáo pò dà jù suì shā zhāng fāng qǐng hé yú dōng hǎi wáng yuè yuè bù tīng

河间王颙闻刘乔破,大惧,遂杀张方,请和于东海王越,越不听。

sòng zhòu děng pò yǐng jiāng lóu póu jìn bī luò yáng yǐng bēn cháng ān

宋胄等破颖将楼裒,进逼洛阳,颖奔长安。

jiǎ zǐ yuè qiǎn qí jiāng qí hóng sòng zhòu sī mǎ zuǎn děng yíng dì

甲子,越遣其将祁弘、宋胄、司马纂等迎帝。

sān yuè dōng lái jiān lìng liú bǎi gēn fǎn zì chēng jiān gōng xí lín zī gāo mì wáng jiǎn bēn liáo chéng

三月,东莱惤令刘柏根反,自称惤公,袭临淄,高密王简奔聊城。

wáng jùn qiǎn jiàng tǎo bǎi gēn zhǎn zhī

王浚遣将讨柏根,斩之。

xià sì yuè jǐ sì dōng hǎi wáng yuè zhūn yú wēn

夏四月己巳,东海王越屯于温。

yóng qiǎn hóng nóng tài shǒu péng suí běi dì tài shǒu diāo mò jù qí hóng děng yú hú

颙遣弘农太守彭随、北地太守刁默距祁弘等于湖。

wǔ yuè wǎng shǐ xī nán liú

五月,枉矢西南流。

fàn yáng guó de rán kě yǐ cuàn

范阳国地燃,可以爨。

rén chén qí hóng děng yǔ diāo mò zhàn mò dà bài yóng yǐng zǒu nán shān bēn yú wǎn

壬辰,祁弘等与刁默战,默大败,颙、颍走南山,奔于宛。

hóng děng suǒ bù xiān bēi dà lüè cháng ān shā èr wàn yú rén

弘等所部鲜卑大掠长安,杀二万余人。

shì rì rì guāng sì sàn chì rú xuè

是日,日光四散,赤如血。

jiǎ wǔ yòu rú zhī

甲午又如之。

jǐ hài hóng děng fèng dì hái luò yáng dì chéng niú chē xíng gōng jiè cǎo gōng qīng bá shè

己亥,弘等奉帝还洛阳,帝乘牛车,行宫藉草,公卿跋涉。

wù shēn piào qí fàn yáng wáng xiāo shā sī lì xiào wèi xíng qiáo

戊申,骠骑、范阳王虓杀司隶校尉刑乔。

jǐ yǒu dào qǔ tài miào jīn guì jí cè wén gè sì

己酉,盗取太庙金匮及策文各四。

liù yuè bǐng chén shuò zhì zì cháng ān shēng jiù diàn āi gǎn liú tì

六月丙辰朔,至自长安,升旧殿,哀感流涕。

yè yú tài miào

谒于太庙。

fù huáng hòu yáng shì

复皇后羊氏。

xīn wèi dà shè gǎi yuán

辛未,大赦,改元。

qiū qī yuè yǐ yǒu shuò rì yǒu shí zhī

秋七月乙酉朔,日有蚀之。

tài miào lì gǔ bāo dào tài miào líng yī jí jiàn fú zhū

太庙吏贾苞盗太庙灵衣及剑,伏诛。

bā yuè yǐ tài fu dōng hǎi wáng yuè lù shàng shū piào qí jiāng jūn fàn yáng wáng xiāo wèi sī kōng

八月,以太傅、东海王越录尚书,骠骑将军、范阳王虓为司空。

jiǔ yuè dùn qiū tài shǒu féng sōng zhí chéng dū wáng yǐng sòng zhī yú yè

九月,顿丘太守冯嵩执成都王颖,送之于邺。

jìn dōng yíng gōng téng jué wèi chē yàn wáng píng chāng gōng mó wèi nán yáng wáng

进东嬴公腾爵为车燕王,平昌公模为南阳王。

dōng shí yuè sī kōng fàn yáng wáng xiāo hōng

冬十月,司空、范阳王虓薨。

xiāo zhǎng shǐ liú yú hài chéng dū wáng yǐng

虓长史刘舆害成都王颖。

shí yī yuè gēng wǔ dì bēng yú xiǎn yáng diàn shí nián sì shí bā zàng tài yáng líng

十一月庚午,帝崩于显阳殿,时年四十八,葬太阳陵。

dì zhī wèi tài zǐ yě cháo tíng xián zhī bù kān zhèng shì wǔ dì yì yí yān

帝之为太子也,朝廷咸知不堪政事,武帝亦疑焉。

cháng xī zhào dōng gōng guān shǔ shǐ yǐ shàng shū shì lìng tài zǐ jué zhī dì bù néng duì

尝悉召东宫官属,使以尚书事令太子决之,帝不能对。

gǔ fēi qiǎn zuǒ yòu dài duì duō yǐn gǔ yì

贾妃遣左右代对,多引古义。

jǐ shì zhāng hóng yuē tài zǐ bù xué bì xià suǒ zhī jīn yi yǐ shì duàn bù kě yǐn shū

给事张泓曰:“太子不学,陛下所知,今宜以事断,不可引书。

fēi cóng zhī

”妃从之。

hóng nǎi jù cǎo lìng dì shū zhī

泓乃具草,令帝书之。

wǔ dì lǎn ér dà yuè tài zǐ suì ān

武帝览而大悦,太子遂安。

jí jū dà wèi zhèng chū qún xià gāng jì dà huài huò lù gōng xíng shì wèi zhī jiā yǐ guì líng wù zhōng xián lù jué chán xié dé zhì gēng xiāng jiàn jǔ tiān xià wèi zhī hù shì yān

及居大位,政出群下,纲纪大坏,货赂公行,势位之家,以贵陵物,忠贤路绝,谗邪得志,更相荐举,天下谓之互市焉。

gāo píng wáng chén zuò shì shí lùn nán yáng lǔ bāo zuò qián shén lùn lú jiāng dù sōng zuò rèn zǐ chūn qiū jiē jí shí zhī zuò yě

高平王沈作《释时论》,南阳鲁褒作《钱神论》,庐江杜嵩作《任子春秋》,皆疾时之作也。

dì wén cháng zài huá lín yuán wén há má shēng wèi zuǒ yòu yuē cǐ míng zhě wèi guān hu sī hu

帝文尝在华林园,闻虾蟆声,谓左右曰:“此鸣者为官乎,私乎?

huò duì yuē zài guān de wèi guān zài sī dì wèi sī

”或对曰:“在官地为官,在私地为私。

jí tiān xià huāng luàn bǎi xìng è sǐ dì yuē hé bù shí ròu mí

”及天下荒乱,百姓饿死,帝曰:“何不食肉糜?

qí méng bì jiē cǐ lèi yě

”其蒙蔽皆此类也。

hòu yīn shí bǐng zhòng dú ér bēng huò yún sī mǎ yuè zhī zhèn

后因食饼中毒而崩,或云司马越之鸩。

shǐ chén yuē bù cái zhī zǐ zé tiān chēng dà quán fēi dì chū zhèng ěr xiāo rén

史臣曰:不才之子,则天称大,权非帝出,政迩宵人。

bāo sì gòng shū dài bìng xìng xiāng hòu yǔ quǎn róng jù yùn

褒姒共叔带并兴,襄后与犬戎俱运。

xī zhě dān zhū bù xiào nǎn wáng táo zé xiāng bǐ xiōng dé shì guān xiū jiù fāng hu tǔ gěng yǐ zhuì qí qíng

昔者,丹朱不肖,赧王逃责,相彼凶德,事关休咎,方乎土梗,以坠其情。

rù shǔ zhī qì jiāng lán yín wā zhī yīn hǎn jì nǎi zhāng chī xiào yòng fú diān yǔn

溽暑之气将阑,淫蛙之音罕记,乃彰蚩笑,用符颠陨。

qǐ tōng cái jùn yàn yóu xíng yú qián dài zēng yín zhù nüè dú shàn yú dāng jīn zhě yú

岂通才俊彦犹形于前代,增淫助虐独擅于当今者欤?

wù hào zhōng liáng yú zī bá běn rén chēng ǎo niè zì cǐ shū yuán

物号忠良,于兹拔本,人称袄孽,自此疏源。

cháng lè bù xiáng chéng huá fēi mìng shēng líng bǎn dàng shè jì qiū xū

长乐不祥,承华非命,生灵版荡,社稷丘墟。

gǔ zhě bài guó wáng shēn fēn biāo gòng zhěn bù yǒu luàn cháng zé duō yōng àn

古者败国亡身,分镳共轸,不有乱常,则多庸暗。

qǐ míng shén sàng qí jīng pò wǔ huáng bù zhī qí zi yě

岂明神丧其精魄,武皇不知其子也!

zàn yuē huì huáng jū zūn lín cháo tīng yán

赞曰:惠皇居尊,临朝听言。

jué tǐ sī mèi qí qíng zé hūn

厥体斯昧,其情则昏。

gāo tái wàng zǐ cháng yè xī yuān

高台望子,长夜奚冤。

jīn yōng huǐ miǎn tāng yīn shì zhòu jí ěr jiē wáng tāo tiān lái gòu

金墉毁冕,汤阴释胄,及尔皆亡,滔天来遘。

Want to learn Chinese with visual scenes and structured paths?

Start Learning Chinese →