wáng hún zì xuán chōng tài yuán jìn yáng rén yě
王浑，字玄冲，太原晋阳人也。
fù chǎng wèi sī kōng
父昶，魏司空。
hún shěn yǎ yǒu qì liàng
浑沈雅有器量。
xí fù jué jīng líng hóu pì dà jiàng jūn cáo shuǎng yuàn
袭父爵京陵侯，辟大将军曹爽掾。
shuǎng zhū suí lì miǎn
爽诛，随例免。
qǐ wèi huái lìng cān wén dì ān dōng jūn shì lèi qiān sàn qí huáng mén shì láng sàn qí cháng shì
起为怀令，参文帝安东军事，累迁散骑黄门侍郎、散骑常侍。
xián xī zhōng wèi yuè qí xiào wèi
咸熙中为越骑校尉。
wǔ dì shòu shàn jiā yáng liè jiāng jūn qiān xú zhōu cì shǐ
武帝受禅，加扬烈将军，迁徐州刺史。
shí nián huāng suì jī hún kāi cāng zhèn shàn bǎi xìng lài zhī
时年荒岁饥，浑开仓振赡，百姓赖之。
tài shǐ chū zēng fēng yì qiān bā bǎi hù
泰始初，增封邑千八百户。
jiǔ zhī qiān dōng zhōng láng jiàng jiān huái běi zhū jūn shì zhèn xǔ chāng
久之，迁东中郎将，监淮北诸军事，镇许昌。
shù chén sǔn yì duō jiàn nà yòng
数陈损益，多见纳用。
zhuǎn zhēng lǔ jiāng jūn jiān yù zhōu zhū jūn shì jiǎ jié lǐng yù zhōu cì shǐ
转征虏将军、监豫州诸军事、假节，领豫州刺史。
hún yǔ wú jiē jìng xuān bù wēi xìn qián hòu jiàng fù shén duō
浑与吴接境，宣布威信，前后降附甚多。
wú jiāng xuē yíng lǔ shū zhòng hào shí wàn shū xiàng yì yáng yíng xiàng xīn xī
吴将薛莹、鲁淑众号十万，淑向弋阳，莹向新息。
shí zhōu bīng bìng fàng xiū xī zhòng cái yī lǚ fú huái qián jì chū qí bù yì yíng děng bù yú jìn shī zhī zhì
时州兵并放休息，众裁一旅，浮淮潜济，出其不意，莹等不虞晋师之至。
hún jī pò zhī yǐ gōng fēng cì zǐ shàng wèi guān nèi hóu
浑击破之，以功封次子尚为关内侯。
qiān ān dōng jiāng jūn dū du yáng zhōu zhū jūn shì zhèn shòu chūn
迁安东将军、都督扬州诸军事，镇寿春。
wú rén dà diàn huàn chéng tú wèi biān hài
吴人大佃皖城，图为边害。
hún qiǎn yáng zhōu cì shǐ yīng chāo dū huái nán zhū jūn gōng pò zhī bìng pò zhū bié tún fén qí jī gǔ bǎi bā shí yú wàn hú dào miáo sì qiān yú qǐng chuán liù bǎi yú sōu
浑遣扬州刺史应绰督淮南诸军攻破之，并破诸别屯，焚其积谷百八十余万斛、稻苗四千余顷、船六百余艘。
hún suì chén bīng dōng jiāng shì qí dì xíng xiǎn yì lì guān dí chéng chá gōng qǔ zhī shì
浑遂陈兵东疆，视其地形险易，历观敌城，察攻取之势。
jí dà jǔ fá wú hún lǜ shī chū héng jiāng qiǎn cān jūn chén shèn dū wèi zhāng qiáo gōng xún yáng lài xiāng yòu jī wú yá mén jiāng kǒng zhōng jiē pò zhī huò wú jiāng zhōu xìng děng wǔ rén
及大举伐吴，浑率师出横江，遣参军陈慎、都尉张乔攻寻阳濑乡，又击吴牙门将孔忠，皆破之，获吴将周兴等五人。
yòu qiǎn tiǎn wú hù jūn lǐ chún jù gāo wàng chéng tǎo wú jiāng shù gōng pò zhī duō suǒ zhǎn huò
又遣殄吴护军李纯据高望城，讨吴将俞恭，破之，多所斩获。
wú lì wǔ jiàng jūn chén dài píng lǔ jiāng jūn zhū míng jù ér lái jiàng
吴历武将军陈代、平虏将军朱明惧而来降。
wú chéng xiàng zhāng tì dà jiàng jūn sūn zhèn děng lǜ zhòng shù wàn zhǐ chéng yáng hún qiǎn sī mǎ sūn chóu yáng zhōu cì shǐ zhōu jùn jī pò zhī lín zhèn zhǎn èr jiāng jí shǒu lǔ qī qiān bā bǎi jí wú rén dà zhèn
吴丞相张悌、大将军孙震等率众数万指城阳，浑遣司马孙畴、扬州刺史周浚击破之，临阵斩二将，及首虏七千八百级，吴人大震。
sūn hào sī tú hé zhí jiàn wēi jiāng jūn sūn yàn sòng yìn jié yì hún jiàng
孙皓司徒何植、建威将军孙晏送印节诣浑降。
jì ér wáng jùn pò shí tou jiàng sūn hào wēi míng yì zhèn
既而王濬破石头，降孙皓，威名益振。
míng rì hún shǐ jì jiāng dēng jiàn yè gōng shāi jiǔ gāo huì
明日，浑始济江，登建邺宫，酾酒高会。
zì yǐ xiān jù jiāng shàng pò hào zhōng jūn àn jiǎ bù jìn zhì zài wáng jùn zhī hòu
自以先据江上，破皓中军，案甲不进，致在王濬之后。
yì shén kuì hèn yǒu bù píng zhī sè pín zòu jùn zuì zhuàng shí rén jī zhī
意甚愧恨，有不平之色，频奏濬罪状，时人讥之。
dì xià zhào yuē shǐ chí jié dū du yáng zhōu zhū jūn shì ān dōng jiāng jūn jīng líng hòu wáng hún
帝下诏曰：“使持节、都督扬州诸军事、安东将军、京陵侯王浑，
dū shuài suǒ tǒng
督率所统，
suì bī mò líng
遂逼秣陵，
lìng zéi sūn hào jiù sǐ zì wèi
令贼孙皓救死自卫，
bù dé fēn bīng shàng fù
不得分兵上赴，
yǐ chéng xi jūn zhī gōng
以成西军之功，
yòu cuī dà dí
又摧大敌，
huò zhāng tì
获张悌，
shǐ hào tú qióng shì jǐn
使皓途穷势尽，
miàn fù qǐ xiáng
面缚乞降。
suì píng dìng mò líng gōng xūn mào zhe
遂平定秣陵，功勋茂著。
qí zēng fēng bā qiān hù jìn jué wèi gōng fēng zǐ chéng wèi tíng hòu dì chén wèi guān nèi hóu cì juàn bā qiān pǐ
其增封八千户，进爵为公，封子澄为亭侯、弟湛为关内侯，赐绢八千匹。
zhuǎn zhēng dōng dà jiàng jūn fù zhèn shòu yáng
”转征东大将军，复镇寿阳。
hún bù shàng xíng míng chǔ duàn míng yǔn
浑不尚刑名，处断明允。
shí wú rén xīn fù pō huái wèi jù
时吴人新附，颇怀畏惧。
hún fǔ xún jī lǚ xū huái suí nà zuò wú kōng xí mén bù tíng bīn
浑抚循羁旅，虚怀绥纳，座无空席，门不停宾。
yú shì jiāng dōng zhī shì mò bù yuè fù
于是江东之士莫不悦附。
zhēng bài shàng shū zuǒ pú yè jiā sàn qí cháng shì
征拜尚书左仆射，加散骑常侍。
huì cháo chén lì yì qí wáng yōu dāng zhī fān hún shàng shū jiàn yuē fú chéng shèng zhào xiàn zhāng gǔ diǎn jìn qí wáng yōu wéi shàng gōng chóng qí lǐ yí qiǎn yōu zhī guó
会朝臣立议齐王攸当之籓，浑上书谏曰：“伏承圣诏，宪章古典，进齐王攸为上公，崇其礼仪，遣攸之国。
xī zhōu shì jiàn guó dà fēng zhū jī yǐ fān dì shì yǒng shì zuò xiàn
昔周氏建国，大封诸姬，以籓帝室，永世作宪。
zhì yú gōng dàn wǔ wáng zhī dì zuǒ yòu wáng shì fǔ jì dà yè bù shǐ guī fān
至于公旦，武王之弟，左右王事，辅济大业，不使归籓。
míng zhì qīn yì zhe bù kě yuǎn cháo gù yě
明至亲义著，不可远朝故也。
shì gù zhōu gōng dé yǐ shèng dé guāng bì yòu zhǔ zhōng chéng zhe yú jīn téng guāng shù wén wǔ rén shèng zhī dé
是故周公得以圣德光弼幼主，忠诚著于《金縢》，光述文武仁圣之德。
yōu yú dà jìn jī dàn zhī qīn yě
攸于大晋，姬旦之亲也。
yi zàn huáng cháo yù wén zhèng shì shí wèi bì xià fù xīn bù èr zhī chén
宜赞皇朝，与闻政事，实为陛下腹心不贰之臣。
qiě yōu wéi rén xiū jié yì xìn jiā yǐ yì qīn zhì cún zhōng zhēn
且攸为人，修洁义信，加以懿亲，志存忠贞。
jīn bì xià chū yōu zhī guó jiǎ yǐ dū du xū hào ér wú diǎn róng gàn fāng zhī shí qù lí tiān cháo bù yù wáng zhèng
今陛下出攸之国，假以都督虚号，而无典戎干方之实，去离天朝，不预王政。
shāng mǔ dì zhì qīn zhī tǐ kuī yǒu yú kuǎn dǔ zhī yì jù fēi bì xià zhuī shù xiān dì wén míng tài hòu dài yōu zhī sù yì yě
伤母弟至亲之体，亏友于款笃之义，惧非陛下追述先帝、文明太后待攸之宿意也。
ruò yǐ yōu wàng zhòng yú shì yí chū zhě jīn yǐ rǔ nán wáng liàng dài yōu
若以攸望重，于事宜出者，今以汝南王亮代攸。
liàng xuān huáng dì zi wén huáng dì dì zhòu jùn gè chù fāng rèn yǒu nèi wài zhī zī lùn yǐ hòu lǜ yì bù wéi qīng
亮，宣皇帝子，文皇帝弟，伷、骏各处方任，有内外之资，论以后虑，亦不为轻。
yōu jīn zhī guó shì zú zhǎng yì tóng zhī lùn yǐ sǔn rén cí zhī měi ěr
攸今之国，适足长异同之论，以损仁慈之美耳。
ér lìng tiān xià kuī bì xià yǒu bù chóng qīn qīn zhī qíng chén qiè wèi bì xià bù qǔ yě
而令天下窥陛下有不崇亲亲之情，臣窃为陛下不取也。
ruò yǐ fēi hòu wài qīn rèn yǐ cháo zhèng zé yǒu wáng shì qīng hàn zhī quán lǚ chǎn zhuān cháo zhī huò
若以妃后外亲，任以朝政，则有王氏倾汉之权，吕产专朝之祸。
ruò yǐ tóng xìng zhì qīn zé yǒu wú chǔ qī guó nì luàn zhī yāng
若以同姓至亲，则有吴楚七国逆乱之殃。
lì guān gǔ jīn gǒu shì qīng zhòng suǒ zài wú bù wéi hài yě
历观古今，苟事轻重，所在无不为害也。
bù kě shì shì qū shè yí fáng lǜ fāng lái zhī huàn zhě yě
不可事事曲设疑防，虑方来之患者也。
wéi dāng rèn zhèng dào ér qiú zhōng liáng
唯当任正道而求忠良。
ruò yǐ zhì jì cāi wù suī qīn jiàn yí zhì yú shū yuǎn zhě yì hé néng zì bǎo hu
若以智计猜物，虽亲见疑，至于疏远者亦何能自保乎！
rén huái wēi jù fēi wéi ān zhī lǐ
人怀危惧，非为安之理。
cǐ zuì yǒu guó yǒu jiā zhě zhī shēn jì yě
此最有国有家者之深忌也。
yú yǐ wéi tài zǐ tài bǎo quē yi liú yōu jū zhī yǔ tài wèi rǔ nán wáng liàng wèi jiāng jūn yáng yáo gòng wèi bǎo fù gàn lǐ cháo shì
愚以为太子太保缺，宜留攸居之，与太尉汝南王亮、卫将军杨珧共为保傅，干理朝事。
sān rén qí wèi zú xiāng chí zhèng jìn yǒu fǔ nà guǎng yì zhī yì tuì wú piān zhòng xiāng qīng zhī shì
三人齐位，足相持正，进有辅纳广义之益，退无偏重相倾之势。
lìng bì xià yǒu dǔ qīn qīn zhī ēn shǐ yōu méng rén fù zhī huì
令陛下有笃亲亲之恩，使攸蒙仁覆之惠。
chén tóng guó xiū qī yì zài jìn yán xīn zhī suǒ jiàn bù néng mò yǐ
臣同国休戚，义在尽言，心之所见，不能默已。
sī mù lǔ nǚ cún guó zhī zhì gǎn chén yú jiàn chù fàn tiān wēi
私慕鲁女存国之志，敢陈愚见，触犯天威。
yù bì xià shì měi jìn shàn jì wàn fēn zhī zhù
欲陛下事每尽善，冀万分之助。
chén ér bù yán shuí dāng yán zhě
臣而不言，谁当言者。
dì bù nà
”帝不纳。
tài xī chū qiān sī tú
太熙初，迁司徒。
huì dì jí wèi jiā shì zhōng yòu jīng líng zhì shì guān rú huī líng bǐ
惠帝即位，加侍中，又京陵置士官，如睢陵比。
jí zhū yáng jùn chóng zhòng jiù chén nǎi jiā hún bīng
及诛杨骏，崇重旧臣，乃加浑兵。
hún yǐ sī tú wén guān zhǔ shǐ bù chí bīng chí bīng nǎi lì shǔ jiàng yī
浑以司徒文官，主史不持兵，持兵乃吏属绛衣。
zì yǐ ǒu yīn shí chǒng quán de chí bīng fēi shì jiù diǎn jiē lìng zào fú
自以偶因时宠，权得持兵，非是旧典，皆令皂服。
lùn zhě měi qí qiān ér shí tǐ
论者美其谦而识体。
chǔ wáng wěi jiāng hài rǔ nán wáng liàng děng yě
楚王玮将害汝南王亮等也。
gōng sūn hóng shuō wěi yuē xī xuān dì fèi cáo shuǎng yǐn tài wèi jiǎng jì cān chéng yǐ zēng wēi zhòng
公孙宏说玮曰：“昔宣帝废曹爽，引太尉蒋济参乘，以增威重。
dài wáng jīn jǔ fēi cháng shì yi de sù wàng zhèn yàn zhòng xīn
大王今举非常事，宜得宿望，镇厌众心。
sī tú wáng hún sù yǒu wēi míng wèi sān jūn suǒ xìn fú kě qǐng tóng chéng shǐ wù qíng yǒu píng yě
司徒王浑宿有威名，为三军所信服，可请同乘，使物情有凭也。
wěi cóng zhī
”玮从之。
hún cí jí guī dì yǐ jiā bīng qiān yú rén bì mén jù wěi
浑辞疾归第，以家兵千余人闭门距玮。
wěi bù gǎn bī
玮不敢逼。
é ér wěi yǐ jiǎo zhào fú zhū hún nǎi lǜ bīng fù guān
俄而玮以矫诏伏诛，浑乃率兵赴官。
dì cháng fǎng hún yuán huì wèn jùn guó jì lì fāng sú zhī yi hún zòu yuē bì xià qīn míng shèng zhé guāng yú yuǎn jìn míng zhào chōng xū xún jí chú ráo sī nǎi zhōu wén chóu zī zhī qiú zhòng ní bù chǐ xià wèn yě
帝尝访浑元会问郡国计吏方俗之宜，浑奏曰：“陛下钦明圣哲，光于远近，明诏冲虚，询及刍荛，斯乃周文畴咨之求，仲尼不耻下问也。
jiù sān cháo yuán huì qián jì lì yì xuān xià shì zhōng dú zhào jì lì guì shòu
旧三朝元会前计吏诣轩下，侍中读诏，计吏跪受。
chén yǐ zhào wén xiāng chéng yǐ jiǔ wú tā xīn shēng fēi bì xià liú xīn fāng guó zhī yì yě
臣以诏文相承已久，无他新声，非陛下留心方国之意也。
kě lìng zhōng shū zhǐ xuān míng zhào wèn fāng tǔ yì tóng xián cái xiù yì fēng sú hào shàng nóng sāng běn wù xíng yù dé wú yuān làn shǒu cháng dé wú qīn nüè
可令中书指宣明诏，问方土异同，贤才秀异，风俗好尚，农桑本务，刑狱得无冤滥，守长得无侵虐。
qí qín xīn zhèng huà xīng lì chú hài zhě shòu yǐ zhǐ bǐ jìn yì chén wén
其勤心政化兴利除害者，授以纸笔，尽意陈闻。
yǐ míng shèng zhǐ chuí xīn sì yuǎn bù fù yīn xún cháng cí
以明圣指垂心四远，不复因循常辞。
qiě chá qí dá duì wén yì yǐ guān jì lì rén cái zhī shí
且察其答对文义，以观计吏人才之实。
yòu xiān dì shí zhèng huì hòu dōng táng jiàn zhēng zhèn zhǎng shǐ sī mǎ zhū wáng guó qīng zhū zhōu bié jià
又先帝时，正会后东堂见征镇长史司马、诸王国卿、诸州别驾。
jīn ruò bù néng bié jiàn kě qián yì xuān xià shǐ shì zhōng xuān wèn yǐ shěn chá fāng guó yú shì wéi biàn
今若不能别见，可前诣轩下，使侍中宣问，以审察方国，于事为便。
dì rán zhī
”帝然之。
yòu zhào hún lù shàng shū shì
又诏浑录尚书事。
hún suǒ lì zhī zhí qián hòu zhù chēng jí jū tái fǔ shēng wàng rì jiǎn
浑所历之职，前后著称，及居台辅，声望日减。
yuán kāng qī nián hōng shí nián qī shí wǔ shì yuē yuán
元康七年薨，时年七十五，谥曰元。
zhǎng zǐ shàng zǎo wáng cì zǐ jì sì
长子尚早亡，次子济嗣。
jì zì wǔ zi
济字武子。
shǎo yǒu yì cái fēng zī yīng shuǎng qì gài yī shí hǎo gōng mǎ yǒng lì jué rén shàn yì jí zhuāng lǎo wén cí jùn mào jì yì guò rén yǒu míng dāng shì yǔ zǐ fū hé jiào jí péi jiè qí míng
少有逸才，风姿英爽，气盖一时，好弓马，勇力绝人，善《易》及《庄》、《老》，文词俊茂，伎艺过人，有名当世，与姊夫和峤及裴楷齐名。
shàng cháng shān gōng zhǔ
尚常山公主。
nián èr shí qǐ jiā bài zhōng shū láng yǐ mǔ yōu qù guān
年二十，起家拜中书郎，以母忧去官。
qǐ wèi xiāo qí jiāng jūn lèi qiān shì zhōng yǔ shì zhōng kǒng xún wáng xún yáng jì tóng liè wèi yī shí xiù yàn
起为骁骑将军，累迁侍中，与侍中孔恂、王恂、杨济同列，为一时秀彦。
wǔ dì cháng huì gōng qīng fān mù yú shì qián diàn gù jì xún ér wèi zhū gōng yuē zhèn zuǒ yòu kě wèi xún xún jì jì yǐ
武帝尝会公卿籓牧于式干殿，顾济、恂而谓诸公曰：“朕左右可谓恂恂济济矣！
měi shì jiàn wèi cháng bù zī lùn rén wù jí wàn jī dé shī
”每侍见，未尝不谘论人物及万机得失。
jì shàn yú qīng yán xiū shì cí lìng fěng yì jiāng shùn cháo chén mò néng shàng yān
济善于清言，修饰辞令，讽议将顺，朝臣莫能尚焉。
dì yì qīn guì zhī
帝益亲贵之。
shì jìn suī sù lùn zhě bù yǐ zhǔ xù zhī gù xián wèi cái néng zhì zhī
仕进虽速，论者不以主婿之故，咸谓才能致之。
rán wài suī hóng yǎ ér nèi duō jì kè hǎo yǐ yán shāng wù chái lèi yǐ cǐ shǎo zhī
然外虽弘雅，而内多忌刻，好以言伤物，侪类以此少之。
yǐ qí fù zhī gù měi pái wáng jùn shí yì jī yān
以其父之故，每排王濬，时议讥焉。
qí wáng yōu dāng zhī fān jì jì chén qǐng yòu lèi shǐ gōng zhǔ yǔ zhēn dé qī zhǎng guǎng gōng zhǔ jù rù qǐ sǎng qì qǐng dì liú yōu
齐王攸当之籓，济既陈请，又累使公主与甄德妻长广公主俱入，稽颡泣请帝留攸。
dì nù wèi shì zhōng wáng róng yuē xiōng dì zhì qīn jīn chū qí wáng zì shì zhèn jiā shì ér zhēn dé wáng jì lián qiǎn fù lái shēng kū rén
帝怒谓侍中王戎曰：“兄弟至亲，今出齐王，自是朕家事，而甄德、王济连遣妇来生哭人！
yǐ wǔ zhǐ zuǒ qiān guó zǐ jì jiǔ cháng shì rú gù
”以忤旨，左迁国子祭酒，常侍如故。
shù nián rù wèi shì zhōng
数年，入为侍中。
shí hún wèi pú yè zhǔ zhě chǔ shì huò bù dàng jì xìng jùn lì míng fǎ shéng zhī
时浑为仆射，主者处事或不当，济性峻厉，明法绳之。
sù yǔ cóng xiōng yòu bù píng yòu dǎng pō wèi jì bù néng gù qí fù yóu shì zhǎng tóng yì zhī yán
素与从兄佑不平，佑党颇谓济不能顾其父，由是长同异之言。
chū wèi hé nán yǐn wèi bài zuò biān wáng guān lì miǎn guān
出为河南尹，未拜，坐鞭王官吏免官。
ér wáng yòu shǐ jiàn wěi rèn
而王佑始见委任。
ér jì suì bèi chì wài yú shì nǎi yí dì běi máng shān xià
而济遂被斥外，于是乃移第北芒山下。
xìng háo chǐ lì fú yù shí
性豪侈，丽服玉食。
shí luò jīng de shén guì jì mǎi de wèi mǎ liè biān qián mǎn zhī shí rén wèi wéi jīn gōu
时洛京地甚贵，济买地为马埒，编钱满之，时人谓为“金沟”。
wáng kǎi yǐ dì jiù shē háo yǒu niú míng bā bǎi lǐ bó cháng yíng qí tí jiǎo
王恺以帝舅奢豪，有牛名“八百里驳”，常莹其蹄角。
jì qǐng yǐ qián qiān wàn yǔ niú duì shè ér dǔ zhī
济请以钱千万与牛对射而赌之。
kǎi yì zì shì qí néng lìng jì xiān shè
恺亦自恃其能，令济先射。
yī fā pò dì yīn jù hú chuáng huà zuǒ yòu sù tàn niú xīn lái xū yú ér zhì yī gē biàn qù
一发破的，因据胡床，叱左右速探牛心来，须臾而至，一割便去。
hé jiào xìng zhì jiǎn jiā yǒu hǎo li dì qiú zhī bù guò shù shí
和峤性至俭，家有好李，帝求之，不过数十。
jì hou qí shàng zhí lǜ shào nián yì yuán gòng dàn bì fá shù ér qù
济候其上直，率少年诣园，共啖毕，伐树而去。
dì cháng xìng qí zhái gòng zhuàn shén fēng xī zhù liú lí qì zhōng
帝尝幸其宅，供馔甚丰，悉贮琉璃器中。
zhēng zhūn shén měi dì wèn qí gù dá yuē yǐ rén rǔ zhēng zhī
蒸肫甚美，帝问其故，答曰：“以人乳蒸之。
dì sè shén bù píng shí wèi bì ér qù
”帝色甚不平，食未毕而去。
jì shàn jiě mǎ xìng cháng chéng yī mǎ zhe lián qián zhāng ní qián yǒu shuǐ zhōng bù kěn dù
济善解马性，尝乘一马，著连干鄣泥，前有水，终不肯渡。
jì yún cǐ bì shì xī zhāng ní
济云：“此必是惜鄣泥。
shǐ rén jiě qù biàn dù
”使人解去，便渡。
gù dù yù wèi jì yǒu mǎ pǐ
故杜预谓济有马癖。
dì cháng wèi hé jiào yuē wǒ jiāng mà jì ér hòu guān jué zhī hé rú
帝尝谓和峤曰：“我将骂济而后官爵之，何如？
jiào yuē jì jùn shuǎng kǒng bù kě qū
”峤曰：“济俊爽，恐不可屈。
dì yīn zhào jì qiē ràng zhī jì ér yuē zhī kuì bù
”帝因召济，切让之，既而曰：“知愧不？
jì dá yuē chǐ bù dǒu sù zhī yáo cháng wèi bì xià chǐ zhī
”济答曰：“尺布斗粟之谣，常为陛下耻之。
tā rén néng lìng qīn shū chén bù néng shǐ qīn qīn yǐ cǐ kuì bì xià ěr
他人能令亲疏，臣不能使亲亲，以此愧陛下耳。
dì mò rán
”皇帝沉默不语。
dì cháng yǔ jì yì qí ér sūn hào zài cè wèi hào yuē hé yǐ hǎo bāo rén miàn pí
帝尝与济弈棋，而孙皓在侧，谓皓曰：“何以好剥人面皮？
hào yuē jiàn wú lǐ yú jūn zhě zé bō zhī
”皓曰：“见无礼于君者则剥之。
jì shí shēn jiǎo jú xià ér hào jī yān
”济时伸脚局下，而皓讥焉。
xún shǐ bái yī lǐng tài pú
寻使白衣领太仆。
nián sì shí liù xiān hún zú zhuī zèng piào qí jiāng jūn
年四十六，先浑卒，追赠骠骑将军。
jí qí jiāng zàng shí xián wú bù bì zhì
及其将葬，时贤无不毕至。
sūn chu yā jìng jì ér hòu lái kū zhī shén bēi bīn kè mò bù chuí tì
孙楚雅敬济，而后来，哭之甚悲，宾客莫不垂涕。
kū bì xiàng líng chuáng yuē qīng cháng hǎo wǒ zuò lǘ míng wǒ wèi qīng zuò zhī
哭毕，向灵床曰：“卿常好我作驴鸣，我为卿作之。
tǐ shì shēng zhēn bīn kè jiē xiào
”体似声真，宾客皆笑。
chu gù yuē zhū jūn bù sǐ ér lìng wáng jì sǐ hu
楚顾曰：“诸君不死，而令王济死乎！
chū jì shàng zhǔ zhǔ liǎng mù shī míng ér dù jì yóu shén rán zhōng wú zi yǒu shù zǐ èr rén
初，济尚主，主两目失明，而妒忌尤甚，然终无子，有庶子二人。
zhuō zì wén xuān sì hún jué bài jǐ shì zhōng
卓字文宣，嗣浑爵，拜给事中。
cì yù zì mào xuān xí gōng zhǔ fēng mǐn yáng hòu
次聿，字茂宣，袭公主封敏阳侯。
jì èr dì chéng zì dào shēn wèn zì mào shēn jiē biàn huì yǒu cái zǎo bìng lì qīng xiǎn
济二弟，澄字道深，汶字茂深，皆辩慧有才藻，并历清显。
wáng jùn zì shì zhì hóng nóng hú rén yě
王濬，字士治，弘农湖人也。
jiā shì èr qiān dàn
家世二千石。
jùn bó fén diǎn měi zī mào bù xiū míng xíng bù wéi xiāng qū suǒ chēng
濬博坟典，美姿貌，不修名行，不为乡曲所称。
wǎn nǎi biàn jié shū tōng liàng dá huī kuò yǒu dà zhì
晚乃变节，疏通亮达，恢廓有大志。
cháng qǐ zhái kāi mén qián lù guǎng shù shí bù
尝起宅，开门前路广数十步。
rén huò wèi zhī hé tài guò jùn yuē wú yù shǐ róng cháng jǐ fān qí
人或谓之何太过，濬曰：“吾欲使容长戟幡旗。
zhòng xián xiào zhī jùn yuē chén shèng yǒu yán yàn què ān zhī hóng hú zhī zhì
”众咸笑之，濬曰：“陈胜有言，燕雀安知鸿鹄之志。
zhōu jùn pì hé dōng cóng shì
”州郡辟河东从事。
shǒu lìng yǒu bù lián jié zhě jiē wàng fēng zì yǐn ér qù
守令有不廉洁者，皆望风自引而去。
cì shǐ yān guó xú miǎo yǒu nǚ cái shū zé fu wèi jià
刺史燕国徐邈有女才淑，择夫未嫁。
miǎo nǎi dà huì zuǒ lì lìng nǚ yú nèi guān zhī
邈乃大会佐吏，令女于内观之。
nǚ zhǐ jùn gào mǔ miǎo suì qī zhī
女指濬告母，邈遂妻之。
hòu cān zhēng nán jūn shì yáng hù shēn zhì dài zhī
后参征南军事，羊祜深知待之。
hù xiōng zi jì bái hù jùn wéi rén zhì tài shē chǐ bù jié bù kě zhuān rèn yi yǒu yǐ cái zhī
祜兄子暨白祜：“濬为人志太，奢侈不节，不可专任，宜有以裁之。
hù yuē jùn yǒu dà cái jiāng yù jì qí suǒ yù bì kě yòng yě
”祜曰：“濬有大才，将欲济其所欲，必可用也。
zhuǎn chē qí cóng shì zhōng láng shí zhě wèi hù kě wèi néng jǔ shàn yān
”转车骑从事中郎，识者谓祜可谓能举善焉。
chú ba jùn tài shǒu
除巴郡太守。
jùn biān wú jìng bīng shì kǔ yì shēng nán duō bù yǎng
郡边吴境，兵士苦役，生男多不养。
jùn nǎi yán qí kē tiáo kuān qí yáo kè qí chǎn yù zhě jiē yǔ xiū fù suǒ quán huó zhě shù qiān rén
濬乃严其科条，宽其徭课，其产育者皆与休复，所全活者数千人。
zhuǎn guǎng hàn tài shǒu chuí huì bù zhèng bǎi xìng lài zhī
转广汉太守，垂惠布政，百姓赖之。
jùn yè mèng xuán sān dāo yú wò wū liáng shàng xū yú yòu yì yī dāo jùn jǐng jué yì shén è zhī
濬夜梦悬三刀于卧屋梁上，须臾又益一刀，濬警觉，意甚恶之。
zhǔ bù li yì zài bài hè yuē sān dāo wèi zhōu zì yòu yì yī zhě míng fǔ qí lín yì zhōu hu
主簿李毅再拜贺曰：“三刀为州字，又益一者，明府其临益州乎？
jí zéi zhāng hóng shā yì zhōu cì shǐ huáng fǔ yàn guǒ qiān jùn wèi yì zhōu cì shǐ
”及贼张弘杀益州刺史皇甫晏，果迁濬为益州刺史。
jùn shè fāng lüè xī zhū hóng děng yǐ xūn fēng guān nèi hóu
濬设方略，悉诛弘等，以勋封关内侯。
huái jí shū sú dài yǐ wēi xìn mán yí jiǎo wài duō lái guī jiàng
怀辑殊俗，待以威信，蛮夷徼外，多来归降。
zhēng bài yòu wèi jiāng jūn chú dà sī nóng
征拜右卫将军，除大司农。
chē qí jiāng jūn yáng hù yā zhī jùn yǒu jī lüè nǎi mì biǎo liú jùn yú shì zhòng bài yì zhōu cì shǐ
车骑将军羊祜雅知濬有奇略，乃密表留濬，于是重拜益州刺史。
wǔ dì móu fá wú zhào jùn xiū zhōu jiàn
武帝谋伐吴，诏濬修舟舰。
jùn nǎi zuò dà chuán lián fǎng fāng bǎi èr shí bù shòu èr qiān yú rén
濬乃作大船连舫，方百二十步，受二千余人。
yǐ mù wèi chéng qǐ lóu lǔ kāi sì chū mén qí shàng jiē de chí mǎ lái wǎng
以木为城，起楼橹，开四出门，其上皆得驰马来往。
yòu huà yì shǒu guài shòu yú chuán shǒu yǐ jù jiāng shén
又画鹢首怪兽于船首，以惧江神。
zhōu jí zhī shèng zì gǔ wèi yǒu
舟楫之盛，自古未有。
jùn zào chuán yú shǔ qí mù shì bì jiāng ér xià
濬造船于蜀，其木柿蔽江而下。
wú jiàn píng tài shǒu wú yàn qǔ liú shì yǐ chéng sūn hào yuē jìn bì yǒu gōng wú zhī jì yi zēng jiàn píng bīng
吴建平太守吾彦取流柿以呈孙皓曰：“晋必有攻吴之计，宜增建平兵。
jiàn píng bù xià zhōng bù gǎn dù
建平不下，终不敢渡。
hào bù cóng
”皓不从。
xún yǐ yáo yán bài jùn wèi lóng xiāng jiāng jūn jiān liáng yì zhū jūn shì
寻以谣言拜濬为龙骧将军、监梁益诸军事。
yǔ zài yáng hù chuán
语在《羊祜传》。
shí cháo yì xián jiàn fá wú jùn nǎi shàng shū yuē chén shù cān fǎng wú chǔ tóng yì sūn hào huāng yín xiōng nì jīng yáng xián yú wú bù jiē yuàn
时朝议咸谏伐吴，濬乃上疏曰：“臣数参访吴楚同异，孙皓荒淫凶逆，荆扬贤愚无不嗟怨。
qiě guān shí yùn yi sù zhēng fá
且观时运，宜速征伐。
ruò jīn bù fá tiān biàn nán yù
若今不伐，天变难预。
lìng hào zú sǐ gēng lì xián zhǔ wén wǔ gè dé qí suǒ zé qiáng dí yě
令皓卒死，更立贤主，文武各得其所，则强敌也。
chén zuò chuán qī nián rì yǒu xiǔ bài yòu chén nián yǐ qī shí sǐ wáng wú rì
臣作船七年，日有朽败，又臣年已七十，死亡无日。
sān zhě yī guāi zé nán tú yě chéng yuàn bì xià wú shī shì jī
三者一乖，则难图也，诚愿陛下无失事机。
dì shēn nà yān
”帝深纳焉。
gǔ chōng xún xù chén jiàn yǐ wéi bù kě wéi zhāng huá gù quàn
贾充、荀勖陈谏以为不可，唯张华固劝。
yòu dù yù biǎo qǐng dì nǎi fā zhào fēn mìng zhū fāng jié dù
又杜预表请，帝乃发诏，分命诸方节度。
jùn yú shì tǒng bīng
濬于是统兵。
xiān zài ba jùn zhī suǒ quán yù zhě jiē kān yáo yì gōng jūn qí fù mǔ jiè zhī yuē wáng fǔ jūn shēng ěr ěr bì miǎn zhī wú ài sǐ yě
先在巴郡之所全育者，皆堪徭役供军，其父母戒之曰：“王府君生尔，尔必勉之，无爱死也！
tài kāng yuán nián zhēng yuè jùn fā zì chéng dū lǜ bā dōng jiān jūn guǎng wǔ jiāng jūn táng bīn gōng wú dān yáng kè zhī qín qí dān yáng jiān shèng jì
太康元年正月，濬发自成都，率巴东监军、广武将军唐彬攻吴丹杨，克之，擒其丹杨监盛纪。
wú rén yú jiāng xiǎn qì yào hài zhī chù bìng yǐ tiě suǒ héng jié zhī yòu zuò tiě zhuī zhǎng zhàng yú àn zhì jiāng zhōng yǐ nì jù chuán
吴人于江险碛要害之处，并以铁锁横截之，又作铁锥长丈余，暗置江中，以逆距船。
xiān shì yáng hù huò wú jiàn dié jù zhī qíng zhuàng
先是，羊祜获吴间谍，具知情状。
jùn nǎi zuò dà fá shù shí yì fāng bǎi yú bù fù cǎo wéi rén bèi jiǎ chí zhàng lìng shàn shuǐ zhě yǐ fá xiān xíng fá yù tiě zhuī zhuī zhé zhe fá qù
濬乃作大筏数十，亦方百余步，缚草为人，被甲持杖，令善水者以筏先行，筏遇铁锥，锥辄著筏去。
yòu zuò huǒ jù zhǎng shí yú zhàng dà shù shí wéi guàn yǐ má yóu zài chuán qián yù suǒ rán jù shāo zhī xū yú róng yè duàn jué yú shì chuán wú suǒ ài
又作火炬，长十余丈，大数十围，灌以麻油，在船前，遇锁，然炬烧之，须臾，融液断绝，于是船无所碍。
èr yuè gēng shēn kè wú xī líng huò qí zhèn nán jiāng jūn liú xiàn zhēng nán jiāng jūn chéng jù yí dū tài shǒu yú zhōng
二月庚申，克吴西陵，获其镇南将军留宪、征南将军成据、宜都太守虞忠。
rén xū kè jīng mén yí dào èr chéng huò jiān jūn lù yàn
壬戌，克荆门、夷道二城，获监军陆晏。
yǐ chǒu kè lè xiāng huò shuǐ jūn dū lù jǐng
乙丑，克乐乡，获水军督陆景。
píng xī jiāng jūn shī hóng děng lái jiàng
平西将军施洪等来降。
yǐ hài zhào jìn jùn wèi píng dōng jiāng jūn jiǎ jié dū du yì liáng zhū jūn shì
乙亥，诏进濬为平东将军、假节、都督益梁诸军事。
jùn zì fā shǔ bīng bù xuè rèn gōng wú jiān chéng xià kǒu wǔ chāng wú xiāng zhī kàng
濬自发蜀，兵不血刃，攻无坚城，夏口、武昌，无相支抗。
yú shì shùn liú gǔ zhào jìng zào sān shān
于是顺流鼓棹，径造三山。
hào qiǎn yóu jī jiāng jūn zhāng xiàng lǜ zhōu jūn wàn rén yù jùn xiàng jūn wàng qí ér jiàng
皓遣游击将军张象率舟军万人御濬，象军望旗而降。
hào wén jùn jūn jīng qí qì jiǎ shǔ tiān mǎn jiāng wēi shì shén shèng mò bù pò dǎn
皓闻濬军旌旗器甲，属天满江，威势甚盛，莫不破胆。
yòng guāng lù xuē yíng zhōng shū lìng hú chōng jì sòng jiàng wén yú jùn yuē wú jùn sūn hào kòu tóu sǐ zuì
用光禄薛莹、中书令胡冲计，送降文于濬曰：“吴郡孙皓叩头死罪。
xī hàn shì shī yù jiǔ zhōu fú liè xiān rén yīn shí lüè yǒu jiāng nán suì zǔ shān hé yǔ wèi guāi gé
昔汉室失御，九州幅裂，先人因时略有江南，遂阻山河，与魏乖隔。
dà jìn lóng xīng dé fù sì hǎi àn liè tōu ān wèi yù tiān mìng
大晋龙兴，德覆四海，暗劣偷安，未喻天命。
zhì yú jīn zhě wěi fán liù jūn héng gài lù cì hái lín jiāng zhǔ
至于今者，猥烦六军，衡盖露次，还临江渚。
jǔ guó zhèn huáng jiǎ xī lòu kè gǎn yuán tiān cháo hán hóng guāng dà
举国震惶，假息漏刻，敢缘天朝，含弘光大。
jǐn qiǎn sī shǔ tài cháng zhāng kuí děng fèng suǒ pèi xǐ shòu wěi zhì qǐng mìng
谨遣私署太常张夔等奉所佩玺绶，委质请命。
rén yín jùn rù yú shí tou
”壬寅，濬入于石头。
hào nǎi bèi wáng guó zhī lǐ sù chē bái mǎ ròu tǎn miàn fù xián bì qiān yáng dài fū shuāi fú shì yú chèn lǜ qí wěi tài zǐ jǐn jǐn dì lǔ wáng qián děng èr shí yī rén zào yú lěi mén
皓乃备亡国之礼，素车白马，肉袒面缚，衔璧牵羊，大夫衰服，士舆榇，率其伪太子瑾、瑾弟鲁王虔等二十一人，造于垒门。
jùn gōng jiě qí fù shòu bì fén chèn sòng yú jīng shī
濬躬解其缚，受璧焚榇，送于京师。
shōu qí tú jí fēng qí fǔ kù jūn wú sī yān
收其图籍，封其府库，军无私焉。
dì qiǎn shǐ zhě kào jùn jūn
帝遣使者犒濬军。
chū zhào shū shǐ jùn xià jiàn píng shòu dù yù jié dù zhì mò líng shòu wáng hún jié dù
初，诏书使濬下建平，受杜预节度，至秣陵，受王浑节度。
yù zhì jiāng líng wèi zhū jiàng shuài yuē ruò jùn de xià jiàn píng zé shùn liú cháng qū wēi míng yǐ zhe bù yí lìng shòu zhì yú wǒ
预至江陵，谓诸将帅曰：“若濬得下建平，则顺流长驱，威名已著，不宜令受制于我。
ruò bù néng kè zé wú yuán de shī jié dù
若不能克，则无缘得施节度。
jùn zhì xī líng yù yǔ zhī shū yuē zú xià jì cuī qí xi fān biàn dāng jìng qǔ mò líng tǎo lěi shì zhī bū kòu shì wú rén yú tú tàn
”濬至西陵，预与之书曰：‘足下既摧其西籓，便当径取秣陵，讨累世之逋寇，释吴人于涂炭。
zì jiāng rù huái yú yú sì biàn sù hé ér shàng zhèn lǚ hái dōu yì kuàng shì yī shì yě
自江入淮，逾于泗汴，溯河而上，振旅还都，亦旷世一事也。
jùn dà yuè biǎo chéng yù shū
”濬大悦，表呈预书。
jí jùn jiāng zhì mò líng wáng hún qiǎn xìn yào lìng zàn guò lùn shì jùn jǔ fān zhí zhǐ bào yuē fēng lì bù dé pō yě
及濬将至秣陵，王浑遣信要令暂过论事，濬举帆直指，报曰：“风利，不得泊也。
wáng hún jiǔ pò hào zhōng jūn zhǎn zhāng tì děng dùn bīng bù gǎn jìn
”王浑久破皓中军，斩张悌等，顿兵不敢进。
ér jùn chéng shèng nà xiáng hún chǐ ér qiě fèn nǎi biǎo jùn wéi zhào bù shòu jié dù wū zuì zhuàng zhī
而濬乘胜纳降，浑耻而且忿，乃表濬违诏不受节度，诬罪状之。
yǒu sī suì àn jùn jiàn chē zhēng dì fú xǔ zhào ràng jùn yuē fá guó shì zhòng yi lìng yǒu yī
有司遂按濬槛车征，帝弗许，诏让濬曰：“伐国事重，宜令有一。
qián zhào shǐ jiāng jūn shòu ān chē jiāng jūn hún jié dù hún sī móu shēn zhòng àn jiǎ yǐ dài jiāng jūn
前诏使将军受安车将军浑节度，浑思谋深重，案甲以待将军。
yún hé jìng qián bù cóng hún mìng wéi zhì mèi lì shén shī dà yì
云何径前，不从浑命，违制昧利，甚失大义。
jiāng jūn gōng xūn jiǎn zài zhèn xīn dāng lǜ yóu zhào shū chóng chéng wáng fǎ ér yú shì zhōng shì gōng sì yì zhèn jiāng hé yǐ lìng tiān xià
将军功勋，简在朕心，当率由诏书，崇成王法，而于事终恃功肆意，朕将何以令天下？
jùn shàng shū zì lǐ yuē
”濬上书自理曰：
chén qián bèi gēng xū zhào shū yuē jūn rén chéng shèng měng qì pén zhuàng biàn dāng shùn liú cháng wù zhí zào mò líng
臣前被庚戌诏书曰：“军人乘胜，猛气盆壮，便当顺流长骛，直造秣陵。
chén bèi zhào zhī rì jí biàn dōng xià
”臣被诏之日，即便东下。
yòu qián bèi zhào shū yún tài wèi gǔ chōng zǒng tǒng zhū fāng zì zhèn dōng dà jiàng jūn zhòu jí hún jùn bīn děng jiē shòu chōng jié dù wú lìng chén bié shòu hún jié dù zhī wén
又前被诏书云“太尉贾充总统诸方，自镇东大将军伷及浑、濬、彬等皆受充节度”，无令臣别受浑节度之文。
chén zì lián ba qiū suǒ xiàng fēng mǐ zhī sūn hào qióng dí shì wú suǒ zhì
臣自连巴丘，所向风靡，知孙皓穷踧，势无所至。
shí sì rì zhì niú zhǔ qù mò líng èr bǎi lǐ sù shè bù fèn wèi gōng qǔ jié dù
十四日至牛渚，去秣陵二百里，宿设部分，为攻取节度。
qián zhì sān shān jiàn hún jūn zài běi àn qiǎn shū yǔ chén kě zàn lái guò gòng yǒu suǒ yì yì bù yǔ chén dāng shòu jié dù zhī yì
前进到三山，看到王浑的军队在北岸，他送书信给我，说我可以到他那裹短暂停留，有事共同商议，也没说我该受他节制调度的话。
chén shuǐ jūn fēng fā chéng shì zào zéi chéng jiā sù shè bù fèn xíng yǒu cì dì wú yuán de yú cháng liú zhī zhōng huí chuán guò hún lìng shǒu wěi duàn jué
臣水军风发，乘势造贼城，加宿设部分行有次第，无缘得于长流之中回船过浑，令首尾断绝。
xū yú zhī jiān hào qiǎn shǐ guī mìng
须臾之间，皓遣使归命。
chén jí bào hún shū bìng xiě hào jiān jù yǐ shì hún shǐ sù lái dāng yú shí tou xiāng dài
臣即报浑书，并写皓笺，具以示浑，使速来，当于石头相待。
jūn yǐ rì zhōng zhì mò líng mù nǎi bèi hún suǒ xià dāng shòu jié dù zhī fú yù lìng chén míng shí liù rì xī jiāng suǒ lǐng hái wéi shí tou bèi hào yuè yì
军以日中至秣陵，暮乃被浑所下当受节度之符，欲令臣明十六日悉将所领，还围石头，备皓越逸。
yòu suǒ shǔ bīng jí zhèn nán zhū jūn rén míng dìng jiàn
又索蜀兵及镇南诸军人名定见。
chén yǐ wéi hào yǐ lái shǒu dū tíng wú yuán gòng hé kōng wéi
臣以为皓已来首都亭，无缘共合空围。
yòu bīng rén dìng jiàn bù kě cāng cù jiē fēi dāng jīn zhī jí bù kě chéng yòng
又兵人定见，不可仓卒，皆非当今之急，不可承用。
zhōng zhào wèi chén hū qì míng zhì zhuān shàn zì yóu
中诏谓臣忽弃明制，专擅自由。
fú dú yán zhào jīng bù sǒng xin lì bù zhī qū mìng dāng suǒ tóu cuò
伏读严诏，惊怖悚忄栗，不知躯命当所投厝。
qǐ wéi lǎo chén dú huái zhàn zhuó sān jūn shàng xià xián jǐn sàng qì
岂惟老臣独怀战灼，三军上下咸尽丧气。
chén shòu guó ēn rèn zhòng shì dà cháng kǒng tuō fù bù xiào gū fù shèng cháo gù tóu shēn sǐ dì zhuǎn zhàn wàn lǐ bèi méng kuān shù zhī ēn de cóng lín lǚ zhī yi
臣受国恩，任重事大，常恐托付不效，孤负圣朝，故投身死地，转战万里，被蒙宽恕之恩，得从临履之宜。
shì yǐ píng lài wēi líng xìng ér néng jì jiē shì bì xià shén cè miào suàn
是以凭赖威灵，幸而能济，皆是陛下神策庙算。
chén chéng zhǐ shòu xiào yīng quǎn zhī yòng ěr yǒu hé xūn láo ér shì gōng sì yì níng gǎn mèi lì ér wéi shèng zhào
臣承指授，效鹰犬之用耳，有何勋劳而恃功肆意，宁敢昧利而违圣诏。
chén yǐ shí wǔ rì zhì mò líng ér zhào shū yǐ shí liù rì qǐ luò yáng qí jiān xuán kuò bù xiāng fù jiē zé chén zhī zuì zé yi méng chá shù
臣以十五日至秣陵，而诏书以十六日起洛阳，其间悬阔，不相赴接，则臣之罪责宜蒙察恕。
jiǎ lìng sūn hào yóu yǒu táng láng jǔ fǔ zhī shì ér chén qīng jūn dān rù yǒu suǒ kuī sàng zuì zhī kě yě
假令孙皓犹有螳螂举斧之势，而臣轻军单入，有所亏丧，罪之可也。
chén suǒ tǒng bā wàn yú rén chéng shèng xí juǎn
臣所统八万余人，乘胜席卷。
hào yǐ zhòng pàn qīn lí wú fù yǔ yì pǐ fū dú lì bù néng bì qí qī zǐ què shǔ tān shēng gǒu qǐ yī huó ěr
皓以众叛亲离，无复羽翼，匹夫独立，不能庇其妻子，雀鼠贪生，苟乞一活耳。
ér jiāng běi zhū jūn bù zhī qí xū shí bù zǎo fù qǔ zì wèi xiǎo wù
而江北诸军不知其虚实，不早缚取，自为小误。
chén zhì biàn de gèng jiàn yuàn huì bìng yún shǒu zéi bǎi rì ér lìng tā rén de zhī yán yǔ zǔn tà bù kě tīng wén
臣至便得，更见怨恚，并云守贼百日，而令他人得之，言语噂沓，不可听闻。
àn chūn qiū zhī yì dài fū chū jiāng yóu yǒu zhuān zhé
案《春秋》之义，大夫出疆，由有专辄。
chén suī yú chǔn yǐ wéi shì jūn zhī dào wéi dāng jié jié jìn zhōng fèn bù gù shēn liàng lì shòu rèn lín shì zhì yí gǒu lì shè jì sǐ shēng yǐ zhī
臣虽愚蠢，以为事君之道，唯当竭节尽忠，奋不顾身，量力受任，临事制宜，苟利社稷，死生以之。
ruò qí gù hù xián yí yǐ bì jiù zé cǐ shì rén chén bù zhōng zhī lì shí fēi míng zhǔ shè jì zhī fú yě
若其顾护嫌疑，以避咎责，此是人臣不忠之利，实非明主社稷之福也。
chén bù zì liào wàng qí bǐ liè pī bù dān xīn shū xiě gān nǎo yù jié gǔ gōng zhī lì jiā zhī yǐ zhōng zhēn zhù bì sǎo chú xiōng nì qīng yī yǔ zhòu yuàn lìng shèng shì yǔ táng yú bǐ lóng
臣不自料，忘其鄙劣，披布丹心，输写肝脑，欲竭股肱之力，加之以忠贞，庶必扫除凶逆，清一宇宙，愿令圣世与唐虞比隆。
bì xià cū chá chén zhī yú kuǎn ér shi qí yù zì xiào zhī chéng shì yǐ shòu chén yǐ fāng mù zhī rèn wěi chén yǐ zhēng tǎo zhī shì
陛下粗察臣之愚款，而识其欲自效之诚，是以授臣以方牧之任，委臣以征讨之事。
suī yàn zhǔ zhī xìn yuè yì hàn zǔ zhī rèn xiāo hé wú yǐ jiā yān
虽燕主之信乐毅，汉祖之任萧何，无以加焉。
shòu ēn shēn zhòng sǐ qiě bù bào ér yǐ wán shū jǔ cuò shī yí
受恩深重，死且不报，而以顽疏，举错失宜。
bì xià hóng ēn cái jiā qiē ràng huáng bù zhēng yíng wú dì zì cuò yuàn bì xià míng chén chì xīn ér yǐ
陛下弘恩，财加切让，惶怖怔营，无地自厝，愿陛下明臣赤心而已。
hún yòu téng zhōu jùn shū yún jùn jūn de wú bǎo wù
浑又腾周浚书，云濬军得吴宝物。
jùn fù biǎo yuē
濬复表曰：
bèi rén xū zhào shū xià ān dōng jiāng suǒ shàng yáng zhōu cì shǐ zhōu jùn shū wèi chén zhū jūn de sūn hào bǎo wù yòu wèi yá mén jiāng li gāo fàng huǒ shāo hào wěi gōng
被壬戌诏书，下安东将所上扬州刺史周浚书，谓臣诸军得孙皓宝物，又谓牙门将李高放火烧皓伪宫。
zhé gōng wén shàng shàng shū jù liè běn mò
辄公文上尚书，具列本末。
yòu wén hún àn xiàn shàng chén
又闻浑案陷上臣。
chén shòu xìng yú zhōng xíng shì jǔ dòng xìn xīn ér qián qī yú bù fù shén míng ér yǐ
臣受性愚忠，行事举动，信心而前，期于不负神明而已。
mò líng zhī shì jiē rú qián suǒ biǎo ér è zhí chǒu zhèng shí fán yǒu tú yù gòu nán jī chéng cǐ bèi jǐn gōng yú shèng shì fǎn bái wèi hēi
秣陵之事，皆如前所表，而恶直丑正，实繁有徒，欲构南箕，成此贝锦，公于圣世，反白为黑。
fu nìng xié hài guó zì gǔ ér rán
夫佞邪害国，自古而然。
gù wú jí pò chu zǎi pǐ miè wú jí zhì shí xiǎn qīng luàn hàn cháo jiē zài zài diǎn jí wèi shì suǒ jiè
故无极破楚，宰嚭灭吴，及至石显，倾乱汉朝，皆载在典籍，为世所戒。
xī yuè yì fá qí xià chéng qī shí ér zú bèi chán jiān tuō shēn chū bēn
昔乐毅伐齐，下城七十，而卒被谗间，脱身出奔。
lè yáng jì fǎn bàng shū yíng qiè
乐羊既反，谤书盈箧。
kuàng chén wán shū néng miǎn chán tè zhī kǒu
况臣顽疏，能免谗慝之口！
rán suǒ wàng quán qí shǒu lǐng zhě shí lài bì xià shèng zhé qīn míng shǐ jìn rùn zhī zèn bù dé xíng yān
然所望全其首领者，实赖陛下圣哲钦明，使浸润之谮不得行焉。
rán chén gū gēn dú lì cháo wú dǎng yuán jiǔ qì xiá wài rén dào duàn jué ér jié hèn qiáng zōng qǔ yuàn háo zú
然臣孤根独立，朝无党援，久弃遐外，人道断绝，而结恨强宗，取怨豪族。
yǐ léi luǎn zhī shēn chù léi tíng zhī chōng
以累卵之身，处雷霆之冲；
jiǎn lì zhī zhì dāng chái láng zhī lù qí jiàn tūn shì qǐ kàng chún chǐ
茧栗之质，当豺狼之路，其见吞噬，岂抗唇齿！
fu fàn shàng gàn zhǔ qí zuì kě jiù guāi wǔ guì chén zé huò zài bù cè
夫犯上干主，其罪可救，乖忤贵臣，则祸在不测。
gù zhū yún shé kǎn yīng nì lín zhī nù qìng jì jiù zhī chéng dì bù wèn
故朱云折槛， 婴逆鳞之怒，庆忌救之，成帝不问。
wàng zhī zhōu kān wéi wǔ shí xiǎn suī hé cháo jiē tàn ér sǐ bù xuán zhǒng
望之、周堪违忤石显，虽阖朝嗟叹，而死不旋踵。
cǐ chén zhī suǒ dà bù yě
此臣之所大怖也。
jīn hún zhī zhī dǎng yīn zú nèi wài jiē gēn jù pán bìng chǔ shì wèi
今浑之支党姻族内外，皆根据磐ＬＦ，并处世位。
wén qiǎn rén zài luò zhōng zhuān gòng jiāo gòu dào yán kǒng gān yí huò guān tīng
闻遣人在洛中，专共交构，盗言孔甘，疑惑观听。
fu zēng shēn zhī bù shā rén yì yǐ míng yǐ rán sān rén chuán zhī qí mǔ tóu zhù
夫曾参之不杀人，亦以明矣，然三人传之，其母投杼。
jīn chén zhī xìn xíng wèi ruò zēng shēn zhī zhe
今臣之信行，未若曾参之著；
ér chán gòu fèi téng fēi tú sān fū zhī duì wài nèi shàn zhù wèi èr wǔ zhī yīng
而谗构沸腾，非徒三夫之对，外内扇助，为二五之应。
fu měng shòu dāng tú qí lín kǒng jù kuàng chén cuì ruò gǎn bù sǒng xin lì
夫猛兽当途，麒麟恐惧，况臣脆弱，敢不悚忄栗。
wěi wú jūn chén jīn jiē shēng zài biàn kě yàn wèn yǐ míng xū shí
伪吴君臣，今皆生在，便可验问，以明虚实。
qián wěi zhōng láng jiàng kǒng shū shuō qù èr yuè wǔ chāng shī shǒu shuǐ jūn xíng zhì
前伪中郎将孔摅说，去二月武昌失守，水军行至。
hào àn xíng shí tou hái zuǒ yòu rén jiē tiào dāo dà hū yún yào dāng wèi bì xià yī sǐ zhàn jué zhī
皓案行石头还，左右人皆跳刀大呼云：“要当为陛下一死战决之。
hào yì dà xǐ wèi bì néng rán biàn jǐn chū jīn bǎo yǐ cì yǔ zhī
”皓意大喜，谓必能然，便尽出金宝，以赐与之。
xiǎo rén wú zhuàng dé biàn chí zǒu hào jù nǎi tú jiàng shǒu
小人无状，得便持走，皓惧，乃图降首。
jiàng shǐ shì qù zuǒ yòu jié duó cái wù lüè qǔ qī qiè fàng huǒ shāo gōng
孙派出的使者刚离开，他手下的人就开始抢夺财物，掠夺孙的妻妾，放火烧了宫殿。
hào táo shēn cuàn shǒu kǒng bù tuō sǐ chén zhì qiǎn cān jūn zhǔ zhě jiù duàn qí huǒ ěr
皓逃身窜首，恐不脱死，臣至，遣参军主者救断其火耳。
zhōu jùn yǐ shí liù rì qián rù hào gōng chén shí qiǎn jì shì lì wǎng shì shū jí jùn shǐ shōu fù
周浚以十六日前入皓宫，臣时遣记室吏往视书籍，浚使收缚。
ruò yǒu yí bǎo zé jùn qián de bù yīng yí zōng hòu rén yù qiú gǒu miǎn yě
若有遗宝，则浚前得，不应移踪后人，欲求苟免也。
chén qián zài sān shān de jùn shū yún hào sàn bǎo huò yǐ cì jiàng shì fǔ kù lüè xū
臣前在三山得浚书云：“皓散宝货以赐将士，府库略虚。
ér jīn fù yán jīn yín qiè sì dòng yǒu wàn jì yí chén jūn de zhī
”而今复言“金银箧笥，动有万计”，疑臣军得之。
yán yǔ fǎn fù wú fù běn mò
言语反复，无复本末。
chén fù yǔ jūn sī zhāng mù rǔ nán xiāng féng dǎn děng gòng rù guān hào gōng nǎi wú xí kě zuò
臣复与军司张牧、汝南相冯𬘘等共入观皓宫，乃无席可坐。
hòu rì yòu yǔ mù děng gòng shì hào zhōu chuán hún yòu xiān chén yī rì shàng qí chuán chuán shàng zhī wù jiē hún suǒ zhī jiàn
后日又与牧等共视皓舟船，浑又先臣一日上其船，船上之物，皆浑所知见。
chén zhī àn xíng jiē chū qí hòu ruò yǒu bǎo huò hún yīng de zhī
臣之案行，皆出其后，若有宝货，浑应得之。
yòu chén jiāng jūn sù yán bīng rén bù dé wàng lí bù zhèn jiān
又臣将军素严，兵人不得妄离部阵间。
zài mò líng zhū jūn
在秣陵诸军。
fán èr shí wàn zhòng
凡二十万众。
chén jūn xiān zhì wèi tǔ dì zhī zhǔ
臣军先至，为土地之主。
bǎi xìng zhī xīn jiē guī yǎng chén chén qiē chì suǒ lǐng qiū háo bù fàn
百姓之心，皆归仰臣，臣切敕所领，秋毫不犯。
zhū yǒu shì yì jiē yǒu wu rèn zhèng zuǒ míng cóng quàn qì yǒu wéi fàn zhě fán zhǎn shí sān rén jiē wú rén suǒ zhī yě
诸有市易，皆有伍任证左，明从券契，有违犯者，凡斩十三人，皆吴人所知也。
yú jūn zòng héng zhà chēng chén jūn ér chén jūn lèi jiē shǔ rén xìng yǐ cǐ zì bié ěr qǐ dú jùn zhī jiàng shì jiē shì yí qí ér chén zhū jūn xī jù dào zhí yé
余军纵横，诈称臣军，而臣军类皆蜀人，幸以此自别耳，岂独浚之将士皆是夷齐，而臣诸军悉聚盗跖耶！
shí yǒu bā bǎi yú rén yuán shí tóu chéng jié qǔ bù bó
时有八百余人，缘石头城劫取布帛。
chén yá mén jiāng jūn mǎ qián jí shōu de èr shí yú rén bìng shū qí dū jiāng xìng míng yí yǐ fù jùn shǐ de zì kē jié ér jì wú fǎn bào yí jiē zòng qiǎn jué qí duān xù yě
臣牙门将军马潜即收得二十余人，并疏其督将姓名，移以付浚，使得自科结，而寂无反报，疑皆纵遣，绝其端绪也。
yòu wén wú rén yán qián zhāng tì zhàn shí suǒ shā cái yǒu èr qiān rén ér hún jùn lù bù yán yǐ wàn jì
又闻吴人言，前张悌战时，所杀财有二千人，而浑、浚露布言以万计。
yǐ wú gāng zi wéi zhǔ bù ér qiǎn gāng zhì luò yù lìng gāng zēng zhǎn jí zhī shù
以吴刚子为主簿，而遣刚至洛，欲令刚增斩级之数。
kě jù wèn sūn hào jí qí zhū chén zé zhī qí dìng shěn
可具问孙皓及其诸臣，则知其定审。
ruò xìn rú suǒ wén jùn děng xū zhà shàng qī bì xià qǐ xī yú chén
若信如所闻，浚等虚诈，尚欺陛下，岂惜于臣！
yún chén tún jù shǔ rén bù shí sòng hào yù yǒu fǎn zhuàng
云臣屯聚蜀人，不时送皓，欲有反状。
yòu kǒng dòng wú rén yán chén jiē dāng zhū shā qǔ qí qī zǐ jì qí zuò luàn de chěng sī fèn
又恐动吴人，言臣皆当诛杀，取其妻子，冀其作乱，得骋私忿。
móu fǎn dà nì shàng yǐ jiàn jiā qí yú bàng tà gù qí yi ěr
谋反大逆，尚以见加，其余谤沓，故其宜耳。
hún àn chén píng qìng xiǎo qì méng guó hòu ēn pín fán zhuó xù suì guò qí rèn
浑案臣“瓶磬小器，蒙国厚恩，频繁擢叙，遂过其任”。
hún cǐ yán zuì xìn nèi xǐng cán jù
浑此言最信，内省惭惧。
jīn nián píng wú chéng wèi dà qìng yú chén zhī shēn gèng shòu jiù lèi
今年平吴，诚为大庆，于臣之身，更受咎累。
jì wú mèng cè cè mǎ zhī hǎo ér lìng jì jì zhī cháo yǒu chán xié zhī rén kuī mù mù zhī fēng sǔn huáng dài zhī měi
既无孟侧策马之好，而令济济之朝有谗邪之人，亏穆穆之风，损皇代之美。
yóu chén wán shū shǐ zhì yú cǐ bài biǎo liú hàn yán bù shí cì
由臣顽疏，使致于此，拜表流汗，言不识次。
jùn zhì jīng dū yǒu sī zòu jùn biǎo jì bù liè qián hòu suǒ bèi qī zhào yuè rì yòu shè hòu wéi zhào bù shòu hún jié dù dà bù jìng fù tíng wèi kē zuì
濬至京都，有司奏，濬表既不列前后所被七诏月日，又赦后违诏不受浑节度，大不敬，付廷尉科罪。
zhào yuē jùn qián shòu zhào jìng zào mò líng hòu nǎi xià shòu hún jié dù
诏曰：“濬前受诏径造秣陵，后乃下受浑节度。
zhào shū jī liú suǒ xià bù zhì biàn lìng yǔ bù shòu zhào tóng zé wèi wèi jīng tōng
诏书稽留，所下不至，便令与不受诏同责，未为经通。
jùn bù jí biǎo shàng bèi hún xuān zhào cǐ kě zé yě
濬不即表上被浑宣诏，此可责也。
jùn yǒu zhēng fá zhī láo bù zú yǐ yī shěng yǎn zhī
濬有征伐之劳，不足以一眚掩之。
yǒu sī yòu zòu jùn shè hòu shāo zéi chuán bǎi sān shí wǔ sōu zhé chì fù tíng wèi jìn tuī
”有司又奏，濬赦后烧贼船百三十五艘，辄敕付廷尉禁推。
zhào yuē wù tuī
诏曰“勿推”。
bài jùn fǔ guó dà jiàng jūn lǐng bù bīng xiào wèi
拜濬辅国大将军，领步兵校尉。
jiù xiào wéi wǔ zhì cǐ yíng zì jùn shǐ yě
旧校唯五，置此营自濬始也。
yǒu sī yòu zòu fǔ guó yī bǐ wèi wèi dá guān bù zhì sī mǎ bù gěi guān qí
有司又奏，辅国依比，未为达官，不置司马，不给官骑。
zhào yī zhēng zhèn gěi wǔ bǎi dà chē zēng bīng wǔ bǎi rén wéi fǔ guó yíng gěi qīn qí bǎi rén guān qí shí rén zhì sī mǎ
诏依征镇给五百大车，增兵五百人为辅国营，给亲骑百人、官骑十人，置司马。
fēng wèi xiāng yáng xiàn hòu yì wàn hù
封为襄阳县侯，邑万户。
fēng zǐ yí yáng xiāng tíng hóu yì qiān wǔ bǎi hù cì juàn wàn pǐ yòu cì yī yī xí qián sān shí wàn jí shí wù
封子彝杨乡亭侯，邑千五百户，赐绢万匹，又赐衣一袭、钱三十万及食物。
jùn zì yǐ gōng dà ér wèi hún fù zǐ jí háo qiáng suǒ yì lǚ wèi yǒu sī suǒ zòu měi jìn jiàn chén qí gōng fá zhī láo jí jiàn wang zhī zhuàng huò bù shèng fèn fèn jìng chū bù cí
濬自以功大，而为浑父子及豪强所抑，屡为有司所奏，每进见，陈其攻伐之劳，及见枉之状，或不胜忿愤，径出不辞。
dì měi róng shù zhī
帝每容恕之。
yì zhōu hù jūn fàn tōng jùn zhī wài qīn yě
益州护军范通，濬之外亲也。
wèi jùn yuē qīng gōng zé měi yǐ rán hèn suǒ yǐ jū měi zhě wèi jìn shàn yě
谓濬曰：“卿功则美矣，然恨所以居美者，未尽善也。
jùn yuē hé wèi yě
”濬曰：“何谓也？
tōng yuē qīng xuán pèi zhī rì jiǎo jīn sī dì kǒu bù yán píng wú zhī shì
”通曰：“卿旋旆之日，角巾私第，口不言平吴之事。
ruò yǒu wèn zhě zhé yuē shèng zhǔ zhī dé qún shuài zhī lì lǎo fū hé lì zhī yǒu yān
若有问者，辄曰：‘圣主之德，群帅之力，老夫何力之有焉！
rú sī yán lǎo zhī bù fá gōng suì zhī yā duì jiāng hé yǐ guò zhī
’如斯，颜老之不伐，龚遂之雅对，将何以过之。
lìn shēng suǒ yǐ qū lián pō wáng hún néng wú kuì hu
蔺生所以屈廉颇，王浑能无愧乎！
jùn yuē wú shǐ jù shān ài zhī shì wèi huò jí bù dé wú yán yì bù néng qiǎn zhū xiōng zhōng shì wú piān yě
”濬曰：“吾始惧邓艾之事，畏祸及，不得无言，亦不能遣诸胸中，是吾偏也。
shí rén xián yǐ jùn gōng zhòng bào qīng bó shì qín xiù tài zǐ xǐ mǎ mèng kāng qián wēn lìng li mì děng bìng biǎo sòng jùn zhī qū
”时人咸以濬功重报轻，博士秦秀、太子洗马孟康、前温令李密等并表讼濬之屈。
dì nǎi qiān jùn zhèn jūn dà jiàng jūn jiā sàn qí cháng shì lǐng hòu jūn jiāng jūn
帝乃迁濬镇军大将军，加散骑常侍，领后军将军。
wáng hún yì jùn jùn yán shè bèi wèi rán hòu jiàn zhī qí xiāng cāi fáng rú cǐ
王浑诣濬，濬严设备卫，然后见之，其相猜防如此。
jùn píng wú zhī hòu yǐ xūn gāo wèi zhòng bù fù sù yè zì jū nǎi yù shí jǐn fú zòng shē chǐ yǐ zì yì
濬平吴之后，以勋高位重，不复素业自居，乃玉食锦服，纵奢侈以自逸。
qí yǒu bì yǐn duō shì shǔ rén shì bù yí gù jiù yě
其有辟引，多是蜀人，示不遗故旧也。
hòu yòu zhuǎn jùn fǔ jūn dà jiàng jūn kāi fǔ yí tóng sān sī jiā tè jìn sàn qí cháng shì hòu jūn jiāng jūn rú gù
后又转濬抚军大将军、开府仪同三司，加特进，散骑常侍、后军将军如故。
tài kāng liù nián zú shí nián bā shí shì yuē wǔ
太康六年卒，时年八十，谥曰武。
zàng bǎi gǔ shān dà yíng yíng yù zàng yuán zhōu sì shí wǔ lǐ miàn bié kāi yī mén sōng bǎi mào shèng
葬柏谷山，大营茔域，葬垣周四十五里，面别开一门，松柏茂盛。
zi ju sì
子矩嗣。
ju dì chàng sàn qí láng
矩弟畅，散骑郎。
chàng zi cuì tài kāng shí nián wǔ dì zhào cuì shàng yǐng chuān gōng zhǔ shì zhì wèi jùn tài shǒu
畅子粹，太康十年，武帝诏粹尚颍川公主，仕至魏郡太守。
jùn yǒu èr sūn guò jiāng bú jiàn chǐ lù
王浚有两个孙子，过江南迁后没有被录用。
ān xī jiāng jūn héng wēn zhèn jiāng líng biǎo yán zhī yuē chén wén chóng dé shǎng gōng wéi zhèng zhī suǒ xiān
安西将军恒温镇江陵，表言之曰：“臣闻崇德赏功，为政之所先；
xīng miè jì jué bǎi wáng zhī suǒ wu
兴灭继绝，百王之所务。
gù dé cān shí yōng zé yì shì chéng sì
故德参时雍，则奕世承祀；
gōng liè yī dài zé yǒng xī zuò yìn
功烈一代，则永锡祚胤。
àn gù fǔ jūn wáng jùn lì zhí nèi wài rèn jiān wén wǔ liào dí zhì shèng míng yǒng dú duàn yì cún shè jì zhī lì bù gù zhuān zhé zhī zuì
案故抚军王濬历职内外，任兼文武，料敌制胜，明勇独断，义存社稷之利，不顾专辄之罪。
hé gē zhǎng wù xí juǎn wàn lǐ jiàn hào zhī wú miàn fù xiàng wèi jīn huáng zé bèi yú jiǔ zhōu xuán fēng qià yú qū wài xiāng yáng zhī fēng fèi ér mò xù
荷戈长鹜，席卷万里，僭号之吴，面缚象魏，今皇泽被于九州，玄风洽于区外，襄阳之封，废而莫续；
ēn chǒng zhī hào zhuì yú jìn sì
恩宠之号，坠于近嗣。
xiá ěr suān huái chén qiè dào zhī
遐迩酸怀，臣窃悼之。
jùn jīn yǒu èr sūn nián chū liù shí shì rú xuán qìng hú kǒu jiāng bīn sì jié zhēng cháng cài gēng bù gěi
濬今有二孙，年出六十，室如悬磬，糊口江滨，四节蒸尝，菜羹不给。
xī hàn gāo dìng yè qiú yuè yì zhī sì
昔汉高定业，求乐毅之嗣；
shì zǔ jīng xián jiàn gé liàng zhī yìn
世祖旌贤，建葛亮之胤。
fu xiào zhōng yì dài lì gōng yì guó shàng tōng tiān xià zhī shàn shǐ bù mǐn qì kuàng jùn jiàn yuán xūn yú dāng nián zhe xǐ qìng yú shēn hòu líng jī tuō gēn yú nán chuí huáng zuò zhōng xīng yú jiāng zuǒ jiù wù kè zhāng shén qì zhòng yào qǐ bù yóu yī rén zhī gōng lì yě zāi
夫效忠异代，立功异国，尚通天下之善，使不泯弃，况濬建元勋于当年，著喜庆于身后，灵基托根于南垂，皇祚中兴于江左，旧物克彰，神器重耀，岂不由伊人之功力也哉！
chéng yi jiā ēn shǎo chuí jīn mǐn zhuī lù jiù xūn zuǎn xī máo tǔ
诚宜加恩，少垂矜悯，追录旧勋，纂锡茅土。
zé shèng cháo zhī ēn xuān chàng yú shàng zhōng chén zhī zhì bù zhuì yú de yǐ
则圣朝之恩，宣畅于上，忠臣之志，不坠于地矣。
zú bú jiàn shěng
”卒不见省。
táng bīn zì rú zōng lǔ guó zōu rén yě
唐彬，字儒宗，鲁国邹人也。
fù tái tài shān tài shǒu
父台，太山太守。
bīn yǒu jīng guó dà dù ér bù jū xíng jiǎn
彬有经国大度，而不拘行检。
shǎo biàn gōng mǎ hǎo yóu liè shēn cháng bā chǐ zǒu jí bēn lù qiáng lì jiān rén
少便弓马，好游猎，身长八尺，走及奔鹿，强力兼人。
wǎn nǎi dūn yuè jīng shǐ yóu míng yì jīng suí shī shòu yè huán jiā jiào shòu héng shù bǎi rén
晚乃敦悦经史，尤明《易经》，随师受业，还家教授，恒数百人。
chū wèi jùn mén xià yuàn zhuǎn zhǔ bù
初为郡门下掾，转主簿。
cì shǐ wáng chén jí zhū cān zuǒ shèng lùn jù wú zhī cè yǐ wèn jiǔ jùn lì
刺史王沈集诸参佐，盛论距吴之策，以问九郡吏。
bīn yǔ qiáo jùn zhǔ zhāng yùn jù chén wú yǒu kě jiān zhī shì chén shàn qí duì
彬与谯郡主张恽俱陈吴有可兼之势，沈善其对。
yòu shǐ bīn nán yán wú wèi kě fá zhě ér cí lǐ jiē qū
又使彬难言吴未可伐者，而辞理皆屈。
hái qiān gōng cáo jǔ xiào lián zhōu pì zhǔ bù lèi qiān bié jià
还迁功曹，举孝廉，州辟主簿，累迁别驾。
bīn zhōng sù gōng liàng jìn guī kuāng jiù bù xiǎn jiàn yǐ zì zhāng yòu fèng shǐ yì xiāng fǔ jì shì yú shí liáo zuǒ jiē dāng shì yīng yàn jiàn bīn mò bù qīn yuè chēng zhī yú wén dì jiàn wèi yuàn shǔ
彬忠肃公亮，尽规匡救，不显谏以自彰，又奉使诣相府计事，于时僚佐皆当世英彦，见彬莫不钦悦，称之于文帝，荐为掾属。
dì yǐ wèn qí cān jūn kǒng hào hào jì qí néng liáng jiǔ bù dá
帝以问其参军孔颢，颢忌其能，良久不答。
chén qiān zài zuò liǎn bǎn ér chēng yuē bīn zhī wéi rén shèng qiān shén yuǎn
陈骞在坐，敛板而称曰：“彬之为人，胜骞甚远。
dì xiào yuē dàn néng rú qīng gù wèi yì de hé lùn yú shèng
”帝笑曰：“但能如卿，固未易得，何论于胜。
yīn pì bīn wèi kǎi cáo shǔ
”因辟彬为铠曹属。
dì wèn yuē qīng hé yǐ zhì pì
帝问曰：“卿何以致辟？
duì yuē xiū yè lòu xiàng guān gǔ rén zhī yí jì yán mǎn tiān xià wú kǒu guò xíng mǎn tiān xià wú yuàn è
”对曰：“修业陋巷，观古人之遗迹，言满天下无口过，行满天下无怨恶。
dì gù sì zuò yuē míng bù xū xíng
”帝顾四坐曰：“名不虚行。
tā rì wèi kǒng hào yuē jìn jiàn táng bīn qīng shòu bì xián zhī zé yǐ
”他日，谓孔颢曰：“近见唐彬，卿受蔽贤之责矣。
chū shān ài zhī zhū yě wén dì yǐ ài jiǔ zài lǒng yòu sù de shì xīn yī dàn yí miè kǒng biān qíng sāo dòng shǐ bīn mì chá zhī
初，邓艾之诛也，文帝以艾久在陇右，素得士心，一旦夷灭，恐边情搔动，使彬密察之。
bīn hái bái dì yuē shān ài jì kè guǐ xiá jīn néng fù cái shùn cóng zhě wèi wéi jiàn shì zhí yán zhě wèi zhī chù wǔ
彬还，白帝曰：“邓艾忌克诡狭，矜能负才，顺从者谓为见事，直言者谓之触迕。
suī zhǎng shǐ sī mǎ cān zuǒ yá mén dá duì shī zhǐ zhé jiàn mà rǔ
虽长史司马，参佐牙门，答对失指，辄见骂辱。
chǔ shēn wú lǐ dà shī rén xīn
处身无礼，大失人心。
yòu hào shī xíng shì yì shù láo zhòng lì
又好施行事役，数劳众力。
lǒng yòu shén huàn kǔ zhī xǐ wén qí huò bù kěn wèi yòng
陇右甚患苦之，喜闻其祸，不肯为用。
jīn zhū jūn yǐ zhì zú yǐ zhèn yā nèi wài yuàn wú yǐ wéi lǜ
今诸军已至，足以镇压内外，愿无以为虑。
é chú shàng shū shuǐ bù láng
俄除尚书水部郎。
tài shǐ chū cì jué guān nèi hóu
泰始初，赐爵关内侯。
chū bǔ yè lìng bīn dào dé qí lǐ jī yuè huà chéng
出补邺令，彬道德齐礼，期月化成。
qiān yì yáng tài shǒu míng shè jìn fáng bǎi xìng ān zhī
迁弋阳太守，明设禁防，百姓安之。
yǐ mǔ sāng qù guān
以母丧去官。
yì zhōu dōng jiē wú kòu jiān jūn wèi quē cháo yì yòng wǔ líng tài shǒu yáng zōng jí bīn
益州东接吴寇，监军位缺，朝议用武陵太守杨宗及彬。
wǔ dì yǐ wèn sàn qí cháng shì wén lì lì yuē zōng bīn jù bù kě shī
武帝以问散骑常侍文立，立曰：“宗、彬俱不可失。
rán bīn duō cái yù ér zōng hǎo jiǔ wéi bì xià cái zhī
然彬多财欲，而宗好酒，惟陛下裁之。
dì yuē cái yù kě zú jiǔ zhě nán gǎi
”帝曰：“财欲可足，酒者难改。
suì yòng bīn
”遂用彬。
xún yòu zhào bīn jiān bā dōng zhū jūn shì jiā guǎng wǔ jiāng jūn
寻又诏彬监巴东诸军事，加广武将军。
shàng zhēng wú zhī cè shén hé dì yì
上征吴之策，甚合帝意。
hòu yǔ wáng jùn gòng fá wú bīn tún jù chōng yào wèi zhòng jūn qián qū
后与王濬共伐吴，彬屯据冲要，为众军前驱。
měi shè yí bīng yīng jī zhì shèng xiàn xī líng lè xiāng duō suǒ qín huò
每设疑兵，应机制胜，陷西陵、乐乡，多所擒获。
zì bā líng miǎn kǒu yǐ dōng zhū zéi suǒ jù mò bù zhèn jù dǎo gē ròu tǎn
自巴陵、沔口以东，诸贼所聚，莫不震惧，倒戈肉袒。
bīn zhī zéi kòu yǐ tiǎn sūn hào jiāng jiàng wèi zhì jiàn yè èr bǎi lǐ chēng jí chí liú yǐ shì bù jìng
彬知贼寇已殄，孙皓将降，未至建邺二百里，称疾迟留，以示不竞。
guǒ yǒu xiān dào zhě zhēng wù hòu dào zhě zhēng gōng yú shí yǒu shí mò bù gāo bīn cǐ jǔ
果有先到者争物，后到者争功，于时有识莫不高彬此举。
wú píng zhào yuē guǎng wǔ jiāng jūn táng bīn shòu rèn fāng yú dōng yù wú kòu nán jiān mán yuè fǔ níng jiāng yì yǒu suí yù zhī jī
吴平，诏曰：“广武将军唐彬受任方隅，东御吴寇，南监蛮越，抚宁疆埸，有绥御之绩。
yòu měi kāng kǎi zhì zài lì gōng
又每慷慨，志在立功。
qīng zhě zhēng tǎo fú jí fèng mìng shǒu qǐ róng háng xiàn fú shòu guó xūn xiào xiǎn zhù
顷者征讨，扶疾奉命，首启戎行，献俘授馘，勋效显著。
qí yǐ bīn wèi yòu jiāng jūn dū du bā dōng zhū jūn shì
其以彬为右将军、都督巴东诸军事。
zhēng bài yì jūn xiào wèi gǎi fēng shàng yōng xiàn hòu shí yì liù qiān hù cì juàn liù qiān pǐ
”征拜翊军校尉，改封上庸县侯，食邑六千户，赐绢六千匹。
cháo yǒu yí yì měi cān yù yān
朝有疑议，每参预焉。
běi lǔ qīn lüè běi píng yǐ bīn wèi shǐ chí jié jiān yōu zhōu zhū jūn shì lǐng hù wū wán xiào wèi yòu jiāng jūn
北虏侵掠北平，以彬为使持节、监幽州诸军事、领护乌丸校尉、右将军。
bīn jì zhì zhèn xùn zú lì bīng guǎng nóng zhòng jia zhèn wēi yào wǔ xuān yù guó mìng shì yǐ ēn xìn
彬既至镇，训卒利兵，广农重稼，震威耀武，宣喻国命，示以恩信。
yú shì xiān bēi èr bù dà mò huì zhì hé děng bìng qiǎn shì zǐ rù gòng
于是鲜卑二部大莫廆、擿何等并遣侍子入贡。
jiān xiū xué xiào huì yòu wú juàn rén huì guǎng bèi
兼修学校，诲诱无倦，仁惠广被。
suì kāi tuò jiù jìng què dì qiān lǐ
遂开拓旧境，却地千里。
fù qín cháng chéng sāi zì wēn chéng jì yú jié shí mián gèn shān gǔ qiě sān qiān lǐ fēn jūn tún shǒu fēng hòu xiāng wàng
复秦长城塞，自温城洎于碣石，绵亘山谷且三千里，分军屯守，烽堠相望。
yóu shì biān jìng huò ān wú quǎn fèi zhī jǐng zì hàn wèi zhēng zhèn mò zhī bǐ yān
由是边境获安，无犬吠之警，自汉魏征镇莫之比焉。
xiān bēi zhū zhǒng wèi jù suì shā dà mò huì
鲜卑各部族畏惧，于是杀了大莫魔。
bīn yù tǎo zhī kǒng liè shàng sì bào lǔ bì táo sàn nǎi fā yōu jì chē niú
彬欲讨之，恐列上俟报，虏必逃散，乃发幽冀车牛。
cān jūn xǔ zhī mì zòu zhī
参军许祗密奏之。
zhào qiǎn yù shǐ jiàn chē zhēng bīn fù tíng wèi yǐ shì zhí jiàn shì
诏遣御史槛车征彬付廷尉，以事直见释。
bǎi xìng zhuī mù bīn gōng dé shēng wèi lì bēi zuò sòng
百姓追慕彬功德，生为立碑作颂。
bīn chū shòu xué yú dōng hǎi yán dé mén tú shén duō dú mù bīn yǒu láng miào cái
彬初受学于东海阎德，门徒甚多，独目彬有廊庙才。
jí bīn guān chéng ér dé yǐ zú nǎi wèi zhī lì bēi
及彬官成，而德已卒，乃为之立碑。
yuán kāng chū bài shǐ chí jié qián jiāng jūn lǐng xī róng xiào wèi yōng zhōu cì shǐ
元康初，拜使持节、前将军、领西戎校尉、雍州刺史。
xià jiào yuē cǐ zhōu míng dōu shì rén lín sǒu
下教曰：“此州名都，士人林薮。
chǔ shì huáng fǔ shēn shū yán shū lóng jiāng mào shí liáng zǐ yuǎn děng bìng zhì jié qīng miào lǚ xíng gāo jié
处士皇甫申叔、严舒龙、姜茂时、梁子远等，并志节清妙，履行高洁。
jiàn jìng wàng fēng xū xīn jī kě sī jiā yán zhì dài yǐ bù chén zhī diǎn
践境望风，虚心饥渴，思加延致，待以不臣之典。
fú jīn xiāng jiàn lùn dào ér yǐ qǐ yǐ lì zhí qū rǎn gāo guī
幅巾相见，论道而已，岂以吏职，屈染高规。
jùn guó bèi lǐ fā qiǎn yǐ fù yú yì zhī wàng
郡国备礼发遣，以副于邑之望。
yú shì sì rén jiē dào bīn jìng ér dài zhī
”于是四人皆到，彬敬而待之。
yuán kāng sì nián zú guān shí nián liù shí shì yuē xiāng cì juàn èr bǎi pǐ qián èr shí wàn
元康四年卒官，时年六十，谥曰襄，赐绢二百匹，钱二十万。
zhǎng zǐ sì guān zhì guǎng líng tài shǒu
长子嗣，官至广陵太守。
shǎo zǐ qí zhēng lǔ sī mǎ
少子岐，征虏司马。
shǐ chén yuē sūn shì fù jiāng shān zhī zǔ gé shì niú dòu zhī yāo fēn yǎn yǒu shuǐ xiāng kàng héng shàng guó
史臣曰：孙氏负江山之阻隔，恃牛斗之妖氛，奄有水乡，抗衡上国。
èr wáng shǔ dāng róng lǚ shòu lǜ chuán zhēng hún jì xiàn jié héng jiāng jùn yì kè qīng jiàn yè
二王属当戎旅，受律遄征，浑既献捷横江，濬亦克清建邺。
yú shí tǎo wú zhī yì jiàng shuài suī duō dìng wú zhī gōng cǐ yān wèi zuì
于时讨吴之役，将帅虽多，定吴之功，此焉为最。
xiàng shǐ hóng fàn fù zhī bù fá mù yáng jiǎ zhī tuī gōng shàng bǐng miào táng xià píng jiàng shì
向使弘范父之不伐，慕阳夏之推功，上禀庙堂，下凭将士。
qǐ fēi mào xūn mào dé shàn shǐ shàn zhōng zhě yú
岂非茂勋茂德，善始善终者欤！
cǐ ér bù cún bǐ yān shì wu
此而不存，彼焉是务。
huò jīn gōng fǔ qì huò shì shì jiāo líng jìng gòu nán jī chéng cí bèi jǐn
或矜功负气，或恃势骄陵，竞构南箕，成兹贝锦。
suì nǎi xuān dú chén yǐ yì luàn yí lún jì wèi jiè yú gōng chén yì zhì jī yú qīng lùn qǐ bù xī zāi
遂乃喧黩宸扆，斁乱彝伦，既为戒于功臣，亦致讥于清论，岂不惜哉！
wáng jì suì jiāo fù zhī biǎn xīn guāi zhēng zi zhī míng yì jùn cái suī duō yì xī yǐ wéi yě
王济遂骄父之褊心，乖争子之明义，俊材虽多，亦奚以为也。
táng bīn wèi bì jiāo zhēng shǔ jí chí liú tuì ràng zhī fēng xián yú hún jùn yuǎn yǐ
唐彬畏避交争，属疾迟留，退让之风，贤于浑濬远矣。
chuán yún bù jū xíng jiǎn ān dé zhǎng zhě zhī xíng zāi
传云“不拘行检”，安得长者之行哉！
zàn yuē èr wáng zǒng róng huái hǎi yōu tóng
赞曰：二王总戎，淮海攸同。
hún jì hài shàn jùn yì jīn gōng
浑既害善，濬亦矜功。
wǔ zi háo jié sù cān cháo liè
武子豪桀，夙参朝列。
chěng yù niú xīn yū qíng mǎ liè
逞欲牛心，纡情马埒。
rú zōng zhī tuì bì míng quán jié
儒宗知退，避名全节。