shān tāo zì jù yuán hé nèi huái rén yě
山涛,字巨源,河内怀人也。
fù yào wǎn jù lìng
父曜,宛句令。
tāo zǎo gū jū pín shǎo yǒu qì liàng jiè rán bù qún
涛早孤,居贫,少有器量,介然不群。
xìng hǎo zhuāng lǎo měi yǐn shēn zì huì
性好《庄》《老》,每隐身自晦。
yǔ jī kāng lǚ ān shàn hòu yù yuán jí biàn wèi zhú lín zhī jiāo zhe wàng yán zhī qì
与嵇康、吕安善,后遇阮籍,便为竹林之交,著忘言之契。
kāng hòu zuò shì lín zhū wèi zi shào yuē jù yuán zài rǔ bù gū yǐ
康后坐事,临诛,谓子绍曰:“巨源在,汝不孤矣。
tāo nián sì shí shǐ wèi jùn zhǔ bù gōng cáo shàng jì yuàn
涛年四十,始为郡主簿、功曹、上计掾。
jǔ xiào lián zhōu pì bù hé nán cóng shì
举孝廉,州辟部河南从事。
yǔ shí jiàn gòng sù tāo yè qǐ cù jiàn yuē jīn wèi hé děng shí ér mián yá
与石鉴共宿,涛夜起蹴鉴曰:“今为何等时而眠邪!
zhī tài fù wò hé yì
知太傅卧何意?
jiàn yuē zǎi xiàng sān bù cháo yǔ chǐ yī lìng guī dì qīng hé lǜ yě
”鉴曰:“宰相三不朝,与尺一令归第,卿何虑也!
tāo yuē duō
”涛曰:“咄!
shí shēng wú shì mǎ tí jiān yá
石生无事马蹄间邪!
tóu zhuàn ér qù
”投传而去。
wèi èr nián guǒ yǒu cáo shuǎng zhī shì suì yǐn shēn bù jiāo shì wù
未二年,果有曹爽之事,遂隐身不交世务。
yǔ xuān mù hòu yǒu zhōng biǎo qīn shì yǐ jiàn jǐng dì
与宣穆后有中表亲,是以见景帝。
dì yuē lǚ wàng yù shì yá
帝曰:“吕望欲仕邪?
mìng sī lì jǔ xiù cái chú láng zhōng
”命司隶举秀才,除郎中。
zhuǎn piào qí jiāng jūn wáng chǎng cóng shì zhōng láng
转骠骑将军王昶从事中郎。
jiǔ zhī bài zhào guó xiāng qiān shàng shū lì bù láng
久之,拜赵国相,迁尚书吏部郎。
wén dì yǔ tāo shū yuē zú xià zài shì qīng míng yǎ cāo mài shí
文帝与涛书曰:“足下在事清明,雅操迈时。
niàn duō suǒ fá jīn zhì qián èr shí wàn gǔ èr bǎi hú
念多所乏,今致钱二十万、谷二百斛。
wèi dì cháng cì jǐng dì chūn fú dì yǐ cì tāo
”魏帝尝赐景帝春服,帝以赐涛。
yòu yǐ mǔ lǎo bìng cì lí zhàng yī méi
又以母老,并赐藜杖一枚。
wǎn yǔ shàng shū hé yōu jiāo yòu yǔ zhōng huì péi xiù bìng shēn kuǎn nì
晚与尚书和逌交,又与钟会、裴秀并申款昵。
yǐ èr rén jū shì zhēng quán tāo píng xīn chǔ zhōng gè dé qí suǒ ér jù wú hèn yān
以二人居势争权,涛平心处中,各得其所,而俱无恨焉。
qiān dà jiàng jūn cóng shì zhōng láng
升任大将军从事中郎。
zhōng huì zuò luàn yú shǔ ér wén dì jiāng xī zhēng
钟会作乱于蜀,而文帝将西征。
shí wèi shì zhū wáng gōng bìng zài yè dì wèi tāo yuē xī piān wú zì le zhī hòu shì shēn yǐ wěi qīng
时魏氏诸王公并在邺,帝谓涛曰:“西偏吾自了之,后事深以委卿。
yǐ běn guān xíng jūn sī mǎ gěi qīn bīng wǔ bǎi rén zhèn yè
”以本官行军司马,给亲兵五百人,镇邺。
xián xī chū fēng xīn tà zǐ
咸熙初,封新沓子。
zhuǎn xiàng guó zuǒ zhǎng shǐ diǎn tǒng bié yíng
转相国左长史,典统别营。
shí dì yǐ tāo xiāng lǘ sù wàng mìng tài zǐ bài zhī
时帝以涛乡闾宿望,命太子拜之。
dì yǐ qí wáng yōu jì jǐng dì hòu sù yòu zhòng yōu cháng wèn péi xiù yuē dà jiàng jūn kāi jiàn wèi suì wú dàn chéng fèng hòu shì ěr
帝以齐王攸继景帝后,素又重攸,尝问裴秀曰:“大将军开建未遂,吾但承奉后事耳。
gù lì yōu jiāng guī gōng yú xiōng hé rú
故立攸,将归功于兄,何如?
xiù yǐ wéi bù kě yòu yǐ wèn tāo
”秀以为不可,又以问涛。
tāo duì yuē fèi cháng lì shǎo wéi lǐ bù xiáng
涛对曰:“废长立少,违礼不祥。
guó zhī ān wēi héng bì yóu zhī
国之安危,恒必由之。
tài zǐ wèi yú shì nǎi dìng
”太子位于是乃定。
tài zǐ qīn bài xiè tāo
太子亲拜谢涛。
jí wǔ dì shòu shàn yǐ tāo shǒu dà hóng lú hù sòng chén liú wáng yì yè
及武帝受禅,以涛守大鸿胪,护送陈留王诣邺。
tài shǐ chū jiā fèng chē dū wèi jìn jué xīn tà bó
泰始初,加奉车都尉,进爵新沓伯。
jí yáng hù zhí zhèng shí rén yù wēi péi xiù tāo zhèng sè bǎo chí zhī
及羊祜执政,时人欲危裴秀,涛正色保持之。
yóu shì shī quán chén yì chū wèi jì zhōu cì shǐ jiā níng yuǎn jiāng jūn
由是失权臣意,出为冀州刺史,加宁远将军。
jì zhōu sú báo wú xiāng tuī gǔ
冀州俗薄,无相推毂。
tāo zhēn bá yǐn qū sōu fǎng xián cái jīng mìng sān shí yú rén jiē xiǎn míng dāng shí
涛甄拔隐屈,搜访贤才,旌命三十余人,皆显名当时。
rén huái mù shàng fēng sú pō gé
人怀慕尚,风俗颇革。
zhuǎn běi zhōng láng jiàng dū yè chéng shǒu shì
转北中郎将,督邺城守事。
rù wèi shì zhōng qiān shàng shū
入为侍中,迁尚书。
yǐ mǔ lǎo cí zhí zhào yuē jūn suī nǎi xīn zài yú sè yǎng rán zhí yǒu shàng xià dàn xī bù fèi yī yào qiě dāng gē qíng yǐ lóng zài gōng
以母老辞职,诏曰:“君虽乃心在于色养,然职有上下,旦夕不废医药,且当割情,以隆在公。
tāo xīn qiú tuì biǎo shū shù shí shàng jiǔ nǎi jiàn tīng
”涛心求退,表疏数十上,久乃见听。
chú yì láng dì yǐ tāo qīng jiǎn wú yǐ gōng yǎng tè gěi rì qì jiā cì chuáng zhàng yīn rù
除议郎,帝以涛清俭无以供养,特给日契,加赐床帐茵褥。
lǐ zhì chóng zhòng shí mò wéi bǐ
礼秩崇重,时莫为比。
hòu chú tài cháng qīng yǐ jí bù jiù
后除太常卿,以疾不就。
huì zāo mǔ sāng guī xiāng lǐ
会遭母丧,归乡里。
tāo nián yú ěr shùn jū sāng guò lǐ fù tǔ chéng fén shǒu zhí sōng bǎi
涛年逾耳顺,居丧过礼,负土成坟,手植松柏。
zhào yuē wú suǒ gòng zhì huà zhě guān rén zhī zhí shì yě
诏曰:“吾所共致化者,官人之职是也。
fāng jīn fēng yù ling chi rén xīn jìn dòng yi chóng míng hào wù zhèn yǐ tuì ràng
方今风欲陵迟,人心进动,宜崇明好恶,镇以退让。
shān tài cháng suī shàng jū liàng ān qíng zài nán duó fāng jīn wu yīn hé de suì qí zhì yá
山太常虽尚居谅暗,情在难夺,方今务殷,何得遂其志邪!
qí yǐ tāo wèi lì bù shàng shū
其以涛为吏部尚书。
tāo cí yǐ sàng bìng zhāng biǎo kěn qiè
”涛辞以丧病,章表恳切。
huì yuán huáng hòu bēng suì fú xìng hái luò
会元皇后崩,遂扶兴还洛。
bī pò zhào mìng zì lì jiù zhí
逼迫诏命,自力就职。
qián hòu xuǎn jǔ zhōu biàn nèi wài ér bìng de qí cái
前后选举,周遍内外,而并得其才。
xián níng chū zhuǎn tài zǐ shǎo fù jiā sàn qí cháng shì
咸宁初,转太子少傅,加散骑常侍;
chú shàng shū pú yè jiā shì zhōng lǐng lì bù
除尚书仆射,加侍中,领吏部。
gù cí yǐ lǎo jí shàng biǎo chén qíng
固辞以老疾,上表陈情。
zhāng biǎo shù shí shàng jiǔ bù shè zhí wèi zuǒ chéng bái bāo suǒ zòu
章表数十上,久不摄职,为左丞白褒所奏。
dì yuē tāo yǐ bìng zì wén dàn bù tīng zhī ěr
帝曰:“涛以病自闻,但不听之耳。
shǐ tāo zuò zhí quán héng zé kě hé bì shàng xià yá
使涛坐执铨衡则可,何必上下邪!
bù dé yǒu suǒ wèn
不得有所问。
tāo bù zì ān biǎo xiè yuē gǔ zhī wáng dào zhèng zhí ér yǐ
”涛不自安,表谢曰:“古之王道,正直而已。
bì xià bù kě yǐ yī lǎo chén wèi jiā qǔ sī chén yì hé bì lǚ chén rì yuè
陛下不可以一老臣为加曲私,臣亦何必屡陈日月。
qǐ rú suǒ biǎo yǐ zhāng diǎn xíng
乞如所表,以章典刑。
dì zài shǒu zhào yuē bái bāo zòu jūn shén wàng suǒ yǐ bù jí tuī zhí bù xǐ xiōng hè ěr
”帝再手诏曰:“白褒奏君甚妄,所以不即推,直不喜凶赫耳。
jūn zhī míng dù qǐ dāng jiè yì yá
君之明度,岂当介意邪!
biàn dāng shè zhí lìng duàn zhāng biǎo yě
便当摄职,令断章表也。
tāo zhì bì yù tuì yīn fā cóng dì fù sàng zhé hái wài shè
”涛志必欲退,因发从弟妇丧,辄还外舍。
zhào yuē shān pú yè jìn rì zàn chū suì yǐ wēi kǔ wèi hái qǐ wú cè xí zhī yì
诏曰:“山仆射近日暂出,遂以微苦未还,岂吾侧席之意。
qí qiǎn chéng yuàn fèng zhào yù zhǐ ruò tǐ lì gù wèi píng kāng zhě biàn yǐ yú chē yú hái sì shè
其遣丞掾奉诏谕旨,若体力故未平康者,便以舆车舆还寺舍。
tāo cí bù huò yǐ nǎi qǐ shì shì
”涛辞不获已,乃起视事。
tāo zài jū xuǎn zhí shí yǒu yú nián měi yī guān quē zhé qǐ nǐ shù rén zhào zhǐ yǒu suǒ xiàng rán hòu xiǎn zòu suí dì yì suǒ yù wèi xiān
涛再居选职十有余年,每一官缺,辄启拟数人,诏旨有所向,然后显奏,随帝意所欲为先。
gù dì zhī suǒ yòng huò fēi jǔ shǒu zhòng qíng bù chá yǐ tāo qīng zhòng rèn yì
故帝之所用,或非举首,众情不察,以涛轻重任意。
huò zèn zhī yú dì gù dì shǒu zhào jiè tāo yuē fu yòng rén wéi cái bù yí shū yuǎn dān jiàn tiān xià biàn huà yǐ
或谮之于帝,故帝手诏戒涛曰:“夫用人惟才,不遗疏远单贱,天下便化矣。
ér tāo xíng zhī zì ruò yī nián zhī hòu zhòng qíng nǎi qǐn
”而涛行之自若,一年之后众情乃寝。
tāo suǒ zòu zhēn bá rén wù gè wèi tí mù shí chēng shān gōng qǐ shì
涛所奏甄拔人物,各为题目,时称《山公启事》。
tāo zhōng lì yú cháo wǎn zhí hòu dǎng zhuān quán bù yù rèn yáng shì duō yǒu fěng jiàn dì suī wù ér bù néng gǎi
涛中立于朝,晚值后党专权,不欲任杨氏,多有讽谏,帝虽悟而不能改。
hòu yǐ nián shuāi jí dǔ shàng shū gào tuì yuē chén nián chuí bā shí jiù mìng dàn xī ruò yǒu háo mò zhī yì qǐ yí lì yú shèng shí pò yǐ lǎo mào bù fù rèn shì
后以年衰疾笃,上疏告退曰:“臣年垂八十,救命旦夕,若有毫末之益,岂遗力于圣时,迫以老耄,不复任事。
jīn sì hǎi xiū xī tiān xià sī huà cóng ér jìng zhī bǎi xìng zì zhèng
今四海休息,天下思化,从而静之,百姓自正。
dàn dāng chóng fēng shàng jiào yǐ dūn zhī ěr bì xià yì fù hé shì
但当崇风尚教以敦之耳,陛下亦复何事。
chén ěr mù lóng míng bù néng zì lì
臣耳目聋瞑,不能自励。
jūn chén fù zǐ qí jiān wú wén shì yǐ zhí chén yú qíng qǐ tīng suǒ qǐng
君臣父子,其间无文,是以直陈愚情,乞听所请。
nǎi miǎn guān tú xiǎn shàng hái yìn shòu
”乃免冠徒跣,上还印绶。
zhào yuē tiān xià shì guǎng jiā wú tǔ chū píng fán bǎi cǎo chuàng dāng gòng jìn yì huà zhī
诏曰:“天下事广,加吴土初平,凡百草创,当共尽意化之。
jūn bù shēn shí wǎng xīn ér yǐ xiǎo jí qiú tuì qǐ suǒ wàng yú jūn yá
君不深识往心而以小疾求退,岂所望于君邪!
zhèn yóu cè xí wèi de chuí gǒng jūn yì hé de gāo shàng qí shì hu
朕犹侧席,未得垂拱,君亦何得高尚其事乎!
dāng chóng zhì gōng wù fù wèi xū shì zhī fán
当崇至公,勿复为虚饰之烦。
tāo kǔ biǎo qǐng tuì zhào yòu bù xǔ
”涛苦表请退,诏又不许。
shàng shū lìng wèi guàn zòu tāo yǐ wēi kǔ jiǔ bù shì zhí
尚书令卫瓘奏:“涛以微苦,久不视职。
shǒu zhào pín fán yóu wèi shùn zhǐ
手诏频烦,犹未顺旨。
cān yì yǐ wéi wú zhuān jié zhī shàng wéi zài gōng zhī yì
参议以为无专节之尚,违在公之义。
ruò shí shěn dǔ yì bù yí jū wèi
若实沈笃,亦不宜居位。
kě miǎn tāo guān
可免涛官。
zhōng zhào guàn yuē tāo yǐ dé sù wèi cháo zhī wàng ér cháng shēn tuì ràng zhì yú kěn qiè
”中诏瓘曰:“涛以德素为朝之望,而常深退让,至于恳切。
gù bǐ yǒu zhào yù bì duó qí zhì yǐ kuāng fǔ bù dǎi
故比有诏,欲必夺其志,以匡辅不逮。
zhǔ zhě jì bù sī míng zhào zhǐ ér fǎn shēn jiā dǐ àn
主者既不思明诏旨,而反深加诋案。
kuī chóng xián zhī fēng yǐ zhòng wú bù dé hé yǐ shì yuǎn jìn yá
亏崇贤之风,以重吾不德,何以示远近邪!
tāo bù dé yǐ yòu qǐ shì shì
”涛不得已,又起视事。
tài kāng chū qiān yòu pú yè jiā guāng lù dài fu shì zhōng zhǎng xuǎn rú gù
太康初,迁右仆射,加光禄大夫,侍中、掌选如故。
tāo yǐ lǎo jí gù cí shǒu zhào yuē jūn yǐ dào dé wèi shì mó biǎo kuàng zì xiān dì shi jūn yuǎn yì
涛以老疾固辞,手诏曰:“君以道德为世模表,况自先帝识君远意。
wú jiāng yǐ jūn yǐ mù fēng sú hé nǎi yù shě yuǎn cháo zhèng dú gāo qí zhì yé
吾将倚君以穆风俗,何乃欲舍远朝政,独高其志耶!
wú zhī zhì huái gù bù zú yǐ yù hu hé lái yán zhì kěn qiè yě
吾之至怀故不足以喻乎,何来言至恳切也。
qiě dāng yǐ shí zì lì shēn fù zhì wàng
且当以时自力,深副至望。
jūn bù jiàng zhì zhèn bù ān xí
君不降志,朕不安席。
tāo yòu shàng biǎo gù ràng bù xǔ
”涛又上表固让,不许。
wú píng zhī hòu dì zhào tiān xià ba jūn yì shì hǎi nèi dà ān zhōu jùn xī qù bīng dà jùn zhì wǔ lì bǎi rén xiǎo jùn wǔ shí rén
吴平之后,帝诏天下罢军役,示海内大安,州郡悉去兵,大郡置武吏百人,小郡五十人。
dì cháng jiǎng wǔ yú xuān wǔ chǎng tāo shí yǒu jí zhào chéng bù niǎn cóng
帝尝讲武于宣武场,涛时有疾,诏乘步辇从。
yīn yǔ lú qīn lùn yòng bīng zhī běn yǐ wéi bù yí qù zhōu jùn wǔ bèi qí lùn shén jīng
因与卢钦论用兵之本,以为不宜去州郡武备,其论甚精。
yú shí xián yǐ tāo bù xué sūn wú ér àn yǔ zhī hé
于时咸以涛不学孙、吴,而暗与之合。
dì chēng zhī yuē tiān xià míng yán yě
帝称之曰:“天下名言也。
ér bù néng yòng
”而不能用。
jí yǒng níng zhī hòu lǚ yǒu biàn nán kòu zéi biāo qǐ jùn guó jiē yǐ wú bèi bù néng zhì tiān xià suì yǐ dà luàn rú tāo yán yān
及永宁之后,屡有变难,寇贼猋起,郡国皆以无备不能制,天下遂以大乱,如涛言焉。
hòu bài sī tú tāo fù gù ràng
后拜司徒,涛复固让。
zhào yuē jùn nián qí dé mào cháo zhī shuò lǎo shì yǐ shòu jūn tái fǔ zhī wèi
”诏曰:“郡年耆德茂,朝之硕老,是以授君台辅之位。
ér yuǎn chóng kè ràng zhì yú fǎn fù liáng yòng yú yì
而远崇克让,至于反复,良用于邑。
jūn dāng zhōng shǐ cháo zhèng yì fǔ zhèn gōng
君当终始朝政,翼辅朕躬。
tāo yòu biǎo yuē chén shì tiān cháo sān shí yú nián zú wú háo lí yǐ chóng dà huà
”涛又表曰:“臣事天朝三十余年,卒无毫厘以崇大化。
bì xià sī chén wú yǐ wěi shòu sān sī
陛下私臣无已,猥授三司。
chén wén dé bó wèi gāo lì shǎo rèn zhòng shàng yǒu zhé zú zhī xiōng xià yǒu miào mén zhī jiù yuàn bì xià chuí lěi shì zhī ēn qǐ chén hái gǔ
臣闻德薄位高,力少任重,上有折足之凶,下有庙门之咎,愿陛下垂累世之恩,乞臣骸骨。
zhào yuē jūn yì zàn cháo zhèng bǎo yì huáng jiā kuāng zuǒ zhī xūn zhèn suǒ yǐ lài
诏曰:“君翼赞朝政,保乂皇家,匡佐之勋,朕所倚赖。
sī tú zhī zhí shí zhǎng bāng jiào gù yòng jìng shòu yǐ dá qún wàng
司徒之职,实掌帮教,故用敬授,以答群望。
qǐ yi chōng ràng yǐ zì yì sǔn yá
岂宜冲让以自抑损邪!
yǐ chì duàn zhāng biǎo shǐ zhě nǎi wò jiā zhāng shòu
”已敕断章表,使者乃卧加章绶。
tāo yuē chuí mò zhī rén qǐ kě wū guān fǔ hu
涛曰:“垂没之人,岂可污官府乎!
yú jí guī jiā
”舆疾归家。
yǐ tài kāng sì nián hōng shí nián qī shí jiǔ zhào cì dōng yuán mì qì cháo fú yī jù yī yī xí qián wǔ shí wàn bù bǎi pǐ yǐ gōng sāng shì cè zèng sī tú mì yìn zǐ shòu shì zhōng diāo chán xīn tà bó mì yìn qīng zhū shòu jì yǐ tài láo shì yuē kāng
以太康四年薨,时年七十九,诏赐东园秘器、朝服一具、衣一袭、钱五十万、布百匹,以供丧事,策赠司徒,蜜印紫绶,侍中貂蝉,新沓伯蜜印青朱绶,祭以太牢,谥曰康。
jiāng zàng cì qián sì shí wàn bù bǎi pǐ
将葬,赐钱四十万、布百匹。
zuǒ zhǎng shǐ fàn guǐ děng shàng yán tāo jiù dì wū shí jiān zǐ sūn bù xiāng róng
左长史范晷等上言:“涛旧第屋十间,子孙不相容。
dì wèi zhī lì shì
”帝为之立室。
chū tāo bù yī jiā pín wèi qī hán shì yuē rěn jī hán wǒ hòu dàng zuò sān gōng dàn bù zhī qīng kān gōng fū rén bù ěr
初,涛布衣家贫,谓妻韩氏曰:“忍饥寒,我后当作三公,但不知卿堪公夫人不耳!
jí jū róng guì zhēn shèn jiǎn yuē suī jué tóng qiān shèng ér wú pín yìng
”及居荣贵,贞慎俭约,虽爵同千乘,而无嫔媵。
lù cì fèng zhì sàn zhī qīn gù
禄赐俸秩,散之亲故。
chū chén jùn yuán yì cháng wèi lì lìng tān zhuó ér lù yí gōng qīng yǐ qiú xū yù yì yí tāo sī bǎi jīn tāo bù yù yì yú shí shòu ér cáng yú gé shàng
初,陈郡袁毅尝为鬲令,贪浊而赂遗公卿,以求虚誉,亦遗涛丝百斤,涛不欲异于时,受而藏于阁上。
hòu yì shì lù jiàn chē sòng tíng wèi fán suǒ yǐ lù jiē jiàn tuī jiǎn
后毅事露,槛车送廷尉,凡所以赂,皆见推检。
tāo nǎi qǔ sī fù lì jī nián chén āi yìn fēng rú chū
涛乃取丝付吏,积年尘埃,印封如初。
tāo yǐn jiǔ zhì bā dǒu fāng zuì dì yù shì zhī nǎi yǐ jiǔ bā dǒu yǐn tāo ér mì yì qí jiǔ tāo jí běn liàng ér zhǐ
涛饮酒至八斗方醉,帝欲试之,乃以酒八斗饮涛,而密益其酒,涛极本量而止。
yǒu wǔ zǐ gāi chún yǔn mó jiǎn
有五子:该、淳、允、谟、简。
gāi zì bó lún sì fù jué shì zhì bīng zhōu cì shǐ tài zǐ zuǒ lǜ zèng zhǎng shuǐ xiào wèi
该字伯伦,嗣父爵,仕至并州刺史、太子左率,赠长水校尉。
gāi zi wěi zì yàn zǔ yì jūn xiào wèi
该子玮字彦祖,翊军校尉。
cì zǐ shì huí lì bù láng sàn qí cháng shì
次子世回,吏部郎、散骑常侍。
chún zì zi xuán bù shì yǔn zì shū zhēn fèng chē dū wèi bìng shǎo wāng bìng xíng shén duǎn xiǎo ér cōng mǐn guò rén
淳字子玄,不仕,允字叔真,奉车都尉,并少尪病,形甚短小,而聪敏过人。
wǔ dì wén ér yù jiàn zhī tāo bù gǎn cí yǐ wèn yú yǔn
武帝闻而欲见之,涛不敢辞,以问于允。
yǔn zì yǐ wāng lòu bù kěn xíng
允自以尪陋,不肯行。
tāo yǐ wéi shèng jǐ nǎi biǎo yuē chén èr zi wāng bìng yi jue ren shi bù gǎn shòu zhào
涛以为胜己,乃表曰:“臣二子尪病,宜绝人事,不敢受诏。
mó zì jì zhǎng míng huì yǒu cái zhì guān zhì sī kōng yuàn
”谟字季长,明惠有才智,官至司空掾。
jiǎn zì jì lún
简字季伦。
xìng wēn yǎ yǒu fù fēng nián èr shí yú tāo bù zhī zhī yě
性温雅,有父风,年二十余,涛不之知也。
jiǎn tàn yuē wú nián jǐ sān shí ér bù wéi jiā gōng suǒ zhī
简叹曰:“吾年几三十,而不为家公所知!
hòu yǔ qiáo guó jī shào shui shì jùn liú mó hóng nóng yáng zhǔn qí míng
”后与谯国嵇绍、氵市郡刘谟、弘农杨准齐名。
chū wèi tài zǐ shè rén lèi qiān tài zǐ shù zǐ huáng mén láng chū wèi qīng zhōu cì shǐ
初为太子舍人,累迁太子庶子、黄门郎,出为青州刺史。
zhēng bài shì zhōng qǐng zhī zhuǎn shàng shū
征拜侍中,顷之,转尚书。
lì zhèn jūn jiāng jūn jīng zhōu cì shǐ lǐng nán mán xiào wèi bù xíng fù bài shàng shū
历镇军将军、荆州刺史,领南蛮校尉,不行,复拜尚书。
guāng xī chū zhuǎn lì bù shàng shū
光熙初,转吏部尚书。
yǒng jiā chū chū wèi yōng zhōu cì shǐ zhèn xi jiāng jūn
永嘉初,出为雍州刺史、镇西将军。
zhēng wèi shàng shū zuǒ pú yè lǐng lì bù
征为尚书左仆射,领吏部。
jiǎn yù lìng cháo chén gè jǔ suǒ zhī yǐ guǎng de cái zhī lù
简欲令朝臣各举所知,以广得才之路。
shàng shū yuē chén yǐ wéi zì gǔ xīng tì shí zài guān rén
上疏曰:“臣以为自古兴替,实在官人;
gǒu de qí cái zé wú wù bù lǐ
苟得其才,则无物不理。
shū yán zhī rén zé zhé wéi dì nán zhī
《书》言:‘知人则哲,惟帝难之。
táng yú zhī shèng yuán kǎi dēng yōng
’唐、虞之盛,元恺登庸;
zhōu shì zhī lóng jì jì duō shì
周室之隆,济济多士。
qín hàn yǐ lái fēng yǎ jiàn sàng
秦、汉已来,风雅渐丧。
zhì yú hòu hàn nǚ jūn lín cháo zūn guān dà wèi chū yú ā bǎo sī luàn zhī shǐ yě
至于后汉,女君临朝,尊官大位,出于阿保,斯乱之始也。
shì yǐ guō tài xǔ shào zhī lún míng qīng yì yú cǎo yě
是以郭泰、许劭之伦,明清议于草野;
chén fán li gù zhī tú shǒu zhōng jié yú cháo tíng
陈蕃、李固之徒,守忠节于朝廷。
rán hòu jūn chén míng jié gǔ jīn yí diǎn kě de ér yán
然后君臣名节,古今遗典,可得而言。
zì chū píng zhī yuán qì yú jiàn ān zhī mò sān shí nián zhōng wàn xìng liú sàn sǐ wáng lüè jìn sī luàn zhī jí yě
自初平之元,讫于建安之末,三十年中,万姓流散,死亡略尽,斯乱之极也。
shì zǔ wǔ huáng dì yìng tiān shùn rén shòu shàn yú wèi tài shǐ zhī chū gōng qīn wàn jī zuǒ mìng zhī chén xián jiē lǜ zhí
世祖武皇帝应天顺人,受禅于魏,泰始之初,躬亲万机,佐命之臣,咸皆率职。
shí huáng mén shì láng wáng xún yǔ chún shǐ yú tài jí dōng táng tīng zhèng píng shàng shū zòu shì duō lùn xíng yù bù lùn xuǎn jǔ
时黄门侍郎王恂、庾纯始于太极东堂听政,评尚书奏事,多论刑狱,不论选举。
chén yǐ wéi bù xiān suǒ nán ér biàn qí suǒ yì
臣以为不先所难,而辨其所易。
bì xià chū lín wàn guó rén sī jǐn chéng měi yú tīng zhèng zhī rì mìng gōng qīng dà chén xiān yì xuǎn jǔ gè yán suǒ jiàn hòu jìn jùn cái xiāng yì yóu yì cái kān rèn yòng zhě jiē yǐ míng zòu zhǔ zhě suí quē xiān xù
陛下初临万国,人思尽诚,每于听政之日,命公卿大臣先议选举,各言所见后进俊才、乡邑尤异、才堪任用者,皆以名奏,主者随缺先叙。
shì jué rén yú cháo yǔ zhòng gòng zhī zhī yì yě
是爵人于朝,与众共之之义也。
cháo tíng cóng zhī
”朝廷从之。
yǒng jiā sān nián chū wèi zhēng nán jiāng jūn dū du jīng xiāng jiāo guǎng sì zhōu zhū jūn shì jiǎ jié zhèn xiāng yáng
永嘉三年,出为征南将军、都督荆、湘、交、广四州诸军事、假节,镇襄阳。
yú shí sì fāng kòu luàn tiān xià fēn bēng wáng wēi bù zhèn cháo yě wēi jù
于时四方寇乱,天下分崩,王威不振,朝野危惧。
jiǎn yōu yóu zú suì wéi jiǔ shì dān
简优游卒岁,唯酒是耽。
zhū xí shì jīng tǔ háo zú yǒu jiā yuán chí jiǎn měi chū xī yóu duō zhī chí shàng zhì jiǔ zhé zuì míng zhī yuē gāo yáng chí
诸习氏,荆土豪族,有佳园池,简每出嬉游,多之池上,置酒辄醉,名之曰高阳池。
shí yǒu tóng r gē yuē shān gōng chū hé xǔ wǎng zhì gāo yáng chí
时有童儿歌曰:“山公出何许,往至高阳池。
rì xī dǎo zài guī mǐng dǐng wú suǒ zhī
日夕倒载归,酩酊无所知。
shí shí néng qí mǎ dào zhù bái jiē
时时能骑马,倒著白接。
jǔ biān wèn gé jiāng hé rú bīng zhōu r
举鞭问葛疆:何如并州儿?
jiāng jiā zài bīng zhōu jiǎn ài jiàng yě
”疆家在并州,简爱将也。
xún jiā dū níng yì jūn shì
寻加督宁、益军事。
shí liú cōng rù kòu jīng shī wēi bī
时刘聪入寇,京师危逼。
jiǎn qiǎn dū hù wáng wàn lǜ shī fù nàn cì yú niè yáng wèi wǎn chéng zéi wáng rú suǒ pò suì yīng chéng zì shǒu
简遣督护王万率师赴难,次于涅阳,为宛城贼王如所破,遂婴城自守。
jí luò yáng xiàn méi jiǎn yòu wèi zéi yán yí suǒ bī nǎi qiān yú xià kǒu
及洛阳陷没,简又为贼严嶷所逼,乃迁于夏口。
zhāo nà liú wáng jiāng hàn guī fù
招纳流亡,江、汉归附。
shí huá yì yǐ jiāng zhōu zuò nán huò quàn jiǎn tǎo zhī
时华轶以江州作难,或劝简讨之。
jiǎn yuē yǔ yàn xià jiù yǒu wèi zhī chóu chàng
简曰:“与彦夏旧友,为之惆怅。
jiǎn qǐ lì rén zhī jī yǐ wéi gōng fá hu
简岂利人之机,以为功伐乎!
qí dǔ hòu rú cǐ
”其笃厚如此。
shí yuè fǔ líng rén bì nàn duō bēn miǎn hàn yàn huì zhī rì liáo zuǒ huò quàn zòu zhī
时乐府伶人避难,多奔沔汉,宴会之日,僚佐或劝奏之。
jiǎn yuē shè jì qīng fù bù néng kuāng jiù yǒu jìn zhī zuì rén yě hé zuò yuè zhī yǒu
简曰:“社稷倾覆,不能匡救,有晋之罪人也,何作乐之有!
yīn liú tì kāng kǎi zuò zhě xián kuì yān
”因流涕慷慨,坐者咸愧焉。
nián liù shí zú zhuī zèng zhēng nán dà jiàng jūn yí tóng sān sī
年六十卒,追赠征南大将军、仪同三司。
zi xiá
子遐。
xiá zì yàn lín wèi yú yáo lìng
遐字彦林,为余姚令。
shí jiāng zuǒ chū jī fǎ jìn kuān chí háo zú duō jiā cáng hù kǒu yǐ wéi sī fù
时江左初基,法禁宽弛,豪族多挟藏户口,以为私附。
xiá shéng yǐ jùn fǎ dào xiàn bā xún chū kǒu wàn yú
遐绳以峻法,到县八旬,出口万余。
xiàn rén yú xǐ yǐ cáng hù dāng qì shì xiá yù shéng xǐ
县人虞喜以藏户当弃市,遐欲绳喜。
zhū háo qiáng mò bù qiè chǐ yú xiá yán yú zhí shì yǐ xǐ yǒu gāo jié bù yí qū rǔ
诸豪强莫不切齿于遐,言于执事,以喜有高节,不宜屈辱。
yòu yǐ xiá zhé zào xiàn shě suì xiàn qí zuì
又以遐辄造县舍,遂陷其罪。
xiá yù huì jī nèi shǐ hé chōng jiān qǐ liú bǎi rì qióng jiǎn bǔ táo tuì ér jiù zuì wú hèn yě
遐与会稽内史何充笺:“乞留百日,穷翦捕逃,退而就罪,无恨也。
chōng shēn lǐ bù néng de
”充申理,不能得。
jìng zuò miǎn guān
竟坐免官。
hòu wèi dōng yáng tài shǒu wéi zhèng yán měng
后为东阳太守,为政严猛。
kāng dì zhào yuē dōng yáng qǐng lái jìng qiú měi duō rù zhòng
康帝诏曰:“东阳顷来竟囚,每多入重。
qǐ jùn duō zuì rén jiāng chuí chǔ suǒ qiú mò néng zì gù yá
岂郡多罪人,将捶楚所求,莫能自固邪!
xiá chù zhī zì ruò jùn jìng sù rán
”遐处之自若,郡境肃然。
zú yú guān
卒于官。
shǐ chén yuē ruò fú jū guān yǐ jié qí wu yù yǐ qǐ tiān xià zhī fāng shì qīn yǐ zhōng qí shēn jiāng yǐ quàn tiān xià zhī sú fēi shān gōng zhī jù měi qí shú néng yǔ yú cǐ zhě zāi
史臣曰:若夫居官以洁其务,欲以启天下之方,事亲以终其身,将以劝天下之俗,非山公之具美,其孰能与于此者哉!
zì dōng jīng sāng luàn lì cáo yān miè xī yuán yǒu sān gōng zhī qián pú táo yǒu yī zhōu zhī rèn tān tāo fāng jià sì shǔ sī mǎn
自东京丧乱,吏曹湮灭,西园有三公之钱,蒲陶有一州之任,贪饕方驾,寺署斯满。
shí yí sān dài shì lì jiǔ wáng bài xiè sī tíng cǐ yān chéng sú
时移三代,世历九王,拜谢私庭,此焉成俗。
ruò nǎi yú fēng shāo tiǎn lǐ huò kě yán
若乃余风稍殄,理或可言。
wěi yǐ quán zōng zé qún qíng zì yì
委以铨综,则群情自抑;
tōng hu yú shuǐ zé zhuān yòng shēng yí
通乎鱼水,则专用生疑。
jiāng jiáo qián shī guī zhū hòu zhèng huì jué chén míng ēn chí tiān kǒu shì chēng shān gōng qǐ shì zhě qǐ sī zhī wèi yú
将矫前失,归诸后正,惠绝臣名,恩驰天口,世称《山公启事》者,岂斯之谓欤!
ruò lú zi jiā zhī qián dài hé zú suàn yě
若卢子家之前代,何足算也。
wáng róng zì jùn chōng láng yá lín yí rén yě
王戎,字濬冲,琅邪临沂人也。
zǔ xióng yōu zhōu cì shǐ
祖雄,幽州刺史。
fù hún liáng zhōu cì shǐ zhēn líng tíng hòu
父浑,凉州刺史、贞陵亭侯。
róng yòu ér yǐng wù shén cǎi xiù chè
戎幼而颖悟,神彩秀彻。
shì rì bù xuàn péi jiè jiàn ér mù zhī yuē róng yǎn càn càn rú yán xià diàn
视日不眩,裴楷见而目之曰:“戎眼灿灿,如岩下电。
nián liù qī suì yú xuān wǔ chǎng guān xì měng shòu zài kǎn zhōng xiāo hǒu zhèn de zhòng jiē bēn zǒu róng dú lì bù dòng shén sè zì ruò
”年六七岁,于宣武场观戏,猛兽在槛中虓吼震地,众皆奔走,戎独立不动,神色自若。
wèi míng dì yú gé shàng jiàn ér qí zhī
魏明帝于阁上见而奇之。
yòu cháng yǔ qún r xī yú dào cè jiàn lǐ shù duō shí děng bèi jīng qù zhī róng dú bù wǎng
又尝与群儿嬉于道侧,见李树多实,等辈兢趣之,戎独不往。
huò wèn qí gù qí yuē shù zài dào biān ér duō zǐ bì kǔ li yě
或问其故,其曰:“树在道边而多子,必苦李也。
qǔ zhī xìn rán
”取之信然。
yuán jí yǔ hún wèi you
阮籍与浑为友。
róng nián shí wǔ suí hún zài láng shè
戎年十五,随浑在郎舍。
róng shǎo jí èr shí suì ér jí yǔ zhī jiāo
戎少籍二十岁,而籍与之交。
jí měi shì hún é qǐng zhé qù guò shì róng liáng jiǔ rán hòu chū
籍每适浑,俄顷辄去,过视戎,良久然后出。
wèi hún yuē jùn chōng qīng shǎng fēi qīng lún yě
谓浑曰:“濬冲清赏,非卿伦也。
gòng qīng yán bù rú gòng ā róng tán
共卿言,不如共阿戎谈。
jí hún zú yú liáng zhōu gù lì fù zèng shù bǎi wàn róng cí ér bù shòu yóu shì xiǎn míng
”及浑卒于凉州,故吏赙赠数百万,戎辞而不受,由是显名。
wéi rén duǎn xiǎo rèn lǜ bù xiū wēi yí shàn fā tán duān shǎng qí yào huì
为人短小,任率不修威仪,善发谈端,赏其要会。
cháo xián cháng shàng sì shì qì luò huò wèn wáng jì yuē zuó yóu yǒu hé yán tán
朝贤尝上巳礻契洛,或问王济曰:“昨游有何言谈?
jì yuē zhāng huá shàn shuō shǐ hàn
”济曰:“张华善说《史》《汉》;
péi wěi lùn qián yán wǎng xíng gǔn gǔn kě tīng
裴𬱟论前言往行,衮衮可听;
wáng róng tán zǐ fáng jì zhá zhī jiān chāo rán xuán zhe
王戎谈子房、季札之间,超然玄著。
qí wèi shí jiàn zhě suǒ shǎng rú cǐ
”其为识鉴者所赏如此。
róng cháng yǔ yuán jí yǐn shí yǎn zhōu cì shǐ liú chǎng zì gōng róng zài zuò jí yǐ jiǔ shǎo zhuó bù jí chǎng chǎng wú hèn sè
戎尝与阮籍饮,时兖州刺史刘昶字公荣在坐,籍以酒少,酌不及昶,昶无恨色。
róng yì zhī tā rì wèn jí yuē bǐ hé rú rén yě
戎异之,他日问籍曰:“彼何如人也?
dá yuē shèng gōng róng bù kě bù yǔ yǐn
”答曰:“胜公荣,不可不与饮;
ruò jiǎn gōng róng zé bù gǎn bù gòng yǐn
若减公荣,则不敢不共饮;
wéi gōng róng kě bù yǔ yǐn
惟公荣可不与饮。
róng měi yǔ jí wèi zhú lín zhī yóu róng cháng hòu zhì
”戎每与籍为竹林之游,戎尝后至。
jí yuē sú wù yǐ fù lái bài rén yì
籍曰:“俗物已复来败人意。
róng xiào yuē qīng bèi yì yì fù yì bài ěr
”戎笑曰:“卿辈意亦复易败耳!
zhōng huì fá shǔ guò yǔ róng bié wèn jì jiāng ān chū
钟会伐蜀,过与戎别,问计将安出。
róng yuē dào jiā yǒu yán wèi ér bù shì fēi chéng gōng nán bǎo zhī nán yě
戎曰:“道家有言,‘为而不恃’,非成功难,保之难也。
jí huì bài yì zhě yǐ wéi zhī yán
”及会败,议者以为知言。
xí fù jué pì xiàng guó yuàn lì lì bù huáng mén láng sàn qí cháng shì hé dōng tài shǒu jīng zhōu cì shǐ zuò qiǎn lì xiū yuán zhái yīng miǎn guān zhào yǐ shú lùn
袭父爵,辟相国掾,历吏部黄门郎、散骑常侍、河东太守、荆州刺史,坐遣吏修园宅,应免官,诏以赎论。
qiān yù zhōu cì shǐ jiā jiàn wēi jiāng jūn shòu zhào fá wú
迁豫州刺史,加建威将军,受诏伐吴。
róng qiǎn cān jūn luō shàng liú qiáo lǐng qián fēng jìn gōng wǔ chāng wú jiāng yáng yōng sūn shù jiāng xià tài shǒu liú lǎng gè lǜ zhòng yì róng jiàng
戎遣参军罗尚、刘乔领前锋,进攻武昌,吴将杨雍、孙述、江夏太守刘朗各率众诣戎降。
róng dū dà jūn lín jiāng wú yá mén jiāng mèng tài yǐ qí chūn zhū èr xiàn jiàng
戎督大军临江,吴牙门将孟泰以蕲春、邾二县降。
wú píng jìn jué ān fēng hòu zēng yì liù qiān hù cì juàn liù qiān pǐ
吴平,进爵安丰侯,增邑六千户,赐绢六千匹。
róng dù jiāng suí wèi xīn fù xuān yáng wēi huì
戎渡江,绥慰新附,宣扬威惠。
wú guāng lù xūn shí wěi fāng zhí bù róng hào cháo chēng jí guī jiā
吴光禄勋石伟方直,不容皓朝,称疾归家。
róng jiā qí qīng jié biǎo jiàn zhī
戎嘉其清节,表荐之。
zhào bài wěi wèi yì láng yǐ èr qiān dàn lù zhōng qí shēn
诏拜伟为议郎,以二千石禄终其身。
jīng tǔ yuè fú
荆土悦服。
zhēng wèi shì zhōng
征为侍中。
nán jùn tài shǒu liú zhào lù róng tǒng zhōng xì bù wǔ shí duān wèi sī lì suǒ jiū yǐ zhī ér wèi nà gù dé bù zuò rán yì zhě yóu zhī
南郡太守刘肇赂戎筒中细布五十端,为司隶所纠,以知而未纳,故得不坐,然议者尤之。
dì wèi cháo chén yuē róng zhī wéi xíng qǐ huái sī gǒu de zhèng dāng bù yù wèi yì ěr
帝谓朝臣曰:“戎之为行,岂怀私苟得,正当不欲为异耳!
dì suī yǐ shì yán shì zhī rán wèi qīng shèn zhě suǒ bǐ yóu shì sǔn míng
”帝虽以是言释之,然为清慎者所鄙,由是损名。
róng zài zhí suī wú shū néng ér shù jì xiū lǐ
戎在职虽无殊能,而庶绩修理。
hòu qiān guāng lù xūn lì bù shàng shū yǐ mǔ yōu qù zhí
后迁光禄勋、吏部尚书,以母忧去职。
xìng zhì xiào bù jū lǐ zhì yǐn jiǔ shí ròu huò guān yì qí ér róng mào huǐ cuì zhàng rán hòu qǐ
性至孝,不拘礼制,饮酒食肉,或观弈棋,而容貌毁悴,杖然后起。
péi wěi wǎng diào zhī wèi rén yuē ruò shǐ yī tòng néng shāng rén jùn chōng bù miǎn miè xìng zhī jī yě
裴𬱟往吊之,谓人曰:“若使一恸能伤人,濬冲不免灭性之讥也。
shí hé jiào yì jū fù sāng yǐ lǐ fǎ zì chí liàng mǐ ér shí āi huǐ bù yú yú róng
”时和峤亦居父丧,以礼法自持,量米而食,哀毁不逾于戎。
dì wèi liú yì yuē hé jiào huǐ dùn guò lǐ shǐ rén yōu zhī
帝谓刘毅曰:“和峤毁顿过礼,使人忧之。
yì yuē jiào suī qǐn shān shí zhōu nǎi shēng xiào ěr
”毅曰:“峤虽寝苫食粥,乃生孝耳。
zhì yú wáng róng suǒ wèi sǐ xiào bì xià dāng xiān yōu zhī
至于王戎,所谓死孝,陛下当先忧之。
róng xiān yǒu tǔ jí jū sāng zēng shén
”戎先有吐疾,居丧增甚。
dì qiǎn yī liáo zhī bìng cì yào wù yòu duàn bīn kè
帝遣医疗之,并赐药物,又断宾客。
yáng jùn zhí zhèng bài tài zǐ tài fù
杨骏执政,拜太子太傅。
jùn zhū zhī hòu dōng ān gōng yáo zhuān duàn xíng shǎng wēi zhèn wài nèi
骏诛之后,东安公繇专断刑赏,威震外内。
róng jiè yáo yuē dà shì zhī hòu yi shēn yuǎn zhī
戎诫繇曰:“大事之后,宜深远之。
yáo bù cóng guǒ de zuì
”繇不从,果得罪。
zhuǎn zhōng shū lìng jiā guāng lù dài fu gěi ēn xìn wǔ shí rén
转中书令,加光禄大夫,给恩信五十人。
qiān shàng shū zuǒ pú yè lǐng lì bù
迁尚书左仆射,领吏部。
róng shǐ wèi jiǎ wǔ zhì fán xuǎn jǔ jiē xiān zhì bǎi xìng rán hòu shòu yòng
戎始为甲午制,凡选举皆先治百姓,然后授用。
sī lì fu xián zòu róng yuē shū chēng sān zài kǎo jì sān kǎo chù zhì yōu míng
司隶傅咸奏戎,曰:“《书》称‘三载考绩,三考黜陟幽明’。
jīn nèi wài qún guān jū zhí wèi qī ér róng zòu hái jì wèi dìng qí yōu liè qiě sòng gù yíng xīn xiāng wàng dào lù qiǎo zhà yóu shēng shāng nóng hài zhèng
今内外群官,居职未期而戎奏还,既未定其优劣,且送故迎新,相望道路,巧诈由生,伤农害政。
róng bù yǎng yī yáo shùn diǎn mó ér qū dòng fú huá kuī bài fēng sú fēi tú wú yì nǎi yǒu dà sǔn
戎不仰依尧舜典谟,而驱动浮华,亏败风俗,非徒无益,乃有大损。
yi miǎn róng guān yǐ dūn fēng sú
宜免戎官,以敦风俗。
róng yǔ gǔ guō tōng qīn jìng dé bù zuò
”戎与贾、郭通亲,竟得不坐。
xún zhuǎn sī tú
寻转司徒。
yǐ wáng zhèng jiāng pǐ gǒu mèi qǔ róng shǔ mǐn huái tài zǐ zhī fèi jìng wú yī yán kuāng jiàn
因为统治将要崩溃,于是苟且谄媚以取皇上欢心,愍怀太子被废,始终没有一句话匡正劝谏。
péi wěi róng zhī xù yě wěi zhū róng zuò miǎn guān
裴𬱟,戎之婿也,𬱟诛,戎坐免官。
qí wáng jiǒng qǐ yì sūn xiù lù róng yú chéng nèi zhào wáng lún zi yù qǔ róng wèi jūn sī
齐王冏起义,孙秀禄戎于城内,赵王伦子欲取戎为军司。
bó shì wáng yáo yuē jùn chōng jué zhà duō duān ān kěn wèi shào nián yòng
博士王繇曰:“濬冲谲诈多端,安肯为少年用?
nǎi zhǐ
于是成子留了下来。
huì dì fǎn gōng yǐ róng wèi shàng shū lìng
惠帝反宫,以戎为尚书令。
jì ér hé jiān wáng yóng qiǎn shǐ jiù shuō chéng dū wáng yǐng jiāng zhū qí wáng jiǒng
既而河间王颙遣使就说成都王颖,将诛齐王冏。
xí shū zhì jiǒng wèi róng yuē sūn xiù zuò nì tiān zǐ yōu bī
檄书至,冏谓戎曰:“孙秀作逆,天子幽逼。
gū jiū hé yì bīng sǎo chú yuán è chén zǐ zhī jié xìn zhe shén míng
孤纠合义兵,扫除元恶,臣子之节,信著神明。
èr wáng tīng chán zào gòu dà nàn dāng lài zhōng móu yǐ hé bù xié
二王听谗,造构大难,当赖忠谋,以和不协。
qīng qí shàn wèi wǒ chóu zhī
卿其善为我筹之。
róng yuē gōng shǒu jǔ yì zhòng kuāng dìng dà yè kāi pì yǐ lái wèi shǐ yǒu yě
”戎曰:“公首举义众,匡定大业,开辟以来,未始有也。
rán lùn gōng bào cháng bù jí yǒu láo cháo yě shī wàng rén huái èr zhì
然论功报尝,不及有劳,朝野失望,人怀贰志。
jīn èr wáng dài jiǎ bǎi wàn qí fēng bù kě dāng ruò yǐ wáng jiù dì bù shī gù jué
今二王带甲百万,其锋不可当,若以王就第,不失故爵。
wěi quán chóng ràng cǐ qiú ān zhī jì yě
委权崇让,此求安之计也。
jiǒng móu chén gé nù yuē hàn wèi yǐ lái wáng gōng jiù dì níng yǒu de bǎo qī zǐ hu
”冏谋臣葛CM怒曰:“汉魏以来,王公就第,宁有得保妻子乎!
yì zhě kě zhǎn
议者可斩。
yú shì bǎi guān zhèn sǒng róng wěi yào fā duò cè dé bù jí huò
”于是百官震悚,戎伪药发堕厕,得不及祸。
róng yǐ jìn shì fāng luàn mù qú bó yù zhī wéi rén yǔ shí shū juàn wú jiǎn è zhī jié
戎以晋室方乱,慕蘧伯玉之为人,与时舒卷,无蹇谔之节。
zì jīng diǎn xuǎn wèi cháng jìn hán sù tuì xū míng dàn yǔ shí fú shěn hù diào mén xuǎn ér yǐ
自经典选,未尝进寒素,退虚名,但与时浮沈,户调门选而已。
xún bài sī tú suī wèi zǒng dǐng sī ér wěi shì liáo cǎi
寻拜司徒,虽位总鼎司,而委事僚采。
jiān chéng xiǎo mǎ cóng biàn mén ér chū yóu jiàn zhě bù zhī qí sān gōng yě
间乘小马,从便门而出游,见者不知其三公也。
gù lì duō zhì dà guān dào lù xiāng yù zhé bì zhī
故吏多至大官,道路相遇辄避之。
xìng hǎo xìng lì guǎng shōu bā fāng yuán tián shuǐ duì zhōu biàn tiān xià
性好兴利,广收八方园田水碓,周遍天下。
jī shí jù qián bù zhī jì jí měi zì zhí yá chóu zhòu yè suàn jì héng ruò bù zú
积实聚钱,不知纪极,每自执牙筹,昼夜算计,恒若不足。
ér yòu jiǎn sè bù zì fèng yǎng tiān xià rén wèi zhī gāo huāng zhī jí
而又俭啬,不自奉养,天下人谓之膏肓之疾。
nǚ shì péi wěi dài qián shù wàn jiǔ ér wèi hái
女适裴𬱟,贷钱数万,久而未还。
nǚ hòu guī níng róng sè bú yuè nǚ jù hái zhí rán hòu nǎi huan
女后归宁,戎色不悦,女遽还直,然后乃欢。
cóng zǐ jiāng hūn róng qiǎn qí yī dān yī hūn qì ér gèng zé qǔ
从子将婚,戎遣其一单衣,婚讫而更责取。
jiā yǒu hǎo li cháng chū huò zhī kǒng rén de zhǒng héng zuān qí hé
家有好李,常出货之,恐人得种,恒钻其核。
yǐ cǐ huò jī yú shì
以此获讥于世。
qí hòu cóng dì běi fá wáng shī bài jì yú dàng yīn róng fù yì yè suí dì hái luò yáng
其后从帝北伐,王师败绩于荡阴,戎复诣邺,随帝还洛阳。
chē jià zhī xī qiān yě róng chū bēn yú jiá
车驾之西迁也,戎出奔于郏。
zài wēi nàn zhī jiān qīn jiē fēng rèn tán xiào zì ruò wèi cháng yǒu jù róng
在危难之间,亲接锋刃,谈笑自若,未尝有惧容。
shí zhào qīn bīn huān yú yǒng rì
时召亲宾,欢娱永日。
yǒng xīng èr nián hōng yú jiá xiàn shí nián qī shí èr shì yuē yuán
永兴二年,薨于郏县,时年七十二,谥曰元。
róng yǒu rén lún jiàn shi cháng mù shān tāo rú pú yù hún jīn rén jiē qīn qí bǎo mò zhī míng qí qì
戎有人伦鉴识,尝目山涛如璞玉浑金,人皆钦其宝,莫知名其器;
wáng yǎn shén zī gāo chè rú yáo lín qióng shù zì rán shì fēng chén biǎo wù
王衍神姿高彻,如瑶林琼树,自然是风尘表物。
wèi péi wěi zhuō yú yòng cháng xún xù gōng yú yòng duǎn chén dào níng sī cè sī cè rú shù zhǎng gān
谓裴𬱟拙于用长,荀勖工于用短,陈道宁纟畟纟畟如束长竿。
zú dì dūn yǒu gāo míng róng è zhī
族弟敦有高名,戎恶之。
dūn měi hou róng zhé tuō jí bú jiàn
敦每候戎,辄托疾不见。
dūn hòu guǒ wèi nì luàn
敦后果为逆乱。
qí jiàn cháng xiān jiàn rú cǐ
其鉴尝先见如此。
cháng jīng huáng gōng jiǔ lú xià guò gù wèi hòu chē kè yuē wú xī yǔ jī shū yè yuán sì zōng hān chàng yú cǐ zhú lín zhī yóu yì yù qí mò
尝经黄公酒垆下过,顾谓后车客曰:“吾昔与嵇叔夜、阮嗣宗酣畅于此,竹林之游亦预其末。
zì jī yuán yún wáng wú biàn wéi shí zhī suǒ jī xiè
自嵇、阮云亡,吾便为时之所羁绁。
jīn rì shì zhī suī jìn miǎo ruò shān hé
今日视之虽近,邈若山河!
chū sūn xiù wèi láng yá jùn lì qiú pǐn yú xiāng yì
”初,孙秀为琅邪郡吏,求品于乡议。
róng cóng dì yǎn jiāng bù xǔ róng quàn pǐn zhī
戎从弟衍将不许,戎劝品之。
jí xiù dé zhì cháo shì yǒu sù yuàn zhě jiē bèi zhū ér róng yǎn huò jì yān
及秀得志,朝士有宿怨者皆被诛,而戎、衍获济焉。
zi wàn yǒu měi míng
子万,有美名。
shǎo ér dà féi róng lìng shí kāng ér féi yù shén
少而大肥,戎令食穅,而肥愈甚。
nián shí jiǔ zú
年十九卒。
yǒu shù zǐ xìng róng suǒ bù chǐ
有庶子兴,戎所不齿。
yǐ cóng dì yáng píng tài shǒu yīn zi wèi sì
以从弟阳平太守愔子为嗣。
yǎn zì yí fu shén qíng míng xiù fēng zī xiáng yǎ
衍字夷甫,神情明秀,风姿详雅。
zǒng jiǎo cháng zào shān tāo tāo jiē tàn liáng jiǔ jì qù mù ér sòng zhī yuē hé wù lǎo yù shēng níng xīn r
总角尝造山涛,涛嗟叹良久,既去,目而送之曰:“何物老妪,生宁馨儿!
rán wù tiān xià cāng shēng zhě wèi bì fēi cǐ rén yě
然误天下苍生者,未必非此人也。
fù yì wèi píng běi jiāng jūn cháng yǒu gōng shì shǐ xíng rén liè shàng bù shí bào
”父乂,为平北将军,常有公事,使行人列上,不时报。
yǎn nián shí sì shí zài jīng shī zào pú yè yáng hù shēn chén shì zhuàng cí shén qīng biàn
衍年十四,时在京师,造仆射羊祜,申陈事状,辞甚清辩。
hù míng dé guì zhòng ér yǎn yòu nián wú qū xià zhī sè zhòng xián yì zhī
祜名德贵重,而衍幼年无屈下之色,众咸异之。
yáng jùn yù yǐ nǚ qī yān yǎn chǐ zhī suì yáng kuáng zì miǎn
杨骏欲以女妻焉,衍耻之,遂阳狂自免。
wǔ dì wén qí míng wèn róng yuē yí fǔ dāng shì shuí bǐ
武帝闻其名,问戎曰:“夷甫当世谁比?
róng yuē wèi jiàn qí bǐ dāng cóng gǔ rén zhōng qiú zhī
”戎曰:“未见其比,当从古人中求之。
tài shǐ bā nián zhào jǔ qí cái kě yǐ ān biān zhě yǎn chū hǎo lùn cóng héng zhī shù gù shàng shū lú qīn jǔ wèi liáo dōng tài shǒu
泰始八年,诏举奇才可以安边者,衍初好论从横之术,故尚书卢钦举为辽东太守。
bù jiù yú shì kǒu bù lùn shì shì wéi yǎ yǒng xuán xū ér yǐ
不就,于是口不论世事,唯雅咏玄虚而已。
cháng yīn yàn jí wèi zú rén suǒ nù jǔ lèi zhì qí miàn
尝因宴集,为族人所怒,举累掷其面。
yǎn chū wú yán yǐn wáng dǎo gòng zài ér qù
衍初无言,引王导共载而去。
rán xīn bù néng píng zài chē zhōng lǎn jìng zì zhào wèi dǎo yuē ěr kàn wú mù guāng nǎi zài niú bèi shàng yǐ
然心不能平,在车中揽镜自照,谓导曰:“尔看吾目光乃在牛背上矣。
fù zú yú běi píng sòng gù shén hòu wèi qīn shí zhī suǒ jiè dài yīn yǐ shě zhī
”父卒于北平,送故甚厚,为亲识之所借贷,因以舍之。
shù nián zhī jiān jiā zī qìng jìn chū jiù luò chéng xi tián yuán ér jū yān
数年之间,家资罄尽,出就洛城西田园而居焉。
hòu wèi tài zǐ shè rén hái shàng shū láng
后为太子舍人,还尚书郎。
chū bǔ yuán chéng lìng zhōng rì qīng tán ér xiàn wu yì lǐ
出补元城令,终日清谈,而县务亦理。
rù wèi zhōng shù zǐ huáng mén shì láng
入为中庶子、黄门侍郎。
wèi zhèng shǐ zhōng hé yàn wáng bì děng zǔ shù lǎo zhuāng lì lùn yǐ wéi tiān dì wàn wù jiē yǐ wú wéi běn
魏正始中,何晏、王弼等祖述《老》《庄》,立论以为:“天地万物皆以无为本。
wú yě zhě kāi wù chéng wù wú wǎng bù cún zhě yě
无也者,开物成务,无往不存者也。
yīn yáng shì yǐ huà shēng wàn wù shì yǐ chéng xíng xián zhě shì yǐ chéng dé bù xiào shì yǐ miǎn shēn
阴阳恃以化生,万物恃以成形,贤者恃以成德,不肖恃以免身。
gù wú zhī wèi yòng wú jué ér guì yǐ
故无之为用,无爵而贵矣。
yǎn shén zhòng zhī
”衍甚重之。
wéi péi wěi yǐ wéi fēi zhe lùn yǐ jī zhī ér yǎn chǔ zhī zì ruò
而裴题认为不对,著述理论批判,王衍对待批判若无其事。
yǎn jì yǒu shèng cái měi mào míng wù ruò shén cháng zì bǐ zǐ gòng
衍既有盛才美貌,明悟若神,常自比子贡。
jiān shēng míng jiè shèn qīng dòng dāng shì
兼声名借甚,倾动当世。
miào shàn xuán yán wéi tán lǎo zhuāng wéi shì
妙善玄言,唯谈《老》《庄》为事。
měi zhuō yù bǐng zhǔ wěi yǔ shǒu tóng sè
每捉玉柄麈尾,与手同色。
yì lǐ yǒu suǒ bù ān suí jí gǎi gēng shì hào kǒu zhōng cí huáng
义理有所不安,随即改更,世号“口中雌黄。
cháo yě xī rán wèi zhī yī shì lóng mén yǐ
”朝野翕然,谓之“一世龙门”矣。
lèi jū xiǎn zhí hòu jìn zhī shì mò bù jǐng mù fàng xiào
累居显职,后进之士,莫不景慕放效。
xuǎn jǔ dēng cháo jiē yǐ wéi chēng shǒu
选举登朝,皆以为称首。
jīn gāo fú dàn suì chéng fēng sú yān
矜高浮诞,遂成风俗焉。
yǎn cháng sàng yòu zǐ shān jiǎn diào zhī
衍尝丧幼子,山简吊之。
yǎn bēi bù zì shèng jiǎn yuē hái bào zhōng wù hé zhì yú cǐ
衍悲不自胜,简曰:“孩抱中物,何至于此!
yǎn yuē shèng rén wàng qíng zuì xià bù jí yú qíng
”衍曰:“圣人忘情,最下不及于情。
rán zé qíng zhī suǒ zhōng zhèng zài wǒ bèi
然则情之所钟,正在我辈。
jiǎn fú qí yán gèng wéi zhī tòng
”山简信服他的话,反而更加悲痛。
yǎn qī guō shì gǔ hòu zhī qīn jiè zhōng gōng zhī shì gāng bì tān lì jù liǎn wú yàn hǎo gàn yù rén shì yǎn huàn zhī ér bù néng jìn
衍妻郭氏,贾后之亲,藉中宫之势,刚愎贪戾,聚敛无厌,好干预人事,衍患之而不能禁。
shí yǒu xiāng rén yōu zhōu cì shǐ lǐ yáng jīng shī dà xiá yě guō shì sù dàn yě
时有乡人幽州刺史李阳,京师大侠也,郭氏素惮也。
yǎn wèi guō yuē fēi dàn wǒ yán qīng bù kě lǐ yáng yì wèi bù kě
衍谓郭曰:“非但我言卿不可,李阳亦谓不可。
guō shì wèi zhī xiǎo sǔn
”郭氏为之小损。
yǎn jí guō zhī tān bǐ gù kǒu wèi cháng yán qián
衍疾郭之贪鄙,故口未尝言钱。
guō yù shì zhī lìng bì yǐ qián rào chuáng shǐ bù dé xíng
郭欲试之,令婢以钱绕床,使不得行。
yǎn chen qǐ jiàn qián wèi bì yuē jǔ ē dǔ wù què
衍晨起见钱,谓婢曰:“举阿堵物却!
qí cuò yì rú cǐ
”其措意如此。
hòu lì běi jūn zhōng hou zhōng lǐng jūn shàng shū lìng
后历北军中候、中领军、尚书令。
nǚ wèi mǐn huái tài zǐ fēi tài zǐ wèi gǔ hòu suǒ wū yǎn jù huò zì biǎo lí hūn
女为愍怀太子妃,太子为贾后所诬,衍惧祸,自表离婚。
gǔ hòu jì fèi yǒu sī zòu yǎn yuē yǎn yǔ sī tú liáng wáng róng shū xiě chéng huáng tài zǐ shǒu yǔ fēi jí yǎn shū chén jiàn wū jiàn zhuàng
贾后既废,有司奏衍,曰:“衍与司徒梁王肜书,写呈皇太子手与妃及衍书,陈见诬见状。
róng děng fú dú cí zhǐ kěn cè
肜等伏读,辞旨恳恻。
yǎn bèi wèi dà chén yīng yǐ yì zé yě
衍备位大臣,应以议责也。
tài zǐ bèi wū dé zuì yǎn bù néng shǒu sǐ shàn dào jí qiú lí hūn
太子被诬得罪,衍不能守死善道,即求离婚。
de tài zǐ shǒu shū yǐn bì bù chū
得太子手书,隐蔽不出。
zhì zài gǒu miǎn wú zhōng jiǎn zhī cāo
志在苟免,无忠蹇之操。
yi jiā xiǎn zé yǐ lì chén jié
宜加显责,以厉臣节。
kě jìn gù zhōng shēn
可禁锢终身。
cóng zhī
晋侯听从了他的建议。
yǎn sù qīng zhào wáng lún zhī wéi rén
衍素轻赵王伦之为人。
jí lún cuàn wèi yǎn yáng kuáng zhuó bì yǐ zì miǎn
及伦篡位,衍阳狂斫婢以自免。
jí lún zhū bài hé nán yǐn zhuǎn shàng shū yòu wèi zhōng shū lìng
及伦诛,拜河南尹,转尚书,又为中书令。
shí qí wáng yì yǒu kuāng fù zhī gōng ér zhuān quán zì zì gōng qīng jiē wèi zhī bài yǎn dú cháng yī yān
时齐王乂有匡复之功,而专权自恣,公卿皆为之拜,衍独长揖焉。
yǐ bìng qù guān
以病去官。
chéng dū wáng yǐng yǐ yǎn wèi zhōng jūn shī lèi qiān shàng shū pú yè lǐng lì bù hòu bài shàng shū lìng sī kōng sī tú
成都王颖以衍为中军师,累迁尚书仆射,领吏部,后拜尚书令、司空、司徒。
yǎn suī jū zǎi fǔ zhī zhòng bù yǐ jīng guó wèi niàn ér sī zì quán zhī jì
衍虽居宰辅之重,不以经国为念,而思自全之计。
shuō dōng hǎi wáng yuè yuē zhōng guó yǐ luàn dāng lài fāng bó yi dé wén wǔ jiān zī yǐ rèn zhī
说东海王越曰:“中国已乱,当赖方伯,宜得文武兼资以任之。
nǎi yǐ dì chéng wèi jīng zhōu zú dì dūn wèi qīng zhōu
”乃以弟澄为荆州,族弟敦为青州。
yīn wèi chéng dūn yuē jīng zhōu yǒu jiāng hàn zhī gù qīng zhōu yǒu fù hǎi zhī xiǎn qīng èr rén zài wài ér wú liú cǐ zú yǐ wèi sān kū yǐ
因谓澄、敦曰:“荆州有江、汉之固,青州有负海之险,卿二人在外,而吾留此,足以为三窟矣。
shí zhě bǐ zhī
”识者鄙之。
jí shí lè wáng mí kòu jīng shī yǐ yǎn dū du zhēng tǎo zhū jūn shì chí jié jiǎ huáng yuè yǐ jù zhī
及石勒、王弥寇京师,以衍都督征讨诸军事、持节、假黄钺以距之。
yǎn shǐ qián jiāng jūn cáo wǔ zuǒ wèi jiāng jūn wáng jǐng děng jī zéi tuì zhī huò qí zī zhòng
衍使前将军曹武、左卫将军王景等击贼,退之,获其辎重。
qiān tài wèi shàng shū lìng rú gù
迁太尉,尚书令如故。
fēng wǔ líng hóu cí fēng bù shòu
封武陵侯,辞封不受。
shí luò yáng wēi bī duō yù qiān dū yǐ bì qí nán ér yǎn dú mài chē niú yǐ ān zhòng xīn
时洛阳危逼,多欲迁都以避其难,而衍独卖车牛以安众心。
yuè zhī tǎo gǒu xī yě yǎn yǐ tài wèi wèi tài fù jūn sī
越之讨苟晞也,衍以太尉为太傅军司。
jí yuè hōng zhòng gòng tuī wèi yuán shuài
及越薨,众共推为元帅。
yǎn yǐ zéi kòu fēng qǐ jù bù gǎn dāng
衍以贼寇锋起,惧不敢当。
cí yuē wú shǎo wú huàn qíng suí dié tuī yí suì zhì yú cǐ
辞曰:“吾少无宦情,随牒推移,遂至于此。
jīn rì zhī shì ān kě yǐ fēi cái chù zhī
今日之事,安可以非才处之。
é ér jǔ jūn wèi shí lè suǒ pò lēi hū wáng gōng yǔ zhī xiāng jiàn wèn yǎn yǐ jìn gù
”俄而举军为石勒所破,勒呼王公,与之相见,问衍以晋故。
yǎn wèi chén huò bài zhī yóu yún jì bù zài jǐ
衍为陈祸败之由,云计不在己。
lēi shén yuè zhī yǔ yǔ yí rì
勒甚悦之,与语移日。
yǎn zì shuō shǎo bù yù shì yù qiú zì miǎn yīn quàn lēi chēng zūn hào
衍自说少不豫事,欲求自免,因劝勒称尊号。
lēi nù yuē jūn míng gài sì hǎi shēn jū zhòng rèn shào zhuàng dēng cháo zhì yú bái shǒu hé de yán bù yù shì shì yá
勒怒曰:“君名盖四海,身居重任,少壮登朝,至于白首,何得言不豫世事邪!
pò huài tiān xià zhèng shì jūn zuì
破坏天下,正是君罪。
shǐ zuǒ yòu fú chū
”使左右扶出。
wèi qí dǎng kǒng cháng yuē wú xíng tiān xià duō yǐ wèi cháng jiàn rú cǐ rén dāng kě huó bù
谓其党孔苌曰:“吾行天下多矣,未尝见如此人,当可活不?
cháng yuē bǐ jìn zhī sān gōng bì bù wéi wǒ jìn lì yòu hé zú guì hu
”苌曰:“彼晋之三公,必不为我尽力,又何足贵乎!
lēi yuē yào bù kě jiā yǐ fēng rèn yě
”勒曰:“要不可加以锋刃也。
shǐ rén yè pái qiáng tián shā zhī
”使人夜排墙填杀之。
yǎn jiāng sǐ gù ér yán yuē wū hū
衍将死,顾而言曰:“呜呼!
wú cáo suī bù rú gǔ rén xiàng ruò bù zǔ shàng fú xū lù lì yǐ kuāng tiān xià yóu kě bù zhì jīn rì
吾曹虽不如古人,向若不祖尚浮虚,戮力以匡天下,犹可不至今日。
shí nián wǔ shí liù
”时年五十六。
yǎn jùn xiù yǒu lìng wàng xī xīn xuán yuǎn wèi cháng yǔ lì
衍俊秀有令望,希心玄远,未尝语利。
wáng dūn guò jiāng cháng chēng zhī yuē yí fu chù zhòng zhōng rú zhū yù zài wǎ shí jiān
王敦过江,常称之曰:“夷甫处众中,如珠玉在瓦石间。
gù kǎi zhī zuò huà zàn yì chēng yǎn yán yán qīng zhì bì lì qiān rèn
”顾恺之作画赞,亦称衍岩岩清峙,壁立千仞。
qí wéi rén suǒ shàng rú cǐ
其为人所尚如此。
zi xuán zì méi zǐ shǎo mù jiǎn kuàng yì yǒu jùn cái yǔ wèi jiè qí míng
子玄,字眉子,少慕简旷,亦有俊才,与卫玠齐名。
xún fān yòng wèi chén liú tài shǒu zhūn wèi shì
荀籓用为陈留太守,屯尉氏。
xuán sù míng jiā yǒu háo qì huāng bì zhī shí rén qíng bù fù jiāng fù zǔ tì wèi dào suǒ hài yān
玄素名家,有豪气,荒弊之时,人情不附,将赴祖逖,为盗所害焉。
chéng zì píng zi
澄字平子。
shēng ér jǐng wù suī wèi néng yán jiàn rén jǔ dòng biàn shi qí yì
生而警悟,虽未能言,见人举动,便识其意。
yǎn qī guō xìng tān bǐ yù lìng bì lù shàng dān fèn
衍妻郭性贪鄙,欲令婢路上担粪。
chéng nián shí sì jiàn guō yǐ wéi bù kě
澄年十四,谏郭以为不可。
guō dà nù wèi chéng yuē xī fū rén lín zhōng yǐ xiǎo láng shǔ xīn fù bù yǐ xīn fù shǔ xiǎo láng
郭大怒,谓澄曰:“昔夫人临终,以小郎属新妇,不以新妇属小郎。
yīn zhuō qí yī jū jiāng zhàng zhī
”因捉其衣裾,将杖之。
chéng zhēng de tuō yú chuāng ér zǒu
澄争得脱,逾窗而走。
yǎn yǒu zhòng míng yú shì shí rén xǔ yǐ rén lún zhī jiàn
衍有重名于世,时人许以人伦之鉴。
yóu zhòng chéng jí wáng dūn yǔ ái cháng wèi tiān xià rén shì mù yuē ā píng dì yī zi sōng dì èr chù zhòng dì sān
尤重澄及王敦、庾敳,尝为天下人士目曰:“阿平第一,子嵩第二,处仲第三。
chéng cháng wèi yǎn yuē xiōng xíng sì dào ér shén fēng tài jùn
”澄尝谓衍曰:“兄形似道,而神锋太俊。
yǎn yuē chéng bù rú qīng luò luò mù mù rán yě
”衍曰:“诚不如卿落落穆穆然也。
chéng yóu shì xiǎn míng
”澄由是显名。
yǒu jīng chéng suǒ tí mù zhě yǎn bù fù yǒu yán zhé yún yǐ jīng píng zi yǐ
有经澄所题目者,衍不复有言,辄云“已经平子矣”。
shǎo lì xiǎn wèi lèi qiān chéng dū wáng yǐng cóng shì zhōng láng
少历显位,累迁成都王颖从事中郎。
yǐng bì shù mèng jiǔ zèn shā lù jī xiōng dì tiān xià qiè chǐ
颖嬖竖孟玖谮杀陆机兄弟,天下切齿。
chéng fā jiǔ sī jiān quàn yǐng shā jiǔ yǐng nǎi zhū zhī shì shù mò bù chēng shàn
澄发玖私奸,劝颖杀玖,颖乃诛之,士庶莫不称善。
jí yǐng bài dōng hǎi wáng yuè qǐng wèi sī kōng zhǎng shǐ
等到司马颖失败,束海王司马越请他任司空长史。
yǐ yíng dà jià xūn fēng nán xiāng hóu
以迎大驾勋,封南乡侯。
qiān jiàn wēi jiāng jūn yōng zhōu cì shǐ bù zhī zhí
迁建威将军、雍州刺史,不之职。
shí wáng dūn xiè kūn yǔ ái yuán xiū jiē wèi yǎn suǒ qīn shàn hào wèi sì yǒu ér yì yǔ chéng xiá yòu yǒu guāng yì hú wú fǔ zhī děng yì yù yān
时王敦、谢鲲、庾敳、阮修皆为衍所亲善,号为四友,而亦与澄狎,又有光逸、胡毋辅之等亦豫焉。
hān yàn zòng dàn qióng huan jí yú
酣宴纵诞,穷欢极娱。
huì dì mò yǎn bái yuè yǐ chéng wèi jīng zhōu cì shǐ chí jié dū du lǐng nán mán xiào wèi dūn wèi qīng zhōu
惠帝末,衍白越以澄为荆州刺史、持节、都督,领南蛮校尉,敦为青州。
yǎn yīn wèn yǐ fāng lüè dūn yuē dāng lín shì zhì biàn bù kě yù lùn
衍因问以方略,敦曰:“当临事制变,不可豫论。
chéng cí yì fēng chū suàn lüè wú fāng yī zuò jiē fú
”澄辞义锋出,算略无方,一坐嗟服。
chéng jiāng zhī zhèn sòng zhě qīng cháo
澄将之镇,送者倾朝。
chéng jiàn shù shàng què cháo biàn tuō yī shàng shù tàn ér nòng zhī shén qì xiāo rán páng ruò wú rén
澄见树上鹊巢,便脱衣上树,探而弄之,神气萧然,傍若无人。
liú kūn wèi chéng yuē qīng xíng suī sàn lǎng ér nèi shí dòng xiá yǐ cǐ chǔ shì nán de qí sǐ
刘琨谓澄曰:“卿形虽散朗,而内实动侠,以此处世,难得其死。
chéng mò rán bù dá
”澄默然不答。
chéng jì zhì zhèn rì yè zòng jiǔ bù qīn zhù shì suī kòu róng jí wù yì bù yǐ zài huái
澄既至镇,日夜纵酒,不亲庶事,虽寇戎急务,亦不以在怀。
zhuó shùn yáng rén guō shū yú hán cuì zhī zhōng yǐ wéi bié jià wěi yǐ zhōu fǔ
擢顺阳人郭舒于寒悴之中,以为别驾,委以州府。
shí jīng shī wēi bī chéng lǜ zhòng jūn jiāng fù guó nàn ér piāo fēng zhé qí jié zhù
时京师危逼,澄率众军,将赴国难,而飘风折其节柱。
huì wáng rú kòu xiāng yáng chéng qián fēng zhì yí chéng qiǎn shǐ yì shān jiǎn wèi rú dǎng yán yí suǒ huò
会王如寇襄阳,澄前锋至宜城,遣使诣山简,为如党严嶷所获。
yí wěi shǐ rén cóng xiāng yáng lái ér wèn zhī yuē xiāng yáng bá wèi
嶷伪使人从襄阳来而问之曰:“襄阳拔未?
dá yún zuó dàn pò chéng yǐ huò shān jiǎn
”答云:“昨旦破城,已获山简。
nǎi yīn huǎn chéng shǐ lìng de wáng qù
”乃阴缓澄使,令得亡去。
chéng wén xiāng yáng xiàn yǐ wéi xìn rán sàn zhòng ér hái
澄闻襄阳陷,以为信然,散众而还。
jì ér chǐ zhī tuō liáng yùn bù shàn wěi zuì zhǎng shǐ jiǎng jùn ér zhǎn zhī jìng bù néng jìn
既而耻之,托粮运不赡,委罪长史蒋俊而斩之,竟不能进。
bā shǔ liú rén sàn zài jīng xiāng zhě yǔ tǔ rén fèn zhēng suì shā xiàn lìng tún jù lè xiāng
巴蜀流人散在荆、湘者,与土人忿争,遂杀县令,屯聚乐乡。
chéng shǐ chéng dōu nèi shǐ wáng jī tǎo zhī
澄使成都内史王机讨之。
zéi qǐng xiáng chéng wěi xǔ zhī jì ér xí zhī yú chǒng zhōu yǐ qí qī zǐ wèi shǎng chén bā qiān yú rén yú jiāng zhōng
贼请降,澄伪许之,既而袭之于宠洲,以其妻子为赏,沈八千余人于江中。
yú shì yì liáng liú rén sì wǔ wàn jiā yī shí jù fǎn tuī dù tāo wéi zhǔ nán pò líng guì dōng lüè wǔ chāng bài wáng jī yú bā líng
于是益、梁流人四五万家一时俱反,推杜弢为主,,南破零桂,东掠武昌,败王机于巴陵。
chéng yì wú yōu jù zhī yì dàn yǔ jī rì yè zòng jiǔ tóu hú bó xì shù shí jú jù qǐ
澄亦无忧惧之意,但与机日夜纵酒,投壶博戏,数十局俱起。
shā fù rén li cái qǔ qí jiā zī yǐ cì guō shū
杀富人李才,取其家资以赐郭舒。
nán píng tài shǒu yīng zhān zhòu jiàn bù nà
南平太守应詹骤谏,不纳。
yú shì shàng xià lí xīn nèi wài yuàn pàn
于是上下离心,内外怨叛。
chéng wàng shí suī sǔn yóu ào rán zì dé
澄望实虽损,犹傲然自得。
hòu chū jūn jī dù tāo cì yú zuò táng
后出军击杜弢,次于作塘。
shān jiǎn cān jūn wáng chōng pàn yú yù zhōu zì chēng jīng zhōu cì shǐ
山简参军王冲叛于豫州,自称荆州刺史。
chéng jù shǐ dù ruí shǒu jiāng líng
澄惧,使杜蕤守江陵。
chéng qiān yú chán líng xún bēn tà zhōng
澄迁于孱陵,寻奔沓中。
guō shū jiàn yuē shǐ jūn lín zhōu suī wú yì zhèng wèi shī zhòng xīn
郭舒谏曰:“使君临州,虽无异政,未失众心。
jīn xi shōu huá róng xiàng yì zhī bīng zú yǐ qín cǐ xiǎo chǒu nài hé zì qì
今西收华容向义之兵,足以擒此小丑,奈何自弃。
chéng bù néng cóng
”澄不能从。
chū chéng mìng wǔ líng zhū jùn tóng tǎo dù tāo tiān mén tài shǒu hù guī cì yú yì yáng
初,澄命武陵诸郡同讨杜弢,天门太守扈瑰次于益阳。
wǔ líng nèi shǐ wǔ chá wèi qí jùn yí suǒ hài guī yǐ gū jūn yǐn hái
武陵内史武察为其郡夷所害,瑰以孤军引还。
chéng nù yǐ dù céng dài guī
澄怒,以杜曾代瑰。
yí yuán suì guī gù lì yě tuō wèi guī bào chóu suì jǔ bīng zhú céng zì chēng píng jìn jiāng jūn
夷袁遂,瑰故吏也,托为瑰报仇,遂举兵逐曾,自称平晋将军。
chéng shǐ sī mǎ guàn qiū miǎo tǎo zhī wèi suì suǒ bài
澄使司马毌丘邈讨之,为遂所败。
huì yuán dì zhēng chéng wèi jūn zī jì jiǔ yú shì fù zhào
会元帝征澄为军谘祭酒,于是赴召。
shí wáng dūn wèi jiāng zhōu zhèn yù zhāng chéng guò yì dūn
时王敦为江州,镇豫章,澄过诣敦。
chéng sù yǒu shèng míng chū yú dūn yòu shì shù mò bù qīng mù zhī
澄夙有盛名,出于敦右,士庶莫不倾慕之。
jiān yǒng lì jué rén sù wèi dūn suǒ dàn chéng yóu yǐ jiù yì wǔ dūn
兼勇力绝人,素为敦所惮,澄犹以旧意侮敦。
dūn yì fèn nù qǐng chéng rù sù yīn yù shā zhī
敦益忿怒,请澄入宿,阴欲杀之。
ér chéng zuǒ yòu yǒu èr shí jué rén chí tiě mǎ biān wèi wèi chéng shǒu cháng zhuō yù zhěn yǐ zì fáng gù dūn wèi zhī de fā
而澄左右有二十绝人,持铁马鞭为卫,澄手尝捉玉枕以自防,故敦未之得发。
hòu dūn cì chéng zuǒ yòu jiǔ jiē zuì jiè yù zhěn guān zhī
后敦赐澄左右酒,皆醉,借玉枕观之。
yīn xià chuáng ér wèi chéng yuē hé yǔ dù tāo tōng xìn
因下床而谓澄曰:“何与杜弢通信?
chéng yuē shì zì kě yàn
”澄曰:“事自可验。
dūn yù rù nèi chéng shǒu yǐn dūn yī zhì yú jué dài
”敦欲入内,澄手引敦衣,至于绝带。
nǎi dēng yú liáng yīn mà dūn yuē xíng shì rú cǐ yāng jiāng jí yān
乃登于梁,因骂敦曰:“行事如此,殃将及焉。
dūn lìng lì shì lù róng è shā zhī shí nián sì shí sì zài shī hái qí jiā
”敦令力士路戎搤杀之,时年四十四,载尸还其家。
liú kūn wén chéng zhī sǐ tàn yuē chéng zì qǔ zhī
刘琨闻澄之死,叹曰:“澄自取之。
jí dūn píng chéng gù lì zuǒ zhù zuò láng huán zhì shàng biǎo lǐ chéng qǐng jiā zèng shì
”及敦平,澄故吏佐著作郎桓稚上表理澄,请加赠谥。
zhào fù chéng běn guān shì yuē xiàn
诏复澄本官,谥曰宪。
zhǎng zǐ zhān zǎo zú
长子詹,早卒。
cì zǐ huī yòu jūn sī mǎ
次子徽,右军司马。
guō shū zì zhì xíng
郭舒,字稚行。
yòu qǐng qí mǔ cóng shī suì yú biàn guī cū shí dà yì
幼请其母从师,岁余便归,粗识大义。
xiāng rén shào fǔ fàn guǐ zōng rén wǔ líng tài shǒu guō jǐng xián chēng shū dāng wèi hòu lái zhī xiù zhōng chéng guó qì
乡人少府范晷、宗人武陵太守郭景,咸称舒当为后来之秀,终成国器。
shǐ wèi lǐng jūn xiào wèi zuò shàn fàng sī mǎ biāo xì tíng wèi shì duō yì zhī
始为领军校尉,坐擅放司马彪,系廷尉,世多义之。
cì shǐ xià hóu hán pì wèi xī cáo zhuǎn zhǔ bù
刺史夏侯含辟为西曹,转主簿。
hán zuò shì shū zì xì lǐ hán shì de shì
含坐事,舒自系理含,事得释。
cì shǐ zōng dài mìng wèi zhì zhōng sàng mǔ qù zhí
刺史宗岱命为治中,丧母去职。
liú hóng mù jīng zhōu yǐn wèi zhì zhōng
刘弘牧荆州,引为治中。
hóng zú shū lǜ jiāng shì tuī hóng zi fán wéi zhǔ tǎo nì zéi guō mài
弘卒,舒率将士推弘子璠为主,讨逆贼郭劢。
miè zhī bǎo quán yī zhōu
灭之,保全一州。
wáng chéng wén qí míng yǐn wéi bié jià
王澄闻其名,引为别驾。
chéng zhōng rì hān yǐn bù yǐ zhòng wù zài yì shū cháng qiē jiàn zhī
澄终日酣饮,不以众务在意,舒常切谏之。
jí tiān xià dà luàn yòu quàn chéng xiū dé yǎng wēi bǎo wán zhōu jìng
及天下大乱,又劝澄修德养威,保完州境。
chéng yǐ wéi luàn zì jīng dū qǐ fēi fù yī zhōu suǒ néng kuāng yù suī bù néng cóng rán zhòng qí zhōng liàng
澄以为乱自京都起,非复一州所能匡御,虽不能从,然重其忠亮。
jīng tǔ shì rén zōng yǔ xīn cháng yīn jiǔ wǔ chéng chéng nù huà zuǒ yòu bàng xīn
荆土士人宗庾𫷷尝因酒忤澄,澄怒,叱左右棒𫷷。
shū lì sè wèi zuǒ yòu yuē shǐ jūn guò zuì rǔ bèi hé gǎn wàng dòng
舒厉色谓左右曰:“使君过醉,汝辈何敢妄动!
chéng huì yuē bié jià kuáng yá kuáng yán wǒ zuì
”澄恚曰:“别驾狂邪,诳言我醉!
yīn qiǎn qiā qí bí jiǔ qí méi tóu shū guì ér shòu zhī
”因遣掐其鼻,灸其眉头,舒跪而受之。
chéng yì shǎo shì ér xīn suì de miǎn
澄意少释,而𫷷遂得免。
chéng zhī bēn bài yě yǐ shū lǐng nán jùn
澄之奔败也,以舒领南郡。
chéng yòu yù jiāng shū dōng xià shū yuē shū wèi wàn lǐ jì gāng bù néng kuāng zhèng lìng shǐ jūn bēn wáng bù rěn dù jiāng
澄又欲将舒东下,舒曰:“舒为万里纪纲,不能匡正,令使君奔亡,不忍渡江。
nǎi liú tún dùn kǒu cǎi lǚ hú zé yǐ zì jǐ
”乃留屯沌口,采稆湖泽以自给。
xiāng rén dào shí shū niú shì jué lái xiè
乡人盗食舒牛,事觉,来谢。
shū yuē qīng jī suǒ yǐ shí niú ěr yú ròu kě gòng dàn zhī
舒曰:“卿饥,所以食牛耳,余肉可共啖之。
shì yǐ cǐ fú qí hóng liàng
”世以此服其弘量。
shū shǎo yǔ dù céng hòu céng cháng zhào zhī bù wǎng céng xián zhī
舒少与杜曾厚,曾尝召之,不往,曾衔之。
zhì shì chéng yòu zhuǎn shū wèi shùn yáng tài shǒu céng mì qiǎn bīng xí shū dùn táo de miǎn
至是,澄又转舒为顺阳太守,曾密遣兵袭舒,遁逃得免。
wáng dūn zhào wèi cān jūn zhuǎn cóng shì zhōng láng
王敦召为参军,转从事中郎。
xiāng yáng dū du zhōu fǎng zú dūn qiǎn shū jiān xiāng yáng jūn
襄阳都督周访卒,敦遣舒监襄阳军。
gān zhuō zhì nǎi hái
甘卓至,乃还。
cháo tíng zhēng shū wèi yòu chéng dūn liú bù qiǎn
朝廷征舒为右丞,敦留不遣。
dūn móu wèi nì shū jiàn bù cóng shǐ shǒu wǔ chāng
敦谋为逆,舒谏不从,使守武昌。
jīng zhōu bié jià zōng dàn jì shū cái néng shù zèn zhī yú wáng gǎo
荆州别驾宗澹忌舒才能,数谮之于王暠。
gǎo yí shū yǔ gān zhuō tóng móu mì yǐ bái dūn dūn bù shòu
暠疑舒与甘卓同谋,密以白敦,敦不受。
gāo guān dū hù miào tǎn cháng qǐng wǔ chāng chéng xi de wèi yíng tài shǒu lè kǎi yán yú dūn yuē bǎi xìng jiǔ mǎi cǐ dì zhòng cài zì shàn bù yí duó zhī
高官督护缪坦尝请武昌城西地为营,太守乐凯言于敦曰:“百姓久买此地,种菜自赡,不宜夺之。
dūn dà nù yuē wáng chù zhòng bù lái jiāng hú dāng yǒu wǔ chāng de bù ér rén yún shì wǒ de yá
”敦大怒曰:“王处仲不来江湖,当有武昌地不,而人云是我地邪!
kǎi jù bù gǎn yán
”凯惧,不敢言。
shū yuē gōng tīng shū yī yán
舒曰:“公听舒一言。
dūn yuē píng zi yǐ qīng bìng kuáng gù qiā bí jiǔ méi tóu jiù chèn fù fā yá
”敦曰:“平子以卿病狂,故掐鼻灸眉头,旧疢复发邪!
shū yuē gǔ zhī kuáng yě zhí zhōu chāng jí àn zhū yún bù kuáng yě
”舒曰:“古之狂也直,周昌、汲黯、朱云不狂也。
xī yáo lì fěi bàng zhī mù shùn zhì gǎn jiàn zhī gǔ rán hòu shì wú wǎng zòng
昔尧立诽谤之木,舜置敢谏之鼓,然后事无枉纵。
gōng wèi shèng yáo shùn yá
公为胜尧、舜邪?
nǎi nì shé shū shǐ bù dé yán
乃逆折舒,使不得言。
hé yǔ gǔ rén xiāng yuǎn
何与古人相远!
dūn yuē qīng yù hé yán
”敦曰:“卿欲何言?
shū yuē miào tǎn kě wèi xiǎo rén yí wù shì tīng duó rén sī dì yǐ qiáng líng ruò
”舒曰:“缪坦可谓小人,疑误视听,夺人私地,以强陵弱。
yàn zǐ chēng jūn yuē qí kě chén xiàn qí fǒu yǐ chéng qí kě
晏子称:君曰其可,臣献其否,以成其可。
shì yǐ shū děng bù gǎn bù yán
是以舒等不敢不言。
dūn jí shǐ hái de zhòng xián zhuàng zhī
”敦即使还地,众咸壮之。
dūn zhòng shū gōng liàng gěi cì zhuǎn fēng shù yì qí jiā
敦重舒公亮,给赐转丰,数诣其家。
biǎo wèi liáng zhōu cì shǐ
表为梁州刺史。
bìng zú
病卒。
lè guǎng zì yàn fǔ nán yáng yù yáng rén yě
乐广,字彦辅,南阳淯阳人也。
fù fāng cān wèi zhēng xī jiāng jūn xià hóu xuán jūn shì
父方,参魏征西将军夏侯玄军事。
guǎng shí nián bā suì xuán cháng jiàn guǎng zài lù yīn hū yǔ yǔ hái wèi fāng yuē xiàng jiàn guǎng shén zī láng chè dāng wèi míng shì
广时年八岁,玄常见广在路,因呼与语,还谓方曰:“向见广神姿郎彻,当为名士。
qīng jiā suī pín kě lìng zhuān xué bì néng xìng qīng mén hù yě
卿家虽贫,可令专学,必能兴卿门户也。
fāng zǎo zú
”方早卒。
guǎng gū pín qiáo jū shān yáng hán sù wèi yè rén wú zhī zhě
广孤贫,侨居山阳,寒素为业,人无知者。
xìng chōng yuē yǒu yuǎn shí guǎ shì yù yǔ wù wú jìng
性冲约,有远识,寡嗜欲,与物无竞。
yóu shàn tán lùn měi yǐ yuē yán xī lǐ yǐ yàn rén zhī xīn qí suǒ bù zhī mò rú yě
尤善谈论,每以约言析理,以厌人之心,其所不知,默如也。
péi jiè cháng yǐn guǎng gòng tán zì xī shēn dàn yǎ xiàng qīn yì tàn yuē wǒ suǒ bù rú yě
裴楷尝引广共谈,自夕申旦,雅相钦挹,叹曰:“我所不如也。
wáng róng wèi jīng zhōu cì shǐ wén guǎng wéi xià hóu xuán suǒ cháng nǎi jǔ wèi xiù cái
”王戎为荆州刺史,闻广为夏侯玄所尝,乃举为秀才。
jiè yòu jiàn guǎng yú gǔ chōng suì pì tài wèi yuàn zhuǎn tài zǐ shè rén
楷又荐广于贾充,遂辟太尉掾,转太子舍人。
shàng shū lìng wèi guàn cháo zhī qí jiù dǎi yǔ wèi zhèng shǐ zhōng zhū míng shì tán lùn jiàn guǎng ér qí zhī yuē zì xī zhū xián jì méi cháng kǒng wēi yán jiāng jué ér jīn nǎi fù wén sī yán yú jūn yǐ
尚书令卫瓘,朝之耆旧,逮与魏正始中诸名士谈论,见广而奇之,曰:“自昔诸贤既没,常恐微言将绝,而今乃复闻斯言于君矣。
mìng zhū zǐ zào yān yuē cǐ rén zhī shuǐ jìng jiàn zhī yíng rán ruò pī yún wù ér dǔ qīng tiān yě
”命诸子造焉,曰:“此人之水镜,见之莹然,若披云雾而睹青天也。
wáng yǎn zì yán yú rén yǔ shén jiǎn zhì jí jiàn guǎng biàn jué jǐ zhī fán
”王衍自言:“与人语甚简至,及见广,便觉己之烦。
qí wèi shí zhě suǒ tàn měi rú cǐ
”其为识者所叹美如此。
chū bǔ yuán chéng lìng qiān zhōng shū shì láng zhuǎn tài zǐ zhōng shù zǐ lèi qiān shì zhōng hé nán yǐn
出补元城令,迁中书侍郎,转太子中庶子,累迁侍中、河南尹。
guǎng shàn qīng yán ér bù cháng yú bǐ jiāng ràng yǐn qǐng pān yuè wèi biǎo
广善清言而不长于笔,将让尹,请潘岳为表。
yuè yuē dāng de jūn yì
岳曰:“当得君意。
guǎng nǎi zuò èr bǎi jù yǔ shù jǐ zhī zhì
”广乃作二百句语,述己之志。
yuè yīn qǔ cì bǐ biàn chéng míng bǐ
岳因取次比,便成名笔。
shí rén xián yún ruò guǎng bù jiǎ yuè zhī bǐ yuè bù qǔ guǎng zhī zhǐ wú yǐ chéng sī měi yě
时人咸云:“若广不假岳之笔,岳不取广之旨,无以成斯美也。
cháng yǒu qīn kè jiǔ kuò bù fù lái guǎng wèn qí gù dá yuē qián zài zuò méng cì jiǔ fāng yù yǐn jiàn bēi zhōng yǒu shé yì shén è zhī jì yǐn ér jí
尝有亲客,久阔不复来,广问其故,答曰:“前在坐,蒙赐酒,方欲饮,见杯中有蛇,意甚恶之,既饮而疾。
yú shí hé nán tīng shì bì shàng yǒu jiǎo qī huà zuò shé guǎng yì bēi zhōng shé jí jiǎo yǐng yě
”于时河南听事壁上有角,漆画作蛇,广意杯中蛇即角影也。
fù zhì jiǔ yú qián chù wèi kè yuē jiǔ zhōng fù yǒu suǒ jiàn bù
复置酒于前处,谓客曰:“酒中复有所见不?
dá yuē suǒ jiàn rú chū
”答曰:“所见如初。
guǎng nǎi gào qí suǒ yǐ kè huò rán yì jiě shěn kē dùn yù
”广乃告其所以,客豁然意解,沈疴顿愈。
wèi jiè zǒng jiǎo shí cháng wèn guǎng mèng guǎng yún shì xiǎng
卫玠总角时,尝问广梦,广云是想。
jiè yuē shén xíng suǒ bù jiē ér mèng qǐ shì xiǎng yá
玠曰:“神形所不接而梦,岂是想邪!
guǎng yuē yīn yě
”广曰:“因也。
jiè sī zhī jīng yuè bù dé suì yǐ chéng jí
”玠思之经月不得,遂以成疾。
guǎng wén gù mìng jià wèi pōu xī zhī jiè bìng jí yù
广闻故,命驾为剖析之,玠病即愈。
guǎng tàn yuē cǐ xián xiōng zhōng dāng bì wú gāo huāng zhī jí
广叹曰:“此贤胸中当必无膏肓之疾!
guǎng suǒ zài wéi zhèng wú dàng shí gōng yù rán měi qù zhí yí ài wéi rén suǒ sī
广所在为政,无当时功誉,然每去职,遗爱为人所思。
fán suǒ lùn rén bì xiān chēng qí suǒ zhǎng zé suǒ duǎn bù yán ér zì xiàn yǐ
凡所论人,必先称其所长,则所短不言而自见矣。
rén yǒu guò xiān jǐn hóng shù rán hòu shàn è zì zhāng yǐ
人有过,先尽弘恕,然后善恶自彰矣。
guǎng yǔ wáng yǎn jù zhái xīn shì wài míng zhòng yú shí
广与王衍俱宅心事外,名重于时。
gù tiān xià yán fēng liú zhě wèi wáng lè wèi chēng shǒu yān
故天下言风流者,谓王、乐为称首焉。
shǎo yǔ hóng nóng yáng zhǔn xiāng shàn
少与弘农杨准相善。
zhǔn zhī èr zǐ yuē qiáo yuē máo jiē zhī míng yú shì
准之二子曰乔曰髦,皆知名于世。
zhǔn shǐ xiān yì péi wěi wěi xìng hóng fāng ài qiáo yǒu gāo yùn
准使先诣裴𬱟,𬱟性弘方,爱乔有高韵。
wèi zhǔn yuē qiáo dāng jí qīng máo shǎo jiǎn yě
谓准曰:“乔当及卿,髦少减也。
yòu shǐ yì guǎng guǎng xìng qīng chún ài máo yǒu shén jiǎn
”又使诣广,广性清淳,爱髦有神检。
wèi zhǔn yuē qiáo zì jí qīng rán máo yì qīng chū
谓准曰:“乔自及卿,然髦亦清出。
zhǔn xiào yuē wǒ èr r zhī yōu liè nǎi péi lè zhī yōu liè yě
”准笑曰:“我二儿之优劣,乃裴、乐之优劣也。
lùn zhě yǐ wéi qiáo suī yǒu gāo yùn ér shén jiǎn bù zú lè wèi de zhī yǐ
”论者以为乔虽有高韵,而神检不足,乐为得之矣。
shì shí wáng chéng hú wú fǔ zhī děng jiē yì rèn fàng wèi dá huò zhì luǒ tǐ zhě
是时王澄、胡毋辅之等,皆亦任放为达,或至裸体者。
guǎng wén ér xiào yuē míng jiào nèi zì yǒu lè dì hé bì nǎi ěr
广闻而笑曰:“名教内自有乐地,何必乃尔!
qí jū cái ài wù dòng yǒu lǐ zhōng jiē cǐ lèi yě
”其居才爱物,动有理中,皆此类也。
zhí shì dào duō yú cháo zhāng wěn luàn qīng jǐ zhōng lì rèn chéng bǎo sù ér yǐ
值世道多虞,朝章紊乱,清己中立,任诚保素而已。
shí rén mò yǒu jiàn qí jì yān
时人莫有见其际焉。
xiān shì hé nán guān shè duō yāo guài qián yǐn duō bù gǎn chǔ zhèng qǐn guǎng jū zhī bù yí
先是河南官舍多妖怪,前尹多不敢处正寝,广居之不疑。
cháng wài hù zì bì zuǒ yòu jiē jīng guǎng dú zì ruò
尝外户自闭,左右皆惊,广独自若。
gù jiàn qiáng yǒu kǒng shǐ rén jué qiáng de li ér shā zhī qí guài yì jué
顾见墙有孔,使人掘墙,得狸而杀之,其怪亦绝。
mǐn huái tài zǐ zhī fèi yě zhào gù chén bù dé cí sòng zhòng guān bù shèng fèn tàn jiē mào jìn bài cí
愍怀太子之废也,诏故臣不得辞送,众官不胜愤叹,皆冒禁拜辞。
sī lì xiào wèi mǎn fèn chì hé nán zhōng bù shōu fù bài zhě sòng yù guǎng jí biàn jiě qiǎn
司隶校尉满奋敕河南中部收缚拜者送狱,广即便解遣。
zhòng rén dài guǎng wēi jù
众人代广危惧。
sūn yǎn shuō gǔ mì yuē qián yǐ tài zi zuì è yǒu sī fèi chù qí chén bù jù yán zhào mào zuì ér sòng
孙琰说贾谧曰:“前以太子罪恶,有斯废黜,其臣不惧严诏,冒罪而送。
jīn ruò xì zhī shì zhāng tài zǐ zhī shàn bù rú shì qù
今若系之,是彰太子之善,不如释去。
mì rán qí yán guǎng gù dé bù zuò
”谧然其言,广故得不坐。
qiān lì bù shàng shū zuǒ pú yè hòu dōng ān wáng yáo dāng wèi pú yè zhuǎn guǎng wéi yòu pú yè lǐng lì bù dài wáng róng wèi shàng shū lìng shǐ róng jiàn guǎng ér zhōng jiàn qí wèi shí rén měi zhī
迁吏部尚书左仆射,后东安王繇当为仆射,转广为右仆射,领吏部,代王戎为尚书令,始戎荐广,而终践其位,时人美之。
chéng dū wáng yǐng guǎng zhī xù yě jí yǔ cháng shā wáng yì gòu nán ér guǎng jì chù cháo wàng qún xiǎo chán bàng zhī
成都王颖,广之婿也,及与长沙王乂遘难,而广既处朝望,群小谗谤之。
yì yǐ wèn guǎng guǎng shén sè bù biàn xú dá yuē guǎng qǐ yǐ wǔ nán yì yī nǚ
乂以问广,广神色不变,徐答曰:“广岂以五男易一女。
yì yóu yǐ wéi yí guǎng jìng yǐ yōu zú
”乂犹以为疑,广竟以忧卒。
xún fān wén guǎng zhī bù miǎn yě wèi zhī liú tì
荀籓闻广之不免也,为之流涕。
sān zi kǎi zhào mó
三子:凯、肇、谟。
kǎi zì hóng xù dà sī mǎ qí wáng yuàn cān piào qí jūn shì
凯字弘绪,大司马齐王掾,参骠骑军事。
zhào zì hóng mào tài fù dōng hǎi wáng yuàn
肇字弘茂,太傅东海王掾。
luò yáng xiàn xiōng dì xiāng xié nán dù jiāng
洛阳陷,兄弟相携南渡江。
mó zì hóng fàn zhēng lǔ jiāng jūn wú jùn nèi shǐ
谟字弘范,征虏将军、吴郡内史。
shǐ chén yuē hàn xiāng qīng jìng jiàn jī yú kuàng wu
史臣曰:汉相清静,见机于旷务;
zhōu shǐ qīng xū bù xián yú shī lù
周史清虚,不嫌于尸禄。
qǐ tái kuí zhī rèn yǒu yì yú cháng bān zhě yú
岂台揆之任,有异于常班者欤!
jùn chōng shàn fā tán duān yí fu yǎng xī fāng wài dēng huái tíng zhī xiǎn liè gù qī yuán ér gāo shì
濬冲善发谈端,夷甫仰希方外,登槐庭之显列,顾漆圆而高视。
bǐ jì píng xū cháo zhāng yǐ luàn
彼既凭虚,朝章已乱。
róng zé qǔ róng yú shì páng wěi huò cái
戎则取容于世,旁委货财;
yǎn zé zì bǎo qí shēn níng lùn zōng jì
衍则自保其身,宁论宗稷?
jí sān fāng gòu luàn liù róng jiè shǒu quǎn yáng zhī lǚ fēng dí rú yún
及三方构乱,六戎借手,犬羊之侣,锋镝如云。
yí fu qū qū yān nìng bǐ xiōng qú yǐ qiú róng dài tuí qiáng zhī yǔn yóu yǒu lǐ yě
夷甫区区焉,佞彼凶渠,以求容贷,颓墙之陨,犹有礼也。
píng zi sì qíng ào wù duì jìng nán kān zhōng shī jué shēng zì yí yī bài
平子肆情傲物,对镜难堪,终失厥生,自贻伊败。
qiě fú yī fú biǎo róng guī zhāng fàn dé shēng yí gōng yǔ cǎi zhào shān huá bù wǔ yǒu zhāng lì yán chéng xùn
且夫衣服表容,珪璋范德,声移宫羽,采照山华,布武有章,立言成训。
chéng zhī jī jù bù yǐ shén yǐ
澄之箕踞,不已甚矣。
ruò nǎi jiě yì dēng zhī luǒ xíng mén que yǐ cǐ wéi dá wèi zhī gāo zhì qīng bó shì xiào fēng liú jù jí
若乃解衵登枝,裸形扪鹊,以此为达,谓之高致,轻薄是效,风流讵及。
dào kuì jiāng shèng shì guāi bèng zhǐ cāo qíng dú wǎng zì yāo qí shēng zhě yān
道睽将圣,事乖跰指,操情独往,自夭其生者焉。
xī yàn yīng kū zhuāng gōng zhī shī lè lìng jiě mǐn huái zhī kè qǐ wén bó yí zhī fēng yú nuò fū néng lì zhì zhě yě
昔晏婴哭庄公之尸,乐令解愍怀之客,岂闻伯夷之风欤,懦夫能立志者也。
zàn yuē jìn jiā qiú shì nǎi gòu xiān tái líng yún qiè hàn shān sǒu zhī cái
赞曰:晋家求士,乃构仙台,陵云切汉,山叟知材。
jùn chōng jū dǐng tán yōu wù liè
濬冲居鼎,谈优务劣。
yí fu liǎng gù tuì qiú sān xué
首鼠两端,狡兔三窟。
shén luàn dāng nián zhōng guāi nǎng liè
神乱当年,忠乖曩列。
píng zǐ líng wǔ duō yú yòng zhuō
平子陵侮,多于用拙。
lè lìng pī yún gāo tiān chéng chè
乐令披云,高天澄彻。