晋书 · 房玄龄 · Chapter 45 of 130

列传·第十五章

PinyinModern Translation
Size

liú yì zì zhòng xióng dōng lái yè rén

刘毅,字仲雄,东莱掖人。

hàn chéng yáng jǐng wáng zhāng zhī hòu

汉城阳景王章之后。

fù jiē chéng xiàng shǔ

父喈,丞相属。

yì yòu yǒu xiào xíng shǎo lì qīng jié rán hǎo zāng pǐ rén wù wáng gōng guì rén wàng fēng dàn zhī

毅幼有孝行,少厉清节,然好臧否人物,王公贵人望风惮之。

qiáo jū píng yáng tài shǒu dù shù qǐng wèi gōng cáo shā tài jùn lì bǎi yú rén sān wèi chēng yān

侨居平阳,太守杜恕请为功曹,沙汰郡吏百余人,三魏称焉。

wèi zhī yǔ yuē dàn wén liú gōng cáo bù wén dù fǔ jūn

为之语曰:“但闻刘功曹,不闻杜府君。

wèi mò běn jùn chá xiào lián pì sī lì dōu guān cóng shì jīng yì sù rán

”魏末,本郡察孝廉,辟司隶都官从事,京邑肃然。

yì jiāng dàn hé nán yǐn sī lì bù xǔ yuē jué shòu zhī quǎn xī shǔ dǎo qí bèi

毅将弹河南尹,司隶不许,曰:“攫兽之犬,鼷鼠蹈其背。

yì yuē jì néng jué shòu yòu néng shā shǔ hé sǔn yú quǎn

”毅曰:“既能攫兽,又能杀鼠,何损于犬!

tóu zhuàn ér qù

”投传而去。

tóng jùn wáng jī jiàn yì yú gōng fǔ yuē yì fāng zhèng liàng zhí jiè rán bù qún yán bù gǒu hé xíng bù gǒu róng

同郡王基荐毅于公府,曰:“毅方正亮直,介然不群,言不苟合,行不苟容。

wǎng rì qiáo shì píng yáng wèi jùn gǔ gōng zhèng sè lì cháo jǔ gāng yǐn mò zhū zǐ yǒu fèn zhèng wèi bù zá xiào dì zhe yú bāng zú zhōng zhēn xiào yú sān wèi

往日侨仕平阳,为郡股肱,正色立朝,举纲引墨,朱紫有分,《郑》、《卫》不杂,孝弟著于邦族,忠贞效于三魏。

xī sūn yáng qǔ qí jì yú wú bǎn qín mù bá bǎi lǐ yú shāng lǚ

昔孙阳取骐骥于吴坂,秦穆拔百里于商旅。

yì wèi yù zhī jǐ wú suǒ zì chéng

毅未遇知己,无所自呈。

qián yǐ kǒu bái jǐn fù shēn qǐng

前已口白,谨复申请。

tài cháng zhèng mào jǔ bó shì wén dì pì wèi xiàng guó yuàn cí jí jī nián bù jiù

”太常郑袤举博士,文帝辟为相国掾,辞疾,积年不就。

shí rén wèi yì zhōng yú wèi shì ér dì nù qí gù wàng jiāng jiā zhòng pì

时人谓毅忠于魏氏,而帝怒其顾望,将加重辟。

yì jù yìng mìng zhuǎn zhǔ bù

毅惧,应命,转主薄。

wǔ dì shòu shàn wèi shàng shū láng fù mǎ dū wèi qiān sàn qí cháng shì guó zǐ jì jiǔ

武帝受禅,为尚书郎、驸马都尉,迁散骑常侍、国子祭酒。

dì yǐ yì zhōng jiǎn zhèng zhí shǐ zhǎng jiàn guān

帝以毅忠蹇正直,使掌谏官。

zhuǎn chéng mén xiào wèi qiān tài pú bài shàng shū zuò shì miǎn guān

转城门校尉,迁太仆,拜尚书,坐事免官。

xián níng chū fù wèi sàn qí cháng shì bó shì jì jiǔ

咸宁初,复为散骑常侍、博士祭酒。

zhuǎn sī lì xiào wèi jiū zhèng háo yòu jīng shī sù rán

转司隶校尉,纠正豪右,京师肃然。

sī bù shǒu lìng wàng fēng tóu yìn shòu zhě shén zhòng shí rén yǐ yì fāng zhī zhū gě fēng gài kuān ráo

司部守令望风投印绶者甚众,时人以毅方之诸葛丰、盖宽饶。

huáng tài zǐ cháo gǔ chuī jiāng rù dōng yè mén yì yǐ wéi bù jìng zhǐ zhī yú mén wài zòu hé bǎo fù yǐ xià

皇太子朝,鼓吹将入东掖门,毅以为不敬,止之于门外,奏劾保傅以下。

zhào shè zhī rán hòu de rù

诏赦之,然后得入。

dì cháng nán jiāo lǐ bì kuì rán wèn yì yuē qīng yǐ zhèn fāng hàn hé dì yě

帝尝南郊,礼毕,喟然问毅曰:“卿以朕方汉何帝也?

duì yuē kě fāng huán líng

”对曰:“可方桓、灵。

dì yuē wú suī dé bù jí gǔ rén yóu kè jǐ wéi zhèng

”帝曰:“吾虽德不及古人,犹克己为政。

yòu píng wú huì hùn yī tiān xià

又平吴会,混一天下。

fāng zhī huán líng qí yǐ shèn hu

方之桓、灵,其已甚乎!

duì yuē huán líng mài guān qián rù guān kù

”对曰:“桓、灵卖官,钱入官库;

bì xià mài guān qián rù sī mén

陛下卖官,钱入私门。

yǐ cǐ yán zhī dài bù rú yě

以此言之,殆不如也。

dì dà xiào yuē huán líng zhī shì bù wén cǐ yán

”帝大笑曰:“桓灵之世,不闻此言。

jīn yǒu zhí chén gù bù tóng yě

今有直臣,故不同也。

sàn qí cháng shì zōu chén jìn yuē shì tán yǐ bì xià bǐ hàn wén dì rén xīn yóu bù duō tóng

”散骑常侍邹湛进曰:“世谈以陛下比汉文帝,人心犹不多同。

xī féng táng dá wén dì yún bù néng yòng pō mù ér wén dì nù jīn liú yì yán fàn shùn ér bì xià huan

昔冯唐答文帝,云不能用颇牧而文帝怒,今刘毅言犯顺而陛下欢。

rán yǐ cǐ xiāng xiào shèng dé nǎi guò zhī yǐ

然以此相校,圣德乃过之矣。

dì yuē wǒ píng tiān xià ér bù fēng chán fén zhì tóu qiú xíng bù yī lǐ qīng chū wú yán

”帝曰:“我平天下而不封禅,焚雉头裘,行布衣礼,卿初无言。

jīn yú xiǎo shì hé jiàn bāo zhī shén

今于小事,何见褒之甚?

chén yuē chén wén měng shòu zài tián hé gē ér chū fán rén néng zhī

”湛曰:“臣闻猛兽在田,荷戈而出,凡人能之。

fēng chài zuò yú huái xiù yǒng fū wèi zhī jīng hài chū yú yì wài gù yě

蜂虿作于怀袖,勇夫为之惊骇,出于意外故也。

fū jūn chén yǒu zì rán zhī zūn bēi yán yǔ yǒu zì rán zhī nì shùn

夫君臣有自然之尊卑,言语有自然之逆顺。

xiàng liú yì shǐ yán chén děng mò bù biàn sè

向刘毅始言,臣等莫不变色。

bì xià fā bu shi zhī zhào chū sī lǜ zhī biǎo chén zhī xǐ qìng bù yì yi hu

陛下发不世之诏,出思虑之表,臣之喜庆,不亦宜乎!

zài zhí liù nián qiān shàng shū zuǒ pú yè

在职六年,迁尚书左仆射。

shí lóng jiàn wǔ kù jǐng zhōng dì qīn guān zhī yǒu xǐ sè

时龙见武库井中,帝亲观之,有喜色。

bǎi guān jiāng hè yì dú biǎo yuē xī lóng jiàng zhèng shí mén zhī wài zǐ chǎn bù hè

百官将贺,毅独表曰:“昔龙降郑时门之外,子产不贺。

lóng jiàng xià tíng mò liú bù jīn bo cáng qí chí zhì zhōu yōu wáng huò xìn nǎi fā

龙降夏庭,沫流不禁,卜藏其漦,至周幽王,祸衅乃发。

yì chēng qián lóng wù yòng yáng zài xià yě

《易》称‘潜龙勿用,阳在下也。

zhèng jù jiù diǎn wú hè lóng zhī lǐ

’证据旧典,无贺龙之礼。

zhào bào yuē zhèng dé wèi xiū chéng wèi yǒu yǐ yīng shòu jiā xiáng

”诏报曰:“正德未修,诚未有以膺受嘉祥。

shěng lái shì yǐ wéi qú rán

省来示,以为瞿然。

hè qìng zhī shì yi xiáng yī diǎn yì dòng jìng shù shì

贺庆之事,宜详依典义,动静数示。

shàng shū láng liú hàn děng yì yǐ wéi lóng tǐ jì cāng zá yǐ sù wén yì zhě dà jìn zhī xíng jí wǔ xīng wén zhī yīng yě

”尚书郎刘汉等议,以为:“龙体既苍,杂以素文,意者大晋之行,戢武兴文之应也。

ér yì nǎi yǐn shuāi shì yāo yì yǐ yí jīn zhī jí xiáng

而毅乃引衰世妖异,以疑今之吉祥。

yòu yǐ lóng zài jǐng wèi qián jiē shī qí yì

又以龙在井为潜,皆失其意。

qián zhī wéi yán yǐn ér bù jiàn

潜之为言,隐而不见。

jīn lóng cǎi zhì míng huàn shì rén yǐ wù fēi qián zhī wèi yě

今龙彩质明焕,示人以物,非潜之谓也。

yì yīng tuī chǔ

毅应推处。

zhào bù tīng

”诏不听。

hòu yīn qì jiě ér fù hé yì shàng yán bì yǒu ē dǎng zhī chén jiān yǐ shì jūn zhě dāng zhū ér bù zhū gù yě

后阴气解而复合,毅上言:“必有阿党之臣,奸以事君者,当诛而不诛故也。

yì yǐ wèi lì jiǔ pǐn quán shí zhī zhì wèi jiàn de rén ér yǒu bā sǔn nǎi shàng shū yuē

毅以魏立九品,权时之制,未见得人,而有八损,乃上疏曰:

chén wén lì zhèng zhě yǐ guān cái wèi běn guān cái yǒu sān nán ér xīng tì zhī suǒ yóu yě

臣闻:立政者,以官才为本,官才有三难,而兴替之所由也。

rén wù nán zhī yī yě

人物难知,一也;

ài zēng nán fáng èr yě

爱憎难防,二也;

qíng wěi nán míng sān yě

情伪难明,三也。

jīn lì zhōng zhèng dìng jiǔ pǐn gāo xià rèn yì róng rǔ zài shǒu

今立中正,定九品,高下任意,荣辱在手。

cāo rén zhǔ zhī wēi fú duó tiān cháo zhī quán shì

操人主之威福,夺天朝之权势。

ài zēng jué yú xīn qíng wěi yóu yú jǐ

爱憎决于心,情伪由于己。

gōng wú kǎo xiào zhī fù sī wú gào jié zhī jì

公无考校之负,私无告讦之忌。

yòng xīn bǎi tài qiú zhě wàn duān

用心百态,求者万端。

lián ràng zhī fēng miè gǒu qiě zhī yù chéng

廉让之风灭,苟且之欲成。

tiān xià xiōng xiōng dàn zhēng pǐn wèi bù wén tuī ràng qiè wèi shèng cháo chǐ zhī

天下讻讻,但争品位,不闻推让,窃为圣朝耻之。

fu míng zhuàng yǐ dāng cái wèi qīng pǐn bèi yǐ de shí wèi píng ān wēi zhī yào bù kě bù míng

夫名状以当才为清,品辈以得实为平,安危之要,不可不明。

qīng píng zhě zhèng huà zhī měi yě

清平者,政化之美也;

wǎng làn zhě luàn bài zhī è yě bù kě bù chá

枉滥者,乱败之恶也,不可不察。

rán rén cái yì néng bèi tǐ zhě xìn

然人才异能,备体者衅。

qì yǒu dà xiǎo dá yǒu zǎo wǎn

器有大小,达有早晚。

qián bǐ hòu xiū yi shòu rì xīn zhī bào

前鄙后修,宜受日新之报;

bào zhèng wéi shí yi yǒu zhì zhí zhī chēng

抱正违时,宜有质直之称;

dù yuǎn quē xiǎo yi de shū sú zhī zhuàng

度远阙小,宜得殊俗之状;

rèn zhí bù shì yi de qīng shí zhī yù

任直不饰,宜得清实之誉;

xíng guǎ cái yōu yi huò qì rèn zhī yòng

行寡才优,宜获器任之用。

shì yǐ sān rén shū tú ér tóng guī sì zǐ yì xíng ér jūn yì

是以三仁殊途而同归,四子异行而均义。

chén píng hán xìn xiào wǔ yú yì lǐ ér shōu gōng yú dì wáng

陈平、韩信笑侮于邑里,而收功于帝王;

qū yuán wǔ xū bù róng yú rén zhǔ ér xiǎn míng yú zhú bó shì dǔ lùn zhī suǒ míng yě

屈原、伍胥不容于人主,而显名于竹帛,是笃论之所明也。

jīn zhī zhōng zhèng bù jīng cái shí wu yī dǎng lì bù jūn chēng chǐ bèi suí ài zēng

今之中正,不精才实,务依党利,不均称尺,备随爱憎。

suǒ yù yǔ zhě huò xū yǐ chéng yù

所欲与者,获虚以成誉;

suǒ yù xià zhě chuī máo yǐ qiú cī

所欲下者,吹毛以求疵。

gāo xià zhú qiáng ruò shì fēi yóu ài zēng

高下逐强弱,是非由爱憎。

suí shì xīng shuāi bù gù cái shí shuāi zé xuē xià xìng zé fú shàng yī rén zhī shēn xún rì yì zhuàng

随世兴衰,不顾才实,衰则削下,兴则扶上,一人之身,旬日异状。

huò yǐ huò lù zì tōng huò yǐ jì xié dēng jìn fù tuō zhě bì dá shǒu dào zhě kùn cuì

或以货赂自通,或以计协登进,附托者必达,守道者困悴。

wú bào yú shēn bì jiàn gē duó

无报于身,必见割夺。

yǒu sī yú jǐ bì děi qí yù

有私于己,必得其欲。

shì yǐ shàng pǐn wú hán mén xià pǐn wú shì zú

是以上品无寒门,下品无势族。

jì shí yǒu zhī jiē qū yǒu gù

暨时有之,皆曲有故。

màn zhǔ wǎng shí shí wéi luàn yuán

慢主罔时,实为乱源。

sǔn zhèng zhī dào yī yě

损政之道一也。

zhì zhōu dū zhě qǔ zhōu lǐ qīng yì xián suǒ guī fú jiāng yǐ zhèn yì tóng yī yán yì

置州都者,取州里清议,咸所归服,将以镇异同,一言议。

bù wèi yī rén zhī shēn le yī zhōu zhī cái yī rén bù shěn biàn zuò zhī

不谓一人之身,了一州之才,一人不审便坐之。

ruò rán zì zhòng ní yǐ shàng zhì yú páo xī mò bù yǒu shī zé jiē bù kān hé dú zé yú zhōng rén zhě zāi

若然,自仲尼以上,至于庖牺,莫不有失,则皆不堪,何独责于中人者哉!

ruò shū bù xiū zì kě gēng xuǎn

若殊不修,自可更选。

jīn zhòng qí rèn ér qīng qí rén suǒ lì pǐn gé hái fǎng diāo yōu

今重其任而轻其人,所立品格,还访刁攸。

yōu fēi zhōu lǐ zhī suǒ guī fēi zhí fēn zhī suǒ zhì

攸非州里之所归,非职分之所置。

jīn fǎng zhī guī zhèng yú suǒ bù fú jué shì yú suǒ bù zhí yǐ zhǎng chán gòu zhī yuán yǐ shēng guāi zhēng zhī zhào shì fēi lì dōu zhī běn zhǐ lǐ sú zhī shēn fáng yě

今访之,归正于所不服,决事于所不职,以长谗构之源,以生乖争之兆,似非立都之本旨,理俗之深防也。

zhǔ zhě jì shàn diāo yōu yōu zhī suǒ xià ér fù xuǎn yǐ èr qiān dàn yǐ yǒu shù rén

主者既善刁攸,攸之所下而复选以二千石,已有数人。

liú liáng shàng yōu zhī suǒ xià shí gōng zuì yōu zhī suǒ xíng bó wéi zhī lùn héng yú zhōu lǐ xián chóu zhī xì jié yú dà chén

刘良上攸之所下,石公罪攸之所行,驳违之论横于州里,嫌雠之隙结于大臣。

fu sāng qiè zhī sòng huò jí wú chu

夫桑妾之讼,祸及吴、楚;

dòu jī zhī biàn nán xìng lǔ bāng

斗鸡之变,难兴鲁邦。

kuàng nǎi rén lún jiāo zhēng ér bù dǎng xìng xíng yù zī shēng ér huò gēn jié

况乃人伦交争而部党兴,刑狱滋生而祸根结。

sǔn zhèng zhī dào èr yě

损政之道二也。

běn lì gé zhī tǐ jiāng wèi rén lún yǒu xù ruò guàn yú chéng cì yě

本立格之体,将谓人伦有序,若贯鱼成次也。

wèi jiǔ pǐn zhě qǔ xià zhě wèi gé wèi cái dé yǒu yōu liè lún bèi yǒu shǒu wěi

为九品者,取下者为格,谓才德有优劣,伦辈有首尾。

jīn zhī zhōng zhèng wu zì yuǎn zhě zé yì gē yī guó shǐ wú shàng rén

今之中正,务自远者,则抑割一国,使无上人;

huì liè xià bǐ zé bá jǔ fēi cì bìng róng qí shēn

秽劣下比,则拔举非次,并容其身。

gōng yǐ wéi gé zuò chéng qí sī

公以为格,坐成其私。

jūn zǐ wú dà xiǎo zhī yuàn guān zhèng wú shéng jiān zhī fáng

君子无大小之怨,官政无绳奸之防。

shǐ de shàng qī míng zhǔ xià luàn rén lún

使得上欺明主,下乱人伦。

nǎi shǐ yōu liè yì dì shǒu wěi dǎo cuò

乃使优劣易地,首尾倒错。

tuī guì yì zhī qì shǐ zài fán pǐn zhī xià fù dài bù xiào yuè zài chéng rén zhī shǒu

推贵异之器,使在凡品之下,负戴不肖,越在成人之首。

sǔn zhèng zhī dào sān yě

损政之道三也。

bì xià jiàn zuò kāi tiān de zhī dé hóng bù huì zhī zhào nà zhōng zhí zhī yán yǐ lǎn tiān xià zhī qíng tài píng zhī jī bu shi zhī fǎ yě

陛下践阼,开天地之德,弘不讳之诏,纳忠直之言,以览天下之情,太平之基,不世之法也。

rán cháng fá zì wáng gōng yǐ zhì yú shù rén wú bù jiā fǎ

然尝罚,自王公以至于庶人,无不加法。

zhì zhōng zhèng wěi yǐ yī guó zhī zhòng wú cháng fá zhī fáng

置中正,委以一国之重,无尝罚之防。

rén xīn duō gù qīng píng zhě guǎ gù yuàn sòng zhě zhòng

人心多故,清平者寡,故怨讼者众。

tīng zhī zé gào jié wú yǐ jìn jué zé qīn wǎng wú jí yǔ qí lǐ sòng zhī fán yóu yù qīn wǎng zhī hài

听之则告讦无已,禁绝则侵枉无极,与其理讼之烦,犹愈侵枉之害。

jīn jìn sòng sù zé dù yī guó zhī kǒu péi yī rén zhī shì shǐ de zòng héng wú suǒ gù dàn

今禁讼诉,则杜一国之口,培一人之势,使得纵横,无所顾惮。

zhū shòu wang zhě bào yuàn jī zhí dú bù méng tiān dì wú sī zhī dé ér zhǎng yōng bì yú xié rén zhī quán

诸受枉者抱怨积直,独不蒙天地无私之德,而长壅蔽于邪人之铨。

shǐ shàng míng bù xià zhào xià qíng bù shàng wén

使上明不下照,下情不上闻。

sǔn zhèng zhī dào sì yě

损政之道四也。

xī zài qián shèng zhī shì yù dūn fēng sú zhèn jìng bǎi xìng lóng xiāng dǎng zhī yì chóng liù qīn zhī xíng lǐ jiào xiáng xù yǐ xiāng shuài xián bù xiào yú shì jiàn yǐ

昔在前圣之世,欲敦风俗,镇静百姓,隆乡党之义,崇六亲之行,礼教庠序以相率,贤不肖于是见矣。

rán xiāng lǎo shū qí shàn yǐ xiàn tiān zǐ sī mǎ lùn qí néng yǐ guān yú zhí yǒu sī kǎo jì yǐ míng chù zhì

然乡老书其善以献天子,司马论其能以官于职,有司考绩以明黜陟。

gù tiān xià zhī rén tuì ér xiū běn zhōu dǎng yǒu dé yì cháo tíng yǒu gōng zhèng fú huá xié nìng wú suǒ róng cuò

故天下之人退而修本,州党有德义,朝廷有公正,浮华邪佞无所容厝。

jīn yī guó zhī shì duō zhě qiān shù huò liú xǐ yì bāng huò qǔ gěi shū fāng miàn yóu bù shí kuàng jǐn qí cái lì

今一国之士多者千数,或流徙异邦,或取给殊方,面犹不识,况尽其才力!

ér zhōng zhèng zhī yǔ bù zhī qí dāng pǐn zhuàng cǎi yù yú tái fǔ nà huǐ yú liú yán

而中正知与不知,其当品状,采誉于台府,纳毁于流言。

rèn jǐ zé yǒu bù shí zhī bì tīng shòu zé yǒu bǐ cǐ zhī piān

任己则有不识之蔽,听受则有彼此之偏。

suǒ zhī zhě yǐ ài zēng duó qí píng suǒ bù zhī zhě yǐ rén shì luàn qí dù

所知者以爱憎夺其平,所不知者以人事乱其度;

jì wú xiāng lǎo jì xíng zhī yù yòu fēi cháo tíng kǎo jì zhī kè

既无乡老纪行之誉,又非朝廷考绩之课;

suì shǐ jìn gōng zhī rén qì jìn qiú yuǎn bèi běn zhú mò

遂使进宫之人,弃近求远,背本逐末。

wèi yǐ qiú chéng bù yóu xíng lì pǐn bù jiào gōng dǎng yù xū wàng

位以求成,不由行立,品不校功,党誉虚妄。

sǔn zhèng wǔ yě

损政五也。

fán suǒ yǐ lì pǐn shè zhuàng zhě qiú rén cái yǐ lǐ wù yě fēi xū shì míng yù xiāng wéi hǎo chǒu

凡所以立品设状者,求人才以理物也,非虚饰名誉,相为好丑。

suī xiào tì zhī xíng bù shī cháo tíng gù mén wài zhī shì yǐ yì duàn ēn

虽孝悌之行,不施朝廷,故门外之事,以义断恩。

jì yǐ zài guān zhí yǒu dà xiǎo shì yǒu jù yì gè yǒu gōng bào cǐ rén cái zhī shí xiào gōng fēn zhī suǒ de yě

既以在官,职有大小,事有剧易,各有功报,此人才之实效,功分之所得也。

jīn zé fǎn zhī yú xiàn dāng bào suī zhí zhī gāo hái fù bēi pǐn wú jī yú guān ér huò gāo xù shì wèi yì gōng shí ér lóng xū míng yě

今则反之,于限当报,虽职之高,还附卑品,无绩于官,而获高叙,是为抑功实而隆虚名也。

shàng duó tiān cháo kǎo jì zhī fēn xià zhǎng fú huá péng dǎng zhī shì

上夺天朝考绩之分,下长浮华朋党之士。

sǔn zhèng liù yě

损政六也。

fán guān bù tóng shì rén bù tóng néng de qí néng zé chéng shī qí néng zé bài

凡官不同事,人不同能,得其能则成,失其能则败。

jīn pǐn bù zhuàng cái néng zhī suǒ yí ér yǐ jiǔ děng wéi lì

今品不状才能之所宜,而以九等为例。

yǐ pǐn qǔ rén huò fēi cái néng zhī suǒ cháng

以品取人,或非才能之所长;

yǐ zhuàng qǔ rén zé wèi běn pǐn zhī suǒ xiàn

以状取人,则为本品之所限。

ruò zhuàng de qí shí yóu pǐn zhuàng xiāng fáng xì zhí xuǎn jǔ shǐ bù dé jīng yú cái yi

若状得其实,犹品状相妨,系絷选举,使不得精于才宜。

kuàng jīn jiǔ pǐn suǒ shū zé xuē qí zhǎng suǒ qīn zé shì qí duǎn

况今九品,所疏则削其长,所亲则饰其短。

tú jié bái lùn yǐ wéi xū yù zé pǐn bù liào néng bǎi kuí hé yǐ de lǐ wàn jī hé yǐ de xiū

徒结白论,以为虚誉,则品不料能,百揆何以得理,万机何以得修?

sǔn zhèng qī yě

损政七也。

qián jiǔ pǐn zhào shū shàn è bì shū yǐ wéi bāo biǎn dāng shí tiān xià shǎo yǒu suǒ jì

前九品诏书,善恶必书,以为褒贬,当时天下,少有所忌。

jīn zhī jiǔ pǐn suǒ xià bù zhāng qí zuì suǒ shàng bù liè qí shàn fèi bāo biǎn zhī yì rèn ài zēng zhī duàn qīng zhuó tóng liú yǐ zhí qí sī

今之九品,所下不彰其罪,所上不列其善,废褒贬之义,任爱憎之断,清浊同流,以植其私。

gù fǎn wéi qián pǐn dà qí xíng shì yǐ qū dòng zhòng rén shǐ bì guī jǐ

故反违前品,大其形势,以驱动众人,使必归己。

jìn zhě wú gōng yǐ biǎo quàn tuì zhě wú è yǐ chéng chéng

进者无功以表劝,退者无恶以成惩。

chéng quàn bù míng zé fēng sú wū zhuó tiān xià rén yān dé bù jiě dé xíng ér ruì rén shì

惩劝不明,则风俗污浊,天下人焉得不解德行而锐人事?

sǔn zhèng bā yě

损政八也。

yóu cǐ lùn zhī xuǎn zhòng zhèng ér fēi qí rén shòu quán shì ér wú cháng fá huò quē zhōng zhèng ér wú jìn jiǎn gù xié dǎng de sì wǎng làn zòng héng

由此论之,选中正而非其人,授权势而无尝罚,或缺中正而无禁检,故邪党得肆,枉滥纵横。

suī zhí míng zhōng zhèng shí wèi jiān fǔ

虽职名中正,实为奸府;

shì míng jiǔ pǐn ér yǒu bā sǔn

事名九品,而有八损。

huò hèn jié yú qīn qīn cāi shēng yú gǔ ròu dāng shēn kùn yú dí chóu zǐ sūn lí qí yāng jiù

或恨结于亲亲,猜生于骨肉,当身困于敌雠,子孙离其殃咎。

sī nǎi lì shì zhī huàn fēi tú dāng jīn zhī hài yě

斯乃历世之患,非徒当今之害也。

shì yǐ shí zhǔ guān shí lì fǎ fáng jiān xiāo luàn mǐ yǒu cháng zhì gù zhōu yīn yú yīn yǒu suǒ sǔn yì

是以时主观时立法,防奸消乱,靡有常制,故周因于殷,有所损益。

zhì yú zhōng zhèng jiǔ pǐn shàng shèng gǔ xián jiē suǒ bù wéi qǐ bì yú cǐ shì ér yǒu bù zhōu zāi jiāng yǐ zhèng huà zhī yi wú qǔ yú cǐ yě

至于中正九品,上圣古贤皆所不为,岂蔽于此事而有不周哉,将以政化之宜无取于此也。

zì wèi lì yǐ lái wèi jiàn qí dé rén zhī gōng ér shēng chóu báo zhī lèi

自魏立以来,未见其得人之功,而生雠薄之累。

huǐ fēng bài sú wú yì yú huà gǔ jīn zhī shī mò dà yú cǐ

毁风败俗,无益于化,古今之失,莫大于此。

yú chén yǐ wéi yi ba zhōng zhèng chú jiǔ pǐn qì wèi shì zhī bì fǎ lì yī dài zhī měi zhì

愚臣以为宜罢中正,除九品,弃魏氏之弊法,立一代之美制。

shū zòu yōu zhào dá zhī

疏奏,优诏答之。

hòu sī kōng wèi guàn děng yì gòng biǎo yi shěng jiǔ pǐn fù gǔ xiāng yì lǐ xuǎn

后司空卫瓘等亦共表宜省九品,复古乡议里选。

dì jìng bù shī xíng

帝竟不施行。

yì sù yè zài gōng zuò ér dài dàn yán yì qiē zhí wú suǒ qǔ náo wèi cháo yě zhī suǒ shì zhān

毅夙夜在公,坐而待旦,言议切直,无所曲挠,为朝野之所式瞻。

cháng sàn zhāi ér jí qí qī shěng zhī yì biàn zòu jiā qī zuì ér qǐng jiě zhāi

尝散斋而疾,其妻省之,毅便奏加妻罪而请解斋。

qī zǐ yǒu guò lì jiā zhàng chuí qí gōng zhèng rú cǐ

妻子有过,立加杖捶,其公正如此。

rán yǐ qiào zhí gù bù zhì gōng fǔ

然以峭直,故不至公辅。

dì yǐ yì qīng pín cì qián sān shí wàn rì gěi mǐ ròu

帝以毅清贫,赐钱三十万,日给米肉。

nián qī shí gào lǎo

年七十,告老。

jiǔ zhī jiàn xǔ yǐ guāng lù dài fu guī dì mén shī xíng mǎ fù cì qián bǎi wàn

久之,见许,以光禄大夫归第,门施行马,复赐钱百万。

hòu sī tú jǔ yì wèi qīng zhōu dà zhōng zhèng shàng shū yǐ yì xuán chē zhì shì bù yí láo yǐ suì wù

后司徒举毅为青州大中正,尚书以毅悬车致仕,不宜劳以碎务。

chén liú xiāng lè ān sūn yǐn biǎo yuē lǐ fán bēi zhě zhí láo zūn de jū yì shì shùn xù zhī yi yě

陈留相乐安孙尹表曰:“礼,凡卑者执劳,尊得居逸,是顺叙之宜也。

sī tú wèi shū sī lì xiào wèi yán xún yǔ yì nián chǐ xiāng jìn wǎng zhě tóng wèi sàn qí cháng shì hòu fēn shòu wài nèi zhī zhí zī tú suǒ jīng chū chù yī zhì

司徒魏舒、司隶校尉严询与毅年齿相近,往者同为散骑常侍,后分授外内之职,资途所经,出处一致。

jīn xún guǎn sì shí wàn hù zhōu jiān dǒng sī bǎi liáo zǒng shè jī yào shū suǒ tǒng yīn guǎng jiān zhí jiǔ pǐn quán shí liù zhōu lùn yì zhǔ zhě bù yǐ wèi jù

今询管四十万户州,兼董司百僚,总摄机要,舒所统殷广,兼执九品,铨十六州论议,主者不以为剧。

yì dàn yǐ zhī yī zhōu biàn wèi bù yí lèi yǐ suì shì yú yì tài yōu xún shū tài liè

毅但以知一州,便谓不宜累以碎事,于毅太优,询、舒太劣。

ruò yǐ qián tīng zhì shì bù yí fù yǔ qiān shòu wèi zhě gù guāng lù dài fu zhèng mào wèi sī kōng shì yě

若以前听致仕,不宜复与迁授位者,故光禄大夫郑袤为司空是也。

fu zhī rén zé zhé wéi dì nán zhī

夫知人则哲,惟帝难之。

shàng kě fù wěi yǐ zǎi fǔ zhī rèn bù kě zī yǐ rén lún zhī lùn chén qiè suǒ wèi ān

尚可复委以宰辅之任,不可谘以人伦之论,臣窃所未安。

xī zhèng wǔ gōng nián guò bā shí rù wèi zhōu sī tú suī guò xuán chē zhī nián bì yǒu kě yòng

昔郑武公年过八十,入为周司徒,虽过悬车之年,必有可用。

yì qián wèi sī lì zhí fǎ bù náo dāng cháo zhī chén duō suǒ àn hé

毅前为司隶,直法不挠,当朝之臣,多所按劾。

yàn yuē shòu yáo zhī zhū bù néng chēng yáo

谚曰:‘受尧之诛,不能称尧。

zhí chén wú dǎng gǔ jīn suǒ xī

’直臣无党,古今所悉。

shì yǐ jí àn sǐ yú huái yáng dǒng zhòng shū cái wèi zhū hóu zhī xiāng

是以汲黯死于淮阳,董仲舒裁为诸侯之相。

ér yì dú zāo shèng míng bù lí niǎn gǔ dāng shì zhī shì xián yǐ wéi róng

而毅独遭圣明,不离辇毂,当世之士咸以为荣。

yì suī shēn piān yǒu fēng jí ér zhì qì cōng míng yī zhōu pǐn dì bù zú láo qí sī lǜ

毅虽身偏有风疾,而志气聪明,一州品第,不足劳其思虑。

yì jí wù zhī xīn xiǎo guò zhǔ zhě bì yí qí lùn yì shāng wù gù gāo qí yōu lǐ lìng qù shì shí cǐ wèi jī gé yì shǐ jué rén lún zhī lù yě

毅疾恶之心小过,主者必疑其论议伤物,故高其优礼,令去事实,此为机阁毅,使绝人伦之路也。

chén zhōu mào dé wéi yì yuè yì bù yòng zé qīng tán dǎo cuò yǐ

臣州茂德惟毅,越毅不用,则清谈倒错矣。

yú shì qīng zhōu zì èr pǐn yǐ shàng píng yì qǔ zhèng

于是青州自二品已上凭毅取正。

guāng lù xūn shí jiàn děng gòng zòu yuē jǐn àn chén liú xiāng sūn yǐn biǎo jí yǔ chén děng shū rú zuǒ

光禄勋石鉴等共奏曰:“谨按陈留相孙尹表及与臣等书如左。

chén zhōu lǚ jìng hǎi dài ér cān fēng qí lǔ gù rén sú wù běn ér shì dūn dé ràng jīn suī bù chōng yú jiù ér yí xùn yóu cún shì yǐ rén lún guī xíng shì shi suǒ shǒu yě

臣州履境海岱,而参风齐、鲁,故人俗务本,而世敦德让,今虽不充于旧,而遗训犹存,是以人伦归行,士识所守也。

qián bèi sī tú fú dāng cān jǔ zhōu dà zhōng zhèng

前被司徒符,当参举州大中正。

qiān yǐ guāng lù dài fu yì chún xiào zhì sù zhe zài xiāng lǘ

佥以光禄大夫毅,纯孝至素,著在乡闾。

zhōng yǔn liàng zhí jié yú shì shàng shì bù wéi róng wéi qī jìn jié

忠允亮直,竭于事上,仕不为荣,惟期尽节。

zhèng shēn lǜ dào chóng gōng wàng sī xíng gāo yì míng chū chù tóng kuí

正身率道,崇公忘私,行高义明,出处同揆。

gù néng lìng yì shì zōng qí fēng jǐng zhōu lǘ guī qí qīng liú

故能令义士宗其风景,州闾归其清流。

suī nián qí piān jí ér shén míng kè zhuàng shí chén zhōu rén shì suǒ sī zhǔn xì zhě yǐ

虽年耆偏疾,而神明克壮,实臣州人士所思准系者矣。

chéng yǐ yì zhī míng gé néng bù yán ér xìn fēng zhī suǒ dòng qīng zhuó bì yǎn yǐ chēng yī zhōu xián tóng zhī wàng gù yě

诚以毅之明格,能不言而信,风之所动,清浊必偃,以称一州咸同之望故也。

qiè yǐ wéi lǐ xián shàng dé jiào zhī dà diǎn wáng zhì duó yǔ dòng wèi kāi sāi ér shì zhī suǒ guī rén lún wèi dà

窃以为礼贤尚德,教之大典,王制夺与,动为开塞,而士之所归,人伦为大。

chén děng xū liè suī yán fèi yú qián jīn chéng yǐn shū gǎn bù liè qǐ

臣等虚劣,虽言废于前,今承尹书,敢不列启。

àn yǐn suǒ zhí fēi wéi xī míng yì yú yì zhī shēn yì tōng chén cháo yi duó yǔ dà zhǔn

按尹所执,非惟惜名议于毅之身,亦通陈朝宜夺与大准。

yǐ wéi yǐn yán dāng fǒu yīng méng píng yì

以为尹言当否,应蒙评议。

yóu shì yì suì wèi zhōu dū quán zhèng rén liú qīng zhuó qū bié qí suǒ dàn biǎn zì qīn guì zhě shǐ

由是毅遂为州都,铨正人流,清浊区别,其所弹贬,自亲贵者始。

tài kāng liù nián zú wǔ dì fǔ jǐ jīng yuē shī wú míng chén bù dé shēng zuò sān gōng

太康六年卒,武帝抚几惊曰:“失吾名臣,不得生作三公!

jí zèng yí tóng sān sī shǐ zhě jiān hù sāng shì

”即赠仪同三司,使者监护丧事。

yǔ lín zuǒ jiān běi hǎi wáng gōng shàng shū yuē zhōng zhào yǐ yì zhōng yǔn fěi gōng zèng bān tái sī sī chéng shèng cháo kǎo jì yǐ yì zhe xūn zhī měi shì yě

羽林左监北海王宫上疏曰:“中诏以毅忠允匪躬,赠班台司,斯诚圣朝考绩以毅著勋之美事也。

chén jǐn àn shì zhě xíng zhī jī ér hào zhě gōng zhī biǎo

臣谨按,谥者行之迹,而号者功之表。

jīn yì gōng dé bìng lì ér yǒu hào wú shì yú yì bù tǐ

今毅功德并立,而有号无谥,于义不体。

chén qiè yǐ chūn qiū zhī shì qiú zhī shì fǎ zhǔ yú xíng ér bù xì jué

臣窃以《春秋》之事求之,谥法主于行而不系爵。

rán hàn wèi xiāng chéng jué fēi liè hóu zé jiē méi ér gāo xíng bù jiā zhī shì zhì shǐ sān shì zhī xián chén bù rú yě zhàn zhī jiāng

然汉、魏相承,爵非列侯,则皆没而高行,不加之谥,至使三事之贤臣,不如野战之将。

míng jì suǒ shū chén yuàn shèng shì jǔ chūn qiū zhī yuǎn zhì gǎi liè jué zhī jiù xiàn shǐ fu gōng xíng zhī shí bù xiāng yǎn tì zé mò bù lǜ lài

铭迹所殊,臣愿圣世举《春秋》之远制,改列爵之旧限,使夫功行之实不相掩替,则莫不率赖。

ruò yǐ gé jiù huǐ zhì fēi suǒ cāng cù zé yì zhī zhōng yì suī bù gōng chéng lüè dì lùn dé jìn jué yì yīng zài lì

若以革旧毁制,非所仓卒,则毅之忠益,虽不攻城略地,论德进爵,亦应在例。

chén gǎn wéi xíng fu qǐng zhōu zhī yì jǐn dié yì gōng xíng rú shí

臣敢惟行甫请周之义,谨牒毅功行如石。

dì chū qí biǎo shǐ bā zuò yì zhī duō tóng gōng yì

”帝出其表使八坐议之,多同宫议。

zòu qǐn bù bào

奏寝不报。

èr zi tūn zǒng

二子:暾、总。

tūn zì zhǎng shēng zhèng zhí yǒu fù fēng

暾字长升,正直有父风。

tài kāng chū wèi bó shì huì yì qí wáng yōu zhī guó jiā chóng diǎn lǐ tūn yǔ zhū bó shì zuò yì wǔ zhǐ

太康初为博士,会议齐王攸之国,加崇典礼,暾与诸博士坐议迕旨。

wǔ dì dà nù shōu tūn děng fù tíng wèi

武帝大怒,收暾等付廷尉。

huì shè dé chū miǎn guān

会赦得出,免官。

chū tūn fù yì jí féng dǎn jiān nìng yù zòu qí zuì wèi guǒ ér zú

初,暾父毅疾冯𬘘奸佞,欲奏其罪,未果而卒。

zhì shì dǎn wèi huàn rì lóng tūn kǎi rán yuē shǐ xiān rén zài bù lìng dǎn dé wú huàn

至是,𬘘位宦日隆,暾慨然曰:“使先人在,不令𬘘得无患。

hòu wèi suān zǎo lìng zhuǎn shì yù shǐ

后为酸枣令,转侍御史。

huì sī tú wáng hún zhǔ bù liú yú yù cí lián tūn jiāng shōu fù tíng wèi

会司徒王浑主簿刘舆狱辞连暾,将收付廷尉。

hún bù yù shǐ fǔ yǒu guò yù jù hé zì jǔ zhī

浑不欲使府有过,欲距劾自举之。

yǔ tūn gēng xiāng qū zhí hún nù biàn xùn wèi hái dì

与暾更相曲直,浑怒,便逊位还第。

tūn nǎi zòu hún yuē jǐn àn sī tú wáng hún méng guó hòu ēn bèi wèi dǐng sī bù néng shàng zuǒ tiān zǐ tiáo hé yīn yáng xià suì wàn wù zhī yi shǐ qīng dài fū gè dé qí suǒ

暾乃奏浑曰:“谨按司徒王浑,蒙国厚恩,备位鼎司,不能上佐天子,调和阴阳,下遂万物之宜,使卿大夫各得其所。

gǎn yīn liú yú jù gǎn zhào shǐ sī yù dà fǔ xīng cháng yù sòng

敢因刘舆拒扞诏使,私欲大府兴长狱讼。

xī chén píng bù dá hàn wén zhī wèn bǐng jí bù wèn sǐ rén zhī biàn chéng de zǎi xiàng zhī tǐ yě

昔陈平不答汉文之问,邴吉不问死人之变,诚得宰相之体也。

jì xìng xíng yù yuàn duì ér tuì jǔ dòng qīng sù wú dà chén zhī jié qǐng miǎn hún guān

既兴刑狱,怨怼而退,举动轻速,无大臣之节,请免浑官。

yòu zhǎng shǐ yáng qiū tíng hóu liú zhào biàn pì shàn róu gǒu yú ē shùn qǐng dà hóng lú xuē jué tǔ

右长史、杨丘亭侯刘肇,便辟善柔,苟于阿顺,请大鸿胪削爵土。

zhū wén tūn cǐ zòu zhě jiē tàn měi zhī

”诸闻暾此奏者,皆叹美之。

qí hòu wǔ kù huǒ shàng shū guō zhāng lǜ bǎi rén zì wèi ér bù jiù huǒ tūn zhèng sè jí zhī

其后武库火,尚书郭彰率百人自卫而不救火,暾正色诘之。

zhāng nù yuē wǒ néng jié jūn jiǎo yě

彰怒曰:“我能截君角也。

tūn bó rán wèi zhāng yuē jūn hé gǎn shì chǒng zuò wēi zuò fú tiān zǐ fǎ guān ér yù jié jiǎo hu

”暾勃然谓彰曰:“君何敢恃宠作威作福,天子法冠而欲截角乎!

qiú zhǐ bǐ zòu zhī zhāng fú bù gǎn yán zhòng rén jiě shì nǎi zhǐ

”求纸笔奏之,彰伏不敢言,众人解释,乃止。

zhāng jiǔ guì háo chǐ měi chū zhé zhòng bǎi yú rén

彰久贵豪侈,每出辄众百余人。

zì cǐ zhī hòu wu cóng jiǎn sù

自此之后,务从简素。

tūn qiān tài yuán nèi shǐ zhào wáng lún cuàn wèi jiǎ zhēng lǔ jiāng jūn bù shòu yǔ sān wáng gòng jǔ yì

暾迁太原内史,赵王伦篡位,假征虏将军,不受,与三王共举义。

huì dì fù zuò tūn wèi zuǒ chéng zhèng sè lì cháo sān tái qīng sù

惠帝复阼,暾为左丞,正色立朝,三台清肃。

xún jiān yù shǐ zhōng chéng zòu miǎn shàng shū pú yè dōng ān gōng yáo jí wáng cuì dǒng ài děng shí yú rén

寻兼御史中丞,奏免尚书仆射、东安公繇及王粹、董艾等十余人。

cháo tíng jiā zhī suì jí zhēn

朝廷嘉之,遂即真。

qiān zhōng shù zǐ zuǒ wèi jiāng jūn sī lì xiào wèi zòu miǎn wǔ líng wáng dàn jí hé suí liú tǎn wēn jī li xuān děng

迁中庶子、左卫将军、司隶校尉,奏免武陵王澹及何绥、刘坦、温畿、李晅等。

cháng shā wáng yì tǎo qí wáng jiǒng tūn yù móu fēng zhū xū xiàn gōng qiān bā bǎi hù

长沙王乂讨齐王冏,暾豫谋,封朱虚县公,千八百户。

yì sǐ zuò miǎn

乂死,坐免。

qǐng zhī fù wèi sī lì

顷之,复为司隶。

jí huì dì zhī xìng cháng ān yě liú tūn shǒu luò yáng

及惠帝之幸长安也,留暾守洛阳。

hé jiān wáng yóng qiǎn shǐ zhèn yáng huáng hòu tūn nǎi yǔ liú tái pú yè xún fān hé nán yǐn zhōu fù děng shàng biǎo lǐ hòu wú zuì

河间王颙遣使鸩羊皇后,暾乃与留台仆射荀籓、河南尹周馥等上表,理后无罪。

yǔ zài hòu chuán

语在《后传》。

yóng jiàn biǎo dà nù qiǎn chén yán lǚ lǎng lǜ qí wǔ qiān shōu tūn tūn dōng bēn gāo mì wáng lüè

颙见表,大怒,遣陈颜、吕朗率骑五千收暾,暾东奔高密王略。

huì liú gēn zuò nì lüè yǐ tūn wèi dà dū dū jiā zhèn jūn jiāng jūn tǎo gēn

会刘根作逆,略以暾为大都督,加镇军将军讨根。

tūn zhàn shī lì hái luò

暾战失利,还洛。

zhì suān zǎo zhí dōng hǎi wáng yuè fèng yíng dà jià

至酸枣,值东海王越奉迎大驾。

jí dì hái luò yáng hòu fǎn gōng

及帝还洛,羊后反宫。

hòu qiǎn shǐ xiè tūn yuē lài liú sī lì zhōng chéng zhī zhì de yǒu jīn rì

后遣使谢暾曰:“赖刘司隶忠诚之志,得有今日。

yǐ jiù xūn fù fēng jué jiā guāng lù dài fu

”以旧勋复封爵,加光禄大夫。

tūn qī qián zú xiān péi líng zàng

暾妻前卒,先陪陵葬。

zi gēng shēng chū hūn jiā fǎ fù dāng bài mù xié bīn kè qīn shǔ shù shí chéng zài jiǔ shí ér xíng

子更生初婚,家法,妇当拜墓,携宾客亲属数十乘,载酒食而行。

xiān shì luò yáng lìng wáng léng wèi yuè suǒ xìn ér qīng tūn tūn měi yù shéng zhī léng yǐ wéi yuàn

先是,洛阳令王棱为越所信,而轻暾,暾每欲绳之,棱以为怨。

shí liú cōng wáng mí zhūn hé běi jīng yì wēi jù

时刘聪、王弥屯河北,京邑危惧。

léng gào yuè yún tūn yǔ mí xiāng qīn ér yù tóu zhī

棱告越,云暾与弥乡亲而欲投之。

yuè yán qí jiāng zhuī tūn yòu zhǎng shǐ fu xuān míng tūn bù rán

越严骑将追暾,右长史傅宣明暾不然。

tūn wén zhī wèi zhì mù ér fǎn yǐ zhèng yì zé yuè yuè shén cán

暾闻之,未至墓而反,以正义责越,越甚惭。

jí liú yào kòu jīng shī yǐ tūn wèi fǔ jūn jiāng jūn jiǎ jié dū du chéng shǒu zhū jūn shì

及刘曜寇京师,以暾为抚军将军、假节、都督城守诸军事。

yào tuì qiān shàng shū pú yè

曜退,迁尚书仆射。

yuè dàn tūn jiǔ jū jiān sī yòu wèi zhòng qíng suǒ guī nǎi yǐ wéi yòu guāng lù dài fu lǐng tài zǐ shǎo fù jiā sàn qí cháng shì

越惮暾久居监司,又为众情所归,乃以为右光禄大夫,领太子少傅,加散骑常侍。

wài shì chóng jìn shí duó qí quán

外示崇进,实夺其权。

huái dì yòu zhào tūn lǐng wèi wèi jiā tè jìn

怀帝又诏暾领卫尉,加特进。

hòu fù yǐ tūn wèi sī lì jiā shì zhōng

后复以暾为司隶,加侍中。

tūn wǔ wèi sī lì yǔn xié wù qíng gù yě

暾五为司隶,允协物情故也。

wáng mí rù luò bǎi guān jiān yān

王弥入洛,百官歼焉。

mí yǐ tūn xiāng lǐ sù wàng gù miǎn yú nán

弥以暾乡里宿望,故免于难。

tūn yīn shuō mí yuē jīn yīng xióng jìng qǐ jiǔ zhōu fú liè yǒu bù shì zhī gōng zhě yǔ nèi bù róng

暾因说弥曰:“今英雄竞起,九州幅裂,有不世之功者,宇内不容。

jiāng jūn zì xīng bīng yǐ lái hé gōng bù kè hé zhàn bù shèng ér fù yǔ liú yào bù xié yi sī wén zhǒng zhī huò yǐ fàn lǐ wèi shī

将军自兴兵已来,何攻不克,何战不胜,而复与刘曜不协,宜思文种之祸,以范蠡为师。

qiě jiāng jūn kě wú dì wáng zhī yì dōng wáng běn zhōu yǐ guān shí shì shàng kě yǐ hùn yī tiān xià xià kě yǐ chéng dǐng zhì zhī shì qǐ shī sūn liú hu

且将军可无帝王之意,东王本州,以观时势,上可以混一天下,下可以成鼎峙之事,岂失孙、刘乎!

kuǎi tōng yǒu yán jiāng jūn yi tú zhī

蒯通有言,将军宜图之。

mí yǐ wéi rán shǐ tūn yú qīng zhōu yǔ cáo yí móu qiě zhēng zhī

”弥以为然,使暾于青州,与曹嶷谋,且征之。

tūn zhì dōng ē wèi shí lè yóu qí suǒ huò jiàn mí yǔ yí shū ér dà nù nǎi shā zhī

暾至东阿,为石勒游骑所获,见弥与嶷书而大怒,乃杀之。

tūn yǒu èr zi yòu bái

暾有二子:佑、白。

yòu wèi tài fù shǔ bái tài zǐ shè rén

佑为太傅属,白太子舍人。

bái guǒ liè yǒu cái yòng dōng hǎi wáng yuè jì zhī qiè qiǎn shàng jūn hé lún lǜ bǎi yú rén rù tūn dì wèi jié qǔ cái wù shā bái ér qù

白果烈有才用,东海王越忌之,窃遣上军何伦率百余人入暾第,为劫取财物,杀白而去。

zǒng zì hóng jì hào xué zhí liàng hòu shū fù biāo wèi zhì běi jūn zhōng hou

总字弘纪,好学直亮,后叔父彪,位至北军中候。

chéng wèi zì zhǎng xuán guǎng píng qǔ zhōu rén yě

程卫,字长玄,广平曲周人也。

shǎo lì cāo xíng qiáng zhèng fāng yán

少立操行,强正方严。

liú yì wén qí míng pì wèi dōu guān cóng shì

刘毅闻其名,辟为都官从事。

yì zòu zhōng hù jūn yáng xiù fàn xiàn yīng sǐ

毅奏中护军羊琇犯宪应死。

wǔ dì yǔ xiù yǒu jiù nǎi qiǎn qí wáng yōu yù yì yì xǔ zhī

武帝与琇有旧,乃遣齐王攸喻毅,毅许之。

wèi zhèng sè yǐ wéi bù kě jìng zì chí chē rù hù jūn yíng shōu xiù shǔ lì kǎo wèn yīn sī xiān zòu xiù suǒ fàn láng jí rán hòu yán yú yì

卫正色以为不可,径自驰车入护军营,收琇属吏,考问阴私,先奏琇所犯狼藉,然后言于毅。

yóu shì míng zhèn xiá ěr bǎi guān lì xíng

由是名振遐迩,百官厉行。

suì pì gōng fǔ yuàn qiān shàng shì láng shì yù shǐ zài zhí jiē yǐ shì gàn xiǎn

遂辟公府掾,迁尚事郎、侍御史,在职皆以事干显。

bǔ luò yáng lìng lì ān dìng dùn qiū tài shǒu suǒ lì zhe jī

补洛阳令,历安定、顿丘太守,所莅著绩。

zú yú guān

卒于官。

hé jiào zì zhǎng yú rǔ nán xī píng rén yě

和峤,字长舆,汝南西平人也。

zǔ qià wèi shàng shū lìng

祖洽,魏尚书令。

fù yōu wèi lì bù shàng shū

父逌,魏吏部尚书。

jiào shǎo yǒu fēng gé mù jiù xià hóu xuán zhī wéi rén hòu zì chóng zhòng

峤少有风格,慕舅夏侯玄之为人,厚自崇重。

yǒu shèng míng yú shì cháo yě xǔ qí néng fēng sú lǐ rén lún

有盛名于世,朝野许其能风俗,理人伦。

xí fù jué shàng cài bó qǐ jiā tài zǐ shè rén

袭父爵上蔡伯,起家太子舍人。

lèi qiān yǐng chuān tài shǒu wéi zhèng qīng jiǎn shén de bǎi xìng huān xīn

累迁颍川太守,为政清简,甚得百姓欢心。

tài fù cóng shì zhōng láng yǔ yǐ jiàn ér tàn yuē jiào sēn sēn rú qiān zhàng sōng suī lěi kě duō jié mù shī zhī dà shà yǒu dòng liáng zhī yòng

太傅从事中郎庾𫖮见而叹曰:“峤森森如千丈松,虽磥可多节目,施之大厦,有栋梁之用。

gǔ chōng yì zhòng zhī chēng yú wǔ dì rù wèi jǐ shì huáng mén shì láng qiān zhōng shū lìng dì shēn qì yù zhī

”贾充亦重之,称于武帝,入为给事黄门侍郎,迁中书令,帝深器遇之。

jiù jiān lìng gòng chē rù cháo shí xún xù wèi jiān jiào bǐ xù wéi rén yǐ yì qì jiā zhī měi tóng chéng gāo kàng zhuān chē ér zuò

旧监令共车入朝,时荀勖为监,峤鄙勖为人,以意气加之,每同乘,高抗专车而坐。

nǎi shǐ jiān lìng yì chē zì jiào shǐ yě

乃使监令异车,自峤始也。

wú píng yǐ cān móu yì gōng cì dì yù jué rǔ nán tíng hòu

吴平,以参谋议功,赐弟郁爵汝南亭侯。

jiào zhuǎn shì zhōng yù bèi qīn lǐ yǔ rèn kǎi zhāng huá xiāng shàn

峤转侍中,愈被亲礼,与任恺、张华相善。

jiào jiàn tài zǐ bù lìng yīn shì zuò yuē huáng tài zǐ yǒu chún gǔ zhī fēng ér jì shì duō wěi kǒng bù liǎo bì xià jiā shì

峤见太子不令,因侍坐曰:“皇太子有淳古之风,而季世多伪,恐不了陛下家事。

dì mò rán bù dá

”帝默然不答。

hòu yǔ xún yǐ xún xù tóng shì dì yuē tài zǐ jìn rù cháo chà zhǎng jìn qīng kě jù yì zhī cū jí shì shì

后与荀𫖮、荀勖同侍,帝曰:“太子近入朝,差长进,卿可俱诣之,粗及世事。

jí fèng zhào ér hái

”即奉诏而还。

yǐ xù bìng chēng tài zǐ míng shí hóng yǎ chéng rú míng zhào

𫖮、勖并称太子明识弘雅,诚如明诏。

jiào yuē shèng zhì rú chū ěr

峤曰:“圣质如初耳!

dì bú yuè ér qǐ

”帝不悦而起。

jiào tuì jū héng huái kǎi tàn zhī bú jiàn yòng yóu bù néng yǐ

峤退居,恒怀慨叹,知不见用,犹不能已。

zài yù zuò yán jí shè jì wèi cháng bù yǐ chǔ jūn wèi yōu

在御坐言及社稷,未尝不以储君为忧。

dì zhī qí yán zhōng měi bù chóu hè

帝知其言忠,每不酬和。

hòu yǔ jiào yǔ bù jí lái shì

后与峤语,不及来事。

huò yǐ gào gǔ fēi fēi xián zhī

或以告贾妃,妃衔之。

tài kāng mò wèi shàng shū yǐ mǔ yōu qù zhí

太康末,为尚书,以母忧去职。

jí huì dì jí wèi bài tài zǐ shǎo fù jiā sàn qí cháng shì guāng lù dài fu

及惠帝即位,拜太子少傅,加散骑常侍、光禄大夫。

tài zǐ cháo xī gōng jiào cóng rù

太子朝西宫,峤从入。

gǔ hòu shǐ dì wèn jiào yuē qīng xī wèi wǒ bù liǎo jiā shì jīn rì dìng yún hé

贾后使帝问峤曰:“卿昔谓我不了家事,今日定云何?

jiào yuē chén xī shì xiān dì céng yǒu sī yán

”峤曰:“臣昔事先帝,曾有斯言。

yán zhī bù xiào guó zhī fú yě

言之不效,国之福也。

chén gǎn táo qí zuì hu

臣敢逃其罪乎!

yuán kāng èr nián zú zèng jīn zǐ guāng lù dài fu jiā jīn zhāng zǐ shòu běn wèi rú qián

”元康二年卒,赠金紫光禄大夫,加金章紫绶,本位如前。

yǒng píng chū cè shì yuē jiǎn

永平初,策谥曰简。

jiào jiā chǎn fēng fù nǐ yú wáng zhě rán xìng zhì lìn yǐ shì huò jī yú shì dù yù yǐ wéi jiào yǒu qián pǐ

峤家产丰富,拟于王者,然性至吝,以是获讥于世,杜预以为峤有钱癖。

yǐ dì yù zi jì sì wèi zhì zhōng shū láng

以弟郁子济嗣,位至中书郎。

yù zì zhòng yú cái wàng bù jí jiào ér yǐ qīng gàn chēng lì shàng shū zuǒ yòu pú yè zhōng shū lìng shàng shū lìng

郁字仲舆,才望不及峤,而以清干称,历尚书左右仆射、中书令、尚书令。

luò yáng qīng méi bēn yú gǒu xī jí zú

洛阳倾没,奔于苟晞,疾卒。

wǔ gāi zì yuán xià pèi guó zhú yì rén yě

武陔,字元夏,沛国竹邑人也。

fù zhōu wèi wèi wèi

父周,魏卫尉。

gāi shěn mǐn yǒu qì liàng zǎo huò shí yù yǔ èr dì sháo shū xià mào jì xià bìng zǒng jiǎo zhī míng suī zhū fù xiōng dì jí xiāng lǘ sù wàng mò néng jué qí yōu liè

陔沈敏有器量,早获时誉,与二弟韶叔夏、茂季夏并总角知名,虽诸父兄弟及乡闾宿望,莫能觉其优劣。

tóng jùn liú gōng róng yǒu zhī rén zhī jiàn cháng zào zhōu zhōu jiàn qí sān zi yān

同郡刘公荣有知人之鉴,常造周,周见其三子焉。

gōng róng yuē jiē guó shì yě

公荣曰:“皆国士也。

yuán xià zuì yōu yǒu fǔ zuǒ zhī cái chén lì jiù liè kě wèi yà gōng

元夏最优,有辅佐之才,陈力就列,可为亚公。

shū xià jì xià bù jiǎn cháng bó nà yán yě

叔夏、季夏不减常伯、纳言也。

gāi shǎo hǎo rén lún yǔ yǐng chuān chén tài yǒu shàn

陔少好人伦,与颍川陈泰友善。

wèi míng dì shì lèi qiān xià pī tài shǒu

魏明帝世,累迁下邳太守。

jǐng dì wèi dà jiàng jūn yǐn wéi cóng shì zhōng láng lèi qiān sī lì xiào wèi zhuǎn tài pú qīng

景帝为大将军,引为从事中郎,累迁司隶校尉,转太仆卿。

chū fēng tíng hòu wǔ děng jiàn gǎi fēng xuē xiàn hòu

初封亭侯,五等建,改封薛县侯。

wén dì shén qīn zhòng zhī shù yǔ quán lùn shí rén

文帝甚亲重之,数与诠论时人。

cháng wèn chén tài shú ruò qí fù qún gāi gè chēng qí suǒ zhǎng yǐ wéi qún tài lüè wú yōu liè dì rán zhī

尝问陈泰孰若其父群,陔各称其所长,以为群、泰略无优劣,帝然之。

tài shǐ chū bài shàng shū zhǎng lì bù qiān zuǒ pú yè zuǒ guāng lù dài fu kāi fǔ yí tóng sān sī

泰始初,拜尚书,掌吏部,迁左仆射、左光禄大夫、开府仪同三司。

gāi yǐ sù chǐ jiù chén míng wèi lóng zhòng zì yǐ wú zuǒ mìng zhī gōng yòu zài wèi yǐ wèi dà chén bù dé yǐ ér jū wèi shēn huái xùn ràng zhōng shǐ quán jié dāng shì yǐ wéi měi tán

陔以宿齿旧臣,名位隆重,自以无佐命之功,又在魏已为大臣,不得已而居位,深怀逊让,终始全洁,当世以为美谈。

zú yú wèi shì yuē dìng

卒于位,谥曰定。

zi fǔ sì

子辅嗣。

sháo lì lì bù láng tài zǐ yòu wèi lǜ sàn qí cháng shì

韶历吏部郎、太子右卫率、散骑常侍。

mào yǐ dé sù chēng míng yà yú gāi wéi shàng luò tài shǒu sàn qí cháng shì shì zhōng shàng shū

茂以德素称,名亚于陔,为上洛太守、散骑常侍、侍中、尚书。

yǐng chuān xún kǎi nián shào yú mào jí wǔ dì gū zǐ zì fù guì qī yù yǔ mào jiāo jù ér bù dá yóu shì zhì yuàn

颍川荀恺年少于茂,即武帝姑子,自负贵戚,欲与茂交,距而不答,由是致怨。

jí yáng jùn zhū kǎi shí wéi pú yè yǐ mào jùn zhī yí dì xiàn wèi nì dǎng suì jiàn hài

及杨骏诛,恺时为仆射,以茂骏之姨弟,陷为逆党,遂见害。

mào qīng zhèng fāng zhí wén yú cháo yě yī dàn wǎng kù tiān xià shāng yān

茂清正方直,闻于朝野,一旦枉酷,天下伤焉。

shì zhōng fu zhī shàng shēn míng zhī hòu zhuī zèng guāng lù xūn

侍中傅祗上申明之,后追赠光禄勋。

rèn kǎi zì yuán bāo lè ān bó chāng rén yě

任恺,字元褒,乐安博昌人也。

fù hào wèi tài cháng

父昊,魏太常。

kǎi shǎo yǒu shí liàng shàng wèi míng dì nǚ lèi qiān zhōng shū shì láng yuán wài sàn qí cháng shì

恺少有识量,尚魏明帝女,累迁中书侍郎、员外散骑常侍。

jìn guó jiàn wèi shì zhōng fēng chāng guó xiàn hòu

晋国建,为侍中,封昌国县侯。

kǎi yǒu jīng guó zhī gàn wàn jī dà xiǎo duō guǎn zōng zhī

恺有经国之干,万机大小多管综之。

xìng zhōng zhèng yǐ shè jì wéi jǐ rèn dì qì ér nì zhī zhèng shì duō zī yān

性忠正,以社稷为己任,帝器而昵之,政事多谘焉。

tài shǐ chū zhèng chōng wáng xiáng hé zēng xún yǐ péi xiù děng gè yǐ lǎo jí guī dì

泰始初,郑冲、王祥、何曾、荀𫖮、裴秀等各以老疾归第。

dì yōu chǒng dà chén bù yù láo yǐ jīn lì shù qiǎn kǎi yù zhǐ yú zhū gōng zī yǐ dāng shì dà zhèng cān yì dé shī

帝优宠大臣,不欲劳以筋力,数遣恺谕旨于诸公,谘以当世大政,参议得失。

kǎi è gǔ chōng zhī wéi rén yě bù yù lìng jiǔ zhí cháo zhèng měi cái yì yān

恺恶贾充之为人也,不欲令久执朝政,每裁抑焉。

chōng bìng zhī bù zhī suǒ wéi

充病之,不知所为。

hòu chéng jiān yán kǎi zhōng zhēn jú zhèng yi zài dōng gōng shǐ hù tài zǐ

后承间言恺忠贞局正,宜在东宫,使护太子。

dì cóng zhī yǐ wéi tài zǐ shǎo fù ér shì zhōng rú gù chōng jì huà bù xíng

帝从之,以为太子少傅,而侍中如故,充计画不行。

huì qín yōng kòu rǎo tiān zǐ yǐ wéi yōu

会秦、雍寇扰,天子以为忧。

kǎi yīn yuē qín liáng fù bài guān yòu sāo dòng cǐ chéng guó jiā zhī suǒ shēn lǜ

恺因曰:“秦、凉覆败,关右骚动,此诚国家之所深虑。

yi sù zhèn fǔ shǐ rén xīn yǒu bì

宜速镇抚,使人心有庇。

zì fēi wēi wàng zhòng chén yǒu jì lüè zhě wú yǐ kāng xī tǔ yě

自非威望重臣有计略者,无以康西土也。

dì yuē shuí kě rèn zhě

”帝曰:“谁可任者?

kǎi yuē gǔ chōng qí rén yě

”恺曰:“贾充其人也。

zhōng shū lìng yǔ chún yì yán zhī yú shì zhào chōng xi zhèn cháng ān

”中书令庾纯亦言之,于是诏充西镇长安。

chōng yòng xún xù jì de liú

充用荀勖计得留。

chōng jì wèi dì suǒ yù yù zhuān míng shì ér yǔ chún zhāng huá wēn yóng xiàng xiù hé jiào zhī tú jiē yǔ kǎi shàn yáng yáo wáng xún huá gǎo děng chōng suǒ qīn jìng yú shì péng dǎng fēn rán

充既为帝所遇,欲专名势,而庾纯、张华、温颙、向秀、和峤之徒皆与恺善,杨珧、王恂、、华暠等充所亲敬,于是朋党纷然。

dì zhī zhī zhào chōng kǎi yàn yú shì qián diàn ér wèi chōng děng yuē cháo tíng yi yī dà chén dāng hé

帝知之,召充、恺宴于式干殿,而谓充等曰:“朝廷宜一,大臣当和。

chōng kǎi gè bài xiè ér ba

”充、恺各拜谢而罢。

jì ér chōng kǎi děng yǐ dì yǐ zhī zhī ér bù zé jié yuàn yù shēn wài xiāng chóng zhòng nèi shén bù píng

既而充、恺等以帝已知之而不责,结怨愈深,外相崇重,内甚不平。

huò wèi chōng móu yuē kǎi zǒng mén xià shū shuǎ de yǔ shàng qīn jiē yi qǐ lìng diǎn xuǎn biàn de jiàn shū cǐ yī dōu lìng shǐ shì ěr

或为充谋曰:“恺总门下枢耍,得与上亲接,宜启令典选,便得渐疏,此一都令史事耳。

qiě jiǔ liú nán jīng jiàn xì yì chéng

且九流难精,间隙易乘。

chōng yīn chēng kǎi cái néng yi zài guān rén zhī zhí

”充因称恺才能,宜在官人之职。

dì bù zhī yí wèi chōng jǔ de qí cái

帝不之疑,谓充举得其才。

jí rì yǐ kǎi wèi lì bù shàng shū jiā fèng chē dū wèi

即日以恺为吏部尚书,加奉车都尉。

kǎi jì zài shàng shū xuǎn jǔ gōng píng jìn xīn suǒ zhí rán shì jìn zhuǎn xī

恺既在尚书,选举公平,尽心所职,然侍觐转希。

chōng yǔ xún xù féng dǎn chéng jiān jìn rùn wèi kǎi háo chǐ yòng yù shí qì

充与荀勖、冯𬘘承间浸润,谓恺豪侈,用御食器。

chōng qiǎn shàng shū yòu pú yè gāo yáng wáng guī zòu kǎi suì miǎn guān

充遣尚书右仆射、高阳王珪奏恺,遂免官。

yǒu sī shōu tài guān zǎi rén jiǎn hé shì kǎi qī qí cháng gōng zhǔ de cì wèi shí yù qì yě

有司收太官宰人检核,是恺妻齐长公主得赐魏时御器也。

kǎi jì miǎn ér huǐ bàng yì zhì dì jiàn báo zhī

恺既免而毁谤益至,帝渐薄之。

rán shān tāo míng kǎi wéi rén tōng mǐn yǒu zhì jú jǔ wèi hé nán yǐn

然山涛明恺为人通敏有智局,举为河南尹。

zuò zéi fā bù huò yòu miǎn guān

坐贼发不获,又免官。

fù qiān guāng lù xūn

复迁光禄勋。

kǎi sù yǒu shí jiàn jiā yǐ zài gōng qín kè shén de cháo yě chēng yù

恺素有识鉴,加以在公勤恪,甚得朝野称誉。

ér gǔ chōng péng dǎng yòu fěng yǒu sī zòu kǎi yǔ lì jìn lìng liú you jiāo guān

而贾充朋党又讽有司奏恺与立进令刘友交关。

shì xià shàng shū kǎi duì bù fú

事下尚书,恺对不伏。

shàng shū dù you tíng wèi liú liáng bìng zhōng gōng shì yě zhī kǎi wèi chōng suǒ yì yù shēn lǐ zhī gù chí liú ér wèi duàn yǐ shì kǎi jí you liáng jiē miǎn guān

尚书杜友、廷尉刘良并忠公士也,知恺为充所抑,欲申理之,故迟留而未断,以是恺及友、良皆免官。

kǎi jì shī zhí nǎi zòng jiǔ dān lè jí zī wèi yǐ zì fèng yǎng

恺既失职,乃纵酒耽乐,极滋味以自奉养。

chū hé shào yǐ gōng zǐ shē chǐ měi shí bì jǐn sì fāng zhēn zhuàn kǎi nǎi yú zhī yī shí wàn qián yóu yún wú kě xià zhù chù

初,何劭以公子奢侈,每食必尽四方珍馔,恺乃逾之,一食万钱,犹云无可下箸处。

kǎi shí yīn cháo qǐng dì huò wèi yù zhī kǎi chū wú fù yán wéi qì ér yǐ

恺时因朝请,帝或慰谕之,恺初无复言,惟泣而已。

hòu qǐ wèi tài pú zhuǎn tài cháng

后起为太仆,转太常。

chū wèi shū suī lì wèi jùn shǒu ér wèi bèi rèn yù kǎi wèi shì zhōng jiàn shū wèi sàn qí cháng shì

初,魏舒虽历位郡守,而未被任遇,恺为侍中,荐舒为散骑常侍。

zhì shì shū wèi yòu guāng lù kāi fǔ lǐng sī tú dì lín xuān shǐ kǎi bài shòu

至是舒为右光禄、开府,领司徒,帝临轩使恺拜授。

shū suī yǐ hóng liàng kuān jiǎn wèi chēng shí yǐ kǎi yǒu zuǒ shì qì jú ér shū dēng sān gōng kǎi zhǐ shǒu sàn qīng mò bù wèi zhī fèn tàn yě

舒虽以弘量宽简为称,时以恺有佐世器局,而舒登三公,恺止守散卿,莫不为之愤叹也。

kǎi bù dé zhì jìng yǐ yōu zú shí nián liù shí yī shì yuē yuán zi hǎn sì

恺不得志,竟以忧卒,时年六十一,谥曰元,子罕嗣。

hǎn zì zi lún yòu yǒu mén fēng cái wàng bù jí kǎi yǐ shū xíng zhì chēng wèi qīng píng jiā shì

罕字子伦,幼有门风,才望不及恺,以淑行致称,为清平佳士。

lì huáng mén shì láng sàn qí cháng shì yǎn zhōu cì shǐ dà hóng lú

历黄门侍郎、散骑常侍、兖州刺史、大鸿胪。

cuī hóng zì liáng bó bó líng ān píng rén yě

崔洪,字良伯,博陵安平人也。

gāo zǔ shí zhù míng hàn dài

高祖寔,著名汉代。

fù zàn wèi lì bù shàng shū zuǒ pú yè yǐ yǎ liàng jiàn chēng

父赞,魏吏部尚书、左仆射,以雅量见称。

hóng shǎo yǐ qīng lì xiǎn míng gǔ gěng bù tóng yú wù rén zhī yǒu guò zhé miàn shé zhī ér tuì wú hòu yán

洪少以清厉显名,骨鲠不同于物,人之有过,辄面折之,而退无后言。

wǔ dì shì wèi yù shǐ zhì shū

武帝世,为御史治书。

shí cháng lè féng huī fù wèi hóng nóng tài shǒu ài shǎo zǐ shū yù yǐ jué chuán zhī

时长乐冯恢父为弘农太守,爱少子淑,欲以爵传之。

huī fù zhōng fú què nǎi huán xiāng lǐ jié cǎo wèi lú yáng yīn bù néng yán shū de xí jué

恢父终,服阕,乃还乡里,结草为庐,阳喑不能言,淑得袭爵。

huī shǐ shì wèi bó shì jì jiǔ sàn qí cháng shì dí yīng jiàn huī gāo xíng mài sú móu jì gǔ liè

恢始仕为博士祭酒,散骑常侍翟婴荐恢高行迈俗,侔继古烈。

hóng zòu huī bù dūn rú sù lìng xué shēng fān zhí zuǒ yòu suī yǒu ràng hóu wēi shàn bù dé chēng wú lún bèi yīng wèi fú huá zhī mù

洪奏恢不敦儒素,令学生番直左右,虽有让侯微善,不得称无伦辈,婴为浮华之目。

suì miǎn yīng guān cháo tíng dàn zhī

遂免婴官,朝廷惮之。

xún wèi shàng shū zuǒ chéng shí rén wèi zhī yǔ yuē cóng shēng jí cì lái zì bó líng

寻为尚书左丞,时人为之语曰:“丛生棘刺,来自博陵。

zài nán wéi yào zài běi wèi yīng

在南为鹞,在北为鹰。

xuǎn lì bù shàng shū jǔ yòng zhēn míng mén wú sī yè

”选吏部尚书,举用甄明,门无私谒。

jiàn yōng zhōu cì shǐ xì shēn dài jǐ wèi zuǒ chéng

荐雍州刺史郤诜代己为左丞。

shēn hòu jiū hóng hóng wèi rén yuē wǒ jǔ xì chéng ér hái zòu wǒ shì wǎn nǔ zì shè yě

诜后纠洪,洪谓人曰:“我举郤丞而还奏我,是挽弩自射也。

shēn wén yuē xī zhào xuān zi rèn hán jué wèi sī mǎ yǐ jūn fǎ lù xuān zi zhī pū

”诜闻曰:“昔赵宣子任韩厥为司马,以军法戮宣子之仆。

xuān zi wèi zhū dài fū yuē kě hè wǒ yǐ wǒ xuǎn jué yě rèn qí shì

宣子谓诸大夫曰:‘可贺我矣,我选厥也任其事。

cuī hóu wèi guó jǔ cái wǒ yǐ cái jiàn jǔ wéi guān shì shì gè míng zhì gōng hé gù sī yán nǎi zhì cǐ

’崔侯为国举才,我以才见举,惟官是视,各明至公,何故私言乃至此!

hóng wén qí yán ér zhòng zhī

”洪闻其言而重之。

hóng kǒu bù yán huò cái shǒu bù zhí zhū yù

洪口不言货财,手不执珠玉。

rǔ nán wáng liàng cháng yàn gōng qīng yǐ liú lí zhōng xíng jiǔ

汝南王亮常晏公卿,以琉璃钟行酒。

jiǔ jí hóng hóng bù zhí

酒及洪,洪不执。

liàng wèn qí gù duì yuē lǜ yǒu zhí yù bù qū zhī yì gù ěr

亮问其故,对曰:“虑有执玉不趋之义故尔”。

rán shí guāi qí cháng xìng gù wèi guǐ shuō

然实乖其常性,故为诡说。

yáng jùn zhū hóng yǔ dōu shuǐ shǐ zhě wáng yòu qīn zuò jiàn chù

杨骏诛,洪与都水使者王佑亲,坐见黜。

hòu wèi dà sī nóng zú yú guān

后为大司农,卒于官。

zi kuò sàn qí shì láng yì yǐ zhèng zhí chēng

子廓,散骑侍郎,亦以正直称。

guō yì zì dà yè tài yuán yáng qǔ rén yě

郭奕,字大业,太原阳曲人也。

shǎo yǒu zhòng míng shān tāo chēng qí gāo jiǎn yǒu yǎ liàng

少有重名,山涛称其高简有雅量。

chū wèi yě wáng lìng yáng hù cháng guò zhī yì tàn yuē yáng shū zǐ hé bì jiǎn guō dà yè

初为野王令,羊祜常过之,奕叹曰:“羊叔子何必减郭大业!

shǎo xuǎn fù wǎng yòu tàn yuē yáng shū zǐ qù rén yuǎn yǐ

”少选复往,又叹曰:“羊叔子去人远矣。

suì sòng hù chū jiè shù bǎi lǐ zuò cǐ miǎn guān

”遂送祜出界数百里,坐此免官。

xián xī mò wéi wén dì xiàng guó zhǔ bù

咸熙末,为文帝相国主薄。

shí zhōng huì fǎn yú shǔ xún xù jí huì zhī cóng shēng shào zhǎng huì jiā xù wéi wén dì yuàn yì qǐ chū zhī

时钟会反于蜀,荀勖即会之从甥,少长会家,勖为文帝掾,奕启出之。

dì suī bù yòng rán zhī qí yǎ zhèng

帝虽不用,然知其雅正。

wǔ dì jiàn zuò chū jiàn dōng gōng yǐ yì jí zhèng mò bìng wèi zhōng shù zǐ

武帝践阼,初建东宫,以奕及郑默并为中庶子。

qiān yòu wèi lǜ xiāo qí jiāng jūn fēng píng líng nán

迁右卫率、骁骑将军,封平陵男。

xián níng chū qiān yōng zhōu cì shǐ yīng yáng jiāng jūn xún jiǎ chì chuáng qǔ gài gǔ chuī

咸宁初,迁雍州刺史、鹰扬将军,寻假赤幢曲盖、鼓吹。

yì yǒu guǎ zǐ suí yì zhī guān zǐ xià tóng pú duō yǒu jiān fàn ér wéi rén suǒ jiū

奕有寡姊,随奕之官,姊下僮仆多有奸犯,而为人所纠。

yì shěng àn bì yuē dà zhàng fū qǐ dāng yǐ lǎo zǐ qiú míng

奕省按毕,曰:“大丈夫岂当以老姊求名?

suì qiǎn ér bù wèn

”遂遣而不问。

shí tíng cháng li hán yǒu jùn cái ér mén hán wèi háo zú suǒ pái yì yòng wéi bié jià hán hòu guǒ yǒu míng wèi shí yǐ yì wèi zhī rén

时亭长李含有俊才,而门寒为豪族所排,奕用为别驾,含后果有名位,时以奕为知人。

tài kāng zhōng zhēng wèi shàng shū

太康中,征为尚书。

yì yǒu zhòng míng dāng shì cháo chén jiē chū qí xià

奕有重名,当世朝臣皆出其下。

shí dì wěi rèn yáng jùn yì biǎo jùn xiǎo qì bù kě rèn yǐ shè jì

时帝委任杨骏,奕表骏小器,不可任以社稷。

dì bù tīng jùn hòu guǒ zhū

帝不听,骏后果诛。

jí yì jí bìng zhào cì qián èr shí wàn rì gěi jiǔ mǐ

及奕疾病,诏赐钱二十万,日给酒米。

tài kāng bā nián zú tài cháng shàng shì wèi jǐng

太康八年卒,太常上谥为景。

yǒu sī yì yǐ guì jiàn bù tóng hào shì yǔ jǐng huáng tóng bù kě qǐng shì yuē mù

有司议以贵贱不同号,谥与景皇同,不可,请谥曰穆。

zhào yuē shì suǒ yǐ jīng dé biǎo xíng àn shì fǎ yī dé bù xiè wèi jiǎn

诏曰:“谥所以旌德表行,按谥法一德不懈为简。

yì zhōng yì qīng zhí lì dé bù yú

奕忠毅清直,立德不渝。

yú shì suì cì shì yuē jiǎn

”于是遂赐谥曰简。

hòu shǐ guāng zì xiào míng dōng lái yè rén yě

侯史光,字孝明,东莱掖人也。

yòu yǒu cái wù shòu xué yú tóng xiàn liú xià

幼有才悟,受学于同县刘夏。

jǔ xiào lián zhōu pì bié jià

举孝廉,州辟别驾。

xián xī chū wèi luò yáng diǎn nóng zhōng láng jiàng fēng guān zhōng hóu

咸熙初,为洛阳典农中郎将,封关中侯。

tài shǐ chū bài sàn qí cháng shì xún jiān shì zhōng

泰始初,拜散骑常侍,寻兼侍中。

yǔ huáng fǔ táo xún gǎo chí jié xún shěng fēng sú jí hái zòu shì chēng zhǐ zhuǎn chéng mén xiào wèi jìn jué lín hǎi hóu

与皇甫陶、荀暠持节循省风俗,及还,奏事称旨,转城门校尉,进爵临海侯。

qí nián zhào yuē guāng zhōng liàng dǔ sù yǒu jū zhèng zhí yì zhī xīn lì zhí nèi wài kè qín zài gōng qí yǐ guāng wèi yù shǐ zhōng chéng

其年诏曰:“光忠亮笃素,有居正执义之心,历职内外,恪勤在公,其以光为御史中丞。

suī qū qí liè xiào zhī wèi yì suǒ yǐ shēn qí sī zhí zhī cái

虽屈其列校之位,亦所以伸其司直之才。

guāng zài zhí kuān ér bù zòng

”光在职宽而不纵。

tài bǎo wáng xiáng jiǔ jí fèi cháo guāng zòu qǐng miǎn zhī zhào yōu xiáng ér qǐn guāng zòu

太保王祥久疾废朝,光奏请免之,诏优祥而寝光奏。

hòu qiān shào fǔ zú guān zhào cì cháo fú yī jù yī yī xí qián sān shí wàn bù bǎi pǐ

后迁少府,卒官,诏赐朝服一具、衣一袭、钱三十万、布百匹。

jí zàng yòu zhào yuē guāng lì zhì shǒu yuē yǒu qīng zhōng zhī jié

及葬,又诏曰:“光厉志守约,有清忠之节。

jiā jí pín jiǎn qí cì qián wǔ shí wàn

家极贫俭,其赐钱五十万。

guāng rú xué bó gǔ lì guān zhe jī wén bǐ zòu yì jiē yǒu tiáo lǐ

”光儒学博古,历官著绩,文笔奏议皆有条理。

zhǎng zǐ xuán sì guān zhì xuán tú tài shǒu

长子玄嗣,官至玄菟太守。

zú zi shī sì dōng guǎn tài shǒu

卒,子施嗣,东莞太守。

hé pān zì huì xìng shǔ jùn pí rén yě

何攀,字惠兴,蜀郡郫人也。

shì zhōu wéi zhǔ báo

仕州为主薄。

shǔ cì shǐ huáng fǔ yàn wèi yá mén zhāng hóng suǒ hài wū yǐ dà nì

属刺史皇甫晏为牙门张弘所害,诬以大逆。

shí pān shì dīng mǔ sāng suì yì liáng zhōu bài biǎo zhèng yàn bù fǎn gù yàn yuān lǐ de shēn

时攀适丁母丧,遂诣梁州拜表,证晏不反,故晏冤理得申。

wáng jùn wèi yì zhōu pì wéi bié jià

王濬为益州,辟为别驾。

jùn móu fá wú qiǎn pān fèng biǎo yì tái kǒu chén shì jī zhào zài yǐn jiàn nǎi lìng zhāng huá yǔ pān chóu liàng jìn shí tǎo zhī yi

濬谋伐吴,遣攀奉表诣台,口陈事机,诏再引见,乃令张华与攀筹量进时讨之宜。

jùn jiān qiǎn pān guò yáng hù miàn chén fá wú zhī cè

濬兼遣攀过羊祜,面陈伐吴之策。

pān shàn yú jiāng mìng dì shàn zhī zhào pān cān jùn jūn shì

攀善于将命,帝善之,诏攀参濬军事。

jí sūn hào jiàng yú jùn ér wáng hún huì yú hòu jī yù gōng jùn pān quàn jùn sòng hào yǔ hún yóu shì shì jiě

及孙皓降于濬,而王浑恚于后机,欲攻濬,攀劝濬送皓与浑,由是事解。

yǐ pān wèi jùn fǔ guó sī mǎ fēng guān nèi hóu

以攀为濬辅国司马,封关内侯。

zhuǎn xíng yáng lìng shàng pián yí shí shì shén dé míng chēng

转荥阳令,上便宜十事,甚得名称。

chú tíng wèi píng

除廷尉平。

shí tíng wèi qīng zhū gě chōng yǐ pān shǔ shì qīng zhī jí gòng duàn yí yù chōng shǐ tàn fú

时廷尉卿诸葛冲以攀蜀士,轻之,及共断疑狱,冲始叹服。

qiān xuān chéng tài shǒu bù xíng zhuǎn sàn qí shì láng

迁宣城太守,不行,转散骑侍郎。

yáng jùn zhí zhèng duō shù qīn shǔ dà kāi fēng cháng yù yǐ ēn zé zì wèi

杨骏执政,多树亲属,大开封尝,欲以恩泽自卫。

pān yǐ wéi fēi nǎi yǔ shí chóng gòng lì yì zòu zhī

攀以为非,乃与石崇共立议奏之。

yǔ zài chóng chuán

语在崇传。

dì bù nà

帝不纳。

yǐ yù zhū jùn gōng fēng xi chéng hóu yì wàn hù cì juàn wàn pǐ dì féng píng qīng hóu xiōng zi kuǐ guān zhōng hóu

以豫诛骏功,封西城侯,邑万户,赐绢万匹,弟逢平卿侯,兄子逵关中侯。

pān gù ràng suǒ fēng hù jí juàn zhī bàn yú suǒ shòu zhě fēn gěi zhōng wài zōng qīn lüè bù rù jǐ

攀固让所封户及绢之半,余所受者分给中外宗亲,略不入己。

qiān yì jūn xiào wèi qǐng zhī chū wèi dōng qiāng xiào wèi

迁翊军校尉,顷之,出为东羌校尉。

zhēng wèi yáng zhōu cì shǐ zài rèn sān nián qiān dà sī nóng

征为扬州刺史,在任三年,迁大司农。

zhuǎn yǎn zhōu cì shǐ jiā yīng yáng jiāng jūn gù ràng bù jiù

转兖州刺史,加鹰扬将军,固让不就。

tài cháng chéng càn zuǒ jiāng jūn biàn cuì quàn pān lì zhí zhōng zhào yòu jiā qiē lì pān jìng chēng jí bù qǐ

太常成粲、左将军卞粹劝攀涖职,中诏又加切厉,攀竟称疾不起。

jí zhào wáng lún cuàn wèi qiǎn shǐ zhào pān gèng chēng jí dǔ

及赵王伦篡位,遣使召攀,更称疾笃。

lún nù jiāng zhū zhī pān bù dé yǐ fú jí fù zhào

伦怒,将诛之,攀不得已,扶疾赴召。

zú yú luò yáng shí nián wǔ shí bā

卒于洛阳,时年五十八。

pān jū xīn píng yǔn shui wèi guān zhěng sù ài lè rén wù dūn rú guì cái

攀居心平允,氵位官整肃,爱乐人物,敦儒贵才。

wèi liáng yì èr zhōu zhōng zhèng yǐn zhì yí zhì

为梁、益二州中正,引致遗滞。

bā xī chén shòu yán yì qián wéi fèi lì jiē xī zhōu míng shì bìng bèi xiāng lǘ suǒ bàng qīng yì shí yú nián

巴西陈寿、阎乂、犍为费立皆西州名士,并被乡闾所谤,清议十余年。

pān shēn míng qū zhí xián miǎn yuān làn

攀申明曲直,咸免冤滥。

pān suī jū xiǎn zhí jiā shén pín sù wú qiè yìng jì lè wéi yǐ zhōu qióng jì fá wéi shì

攀虽居显职,家甚贫素,无妾媵伎乐,惟以周穷济乏为事。

zi zhāng sì yì yǒu fù fēng

子璋嗣,亦有父风。

shǐ chén yuē yōu lì bù jūn shàng dé yóu huái jìn shàn

史臣曰:幽厉不君,上德犹怀进善;

gòng huān zài wèi dà shèng zhī suǒ bù kān

共驩在位,大圣之所不堪。

kuàng hū zhì shì rén rén níng qiú gǒu hé

况乎志士仁人,宁求苟合!

huái qí chǒng zhì suǒ yǐ xì qí cún wáng zhě yě

怀其宠秩,所以系其存亡者也。

suī fù zì kǒu xiāo jīn tóu guāng fǔ jiàn chí shū běi què bài chē yóu jiàn ér jiàn zhǔ bù yì jī chén shí nán

虽复自口销金,投光抚剑,驰书北阙,败车犹践,而谏主不易,讥臣实难。

liú yì yī yù kuān róng rèn hé liǎng zāo fū shòu xiáng guān yú liè yì gè qí xīn yān

刘毅一遇宽容,任和两遭肤受,详观余烈,亦各其心焉。

ruò fú wǔ gāi huái wèi chén zhī zhì cuī hóng ài xì shēn zhī dào zhǎng shēng quàn wáng mí zhī zūn hé pān cóng zhào lún zhī mìng jūn zǐ zhī rén guān hu lín shì zhě yě

若夫武陔怀魏臣之志,崔洪爱郤诜之道,长升劝王弥之尊,何攀从赵伦之命,君子之人,观乎临事者也。

zàn yuē zhòng xióng chū lìng zhōng jiǎn yáng tíng

赞曰:仲雄初令,忠謇扬庭。

shēn fāng zhū gé dì nǐ huán líng

身方诸葛,帝拟桓、灵。

dà yè fēi yáng yuán bāo qiào gǔ

大业非杨,元褒诮贾。

hé shì tiáo chàng kān shī dà shà

和氏条畅,堪施大厦。

cuī mén bù yè shēng fēi cháo yě

崔门不谒,声飞朝野。

hòu shǐ wǔ gāi fǔ zuǒ zhī cái

侯史、武陔,辅佐之才。

hé pān píng yǔn yuān làn duō huí

何攀平允,冤滥多回。

✦ You read 列传·第十五章

Don't lose your spot.

Free account remembers where you stopped across all 12,000 books. Pro unlocks pinyin on every line, modern Mandarin translations, AI rewrites, audio read-along, and the workbook — for $2.50/month, billed annually.