fu xuán zì xiū yì běi dì ní yáng rén yě
傅玄,字休奕,北地泥阳人也。
zǔ xiè hàn hàn yáng tài shǒu
祖燮,汉汉阳太守。
fù gàn wèi fú fēng tài shǒu
父干,魏扶风太守。
xuán shǎo gū pín bó xué shàn zhǔ wén jiě zhōng lǜ
玄少孤贫,博学善属文,解钟律。
xìng gāng jìng liàng zhí bù néng róng rén zhī duǎn
性刚劲亮直,不能容人之短。
jùn shàng jì lì zài jǔ xiào lián tài wèi pì jiē bù jiù
郡上计吏再举孝廉,太尉辟,皆不就。
zhōu jǔ xiù cái chú láng zhōng yǔ dōng hǎi miào shī jù yǐ shí yù xuǎn rù zhù zuò zhuàn jí wèi shū
州举秀才,除郎中,与东海缪施俱以时誉选入著作,撰集魏书。
hòu cān ān dōng wèi jūn jūn shì zhuǎn wēn lìng zài qiān hóng nóng tài shǒu lǐng diǎn nóng xiào wèi
后参安东、卫军军事,转温令,再迁弘农太守,领典农校尉。
suǒ jū chèn zhí shù shàng shū chén biàn yi duō suǒ kuāng zhèng
所居称职,数上书陈便宜,多所匡正。
wǔ děng jiàn fēng chun gū nán
五等建,封鹑觚男。
wǔ dì wèi jìn wáng yǐ xuán wèi sàn qí cháng shì
武帝为晋王,以玄为散骑常侍。
jí shòu shàn jìn jué wèi zi jiā fù mǎ dū wèi
及受禅,进爵为子,加附马都尉。
dì chū jí wèi guǎng nà zhí yán kāi bù huì zhī lù xuán jí sàn qí cháng shì huáng fǔ táo gòng zhǎng jiàn zhí
帝初即位,广纳直言,开不讳之路,玄及散骑常侍皇甫陶共掌谏职。
xuán shàng shū yuē chén wén xiān wáng zhī lín tiān xià yě míng qí dà jiào zhǎng qí yì jié
玄上疏曰: “臣闻先王之临天下也,明其大教,长其义节。
dào huà lóng yú shàng qīng yì xíng yú xià shàng xià xiāng fèng rén huái yì xīn
道化隆于上,清议行于下,上下相奉,人怀义心。
wáng qín dàng miè xiān wáng zhī zhì yǐ fǎ shù xiāng yù ér yì xīn wáng yǐ
亡秦荡灭先王之制,以法术相御,而义心亡矣。
jìn zhě wèi wǔ hǎo fǎ shù ér tiān xià guì xíng míng
近者魏武好法术, 而天下贵刑名;
wèi wén mù tōng dá ér tiān xià jiàn shǒu jié
魏文慕通达,而天下贱守节。
qí hòu gāng wéi bù shè ér xū wú fàng dàn zhī lùn yíng yú cháo yě shǐ tiān xià wú fù qīng yì ér wáng qín zhī bìng fù fā yú jīn
从此以后朝纲不能统理,因而空虚无用放诞不羁的议论充斥朝野,致使天下不再有公正的议论,亡秦的弊病又在今天复发。
bì xià shèng dé lóng xīng shòu shàn hóng yáo shùn zhī huà kāi zhèng zhí zhī lù tǐ xià yǔ zhī zhì jiǎn zōng yīn zhōu zhī diǎn wén chén yǒng tàn ér yǐ jiāng yòu xī yán
陛下圣德,龙兴受禅,弘尧、舜之化,开正直之路,体夏禹之至俭,综殷周之典文,臣咏叹而已,将又奚言!
wéi wèi jǔ qīng yuǎn yǒu lǐ zhī chén yǐ dūn fēng jié
惟未举清远有礼之臣,以敦风节;
wèi tuì xū bǐ yǐ chéng bù kè chén shì yǐ yóu gǎn yǒu yán
未退虚鄙,以惩不恪,臣是以犹敢有言。
zhào bào yuē jǔ qīng yuǎn yǒu lǐ zhī chén zhě cǐ yóu jīn zhī yào yě
”诏报曰: “举清远有礼之臣者,此尤今之要也。
nǎi shǐ xuán cǎo zhào jìn zhī
”乃使玄草诏进之。
xuán fù shàng shū yuē
玄复上疏曰:
chén wén shùn jǔ wǔ chén wú wéi ér huà yòng rén de qí yào yě
臣闻舜举五臣,无为而化,用人得其要也。
tiān xià qún sī wěi duō bù kě bù shěn de qí rén yě
天下群司猥多,不可不审得其人也。
bù dé qí rén yī rì zé sǔn bù zī kuàng jī rì hu
不得其人,一日则损不赀,况积日乎!
diǎn mó yuē wú kuàng shù guān yán zhí zhī bù kě jiǔ fèi yě
典谟曰“无旷庶官”,言职之不可久废也。
zhū yǒu jí bìng mǎn bǎi rì bù chà yi lìng qù zhí yōu qí lǐ zhì ér chǒng cún zhī jì chà ér hòu gèng yòng
诸有疾病满百日不差,宜令去职,优其礼秩而宠存之,既差而后更用。
chén bù fèi zhí yú cháo guó wú kuàng guān zhī lèi cǐ wáng zhèng zhī jí yě
臣不废职于朝,国无旷官之累,此王政之急也。
chén wén xiān wáng fēn shì nóng gōng shāng yǐ jīng guó zhì shì gè yī qí yè ér shū qí wu
臣闻先王分士农工商以经国制事,各一其业而殊其务。
zì shì yǐ shàng zǐ dì wèi zhī lì tài xué yǐ jiào zhī xuǎn míng shī yǐ xun zhī gè suí qí cái yōu liè ér shòu yòng zhī
自士已上子弟,为之立太学以教之,选明师以训之,各随其才优劣而授用之。
nóng yǐ fēng qí shí gōng yǐ zú qí qì shāng gǔ yǐ tōng qí huò
农以丰其食,工以足其器, 商贾以通其货。
gù suī tiān xià zhī dà zhào shù zhī zhòng wú yǒu yī rén yóu shǒu
故虽天下之大,兆庶之众,无有一人游手。
fēn shù zhī fǎ zhōu bèi rú cǐ
分数之法,周备如此。
hàn wèi bù dìng qí fēn bǎi guān zǐ dì bù xiū jīng yì ér wu jiāo yóu wèi zhī lì shì ér zuò xiǎng tiān lù
汉、魏不定其分,百官子弟不修经艺而务交游,未知莅事而坐享天禄;
nóng gōng zhī yè duō fèi huò zhú yín lì ér lí qí shì
农工之业多废,或逐淫利而离其事;
tú xì míng yú tài xué rán bù wén xiān wáng zhī fēng
徒系名于太学,然不闻先王之风。
jīn shèng míng zhī zhèng zī shǐ ér hàn wèi zhī shī wèi gǎi sàn guān zhòng ér xué xiào wèi shè yóu shǒu duō ér qīn nóng zhě shǎo gōng qì bù jìn qí yi
今圣明之政资始,而汉、 魏之失未改,散官众而学校未设,游手多而亲农者少,工器不尽其宜。
chén yǐ wéi jí dìng qí zhì tōng jì tiān xià ruò gān rén wéi shì zú yǐ fù zài guān zhī lì
臣以为亟定其制,通计天下若干人为士,足以副在官之吏;
ruò gān rén wéi nóng sān nián zú yǒu yī nián zhī chǔ
若干人为农,三年足有一年之储;
ruò gān rén wéi gōng zú qí qì yòng
若干人为工,足其器用;
ruò gān rén wéi shāng gǔ zú yǐ tōng huò ér yǐ
若干人为商贾,足以通货而已。
zūn rú shàng xué guì nóng jiàn shāng cǐ jiē shì yè zhī yào wù yě
尊儒尚学,贵农贱商,此皆事业之要务也。
qián huáng fǔ táo shàng shì yù lìng cì bài sàn guān jiē kè shǐ qīn gēng tiān xià xiǎng zú shí zhī lì
前皇甫陶上事,欲令赐拜散官皆课使亲耕,天下享足食之利。
yǔ jì gōng jià zuò liú hòu shì shì yǐ míng táng yuè lìng zhe dì jiè zhī zhì
禹、稷躬稼,祚流后世,是以《明堂》、《月令》著帝藉之制。
yī yǐn gǔ zhī míng chén gēng yú yǒu shēn
伊尹古之名臣,耕于有莘;
yàn yīng qí zhī dài fū bì zhuāng gōng zhī nán yì gēng yú hǎi bīn
晏婴齐之大夫,避庄公之难,亦耕于海滨。
xī zhě shèng dì míng wáng xián zuǒ jùn shì jiē cháng cóng shì yú nóng yǐ
昔者圣帝明王,贤佐俊士,皆尝从事于农矣。
wáng rén cì guān rǒng sǎn wú shì zhě bù dū shǐ xué zé dāng shǐ gēng wú yuán fàng zhī shǐ zuò shí bǎi xìng yě
王人赐官,冗散无事者,不督使学,则当使耕,无缘放之使坐食百姓也。
jīn wén wǔ zhī guān jì zhòng ér bài cì bù zài zhí zhě yòu duō jiā yǐ fú yì wèi bīng bù dé gēng jià dāng nóng zhě zhī bàn nán miàn shí lù zhě cān bèi yú qián
今文武之官既众,而拜赐不在职者又多,加以服役为兵,不得耕稼,当农者之半,南面食禄者参倍于前。
shǐ rǒng sǎn zhī guān nóng ér shōu qí zū shuì jiā de qí shí ér tiān xià zhī gǔ kě yǐ wú fá yǐ
使冗散之官农,而收其租税,家得其实,而天下之谷可以无乏矣。
fu jiā zú shí wèi zi zé xiào wèi fù zé cí wèi xiōng zé you wèi dì zé tì
夫家足食,为子则孝,为父则慈,为兄则友,为弟则悌。
tiān xià zú shí zé rén yì zhī jiào kě bù lìng ér xíng yě
天下足食,则仁义之教可不令而行也。
wéi zhèng zhī yào jì rén ér zhì guān fēn rén ér shòu shì shì nóng gōng shāng zhī fēn bù kě sī xū fèi yě
为政之要,计人而置官,分人而授事,士农工商之分不可斯须废也。
ruò wèi néng jīng qí fáng zhì jì tiān xià wén wǔ zhī guān zú wèi fù èr zhě shǐ xué qí yú jiē guī zhī yú nóng
若未能精其防制,计天下文武之官足为副贰者使学,其余皆归之于农。
ruò bǎi gōng shāng gǔ yǒu zhǎng zhě yì jiē guī zhī yú nóng
若百工商贾有长者,亦皆归之于农。
wù nóng ruò cǐ hé yǒu bù shàn hu
务农若此,何有不赡乎!
yú shū yuē sān zài kǎo jì sān kǎo chù zhì yōu míng
《虞书》曰:“三载考绩,三考黜陟幽明。
shì wèi jiǔ nián zhī hòu nǎi yǒu qiān xù yě
”是为九年之后乃有迁叙也。
gù jū guān jiǔ zé niàn lì shèn zhōng zhī huà jū bú jiàn jiǔ zé jìng wèi yī qiè zhī zhèng
故居官久,则念立慎终之化,居不见久,则竞为一切之政。
liù nián zhī xiàn rì yuè qiǎn jìn bù zhōu chù zhì
六年之限,日月浅近,不周黜陟。
táo zhī suǒ shàng yì hé gǔ zhì
陶之所上,义合古制。
fu rú xué zhě wáng jiào zhī shǒu yě
夫儒学者,王教之首也。
zūn qí dào guì qí yè zhòng qí xuǎn yóu kǒng huà zhī bù chóng
尊其道,贵其业,重其选,犹恐化之不崇;
hū ér bù yǐ wèi jí chén jù rì yǒu ling chi ér bù jué yě
忽而不以为急,臣惧日有陵迟而不觉也。
zhòng ní yǒu yán rén néng hóng dào fēi dào hóng rén
仲尼有言:“人能弘道,非道弘人。
rán zé zūn qí dào zhě fēi wéi zūn qí shū ér yǐ zūn qí rén zhī wèi yě
”然则尊其道者,非惟尊其书而已,尊其人之谓也。
guì qí yè zhě bù wàng jiào fēi qí rén yě
贵其业者,不妄教非其人也。
zhòng qí xuǎn zhě bù wàng yòng fēi qí rén yě
重其选者,不妄用非其人也。
ruò cǐ ér xué xiào zhī gāng jǔ yǐ
若此,而学校之纲举矣。
shū zòu dì xià zhào yuē èr cháng shì kěn kěn yú suǒ lùn kě wèi nǎi xīn yù zuǒ yì shí shì zhě yě
书奏,帝下诏曰:“二常侍恳恳于所论,可谓乃心欲佐益时事者也。
ér zhǔ zhě lǜ yǐ cháng zhì cái zhī qǐ de bù shǐ fā fèn yé
而主者率以常制裁之,岂得不使发愤耶!
èr cháng shì suǒ lùn huò jǔ qí dà jiào ér wèi bèi qí tiáo mù yì kě biàn lìng zuò zhī rán hòu zhǔ zhě bā zuò guǎng gòng yán jīng
二常侍所论,或举其大较而未备其条目,亦可便令作之,然后主者八坐广共研精。
fán guān yán yú rén zhǔ rén chén zhī suǒ zhì nán
凡关言于人主,人臣之所至难。
ér rén zhǔ ruò bù néng xū xīn tīng nà zì gǔ zhōng chén zhí shì zhī suǒ kāng kǎi zhì shǐ dù kǒu jié shé
而人主若不能虚心听纳,自古忠臣直士之所慷慨,至使杜口结舌。
měi niàn yú cǐ wèi cháng bù tàn xī yě
每念于此,未尝不叹息也。
gù qián zhào gǎn yǒu zhí yán wù yǒu suǒ jù shù jī dé yǐ fā méng bǔ guò huò bǎo gāo wèi
故前诏敢有直言,勿有所距,庶几得以发蒙补过,获保高位。
gǒu yán yǒu piān shàn qíng zài zhōng yì suī wén cí yǒu miù wù yán yǔ yǒu shī de jiē dāng kuàng rán shù zhī
苟言有偏善,情在忠益,虽文辞有谬误,言语有失得,皆当旷然恕之。
gǔ rén yóu bù jù fěi bàng kuàng jiē shàn yì zài kě cǎi lù hu
古人犹不拒诽谤,况皆善意在可采录乎!
jìn zhě kǒng zhāo qí wú jiē àn yǐ qīng màn zhī zuì suǒ yǐ jiē yuán yù shǐ sì hǎi zhī qū qū zhī cháo wú huì yán zhī jì yě
近者孔晁、綦毋皆案以轻慢之罪,所以皆原,欲使四海知区区之朝无讳言之忌也。
é qiān shì zhōng
” 俄迁侍中。
chū xuán jìn huáng fǔ táo jí rù ér dǐ xuán yǐ shì yǔ táo zhēng yán xuān huá wèi yǒu sī suǒ zòu èr rén jìng zuò miǎn guān
初,玄进皇甫陶,及入而抵,玄以事与陶争,言喧哗,为有司所奏,二人竟坐免官。
tài shǐ sì nián yǐ wéi yù shǐ zhōng chéng
泰始四年,以为御史中丞。
shí pō yǒu shuǐ hàn zhī zāi xuán fù shàng shū yuē
时颇有水旱之灾,玄复上疏曰:
chén wén shèng dì míng wáng shòu mìng tiān shí wèi bì wú zāi shì yǐ yáo yǒu jiǔ nián zhī shuǐ tāng yǒu qī nián zhī hàn wéi néng jì zhī yǐ rén shì ěr
臣闻圣帝明王受命,天时未必无灾,是以尧有九年之水,汤有七年之旱,惟能济之以人事耳。
gù hóng shuǐ tāo tiān ér miǎn shěn nì yě wú shēng cǎo ér bù kùn kuì
故洪水滔天而免沈溺,野无生草而不困匮。
fú wéi bì xià shèng dé qīn míng shí xiǎo shuǐ hàn rén wèi dà jī xià zhī wèi zhī zhào qiú jí yì zhī yán tóng yǔ tāng zhī zuì jǐ móu zhōu wén zhī xī tì
伏惟陛下圣德钦明,时小水旱,人未大饥,下祗畏之诏,求极意之言,同禹、汤之罪己,侔周文之夕惕。
chén fú huān xǐ shàng pián yí wǔ shì
臣伏欢喜,上便宜五事:
qí yī yuē gēng fū wu duō zhǒng ér gēng bù shú tú sàng gōng lì ér wú shōu
其一曰,耕夫务多种而耕不熟,徒丧功力而无收。
yòu jiù bīng chí guān niú zhě guān de liù fēn shì de sì fēn
又旧兵持官牛者,官得六分,士得四分;
zì chí sī niú zhě yǔ guān zhōng fēn shī xíng lái jiǔ zhòng xīn ān zhī
自持私牛者,与官中分,施行来久,众心安之。
jīn yī zhāo jiǎn chí guān niú zhě guān de bā fēn shì dé èr fēn
今一朝减持官牛者, 官得八分,士得二分;
chí sī niú jí wú niú zhě guān de qī fēn shì de sān fēn rén shī qí suǒ bì bù huan lè
持私牛及无牛者,官得七分,士得三分,人失其所,必不欢乐。
chén yú yǐ wéi yi diàn bīng chí guān niú zhě yǔ sì fēn chí sī niú yǔ guān zhōng fēn zé tiān xià bīng zuò huān rán yuè lè ài xī chéng gǔ wú yǒu sǔn qì zhī yōu
臣愚以为宜佃兵持官牛者与四分,持私牛与官中分,则天下兵作欢然悦乐,爱惜成谷,无有损弃之忧。
qí èr yuē yǐ èr qiān dàn suī fèng wù nóng zhī zhào yóu bù qín xīn yǐ jǐn dì lì
其二曰,以二千石虽奉务农之诏,犹不勤心以尽地利。
xī hàn shì yǐ kěn tián bù shí zhēng shā èr qiān dàn yǐ shí shù
昔汉氏以垦田不实,征杀二千石以十数。
chén yú yǐ wéi yi shēn hàn shì jiù diǎn yǐ jǐng jiè tiān xià jùn xiàn jiē yǐ sǐ xíng dū zhī
臣愚以为宜申汉氏旧典,以警戒天下郡县,皆以死刑督之。
qí sān yuē yǐ wèi chū wèi liú yì yú shuǐ shì xiān dì tǒng bǎi kuí fēn hé dī wèi sì bù bìng běn fán wǔ yè zhě yǐ shuǐ gōng zhì dà yǔ nóng shì bìng xìng fēi yī rén suǒ zhōu gù yě
其三曰,以魏初未留意于水事,先帝统百揆,分河堤为四部,并本凡五谒者, 以水功至大,与农事并兴,非一人所周故也。
jīn yè zhě yī rén zhī lì xíng tiān xià zhū shuǐ wú shí de biàn
现在河堤谒者只有一个人,管理天下各地水利,无法考虑周全。
fú jiàn hé dī yè zhě chē yì bù zhī shuǐ shì zhuǎn wéi tā zhí gēng xuǎn zhī shuǐ zhě dài zhī
伏见河堤谒者车谊不知水势,转为他职,更选知水者代之。
kě fēn wèi wǔ bù shǐ gè jīng qí fāng yi
可分为五部,使各精其方宜。
qí sì yuē gǔ yǐ bù bǎi wéi mǔ jīn yǐ èr bǎi sì shí bù wèi yī mǔ suǒ jué guò bèi
其四曰,古以步百为亩,今以二百四十步为一亩,所觉过倍。
jìn wèi chū kè tián bù wu duō qí qǐng mǔ dàn wu xiū qí gōng lì gù bái tián shōu zhì shí yú hú shuǐ tián shōu shù shí hú
近魏初课田,不务多其顷亩,但务修其功力,故白田收至十余斛,水田收数十斛。
zì qǐng yǐ lái rì zēng tián qǐng mǔ zhī kè ér tián bīng yì shén gōng bù néng xiū lǐ zhì mǔ shù hú yǐ hái huò bù zú yǐ cháng zhǒng
自顷以来,日增田顷亩之课,而田兵益甚,功不能修理,至亩数斛已还,或不足以偿种。
fēi yǔ nǎng shí yì tiān dì héng yù zāi hài yě qí bìng zhèng zài yú wu duō qǐng mǔ ér gōng bù xiū ěr
非与曩时异天地,横遇灾害也,其病正在于务多顷亩而功不修耳。
qiè jiàn hé dī yè zhě shí huī shén jīng liàn shuǐ shì jí tián shì zhī qí lì hài qǐ zhōng shū zhào huī wěi qū wèn qí dé shī bì yǒu suǒ bǔ yì
窃见河堤谒者石恢甚精练水事及田事,知其利害,乞中书召恢,委曲问其得失,必有所补益。
qí wǔ yuē chén yǐ wéi hú yí shòu xīn bù yǔ huá tóng xiān bēi zuì shén
其五曰,臣以为胡夷兽心,不与华同,鲜卑最甚。
běn shān ài gǒu yù qǔ yī shí zhī lì bù lǜ hòu huàn shǐ xiān bēi shù wàn sǎn jū rén jiān cǐ bì wéi hài zhī shì yě
本邓艾苟欲取一时之利,不虑后患,使鲜卑数万散居人间,此必为害之势也。
qín zhōu cì shǐ hú liè sù yǒu ēn xìn yú xī fāng jīn liè wǎng zhū hú suī yǐ wú è bì qiě xiāo mǐ rán shòu xīn nán bǎo bù bì qí kě jiǔ ān yě
秦州刺史胡烈素有恩信于西方, 今烈往,诸胡虽已无恶,必且消弭,然兽心难保,不必其可久安也。
ruò hòu yǒu dòng xìn liè jì néng zhì zhī
若后有动衅, 烈计能制之。
wéi kǒng hú lǔ shì kùn yú tǎo jī biàn néng dōng rù ān dìng xi fù wǔ wēi wài míng wèi jiàng kě dòng fù dòng
惟恐胡虏适困于讨击,便能东入安定,西赴武威,外名为降,可动复动。
cǐ èr jùn fēi liè suǒ zhì zé è hú dōng xī yǒu kū xué fú yóu zhī de gù fù wéi huàn wú yǐ jìn zhī yě
此二郡非烈所制,则恶胡东西有窟穴浮游之地,故复为患,无以禁之也。
yi gèng zhì yī jùn yú gāo píng chuān yīn ān dìng xī zhōu dū wèi mù lè xǐ mín zhòng qí fù chú yǐ chōng zhī yǐ tōng běi dào jiàn yǐ shí biān
宜更置一郡于高平川,因安定西州都尉募乐徙民,重其复除以充之,以通北道,渐以实边。
xiáng yì cǐ èr jùn jí xīn zhì jùn jiē shǐ bìng shǔ qín zhōu lìng liè de zhuān yù biān zhī yi
详议此二郡及新置郡,皆使并属秦州,令烈得专御边之宜。
zhào yuē de suǒ chén pián yí yán nóng shì dé shī jí shuǐ guān xīng fèi yòu ān biān yù hú zhèng shì kuān měng zhī yi shēn shěng zhōu bèi yī èr jù zhī cǐ chéng wèi guó dà běn dāng jīn jí wù yě
诏曰:“得所陈便宜,言农事得失及水官兴废,又安边御胡政事宽猛之宜,申省周备,一二具之,此诚为国大本,当今急务也。
rú suǒ lùn jiē shàn shēn zhì nǎi xīn guǎng sī zhū yi dòng jìng yǐ wén yě
如所论皆善,深知乃心,广思诸宜,动静以闻也。
wǔ nián qiān tài pú
五年,迁太仆。
shí bǐ nián bù dēng qiāng hú rǎo biān zhào gōng qīng huì yì
时比年不登,羌胡扰边,诏公卿会议。
xuán yīng duì suǒ wèn chén shì qiē zhí suī bù jìn shī xíng ér cháng jiàn yōu róng
玄应对所问,陈事切直, 虽不尽施行,而常见优容。
zhuǎn sī lì xiào wèi
转司隶校尉。
xiàn huáng hòu bēng yú hóng xun gōng shè sàng wèi
献皇后崩于弘训宫,设丧位。
jiù zhì sī lì yú duān mén wài zuò zài zhū qīng shàng jué xí
旧制,司隶于端门外坐,在诸卿上,绝席。
qí rù diàn àn běn pǐn zhì zài zhū qīng xià yǐ cì zuò bù jué xí
其入殿,按本品秩在诸卿下,以次坐,不绝席。
ér yè zhě yǐ hóng xun gōng wèi diàn nèi zhì xuán wèi zài qīng xià
而谒者以弘训宫为殿内,制玄位在卿下。
xuán huì nù lì shēng sè ér zé yè zhě
玄恚怒,厉声色而责谒者。
yè zhě wàng chēng shàng shū suǒ chǔ xuán duì bǎi liáo ér mà shàng shū yǐ xià
谒者妄称尚书所处,玄对百僚而骂尚书以下。
yù shǐ zhōng chéng yǔ chún zòu xuán bù jìng xuán yòu zì biǎo bù yǐ shí zuò miǎn guān
御史中丞庾纯奏玄不敬,玄又自表不以实,坐免官。
rán xuán tiān xìng jùn jí bù néng yǒu suǒ róng
然玄天性峻急,不能有所容;
měi yǒu zòu hé huò zhí rì mù pěng bái jiǎn zhěng zān dài sǒng yǒng bú mèi zuò ér dài dàn
每有奏劾, 或值日暮,捧白简,整簪带,竦踊不寐,坐而待旦。
yú shì guì yóu shè fú tái gé shēng fēng
于是贵游慑伏,台阁生风。
xún zú yú jiā shí nián liù shí èr shì yuē gāng
寻卒于家,时年六十二,谥曰刚。
xuán shǎo shí bì nàn yú hé nèi zhuān xīn sòng xué hòu suī xiǎn guì ér zhù shù bù fèi
玄少时避难于河内,专心诵学,后虽显贵,而著述不废。
zhuàn lùn jīng guó jiǔ liú jí sān shǐ gù shì píng duàn dé shī gè wèi qū lì míng wéi fu zi wèi nèi wài zhōng piān fán yǒu sì bù liù lù hé bǎi sì shí shǒu shù shí wàn yán bìng wén jí bǎi yú juǎn xíng yú shì
撰论经国九流及三史故事,评断得失,各为区例,名为《傅子》,为内、外、中篇,凡有四部、六录, 合百四十首,数十万言,并文集百余卷行于世。
xuán chū zuò nèi piān chéng zi xián yǐ shì sī kōng wáng chén
玄初作内篇成,子咸以示司空王沈。
chén yǔ xuán shū yuē shěng zú xià suǒ zhù shū yán fù lǐ jì jīng lún zhèng tǐ cún zhòng rú jiào zú yǐ sāi yáng mò zhī liú dùn qí sūn mèng yú wǎng dài
沈与玄书曰:“省足下所著书,言富理济,经纶政体,存重儒教,足以塞杨、墨之流遁,齐孙、孟于往代。
měi kāi juàn wèi cháng bù tàn xī yě
每开卷,未尝不叹息也。
bú jiàn jiǎ shēng zì yǐ guò zhī nǎi jīn bù jí xìn yǐ
‘不见贾生,自以过之,乃今不及’,信矣!
qí hòu zhuī fēng qīng quán hóu
其后追封清泉侯。
zi xián sì
子咸嗣。
xián zì zhǎng yú gāng jiǎn yǒu dà jié
咸字长虞,刚简有大节。
fēng gé jùn zhěng shí xìng míng wù jí è rú chóu tuī xián lè shàn cháng mù jì wén zi zhòng shān fu zhī zhì
风格峻整,识性明悟,疾恶如仇,推贤乐善,常慕季文子、仲山甫之志。
hǎo zhǔ wén lùn suī qǐ lì bù zú ér yán chéng guī jiàn
好属文论,虽绮丽不足,而言成规鉴。
yǐng chuān yǔ chún cháng tàn yuē zhǎng yú zhī wén jìn hū shī rén zhī zuò yǐ
颍川庾纯常叹曰:“长虞之文近乎诗人之作矣!
xián níng chū xí fù jué bài tài zǐ xǐ mǎ lèi qiān shàng shū yòu chéng
咸宁初,袭父爵,拜太子洗马,累迁尚书右丞。
chū wèi jì zhōu cì shǐ jì mǔ dù shì bù kěn suí xián zhī guān zì biǎo jiě zhí
出为冀州刺史,继母杜氏不肯随咸之官,自表解职。
sān xún zhī jiān qiān sī tú zuǒ zhǎng shǐ
三旬之间,迁司徒左长史。
shí dì liú xīn zhèng shì zhào fǎng cháo chén zhèng zhī sǔn yì
时帝留心政事,诏访朝臣政之损益。
xián shàng yán yuē bì xià chù zhì zūn zhī wèi ér xiū bù yī zhī shì qīn lǎn wàn jī láo xīn rì zè
咸上言曰:“陛下处至尊之位,而修布衣之事,亲览万机,劳心日昃。
zài xī dì wáng gōng zì fěi bó yǐ lì tiān xià wèi yǒu yú bì xià yě
在昔帝王,躬自菲薄,以利天下,未有逾陛下也。
rán tài shǐ kāi yuán yǐ jì yú jīn shí yǒu wǔ nián yǐ
然泰始开元以暨于今,十有五年矣。
ér jūn guó wèi fēng bǎi xìng bù shàn yī suì bù dēng biàn yǒu cài sè zhě chéng yóu guān zhòng shì yīn fù chú wěi làn cán shí zhě duō ér qīn nóng zhě shǎo yě
而军国未丰,百姓不赡,一岁不登便有菜色者,诚由官众事殷,复除猥滥,蚕食者多而亲农者少也。
chén yǐ wán shū miù tiǎn jìn zhí měi jiàn shèng zhào yǐ bǎi xìng jī jǐn wèi lǜ wú néng yún bǔ fú yòng cán nǜ gǎn bù zì jié yǐ duì tiān wèn
臣以顽疏,谬忝近职,每见圣诏以百姓饥馑为虑,无能云补,伏用惭恧,敢不自竭,以对天问。
jiù dū dū yǒu sì jīn bìng jiān jūn nǎi yíng yú shí
旧都督有四,今并监军,乃盈于十。
xià yǔ fū tǔ fēn wéi jiǔ zhōu jīn zhī cì shǐ jǐ xiàng yí bèi
夏禹敷土,分为九州,今之刺史,几向一倍。
hù kǒu bǐ hàn shí fēn zhī yī ér zhì jùn xiàn gèng duō
户口比汉十分之一,而置郡县更多。
kōng xiào yá mén wú yì sù wèi ér xū lì jūn fǔ dòng yǒu bǎi shù
空校牙门,无益宿卫,而虚立军府,动有百数。
wǔ děng zhū hóu fù zuò zhì guān shǔ
五等诸侯,复坐置官属。
zhū suǒ chǒng gěi jiē shēng yú bǎi xìng
诸所宠给,皆生于百姓。
yī fū bù nóng yǒu shòu qí jī jīn zhī bù nóng bù kě shèng jì
一夫不农,有受其饥,今之不农,不可胜计。
zòng shǐ wǔ jià pǔ shōu jǐn zú xiāng jiē
纵使五稼普收,仅足相接;
zàn yǒu zāi huàn biàn bù jì shàn
暂有灾患, 便不继赡。
yǐ wéi dāng jīn zhī jí xiān bìng guān shěng shì jìng shì xi yì shàng xià yòng xīn wéi nóng shì wu yě
以为当今之急,先并官省事,静事息役,上下用心,惟农是务也。
xián zài wèi duō suǒ zhí zhèng
咸在位多所执正。
yù zhōu dà zhōng zhèng xià hóu jùn shàng yán lǔ guó xiǎo zhōng zhèng sī kōng sī mǎ kǒng yù sì yí bìng suǒ bù néng jiē bīn qiú yǐ shàng shū láng cáo fù dài yù xún rì fù shàng yù wèi zhōng zhèng
豫州大中正夏侯骏上言,鲁国小中正、司空司马孔毓,四移病所,不能接宾,求以尚书郎曹馥代毓,旬日复上毓为中正。
sī tú sān què jùn gù jù zhèng
司徒三却,骏故据正。
xián yǐ jùn yǔ duó wéi yì nǎi zòu miǎn jùn dà zhōng zhèng
咸以骏与夺惟意,乃奏免骏大中正。
sī tú wèi shū jùn zhī yīn shǔ lǚ què bù shǔ xián jù zhèng shén kǔ
司徒魏舒,骏之姻属,屡却不署,咸据正甚苦。
shū zhōng bù cóng xián suì dú shàng
舒终不从,咸遂独上。
shū zòu xián jī shàn bù zhí zhào zhuǎn xián wèi chē qí sī mǎ
舒奏咸激讪不直,诏转咸为车骑司马。
xián yǐ shì sú shē chǐ yòu shàng shū yuē chén yǐ wéi gǔ bó nán shēng ér yòng zhī bù jié wú yuán bù kuì
咸以世俗奢侈,又上书曰:“臣以为谷帛难生,而用之不节,无缘不匮。
gù xiān wáng zhī huà tiān xià shí ròu yī bó jiē yǒu qí zhì
故先王之化天下,食肉衣帛,皆有其制。
qiè wèi shē chǐ zhī fèi shén yú tiān zāi
窃谓奢侈之费,甚于天灾。
gǔ zhě yáo yǒu máo cí jīn zhī bǎi xìng jìng fēng qí wū
古者尧有茅茨,今之百姓竞丰其屋。
gǔ zhě chén wú yù shí jīn zhī jiǎ shù jiē yàn liáng ròu
古者臣无玉食,今之贾竖皆厌粱肉。
gǔ zhě hòu fēi nǎi yǒu shū shì jīn zhī bì qiè bèi fú líng luó
古者后妃乃有殊饰,今之婢妾被服绫罗。
gǔ zhě dài fū nǎi bù tú xíng jīn zhī jiàn lì chéng qīng qū féi
古者大夫乃不徒行,今之贱隶乘轻驱肥。
gǔ zhě rén chóu de xiá ér yǒu chǔ xù yóu yú jié yě
古者人稠地狭而有储蓄,由于节也;
jīn zhě tǔ guǎng rén xī ér huàn bù zú yóu yú shē yě
今者土广人稀而患不足,由于奢也。
yù shí zhī jiǎn dāng jí qí shē
欲时之俭,当诘其奢;
shē bú jiàn jí zhuǎn xiāng gāo shàng
奢侈不禁止,便会竞相比高。
xī máo jiè wèi lì bù shàng shū shí wú gǎn hǎo yī měi shí zhě
昔毛玠为吏部尚书,时无敢好衣美食者。
wèi wǔ dì tàn yuē gū zhī fǎ bù rú máo shàng shū
魏武帝叹曰:‘孤之法不如毛尚书。
lìng shǐ zhū bù yòng xīn gè rú máo jiè fēng sú zhī yí zài bù nán yǐ
’令使诸部用心,各如毛玠,风俗之移,在不难矣。
yòu yì yí xiàn yù yú jùn jí èr shè yīng lì cháo tíng cóng zhī
”又议移县狱于郡及二社应立,朝廷从之。
qiān shàng shū zuǒ chéng
迁尚书左丞。
huì dì jí wèi yáng jùn fǔ zhèng
惠帝即位,杨骏辅政。
xián yán yú jùn yuē shì yǔ shì biàn lǐ suí shí yi liàng àn zhī bù xíng shàng yǐ
咸言于骏曰:“事与世变,礼随时宜,谅暗之不行尚矣。
yóu shì dào mí báo quán bù kě jiǎ gù suī zhǎn yān zài jiù ér gōng lǎn wàn jī yě
由世道弥薄,权不可假,故虽斩焉在疚,而躬览万机也。
dǎi zhì hàn wén yǐ tiān xià tǐ dà fú zhòng nán jiǔ suì zhì jì zàng ér chú
逮至汉文,以天下体大, 服重难久,遂制既葬而除。
shì zǔ wǔ huáng dì suī dà xiào zhēng zhēng yì cóng shí shì fú zhì xīn sàng sān nián zhì yú wàn jī zhī shì zé yǒu bù huáng
世祖武皇帝虽大孝蒸蒸,亦从时释服,制心丧三年,至于万机之事,则有不遑。
jīn shèng shàng yù wěi zhèng yú gōng liàng àn zì jū cǐ suī qiān ràng zhī xīn ér tiān xià wèi yǐ wéi shàn
今圣上欲委政于公,谅暗自居,此虽谦让之心,而天下未以为善。
tiān xià wèi yǐ wéi shàn zhě yǐ yì zhào yóng yóng dài yǎng chén jí tīng yú zhǒng zǎi jù tiān guāng yǒu bì
天下未以为善者,以亿兆颙颙,戴仰宸极,听于冢宰,惧天光有蔽。
rén xīn jì yǐ ruò cǐ ér míng gōng chù zhī gù wèi wèi yì yě
人心既已若此,而明公处之固未为易也。
qiè wèi shān líng zhī shì jì bì míng gōng dāng sī lóng tì zhī yi
窃谓山陵之事既毕,明公当思隆替之宜。
zhōu gōng shèng rén yóu bù miǎn bàng
周公圣人,犹不免谤。
yǐ cǐ tuī zhī zhōu gōng zhī rèn jì wèi yì ér chù kuàng shèng shàng chūn qiū fēi chéng wáng zhī nián hu
以此推之,周公之任既未易而处,况圣上春秋非成王之年乎!
de yì wàng yán yán wèi yì jǐn
得意忘言,言未易尽。
gǒu míng gōng yǒu yǐ chá qí kōng kuǎn yán qǐ zài duō
苟明公有以察其悾款,言岂在多。
shí sī lì xún kǎi cóng xiōng sàng zì biǎo fù āi zhào tīng zhī ér wèi xià kǎi nǎi zào jùn
”时司隶荀恺从兄丧,自表赴哀,诏听之而未下,恺乃造骏。
xián yīn zòu yuē sǐ sàng zhī qi xiōng dì kǒng huái
咸因奏曰:“死丧之戚,兄弟孔怀。
tóng táng wáng yǔn fāng zài xìn sù shèng ēn jīn mǐn tīng shǐ lín sàng
同堂亡陨, 方在信宿,圣恩矜悯,听使临丧。
zhào wèi xià ér biàn yǐ xíng zào jí chǎn mèi zhī jìng wú yǒu yú zhī qíng
诏未下而便以行造,急谄媚之敬,无友于之情。
yi jiā xiǎn biǎn yǐ lóng fēng jiào
宜加显贬,以隆风教。
dì yǐ jùn guǎn cháo zhèng yǒu zhào bù wèn jùn shén dàn zhī
”帝以骏管朝政,有诏不问,骏甚惮之。
xián fù yǔ jùn jiān fěng qiē zhī jùn yì shāo zhé jiàn yǐ bù píng
咸复与骏笺讽切之, 骏意稍折,渐以不平。
yóu shì yù chū wèi jīng zhào hóng nóng tài shǒu jùn shēng li bīn shuō jùn bù yí chì chū zhèng rén nǎi zhǐ
由是欲出为京兆、弘农太守,骏甥李斌说骏,不宜斥出正人, 乃止。
jùn dì jì sù yǔ xián shàn yǔ xián shū yuē jiāng hǎi zhī liú hùn hùn gù néng chéng qí shēn guǎng yě
骏弟济素与咸善,与咸书曰:“江海之流混混,故能成其深广也。
tiān xià dà qì fēi kě shāo le ér xiāng guān měi shì yù le
天下大器, 非可稍了,而相观每事欲了。
shēng zǐ chī le guān shì guān shì wèi yì le yě
生子痴,了官事,官事未易了也。
liǎo shì zhèng zuò chī fù wèi kuài ěr
了事正作痴,复为快耳!
zuǒ chéng zǒng sī tiān tāi wéi zhèng bā zuò cǐ wèi yì jū
左丞总司天台,维正八坐,此未易居。
yǐ jūn jìn xìng ér chù wèi yì jū zhī rèn yì bù yì yě
以君尽性而处未易居之任,益不易也。
xiǎng lǜ pò tóu gù jù yǒu bái
想虑破头,故具有白。
xián dá yuē wèi gōng yún jiǔ sè zhī shā rén cǐ shén yú zuò zhí
”咸答曰:“卫公云酒色之杀人,此甚于作直。
zuò jiǔ sè sǐ rén bù wéi huǐ
因贪酒色而死,个人不后悔。
nì wèi yǐ zhí zhì huò cǐ yóu xīn bù zhí zhèng yù yǐ gǒu qiě wèi míng zhé ěr
逆畏以直致祸,此由心不直正,欲以苟且为明哲耳!
zì gǔ yǐ zhí zhì huò zhě dāng zì jiǎo wang guò zhí huò bù zhōng yǔn yù yǐ kàng lì wèi shēng gù zhì fèn ěr
自古以直致祸者, 当自矫枉过直,或不忠允,欲以亢厉为声,故致忿耳。
ān yǒu kòng kōng wèi zhōng yì ér dāng jiàn jí hu
安有空空为忠益,而当见疾乎!
jū wú hé jùn zhū
”居无何,骏诛。
xián zhuǎn wéi tài zǐ zhōng shù zǐ qiān yù shǐ zhōng chéng
咸转为太子中庶子,迁御史中丞。
shí tài zǎi rǔ nán wáng liàng fǔ zhèng xián zhì shū yuē xián yǐ wéi tài jiǎ chéng wáng nián zài méng yòu gù yǒu yī zhōu zhī shì
时太宰、汝南王亮辅政,咸致书曰:“咸以为太甲、成王年在蒙幼,故有伊、 周之事。
shèng rén qiě yóu bù miǎn yí kuàng chén jì bù shèng wáng fēi rú zǐ ér kě yǐ xíng yī zhōu zhī shì hu
圣人且犹不免疑,况臣既不圣,王非孺子,而可以行伊、周之事乎!
shàng zài liàng àn tīng yú zhǒng zǎi ér yáng jùn wú zhuàng biàn zuò yī zhōu zì wèi jū tiān xià zhī ān suǒ yǐ zhì sǐ
上在谅暗,听于冢宰,而杨骏无状,便作伊、周,自为居天下之安,所以至死。
qí zuì jì bù kě shèng yì shì diàn xià suǒ jiàn
其罪既不可胜,亦是殿下所见。
jùn zhī jiàn tǎo fā zì tiān cōng mèng guān lǐ zhào yǔ zhī mì zhǐ ěr
骏之见讨,发自天聪,孟观、李肇与知密旨耳。
zhì yú lùn gōng dāng guī měi yú shàng
至于论功, 当归美于上。
guān děng yǐ shù qiān hù xiàn hòu shèng shàng yǐ jùn sǐ mò bù xīn yuè gù lùn gōng níng hòu yǐ xù qí huān xīn
观等已数千户县侯,圣上以骏死莫不欣悦,故论功宁厚,以叙其欢心。
cǐ qún xià suǒ yí yǐ shí cái liàng ér suì shān dòng dōng ān fēng wáng mèng li jùn gōng yú hòu bó zǐ nán jì wàng yǒu jiā fù yòu sān děng chāo qiān
此群下所宜以实裁量,而遂扇动,东安封王,孟、李郡公,余侯伯子男,既妄有加, 复又三等超迁。
cǐ zhī xūn hè zhèn dòng tiān dì zì gǔ yǐ lái fēng shǎng wèi yǒu ruò cǐ zhě yě
此之熏赫,震动天地,自古以来,封赏未有若此者也。
wú gōng ér hòu shǎng mò bù lè guó yǒu huò huò qǐ dāng fù yǒu dà gōng yě
无功而厚赏, 莫不乐国有祸,祸起当复有大功也。
rén ér lè huò qí kě jí hu
人而乐祸,其可极乎!
zuò cǐ zhě jiē yóu dōng ān gōng
作此者,皆由东安公。
wèi diàn xià zhì zhǐ dāng yǒu yǐ zhèng zhī
谓殿下至止,当有以正之。
zhèng zhī yǐ dào zhòng yì hé suǒ nù hu
正之以道,众亦何所怒乎!
zhòng zhī suǒ nù zài yú bù píng ěr
众之所怒,在于不平耳。
ér jīn jiē gèng bèi lùn mò bù shī wàng
而今皆更倍论,莫不失望。
xián zhī yú rǒng bù wéi shī wàng ér yǐ qiè yǐ wéi yōu
咸之愚冗,不惟失望而已,窃以为忧。
yòu tǎo jùn zhī shí diàn xià zài wài shí suǒ bù zōng
又讨骏之时,殿下在外,实所不综。
jīn yù wěi zhòng gù lìng diàn xià lùn gōng
今欲委重,故令殿下论功。
lùn gōng zhī shì shí wèi yì kě chù mò ruò zuò guān de shī yǒu jū zhèng zhī shì yí yě
论功之事,实未易可处,莫若坐观得失,有居正之事宜也。
xián fù yǐ liàng fǔ zhèng zhuān quán yòu jiàn yuē yáng jùn yǒu zhèn zhǔ zhī wēi wěi rèn qīn qī cǐ tiān xià suǒ yǐ xuān huá
咸复以亮辅政专权,又谏曰:“杨骏有震主之威,委任亲戚,此天下所以喧哗。
jīn zhī chù zhòng yi fǎn cǐ shī
今之处重,宜反此失。
wèi yi jìng mò yí shén yǒu dà dé shī nǎi wéi chí zhī
谓宜静默颐神,有大得失,乃维持之;
zì fēi dà shì yī jiē yì qiǎn
自非大事,一皆抑遣。
bǐ sì zào yì jí jīng guò zūn mén guān gài chē mǎ tián sāi jiē qú cǐ zhī xī xí jì yi mǐ xī
比四造诣,及经过尊门,冠盖车马,填塞街衢,此之翕习,既宜弭息。
yòu xià hóu zhǎng róng fèng shǐ wèi xiān dì qǐng mìng qí dǎo wú gǎn xiān dì bēng bèi yi zì jiù zé ér zì qiú qǐng mìng zhī láo ér gōng yǐ wéi shǎo fǔ
又夏侯长容奉使为先帝请命,祈祷无感,先帝崩背,宜自咎责,而自求请命之劳,而公以为少府。
sī qiè zhī lùn yún zhǎng róng zé gōng zhī yīn gù zhì yú cǐ
私窃之论,云长容则公之姻,故至于此。
yī quǎn fèi xíng qún quǎn fèi shēng jù yú qún fèi suì zhì pǒ tīng yě
一犬吠形,群犬吠声,惧于群吠,遂至叵听也。
xián zhī wéi rén bù néng miàn cóng ér yǒu hòu yán
咸之为人,不能面从而有后言。
cháng chù yáng jùn jǐ wéi shēn huò
尝触杨骏,几为身祸;
kuàng yú diàn xià ér dāng yǒu xī
况于殿下,而当有惜!
wǎng cóng jià diàn xià jiàn yǔ qīng bù shí hán fēi nì lín zhī yán yé ér xū mó tiān zi nì lín
往从驾,殿下见语:‘卿不识韩非逆鳞之言耶,而欻摩天子逆鳞!
zì zhī suǒ chén chéng chù měng shòu zhī xū ěr
’自知所陈,诚触猛兽之须耳。
suǒ yǐ gǎn yán zhù diàn xià dāng shi qí bù shèng qū qū
所以敢言,庶殿下当识其不胜区区。
qián mó tiān zi nì lín yù yǐ jǐn zhōng
前摩天子逆鳞,欲以尽忠;
jīn chù měng shòu zhī xū fēi yù wèi è bì jiāng yǐ cǐ jiàn shù
今触猛兽之须,非欲为恶,必将以此见恕。
liàng bù nà
”亮不纳。
zhǎng róng zhě xià hóu jùn yě
长容者,夏侯骏也。
huì bǐng yín zhào qún liáo jǔ jùn xiàn zhī zhí yǐ bǔ nèi guān
会丙寅,诏群僚举郡县之职以补内官。
xián fù shàng shū yuē chén xián yǐ wéi fu xīng huà zhī yào zài yú guān rén
咸复上书曰:“臣咸以为夫兴化之要, 在于官人。
cái fēi yī liú zhí yǒu bù tóng
才非一流,职有不同。
pì zhū lín mù hóng xiān wǎng zhí gè yǒu yōu shī
譬诸林木,洪纤枉直,各有攸施。
gù míng yáng dǎi yú zè lòu chóu zī wú jū nèi wài
故明扬逮于仄陋,畴咨无拘内外。
nèi wài zhī rèn chū chù suí yí zhōng jiān xuǎn yòng wéi nèi shì lóng
内外之任,出处随宜,中间选用,惟内是隆。
wài jǔ jì tuí fù duō jié mù jìng nèi báo wài suì chéng fēng sú
外举既穨,复多节目,竞内薄外,遂成风俗。
cǐ bì chéng yi jí gé zhī dāng nèi wài tōng sāi wú suǒ piān ěr
此弊诚宜亟革之,当内外通塞无所偏耳。
jì shǐ tōng sāi wú piān ruò xuǎn yòng bù píng yǒu yǐ shēn zé zé zhī gǒu shēn wú yōu bù píng yě
既使通塞无偏,若选用不平,有以深责,责之苟深,无忧不平也。
qiě jiāo zhù bù kě yǐ tiáo sè kuàng hū guān rén ér kě yǐ xiàn hu
且胶柱不可以调瑟,况乎官人而可以限乎!
fú sī suǒ xiàn zhě yǐ fáng xuǎn yòng bù néng chū rén
伏思所限者,以防选用不能出人。
bù néng chū rén dāng suí shì ér zhì wú xū xiàn fǎ
不能出人,当随事而制,无须限法。
fǎ zhī yǒu xiàn qí yú zhì yuǎn wú nǎi ní hu
法之有限,其于致远,无乃泥乎!
huò wèi bù zhì qí fǎ yǐ hé wéi guì
或谓不制其法,以何为贵?
chén wén xíng chéng xiǎo rén yì zé jūn zǐ jūn zǐ zhī zé zài xīn bù zài xiàn yě
臣闻刑惩小人, 义责君子,君子之责,在心不在限也。
zhèng shǐ zhōng rèn hé yàn yǐ xuǎn jǔ nèi wài zhī zhòng zhí gè de qí cái càn rán zhī měi yú sī kě guān
正始中,任何晏以选举,内外之众职各得其才,粲然之美于斯可观。
rú cǐ fēi tú yù zhī yǐ xiàn fǎ zhī suǒ zhì nǎi wěi rèn zhī yóu yě
如此,非徒御之以限,法之所致,乃委任之由也。
wěi rèn zhī jù shén yú xiàn fǎ
委任之惧,甚于限法。
shì fǎ zhī shī fēi jǐ zhī yóu yóu bù zài jǐ zé zhī wú jù suǒ wèi qí zhī yǐ xíng rén miǎn ér wú chǐ zhě yě
是法之失,非己之尤,尤不在己,责之无惧,所谓‘齐之以刑,人免而无耻’者也。
gǒu wěi rèn zhī yī zé lǜ zuì zhī jí èr zé jù zhì yuàn bàng
苟委任之,一则虑罪之及,二则惧致怨谤。
jǐ kuài zé cháo yě chēng yǒng bù shàn zé zhòng wù jiàn guī cǐ zhī zhàn zhàn shú yǔ yǐ xiàn fǎ yǐ gǒu miǎn hu
己快则朝野称咏,不善则众恶见归,此之战战,孰与倚限法以苟免乎!
xián zài wèi běn jùn zhōng zhèng zāo jì mǔ yōu qù guān
咸再为本郡中正,遭继母忧去官。
qǐng zhī qǐ yǐ yì láng cháng jiān sī lì xiào wèi
顷之,起以议郎,长兼司隶校尉。
xián qián hòu gù cí bù tīng chì shǐ zhě jiù bài xián fù sòng hái yìn shòu
咸前后固辞,不听,敕使者就拜,咸复送还印绶。
gōng chē bù tōng cuī shǐ shè zhí
公车不通,催使摄职。
xián yǐ shēn wú xiōng dì sàng jì wú zhǔ zhòng zì chén qǐ nǎi shǐ yú guān shè shè líng zuò
咸以身无兄弟,丧祭无主,重自陈乞,乃使于官舍设灵坐。
xián yòu shàng biǎo yuē chén jì nú ruò bù shèng zhòng rèn
咸又上表曰:“臣既驽弱,不胜重任。
jiā zài āi jiù jiǎ xī rì què bì xià guò yì shòu fēi suǒ kān
加在哀疚,假息日阕,陛下过意,授非所堪。
pī lù dān kuǎn guī qióng shàng wén miù zhào jì wǎng zhōng rán wú gǎi
披露丹款,归穷上闻,谬诏既往,终然无改。
chén suī bù néng miè shēn yǐ quán lǐ jiào yì wú tiǎn rán xū tiǎn lóng chǒng
臣虽不能灭身以全礼教,义无腼然,虚忝隆宠。
qián shòu yán zhào shì shì zhī rì sī xīn zì shì yǔn yuè wèi bào
前受严诏,视事之日,私心自誓,陨越为报。
yǐ huò lù liú xíng suǒ yí shēn jué qiē chì dōu guān yǐ cǐ wéi xiān
以货赂流行,所宜深绝,切敕都官,以此为先。
ér jīng mí rì yuè wèi yǒu suǒ de
而经弥日月,未有所得。
sī yóu bì xià yǒu yǐ jiǎng lì lǜ yú yú zhuàng jiāng bì sǐ xì gù zì yǎn jiǎn yǐ bì qí fēng ěr
斯由陛下有以奖厉,虑于愚戆,将必死系,故自掩检以避其锋耳。
zài zhí yǒu rì jì wú hè rán zhī jǔ yòu bù yīng xián chuí chì rén shuí fù dàn
在职有日,既无赫然之举,又不应弦垂翅,人谁复惮?
gù guāng lù dài fu liú yì wèi sī lì shēng zhèn nèi wài yuǎn jìn qīng sù
故光禄大夫刘毅为司隶,声震内外, 远近清肃。
fēi tú yì yǒu wáng chén fěi gōng zhī jié yì yóu suǒ zòu jiàn cóng wēi fēng de shēn yě
非徒毅有王臣匪躬之节,亦由所奏见从,威风得伸也。
zhào yuē dàn dāng sī bì yìng shéng zhōng lǐ wēi fēng rì shēn hé dú liú yì
”诏曰:“但当思必应绳中理,威风日伸,何独刘毅!
shí cháo tíng kuān chí háo yòu fàng cī jiāo sī qǐng tuō cháo yě hùn xiáo
时朝廷宽弛,豪右放恣,交私请托,朝野溷淆。
xián zòu miǎn hé nán yǐn dàn zuǒ jiāng jūn qiàn tíng wèi gāo guāng jiān hé nán yǐn hé pān děng jīng dū sù rán guì qī shè fú
咸奏免河南尹澹、左将军倩、 廷尉高光、兼河南尹何攀等,京都肃然,贵戚慑伏。
xián yǐ shèng rén jiǔ yú qí dào tiān xià huà chéng
咸以“圣人久于其道,天下化成。
shì yǐ táng yú sān zài kǎo jì jiǔ nián chù zhì
是以唐、虞三载考绩,九年黜陟。
qí zài zhōu lǐ sān nián dà bǐ
其在《周礼》,三年大比。
kǒng zǐ yì yún sān nián yǒu chéng
孔子亦云,‘三年有成’。
ér zhōng jiān yǐ lái zhǎng lì dào guān wèi jǐ biàn qiān bǎi xìng kùn yú wú dìng lì zú pí yú sòng yíng
而中间以来,长吏到官,未几便迁,百姓困于无定,吏卒疲于送迎”。
shí pú yè wáng róng jiān lì bù xián zòu róng bèi wèi tái fǔ jiān zhǎng xuǎn jǔ bù néng mì jìng fēng sú yǐ níng shù jì zhì lìng rén xīn qīng dòng kāi zhāng fú jìng
时仆射王戎兼吏部,咸奏:“戎备位台辅,兼掌选举,不能谧静风俗,以凝庶绩, 至令人心倾动,开张浮竞。
zhōng láng li zhòng li yì bù xiāng kuāng zhèng
中郎李重、李义不相匡正。
qǐng miǎn róng děng guān
请免戎等官。
zhào yuē zhèng dào zhī běn chéng yi jiǔ yú qí zhí xián zòu shì yě
”诏曰:“政道之本,诚宜久于其职,咸奏是也。
róng zhí zài lùn dào wú suǒ chóng wěi qí jiě jìn zhǐ
戎职在论道,吾所崇委,其解禁止。
yù shǐ zhōng chéng jiě jié yǐ xián hé róng wèi wéi diǎn zhì yuè jú qīn guān gàn fēi qí fēn zòu miǎn xián guān
”御史中丞解结以咸劾戎为违典制,越局侵官,干非其分,奏免咸官。
zhào yì bù xǔ
诏亦不许。
xián shàng shì yǐ wéi àn lìng yù shǐ zhōng chéng dū sī bǎi liáo
咸上事以为“按令,御史中丞督司百僚。
huáng tài zǐ yǐ xià qí zài háng mǎ nèi yǒu wéi fǎ xiàn zhě jiē tán jiū zhī
皇太子以下,其在行马内,有违法宪者皆弹纠之。
suī zài háng mǎ wài ér jiān sī bù jiū yì de zòu zhī
虽在行马外,而监司不纠,亦得奏之。
rú lìng zhī wén xíng mǎ zhī nèi yǒu wéi fǎ xiàn wèi jìn fáng zhī shì ěr
如令之文,行马之内有违法宪, 谓禁防之事耳。
gōng nèi jìn fáng wài sī bù dé ér xíng gù zhuān shī zhōng chéng
宫内禁防,外司不得而行,故专施中丞。
jīn dào lù qiáo liáng bù xiū dòu sòng tú gū bù jué rú cǐ zhī bǐ zhōng chéng tuī zé zhōu zuò jí jīn suǒ wèi xíng mǎ nèi yǔ shī yú jìn fáng
今道路桥梁不修,斗讼屠沽不绝,如此之比,中丞推责州坐,即今所谓行马内语施于禁防。
jì yún zhōng chéng dū sī bǎi liáo yǐ hé fù shuō xíng mǎ zhī nèi hu
既云中丞督司百僚矣,何复说行马之内乎!
jì yún bǎi liáo ér bù dé fù shuō xíng mǎ zhī nèi zhě nèi wài zhòng guān wèi zhī bǎi liáo zé tōng nèi wài yǐ
既云百僚,而不得复说行马之内者,内外众官谓之百僚, 则通内外矣。
sī lì suǒ yǐ bù fù shuō xíng mǎ nèi wài zhě jìn fáng zhī shì yǐ yú zhōng chéng shuō zhī gù yě
司隶所以不复说行马内外者,禁防之事已于中丞说之故也。
zhōng chéng sī lì jù jiū huáng tài zǐ yǐ xià zé gòng duì sī nèi wài yǐ bù wéi zhōng chéng zhuān sī nèi bǎi liáo sī lì zhuān sī wài bǎi liáo
中丞、司隶俱纠皇太子以下,则共对司内外矣,不为中丞专司内百僚,司隶专司外百僚。
zì yǒu zhōng chéng sī lì yǐ lái gēng hù zòu nèi wài zhòng guān wéi suǒ jiū dé wú nèi wài zhī xiàn yě
自有中丞、司隶以来,更互奏内外众官,惟所纠得无内外之限也。
ér jié yī dàn héng cuò chén chén qián suǒ yǐ bù luó lǚ zhě jì yīn jié zòu de cóng sī yuàn yě
而结一旦横挫臣, 臣前所以不罗缕者,冀因结奏得从私愿也。
jīn jì suǒ yuàn bù cóng ér chì yún dàn wèi guò ěr fēi suǒ bù jí yě yǐ cǐ jiàn yuán
今既所愿不从,而敕云但为过耳,非所不及也,以此见原。
chén tiǎn sī zhí zhī rèn yí dāng zhèng jǐ lǜ rén ruò qí yǒu guò bù gǎn shòu yuán shì yǐ shēn chén qí yú
臣忝司直之任,宜当正己率人,若其有过,不敢受原,是以申陈其愚。
sī lì yǔ zhōng chéng jù gòng jiū huáng tài zǐ yǐ xià zé cóng huáng tài zǐ yǐ xià wú suǒ bù jiū yě
司隶与中丞俱共纠皇太子以下,则从皇太子以下无所不纠也。
de jiū huáng tài zǐ ér bù dé jiū shàng shū chén zhī àn sāi jì suǒ wèi pì
得纠皇太子而不得纠尚书,臣之暗塞既所未譬。
huáng tài zǐ wèi zài háng mǎ zhī nèi yá huáng tài zǐ zài háng mǎ zhī nèi ér de jiū zhī shàng shū zài háng mǎ zhī nèi ér bù dé jiū wú yǒu cǐ lǐ
皇太子为在行马之内邪,皇太子在行马之内而得纠之,尚书在行马之内而不得纠,无有此理。
cǐ lǐ zhuó rán ér jié yǐ cǐ cuò chén
此理灼然,而结以此挫臣。
chén kě wú hèn ěr qí yú guān tīng wú nǎi yǒu guài yá
臣可无恨耳,其于观听,无乃有怪邪!
chén shi shí gōng qián zài diàn shàng tuō yī wèi sī lì xún kǎi suǒ zòu xiān dì bù yǐ wéi fēi yú shí mò wèi qīn guān
臣识石公前在殿上脱衣,为司隶荀恺所奏,先帝不以为非,于时莫谓侵官;
jīn chén cái jiū shàng shū ér dāng yǒu zuì hu
今臣裁纠尚书,而当有罪乎?
xián lèi zì shàng chēng yǐn gù shì tiáo lǐ zhuó rán cháo tíng wú yǐ yì zhī
”咸累自上称引故事,条理灼然,朝廷无以易之。
wú jùn gù róng cháng yǔ qīn gù shū yuē fu zhǎng yú wèi sī lì jìng zhí zhōng guǒ hé àn jīng rén
吴郡顾荣常与亲故书曰:“傅长虞为司隶,劲直忠果,劾按惊人。
suī fēi zhōu cái piān liàng kě guì yě
虽非周才, 偏亮可贵也。
yuán kāng sì nián zú guān shí nián wǔ shí liù zhào zèng sī lì xiào wèi cháo fú yī jù yī yī xí qián èr shí wàn shì yuē zhēn
”元康四年卒官,时年五十六,诏赠司隶校尉,朝服一具、衣一袭、 钱二十万,谥曰贞。
yǒu sān zi fū xī zuǎn
有三子:敷、晞、纂。
zhǎng zǐ fū sì
长子敷嗣。
fū zì yǐng gēn qīng jìng yǒu dào sù jiě zhǔ wén
敷字颖根,清静有道,素解属文。
chú tài zǐ shè rén zhuǎn shàng shū láng tài fù cān jūn jiē bù qǐ
除太子舍人,转尚书郎、太傅参军,皆不起。
yǒng jiā zhī luàn bì dì kuài jī yuán dì yǐn wèi zhèn dōng cóng shì zhōng láng
永嘉之乱,避地会稽,元帝引为镇东从事中郎。
sù yǒu yíng jí pín jiàn dūn yù cí bù huò miǎn yú bìng dào zhí
素有赢疾,频见敦喻,辞不获免, 舆病到职。
shù yuè zú shí nián sì shí liù
数月卒,时年四十六。
xī yì yǒu cái sī wéi shàng yú lìng shén yǒu zhèng jī zú yú sī tú xi cáo shǔ
晞亦有才思,为上虞令,甚有政绩,卒于司徒西曹属。
zhī zì zi zhuāng
祗字子庄。
fù gǔ wèi tài cháng
父嘏,魏太常。
zhī xìng zhì xiào zǎo zhī míng yǐ cái shí míng liàn chēng
祗性至孝,早知名,以才识明练称。
wǔ dì shǐ jiàn dōng gōng qǐ jiā tài zǐ shè rén lèi qiān sàn qí huáng mén láng cì jué guān nèi hóu shí yì sān bǎi hù
武帝始建东宫, 起家太子舍人,累迁散骑黄门郎,赐爵关内侯,食邑三百户。
mǔ yōu qù zhí
母忧去职。
jí zàng mǔ zhào gěi tài cháng wǔ děng jí xiōng dǎo cóng
及葬母, 诏给太常五等吉凶导从。
qí hòu zhū qīng fū rén zàng gěi dǎo cóng zì cǐ shǐ yě
其后诸卿夫人葬给导从,自此始也。
fú zhōng wèi xíng yáng tài shǒu
服终,为荥阳太守。
zì wèi huáng chū dà shuǐ zhī hòu hé jì fàn yì shān ài cháng zhe jì hé lùn kāi shí mén ér tōng zhī zhì shì fù jìn huài
自魏黄初大水之后,河济泛溢,邓艾尝著《济河论》,开石门而通之,至是复浸坏。
zhī nǎi zào chén lái yàn zhì jīn yǎn yù wú shuǐ huàn bǎi xìng wèi lì bēi sòng yān
祗乃造沈莱堰,至今兖、豫无水患,百姓为立碑颂焉。
xún biǎo jiān tíng wèi qiān cháng shì zuǒ jūn jiāng jūn
寻表兼廷尉,迁常侍、左军将军。
jí dì bēng zǐ gōng zài bìn ér tài fù yáng jùn fǔ zhèng yù yuè zhòng xīn yì pǔ jìn fēng jué
及帝崩,梓宫在殡,而太傅杨骏辅政,欲悦众心,议普进封爵。
zhī yǔ jùn shū yuē wèi yǒu dì wáng shǐ bēng chén xià lùn gōng zhě yě
祗与骏书曰: “未有帝王始崩,臣下论功者也。
jùn bù cóng
”骏不从。
rù wèi shì zhōng
入为侍中。
shí jiāng zhū jùn ér jùn bù zhī zhī
时将诛骏,而骏不之知。
zhī shì jùn zuò ér yún lóng mén bì nèi wài bù tōng
祗侍骏坐,而云龙门闭,内外不通。
zhī qǐng yǔ shàng shū wǔ mào tīng guó jiā xiāo xī yī ér xià jiē
祗请与尚书武茂听国家消息,揖而下阶。
mào yóu zuò zhī gù yuē jūn fēi tiān zǐ chén yá
茂犹坐,祗顾曰:“君非天子臣邪!
jīn nèi wài gé jué bù zhī guó jiā suǒ zài hé de ān zuò
如今内外隔绝,不知道天子在哪里,你怎么还能坐得住呢?
mào nǎi jīng qǐ
”茂乃惊起。
jùn jì fú zhū péi jiè xi zàn jùn zhī xù yě wéi luàn bīng suǒ hài
骏既伏诛,裴楷息瓒,骏之婿也,为乱兵所害。
shàng shū zuǒ pú yè xún kǎi yǔ jiè bù píng yīn zòu jiè shì jùn qīn shōu fù tíng wèi
尚书左仆射荀恺与楷不平,因奏楷是骏亲,收付廷尉。
zhī zhèng jiè wú zuì yǒu zhào shè zhī
祗证楷无罪,有诏赦之。
shí yòu shōu jùn guān shǔ zhī fù qǐ yuē xī lǔ zhī wèi cáo shuǎng sī mǎ zhǎn guān chū fù shuǎng xuān dì yì zhī shàng qiān qīng zhōu cì shǐ
时又收骏官属,祗复启曰:“昔鲁芝为曹爽司马,斩关出赴爽,宣帝义之,尚迁青州刺史。
jùn zhī liáo zuǒ bù kě jiā fá
骏之僚佐不可加罚。
zhào yòu shè zhī
” 诏又赦之。
zhī duō suǒ wéi zhèng jiē rú cǐ
祗多所维正皆如此。
chú hé nán yǐn wèi bài qiān sī lì xiào wèi
除河南尹,未拜,迁司隶校尉。
yǐ tǎo yáng jùn xūn dāng fēng jùn gōng bā qiān hù gù ràng jiǎn bàn jiàng fēng líng chuān xiàn gōng qiān bā bǎi hù yú èr qiān èr bǎi hù fēng shǎo zǐ chàng wèi wǔ xiāng tíng hòu
以讨杨骏勋,当封郡公八千户,固让,减半, 降封灵川县公,千八百户,余二千二百户封少子畅为武乡亭侯。
yòu yǐ běn fēng cì xiōng zi juàn wèi dōng míng tíng hòu
又以本封赐兄子隽为东明亭侯。
chǔ wáng wěi zhī jiǎo zhào yě zhī yǐ wén zòu jī liú miǎn guān
楚王玮之矫诏也,祗以闻奏稽留,免官。
jī nián qiān guāng lù xūn fù yǐ gōng shì miǎn
期年,迁光禄勋,复以公事免。
dī rén qí wàn nián jǔ bīng fǎn yǐ zhī wéi xíng ān xī jūn sī jiā cháng shì lǜ ān xī jiāng jūn xià hóu jùn tǎo píng zhī
氐人齐万年举兵反,以祗为行安西军司,加常侍,率安西将军夏侯骏讨平之。
qiān wèi wèi yǐ fēng jí xùn wèi jiù bài cháng shì shí qīng lù zhì cì qián jí chuáng zhàng děng
迁卫尉, 以风疾逊位,就拜常侍,食卿禄秩,赐钱及床帐等。
xún jiā guāng lù dài fu mén shī xíng mǎ
寻加光禄大夫,门施行马。
jí zhào wáng lún fǔ zhèng yǐ wéi zhōng shū jiān cháng shì rú gù yǐ zhèn zhòng xīn
及赵王伦辅政,以为中书监,常侍如故,以镇众心。
zhī cí zhī yǐ jí lún qiǎn yù shǐ yú zhī jiù zhí
祗辞之以疾,伦遣御史舆祗就职。
wáng róng chén zhǔn děng xiāng yǔ yán yuē fu gōng zài shì wú shǔ wú yōu yǐ
王戎、陈准等相与言曰:“傅公在事,吾属无忧矣。
qí wèi wù suǒ yǐ xìn rú cǐ
”其为物所倚信如此。
lún cuàn yòu wèi yòu guāng lù kāi fǔ jiā shì zhōng
伦篡,又为右光禄、开府,加侍中。
huì dì hái gōng zhī yǐ jīng shòu wěi zhí qǐng tuì bù xǔ
惠帝还宫,祗以经受伪职请退,不许。
chū lún zhī cuàn yě sūn xiù yǔ yì yáng wáng wēi děng shí yú rén yù zhuàn yí shì shàn wén
初, 伦之篡也,孙秀与义阳王威等十余人预撰仪式禅文。
jí lún bài qí wáng jiǒng shōu shì zhōng liú kuǐ cháng shì zōu jié dù yù huáng mén láng lù jī yòu chéng zhōu dǎo wáng zūn děng fù tíng wèi
及伦败,齐王冏收侍中刘逵、 常侍驺捷、杜育、黄门郎陆机、右丞周导、王尊等付廷尉。
yǐ shàn wén chū zhōng shū fù yì chù zhī zuì huì shè de yuán
以禅文出中书,复议处祗罪,会赦得原。
hòu yǐ shàn wén cǎo běn fēi zhī suǒ zhuàn yú shì zhào fù guāng lù dài fū
后以禅文草本非祗所撰,于是诏复光禄大夫。
zi xuān shàng hóng nóng gōng zhǔ
子宣,尚弘农公主。
xún qiān tài zǐ shǎo fù shàng zhāng xùn wèi hái dì
寻迁太子少傅,上章逊位还第。
jí chéng dū wáng yǐng wèi tài fù fù yǐ zhī wèi shǎo fù jiā shì zhōng
及成都王颖为太傅,复以祗为少傅,加侍中。
huái dì jí wèi qiān guāng lù dài fu shì zhōng wèi bài jiā yòu pú yè zhōng shū jiān
怀帝即位,迁光禄大夫、侍中,未拜,加右仆射、中书监。
shí tài fù dōng hǎi wáng yuè fǔ zhèng zhī jì jū duān yòu měi xuān jūn chén qiān guāng zhī dào yóu cǐ shàng xià yōng mù
时太傅东海王越辅政, 祗既居端右,每宣君臣谦光之道,由此上下雍穆。
zhī míng dá guó tǐ cháo tíng zhì dù duō suǒ jīng zōng
祗明达国体,朝廷制度多所经综。
lì zuǒ guāng lù kāi fǔ xíng tài zǐ tài fù shì zhōng rú gù
历左光禄、开府,行太子太傅,侍中如故。
jí dǔ xùn wèi bù xǔ
疾笃逊位,不许。
qiān sī tú yǐ zú jí zhào bǎn yú shàng diàn bù bài
迁司徒,以足疾,诏版舆上殿,不拜。
dà jiàng jūn gǒu xī biǎo qǐng qiān dū shǐ zhī chū yì hé yīn xiū lǐ zhōu jí wèi shuǐ xíng zhī bèi
大将军苟晞表请迁都,使祗出诣河阴,修理舟楫,为水行之备。
jí luò yáng xiàn méi suì gòng jiàn xíng tái tuī zhī wèi méng zhǔ yǐ sī tú chí jié dà dū dū zhū jūn shì chuán xí sì fāng
及洛阳陷没, 遂共建行台,推祗为盟主,以司徒、持节、大都督诸军事传檄四方。
qiǎn zi xuān jiāng gōng zhǔ yǔ shàng shū lìng hé yù fù gào fāng bó zhēng yì bīng zhī zì zhūn méng jīn xiǎo chéng xuān dì chàng xíng hé yīn lìng yǐ dài xuān
遣子宣将公主与尚书令和郁赴告方伯征义兵,祗自屯盟津小城,宣弟畅行河阴令,以待宣。
zhī yǐ bào jí hōng shí nián liù shí jiǔ
祗以暴疾薨,时年六十九。
zhī zì yǐ yì chéng bù zhōng lì jí shǒu bǐ chì lì qí èr zi xuān chàng cí zhǐ shēn qiè lǎn zhě mò bù gǎn jī kāng kǎi
祗自以义诚不终,力疾手笔敕厉其二子宣、畅,辞旨深切, 览者莫不感激慷慨。
zhī zhù wén zhāng bó lùn shí yú wàn yán
祗著文章驳论十余万言。
xuān zì shì hóng
宣字世弘。
nián liù suì sàng jì mǔ kū qì rú chéng rén zhōng biǎo yì zhī
年六岁丧继母,哭泣如成人,中表异之。
jí zhǎng hào xué zhào wáng lún yǐ wéi xiàng guó yuàn shàng shū láng tài zǐ zhōng shè rén qiān sī tú xī cáo yuàn
及长,好学,赵王伦以为相国掾、尚书郎、太子中舍人,迁司徒西曹掾。
qù zhí lèi qiān wèi mì shū chéng piào qí cóng shì zhōng láng
去职,累迁为秘书丞、骠骑从事中郎。
huì dì zhì zì cháng ān yǐ xuān wèi zuǒ chéng bù jiù qiān huáng mén láng
惠帝至自长安,以宣为左丞,不就,迁黄门郎。
huái dì jí wèi zhuǎn lì bù láng yòu wèi yù shǐ zhōng chéng
怀帝即位,转吏部郎,又为御史中丞。
zú nián sì shí jiǔ wú zi yǐ chàng zi chōng wèi sì
卒年四十九,无子,以畅子冲为嗣。
chàng zì shì dào
畅字世道。
nián wǔ suì fù you jiàn ér xì zhī jiě chàng yī qǔ qí jīn huán yǔ shì zhě chàng bù zhī xī yǐ cǐ shǎng zhī
年五岁,父友见而戏之,解畅衣,取其金环与侍者,畅不之惜,以此赏之。
nián wèi ruò guàn shén yǒu zhòng míng
年未弱冠,甚有重名。
yǐ xuǎn rù shì jiǎng dōng gōng wèi mì shū chéng
以选入侍讲东宫,为秘书丞。
xún méi yú shí lè lēi yǐ wéi dà jiàng jūn yòu sī mǎ
寻没于石勒,勒以为大将军右司马。
ān shí cháo yí héng jū jī mì lēi shén zhòng zhī
谙识朝仪,恒居机密,勒甚重之。
zuò jìn zhū gōng xù zàn èr shí èr juǎn yòu wèi gōng qīng gù shì jiǔ juǎn
作《晋诸公叙赞》二十二卷,又为《公卿故事》九卷。
xián hé wǔ nián zú
咸和五年卒。
zi yǒng guò jiāng wèi jiāo zhōu cì shǐ tài zǐ yòu lǜ
子咏,过江为交州刺史、太子右率。
shǐ chén yuē wǔ dì lǎn guān sì fāng píng zhāng bǎi xìng yǒng yán qǐ wò rèn qiè zhèng chén
史臣曰:武帝览观四方,平章百姓,永言启沃,任切争臣。
fu xuán tǐ qiáng zhí zhī zī huái fěi gōng zhī cāo kàng cí zhèng sè bǔ quē bì wéi è è dāng cháo bù tiǎn qí zhí zhě yǐ
傅玄体强直之姿, 怀匪躬之操,抗辞正色,补阙弼违,谔谔当朝,不忝其职者矣。
jí hu wèi jū sān dú dàn jī shì sī suì néng shǐ tái gé shēng fēng guì qī liǎn shǒu
及乎位居三独,弹击是司,遂能使台阁生风,贵戚敛手。
suī qián dài bào gé hé yǐ jiā zhī
虽前代鲍、葛,何以加之!
rán ér wéi cǐ biǎn xīn fá hóng yǎ zhī dù zhòu wén jìng shuǎng wèi wù yì suǒ jī xī zāi
然而惟此褊心, 乏弘雅之度,骤闻竞爽,为物议所讥,惜哉!
gǔ rén qǔ jiè yú wéi xián liáng yǒu yǐ yě
古人取戒于韦弦,良有以也。
zhǎng yú fēng gé níng jùn fú zhuì jiā shēng
长虞风格凝峻,弗坠家声。
jí qí nà jiàn rǔ nán xiàn shū lín jìn jū liàng zhí zhī de yǒu xiān jiàn zhī míng yǐ
及其纳谏汝南,献书临晋,居谅直之地,有先见之明矣。
fu zhī míng fù zhī zǐ zǎo shù fēng yóu qí qū wēi luàn zhī cháo kuāng jiù jūn chén zhī jì zú néng bǎo quán lù wèi kě wèi yǒu dào cún yān
傅祗名父之子,早树风猷,崎岖危乱之朝,匡救君臣之际,卒能保全禄位,可谓有道存焉。
zàn yuē chun gū zhēn liàng shí wéi cháo wàng
赞曰:鹑觚贞谅,实惟朝望。
zhì lì qiáng zhí xìng guāi yí kuàng
志厉强直,性乖夷旷。
zhǎng yú gāng jiǎn wú kuī fēng shàng
长虞刚简,无亏风尚。
zi zhuāng cái shí yuán yīng gǔn zhí
子庄才识,爰膺衮职。
zhōng jī wèi shēn quán tú jù bī
忠绩未申,泉途遽逼。