yuán huáng dì huì ruì zì jǐng wén xuān dì zēng sūn láng yá gōng wáng jìn zhī zǐ yě
元皇帝讳睿,字景文,宣帝曾孙,琅邪恭王觐之子也。
xián níng èr nián shēng yú luò yáng yǒu shén guāng zhī yì yī shì jǐn míng suǒ jiè gǎo rú shǐ yì
咸宁二年生于洛阳,有神光之异,一室尽明,所藉藁如始刈。
jí zhǎng bái háo shēng yú rì jiǎo zhī zuǒ lóng zhǔn lóng yán mù yǒu jīng yào gù miǎn wěi rú yě
及长,白豪生于日角之左,隆准龙颜,目有精曜,顾眄炜如也。
nián shí wǔ sì wèi láng yá wáng
年十五,嗣位琅邪王。
yòu yǒu lìng wén
幼有令闻。
jí huì huáng zhī jì wáng shì duō gù dì měi gōng jiǎn tuì ràng yǐ miǎn yú huò
及惠皇之际,王室多故,帝每恭俭退让,以免于祸。
shěn mǐn yǒu dù liàng bù xiǎn zhuó rán zhī jī gù shí rén wèi zhī shi yān
沈敏有度量,不显灼然之迹,故时人未之识焉。
wéi shì zhōng jī shào yì zhī wèi rén yuē láng yá wáng máo gǔ fēi cháng dài fēi rén chén zhī xiāng yě
惟侍中嵇绍异之,谓人曰:“琅邪王毛骨非常,殆非人臣之相也。
yuán kāng èr nián bài yuán wài sàn qí cháng shì
”元康二年,拜员外散骑常侍。
lèi qiān zuǒ jiāng jūn cóng tǎo chéng dū wáng yǐng
累迁左将军,从讨成都王颖。
dàng yīn zhī bài yě shū fù dōng ān wáng yáo wèi yǐng suǒ hài
荡阴之败也,叔父东安王繇为颖所害。
dì jù huò jí jiāng chū bēn
帝惧祸及,将出奔。
qí yè yuè zhèng míng ér jìn wèi yán jǐng dì wú yóu de qù shén jiǒng pò
其夜月正明,而禁卫严警,帝无由得去,甚窘迫。
yǒu qǐng yún wù huì míng léi yǔ bào zhì jiào zhě jiē chí yīn de qián chū
有顷,云雾晦冥,雷雨暴至,徼者皆驰,因得潜出。
yǐng xiān lìng zhū guān wú de chū guì rén dì jì zhì hé yáng wèi jīn lì suǒ zhǐ
颖先令诸关无得出贵人,帝既至河阳,为津吏所止。
cóng zhě sòng diǎn hòu lái yǐ cè biān dì mǎ ér xiào yuē shè zhǎng
从者宋典后来,以策鞭帝马而笑曰:“舍长!
guān jìn guì rén rǔ yì bèi jū yá
官禁贵人,汝亦被拘邪!
lì nǎi tīng guò
”吏乃听过。
zhì luò yáng yíng tài fēi jù guī guó
至洛阳,迎太妃俱归国。
dōng hǎi wáng yuè zhī shōu bīng xià pī yě jiǎ dì fǔ guó jiāng jūn
东海王越之收兵下邳也,假帝辅国将军。
xún jiā píng dōng jiāng jūn jiān xú zhōu zhū jūn shì zhèn xià pī
寻加平东将军、监徐州诸军事,镇下邳。
é qiān ān dōng jiāng jūn dū du yáng zhōu zhū jūn shì
俄迁安东将军、都督扬州诸军事。
yuè xī yíng dà jià liú dì jū shǒu
越西迎大驾,留帝居守。
yǒng jiā chū yòng wáng dǎo jì shǐ zhèn jiàn yè yǐ gù róng wèi jūn sī mǎ hè xún wèi cān zuǒ wáng dūn wáng dǎo zhōu yǐ diāo xié bìng wèi fù xīn gǔ gōng bīn lǐ míng xián cún wèn fēng sú jiāng dōng guī xīn yān
永嘉初,用王导计,始镇建邺,以顾荣为军司马,贺循为参佐,王敦、王导、周𫖮、刁协并为腹心股肱,宾礼名贤,存问风俗,江东归心焉。
shǔ tài fēi hōng yú guó zì biǎo bēn sāng zàng bì hái zhèn zēng fēng xuān chéng jùn èr wàn hù jiā zhèn dōng dà jiàng jūn kāi fǔ yí tóng sān sī
属太妃薨于国,自表奔丧,葬毕,还镇,增封宣城郡二万户,加镇东大将军、开府仪同三司。
shòu yuè mìng tǎo zhēng dōng jiāng jūn zhōu fù zǒu zhī
受越命,讨征东将军周馥,走之。
jí huái dì meng chen yú píng yáng sī kōng xún fān děng yí xí tiān xià tuī dì wèi méng zhǔ
及怀帝蒙尘于平阳,司空荀籓等移檄天下,推帝为盟主。
jiāng zhōu cì shǐ huá yì bù cóng shǐ yù zhāng nèi shǐ zhōu guǎng qián jiāng zhōu cì shǐ wèi zhǎn tǎo qín zhī
江州刺史华轶不从,使豫章内史周广、前江州刺史卫展讨禽之。
mǐn dì jí wèi jiā zuǒ chéng xiàng
愍帝即位,加左丞相。
suì yú jìn wèi chéng xiàng dà dū dū zhōng wài zhū jūn shì
岁余,进位丞相、大都督中外诸军事。
qiǎn zhū jiāng fēn dìng jiāng dōng zhǎn pàn zhě sūn bì yú xuān chéng píng dù tāo yú xiāng zhōu chéng zhì shè jīng yáng
遣诸将分定江东,斩叛者孙弼于宣城,平杜弢于湘州,承制赦荆扬。
jí xī dōu bù shǒu dì chū shī lù cì gōng huàn jiǎ zhòu yí xí sì fāng zhēng tiān xià zhī bīng kè rì jìn tǎo
及西都不守,帝出师露次,躬擐甲胄,移檄四方,征天下之兵,克日进讨。
yú shí yǒu yù cè jiàn yú lín ān bái yù qí lín shén xǐ chū yú jiāng níng qí wén yuē cháng shòu wàn nián rì yǒu zhòng yūn jiē yǐ wéi zhōng xīng zhī xiàng yān
于时有玉册见于临安,白玉麒麟神玺出于江宁,其文曰“长寿万年”,日有重晕,皆以为中兴之象焉。
jiàn wǔ yuán nián chūn èr yuè xīn sì píng dōng jiāng jūn sòng zhé zhì xuān mǐn dì zhào yuē zāo yùn zhūn fǒu huáng gāng bù zhèn
建武元年春二月辛巳,平东将军宋哲至,宣愍帝诏曰:“遭运迍否,皇纲不振。
zhèn yǐ guǎ dé fèng cheng hóng xù bù néng qí tiān yǒng mìng shào lóng zhōng xīng zhì shǐ xiōng hú gǎn shuài quǎn yáng bī pò jīng niǎn
朕以寡德,奉承洪绪,不能祈天永命,绍隆中兴,至使凶胡敢帅犬羊,逼迫京辇。
zhèn jīn yōu sāi qióng chéng yōu lǜ wàn duān kǒng yī dàn bēng kuì
朕今幽塞穷城,忧虑万端,恐一旦崩溃。
qīng zhǐ zhào chéng xiàng jù xuān zhèn yì shǐ shè wàn jī shí jù jiù dū xiū fù líng miào yǐ xuě dà chǐ
卿指诏丞相,具宣朕意,使摄万机,时据旧都,修复陵庙,以雪大耻。
sān yuè dì sù fú chū cì jǔ āi sān rì
”三月,帝素服出次,举哀三日。
xī yáng wáng yàng jí qún liáo cān zuǒ zhōu zhēng mù shǒu děng shàng zūn hào dì bù xǔ
西阳王羕及群僚参佐、州征牧守等上尊号,帝不许。
yàng děng yǐ sǐ gù qǐng zhì yú zài sān
羕等以死固请,至于再三。
dì kǎi rán liú tì yuē gū zuì rén yě wéi yǒu dǎo jié sǐ yì yǐ xuě tiān xià zhī chǐ zhù shú fū yuè zhī zhū
帝慨然流涕曰:“孤,罪人也,惟有蹈节死义,以雪天下之耻,庶赎𫓧钺之诛。
wú běn láng yá wáng zhū xián jiàn bī bù yǐ
吾本琅邪王,诸贤见逼不已!
nǎi hū sī nú mìng jià jiāng fǎn guó
”乃呼私奴命驾,将反国。
qún chén nǎi bù gǎn bī qǐng yī wèi jìn gù shì wèi jìn wáng xǔ zhī
群臣乃不敢逼,请依魏晋故事为晋王,许之。
xīn mǎo jí wáng wèi dà shè gǎi yuán
辛卯,即王位,大赦,改元。
qí shā zǔ fù mǔ fù mǔ jí liú cōng shí lè bù cóng cǐ lìng
其杀祖父母、父母,及刘聪、石勒,不从此令。
zhū cān jūn bài fèng chē dū wèi yuàn shǔ fù mǎ dū wèi
诸参军拜奉车都尉,掾属驸马都尉。
pì yuàn shǔ bǎi yú rén shí rén wèi zhī bǎi liù yuàn
辟掾属百余人,时人谓之“百六掾”。
nǎi bèi bǎi guān lì zōng miào shè jì yú jiàn kāng
乃备百官,立宗庙社稷于建康。
shí sì fāng jìng shàng fú ruì dì yuē gū fù sì hǎi zhī zé wèi néng sī qiān hé zhēng xiáng zhī yǒu
时四方竞上符瑞,帝曰:“孤负四海之责,未能思愆,何征祥之有?
bǐng chén lì shì zǐ shào wèi jìn wáng tài zǐ
”丙辰,立世子绍为晋王太子。
yǐ fǔ jūn dà jiàng jūn xī yáng wáng yàng wèi tài bǎo zhēng nán dà jiàng jūn hàn ān hòu wáng dūn wèi dà jiàng jūn yòu jiāng jūn wáng dǎo dū du zhōng wài zhū jūn shì piào qí jiāng jūn zuǒ zhǎng shǐ diāo xié wèi shàng shū zuǒ pú yè
以抚军大将军、西阳王羕为太保,征南大将军、汉安侯王敦为大将军,右将军王导都督中外诸军事、骠骑将军,左长史刁协为尚书左仆射。
fēng wáng zi xuān chéng gōng póu láng yá wáng
封王子宣城公裒琅邪王。
liù yuè bǐng yín
六月丙寅,
sī kōng bīng zhōu cì shǐ guǎng wǔ hóu liú kūn
司空、并州刺史、广武侯刘琨,
yōu zhōu cì shǐ zuǒ xián wáng bó hǎi gōng duàn pǐ dī
幽州刺史、左贤王、渤海公段匹䃅,
lǐng hù wū wán xiào wèi zhèn běi jiāng jūn liú hàn
领护乌丸校尉、镇北将军刘翰,
chán yú guǎng níng gōng duàn chén
单于、广宁公段辰,
liáo xī gōng duàn juàn
辽西公段眷,
jì zhōu cì shǐ zhù ā zǐ shào xù
冀州刺史、祝阿子劭续,
qīng zhōu cì shǐ guǎng ráo hóu cáo yí
青州刺史、广饶侯曹嶷,
yǎn zhōu cì shǐ dìng xiāng hóu liú yǎn
兖州刺史、定襄侯刘演,
dōng yí xiào wèi cuī bì
东夷校尉崔毖,
xiān bēi dà dū dū mù róng huì děng yī bǎi bā shí rén shàng shū quàn jìn
鲜卑大都督慕容廆等一百八十人上书劝进,
yuē
曰:
chén wén tiān shēng zhēng mín shù zhī yǐ jūn suǒ yǐ duì yuè tiān dì sī mù lí yuán
臣闻天生蒸民,树之以君,所以对越天地,司牧黎元。
shèng dì míng wáng jiān qí ruò cǐ zhī tiān dì bù kě yǐ fá xiǎng gù qū qí shēn yǐ fèng zhī
圣帝明王监其若此,知天地不可以乏飨,故屈其身以奉之;
zhī zhēng lí bù kě yǐ wú zhǔ gù bù dé yǐ ér lín zhī
知蒸黎不可以无主,故不得已而临之。
shè jì shí nán zé qi fān dìng qí qīng
社稷时难,则戚籓定其倾;
jiāo miào huò tì zé zōng zhé zuǎn qí sì
郊庙或替,则宗哲纂其祀。
shì yǐ hóng zhèn xiá fēng shì gù wàn shì sān wǔ yǐ jiàng mǐ bù yóu zhī
是以弘振遐风,式固万世,三五以降,靡不由之。
fú wéi gāo zǔ xuān huáng dì zhào jī jǐng mìng shì zǔ wǔ huáng dì suì zào qū xià sān yè chóng guāng sì shèng jì guǐ huì zé móu yú yǒu yú bǔ shì guò yú zhōu shì
伏惟高祖宣皇帝肇基景命,世祖武皇帝遂造区夏,三叶重光,四圣继轨,惠泽侔于有虞,卜世过于周氏。
zì yuán kāng yǐ lái jiān nán fán xīng yǒng jiā zhī jì fēn lì mí hūn chén jí shī yù dēng xiá chǒu yì guó jiā zhī wēi yǒu ruò zhuì liú
自元康以来,艰难繁兴,永嘉之际,氛厉弥昏,宸极失御,登遐丑裔,国家之危,有若缀旒。
lài xiān hòu zhī dé zōng miào zhī líng huáng dì sì jiàn jiù wù kè zhēn
赖先后之德、宗庙之灵,皇帝嗣建,旧物克甄。
dàn shòu qīn míng fú yīng cōng zhé yù zhì yòu zhāng jīn shēng sù zhèn
诞授钦明,服膺聪哲,玉质幼彰,金声夙振。
zhǒng zǎi shè qí gāng bǎi bì fǔ qí zhèng sì hǎi xiǎng zhōng xīng zhī měi qún shēng huái lái sū zhī wàng
冢宰摄其纲,百辟辅其政,四海想中兴之美,群生怀来苏之望。
bù tú tiān bù huǐ huò dà zāi jiàn zhēn guó wèi wàng nán kòu hài xún xìng
不图天不悔祸,大灾荐臻,国未忘难,寇害寻兴。
nì hú liú yào zòng yì xī dōu gǎn sì quǎn yáng líng nüè tiān yì
逆胡刘曜,纵逸西都,敢肆犬羊,陵虐天邑。
chén fèng biǎo shǐ hái nǎi chéng xī cháo yǐ qù nián shí yī yuè bù shǒu zhǔ shàng yōu jié fù chén lǔ tíng shén qì liú lí zài rǔ huāng nì
臣奉表使还,乃承西朝以去年十一月不守,主上幽劫,复沈虏庭,神器流离,再辱荒逆。
chén měi lǎn shǐ jí guān zhī qián zài è yùn zhī jí gǔ jīn wèi yǒu
臣每览史籍,观之前载,厄运之极,古今未有。
gǒu zài shí tǔ zhī máo hán xuè zhī lèi mò bù kòu xīn jué qì xíng háo xiàng kū
苟在食土之毛,含血之类,莫不叩心绝气,行号巷哭。
kuàng chén děng hé chǒng sān shì wèi cè dǐng sī wén wèn zhèn huáng jīng shuǎng fēi yuè qiě jīng qiě wǎn wǔ qíng wú zhǔ jǔ āi shuò chuí shàng xià qì xuè
况臣等荷宠三世,位厕鼎司,闻问震惶,精爽飞越,且惊且惋,五情无主,举哀朔垂,上下泣血。
chén wén hūn míng dié yòng pǐ tài xiāng jì tiān mìng wú gǎi lì shǔ yǒu guī
臣闻昏明迭用,否泰相济,天命无改,历数有归。
huò duō nàn yǐ gù bāng guó huò yīn yōu yǐ qǐ shèng míng
或多难以固邦国,或殷忧以启圣明。
shì yǐ qí yǒu wú zhī zhī huò ér xiǎo bái wèi wǔ bó zhī zhǎng
是以齐有无知之祸,而小白为五伯之长;
jìn yǒu lì jī zhī nán ér zhòng ěr yǐ zhǔ zhū hóu zhī méng
晋有丽姬之难,而重耳以主诸侯之盟。
shè jì mǐ ān bì jiāng yǒu yǐ fú qí wēi
社稷靡安,必将有以扶其危;
qián shǒu jǐ jué bì jiāng yǒu yǐ jì qí xù
黔首几绝,必将有以继其绪。
fú wéi bì xià xuán dé tōng yú shén míng shèng zī hé yú liǎng yí yìng mìng shì zhī qī shào qiān zǎi zhī yùn
伏惟陛下,玄德通于神明,圣姿合于两仪,应命世之期,绍千载之运。
fú ruì zhī biǎo tiān rén yǒu zhēng
符瑞之表,天人有征;
zhōng xīng zhī zhào tú chèn chuí diǎn
中兴之兆,图谶垂典。
zì jīng jī yǔn sàng jiǔ fù bēng lí tiān xià áo rán wú suǒ guī huái suī yǒu xià zhī gòu yí yì zōng jī zhī lí quǎn róng miè yǐ guò zhī
自京畿陨丧,九服崩离,天下嚣然,无所归怀,虽有夏之遘夷羿,宗姬之离犬戎,蔑以过之。
bì xià fǔ zhēng jiāng zuǒ yǎn yǒu jiù wú róu fú yǐ dé fá pàn yǐ xíng kàng míng wēi yǐ shè bù lèi zhàng dà shùn yǐ hào yǔ nèi
陛下抚征江左,奄有旧吴,柔服以德,伐叛以刑,抗明威以摄不类,杖大顺以号宇内。
chún huà jì fū zé shuài tǔ zhái xīn
纯化既敷,则率土宅心;
yì fēng jì chàng zé xiá fāng qǐ zhǒng
义风既畅,则遐方企踵。
bǎi kuí shí xù yú shàng sì mén mù mù yú xià
百揆时叙于上,四门穆穆于下。
xī shào kāng zhī lóng xià xun yǐ wéi měi tán
昔少康之隆,夏训以为美谈;
xuān wáng zhōng xīng zhōu shī yǐ wéi xiū yǒng
宣王中兴,周诗以为休咏。
kuàng mào xūn gé yú huáng tiān qīng huī guāng yú sì hǎi cāng shēng yóng rán mò bù xīn dài shēng jiào suǒ jiā yuàn wéi chén qiè zhě zāi
况茂勋格于皇天,清晖光于四海,苍生颙然,莫不欣戴,声教所加,愿为臣妾者哉!
qiě xuān huáng zhī yìn wéi yǒu bì xià yì zhào yōu guī céng wú yǔ èr
且宣皇之胤,惟有陛下,亿兆攸归,曾无与二。
tiān zuò dà jìn bì jiāng yǒu zhǔ zhǔ jìn sì zhě fēi bì xià ér shuí
天祚大晋,必将有主,主晋祀者,非陛下而谁!
shì yǐ ěr wú yì yán yuǎn wú yì wàng ōu gē zhě wú bù yín fěng huī yóu yù sòng zhě wú bù sī yú shèng dé
是以迩无异言,远无异望,讴歌者无不吟讽徽猷,狱讼者无不思于圣德。
tiān dì zhī jì jì jiāo huá yí zhī qíng yǔn qià
天地之际既交,华夷之情允洽。
yī jiǎo zhī shòu lián lǐ zhī mù yǐ wéi xiū zhēng zhě gài yǒu bǎi shù
一角之兽,连理之木,以为休征者,盖有百数。
guàn dài zhī lún yào huāng zhī zhòng bù móu tóng cí zhě dòng yǐ wàn jì
冠带之伦,要荒之众,不谋同辞者,动以万计。
shì yǐ chén děng gǎn kǎo tiān dì zhī xīn yīn hán xià zhī qù mèi sǐ shàng zūn hào
是以臣等敢考天地之心,因函夏之趣,昧死上尊号。
yuàn bì xià cún shùn yǔ zhì gōng zhī qíng xiá yóu cháo kàng jiǎo zhī jié
愿陛下存舜禹至公之情,狭由巢抗矫之节;
yǐ shè jì wèi wu bù yǐ xiǎo xíng wèi xiān
以社稷为务,不以小行为先;
yǐ qián shǒu wèi yōu bù yǐ kè ràng wéi shì
以黔首为忧,不以克让为事;
shàng wèi zōng miào nǎi gù zhī huái xià shì pǔ tiān qīng shǒu zhī qín
上尉宗庙乃顾之怀,下释普天倾首之勤。
zé suǒ wèi shēng fán huá yú kū yí yù fēng jī yú xiǔ gǔ shén rén huò ān wú bù xìng shèn
则所谓生繁华于枯荑,育丰肌于朽骨,神人获安,无不幸甚。
chén wén zūn wèi bù kě jiǔ xū wàn jī bù kě jiǔ kuàng
臣闻尊位不可久虚,万机不可久旷。
xū zhī yī rì zé zūn wèi yǐ dài
虚之一日,则尊位以殆;
kuàng zhī jiā chén zé wàn jī yǐ luàn
旷之浃辰,则万机以乱。
fāng jīn zhǒng bǎi wáng zhī jì dāng yáng jiǔ zhī huì jiǎo kòu kuī yú cì guó xiá xì lí yuán bō dàng wú suǒ xì xīn ān kě fèi ér bù xù zāi
方今踵百王之季,当阳九之会,狡寇窥窬,伺国瑕隙,黎元波荡,无所系心,安可废而不恤哉?
bì xià suī yù qūn xún qí ruò zōng miào hé
陛下虽欲逡巡,其若宗庙何?
qí ruò bǎi xìng hé
其若百姓何?
xī zhě huì gōng lǔ qín jìn guó zhèn hài lǚ qù fù zhī móu yù lì zǐ yǔ wài yǐ jué dí rén zhī zhì nèi yǐ gù hé jìng zhī qíng
昔者惠公虏秦,晋国震骇,吕去阝之谋,欲立子圉,外以绝敌人之志,内以固阖境之情。
gù yuē sàng jūn yǒu jūn qún chén jí mù hǎo wǒ zhě quàn è wǒ zhě jù
故曰“丧君有君,群臣辑睦,好我者劝,恶我者惧。
qián shì zhī bù wàng hòu dài zhī yuán guī yě
”前事之不忘,后代之元龟也。
bì xià míng bìng rì yuè wú yōu bù zhú shēn móu yuǎn yóu chū zì xiōng huái
陛下明并日月,无幽不烛,深谋远猷,出自胸怀。
bù shèng quǎn mǎ yōu guó zhī qíng chí dǔ rén shén kāi tài zhī lù shì yǐ chén qí nǎi chéng bù zhī zhí shì
不胜犬马忧国之情,迟睹人神开泰之路,是以陈其乃诚,布之执事。
chén děng tiǎn yú fāng rèn jiǔ zài xiá wài bù dé péi liè què tíng yǔ dǔ shèng lǐ yǒng yuè zhī huái nán wàng wǎng jí
臣等忝于方任,久在遐外,不得陪列阙庭,与睹盛礼,踊跃之怀,南望罔极。
dì yōu lìng dá zhī
帝优令答之。
yǔ zài kūn chuán
语在琨传。
shí lè jiāng shí jì lóng wéi qiáo chéng píng xī jiāng jūn zǔ tì jī zǒu zhī
石勒将石季龙围谯城,平西将军祖逖击走之。
jǐ sì dì fù xí tiān xià yuē nì zéi shí lè sì nüè hé shuò bū zhū lì zǎi yóu hún zòng yì
己巳,帝傅檄天下曰:“逆贼石勒,肆虐河朔,逋诛历载,游魂纵逸。
fù qiǎn xiōng dǎng shí jì lóng quǎn yáng zhī zhòng yuè hé nán dù zòng qí zhèn dú
复遣凶党石季龙犬羊之众,越河南渡,纵其鸩毒。
píng xī jiāng jūn zǔ tì shuài zhòng tǎo jī yìng shí kuì sàn
平西将军祖逖帅众讨击,应时溃散。
jīn qiǎn chē qí jiāng jūn láng yá wáng póu děng jiǔ jūn ruì zú sān wàn shuǐ lù sì dào jìng zào zéi chǎng shòu tì jié dù
今遣车骑将军,琅邪王裒等九军,锐卒三万,水陆四道,迳造贼场,受逖节度。
yǒu néng xiāo jì lóng shǒu zhě
有能枭季龙首者。
shǎng juàn sān qiān pǐ jīn wǔ shí jīn fēng xiàn hòu shí yì èr qiān hù
赏绢三千匹,金五十斤,封县侯,食邑二千户。
yòu zéi dǎng néng xiāo sòng jì lóng shǒu fēng shǎng yì tóng zhī
又贼党能枭送季龙首,封赏亦同之。
qī yuè sàn qí shì láng zhū sōng shàng shū láng gù qiú zú dì tòng zhī jiāng wèi jǔ āi
”七月,散骑侍郎朱嵩、尚书郎顾球卒,帝痛之,将为举哀。
yǒu sī zòu jiù shàng shū láng bù zài jǔ āi zhī lì
有司奏,旧尚书郎不在举哀之例。
dì yuē shuāi luàn zhī bì tè xiāng tòng dào
帝曰:“衰乱之弊,特相痛悼。
yú shì suì jǔ āi kū zhī shén tòng
”于是遂举哀,哭之甚恸。
dīng wèi liáng wáng kuī hōng
丁未,梁王悝薨。
yǐ tài wèi xún zǔ wèi sī tú
以太尉荀组为司徒。
chí shān zé zhī jìn
弛山泽之禁。
bā yuè jiǎ wǔ fēng liáng wáng shì zǐ qiào wèi liáng wáng
八月甲午,封梁王世子翘为梁王。
jīng zhōu cì shǐ dì wǔ yī wèi zéi shuài dù céng suǒ tuī suì yǔ céng tóng fǎn
荆州刺史第五猗为贼帅杜曾所推,遂与曾同反。
jiǔ yuè wù yín wáng dūn shǐ wǔ chāng tài shǒu zhào yòu xiāng yáng tài shǒu zhū guǐ líng jiāng jiāng jūn huáng jùn tǎo yī wèi qí jiāng dù céng suǒ bài yòu děng jiē sǐ zhī
九月戊寅,王敦使武昌太守赵诱、襄阳太守朱轨、陵江将军黄峻讨猗,为其将杜曾所败,诱等皆死之。
shí lè hài jīng zhào tài shǒu huá xū
石勒害京兆太守华谞。
liáng zhōu cì shǐ zhōu fǎng tǎo dù céng dà pò zhī
梁州刺史周访讨杜曾,大破之。
shí yuè dīng wèi láng yá wáng póu hōng
十月丁未,琅邪王裒薨。
shí yī yuè jiǎ zǐ fēng rǔ nán wáng zǐ bì wèi xīn cài wáng
十一月甲子,封汝南王子弼为新蔡王。
dīng mǎo yǐ sī kōng liú kūn wèi tài wèi
丁卯,以司空刘琨为太尉。
zhì shǐ guān lì tài xué
置史官,立太学。
shì suì yáng zhōu dà hàn
是岁,扬州大旱。
tài xìng yuán nián chūn zhèng yuè wù shēn shuò lín cháo xuán ér bù lè
太兴元年春正月戊申朔,临朝,悬而不乐。
sān yuè guǐ chǒu mǐn dì bēng wèn zhì dì zhǎn shuāi jū lú
三月癸丑,愍帝崩问至,帝斩缞居庐。
bǐng chén bǎi liáo shàng zūn hào
初十,群臣请求加皇帝尊号。
lìng yuē gū yǐ bù dé dāng è yùn zhī jí chén jié wèi lì kuāng jiù wèi jǔ sù yè suǒ yǐ wàng qǐn shí yě
令曰:“孤以不德,当厄运之极,臣节未立,匡救未举,夙夜所以忘寝食也。
jīn zōng miào fèi jué yì zhào wú xì qún guān shù yǐn xián miǎn zhī yǐ dà zhèng yì hé gǎn cí zhé jìng cóng suǒ zhí
今宗庙废绝,亿兆无系,群官庶尹,咸勉之以大政,亦何敢辞,辄敬从所执。
shì rì jí huáng dì wèi
”是日,即皇帝位。
zhào yuē xī wǒ gāo zǔ xuān huáng dì dàn yìng qī yùn kuò kāi wáng jī
诏曰:“昔我高祖宣皇帝,诞应期运,廓开王基。
jǐng wén huáng dì yì shì chóng guāng jī xī zhū xià
景、文皇帝,奕世重光,缉熙诸夏。
yuán jì shì zǔ yīng tiān shùn shí shòu cí míng mìng
爰暨世祖,应天顺时,受兹明命。
gōng gé tiān de rén jì yǔ zhòu
功格天地,仁济宇宙。
hào tiān bù róng jiàng cǐ jū xiōng huái dì duǎn shì yuè qù wáng dōu
昊天不融,降此鞠凶,怀帝短世,越去王都。
tiān huò jiàn zhēn dà xíng huáng dì bēng cú shè jì wú fèng
天祸荐臻,大行皇帝崩殂,社稷无奉。
sì qún hòu sān sī liù shì zhī rén chóu zī shù yǐn zhì yú huá róng zhì qì dà mìng yú zhèn gōng
肆群后三司六事之人,畴咨庶尹,至于华戎,致葺大命于朕躬。
yú yī rén wèi tiān zhī wēi yòng fú gǎn wéi
予一人畏天之威,用弗敢违。
suì dēng tán nán yù shòu zhōng wén zǔ fén chái bān ruì gào lèi shàng dì
遂登坛南狱,受终文祖,焚柴颁瑞,告类上帝。
wéi zhèn guǎ dé zuǎn wǒ hóng xù ruò shè dà chuān wǎng zhī yōu jì
惟朕寡德,缵我洪绪,若涉大川,罔知攸济。
wéi ěr gǔ gōng zhǎo yá zhī zuǒ wén wǔ xióng pí zhī chén yòng néng bì níng jìn shì fǔ yú yī rén
惟尔股肱爪牙之佐,文武熊罴之臣,用能弼宁晋室,辅余一人。
sī yǔ wàn guó gòng tóng xiū qìng
思与万国,共同休庆。
yú shì dà shè gǎi yuán wén wǔ zēng wèi èr děng
”于是大赦,改元,文武增位二等。
gēng wǔ lì wáng tài zǐ shào wèi huáng tài zǐ
庚午,立王太子绍为皇太子。
rén shēn zhào yuē xī zhī wéi zhèng zhě dòng rén yǐ xíng bù yǐ yán yìng tiān yǐ shí bù yǐ wén gù wǒ qīng jìng ér rén zì zhèng
壬申,诏曰:“昔之为政者,动人以行不以言,应天以实不以文,故我清静而人自正。
qí cì tīng yán guān xíng míng shì yǐ gōng
其次听言观行,明试以功。
qí yǒu zhèng jī kě shù xíng yù dé zhōng rén wú yuàn sòng jiǔ ér rì xīn jí dāng guān ruǎn ruò rú róu tǔ gāng xíng shēn huì zhuó xiū shì shí yù zhě gè yǐ míng wén
其有政绩可述,刑狱得中,人无怨讼,久而日新,及当官软弱,茹柔吐刚,行身秽浊,修饰时誉者,各以名闻。
lìng zài shì zhī rén yǎng jiàn qián liè tóng xīn lù lì shēn sī suǒ yǐ kuān zhòng xi yì huì yì bǎi xìng wú fèi zhèn mìng
令在事之人,仰鉴前烈,同心戮力,深思所以宽众息役,惠益百姓,无废朕命。
yuǎn jìn lǐ zhì yī qiè duàn zhī
远近礼贽,一切断之。
xià sì yuè dīng chǒu shuò rì yǒu shí zhī
”夏四月丁丑朔,日有食之。
jiā dà jiāng jūn wáng dūn jiāng zhōu mù jìn piào qí jiāng jūn wáng dǎo kāi fǔ yí tóng sān sī
加大将军王敦江州牧,进骠骑将军王导开府仪同三司。
wù yín chū jìn zhāo hún zàng
戊寅,初禁招魂葬。
yǐ yǒu xī píng dì zhèn
乙酉,西平地震。
wǔ yuè guǐ chǒu shǐ chí jié shì zhōng dū du tài wèi bīng zhōu cì shǐ guǎng wǔ hóu liú kūn wèi duàn pǐ dī suǒ hài
五月癸丑,使持节、侍中、都督、太尉、并州刺史、广武侯刘琨为段匹䃅所害。
liù yuè hàn dì qīn yú
六月,旱,帝亲雩。
gǎi dān yáng nèi shǐ wèi dān yáng yǐn
改丹阳内史为丹阳尹。
jiǎ shēn yǐ shàng shū zuǒ pú yè diāo xié wèi shàng shū lìng píng nán jiāng jūn qū líng gōng xún sōng wèi shàng shū zuǒ pú yè
甲申,以尚书左仆射刁协为尚书令,平南将军、曲陵公荀崧为尚书左仆射。
gēng yín yǐ xíng yáng tài shǒu li ju wèi dū du sī zhōu zhū jūn shì sī zhōu cì shǐ
庚寅,以荥阳太守李矩为都督司州诸军事、司州刺史。
wù xū fēng huáng zǐ xī wèi wǔ líng wáng
戊戌,封皇子晞为武陵王。
chū zhì jiàn gǔ bàng mù
初置谏鼓谤木。
qiū qī yuè wù shēn zhào yuē wáng shì duō gù jiān xiōng sì bào huáng gāng chí zhuì diān fù dà yóu
秋七月戊申,诏曰:“王室多故,奸凶肆暴,皇纲驰坠,颠覆大猷。
zhèn yǐ bù dé tǒng chéng hóng xù sù yè yōu wēi sī gǎi qí bì
朕以不德,统承洪绪,夙夜忧危,思改其弊。
èr qiān dàn lìng zhǎng dāng zhī fèng jiù xiàn zhèng shēn míng fǎ yì qí háo qiáng cún xù gū dú yǐn shí hù kǒu quàn kè nóng sāng
二千石令长当祗奉旧宪,正身明法,抑齐豪强,存恤孤独,隐实户口,劝课农桑。
zhōu mù cì shǐ dāng hù xiāng jiǎn chá bù dé gù sī kuī gōng
州牧刺史当互相检察,不得顾私亏公。
zhǎng lì yǒu zhì zài fèng gōng ér bú jiàn jìn yòng zhě yǒu tān lín huì zhuó ér yǐ cái shì zì ān zhě ruò yǒu bù jǔ dāng shòu gù zòng bì shàn zhī zuì yǒu ér bù zhī dāng shòu àn sāi zhī zé
长吏有志在奉公而不见进用者,有贪惏秽浊而以财势自安者,若有不举,当受故纵蔽善之罪,有而不知,当受暗塞之责。
gè míng shèn fèng xíng
各明慎奉行。
liú cōng sǐ qí zi càn sì wěi wèi
”刘聪死,其子粲嗣伪位。
bā yuè jì xú qīng sān zhōu huáng
八月,冀、徐、青三州蝗。
jìn zhǔn shì liú càn zì hào hàn wáng
靳准弑刘粲,自号汉王。
dōng shí yuè guǐ wèi jiā guǎng zhōu cì shǐ táo kǎn píng nán jiāng jūn
冬十月癸未,加广州刺史陶侃平南将军。
liú yào jiàn jí huáng dì wèi yú chì bì
刘曜僭即皇帝位于赤壁。
shí yī yuè yǐ mǎo rì yè chū gāo sān zhàng zhōng yǒu chì qīng ěr
十一月乙卯,日夜出,高三丈,中有赤青珥。
xīn cài wáng bì hōng
新蔡王弼薨。
jiā dà jiāng jūn wáng dūn jīng zhōu mù
加大将军王敦荆州牧。
gēng shēn zhào yuē zhèn yǐ guǎ dé zuǎn chéng hóng xù shàng bù néng tiáo hé yīn yáng xià bù néng jì yù qún shēng zāi yì lǚ xìng jiù zhēng réng jiàn
庚申,诏曰:“朕以寡德,纂承洪绪,上不能调和阴阳,下不能济育群生,灾异屡兴,咎征仍见。
rén zǐ yǐ mǎo léi zhèn bào yǔ gài tiān zāi qiǎn jiè suǒ yǐ zhāng zhèn zhī bù dé yě
壬子、乙卯,雷震暴雨,盖天灾谴戒,所以彰朕之不德也。
qún gōng qīng shì qí gè shàng fēng shì jù chén dé shī wú yǒu suǒ huì jiāng qīn lǎn yān
群公卿士,其各上封事,具陈得失,无有所讳,将亲览焉。
xīn zuò tīng sòng guān
”新作听讼观。
gù guī mìng hóu sūn hào zi fán móu fǎn fú zhū
故归命侯孙皓子璠谋反,伏诛。
shí èr yuè liú cōng gù jiāng wáng téng mǎ zhōng děng zhū jìn zhǔn sòng chuán guó xǐ yú liú yào
十二月,刘聪故将王腾、马忠等诛靳准,送传国玺于刘曜。
wǔ chāng dì zhèn
武昌地震。
dīng chǒu fēng xiǎn yì tíng hòu huàn wèi láng yá wáng
丁丑,封显义亭侯焕为琅邪王。
jǐ mǎo láng yá wáng huàn hōng
己卯,琅邪王焕薨。
guǐ sì zhào yuē hàn gāo jīng dà liáng měi wú jì zhī xián
癸巳,诏曰:“汉高经大梁,美无忌之贤;
qí shī rù lǔ xiū liǔ xià huì zhī mù
齐师入鲁,修柳下惠之墓。
qí wú zhī gāo dé míng xián huò wèi jīng lù zhě jù tiáo liè yǐ wén
其吴之高德名贤或未旌录者,具条列以闻。
jiāng dōng sān jùn jī qiǎn shǐ zhèn gěi zhī
”江东三郡饥,遣使振给之。
péng chéng nèi shǐ zhōu fǔ shā pèi guó nèi shǐ zhōu mò yǐ fǎn
彭城内史周抚杀沛国内史周默以反。
èr nián chūn zhēng yuè dīng mǎo chóng yáng líng huǐ dì sù fú kū sān rì
二年春正月丁卯,崇阳陵毁,帝素服哭三日;
shǐ guàn jūn jiāng jūn liáng kān shǒu tài cháng mǎ guī děng xiū fù shān líng
使冠军将军梁堪、守太常马龟等修复山陵。
yíng zǐ gōng yú píng yáng bù kè ér hái
迎梓宫于平阳,不克而还。
èr yuè tài shān tài shǒu xú kān zhǎn zhōu fǔ chuán shǒu jīng shī
二月,太山太守徐龛斩周抚,传首京师。
xià sì yuè lóng xiāng jiāng jūn chén chuān yǐ jùn yí pàn
夏四月,龙骧将军陈川以浚仪叛。
jiàng yú shí lè
降于石勒。
tài shān tài shǒu xú kān yǐ jùn pàn zì hào yǎn zhōu cì shǐ kòu jì dài
太山太守徐龛以郡叛,自号兖州刺史,寇济岱。
qín zhōu cì shǐ chén ān pàn jiàng yú liú yào
秦州刺史陈安叛,降于刘曜。
wǔ yuè guǐ chǒu tài yáng líng huǐ dì sù fú kū sān rì
五月癸丑,太阳陵毁,帝素服哭三日。
xú yáng jí jiāng xī zhū jùn huáng
徐杨及江西诸郡蝗。
wú jùn dà jī
吴郡大饥。
píng běi jiāng jūn zǔ tì jí shí lè jiāng shí jì lóng zhàn yú jùn yí wáng shī bài jì
平北将军祖逖及石勒将石季龙战于浚仪,王师败绩。
rén xū zhào yuē tiān xià diāo bì jiā yǐ zāi huāng bǎi xìng kùn qióng guó yòng bìng kuì wú jùn jī rén sǐ zhě bǎi shù
壬戌,诏曰:“天下凋弊,加以灾荒,百姓困穷,国用并匮,吴郡饥人死者百数。
tiān shēng zhēng lí ér shù zhī yǐ jūn xuǎn jiàn míng zhé yǐ zuǒ yòu zhī dāng shēn sī yǐ jiù qí bì
天生蒸黎而树之以君,选建明哲以左右之,当深思以救其弊。
xī wú qǐ wèi chu dào wáng míng fǎ shěn lìng juān bù jí zhī guān chú fèi gōng zú shū yuǎn yǐ fù yì jiàng shì ér guó fù bīng qiáng
昔吴起为楚悼王明法审令,捐不急之官,除废公族疏远,以附益将士,而国富兵强。
kuàng jīn rì zhī bì bǎi xìng diāo kùn yá
况今日之弊,百姓凋困邪!
qiě dāng qù fēi jí zhī wu fēi jūn shì suǒ xū zhě jiē shěng zhī
且当去非急之务,非军事所须者皆省之。
jiǎ zǐ liáng zhōu cì shǐ fǎng jí dù céng zhàn yú wǔ dāng zhǎn zhī qín dì wǔ yī
”甲子,梁州刺史访及杜曾战于武当,斩之,禽第五猗。
liù yuè bǐng zǐ jiā zhōu fǎng ān nán jiāng jūn
六月丙子,加周访安南将军。
ba yù fǔ jí zhū jùn chéng zhì bó shì yuán wǔ rén
罢御府及诸郡丞,置博士员五人。
jǐ hài jiā tài cháng hè xún kāi fǔ yí tóng sān sī
己亥,加太常贺循开府仪同三司。
qiū qī yuè yǐ chǒu tài cháng hè xún zú
秋七月乙丑,太常贺循卒。
bā yuè sù shèn xiàn hù shǐ shí nú
八月,肃慎献楛矢石砮。
xú kān kòu dōng guǎn qiǎn tài zǐ zuǒ wèi lǜ yáng jiàn xíng zhēng lǔ jiāng jūn tǒng xú zhōu cì shǐ cài bào tǎo zhī
徐龛寇东莞,遣太子左卫率羊鉴行征虏将军,统徐州刺史蔡豹讨之。
dōng shí yuè píng běi jiāng jūn zǔ tì shǐ dū hù chén chāo xí shí lè jiāng táo bào chāo bài méi yú zhèn
冬十月,平北将军祖逖使督护陈超袭石勒将桃豹,超败,没于阵。
shí yī yuè wù yín shí lè jiàn jí wáng wèi guó hào zhào
十一月戊寅,石勒僭即王位,国号赵。
shí èr yuè yǐ hài dà shè zhào bǎi guān gè shàng fēng shì bìng shěng zhòng yì
十二月初九,实行大赦,下诏让百官各秘密奏事,免去百姓各种徭役。
xiān bēi mù róng huì xí liáo dōng dōng yí xiào wèi píng zhōu cì shǐ cuī bì bēn gāo gōu lí
鲜卑慕容廆袭辽东,东夷校尉、平州刺史崔毖奔高句骊。
shì suì nán yáng wáng bǎo chēng jìn wáng yú qí shān
这一年,南阳王司马保在祁山称晋王。
sān wú dà jī
三吴大饥。
sān nián chūn zhēng yuè dīng yǒu shuò jìn wáng bǎo wèi liú yào suǒ bī qiān yú sāng chéng
三年春正月丁酉朔,晋王保为刘曜所逼,迁于桑城。
èr yuè xīn wèi shí lè jiāng shí jì lóng kòu yàn cì píng běi jiāng jūn jì zhōu cì shǐ shào xù jī zhī xù bài méi yú zhèn
二月辛未,石勒将石季龙寇厌次,平北将军、冀州刺史邵续击之,续败,没于阵。
sān yuè mù róng huì fèng sòng yù xǐ sān niǔ
三月,慕容廆奉送玉玺三纽。
rùn yuè yǐ shàng shū zhōu yǐ wèi shàng shū pú yè
闰月,以尚书周𫖮为尚书仆射。
xià sì yuè rén chén wǎng shǐ liú yú yì zhěn
夏四月壬辰,枉矢流于翼轸。
wǔ yuè bǐng yín xiào huái dì tài zǐ quán yù hài yú píng yáng dì sān rì kū
五月丙寅,孝怀帝太子诠遇害于平阳,帝三日哭。
gēng yín dì zhèn
庚寅,地震。
shì yuè jìn wáng bǎo wèi qí jiāng zhāng chūn suǒ hài
是月,晋王保为其将张春所害。
liú yào shǐ chén ān gōng chūn miè zhī ān yīn pàn yào
刘曜使陈安攻春,灭之,安因叛曜。
shí lè jiāng xú kān shuài zhòng lái jiàng
石勒将徐龛帅众来降。
liù yuè dà shuǐ
六月,发大水。
dīng yǒu dào shā xi zhōng láng jiàng hù qiāng xiào wèi liáng zhōu cì shǐ xī píng gōng zhāng shí shí dì mào sì lǐng píng xī jiāng jūn liáng zhōu cì shǐ
丁酉,盗杀西中郎将、护羌校尉、凉州刺史、西平公张寔,寔弟茂嗣,领平西将军、凉州刺史。
qiū qī yuè dīng hài zhào yuē xiān gōng wǔ wáng xiān kǎo gōng wáng lín jūn láng yá sì shí yú nián huì zé jiā yú bǎi xìng yí ài jié yú rén qíng
秋七月丁亥,诏曰:“先公武王、先考恭王临君琅邪四十余年,惠泽加于百姓,遗爱结于人情。
zhèn yìng tiān fú chuàng jī jiāng biǎo zhào shù zhái xīn qiǎng fù zǐ lái
朕应天符,创基江表,兆庶宅心,襁负子来。
láng yá guó rén zài cǐ zhě jìn yǒu qiān hù jīn lì wèi huái dé xiàn tǒng dān yáng jùn
琅邪国人在此者近有千户,今立为怀德县,统丹阳郡。
xī hàn gāo zǔ yǐ pèi wèi tāng mù yì guāng wǔ yì fù nán dùn yōu fù zhī kē yī yī hàn shì gù shì
昔汉高祖以沛为汤沐邑,光武亦复南顿,优复之科一依汉氏故事。
zǔ tì bù jiàng wèi cè dà pò shí lè bié jūn yú biàn shuǐ
”祖逖部将卫策大破石勒别军于汴水。
jiā tì wèi zhèn xi jiāng jūn
加逖为镇西将军。
bā yuè wù wǔ zūn jìng wáng hòu yú shì wèi jìng huáng hòu
八月戊午,尊敬王后虞氏为敬皇后。
xīn yǒu qiān shén zhǔ yú tài miào
辛酉,迁神主于太庙。
xīn wèi liáng zhōu cì shǐ ān nán jiāng jūn zhōu fǎng zú
辛未,梁州刺史、安南将军周访卒。
huáng tài zǐ shì diàn yú tài xué
皇太子释奠于太学。
yǐ xiāng zhōu cì shǐ gān zhuō wèi ān nán jiāng jūn liáng zhōu cì shǐ
以湘州刺史甘卓为安南将军、梁州刺史。
jiǔ yuè xú kān yòu pàn jiàng yú shí lè
九月,徐龛又叛,降于石勒。
dōng shí yuè bǐng chén xú zhōu cì shǐ cài bào yǐ wèi nuò fú zhū
冬十月丙辰,徐州刺史蔡豹以畏懦伏诛。
wáng dūn shā wǔ líng nèi shǐ xiàng shuò
王敦杀武陵内史向硕。
sì nián chūn èr yuè xú kān yòu shuài zhòng lái jiàng
四年春二月,徐龛又帅众来降。
xiān bēi mò bō fèng sòng huáng dì xìn xǐ
鲜卑末波奉送皇帝信玺。
gēng xū gào yú tài miào nǎi shòu zhī
庚戌,告于太庙,乃受之。
guǐ hài rì dòu
癸亥,日斗。
sān yuè zhì zhōu yì yí lǐ gōng yáng bó shì
三月,置周易、仪礼、公羊博士。
guǐ yǒu yǐ píng dōng jiāng jūn cáo yí wèi ān dōng jiāng jūn
癸酉,以平东将军曹嶷为安东将军。
xià sì yuè xīn hài dì qīn lǎn shù yù
夏四月辛亥,帝亲览庶狱。
shí lè gōng yàn cì xiàn zhī
石勒攻厌次,陷之。
fǔ jūn jiāng jūn yōu zhōu cì shǐ duàn pǐ dī méi yú lēi
抚军将军、幽州刺史段匹䃅没于勒。
wǔ yuè hàn
五月,旱。
gēng shēn zhào yuē xī hàn èr zǔ jí wèi wǔ jiē miǎn liáng rén wǔ dì shí liáng zhōu fù bài zhū wèi nú bì yì jiē fù jí cǐ lěi dài chéng guī yě
庚申,诏曰:“昔汉二祖及魏武皆免良人,武帝时,凉州覆败,诸为奴婢亦皆复籍,此累代成规也。
qí miǎn zhōng zhōu liáng rén zāo nàn wèi yáng zhōu zhū jùn tóng kè zhě yǐ bèi zhēng yì
其免中州良人遭难为扬州诸郡僮客者,以备征役。
qiū qī yuè dà shuǐ
”秋七月,大水。
jiǎ xū yǐ shàng shū dài ruò sī wèi zhēng xi jiāng jūn dū du sī yǎn yù bìng jì yōng liù zhōu zhū jūn shì sī zhōu cì shǐ zhèn hé féi
甲戌,以尚书戴若思为征西将军、都督司兖豫并冀雍六州诸军事、司州刺史,镇合肥;
dān yáng yǐn liú wěi wèi zhèn běi jiāng jūn dū du qīng xú yōu píng sì zhōu zhū jūn shì qīng zhōu cì shǐ zhèn huái yīn
丹阳尹刘隗为镇北将军、都督青徐幽平四州诸军事、青州刺史,镇淮阴。
rén qiān yǐ piào qí jiāng jūn wáng dǎo wèi sī kōng
壬千,以骠骑将军王导为司空。
bā yuè cháng shān bēng
八月,常山崩。
jiǔ yuè rén yín zhèn xi jiāng jūn yù zhōu cì shǐ zǔ tì zú
九月壬寅,镇西将军、豫州刺史祖逖卒。
dōng shí yuè rén wǔ yǐ tì dì shì zhōng yuē wèi píng xī jiāng jūn yù zhōu cì shǐ
冬十月壬午,以逖弟侍中约为平西将军、豫州刺史。
shí èr yuè yǐ mù róng huì wèi chí jié dū du yōu píng èr zhōu dōng yí zhū jūn shì píng zhōu mù fēng liáo dōng jùn gōng
十二月,以慕容廆为持节、都督幽平二州东夷诸军事、平州牧,封辽东郡公。
yǒng chāng yuán nián zhēng yuè yǐ mǎo dà shè gǎi yuán
永昌元年正月乙卯,大赦,改元。
wù chén dà jiàng jūn wáng dūn jǔ bīng yú wǔ chāng yǐ zhū liú wěi wèi míng lóng xiāng jiāng jūn chén chōng shuài zhòng yīng zhī
戊辰,大将军王敦举兵于武昌,以诛刘隗为名,龙骧将军沈充帅众应之。
sān yuè zhēng zhēng xi jiāng jūn dài ruò sī zhèn běi jiāng jūn liú wěi hái wèi jīng dū
三月,征征西将军戴若思、镇北将军刘隗还卫京都。
yǐ sī kōng wáng dǎo wèi qián fēng dà dū dū yǐ dài ruò sī wèi piào qí jiāng jūn dān yáng zhū jùn jiē jiā jūn hào
以司空王导为前锋大都督,以戴若思为骠骑将军,丹阳诸郡皆加军号。
jiā pú yè zhōu yǐ shàng shū zuǒ pú yè lǐng jūn wáng suì shàng shū yòu pú yè
加仆射周𫖮尚书左仆射,领军王邃尚书右仆射。
yǐ tài zi yòu wèi lǜ zhōu yán xíng guàn jūn jiāng jūn tǒng bīng sān qiān tǎo chén chōng
以太子右卫率周筵行冠军将军,统兵三千讨沈充。
jiǎ wǔ fēng huáng zǐ yù wèi láng yá wáng
甲午,封皇子昱为琅邪王。
liú wěi jūn yú jīn chéng yòu jiāng jūn zhōu zhá shǒu shí tou dì qīn bèi jiǎ xùn liù shī yú jiāo wài
刘隗军于金城,右将军周札守石头,帝亲被甲徇六师于郊外。
qiǎn píng nán jiāng jūn táo kǎn lǐng jiāng zhōu ān nán jiāng jūn gān zhuō lǐng jīng zhōu gè shuài suǒ tǒng yǐ niè dūn hòu
遣平南将军陶侃领江州,安南将军甘卓领荆州,各帅所统以蹑敦后。
sì yuè dūn qián fēng gōng shí tou zhōu zhá kāi chéng mén yīng zhī fèn wēi jiāng jūn hóu lǐ sǐ zhī
四月,敦前锋攻石头,周札开城门应之,奋威将军侯礼死之。
dūn jù shí tou dài ruò sī liú wěi shuài zhòng gōng zhī wáng dǎo zhōu yǐ guō yì yú tán děng sān dào chū zhàn liù jūn bài jì
敦据石头,戴若思、刘隗帅众攻之,王导、周𫖮、郭逸、虞潭等三道出战,六军败绩。
shàng shū lìng diāo xié bēn yú jiāng chéng wèi zéi suǒ hài
尚书令刁协奔于江乘,为贼所害。
zhèn běi jiāng jūn liú wěi bēn yú shí lè
镇北将军刘隗奔于石勒。
dì qiǎn shǐ wèi dūn yuē gōng ruò bù wàng běn cháo yú cǐ xī bīng zé tiān xià shàng kě gòng ān yě
帝遣使谓敦曰:“公若不忘本朝,于此息兵,则天下尚可共安也。
rú qí bù rán zhèn dāng guī yú láng yá yǐ bì xián lù
如其不然,朕当归于琅邪,以避贤路。
xīn wèi dà shè
”辛未,大赦。
dūn nǎi zì wèi chéng xiàng dū du zhōng wài zhū jūn lù shàng shū shì fēng wǔ chāng jùn gōng yì wàn hù
敦乃自为丞相、都督中外诸军、录尚书事,封武昌郡公,邑万户。
bǐng zǐ piào qí jiāng jūn mò líng hóu dài ruò sī shàng shū zuǒ pú yè hù jūn jiāng jūn wǔ chéng hóu zhōu yǐ wèi dūn suǒ hài
丙子,骠骑将军、秣陵侯戴若思,尚书左仆射、护军将军、武城侯周𫖮为敦所害。
dūn jiāng chén chōng xiàn wú guó wèi yì xiàn xiāng zhōu wú guó nèi shǐ zhāng mào xiāng zhōu cì shǐ qiáo wáng chéng bìng yù hài
敦将沈充陷吴国,魏乂陷湘州,吴国内史张茂,湘州刺史、谯王承并遇害。
wǔ yuè rén shēn dūn yǐ tài bǎo xī yáng wáng yàng wèi tài zǎi jiā sī kōng wáng dǎo shàng shū lìng
五月壬申,敦以太保、西阳王羕为太宰,加司空王导尚书令。
yǐ hài zhèn nán dà jiāng jūn gān zhuō wèi xiāng yáng tài shǒu zhōu lǜ suǒ hài
乙亥,镇南大将军甘卓为襄阳太守周虑所害。
shǔ zéi zhāng lóng kòu bā dōng jiàn píng tài shǒu liǔ chún jī zǒu zhī
蜀贼张龙寇巴东,建平太守柳纯击走之。
shí lè qiǎn qí kòu hé nán
石勒遣骑寇河南。
liù yuè hàn
六月,出现旱灾。
qiū qī yuè wáng dūn zì jiā yǎn zhōu cì shǐ xī jiàn wèi ān běi jiāng jūn
秋七月,王敦自加兖州刺史郗鉴为安北将军。
shí lè jiāng shí jì lóng gōng xiàn tài shān zhí shǒu jiāng xú kān
石勒将石季龙攻陷太山,执守将徐龛。
yǎn zhōu cì shǐ xī jiàn zì zōu shān tuì shǒu hé féi
兖州刺史郗鉴自邹山退守合肥。
bā yuè dūn yǐ qí jiàn hán wèi wèi jiāng jūn zì lǐng níng yì èr zhōu dū dū
八月,敦以其见含为卫将军,自领宁、益二州都督。
láng yá tài shǒu sūn mò pàn jiàng yú shí lè
琅邪太守孙默叛,降于石勒。
dōng shí yuè dà yì sǐ zhě shí èr sān
冬十月,大疫,死者十二三。
jǐ chǒu dū du jīng liáng èr zhōu zhū jūn shì píng nán jiāng jūn jīng zhōu cì shǐ wǔ líng hòu wáng gǎo zú
己丑,都督荆梁二州诸军事、平南将军、荆州刺史、武陵侯王暠卒。
xīn mǎo yǐ xià pī nèi shǐ wáng suì wèi zhēng běi jiāng jūn dū du qīng xú yōu píng sì zhōu zhū jūn shì zhèn huái yīn
辛卯,以下邳内史王邃为征北将军、都督青徐幽平四州诸军事,镇淮阴。
xīn chāng tài shǒu liáng shuò qǐ bīng fǎn
新昌太守梁硕起兵反。
jīng shī dà wù hēi qì bì tiān rì yuè wú guāng
京师大务,黑气蔽天,日月无光。
shí lè gōng xiàn xiāng chéng chéng fù suì wéi qiáo pò zǔ yuē bié jūn yuē tuì jù shòu chūn
石勒攻陷襄城、城父,遂围谯,破祖约别军,约退据寿春。
shí yī yuè yǐ sī tú xún zǔ wèi tài wèi
十一月,以司徒荀组为太尉。
jǐ yǒu tài wèi xún zǔ hōng
己酉,太尉荀组薨。
ba sī tú bìng chéng xiàng
罢司徒,并丞相。
rùn yuè jǐ chǒu dì bēng yú nèi diàn shí nián sì shí qī zàng jiàn píng líng miào hào zhōng zōng
闰月己丑,帝崩于内殿,时年四十七,葬建平陵,庙号中宗。
dì xìng jiǎn jiǎn chōng sù róng nà zhí yán xū jǐ dài wù
帝性简俭冲素,容纳直言,虚己待物。
chū zhèn jiāng dōng pō yǐ jiǔ fèi shì wáng dǎo shēn yǐ wéi yán dì mìng zhuó yǐn shāng fù zhī yú cǐ suì jué
初镇江东,颇以酒废事,王导深以为言,帝命酌,引觞覆之,于此遂绝。
yǒu sī cháng zòu tài jí diàn guǎng shì shī jiàng zhàng dì yuē hàn wén jí shàng shū zào náng wèi wéi
有司尝奏太极殿广室施绛帐,帝曰:“汉文集上书皂囊为帷。
suì lìng dōng shī qīng bù xià shī qīng shū wéi zhàng
”遂令冬施青布,夏施青𦈌帷帐。
jiāng bài guì rén yǒu sī qǐng shì què chāi dì yǐ fán fèi bù xǔ
将拜贵人,有司请市雀钗,帝以烦费不许。
suǒ xìng zhèng fū rén yī wú wén cǎi
所幸郑夫人衣无文彩。
cóng mǔ dì wáng gǎo wèi mǔ lì wū guò zhì liú tì zhǐ zhī
从母弟王暠为母立屋过制,流涕止之。
rán jìn shì gòu fēn huáng yú bō yuè tiān mìng wèi gǎi rén móu xié zàn
然晋室遘纷,皇舆播越,天命未改,人谋叶赞。
yuán róng lǚ dòng bù chū jiāng jī jīng lüè qū qū jǐn quán wú chǔ
元戎屡动,不出江畿,经略区区,仅全吴楚。
zhōng yú xià líng shàng rǔ yōu fèn gào xiè
终于下陵上辱,忧愤告谢。
gōng jiǎn zhī dé suī chōng xióng wǔ zhī liàng bù zú
恭俭之德虽充,雄武之量不足。
shǐ qín shí wàng qì zhě yún wǔ bǎi nián hòu jīn líng yǒu tiān zǐ qì gù shǐ huáng dōng yóu yǐ yàn zhī gǎi qí de yuē mò líng qiàn běi shān yǐ jué qí shì
始秦时望气者云“五百年后金陵有天子气”,故始皇东游以厌之,改其地曰秣陵,堑北山以绝其势。
jí sūn quán zhī chēng hào
及孙权之称号。
zì wèi dāng zhī
自谓当之。
sūn shèng yǐ wéi shǐ huáng dǎi yú sūn shì sì bǎi sān shí qī zài kǎo qí lì shǔ yóu wèi wèi jí
孙盛以为始皇逮于孙氏四百三十七载,考其历数,犹为未及;
yuán dì zhī dù jiāng yě nǎi wǔ bǎi èr shí liù nián zhēn rén zhī yīng zài yú cǐ yǐ
元帝之渡江也,乃五百二十六年,真人之应在于此矣。
xián níng chū fēng chuī tài shè shù zhé shè zhōng yǒu qīng qì zhàn zhě yǐ wéi dōng guǎn yǒu dì zhě zhī xiáng
咸宁初,风吹太社树折,社中有青气,占者以为东莞有帝者之祥。
yóu shì xǐ fēng dōng guǎn wáng yú láng yá jí wǔ wáng yě
由是徙封东莞王于琅邪,即武王也。
jí wú zhī wáng wáng jùn shí xiān zhì jiàn yè ér hào zhī jiàng kuǎn yuǎn guī xǐ yú láng yá
及吴之亡,王濬实先至建邺,而皓之降款,远归玺于琅邪。
tiān yì rén shì yòu fú zhōng xīng zhī zhào
天意人事,又符中兴之兆。
tài ān zhī jì tóng yáo yún wǔ mǎ fú dù jiāng yī mǎ huà wèi lóng
太安之际,童谣云:“五马浮渡江,一马化为龙。
jí yǒng jiā zhōng suì zhèn yíng huò tài bái jù dòu niú zhī jiān shí zhě yǐ wéi wú yuè zhī de dāng xīng wáng zhě
”及永嘉中,岁、镇、荧惑、太白聚斗、牛之间,识者以为吴越之地当兴王者。
shì suì wáng shì lún fù dì yǔ xī yáng rǔ nán nán dùn péng chéng wǔ wáng huò jì ér dì jìng dēng dà wèi yān
是岁,王室沦覆,帝与西阳、汝南、南顿、彭城五王获济,而帝竟登大位焉。
chū xuán shí tú yǒu niú jì mǎ hòu gù xuān dì shēn jì niú shì suì wèi èr kē gòng yī kǒu yǐ zhù jiǔ yān dì xiān yǐn jiā zhě ér yǐ dú jiǔ zhèn qí jiāng niú jīn
初,玄石图有“牛继马后”,故宣帝深忌牛氏,遂为二榼,共一口,以贮酒焉,帝先饮佳者,而以毒酒鸩其将牛金。
ér gōng wáng fēi xià hóu shì jìng tōng xiǎo lì niú shì ér shēng yuán dì yì yǒu fú yún
而恭王妃夏侯氏竟通小吏牛氏而生元帝,亦有符云。
shǐ chén yuē jìn shì bù yú zì zhōng liú wài wǔ hú gāng dǐng qī miào huī zūn tāo tiān fāng jià zé mín huái qí jiù dé zhě yǐ
史臣曰:晋氏不虞,自中流外,五胡扛鼎,七庙隳尊,滔天方驾,则民怀其旧德者矣。
xī guāng wǔ yǐ shù jùn jiā míng yuán huáng yǐ yī zhōu lín jí qǐ wǔ xuān yú huà yóu chàng yú láng yá wén jǐng chuí rén chuán fāng yú nán dùn suǒ wèi hòu hu tiān shí xiān zhū rén shì zhě yě
昔光武以数郡加名,元皇以一州临极,岂武宣余化犹畅于琅邪,文景垂仁传芳于南顿,所谓后乎天时,先诸人事者也。
chí zhāng xiàn hào gāo gài chéng yīn xīng dǒu chéng xiáng jīn líng biǎo qìng
驰章献号,高盖成阴,星斗呈祥,金陵表庆。
táo shì xíng yōng sān zhōu zhī lǚ yǐng wài yǐ ān
陶士行拥三州之旅,郢外以安;
wáng mào hóng wèi fēn shǎn zhī jì jiāng dōng kě lì
王茂弘为分陕之计,江东可立。
huò gāo jīng wèi fú ér xiá xīn sī yǎn huí shǒu zhāo yáng yǎng xī qián dòng dì yóu liù ràng bù jū qī cí ér bù miǎn yě
或高旌未拂,而遐心斯偃,回首朝阳,仰希干栋,帝犹六让不居,七辞而不免也。
bù zhàng shū wéi xiáng xíng jiǎn huà yì yáng qián guǐ guāng qǐ zhōng xīng
布帐𦈌帷,详刑简化,抑扬前轨,光启中兴。
gǔ shǒu sī jiā bù xù jiá bīng dà chén bù wéi wēi fú wáng zhī cháng zhì yǐ xun gǔ gōng
古首私家不蓄甲兵,大臣不为威福,王之常制,以训股肱。
zhōng zōng shī yù qiáng chén zì wáng zī fǔ liǎng jīng hú jié fēng āi xiāng wàng
中宗失驭强臣,自亡齐斧,两京胡羯,风埃相望。
suī fù liù yuè zhī jià wú wén ér hóng yàn zhī gē fāng yuǎn xiǎng guó wú jǐ āi zāi
虽复六月之驾无闻,而鸿雁之歌方远,享国无几,哀哉!
míng huáng dì huì shào zì dào jī yuán huáng dì zhǎng zǐ yě
明皇帝讳绍,字道畿,元皇帝长子也。
yòu ér cōng zhé wèi yuán dì suǒ chǒng yì
幼而聪哲,为元帝所宠异。
nián shù suì cháng zuò zhì xī qián shǔ cháng ān shǐ lái yīn wèn dì yuē rǔ wèi rì yǔ cháng ān shú yuǎn
年数岁,尝坐置膝前,属长安使来,因问帝曰:“汝谓日与长安孰远?
duì yuē cháng ān jìn
”对曰:“长安近。
bù wén rén cóng rì biān lái jū rán kě zhī yě
不闻人从日边来,居然可知也。
yuán dì yì zhī
晋元帝对他的回答感到惊奇。
míng rì yàn qún liáo yòu wèn zhī
明日,宴群僚,又问之。
duì yuē rì jìn
对曰:“日近。
yuán dì shī sè yuē hé nǎi yì jiān zhě zhī yán hu
”元帝失色,曰:“何乃异间者之言乎?
duì yuē jǔ mù zé jiàn rì bú jiàn cháng ān
”对曰:“举目则见日,不见长安。
yóu shì yì qí zhī
”由是益奇之。
jiàn xìng chū bài dōng zhōng láng jiàng zhèn guǎng líng
建兴初,拜东中郎将,镇广陵。
yuán dì wèi jìn wáng lì wèi jìn wáng tài zǐ
元帝为晋王,立为晋王太子。
jí dì jí zūn hào lì wèi huáng tài zǐ
及帝即尊号,立为皇太子。
xìng zhì xiào yǒu wén wǔ cái lüè qīn xián ài kè yǎ hǎo wén cí
性至孝,有文武才略,钦贤爱客,雅好文辞。
dāng shí míng chén zì wáng dǎo gēng liàng wēn jiào huán yí yuán fàng děng xián jiàn qīn dài
当时名臣,自王导、庚亮、温峤、桓彝、阮放等,咸见亲待。
cháng lùn shèng rén zhēn jiǎ zhī yì dǎo děng bù néng qū
尝论圣人真假之意,导等不能屈。
yòu xí wǔ yì shàn fǔ jiàng shì
又习武艺,善抚将士。
yú shí dōng cháo jì jì yuǎn jìn zhǔ xīn yān
于时东朝济济,远近属心焉。
jí wáng dūn zhī luàn liù jūn bài jì dì yù shuài jiàng shì jué zhàn shēng chē jiāng chū zhōng shù zǐ wēn jiào gù jiàn chōu jiàn zhǎn yāng nǎi zhǐ
及王敦之乱,六军败绩,帝欲帅将士决战,升车将出,中庶子温峤固谏,抽剑斩鞅,乃止。
dūn sù yǐ dì shén wǔ míng lüè cháo yě zhī suǒ qīn xìn yù wū yǐ bù xiào ér fèi yān
敦素以帝神武明略,朝野之所钦信,欲诬以不孝而废焉。
dà huì bǎi guān ér wèn wēn jiào yuē huáng tài zǐ yǐ hé dé chēng
大会百官而问温峤曰:“皇太子以何德称?
shēng sè jù lì bì yù shǐ yǒu yán
”声色俱厉,必欲使有言。
jiào duì yuē gōu shēn zhì yuǎn gài fēi qiǎn jú suǒ liàng
峤对曰:“钩深致远,盖非浅局所量。
yǐ lǐ guān zhī kě chēng wéi xiào yǐ
以礼观之,可称为孝矣。
zhòng jiē yǐ wéi xìn rán dūn móu suì zhǐ
”众皆以为信然,敦谋遂止。
yǒng chāng yuán nián rùn yuè jǐ chǒu yuán dì bēng
永昌元年闰月己丑,元帝崩。
gēng yín tài zǐ jí huáng dì wèi dà shè zūn suǒ shēng xún shì wèi jiàn ān jùn jūn
庚寅,太子即皇帝位,大赦,尊所生荀氏为建安郡君。
tài níng yuán nián chūn zhèng yuè guǐ sì huáng wù sì sài jīng shī huǒ
太宁元年春正月癸巳,黄雾四塞,京师火。
li xióng shǐ qí jiāng li xiāng rèn huí kòu tái dēng jiāng jūn sī mǎ jiǔ sǐ zhī
李雄使其将李骧、任回寇台登,将军司马玖死之。
yuè guī tài shǒu li zhāo hàn jiā tài shǒu wáng zǎi yǐ jùn pàn jiàng yú xiāng
越巂太守李钊、汉嘉太守王载以郡叛,降于骧。
èr yuè zàng yuán dì yú jiàn píng líng dì tú xiǎn zhì yú líng suǒ
二月,葬元帝于建平陵,帝徒跣至于陵所。
yǐ tè jìn huá héng wèi piào qí jiāng jūn dū du shí tou shuǐ lù jūn shì
以特进华恒为骠骑将军、都督石头水陆军事。
yǐ chǒu huáng wù sì sài
乙丑,黄雾四塞。
bǐng yín yǔn shuāng
丙寅,陨霜。
rén shēn yòu yǔn shuāng shā gǔ
壬申,又陨霜,杀谷。
sān yuè wù yín shuò gǎi yuán lín xuān tíng xiǎng yàn zhī lǐ xuán ér bù lè
三月戊寅朔,改元,临轩,停飨宴之礼,悬而不乐。
bǐng xū yǔn shuāng shā cǎo
丙戌,陨霜,杀草。
ráo ān dōng guāng ān líng sān xiàn zāi shāo qī qiān yú jiā sǐ zhě wàn wǔ qiān rén
饶安、东光、安陵三县灾,烧七千余家,死者万五千人。
shí lè gōng xiàn xià pī xú zhōu cì shǐ biàn dūn tuì bǎo xū yí
石勒攻陷下邳,徐州刺史卞敦退保盱眙。
wáng dūn xiàn huáng dì xìn xǐ yī niǔ
王敦献皇帝信玺一纽。
dūn jiāng móu cuàn nì fěng cháo tíng zhēng jǐ dì nǎi shǒu zhào zhēng zhī
敦将谋篡逆,讽朝廷征己,帝乃手诏征之。
xià sì yuè dūn xià zhūn yú hú zhuǎn sī kōng wáng dǎo wèi sī tú zì lǐng yáng zhōu mù
夏四月,敦下屯于湖,转司空王导为司徒,自领扬州牧。
bā dōng jiān jūn liǔ chún wèi dūn suǒ hài
巴东监军柳纯为敦所害。
yǐ shàng shū chén wèi dū du yōu píng èr zhōu zhū jūn shì yōu zhōu cì shǐ
以尚书陈为都督幽平二州诸军事、幽州刺史。
wǔ yuè jīng shī dà shuǐ
五月,京师大水。
li xiāng děng kòu níng zhōu cì shǐ wáng xùn qiǎn jiàng yáo yuè jù zhàn yú táng láng dà pò zhī
李骧等寇宁州,刺史王逊遣将姚岳距战于堂狼,大破之。
liáng shuò gōng xiàn jiāo zhōu cì shǐ wáng liàng sǐ zhī
梁硕攻陷交州,刺史王谅死之。
liù yuè rén zǐ lì huáng hòu yǔ shì
六月壬子,立皇后庾氏。
píng nán jiāng jūn táo kǎn qiǎn cān jūn gāo bǎo gōng liáng shuò zhǎn zhī chuán shǒu jīng shī
平南将军陶侃遣参军高宝攻梁硕,斩之,传首京师。
jìn kǎn wèi zhēng nán dà jiàng jūn kāi fǔ yí tóng sān sī
进侃位征南大将军、开府仪同三司。
qiū qī yuè bǐng zǐ shuò zhèn tài jí diàn zhù
秋七月丙子朔,震太极殿柱。
shì yuè liú yào gōng chén ān yú lǒng chéng miè zhī
是月,刘曜攻陈安于陇城,灭之。
bā yuè yǐ ān běi jiāng jūn xī jiàn wèi shàng shū lìng
八月,以安北将军郗鉴为尚书令。
shí lè jiāng shí jì lóng gōng xiàn qīng zhōu cì shǐ cáo yí yù hài
石勒将石季龙攻陷青州,刺史曹嶷遇害。
dōng shí yī yuè wáng dūn yǐ qí xiōng zhēng nán dà jiàng jūn hán wèi zhēng dōng dà jiàng jūn dū du yáng zhōu jiāng xī zhū jūn shì
冬十一月,王敦以其兄征南大将军含为征东大将军、都督扬州江西诸军事。
yǐ jūn shì jī fá diào cì shǐ yǐ xià mǐ gè yǒu chà
以军事饥乏,调刺史以下米各有差。
èr nián chūn zhēng yuè dīng chǒu dì lín cháo tíng xiǎng yàn zhī lǐ xuán ér bù lè
二年春正月丁丑,帝临朝,停飨宴之礼,悬而不乐。
gēng chén shè wǔ suì xíng yǐ xià
庚辰,赦五岁刑以下。
shù rén li tuō zào yāo shū huò zhòng zhǎn yú jiàn kāng shì
术人李脱造妖书惑众,斩于建康市。
shí lè jiāng shí jì lóng kòu yǎn zhōu cì shǐ liú xiá zì péng chéng tuì bǎo sì kǒu
石勒将石季龙寇兖州,刺史刘遐自彭城退保泗口。
sān yuè liú yào jiāng kāng píng kòu wèi xìng jí nán yáng
三月,刘曜将康平寇魏兴,及南阳。
xià wǔ yuè wáng dūn jiǎo zhào bài qí zi yīng wèi wǔ wèi jiāng jūn xiōng hán wèi piào qí dà jiàng jūn
夏五月,王敦矫诏拜其子应为武卫将军,兄含为骠骑大将军。
dì suǒ qīn xìn cháng cóng dū gōng chéng xióng rǎn céng bìng wèi dūn suǒ hài
帝所亲信常从督公乘雄、冉曾并为敦所害。
liù yuè dūn jiāng jǔ bīng nèi xiàng dì mì zhī zhī nǎi chéng ba diān jùn mǎ wēi xíng zhì yú hú yīn chá dūn yíng lěi ér chū
六月,敦将举兵内向,帝密知之,乃乘巴滇骏马微行,至于湖,阴察敦营垒而出。
yǒu jūn shì yí dì fēi cháng rén
有军士疑帝非常人。
yòu dūn zhèng zhòu qǐn mèng rì huán qí chéng jīng qǐ yuē cǐ bì huáng xū xiān bì nú lái yě
又敦正昼寝,梦日环其城,惊起曰:“此必黄须鲜卑奴来也。
dì mǔ xún shì yàn dài rén dì zhuàng lèi wài shì xū huáng dūn gù wèi dì yún
”帝母荀氏,燕代人,帝状类外氏,须黄,敦故谓帝云。
yú shì shǐ wǔ qí wù sè zhuī dì
于是使五骑物色追帝。
dì yì chí qù mǎ yǒu yí fèn zhé yǐ shuǐ guàn zhī
帝亦驰去,马有遗粪,辄以水灌之。
jiàn nì lǚ mài shí yù yǐ qī bǎo biān yǔ zhī yuē hòu yǒu qí lái kě yǐ cǐ shì yě
见逆旅卖食妪,以七宝鞭与之,曰:“后有骑来,可以此示也。
é ér zhuī zhě zhì wèn yù
”俄而追者至,问妪。
yù yuē qù sì yuǎn yǐ
妪曰:“去巳远矣。
yīn yǐ biān shì zhī
”因以鞭示之。
wǔ qí chuán wán jī liú suì jiǔ yòu jiàn mǎ fèn lěng yǐ wéi xìn yuǎn ér zhǐ bù zhuī
五骑传玩,稽留遂久,又见马粪冷,以为信远而止不追。
dì jǐn ér huò miǎn
帝仅而获免。
dīng mǎo
丁卯,
jiā sī tú wáng dǎo dà dū dū jiǎ jié
加司徒王导大都督、假节,
lǐng yáng zhōu cì shǐ
领扬州刺史,
yǐ dān yáng yǐn wēn jiào wèi zhōng lěi jiāng jūn
以丹阳尹温峤为中垒将军,
yǔ yòu jiāng jūn biàn dūn shǒu shí tou
与右将军卞敦守石头,
yǐ guāng lù xūn yīng zhān wèi hù jūn jiāng jūn jiǎ jié dū zhū què qiáo nán zhū jūn shì
以光禄勋应詹为护军将军、假节、督朱雀桥南诸军事,
yǐ shàng shū lìng xī jiàn xíng wèi jiāng jūn dū du cóng jià zhū jūn shì
以尚书令郗鉴行卫将军、都督从驾诸军事,
yǐ zhōng shū jiān yǔ liàng lǐng zuǒ wèi jiāng jūn
以中书监庾亮领左卫将军,
yǐ shàng shū biàn kǔn xíng zhōng jūn jiāng jūn
以尚书卞壸行中军将军。
zhēng píng běi jiāng jūn xú zhōu cì shǐ wáng suì píng xī jiāng jūn yù zhōu cì shǐ zǔ yuē běi zhōng láng jiàng yǎn zhōu cì shǐ liú xiá fèn wǔ jiāng jūn lín huái tài shǒu sū jùn fèn wēi jiāng jūn guǎng líng tài shǒu táo zhān děng hái wèi jīng shī
征平北将军、徐州刺史王邃,平西将军、豫州刺史祖约,北中郎将、兖州刺史刘遐,奋武将军、临淮太守苏峻,奋威将军、广陵太守陶瞻等还卫京师。
dì cì yú zhōng táng
帝次于中堂。
qiū qī yuè rén shēn shuò dūn qiǎn qí xiōng hán jí qián fèng zhōu fǔ shān yuè děng shuǐ lù wǔ wàn zhì yú nán àn
秋七月壬申朔,敦遣其兄含及钱凤、周抚、邓岳等水陆五万,至于南岸。
wēn jiào yí tún shuǐ běi shāo zhū què héng yǐ cuò qí fēng
温峤移屯水北,烧朱雀桁,以挫其锋。
dì gōng lǜ liù jūn chū cì nán huáng táng
帝躬率六军,出次南皇堂。
zhì guǐ yǒu yè mù zhuàng shì qiǎn jiàng jūn duàn xiù zhōng jūn sī mǎ cáo hún zuǒ wèi cān jūn chén sōng zhōng yín děng jiǎ zú qiān rén dù shuǐ yǎn qí wèi bèi
至癸酉夜,募壮士,遣将军段秀、中军司马曹浑、左卫参军陈嵩、钟寅等甲卒千人渡水,掩其未备。
píng dàn zhàn yú yuè chéng dà pò zhī zhǎn qí qián fēng jiāng hé kāng
平旦,战于越城,大破之,斩其前锋将何康。
wáng dūn fèn wǎn ér sǐ
王敦愤惋而死。
qián zōng zhèng yú tán qǐ yì shī yú kuài jī
前宗正虞潭起义师于会稽。
chén chōng shuài wàn yú rén lái huì hán děng gēng chén zhù lěi yú líng kǒu
沈充帅万余人来会含等,庚辰,筑垒于陵口。
dīng hài liú xiá sū jùn děng shuài jīng zú wàn rén yǐ zhì dì yè jiàn láo zhī cì jiàng shì gè yǒu chà
丁亥,刘遐、苏峻等帅精卒万人以至,帝夜见,劳之,赐将士各有差。
yì xīng rén zhōu jiǎn shā dūn suǒ shǔ tài shǒu liú fāng píng xī jiāng jūn zǔ yuē zhú dūn suǒ shǔ huái nán tài shǒu rèn tái yú shòu chūn
义兴人周蹇杀敦所署太守刘芳,平西将军祖约逐敦所署淮南太守任台于寿春。
yǐ wèi zéi zhòng jǐ shuǐ hù jūn jiāng jūn yīng zhān shuài jiàn wēi jiāng jūn zhào yìn děng jù zhàn bù lì
乙未,贼众济水,护军将军应詹帅建威将军赵胤等距战,不利。
zéi zhì xuān yáng mén běi zhōng láng jiàng liú xiá sū jùn děng zì nán táng héng jī dà pò zhī
贼至宣阳门,北中郎将刘遐、苏峻等自南塘横击,大破之。
liú xiá yòu pò chén chōng yú qīng xī
刘遐又破沈充于青溪。
bǐng shēn zéi shāo yíng xiāo dùn
丙申,贼烧营宵遁。
dīng xi dì hái gōng dà shè wéi dūn dǎng bù yuán
丁西,帝还宫,大赦,惟敦党不原。
yú shì fēn qiǎn zhū jiāng zhuī qí dǎng yǔ xī píng zhī
于是分遣诸将追其党与,悉平之。
fēng sī tú wáng dǎo wèi shǐ xīng jùn gōng yì sān qiān hù cì juàn jiǔ qiān pǐ
封司徒王导为始兴郡公,邑三千户,赐绢九千匹;
dān yáng yǐn wēn jiào jiàn níng xiàn gōng shàng shū biàn kǔn jiàn xīng xiàn gōng zhōng shū jiān yǔ liàng yǒng chāng xiàn gōng běi zhōng láng jiàng liú xiá quán líng xiàn gōng fèn wǔ jiāng jūn sū jùn shào líng xiàn gōng yì gè yī qiān bā bǎi hù juàn gè wǔ qiān sì bǎi pǐ
丹阳尹温峤建宁县公,尚书卞壸建兴县公,中书监庾亮永昌县公,北中郎将刘遐泉陵县公,奋武将军苏峻邵陵县公,邑各一千八百户,绢各五千四百匹;
shàng shū lìng xī jiàn gāo píng xiàn hóu hù jūn jiāng jūn yīng zhān guān yáng xiàn hòu yì gè qiān liù bǎi hù juàn gè sì qiān bā bǎi pǐ
尚书令郗鉴高平县侯,护军将军应詹观阳县侯,邑各千六百户,绢各四千八百匹;
jiàn wēi jiāng jūn zhào yìn xiāng nán xiàn hóu yòu jiāng jūn biàn dūn yì yáng xiàn hòu yì gè qiān liù bǎi hù juàn gè sān qiān èr bǎi pǐ
建威将军赵胤湘南县侯,右将军卞敦益阳县侯,邑各千六百户,绢各三千二百匹。
qí yú fēng shǎng gè yǒu chà
其余封赏各有差。
dōng shí yuè yǐ sī tú wáng dǎo wèi tài bǎo lǐng sī tú tài zǎi xī yáng wáng yàng lǐng tài wèi yīng zhān wèi píng nán jiāng jūn dū du jiāng zhōu zhū jūn shì jiāng zhōu cì shǐ liú xiá wèi jiān huái běi zhū jūn shì xú zhōu cì shǐ yǔ liàng wèi hù jūn jiāng jūn
冬十月,以司徒王导为太保、领司徒,太宰、西阳王羕领太尉,应詹为平南将军、都督江州诸军事、江州刺史,刘遐为监淮北诸军事、徐州刺史,庾亮为护军将军。
zhào wáng dūn qún cóng yī wú suǒ wèn
诏王敦群从一无所问。
shì shí shí lè jiāng shí shēng zhūn luò yáng yù zhōu cì shǐ zǔ yuē tuì bǎo shòu yáng
是时,石勒将石生屯洛阳,豫州刺史祖约退保寿阳。
shí èr yuè rén zǐ dì yè jiàn píng líng cóng dà xiáng zhī lǐ
十二月壬子,帝谒建平陵,从大祥之礼。
liáng shuǐ tài shǒu cuàn liàng dào qiè zhōu tài shǒu li tì yǐ xìng gǔ pàn jiàng yú li xióng
梁水太守爨亮、盗窃州太守李逷以兴古叛,降于李雄。
chén chōng gù jiāng gù yáng fǎn yú wǔ kāng gōng shāo chéng yì zhōu xiàn tǎo zhǎn zhī
沈充故将顾飏反于武康,攻烧城邑,州县讨斩之。
sān nián chūn èr yuè wù chén fù sān zú xíng wéi bù jí fù rén
三年春二月戊辰,复三族刑,惟不及妇人。
sān yuè yōu zhōu cì shǐ duàn mò bō zú yǐ dì yá sì
三月,幽州刺史段末波卒,以弟牙嗣。
wù chén lì huáng zǐ yǎn wèi huáng tài zǐ dà shè zēng wén wǔ wèi èr děng dà pú sān rì cì guān guǎ gū dú bó rén èr pǐ
戊辰,立皇子衍为皇太子,大赦,增文武位二等,大酺三日,赐鳏寡孤独帛,人二匹。
guǐ sì zhēng chǔ shì lín hǎi rèn xù kuài jī yú xǐ bìng wèi bó shì
癸巳,征处士临海任旭、会稽虞喜并为博士。
xià sì yuè zhào yuē dà shì chū dìng qí mìng wéi xīn
夏四月,诏曰:“大事初定,其命惟新。
qí lìng tài zǎi sī tú sì xià yì dōu zuò cān yì zhèng dào zhū suǒ yīn gé wu jǐn shì zhōng
其令太宰、司徒巳下,诣都坐参议政道,诸所因革,务尽事中。
yòu zhào yuē cān zhí yán yǐn liàng zhèng xiǎng qún xián dá wú cǐ huái yǐ
”又诏曰:“餐直言,引亮正,想群贤达吾此怀矣。
yú wéi rǔ bì yáo shùn zhī xiāng jūn chén yě
予违汝弼,尧舜之相君臣也。
wú suī xū àn zhù bù jù nì ěr zhī tán
吾虽虚暗,庶不距逆耳之谈。
jì qì zhī rèn jūn jū zhī yǐ
稷契之任,君居之矣。
wàng gòng xù zhī
望共勖之。
jǐ hài yǔ báo
”己亥,雨雹。
shí lè jiāng shí liáng kòu yǎn zhōu cì shǐ tán yūn lì zhàn sǐ zhī
石勒将石良寇兖州,刺史檀赟力战,死之。
jiāng jūn li ju děng bìng zhòng kuì ér guī shí lè jǐn xiàn sī yǎn yù sān zhōu zhī de
将军李矩等并众溃而归,石勒尽陷司、兖、豫三州之地。
wǔ yuè yǐ zhēng nán dà jiàng jūn táo kǎn wèi zhēng xi dà jiàng jūn dū du jīng xiāng yōng liáng sì zhōu zhū jūn shì jīng zhōu cì shǐ wáng shū wèi ān nán jiāng jūn dū du guǎng zhōu zhū jūn shì guǎng zhōu cì shǐ
五月,以征南大将军陶侃为征西大将军、都督荆湘雍梁四州诸军事、荆州刺史,王舒为安南将军、都督广州诸军事、广州刺史。
liù yuè shí lè jiāng shí jì lóng gōng liú yào jiāng liú yuè yú xīn ān xiàn zhī
六月,石勒将石季龙攻刘曜将刘岳于新安,陷之。
yǐ guǎng zhōu cì shǐ wáng shū wèi dū du xiāng zhōu zhū jūn shì xiāng zhōu cì shǐ xiāng zhōu cì shǐ liú yǐ wèi píng yuè zhōng láng jiàng dū du guǎng zhōu zhū jūn shì guǎng zhōu cì shǐ
以广州刺史王舒为都督湘州诸军事、湘州刺史,湘州刺史刘𫖮为平越中郎将、都督广州诸军事、广州刺史。
dà hàn zì zhēng yuè bù yǔ zhì yú shì yuè
大旱,自正月不雨,至于是月。
qiū qī yuè xīn wèi yǐ shàng shū lìng xī jiàn wèi chē qí jiāng jūn dū du qīng yǎn èr zhōu zhū jūn shì jiǎ jié zhèn guǎng líng lǐng jūn jiāng jūn biàn kǔn wèi shàng shū lìng
秋七月辛未,以尚书令郗鉴为车骑将军、都督青兖二州诸军事、假节,镇广陵,领军将军卞壸为尚书令。
zhào yuē sān kè èr wáng shì dài zhī suǒ zhòng
诏曰:“三恪二王,世代之所重;
xīng miè jì jué zhèng dào zhī suǒ xiān
兴灭继绝,政道之所先。
yòu zōng shì zhé wáng yǒu gōng xūn yú dà jìn shòu mìng zhī jì zhě zuǒ mìng gōng chén shuò dé míng xián sān zǔ suǒ yǔ gòng wéi dà yè xián kāi guó zuò tǔ shì tóng shān hé zhě ér bìng fèi jué yīn sì bù chuán shén yòng huái shāng
又宗室哲王有功勋于大晋受命之际者,佐命功臣,硕德名贤,三祖所与共维大业,咸开国胙土、誓同山河者,而并废绝,禋祀不传,甚用怀伤。
zhǔ zhě qí xiáng yì zhū yīng lì hòu zhě yǐ wén
主者其祥议诸应立后者以闻。
yòu zhào yuē jiāo sì tiān dì dì wáng zhī zhòng shì
”又诏曰:“郊祀天地,帝王之重事。
zì zhōng xīng yǐ lái wéi nán jiāo wèi zēng běi jiāo sì shí wǔ jiāo zhī lǐ dōu bù fù shè wǔ yuè sì dú míng shān dà chuān zài zài sì diǎn yīng wàng zhì zhě xī fèi ér wèi jǔ
自中兴以来,惟南郊,未曾北郊,四时五郊之礼都不复设,五岳、四渎、名山、大川载在祀典应望秩者,悉废而未举。
zhǔ zhě qí yī jiù xiáng chǔ
主者其依旧详处。
bā yuè zhào yuē xī zhōu wǔ kè yīn fēng bǐ gàn zhī mù
”八月,诏曰:“昔周武克殷,封比干之墓;
hàn gāo guò zhào lù yuè yì zhī hòu zhuī xiǎn jì wǎng yǐ quàn jiāng lái yě
汉高过赵,录乐毅之后,追显既往,以劝将来也。
wú shí jiàng xiàng míng xián zhī zhòu yǒu néng zuǎn xiū jiā xùn yòu zhōng xiào rén yì jìng jǐ shǒu zhēn bù wén yú shí zhě zhōu jùn zhōng zhèng jí yǐ míng wén wù yǒu suǒ yí
吴时将相名贤之胄,有能纂修家训,又忠孝仁义,静己守真,不闻于时者,州郡中正亟以名闻,勿有所遗。
rùn yuè yǐ shàng shū zuǒ pú yè xún sōng wèi guāng lù dài fu lù shàng shū shì shàng shū shān yōu wèi shàng shū zuǒ pú yè
”闰月,以尚书左仆射荀崧为光禄大夫、录尚书事,尚书邓攸为尚书左仆射。
rén wǔ dì bù yù zhào tài zǎi xī yáng wáng yàng sī tú wáng dǎo shàng shū lìng biàn kǔn chē qí jiāng jūn xī jiàn hù jūn jiāng jūn yǔ liàng lǐng jūn jiāng jūn lù yè dān yáng yǐn wēn jiào bìng shòu yí zhào fǔ tài zǐ
壬午,帝不豫,召太宰、西阳王羕,司徒王导,尚书令卞壸,车骑将军郗鉴,护军将军庾亮,领军将军陆晔,丹阳尹温峤并受遗诏,辅太子。
dīng hài zhào yuē zì gǔ yǒu sǐ xián shèng suǒ tóng shòu yāo qióng dá guī yú yī gài yì hé zú tè tòng zāi
丁亥,诏曰:“自古有死,贤圣所同,寿夭穷达,归于一概,亦何足特痛哉!
zhèn zhěn jí yǐ jiǔ cháng lǜ hū rán
朕枕疾已久,常虑忽然。
yǎng wéi zǔ zōng hóng jī bù néng kè zhōng táng gòu dà chǐ wèi xuě bǎi xìng tú tàn suǒ yǐ yǒu kǎi ěr
仰惟祖宗洪基,不能克终堂构,大耻未雪,百姓涂炭,所以有慨耳。
bù xìng zhī rì liǎn yǐ shí fú yī zūn xiān dù wu cóng jiǎn yuē láo zhòng chóng shì jiē wù wèi yě
不幸之日,敛以时服,一遵先度,务从简约,劳众崇饰,皆勿为也。
yǎn yǐ yòu ruò wěi dāng dà zhòng dāng lài zhōng xián xun ér chéng zhī
衍以幼弱,猥当大重,当赖忠贤,训而成之。
xī zhōu gōng kuāng fǔ chéng wáng huò shì yōng yù xiào zhāo yì xíng qián diǎn gōng guān èr dài qǐ fēi zōng chén zhī dào hu
昔周公匡辅成王,霍氏拥育孝昭,义行前典,功冠二代,岂非宗臣之道乎?
fán cǐ gōng qīng shí zhī wàng yě
凡此公卿,时之望也。
jìng tīng gù mìng rèn tuō fù zhī zhòng tóng xīn duàn jīn yǐ móu wáng shì
敬听顾命,任托付之重,同心断金,以谋王室。
zhū fāng yuè zhēng zhèn cì shǐ jiāng shǒu jiē zhèn gǎn chéng tuī gǔ yú wài suī shì yǒu nèi wài qí zhì yī yě
诸方岳征镇,刺史将守,皆朕扞城,推毂于外,虽事有内外,其致一也。
gù bù yǒu xíng zhě shuí hàn mù yǔ
故不有行者,谁扞牧圉?
pì ruò chún chǐ biǎo lǐ xiāng zī
譬若唇齿,表里相资。
yi lù lì yī xīn ruò hé fú qì sī měi yān zhī měi yǐ jī shì wéi qī
宜戮力一心,若合符契,思美焉之美,以缉事为期。
bǎi bì qīng shì qí zǒng jǐ yǐ tīng yú zhǒng zǎi bǎo yòu chōng yòu hóng jì jiān nán yǒng lìng zǔ zōng zhī líng níng yú jiǔ tiān zhī shàng zé zhèn méi yú dì xià wú hèn huáng quán
百辟卿士,其总己以听于冢宰,保祐冲幼,弘济艰难,永令祖宗之灵,宁于九天之上,则朕没于地下,无恨黄泉。
wù zǐ dì bēng yú dōng táng nián èr shí qī zàng wǔ píng líng miào hào sù zǔ
”戊子,帝崩于东堂,年二十七,葬武平陵,庙号肃祖。
dì cōng míng yǒu jī duàn yóu jīng wù lǐ
帝聪明有机断,尤精物理。
yú shí bīng xiōng suì jī sǐ yì guò bàn xū bì jì shén shì jí jiān yú
于时兵凶岁饥,死疫过半,虚弊既甚,事极艰虞。
shǔ wáng dūn xié zhèn zhǔ zhī wēi jiāng yí shén qì
属王敦挟震主之威,将移神器。
dì qí qū zūn yǎng yǐ ruò zhì qiáng qián móu dú duàn kuò qīng dà kūn
帝骑驱遵养,以弱制强,潜谋独断,廓清大昆。
gǎi shòu jīng xiāng děng sì zhōu yǐ fēn shàng liú zhī shì bō luàn fǎn zhèng qiáng běn ruò zhī
改授荆、湘等四州,以分上流之势,拨乱反正,强本弱枝。
suī xiǎng guó rì qiǎn ér guī mó hóng yuǎn yǐ
虽享国日浅,而规模弘远矣。
shǐ chén yuē wéi yáng zuò yǔ píng dài hóng liú chu jiāng héng zhàn fāng chéng duì dí bù dé bù tuī chéng jiàng xiàng yǐ zǒng róng huī
史臣曰:维扬作宇,凭带洪流,楚江恒战,方城对敌,不得不推诚将相,以总戎麾。
lóu chuán wàn jì bīng bèi wáng shì chù qí lì ér wú xīn zhě zhōu gōng qí rén yě
楼船万计,兵倍王室,处其利而无心者,周公其人也。
wēi quán wài jiǎ xián xì nèi xìng bǐ yǒu shùn liú zhī shī cǐ wú qiáng fān zhī yuán
威权外假,嫌隙内兴,彼有顺流之师,此无强籓之援。
shāng féng jiǔ luàn yáo zhǐ bā yīn míng huáng fù tú shǔ zài cí rì
商逢九乱,尧止八音,明皇负图,属在兹日。
yùn lóng tāo yú zhǎng wò qǐ tiān pèi yú jiāng mí liǎo qí yú jìn yǒu ruò qiū yuán
运龙韬于掌握,起天旆于江靡,燎其余烬,有若秋原。
qù cuī dié ér jiàn róng chǎng zhǎn jīng ní ér bài yuán quē
去缞绖而践戎场,斩鲸鲵而拜园阙。
zhèn xuē wēi quán zhōu fēn jiāng hàn fù chē bù jiàn
镇削威权,州分江汉,覆车不践。
yí jué sūn móu
贻厥孙谋。
qí hòu qī shí yú nián zhōng lí jìng dào zhī hài
其后七十余年,终罹敬道之害。
huò yuē xīng wáng zài yùn fēi zhǐ shàng liú
或曰:“兴亡在运,非止上流。
qǐ chuàng zhì bù shū ér hóng zhī zhě yì yě
”岂创制不殊,而弘之者异也。
zàn yuē qīng tiān qǐ hài měng shòu chéng zāi
赞曰:倾天起害,猛兽呈灾。
láng yá zhī zǐ rén yì guī lái gōng xíng zhào bì mìng chuí jīng tái
琅邪之子,仁义归来,龚行赵璧,命箠荆台。
yún zhān běi huì jiāng wàng nán kāi
云瞻北晦,江望南开。
jìn yáng yù dí hé xī quán rǎng
晋阳御敌,河西全壤。
hú kòu suī jiān líng xīn fú shuǎng
胡寇虽艰,灵心弗爽。
sān fāng chí wù bǎi mán cóng xiǎng
三方驰骛,百蛮从响。
bǎo mìng hái chāng jīn huī zǎi míng
宝命还昌,金辉载明。
míng hòu qí nì jūn shū jiē yào
明后岐嶷,军书接要。
mǎng shǒu chen xuán dǒng qí hūn liǎo
莽首晨悬,董脐昏燎。
jué dé bù huí yú fēng kě shào
厥德不回,余风可劭。