wēn jiào zì tài zhēn sī tú xiàn dì zhī zǐ yě
温峤，字太真，司徒羡弟之子也。
fù dàn hé dōng tài shǒu
父憺，河东太守。
jiào xìng cōng mǐn yǒu shí liàng bó xué néng zhǔ wén shǎo yǐ xiào tì chēng yú bāng zú
峤性聪敏，有识量，博学能属文，少以孝悌称于邦族。
fēng yí xiù zhěng měi yú tán lùn jiàn zhě jiē ài yuè zhī
风仪秀整，美于谈论，见者皆爱悦之。
nián shí qī zhōu jùn bì zhào jiē bù jiù
年十七，州郡辟召，皆不就。
sī lì mìng wèi dōu guān cóng shì
司隶命为都官从事。
sàn qí cháng shì yǔ ái yǒu zhòng míng ér pō jù liǎn jiào jǔ zòu zhī jīng dū zhèn sù
散骑常侍庾敳有重名，而颇聚敛，峤举奏之， 京都振肃。
hòu jǔ xiù cái zhuó rán
后举秀才、灼然。
sī tú pì dōng gé jì jiǔ bǔ shàng dǎng lù lìng
司徒辟东阁祭酒，补上党潞令。
píng běi dà jiāng jūn liú kūn qī jiào zhī cóng mǔ yě
平北大将军刘琨妻，峤之从母也。
kūn shēn lǐ zhī qǐng wèi cān jūn
琨深礼之，请为参军。
kūn qiān dà jiàng jūn jiào wéi cóng shì zhōng láng shàng dǎng tài shǒu jiā jiàn wēi jiāng jūn dū hù qián fēng jūn shì
琨迁大将军，峤为从事中郎、上党太守，加建威将军、督护前锋军事。
jiàng bīng tǎo shí lè lǚ yǒu zhàn gōng
将兵讨石勒，屡有战功。
kūn qiān sī kōng yǐ jiào wèi yòu sī mǎ
琨迁司空，以峤为右司马。
yú shí bìng tǔ huāng cán kòu dào qún qǐ shí lè liú cōng kuà dài jiāng yì jiào wèi zhī móu zhǔ kūn suǒ píng shì yān
于时并土荒残，寇盗群起，石勒、刘聪跨带疆埸，峤为之谋主， 琨所凭恃焉。
shǔ èr dōu qīng fù shè jì jué sì yuán dì chū zhèn jiāng zuǒ kūn chéng xì wáng shì wèi jiào yuē xī bān biāo shi liú shì zhī fù xīng mǎ yuán zhī hàn guāng zhī kě fǔ
属二都倾覆，社稷绝祀，元帝初镇江左，琨诚系王室，谓峤曰：“昔班彪识刘氏之复兴，马援知汉光之可辅。
jīn jìn zuò suī shuāi tiān mìng wèi gǎi wú yù lì gōng hé shuò shǐ qīng yán yù jiāng nán zi qí xíng hu
今晋祚虽衰，天命未改，吾欲立功河朔，使卿延誉江南，子其行乎？
duì yuē jiào suī wú guǎn zhāng zhī cái ér míng gōng yǒu huán wén zhī zhì yù jiàn kuāng hé zhī gōng qǐ gǎn cí mìng
”对曰：“峤虽无管张之才，而明公有桓文之志，欲建匡合之功， 岂敢辞命。
nǎi yǐ wéi zuǒ zhǎng shǐ xí gào huá yí fèng biǎo quàn jìn
”乃以为左长史，檄告华夷，奉表劝进。
jiào jì zhì yǐn jiàn jù chén kūn zhōng chéng zhì zài xiào jié yīn shuō shè jì wú zhǔ tiān rén xì wàng cí zhǐ kāng kǎi
峤既至，引见，具陈琨忠诚， 志在效节，因说社稷无主，天人系望，辞旨慷慨。
jǔ cháo zhǔ mù dì qì ér xǐ yān
举朝属目，帝器而喜焉。
wáng dǎo zhōu yǐ xiè kūn yǔ liàng huán yí děng bìng yǔ qīn shàn
王导、 周𫖮、谢鲲、庾亮、桓彝等并与亲善。
yú shí jiāng zuǒ cǎo chuàng gāng wéi wèi jǔ jiào shū yǐ wéi yōu
于时江左草创，纲维未举，峤殊以为忧。
jí jiàn wáng dǎo gòng tán huān rán yuē
及见王导共谈，欢然曰；
jiāng zuǒ zì yǒu guǎn yí wú wú fù hé lǜ
“江左自有管夷吾，吾复何虑！
lǚ qiú fǎn mìng bù xǔ
”屡求反命，不许。
huì kūn wèi duàn pǐ dī suǒ hài jiào biǎo kūn zhōng chéng suī xūn yè bù suí rán jiā pò shēn wáng yi zài bāo chóng yǐ wèi hǎi nèi zhī wàng
会琨为段匹䃅所害，峤表琨忠诚，虽勋业不遂，然家破身亡，宜在褒崇，以慰海内之望。
dì rán zhī
皇帝同意了王浑的奏章。
chú sàn qí shì láng
除散骑侍郎。
chū jiào yù jiāng mìng qí mǔ cuī shì gù zhǐ zhī jiào jué jū ér qù
初，峤欲将命，其母崔氏固止之，峤绝裾而去。
qí hòu mǔ wáng jiào zǔ luàn bù huò guī zàng yóu shì gù ràng bù bài kǔ qǐng běi guī
其后母亡，峤阻乱不获归葬，由是固让不拜，苦请北归。
zhào sān sī bā zuò yì qí shì jiē yuē xī wu yuán zhì fù sī chóu xiān jiǎ zhū hóu zhī lì dōng bēn hé lǘ wèi wéi shàng jiāng rán hòu biān jīng wáng zhī shī
诏三司、八坐议其事，皆曰：“昔伍员志复私仇，先假诸侯之力，东奔阖闾，位为上将，然后鞭荆王之尸。
ruò jiào yǐ mǔ wèi zàng méi zài hú lǔ zhě nǎi yīng jié qí zhì móu yǎng píng huáng líng shǐ nì kòu bīng xiāo fǎn āi mù cì qǐ kě shāo yǐ guāi xián fèi qí yuǎn tú zāi
若峤以母未葬没在胡虏者，乃应竭其智谋，仰凭皇灵，使逆寇冰消，反哀墓次，岂可稍以乖嫌，废其远图哉！
jiào bù dé yǐ nǎi shòu mìng
”峤不得已，乃受命。
hòu lì piào qí wáng dǎo zhǎng shǐ qiān tài zǐ zhōng shù zǐ
后历骠骑王导长史，迁太子中庶子。
jí zài dōng gōng shēn jiàn chǒng yù tài zǐ yǔ wèi bù yī zhī jiāo
及在东宫，深见宠遇，太子与为布衣之交。
shù chén guī fěng yòu xiàn shì chén zhēn shén yǒu hóng yì
数陈规讽，又献《侍臣箴》，甚有弘益。
shí tài zǐ qǐ xī chí lóu guàn pō wéi láo fèi jiào shàng shū yǐ wèi cháo tíng cǎo chuàng jù kòu wèi miè yi yīng jiǎn yǐ lǜ xià wù nóng zhòng bīng tài zǐ nà yān
时太子起西池楼观，颇为劳费，峤上疏以为朝廷草创，巨寇未灭，宜应俭以率下，务农重兵，太子纳焉。
wáng dūn jǔ bīng nèi xiàng liù jūn bài jì tài zǐ jiāng zì chū zhàn jiào zhí kòng jiàn yuē chén wén shàn zhàn zhě bù nù shàn shèng zhě bù wǔ rú hé wàn shèng chǔ fù ér yǐ shēn qīng tiān xià
王敦举兵内向，六军败绩，太子将自出战，峤执鞚谏曰：“臣闻善战者不怒，善胜者不武，如何万乘储副而以身轻天下！
tài zǐ nǎi zhǐ
”太子乃止。
míng dì jí wèi bài shì zhōng jī mì dà móu jiē suǒ cān zōng zhào mìng wén hàn yì xī yù yān
明帝即位，拜侍中，机密大谋皆所参综，诏命文翰亦悉豫焉。
é zhuǎn zhōng shū lìng
俄转中书令。
jiào yǒu dòng liáng zhī rèn dì qīn ér yǐ zhī shèn wéi wáng dūn suǒ jì yīn qǐng wèi zuǒ sī mǎ
峤有栋梁之任，帝亲而倚之，甚为王敦所忌，因请为左司马。
dūn zǔ bīng bù cháo duō xíng líng zòng jiào jiàn dūn yuē xī zhōu gōng zhī xiāng chéng wáng láo qiān tǔ wò qǐ hǎo qín ér è yì zāi
敦阻兵不朝，多行陵纵， 峤谏敦曰：“昔周公之相成王，劳谦吐握，岂好勤而恶逸哉！
chéng yóu chù dà rèn zhě bù kě bù ěr
诚由处大任者不可不尔。
ér gōng zì hái niǎn gū rù fǔ cháo zhèng quē bài jìn zhī lǐ jiǎn rén chén zhī yí bù dá shèng xīn zhě mò bù wū yì
而公自还辇毂，入辅朝政，阙拜觐之礼，简人臣之仪，不达圣心者莫不於邑。
xī dì shùn fú shì táng yáo bó yǔ jié shēn yú tíng wén wáng suī shèng chén jié bù qiān
昔帝舜服事唐尧，伯禹竭身虞庭，文王虽盛，臣节不愆。
gù yǒu bì rén zhī dà dé bì yǒu shì jūn zhī xiǎo xīn bǐ fāng liè fèn hu bǎi shì xiū fēng liú hu wàn sì
故有庇人之大德，必有事君之小心，俾方烈奋乎百世，休风流乎万祀。
zhì shèng yí guǐ suǒ bù yí hū
至圣遗轨，所不宜忽。
yuàn sī shùn yǔ wén wáng fú shì zhī qín wéi gōng dàn tǔ wò zhī shì zé tiān xià xìng shèn
愿思舜、禹、 文王服事之勤，惟公旦吐握之事，则天下幸甚。
dūn bù nà
”敦不纳。
jiào zhī qí zhōng bù wù yú shì miù wèi shè jìng zōng qí fǔ shì gàn shuō mì móu yǐ fù qí yù
峤知其终不悟，于是谬为设敬，综其府事，干说密谋，以附其欲。
shēn jié qián fèng wèi zhī shēng yù měi yuē qián shì yí jīng shén mǎn fù
深结钱凤，为之声誉，每曰：“钱世仪精神满腹。
jiào sù yǒu zhī rén zhī chēng fèng wén ér yuè zhī shēn jié hǎo yú jiào
”峤素有知人之称，凤闻而悦之，深结好于峤。
huì dān yáng yǐn quē jiào shuō dūn yuē jīng yǐn niǎn gǔ hóu shé yi dé wén wǔ jiān néng gōng yi zì xuǎn qí cái
会丹阳尹缺，峤说敦曰： “京尹辇毂喉舌，宜得文武兼能，公宜自选其才。
ruò cháo tíng yòng rén huò bù jìn lǐ
若朝廷用人，或不尽理。
tuán rán zhī wèn jiào shuí kě zuò zhě
”敦然之，问峤谁可作者。
jiào yuē yú wèi qián fèng kě yòng
峤曰：“愚谓钱凤可用。
fèng yì tuī jiào jiào wěi cí zhī
”凤亦推峤，峤伪辞之。
dūn bù cóng biǎo bǔ dān yáng yǐn
敦不从，表补丹阳尹。
jiào yóu jù qián fèng wèi zhī jiān móu yīn dūn jiàn bié jiào qǐ xíng jiǔ zhì fèng qián fèng wèi jí yǐn jiào yīn wěi zuì yǐ shǒu bǎn jī fèng zé zhuì zuò sè yuē qián fèng hé rén wēn tài zhēn xíng jiǔ ér gǎn bù yǐn
峤犹惧钱凤为之奸谋，因敦饯别，峤起行酒，至凤前，凤未及饮，峤因伪醉，以手版击凤帻坠，作色曰：“钱凤何人，温太真行酒而敢不饮！
dūn yǐ wéi zuì liǎng shì zhī
”敦以为醉， 两释之。
lín qù yán bié tì sì héng liú chū gé fù rù rú shì zài sān rán hòu jí lù
临去言别，涕泗横流，出阁复入，如是再三，然后即路。
jí fā hòu fèng rù shuō dūn yuē jiào yú cháo tíng shén mì ér yǔ yǔ liàng shēn jiāo wèi bì kě xìn
及发后，凤入说敦曰：“峤于朝廷甚密，而与庾亮深交，未必可信。
dūn yuē tài zhēn zuó zuì xiǎo jiā shēng sè qǐ de yǐ cǐ biàn xiāng chán èr
”敦曰：“太真昨醉，小加声色，岂得以此便相谗贰。
yóu shì fèng móu bù xíng ér jiào de hái dōu nǎi jù zòu dūn zhī nì móu qǐng xiān wèi zhī bèi
”由是凤谋不行，而峤得还都，乃具奏敦之逆谋，请先为之备。
jí dūn gòu nì jiā jiào zhōng lěi jiāng jūn chí jié dū du dōng ān běi bù zhū jūn shì
及敦构逆，加峤中垒将军、持节、都督东安北部诸军事。
dūn yǔ wáng dǎo shū yuē tài zhēn bié lái jǐ rì zuò rú cǐ shì
敦与王导书曰：“太真别来几日，作如此事！
biǎo zhū jiān chén yǐ jiào wéi shǒu
”表诛奸臣，以峤为首。
mù shēng de jiào zhě dāng zì bá qí shé
募生得峤者，当自拔其舌。
jí wáng hán qián fèng yǎn zhì dū xià jiào shāo zhū què héng yǐ cuò qí fēng dì nù zhī jiào yuē jīn sù wèi guǎ ruò zhēng bīng wèi zhì ruò zéi shǐ tū wēi jí shè jì bì xià hé xī yī qiáo
及王含、钱凤奄至都下，峤烧朱雀桁以挫其锋，帝怒之，峤曰：“今宿卫寡弱，征兵未至，若贼豕突，危及社稷，陛下何惜一桥。
zéi guǒ bù dé dù
”贼果不得渡。
jiào zì lǜ zhòng yǔ zéi jiā shuǐ zhàn jī wáng hán bài zhī fù dū liú xiá zhuī qián fèng yú jiāng níng
峤自率众与贼夹水战， 击王含，败之，复督刘遐追钱凤于江宁。
shì píng fēng jiàn níng xiàn kāi guó gōng cì juàn wǔ qiān sì bǎi pǐ jìn hào qián jiāng jūn
事平，封建宁县开国公，赐绢五千四百匹， 进号前将军。
shí zhì wáng dūn gāng jì chú míng cān zuǒ jìn gù jiào shàng shū yuē wáng dūn gāng bì bù rén rěn xíng shā lù qīn rèn xiǎo rén shū yuǎn jūn zǐ cháo tíng suǒ bù néng yì gǔ ròu suǒ bù néng jiān
时制王敦纲纪除名，参佐禁固，峤上疏曰：“王敦刚愎不仁，忍行杀戮，亲任小人，疏远君子，朝廷所不能抑，骨肉所不能间。
chù qí cháo zhě héng jù wēi wáng gù rén shì jié shé dào lù yǐ mù chéng xián rén jūn zǐ dào qióng shù jǐn zūn yǎng shí huì zhī chén yě
处其朝者恒惧危亡，故人士结舌， 道路以目，诚贤人君子道穷数尽，遵养时晦之辰也。
qiě dūn wèi dà nì zhī rì jū lù rén shì zì miǎn wú lù yuán qí sī xīn qǐ huáng yàn chǔ rú lù wán yáng màn liú yìn cài mó guō pú cháng yǔ chén yán bèi zhī zhī yǐ
且敦为大逆之日，拘录人士， 自免无路，原其私心，岂遑晏处，如陆玩、羊曼、刘胤、蔡谟、郭璞常与臣言，备知之矣。
bì qí xiōng bèi zì kě zuì rén sī de
必其凶悖，自可罪人斯得；
rú qí wang rù jiān dǎng yi shī zhī yǐ kuān
如其枉入奸党，宜施之以宽。
jiā yǐ wán děng zhī chéng wén yú shèng tīng dāng shòu tóng zéi zhī zé shí fù qí xīn
加以玩等之诚， 闻于圣听，当受同贼之责，实负其心。
bì xià rén shèng hán hóng sī qiú yǔn zhōng
陛下仁圣含弘，思求允中；
chén jiē yuán bó nà gàn fēi qí shì chéng zài ài cái bù wàng zhōng yì
臣阶缘博纳，干非其事，诚在爱才，不忘忠益。
dì cóng zhī
”帝从之。
shì shí tiān xià diāo bì guó yòng bù zú zhào gōng qīng yǐ xià yì dōu zuò lùn shí zhèng zhī suǒ xiān jiào yīn zòu jūn guó yào wù
是时天下凋弊，国用不足，诏公卿以下诣都坐论时政之所先，峤因奏军国要务。
qí yī yuē zǔ yuē tuì shè shòu yáng yǒu jiāng lái zhī nán
其一曰：“祖约退舍寿阳，有将来之难。
jīn èr fāng shǒu yù wèi gōng shàng yì
今二方守御，为功尚易。
huái sì dū du yi jié lì yǐ zī zhī
淮泗都督，宜竭力以资之。
xuǎn míng zhòng zhī shì pèi zhēng bīng wǔ qiān rén yòu zé yī piān jiāng jiāng èr qiān bīng yǐ yì shòu yáng kě yǐ bǎo gù xú yù yuán zhù sī tǔ
选名重之士，配征兵五千人，又择一偏将，将二千兵，以益寿阳，可以保固徐豫，援助司土。
qí èr yuē yī fū bù gēng bì yǒu shòu qí jī zhě
”其二曰：“一夫不耕，必有受其饥者。
jīn bù gēng zhī fu dòng yǒu wàn jì
今不耕之夫，动有万计。
chūn fèi quàn kè zhī zhì dōng jùn chū zū zhī lìng xià wèi jiàn shī wéi fù shì wén
春废劝课之制，冬峻出租之令，下未见施，惟赋是闻。
fù bù kě yǐ jǐ dāng sī lìng bǎi xìng yǒu yǐ yīn shí
赋不可以己，当思令百姓有以殷实。
sī tú zhì tián cáo yuàn zhōu yī rén quàn kè nóng sāng chá lì néng fǒu jīn yi yī jiù zhì zhī
司徒置田曹掾，州一人，劝课农桑，察吏能否，今宜依旧置之。
bì de qīng kè fèng gōng zú yǐ xuān shì huì huà zhě zé suǒ yì shí hóng yǐ
必得清恪奉公，足以宣示惠化者，则所益实弘矣。
qí sān yuē zhū wài zhōu jùn jiāng bīng zhě jí dōu dū fǔ fēi lín dí zhī jūn qiě tián qiě shǒu
”其三曰：“诸外州郡将兵者及都督府非临敌之军，且田且守。
yòu xiān cháo shǐ wǔ xiào chū tián jīn sì jūn wǔ xiào yǒu bīng zhě jí hù jūn suǒ tǒng wài jūn kě fēn qiǎn èr jūn chū bìng zhūn yào chǔ
又先朝使五校出田，今四军五校有兵者，及护军所统外军，可分遣二军出，并屯要处。
yuán jiāng shàng xià jiē yǒu liáng tián kāi huāng xū yī nián zhī hòu jí yì
缘江上下，皆有良田，开荒须一年之后即易。
qiě jūn rén lèi zhòng zhě zài wài yǒu qiáo cǎi shū shí zhī rén yú shì wéi biàn
且军人累重者在外，有樵采蔬食之人，于事为便。
qí sì yuē jiàn guān yǐ lǐ shì bù yǐ sī rén yě
”其四曰：“建官以理世，不以私人也。
rú cǐ zé guān guǎ ér cái jīng
如此则官寡而材精。
zhōu zhì liù qīng lì shì chūn qiū zhī shí rù zuò qīng fǔ chū jiàng sān jūn
周制六卿莅事，春秋之时，入作卿辅，出将三军。
hòu dài jiàn guān jiàn duō chéng yóu shì yǒu fán jiǎn ěr
后代建官渐多，诚由事有烦简耳。
rán jīn jiāng nán liù zhōu zhī tǔ shàng yòu huāng cán fāng zhī píng rì shù shí fēn zhī yī ěr
然今江南六州之土，尚又荒残，方之平日，数十分之一耳。
sān xǐng jūn xiào wú bīng zhě jiǔ fǔ sì shǔ kě yǒu bìng xiāng lǐng zhě kě yǒu shěng bàn zhě cū jì xián jù suí shì jiǎn zhī
三省军校无兵者，九府寺署可有并相领者，可有省半者，粗计闲剧，随事减之。
huāng cán zhī xiàn huò tóng zài yī chéng kě bìng hé zhī
荒残之县，或同在一城，可并合之。
rú cǐ xuǎn jì kě jīng lù fèng kě yōu lìng zú dài gēng rán hòu kě zé yǐ qīng gōng ěr
如此选既可精，禄俸可优，令足代耕，然后可责以清公耳。
qí wǔ yuē gǔ zhě qīn gēng jiè tián yǐ gōng zī chéng jiù zhì jiè tián lǐn xī zhī guān
”其五曰：“古者亲耕藉田以供粢盛，旧置藉田、廪牺之官。
jīn lín shí shì qiú jì shàng dú zhì jìng xià fèi shēng líng fēi suǒ yǐ qián fèng zōng miào zhēng cháng zhī zhǐ
今临时市求，既上黩至敬，下费生灵，非所以虔奉宗庙蒸尝之旨。
yi rú jiù zhì lì cǐ èr guān
宜如旧制，立此二官。
qí liù yuē shǐ mìng yù yuǎn yì yi de cái xuān yáng wáng huà yán yù sì fāng
”其六曰：“使命愈远，益宜得才，宣扬王化，延誉四方。
rén qíng bù lè suì qǔ bēi pǐn zhī rén kuī rǔ guó mìng shēng zhǎng huàn hài
人情不乐，遂取卑品之人，亏辱国命，生长患害。
gù yi zhòng qí xuǎn bù kě jiǎn èr qiān dàn jiàn jū èr pǐn zhě qí qī yuē zuì bù xiāng jí gǔ zhī zhì yě
故宜重其选，不可减二千石见居二品者，”其七曰： “罪不相及，古之制也。
jìn zhě dà nì chéng yóu xiōng lì
近者大逆，诚由凶戾。
xiōng lì zhī shén yī shí quán yòng
凶戾之甚，一时权用。
jīn suì shī xíng fēi shèng cháo zhī lìng diǎn yi rú xiān cháo chú sān zú zhī zhì
今遂施行， 非圣朝之令典，宜如先朝除三族之制。
yì zòu duō nà zhī
”议奏，多纳之。
dì jí dǔ jiào yǔ wáng dǎo xī jiàn gēng liàng lù yè biàn kǔn děng tóng shòu gù mìng
帝疾笃，峤与王导、郗鉴、庚亮、陆晔、卞壸等同受顾命。
shí lì yáng tài shǒu sū jùn cáng nì wáng mìng cháo tíng yí zhī
时历阳太守苏峻藏匿亡命，朝廷疑之。
zhēng xi jiāng jūn táo kǎn yǒu wēi míng yú jīng chǔ yòu yǐ xī xià wèi yú gù shǐ jiào wéi shàng liú xíng yuán
征西将军陶侃有威名于荆楚，又以西夏为虞，故使峤为上流形援。
xián hé chū dài yīng zhān wèi jiāng zhōu cì shǐ chí jié dū du píng nán jiāng jūn zhèn wǔ chāng shén yǒu huì zhèng zhēn yì xíng néng qīn jì xú rú zǐ zhī mù
咸和初，代应詹为江州刺史、持节、都督、平南将军，镇武昌，甚有惠政，甄异行能，亲祭徐孺子之墓。
yòu chén yù zhāng shí jùn zhī yào yi yǐ cì shǐ jū zhī
又陈豫章十郡之要，宜以刺史居之。
xún yáng bīn jiāng dū du yīng zhèn qí de
寻阳滨江，都督应镇其地。
jīn yǐ zhōu tiē fǔ jìn tuì bù biàn
今以州贴府，进退不便。
qiě gǔ zhèn jiāng duō bù lǐng zhōu jiē yǐ wén wǔ xíng shì bù tóng gù yě
且古镇将多不领州，皆以文武形势不同故也。
yi xuǎn dān chē cì shǐ bié fǔ yù zhāng zhuān lǐ lí shù
宜选单车刺史别抚豫章，专理黎庶。
zhào bù xǔ
”诏不许。
zài zhèn jiàn wáng dūn huà xiàng yuē dūn dà nì yi jiā zhuó guān zhī lù shòu cuī zhù zhī xíng
在镇见王敦画像，曰：“敦大逆，宜加斫棺之戮，受崔杼之刑。
gǔ rén hé guān ér dìng shì chūn qiū dà jū zhèng chóng wáng fù zhī mìng wèi yǒu shòu lù yú tiān zǐ ér tú xíng yú qún xià
古人阖棺而定谥，《春秋》大居正，崇王父之命，未有受戮于天子而图形于群下。
mìng xuē qù zhī
”命削去之。
jiào wén sū jùn zhī zhēng yě lǜ bì yǒu biàn qiú hái cháo yǐ bèi bù yú bù tīng
峤闻苏峻之征也，虑必有变，求还朝以备不虞，不听。
wèi jǐ ér sū jùn guǒ fǎn
未几而苏峻果反。
jiào zhūn xún yáng qiǎn dū hù wáng qiān qī xī yáng tài shǒu shān yuè pó yáng nèi shǐ jì zhān děng lǜ zhōu shī fù nàn
峤屯寻阳，遣督护王愆期、西阳太守邓岳、鄱阳内史纪瞻等率舟师赴难。
jí jīng shī qīng fù jiào wén zhī hào tòng
及京师倾覆， 峤闻之号恸。
rén yǒu hou zhī zhě bēi kū xiāng duì
人有候之者，悲哭相对。
é ér yǔ liàng lái bēn xuān tài hòu zhào jìn jiào piào qí jiāng jūn kāi fǔ yí tóng sān sī
俄而庾亮来奔，宣太后诏，进峤骠骑将军、 开府仪同三司。
jiào yuē jīn rì zhī jí tiǎn kòu wèi xiān wèi xiào xūn yōng ér nì shòu róng chǒng fēi suǒ wén yě hé yǐ shì tiān xià hu
峤曰：“今日之急，殄寇为先，未效勋庸而逆受荣宠，非所闻也， 何以示天下乎！
gù cí bù shòu
”固辞不受。
shí liàng suī bēn bài jiào měi tuī chóng zhī fēn bīng gěi liàng
时亮虽奔败，峤每推崇之，分兵给亮。
qiǎn wáng qiān qī děng yào táo kǎn tóng fù guó nàn kǎn hèn bù shòu gù mìng bù xǔ
遣王愆期等要陶侃同赴国难，侃恨不受顾命，不许。
jiào chū cóng zhī hòu yòng qí bù jiàng máo bǎo shuō fù gù qǐng kǎn xíng yǔ zài bǎo chuán
峤初从之，后用其部将毛宝说，复固请侃行， 语在宝传。
chū jiào yǔ yǔ liàng xiàng tuī wèi méng zhǔ jiào cóng dì chōng yán yú jiào yuē zhēng xi wèi zhòng bīng qiáng yi gòng tuī zhī
初，峤与庾亮相推为盟主，峤从弟充言于峤曰：“征西位重兵强，宜共推之。
jiào yú shì qiǎn wáng qiān qī fèng kǎn wèi méng zhǔ
”峤于是遣王愆期奉侃为盟主。
kǎn xǔ zhī qiǎn dū hù xí dēng lǜ bīng yì jiào
侃许之，遣督护袭登率兵诣峤。
jiào yú shì liè shàng shàng shū chén jùn zuì zhuàng yǒu zhòng qī qiān sǎ qì dēng zhōu yí gào sì fāng zhēng zhèn yuē
峤于是列上尚书，陈峻罪状，有众七千，洒泣登舟，移告四方征镇曰：
zéi chén zǔ yuē sū jùn tóng è xiāng jì yòng shēng xié xīn
贼臣祖约、苏峻同恶相济，用生邪心。
tiān duó qí pò sǐ qī jiāng zhì
天夺其魄，死期将至。
qiǎn fù tiān dì zì jué rén lún
谴负天地，自绝人伦。
kòu bù kě zòng yi zēng jūn tǎo pū zhé tún cì pèn kǒu
寇不可纵，宜增军讨扑，辄屯次湓口。
jí rì hù jūn yǔ liàng zhì xuān tài hòu zhào kòu bī gōng chéng wáng lǚ náo bài chū gào fān chén móu níng shè jì
即日护军庾亮至，宣太后诏，寇逼宫城，王旅挠败，出告籓臣，谋宁社稷。
hòu jiāng jūn guō mò guàn jūn jiāng jūn zhào yìn fèn zōng jiāng jūn xí bǎo yǔ jiào dū hù wáng qiān qī xī yáng tài shǒu shān yuè pó yáng nèi shǐ jì zhān lǜ qí suǒ lǐng xiāng xún ér zhì
后将军郭默、冠军将军赵胤、奋宗将军袭保与峤督护王愆期、西阳太守邓岳、鄱阳内史纪瞻，率其所领，相寻而至。
nì zéi sì xiōng líng dǎo zōng miào huǒ yán gōng yè shǐ liú tài jí èr yù yōu bī zǎi xiàng kùn pò cán nüè cháo shì jié rǔ zǐ nǚ
逆贼肆凶， 陵蹈宗庙，火延宫掖，矢流太极，二御幽逼，宰相困迫，残虐朝士，劫辱子女。
chéng wèn bēi huáng jīng hún fēi sàn
承问悲惶，精魂飞散。
jiào àn ruò bù wǔ bù néng xùn nàn āi hèn zì jiù wǔ qíng cuī yǔn cán fù xiān dì tuō jì zhī zhòng yì zài bì lì sǐ ér hòu yǐ
峤暗弱不武，不能徇难，哀恨自咎，五情摧陨，惭负先帝托寄之重，义在毕力，死而后已。
jīn gōng lǜ suǒ tǒng wèi shì zú xiān cuī jìn zhū jūn yī shí diàn jī
今躬率所统，为士卒先，催进诸军，一时电击。
xī yáng tài shǒu shān yuè xún yáng tài shǒu zhě dàn děng lián qí xiāng jì xuān chéng nèi shǐ huán yí yǐ lēi suǒ shǔ zhūn bīn jiāng zhī yào jiāng xià xiāng zhōu fǔ nǎi xīn qiú zhēng jūn yǐ xiàng lù
西阳太守邓岳、寻阳太守褚诞等连旗相继，宣城内史桓彝已勒所属屯滨江之要，江夏相周抚乃心求征，军已向路。
xī bāo xū chǔ guó zhī wēi chén chóng jiǎn zhì chéng yì gǎn zhū hóu
昔包胥楚国之微臣，重趼致诚，义感诸侯。
lìn xiāng rú zhào bāng zhī péi lì chǐ jūn zhī rǔ àn jiàn qín tíng
蔺相如赵邦之陪隶，耻君之辱，按剑秦庭。
huáng hàn zhī jì dǒng zhuó zuò luàn jié qiān xiàn dì nüè hài zhōng liáng lán dōng zhōu jùn xiāng shuài tóng méng
皇汉之季，董卓作乱，劫迁献帝，虐害忠良，兰东州郡相率同盟。
guǎng líng gōng cáo zāng hóng jùn zhī xiǎo lì ěr dēng tán chā xuè tì lèi héng liú kāng kǎi zhī jié shí lì qún hòu
广陵功曹臧洪，郡之小吏耳，登坛臿血，涕泪横流，慷慨之节，实厉群后。
kuàng jīn jū tái dǐng jù fāng zhōu liè míng bāng shòu guó ēn zhě zāi
况今居台鼎， 据方州，列名邦，受国恩者哉！
bù qī ér huì bù móu ér tóng bù yì yi hu
不期而会，不谋而同，不亦宜乎！
èr zéi hé zhòng bù yíng wǔ qiān qiě wài wèi hú kòu chéng nèi jī fá hòu jiāng jūn guō mò jí yú zhàn zhèn fú shā zéi qiān rén
二贼合众，不盈五千，且外畏胡寇，城内饥乏，后将军郭默即于战阵俘杀贼千人。
zéi jīn suī cán pò dū yì qí sù wèi bīng rén jí shí chū sàn bù wéi zéi yòng
贼今虽残破都邑，其宿卫兵人即时出散，不为贼用。
qiě zǔ yuē qíng xìng biǎn ě jì kè bù rén sū jùn xiǎo zi wéi lì shì shì cán kù jiāo cāi quán xiāng jiǎ hé
且祖约情性褊厄，忌克不仁，苏峻小子，惟利是视，残酷骄猜，权相假合。
jiāng biǎo xīng yì yǐ kàng qí qián qiáng hú wài kòu yǐ niè qí hòu yùn cáo gé jué zī shí kōng xuán nèi fá wài gū shì hé de jiǔ
江表兴义，以抗其前，强胡外寇， 以蹑其后，运漕隔绝，资食空悬，内乏外孤，势何得久！
qún gōng zhēng zhèn zhí zài yù wǔ
群公征镇，职在御侮。
zhēng xi táo gōng guó zhī qí dé zhōng sù yì zhèng xūn yōng hóng zhe
征西陶公，国之耆德，忠肃义正，勋庸弘著。
zhū fāng zhèn zhōu jùn xián qí duàn jīn tóng bǐng guī lüè yǐ xuě guó chǐ gǒu lì shè jì sǐ shēng yǐ zhī
诸方镇州郡咸齐断金，同禀规略，以雪国耻，苟利社稷，死生以之。
jiào suī qiè liè tiǎn jù yī fāng lài zhōng xián zhī guī wén wǔ zhī zhù jūn zǐ jié chéng xiǎo rén jìn lì gāo cāo zhī shì bèi hè ér cóng róng fù xīn zhī tú pú fú ér fù mìng lǜ qí sī pū zhì qí sī zhàng rén shì zhī chéng zhú bó bù néng zài yě
峤虽怯劣，忝据一方， 赖忠贤之规，文武之助，君子竭诚，小人尽力，高操之士被褐而从戎，负薪之徒匍匐而赴命，率其私仆，致其私杖，人士之诚，竹帛不能载也。
qǐ jiào wú dé ér zhì zhī zāi
岂峤无德而致之哉？
shì bǐng yì fēng rén gǎn huáng zé
士禀义风，人感皇泽。
qiě hù jūn yǔ gōng dì zhī yuán jiù dé wàng lóng zhòng lǜ guō hòu jūn zhào gōng sān jiāng yǔ jiào lù lì de yǒu zī píng qiě bēi qiě qìng ruò cháo tíng zhī bù mǐn yě
且护军庾公，帝之元舅，德望隆重，率郭后军、赵、龚三将， 与峤戮力，得有资凭，且悲且庆，若朝廷之不泯也。
qí gè míng lǜ suǒ tǒng wú hòu shì jī
其各明率所统，无后事机。
shǎng mù zhī xìn míng rú rì yuè
赏募之信，明如日月。
yǒu néng zhǎn yuē jùn zhě fēng wǔ děng hóu shǎng bù wàn pǐ
有能斩约峻者，封五等侯，赏布万匹。
fu zhōng wèi lìng dé wèi rén yóu jǐ wàn lǐ yī qì yì bù zài yán yě
夫忠为令德，为仁由己， 万里一契，义不在言也。
shí táo kǎn suī xǔ zì xià ér wèi fā fù zhuī qí dū hù gōng dēng
时陶侃虽许自下而未发，复追其督护龚登。
jiào zhòng yǔ kǎn shū yuē
峤重与侃书曰：
pū wèi jūn yǒu jìn ér wú tuì yi zēng ér bù kě jiǎn
仆谓军有进而无退，宜增而不可减。
jìn yǐ yí xí yuǎn jìn yán yú méng fǔ kè hòu yuè bàn dà jǔ
近已移檄远近，言于盟府，克后月半大举。
nán kāng jiàn ān jìn ān sān jùn jūn bìng zài lù cì tóng fù cǐ huì wéi xū rén gōng suǒ tǒng zhì biàn qí jìn ěr
南康、建安、晋安三郡军并在路次，同赴此会，惟须仁公所统至，便齐进耳。
rén gōng jīn zhào jūn hái yí huò yuǎn jìn chéng bài zhī yóu jiāng zài yú cǐ
仁公今召军还，疑惑远近，成败之由，将在于此。
pū cái qīng rèn zhòng shí píng rén gōng dǔ ài yuǎn bǐng chéng guī
仆才轻任重，实凭仁公笃爱，远禀成规。
zhì yú shǒu qǐ róng háng bù gǎn yǒu cí pū yǔ rén gōng dāng rú cháng shān zhī shé shǒu wěi xiāng wèi yòu chún chǐ zhī yù yě
至于首启戎行，不敢有辞，仆与仁公当如常山之蛇，首尾相卫，又唇齿之喻也。
kǒng huò zhě bù dá gāo zhǐ jiāng wèi rén gōng huǎn yú tǎo zéi cǐ shēng nán zhuī
恐惑者不达高旨，将谓仁公缓于讨贼， 此声难追。
pū yǔ rén gōng bìng shòu fāng yuè zhī rèn ān wēi xiū qī lǐ jì tóng zhī
仆与仁公并受方岳之任，安危休戚，理既同之。
qiě zì qǐng zhī gù chóu móu wǎng lái qíng shēn yì zhòng zhe yú rén shì zhī kǒu yī dàn yǒu jí yì wàng rén gōng xī zhòng jiàn jiù kuàng shè jì zhī nán
且自顷之顾，绸缪往来， 情深义重，著于人士之口，一旦有急，亦望仁公悉众见救，况社稷之难！
wéi pū piān dāng yī zhōu zhōu zhī wén wǔ mò bù qiáo qǐ
惟仆偏当一州，州之文武莫不翘企。
jiǎ lìng cǐ zhōu bù shǒu yuē jùn shù zhì guān zhǎng yú cǐ jīng chǔ xi bī qiáng hú dōng jiē nì zéi yīn zhī yǐ jī jǐn jiāng lái zhī wēi nǎi dāng shèn yú cǐ zhōu zhī jīn rì yě
假令此州不守，约峻树置官长于此，荆楚西逼强胡，东接逆贼，因之以饥馑，将来之危乃当甚于此州之今日也。
yǐ dà yì yán zhī zé shè jì diān fù zhǔ rǔ chén sǐ gōng jìn dāng wèi dà jìn zhī zhōng chén cān huán wén zhī yì kāi guó chéng jiā míng zhī tiān fǔ
以大义言之， 则社稷颠覆，主辱臣死，公进当为大晋之忠臣，参桓文之义，开国承家，铭之天府；
tuì dāng yǐ cí fù xuě ài zǐ zhī tòng
退当以慈父雪爱子之痛。
yuē jùn xiōng nì wú dào qiú zhì rén shì luǒ qí wǔ xíng
约峻凶逆无道，囚制人士，裸其五形。
jìn rì lái zhě bù kě rěn jiàn
近日来者，不可忍见。
gǔ ròu shēng lí tòng gǎn tiān dì rén xīn qí yī xián jiē qiè chǐ
骨肉生离，痛感天地，人心齐一，咸皆切齿。
jīn zhī jìn tǎo ruò yǐ shí tóu luǎn ěr
今之进讨，若以石投卵耳！
jīn chū jūn jì huǎn fù zhào bīng hái rén xīn guāi lí shì wèi bài yú jǐ chéng yě
今出军既缓，复召兵还， 人心乖离，是为败于几成也。
yuàn shēn chá suǒ chén yǐ fù sān jūn zhī wàng
愿深察所陈，以副三军之望。
jùn shí shā kǎn zi zhān yóu shì kǎn jī lì suì lǜ suǒ tǒng yǔ jiào liàng tóng fù jīng shī róng zú liù wàn jīng qí qī bǎi yú lǐ zhēng gǔ zhī shēng zhèn yú bǎi lǐ zhí zhǐ shí tou cì yú cài zhōu
峻时杀侃子瞻，由是侃激励，遂率所统与峤、亮同赴京师，戎卒六万，旌旗七百余里，钲鼓之声震于百里，直指石头，次于蔡洲。
kǎn zhūn zhā pǔ jiào zhūn shā mén pǔ
侃屯查浦，峤屯沙门浦。
shí zǔ yuē jù lì yáng yǔ jùn wéi shǒu wěi jiàn jiào děng jūn shèng wèi qí dǎng yuē wú běn zhī jiào néng wéi sì gōng zǐ zhī shì jīn guǒ rán yǐ
时祖约据历阳，与峻为首尾，见峤等军盛，谓其党曰：“吾本知峤能为四公子之事，今果然矣。
jùn wén jiào jiāng zhì bī dà jià xìng shí tou
峻闻峤将至，逼大驾幸石头。
shí jùn jūn duō mǎ nán jūn zhàng zhōu jí bù gǎn qīng yǔ jiāo fēng
时峻军多马，南军杖舟楫，不敢轻与交锋。
yòng jiāng jūn li gēn jì jù bái shí zhù lěi yǐ zì gù shǐ yǔ liàng shǒu zhī
用将军李根计，据白石筑垒以自固，使庾亮守之。
zéi bù qí wàn yú lái gōng bù xià ér tuì zhuī zhǎn èr bǎi yú jí
贼步骑万余来攻，不下而退，追斩二百余级。
jiào yòu yú sì wàng jī zhù lěi yǐ bī zéi yuē zéi bì zhēng zhī shè fú yǐ yì dài láo shì zhì zéi zhī yī qí yě
峤又于四望矶筑垒以逼贼，曰：“贼必争之，设伏以逸待劳，是制贼之一奇也。
shì shí yì jūn lǚ zhàn shī lì jiào jūn shí jǐn táo kǎn nù yuē shǐ jūn qián yún bù yōu wú jiāng shì wéi de lǎo pú wéi zhǔ ěr
”是时义军屡战失利，峤军食尽，陶侃怒曰：“使君前云不忧无将士，惟得老仆为主耳。
jīn shù zhàn jiē běi liáng jiàng ān zài
今数战皆北，良将安在？
jīng zhōu jiē hú shǔ èr lǔ cāng lǐn dāng bèi bù yú ruò fù wú shí pū biàn yù xī guī gèng sī liáng suàn
荆州接胡蜀二虏，仓廪当备不虞，若复无食， 仆便欲西归，更思良算。
dàn jīn suì jì tiǎn zéi bù wéi wǎn yě
但今岁计，殄贼不为晚也。
jiào yuē bù rán
”峤曰：“不然。
zì gǔ chéng jiān shī kè zài hé
自古成监， 师克在和。
guāng wǔ zhī jì kūn yáng cáo gōng zhī bá guān dù yǐ guǎ dí zhòng zhàng yì gù yě
光武之济昆阳，曹公之拔官渡，以寡敌众，杖义故也。
jùn yuē xiǎo shù wèi hǎi nèi suǒ huàn jīn rì zhī jǔ jué zài yī zhàn
峻、约小竖，为海内所患，今日之举，决在一战。
jùn yǒng ér wú móu jiè jiāo shèng zhī shì zì wèi wú qián jīn tiāo zhī zhàn kě yī gǔ zé qín yě
峻勇而无谋，藉骄胜之势，自谓无前，今挑之战， 可一鼓则擒也。
nài hé shě chuí lì zhī gōng shè jìn tuì zhī jì
奈何舍垂立之功，设进退之计！
qiě tiān zǐ yōu bī shè jì wēi dài sì hǎi chén zǐ gān nǎo tú dì jiào děng yǔ gōng bìng shòu guó ēn shì zhēn mìng zhī rì shì ruò kè jì zé chén zhǔ tóng zuò rú qí bù jié shēn suī huī miè bù zú yǐ xiè zé yú xiān dì
且天子幽逼，社稷危殆，四海臣子， 肝脑涂地，峤等与公并受国恩，是臻命之日，事若克济，则臣主同祚，如其不捷， 身虽灰灭，不足以谢责于先帝。
jīn zhī shì shì yì wú xuán zhǒng qí měng shòu ān kě zhōng xià zāi
今之事势，义无旋踵，骑猛兽，安可中下哉！
gōng ruò wéi zhòng dú fǎn rén xīn bì jū
公若违众独反，人心必沮。
jū zhòng bài shì yì qí jiāng huí zhǐ yú gōng yǐ
沮众败事，义旗将回指于公矣。
kǎn wú yǐ duì suì liú bù qù
”侃无以对，遂留不去。
jiào yú shì chuàng jiàn xíng miào guǎng shè tán chǎng gào huáng tiān hòu tǔ zǔ zōng zhī líng qīn dú zhù wén shēng qì jī yáng liú tì fù miàn sān jūn mò néng yǎng shì
峤于是创建行庙，广设坛场，告皇天后土祖宗之灵，亲读祝文，声气激扬，流涕覆面，三军莫能仰视。
qí rì kǎn dū shuǐ jūn xiàng shí tou liàng jiào děng lǜ jīng yǒng yī wàn cóng bái shí yǐ tiǎo zhàn
其日侃督水军向石头，亮、峤等率精勇一万从白石以挑战。
shí jùn láo qí jiàng shì yīn zuì tū zhèn mǎ zhì wèi kǎn jiāng suǒ zhǎn jùn dì yì jí zi shuò yīng chéng zì gù
时峻劳其将士，因醉，突阵马踬，为侃将所斩，峻弟逸及子硕婴城自固。
jiào nǎi lì xíng tái bù gào tiān xià fán gù lì èr qiān dàn tái láng yù shǐ yǐ xià jiē lìng fù tái
峤乃立行台，布告天下，凡故吏二千石、台郎御史以下，皆令赴台。
yú shì zhì zhě yún jí
于是至者云集。
sī tú wáng dǎo yīn zòu jiào kǎn lù shàng shū qiǎn jiàn shǐ xuān zhǐ bìng ràng bù shòu
司徒王导因奏峤、侃录尚书，遣间使宣旨，并让不受。
zéi jiāng kuāng shù yǐ tái chéng lái jiàng wèi yì suǒ jī qiú jiù yú jiào
贼将匡术以台城来降，为逸所击， 求救于峤。
jiāng zhōu bié jià luō dòng yuē jīn shuǐ bào cháng jiù zhī bù biàn bù rú gōng tà kàng
江州别驾罗洞曰：“今水暴长，救之不便，不如攻榻杭。
tà kàng jūn ruò bài shù wéi zì jiě
榻杭军若败， 术围自解。
jiào cóng zhī suì pò zéi shí tou jūn
”峤从之，遂破贼石头军。
fèn wēi zhǎng shǐ téng hán bào tiān zǐ bēn yú jiào chuán
奋威长史滕含抱天子奔于峤船。
shí táo kǎn suī wèi méng zhǔ ér chǔ fèn guī lüè yī chū yú jiào jí zéi miè bài piào qí jiāng jūn kāi fǔ yí tóng sān sī jiā sàn qí cháng shì fēng shǐ ān jùn gōng yì sān qiān hù
时陶侃虽为盟主，而处分规略一出于峤，及贼灭，拜骠骑将军、开府仪同三司，加散骑常侍， 封始安郡公，邑三千户。
chū jùn dǎng lù yǒng kuāng shù gǔ níng zhōng tú xī yǐ zhòng guī shùn wáng dǎo jiāng bāo xiǎn zhī jiào yuē shù bèi shǒu luàn zuì mò dà yān
初，峻党路永、匡术、贾宁中途悉以众归顺，王导将褒显之，峤曰：“术辈首乱，罪莫大焉。
wǎn suī gǎi wù wèi zú yǐ bǔ qián shī
晚虽改悟，未足以补前失。
quán qí shǒu lǐng wèi xìng yǐ guò hé kě fù chǒng shòu zāi
全其首领，为幸已过，何可复宠授哉！
dǎo wú yǐ duó
” 导无以夺。
cháo yì jiāng liú fǔ zhèng jiào yǐ dǎo xiān dì suǒ rèn gù cí hái fān
朝议将留辅政，峤以导先帝所任，固辞还籓。
fù yǐ jīng yì huāng cán zī yòng bù gěi jiào jiè zī xù jù qì yòng ér hòu xuán yú wǔ chāng zhì niú zhǔ jī shuǐ shēn bù kě cè shì yún qí xià duō guài wù jiào suì huǐ xī jiǎo ér zhào zhī
复以京邑荒残，资用不给，峤借资蓄，具器用，而后旋于武昌，至牛渚矶，水深不可测，世云其下多怪物，峤遂毁犀角而照之。
xū yú jiàn shuǐ zú fù huǒ qí xíng yì zhuàng huò chéng mǎ chē zhe chì yī zhě
须臾，见水族覆火，奇形异状，或乘马车著赤衣者。
jiào qí yè mèng rén wèi jǐ yuē yǔ jūn yōu míng dào bié hé yì xiāng zhào yě
峤其夜梦人谓己曰：“与君幽明道别，何意相照也？
yì shén è zhī
”意甚恶之。
jiào xiān yǒu chǐ jí zhì shì bá zhī yīn zhòng fēng zhì zhèn wèi xún ér zú shí nián sì shí èr
峤先有齿疾，至是拔之，因中风， 至镇未旬而卒，时年四十二。
jiāng zhōu shì shù wén zhī mò bù xiāng gù ér qì
江州士庶闻之，莫不相顾而泣。
dì xià cè shū yuē zhèn yǐ miǎo shēn zuǎn chéng hóng xù bù néng guāng chǎn dà dào huà qià shí yōng zhì nǎi kuáng jiǎo tāo tiān shè jì wēi bī
帝下册书曰：“朕以眇身，纂承洪绪，不能光阐大道，化洽时雍，至乃狂狡滔天，社稷危逼。
wéi gōng míng jiàn tè dá shí xīn jīng yuǎn jù huáng gāng zhī bù wéi fèn xiōng kòu zhī zòng bào chàng lǜ qún hòu wǔ zhōu xiǎng yìng shǒu qǐ róng háng yuán è shòu guó
惟公明鉴特达，识心经远，惧皇纲之不维，忿凶寇之纵暴，唱率群后，五州响应，首启戎行， 元恶授馘。
wáng shì wēi ér fù ān sān guāng yōu ér fù míng gōng gé yǔ zhòu xūn zhe bā biǎo
王室危而复安，三光幽而复明，功格宇宙，勋著八表。
fāng lài dà xiàn yǐ zhěng qū xià tiān bù yìn yí zǎo shì hōng cú zhèn yòng tòng dào yú jué xīn
方赖大献以拯区夏，天不慭遗，早世薨殂，朕用痛悼于厥心。
fu bāo dé míng dòng xiān wáng zhī míng diǎn jīn zhuī zèng gōng shì zhōng dà jiàng jūn chí jié dū du cì shǐ gōng rú gù cì qián bǎi wàn bù qiān pǐ shì yuē zhōng wǔ cí yǐ tài láo
夫褒德铭动，先王之明典，今追赠公侍中、大将军、持节、都督、刺史，公如故，赐钱百万，布千匹，谥曰忠武，祠以太牢。
chū zàng yú yù zhāng hòu cháo tíng zhuī jiào xūn dé jiāng wèi zào dà mù yú yuán míng èr dì líng zhī běi táo kǎn shàng biǎo yuē gù dà jiàng jūn jiào zhōng chéng zhe yú shèng shì xūn yì gǎn yú rén shén fēi chén bǐ mò suǒ néng chēng chén
初葬于豫章，后朝廷追峤勋德，将为造大墓于元明二帝陵之北，陶侃上表曰： “故大将军峤忠诚著于圣世，勋义感于人神，非臣笔墨所能称陈。
lín zú zhī jì yǔ chén shū bié chén cáng zhī qiè sì shí shí xǐng shì měi yī sī shù wèi cháng bù zhōng yè fǔ yīng lín fàn suān yē
临卒之际，与臣书别，臣藏之箧笥，时时省视，每一思述，未尝不中夜抚膺，临饭酸噎。
rén zhī yún wáng jiào shí dāng zhī
‘人之云亡’，峤实当之。
jǐn xiě jiào shū shàng chéng fú wéi bì xià jì chuí yù shěng shāng qí qíng zhǐ sǐ bù wàng zhōng shēn méi huáng quán zhuī hèn guó chǐ jiāng chén lù lì jiù jì jiān nán shǐ wáng ér yǒu zhī bào hèn jié cǎo qǐ lè jīn rì láo fèi zhī shì
谨写峤书上呈，伏惟陛下既垂御省，伤其情旨，死不忘忠，身没黄泉，追恨国耻，将臣戮力，救济艰难，使亡而有知，抱恨结草，岂乐今日劳费之事。
yuàn bì xià cí ēn tíng qí yí zàng shǐ jiào guān jiù wú fēng bō zhī wēi hún líng ān yú hòu tǔ
愿陛下慈恩，停其移葬，使峤棺柩无风波之危，魂灵安于后土。
zhào cóng zhī
”诏从之。
qí hòu jiào hòu qī hé shì zú zi fàng zhī biàn zài sàng hái dōu
其后峤后妻何氏卒，子放之便载丧还都。
zhào zàng jiàn píng líng běi bìng zèng jiào qián qī wáng shì jí hé shì shǐ ān fū rén yìn shòu
诏葬建平陵北，并赠峤前妻王氏及何氏始安夫人印绶。
fàng zhī sì jué shǎo lì qīng guān lèi zhì jǐ shì huáng mén shì láng
放之嗣爵，少历清官，累至给事黄门侍郎。
yǐ pín qiú wèi jiāo zhōu cháo tíng xǔ zhī
以贫，求为交州，朝廷许之。
wáng shù yù huì jī wáng jiān yuē fàng zhī wēn jiào zhī zǐ yi jiàn yōu yì ér tóu zhī lǐng wài qiè yòng è rán
王述与会稽王笺曰：“放之温峤之子，宜见优异，而投之岭外，窃用愕然。
yuàn yuǎn cún zhōu lǐ jìn cān rén qíng zé wàng shí wéi yǔn
愿远存周礼， 近参人情，则望实惟允。
shí jìng bù nà
”时竟不纳。
fàng zhī jì zhì nán hǎi shén yǒu wēi huì
放之既至南海，甚有威惠。
jiāng zhēng lín yì jiāo zhǐ tài shǒu dù bǎo bié jià yuán lǎng bìng bù cóng fàng zhī yǐ qí jū zhòng zhū zhī lè bīng jìn suì pò lín yì ér hái
将征林邑，交阯太守杜宝、别驾阮朗并不从，放之以其沮众，诛之，勒兵进，遂破林邑而还。
zú yú guān
卒于官。
dì shì zhī xīn jiàn xiàn hóu wèi zhì sàn qí cháng shì
弟式之，新建县侯，位至散骑常侍。
xī jiàn zì dào huī gāo píng jīn xiāng rén hàn yù shǐ dài fū lǜ zhī xuán sūn yě
郗鉴，字道徽，高平金乡人，汉御史大夫虑之玄孙也。
shǎo gū pín bó lǎn jīng jí gōng gēng lǒng mǔ yín yǒng bù juàn
少孤贫，博览经籍，躬耕陇亩，吟咏不倦。
yǐ rú yǎ zhù míng bù yīng zhōu mìng
以儒雅著名，不应州命。
zhào wáng lún pì wèi yuàn zhī lún yǒu bù chén zhī jī chēng jí qù zhí
赵王伦辟为掾，知伦有不臣之迹，称疾去职。
jí lún cuàn qí dǎng jiē zhì dà guān ér jiàn bì mén zì shǒu bù rǎn nì jié
及伦篡，其党皆至大官，而鉴闭门自守，不染逆节。
huì dì fǎn zhèng cān sī kōng jūn shì lèi qiān tài zǐ zhōng shè rén zhōng shū shì láng
惠帝反正，参司空军事，累迁太子中舍人、中书侍郎。
dōng hǎi wáng yuè pì wéi zhǔ bù jǔ xián liáng bù xíng
东海王越辟为主簿，举贤良，不行。
zhēng dōng dà jiàng jūn gǒu xī xí wéi cóng shì zhōng láng
征东大将军苟晞檄为从事中郎。
xī yǔ yuè fāng yǐ lì zhēng jiàn bù yīng qí zhào
晞与越方以力争，鉴不应其召。
cóng xiōng xù xī zhī bié jià kǒng huò jí jǐ quàn zhī fù zhào jiàn zhōng bù huí xī yì bù zhī bī yě
从兄旭，晞之别驾，恐祸及己， 劝之赴召，鉴终不回，晞亦不之逼也。
jí jīng shī bù shǒu kòu nán fēng qǐ jiàn suì xiàn yú chén wǔ zéi zhōng
及京师不守，寇难锋起，鉴遂陷于陈午贼中。
yì rén zhāng shí xiān qiú jiāo yú jiàn jiàn bù xǔ
邑人张实先求交于鉴，鉴不许。
zhì shì shí yú wǔ yíng lái shěng jiàn jí jì ér qīng jiàn
至是，实于午营来省鉴疾，既而卿鉴。
jiàn wèi shí yuē xiāng yǔ bāng rǎng yì bù jí tōng hé kě hù luàn zhì cǐ yá
鉴谓实曰： “相与邦壤，义不及通，何可怙乱至此邪！
shí dà cán ér tuì
”实大惭而退。
wǔ yǐ jiàn yǒu míng yú shì jiāng bī wéi zhǔ jiàn táo ér huò miǎn
午以鉴有名于世，将逼为主，鉴逃而获免。
wǔ xún kuì sàn jiàn de guī xiāng lǐ
午寻溃散，鉴得归乡里。
yú shí suǒ zài jī huāng zhōu zhōng zhī shì sù yǒu gǎn qí ēn yì zhě xiāng yǔ zī shàn
于时所在饥荒，州中之士素有感其恩义者，相与资赡。
jiàn fù fēn suǒ de yǐ xù zōng zú jí xiāng qū gū lǎo lài ér quán jì zhě shén duō xián xiāng wèi yuē jīn tiān zi bō yuè zhōng yuán wú bó dāng guī yī rén dé kě yǐ hòu wáng
鉴复分所得，以恤宗族及乡曲孤老，赖而全济者甚多，咸相谓曰： “今天子播越，中原无伯，当归依仁德，可以后亡。
suì gòng tuī jiàn wéi zhǔ jǔ qiān yú jiā jù bì nàn yú lǔ zhī yì shān
”遂共推鉴为主，举千余家俱避难于鲁之峄山。
yuán dì chū zhèn jiāng zuǒ chéng zhì jiǎ jiàn lóng xiāng jiāng jūn yǎn zhōu cì shǐ zhèn zōu shān
元帝初镇江左，承制假鉴龙骧将军、兖州刺史，镇邹山。
shí xún fān yòng li shù liú kūn yòng xiōng zi yǎn bìng wèi yǎn zhōu gè zhūn yī jùn yǐ lì xiāng qīng hé zhōu biān hù mò zhī suǒ shì
时荀籓用李述，刘琨用兄子演，并为兖州，各屯一郡，以力相倾，阖州编户，莫知所适。
yòu xú kān shí lè zuǒ yòu jiāo qīn rì xún gān gē wài wú jiù yuán bǎi xìng jī jǐn huò jué yě shǔ zhé yàn ér shí zhī zhōng wú pàn zhě
又徐龛、石勒左右交侵，日寻干戈，外无救援，百姓饥馑，或掘野鼠蛰燕而食之，终无叛者。
sān nián jiān zhòng zhì shù wàn
三年间，众至数万。
dì jiù jiā fǔ guó jiāng jūn dū du yǎn zhōu zhū jūn shì
帝就加辅国将军、都督兖州诸军事。
yǒng chāng chū zhēng bài lǐng jūn jiāng jūn jì zhì zhuǎn shàng shū yǐ jí bù bài
永昌初，征拜领军将军，既至，转尚书，以疾不拜。
shí míng dì chū jí wèi wáng dūn zhuān zhì nèi wài wēi bī móu zhàng jiàn wèi wài yuán yóu shì bài ān xī jiāng jūn yǎn zhōu cì shǐ dū du yáng zhōu jiāng xī zhū jūn jiǎ jié zhèn hé féi
时明帝初即位，王敦专制， 内外危逼，谋杖鉴为外援，由是拜安西将军、兖州刺史、都督扬州江西诸军、假节， 镇合肥。
dūn jì zhī biǎo wèi shàng shū lìng zhēng hái
敦忌之，表为尚书令，征还。
dào jīng gū shú yǔ dūn xiāng jiàn dūn wèi yuē lè yàn fǔ duǎn cái ěr
道经姑孰，与敦相见，敦谓曰：“乐彦辅短才耳。
hòu shēng liú dàng yán wéi míng jiǎn kǎo zhī yǐ shí qǐ shèng mǎn wǔ qiū yá
后生流宕，言违名检，考之以实，岂胜满武秋邪？
jiàn yuē nǐ rén bì yú qí lún
”鉴曰：“拟人必于其伦。
yàn fǔ dào yùn píng dàn tǐ shí chōng cuì chù qīng wēi zhī cháo bù kě de ér qīn shū
彦辅道韵平淡，体识冲粹，处倾危之朝，不可得而亲疏。
jí mǐn huái tài zǐ zhī fèi kě wèi róu ér yǒu zhèng
及愍怀太子之废，可谓柔而有正。
wǔ qiū shī jié zhī shì hé kě tóng rì ér yán
武秋失节之士，何可同日而言！
dūn yuē mǐn huái fèi xǐ zhī jì jiāo yǒu wēi jī zhī jí rén hé néng yǐ sǐ shǒu zhī hu
”敦曰：“愍怀废徙之际，交有危机之急， 人何能以死守之乎！
yǐ cǐ xiāng fāng qí bù jiǎn míng yǐ
以此相方，其不减明矣。
jiàn yuē zhàng fū jì jié shēn běi miàn yì tóng zài sān qǐ kě tōu shēng qū jié tiǎn yán tiān rǎng yá
”鉴曰：“丈夫既洁身北面，义同在三，岂可偷生屈节，腼颜天壤邪！
gǒu dào shù zhōng jí gù dāng cún wáng yǐ zhī ěr
苟道数终极，固当存亡以之耳。
dūn sù huái wú jūn zhī xīn wén jiàn yán dà fèn zhī suì bù fù xiāng jiàn jū liú bù qiǎn
”敦素怀无君之心，闻鉴言，大忿之，遂不复相见，拘留不遣。
dūn zhī dǎng yǔ zèn huǐ rì zhì jiàn jǔ zhǐ zì ruò chū wú jù xīn
敦之党与谮毁日至，鉴举止自若， 初无惧心。
dūn wèi qián fèng yuē xī dào huī rú yǎ zhī shì míng wèi jì zhòng hé de hài zhī
敦谓钱凤曰：“郗道徽儒雅之士，名位既重，何得害之！
nǎi fàng hái tái
”乃放还台。
jiàn suì yǔ dì móu miè dūn
鉴遂与帝谋灭敦。
jì ér qián fèng gōng bī jīng dū jiǎ jiàn jié jiā wèi jiāng jūn dū du cóng jià zhū jūn shì
既而钱凤攻逼京都，假鉴节，加卫将军、都督从驾诸军事。
jiàn yǐ wú yì shì shí gù cí bù shòu jūn hào
鉴以无益事实，固辞不受军号。
shí yì zhě yǐ wáng hán qián fèng zhòng lì bǎi bèi yuàn chéng xiǎo ér bù gù yi jí jūn shì wèi chéng dà jià zì chū jù zhàn
时议者以王含、钱凤众力百倍，苑城小而不固，宜及军势未成，大驾自出距战。
jiàn yuē qún nì zòng yì qí shì bù kě dāng kě yǐ suàn qū nán yǐ lì jìng
鉴曰：“群逆纵逸，其势不可当，可以算屈，难以力竞。
qiě hán děng hào lìng bù yī chāo dào xiāng xún bǎi xìng chéng wǎng nián zhī bào jiē rén zì wèi shǒu
且含等号令不一，抄盗相寻，百姓惩往年之暴，皆人自为守。
chéng nì shùn zhī shì hé wǎng bù kè
乘逆顺之势，何往不克！
qiě zéi wú jīng lüè yuǎn tú wéi shì shǐ tū yī zhàn kuàng rì chí jiǔ bì qǐ yì shì zhī xīn lìng móu yóu de zhǎn
且贼无经略远图，惟恃豕突一战，旷日持久，必启义士之心，令谋猷得展。
jīn yǐ cǐ ruò lì dí bǐ qiáng kòu jué shèng fù yú yī zhāo dìng chéng bài yú hū xī suī yǒu shēn xū zhī tú yì cún tóu mèi hé bǔ yú jì wǎng zāi
今以此弱力敌彼强寇，决胜负于一朝，定成败于呼吸，虽有申胥之徒，义存投袂，何补于既往哉！
dì cóng zhī
” 帝从之。
jiàn yǐ shàng shū lìng lǐng zhū tún yíng
鉴以尚书令领诸屯营。
jí fèng děng píng wēn jiào shàng yì qǐng yòu dūn zuǒ lì jiàn yǐ wéi xiān wáng chóng jūn chén zhī jiào gù guì fú sǐ zhī jié
及凤等平，温峤上议，请宥敦佐吏，鉴以为先王崇君臣之教，故贵伏死之节；
hūn wáng zhī zhǔ gù kāi dài fàng zhī mén
昏亡之主，故开待放之门。
wáng dūn zuǒ lì suī duō bī pò rán jū nì luàn zhī cháo wú chū guān zhī cāo zhǔn zhī qián xùn yi jiā yì zé
王敦佐吏虽多逼迫，然居逆乱之朝，无出关之操，准之前训，宜加义责。
yòu zòu qián fèng mǔ nián bā shí yi méng quán yòu
又奏钱凤母年八十，宜蒙全宥。
nǎi cóng zhī
乃从之。
fēng gāo píng hóu cì juàn sì qiān bā bǎi pǐ
封高平侯，赐绢四千八百匹。
dì yǐ qí yǒu qì wàng wàn jī dòng jìng zhé wèn zhī nǎi zhào jiàn tè cǎo shàng biǎo shū yǐ cóng jiǎn yì
帝以其有器望，万机动静辄问之，乃诏鉴特草上表疏，以从简易。
wáng dǎo yì yù zèng zhōu zhá guān jiàn yǐ wéi bù hé yǔ zài zhá chuán
王导议欲赠周札官，鉴以为不合，语在札传。
dǎo bù cóng
导不从。
jiàn yú shì bó zhī yuē dūn zhī nì móu lǚ shuāng rì jiǔ yuán zhá kāi mén lìng wáng shī bù zhèn
鉴于是驳之曰：“敦之逆谋，履霜日久，缘札开门，令王师不振。
ruò dūn qián zhě zhī jǔ yì tóng huán wén zé xiān dì kě wèi yōu lì yá
若敦前者之举，义同桓文，则先帝可为幽厉邪？
cháo chén suī wú yǐ nán ér bù néng cóng
”朝臣虽无以难，而不能从。
é ér qiān chē qí jiāng jūn dū du xú yǎn qīng sān zhōu jūn shì yǎn zhōu cì shǐ jiǎ jié zhèn guǎng líng
俄而迁车骑将军、都督徐兖青三州军事、兖州刺史、假节， 镇广陵。
xún ér dì bēng jiàn yǔ wáng dǎo biàn kǔn wēn jiào yǔ liàng lù yè děng bìng shòu yí zhào fǔ shǎo zhǔ jìn wèi chē qí dà jiàng jūn kāi fǔ yí tóng sān sī jiā sàn qí cháng shì
寻而帝崩，鉴与王导、卞壸、温峤、庾亮、陆晔等并受遗诏，辅少主，进位车骑大将军、开府仪同三司，加散骑常侍。
xián hé chū lǐng xú zhōu cì shǐ
咸和初，领徐州刺史。
jí zǔ yuē sū jùn fǎn jiàn wén nán biàn yù lǜ suǒ lǐng dōng fù
及祖约、苏峻反，鉴闻难，便欲率所领东赴。
zhào yǐ běi kòu bù xǔ
诏以北寇不许。
yú shì qiǎn sī mǎ liú ju lǐng sān qiān rén sù wèi jīng dū
于是遣司马刘矩领三千人宿卫京都。
xún ér wáng shī bài jì ju suì tuì huán
寻而王师败绩，矩遂退还。
zhōng shū lìng yǔ liàng xuān tài hòu kǒu zhào jìn jiàn wèi sī kōng
中书令庾亮宣太后口诏，进鉴为司空。
jiàn qù zéi mì ěr
鉴去贼密迩，
chéng gū liáng jué
城孤粮绝，
rén qíng yè yè
人情业业，
mò yǒu gù zhì
莫有固志，
fèng zhào liú tì
奉诏流涕，
shè tán chǎng
设坛场，
xíng bái mǎ
刑白马，
dà shì sān jūn yuē zéi chén zǔ yuē sū jùn bù gōng tiān mìng
大誓三军曰：“贼臣祖约、苏峻不恭天命，
bù wèi wáng zhū
不畏王诛，
xiōng lì sì nì
凶戾肆逆，
gàn guó zhī jì
干国之纪，
líng mì wǔ cháng
陵汨五常，
wǔ nòng shén qì
侮弄神器，
suì zhì xié yōu zhǔ
遂制胁幽主，
bá běn sè yuán
拔本塞原，
cán hài zhōng liáng
残害忠良，
huò nüè lí shù
祸虐黎庶，
shǐ tiān dì shén qí mǐ suǒ yī guī
使天地神祇靡所依归。
shì yǐ shuài tǔ yuàn kù zhào shù qì xuè xián yuàn fèng cí fá zuì yǐ chú yuán è
是以率土怨酷，兆庶泣血，咸愿奉辞罚罪，以除元恶。
xī róng dí mǐn zhōu qí huán jiū méng
昔戎狄泯周，齐桓纠盟；
dǒng zhuó líng hàn qún hòu zhì tǎo
董卓陵汉，群后致讨。
yì cún jūn qīn gǔ jīn yī yě
义存君亲，古今一也。
jīn zhǔ shàng yōu wēi bǎi xìng dào xuán zhōng chén zhèng shì zhì cún bào guó
今主上幽危， 百姓倒悬，忠臣正士志存报国。
fán wǒ tóng méng jì méng zhī hòu lù lì yī xīn yǐ jiù shè jì
凡我同盟，既盟之后，戮力一心，以救社稷。
ruò èr kòu bù xiāo yì wú tōu ān
若二寇不枭，义无偷安。
yǒu yū cǐ méng míng shén cán zhī
有渝此盟，明神残之！
jiàn dēng tán kāng kǎi sān jūn zhēng wèi yòng mìng
”鉴登坛慷慨，三军争为用命。
nǎi qiǎn jiàng jūn xià hóu zhǎng děng jiān xíng wèi píng nán jiāng jūn wēn jiào yuē jīn zéi móu yù xié tiān zǐ dōng rù huì jī yi xiān lì yíng lěi tún jù yào hài jì fáng qí yuè yì yòu duàn zéi liáng yùn rán hòu jìng zhèn jīng kǒu qīng bì yǐ dài zéi
乃遣将军夏侯长等间行，谓平南将军温峤曰：“今贼谋欲挟天子东入会稽，宜先立营垒， 屯据要害，既防其越逸，又断贼粮运，然后静镇京口，清壁以待贼。
zéi gōng chéng bù bá yě wú suǒ lüè dōng dào jì duàn liáng yùn zì jué bù guò bǎi rì bì zì kuì yǐ
贼攻城不拔， 野无所掠，东道既断，粮运自绝，不过百日，必自溃矣。
jiào shēn yǐ wéi rán
”峤深以为然。
jí táo kǎn wèi méng zhǔ jìn jiàn dū du yáng zhōu bā jùn jūn shì
及陶侃为盟主，进鉴都督扬州八郡军事。
shí fǔ jūn jiāng jūn wáng shū fǔ jūn jiāng jūn yú tán jiē shòu jiàn jié dù lǜ zhòng dù jiāng yǔ kǎn huì yú qié zi pǔ
时抚军将军王舒、辅军将军虞潭皆受鉴节度，率众渡江，与侃会于茄子浦。
jiàn zhù bái shí lěi ér jù zhī
鉴筑白石垒而据之。
huì shū tán zhàn bù lì jiàn yǔ hòu jiāng jūn guō mò huán dān tú lì dà yè qǔ ā chěng tíng sān lěi yǐ jù zéi
会舒、潭战不利，鉴与后将军郭默还丹徒，立大业、曲阿、庱亭三垒以距贼。
ér zéi jiāng zhāng jiàn lái gōng dà yè chéng zhōng fá shuǐ guō mò jiǒng pò suì tū wéi ér chū sān jūn shī sè
而贼将张健来攻大业，城中乏水，郭默窘迫，遂突围而出，三军失色。
cān jūn cáo nà yǐ wéi dà yè jīng kǒu zhī hàn yī dàn bù shǒu zéi fāng guǐ ér qián quàn jiàn tuì huán guǎng líng yǐ sì hòu jǔ
参军曹纳以为大业京口之捍，一旦不守， 贼方轨而前，劝鉴退还广陵以俟后举。
jiàn nǎi dà huì liáo zuǒ zé nà yuē wú méng xiān dì hòu gù hé tuō fù zhī zhòng zhèng fù juān qū jiǔ quán bù zú yǐ bào
鉴乃大会僚佐，责纳曰：“吾蒙先帝厚顾， 荷托付之重，正复捐躯九泉不足以报。
jīn qiáng kòu zài jiāo zhòng xīn wēi pò jūn fù xīn zhī zuǒ ér shēng zhǎng yì duān dāng hé yǐ shuài xiān yì zhòng zhèn yī sān jūn yá
今强寇在郊，众心危迫，君腹心之佐，而生长异端，当何以率先义众，镇一三军邪！
jiāng zhǎn zhī jiǔ ér nǎi shì
”将斩之，久而乃释。
huì jùn sǐ dà yè wéi jiě
会峻死，大业围解。
jí sū yì děng zǒu wú xīng jiàn qiǎn cān jūn li hóng zhuī zhǎn zhī jiàng nán nǚ wàn yú kǒu
及苏逸等走吴兴，鉴遣参军李闳追斩之，降男女万余口。
bài sī kōng jiā shì zhōng jiě bā jùn dū du gèng fēng nán chāng xiàn gōng yǐ xiān jué fēng qí zi yù
拜司空，加侍中，解八郡都督，更封南昌县公，以先爵封其子昙。
shí zéi shuài liú zhēng jù zhòng shù qiān fú hǎi chāo dōng nán zhū xiàn
时贼帅刘征聚众数千，浮海抄东南诸县。
jiàn suì chéng jīng kǒu jiā dū du yáng zhōu zhī jìn líng wú jùn zhū jūn shì lǜ zhòng tǎo píng zhī
鉴遂城京口，加都督扬州之晋陵吴郡诸军事，率众讨平之。
jìn wèi tài wèi
进位太尉。
hòu yǐ qǐn jí shàng shū xùn wèi yuē chén jí mí liú suì zhì shěn dǔ zì cǔn qì lì chà lǐ nán jì
后以寝疾，上疏逊位曰：“臣疾弥留，遂至沈笃， 自忖气力，差理难冀。
yǒu shēng yǒu sǐ zì rán zhī fēn
有生有死，自然之分。
dàn tiǎn wèi guò cái huì wú yǐ bào shàng cán xiān dì xià kuì rì yuè
但忝位过才，会无以报，上惭先帝， 下愧日月。
fú zhěn āi tàn bào hèn huáng quán
伏枕哀叹，抱恨黄泉。
chén jīn xū fá jiù mìng zhāo xī zhé yǐ fǔ shì fù zhǎng shǐ liú xiá qǐ hái gǔ guī qiū yuán
臣今虚乏，救命朝夕，辄以府事付长史刘遐，乞骸骨归丘园。
wéi yuàn bì xià chóng shān hǎi zhī liàng hóng jì dà yóu rèn xián shǐ néng shì cóng jiǎn yì shǐ kāng zāi zhī gē fù xīng yú jīn zé chén suī sǐ yóu shēng zhī rì ěr
惟愿陛下崇山海之量，弘济大猷，任贤使能，事从简易，使康哉之歌复兴于今，则臣虽死，犹生之日耳。
chén suǒ tǒng cuò zá lǜ duō běi rén huò bī qiān xǐ huò shì xīn fù bǎi xìng huái tǔ jiē yǒu guī běn zhī xīn
臣所统错杂，率多北人，或逼迁徙，或是新附， 百姓怀土，皆有归本之心。
chén xuān guó ēn shì yǐ hào wù chù xìng tián zhái jiàn de shǎo ān
臣宣国恩，示以好恶，处兴田宅，渐得少安。
wén chén jí dǔ zhòng qíng hài dòng ruò dāng běi dù bì qǐ kòu xīn
闻臣疾笃， 众情骇动，若当北渡，必启寇心。
tài cháng chén mó píng jiǎn zhēn zhèng sù wàng suǒ guī wèi kě yǐ wèi dū du xú zhōu cì shǐ
太常臣谟，平简贞正，素望所归，谓可以为都督、 徐州刺史。
chén wáng xiōng xi jìn líng nèi shǐ mài qiān ài yǎng shì shèn wéi liú wáng suǒ zōng yòu shì chén mén hù zǐ dì kān rèn yǎn zhōu cì shǐ
臣亡兄息晋陵内史迈，谦爱养士，甚为流亡所宗，又是臣门户子弟，堪任兖州刺史。
gōng jiā zhī shì zhī wú bù wéi shì yǐ gǎn xī qí xī zhī jǔ
公家之事，知无不为，是以敢希祁奚之举。
shū zòu yǐ cài mó wèi jiàn jūn sī
”疏奏，以蔡谟为鉴军司。
jiàn xún hōng shí nián qī shí yī
鉴寻薨，时年七十一。
dì cháo bū kū yú cháo táng qiǎn yù shǐ chí jié hù sàng shì zèng yī yī wēn jiào gù shì
帝朝晡哭于朝堂，遣御史持节护丧事，赠一依温峤故事。
cè yuē wéi gōng dào dé chōng suì tǐ shí hóng yuǎn zhōng liàng yǎ zhèng xíng wéi shì biǎo lì wèi nèi wài xūn yōng mí zhe
册曰：“惟公道德冲邃，体识弘远，忠亮雅正，行为世表，历位内外，勋庸弥著。
nǎi zhě yuē jùn kuáng jiǎo dú liú cháo tíng shè jì zhī wēi lài gōng yǐ níng
乃者约峻狂狡，毒流朝廷，社稷之危，赖公以宁。
gōng móu gǔ liè xūn mài huán wén
功侔古烈，勋迈桓文。
fāng yǐ dà yóu fān yì shí nán hào tiān bù diào yǎn hū hōng cú zhèn yòng zhèn dào yú jué xīn
方倚大猷， 籓翼时难，昊天不吊，奄忽薨殂，朕用震悼于厥心。
fu jué yǐ xiǎn dé shì yǐ biǎo xíng suǒ yǐ chóng míng guǐ jì pī yáng huī shào
夫爵以显德，谥以表行，所以崇明轨迹，丕扬徽劭。
jīn zèng tài zǎi shì yuē wén chéng cí yǐ tài láo
今赠太宰，谥曰文成，祠以太牢。
hún ér yǒu líng jiā cí chǒng róng
魂而有灵，嘉兹宠荣。
chū jiàn zhí yǒng jiā sāng luàn zài xiāng lǐ shén qióng něi xiāng rén yǐ jiàn míng dé chuán gòng yí zhī
初，鉴值永嘉丧乱，在乡里甚穷馁，乡人以鉴名德，传共饴之。
shí xiōng zi mài wài shēng zhōu yì bìng xiǎo cháng xié zhī jiù shí
时兄子迈、外甥周翼并小，常携之就食。
xiāng rén yuē gè zì jī kùn yǐ jūn xián yù gòng xiāng jì ěr kǒng bù néng jiān yǒu suǒ cún
乡人曰：“各自饥困，以君贤，欲共相济耳，恐不能兼有所存。
jiàn yú shì dú wǎng shí qì yǐ fàn zhe liǎng jiá biān hái tǔ yǔ èr r hòu bìng de cún tóng guò jiāng
”鉴于是独往，食讫，以饭著两颊边，还吐与二儿，后并得存，同过江。
mài wèi zhì hù jūn yì wèi yǎn xiàn lìng
迈位至护军，翼为剡县令。
jiàn zhī hōng yě yì zhuī fǔ yù zhī ēn jiě zhí ér guī xí shān xīn sàng sān nián
鉴之薨也，翼追抚育之恩，解职而归，席苫心丧三年。
èr zi yīn yù
二子：愔、昙。
yīn zì fāng huí
愔字方回。
shǎo bù jiāo jìng ruò guàn chú sàn qí shì láng bù bài
少不交竞，弱冠，除散骑侍郎，不拜。
xìng zhì xiào jū fù mǔ yōu dài jiāng miè xìng
性至孝，居父母忧，殆将灭性。
fú què xí jué nán chāng gōng zhēng bài zhōng shū shì láng
服阕，袭爵南昌公，征拜中书侍郎。
piào qí hé chōng fǔ zhèng zhēng běi jiāng jūn zhě póu zhèn jīng kǒu jiē yǐ yīn wèi zhǎng shǐ
骠骑何充辅政，征北将军褚裒镇京口，皆以愔为长史。
zài qiān huáng mén shì láng
再迁黄门侍郎。
shí wú jùn shǒu què yù yǐ yīn wèi tài shǒu
时吴郡守阕，欲以愔为太守。
yīn zì yǐ zī wàng shǎo bù yí chāo lì dà jùn cháo yì jiā zhī
愔自以资望少，不宜超莅大郡，朝议嘉之。
zhuǎn wéi lín hǎi tài shǒu
转为临海太守。
huì dì yù zú yì wú chǔ shì yì zài jùn yōu yóu pō chēng jiǎn mò yǔ zǐ fū wáng xī zhī gāo shì xǔ xún bìng yǒu mài shì zhī fēng jù qī xīn jué gǔ xiū huáng lǎo zhī shù
会弟昙卒，益无处世意，在郡优游，颇称简默， 与姊夫王羲之、高士许询并有迈世之风，俱栖心绝谷，修黄老之术。
hòu yǐ jí qù zhí nǎi zhù zhái zhāng ān yǒu zhōng yān zhī zhì
后以疾去职， 乃筑宅章安，有终焉之志。
shí xǔ nián jiān rén shì dùn jué
十许年间，人事顿绝。
jiǎn wén dì fǔ zhèng yǔ shàng shū pú yè jiāng děng jiàn yīn yǐ wéi zhí dé cún zhèng shi huái shěn mǐn ér cí zhí yí róng yǒu bù bá zhī cāo chéng wù xū cái qǐ de suì qí dú shàn yi jiàn zhēng yǐn yǐ cān zhèng shù
简文帝辅政，与尚书仆射江[A170]等荐愔，以为执德存正，识怀沈敏，而辞职遗荣，有不拔之操，成务须才，岂得遂其独善，宜见征引，以参政术。
yú shì zhēng wèi guāng lù dài fū jiā sàn qí cháng shì
于是征为光禄大夫，加散骑常侍。
jì dào gèng chú tài cháng gù ràng bù bài
既到，更除太常，固让不拜。
shēn bào chōng tuì lè bǔ yuǎn jùn cóng zhī chū wèi fǔ guó jiāng jūn kuài jī nèi shǐ
深抱冲退，乐补远郡，从之， 出为辅国将军、会稽内史。
dà sī mǎ huán wēn yǐ yīn yǔ xú yǎn yǒu gù yì nǎi qiān yīn dū du xú yǎn qīng yōu yáng zhōu zhī jìn líng zhū jūn shì lǐng xú yǎn èr zhōu cì shǐ jiǎ jié
大司马桓温以愔与徐兖有故义，乃迁愔都督徐兖青幽扬州之晋陵诸军事、领徐兖二州刺史、假节。
suī jū fān zhèn fēi qí hǎo yě
虽居籓镇，非其好也。
é shǔ huán wēn běi fá yīn qǐng dū suǒ bù chū hé shàng yòng qí zi chāo jì yǐ jǐ fēi jiàng shuài cái bù kān jūn lǚ yòu gù cí jiě zhí quàn wēn bìng lǐng jǐ suǒ tǒng
俄属桓温北伐，愔请督所部出河上，用其子超计，以己非将帅才，不堪军旅， 又固辞解职，劝温并领己所统。
zhuǎn guàn jūn jiāng jūn kuài jī nèi shǐ
转冠军将军、会稽内史。
jí dì jiàn zuò jiù jiā zhèn jūn dū du zhè jiāng dōng wǔ jùn jūn shì
及帝践阼，就加镇军、都督浙江东五郡军事。
jiǔ zhī yǐ nián lǎo qǐ hái gǔ yīn jū kuài jī
久之，以年老乞骸骨，因居会稽。
zhēng bài sī kōng zhào shū yōu měi dūn jiǎng yīn qín gù cí bù qǐ
征拜司空，诏书优美，敦奖殷勤，固辞不起。
tài yuán jiǔ nián zú shí nián qī shí èr
太元九年卒，时年七十二。
zhuī zèng shì zhōng sī kōng shì yuē wén mù
追赠侍中、 司空，谥曰文穆。
sān zi
三子。
chāo róng chōng
超、融、冲。
chāo zuì zhī míng
超最知名。
chāo zì jǐng xìng yī zì jiā bīn
超字景兴，一字嘉宾。
shǎo zhuó luò bù jī yǒu kuàng shì zhī dù jiāo yóu shì lín měi cún shèng bá shàn tán lùn yì lǐ jīng wēi
少卓荦不羁，有旷世之度，交游士林，每存胜拔，善谈论，义理精微。
yīn shì tiān shī dào ér chāo fèng fú
愔事天师道，而超奉佛。
yīn yòu hǎo jù liǎn jī qián shù qiān wàn cháng kāi kù rèn chāo suǒ qǔ
愔又好聚敛，积钱数千万，尝开库，任超所取。
chāo xìng hào shī yī rì zhōng sàn yǔ qīn gù dōu jǐn
超性好施，一日中散与亲故都尽。
qí rèn xīn dú yì jiē cǐ lèi yě
其任心独诣，皆此类也。
huán wēn pì wèi zhēng xi dà jiàng jūn yuàn
桓温辟为征西大将军掾。
wēn qiān dà sī mǎ yòu zhuǎn wéi cān jūn
温迁大司马，又转为参军。
wēn yīng qì gāo mài hǎn yǒu suǒ tuī yǔ chāo yán cháng wèi bù néng cè suì qīng yì lǐ dài
温英气高迈，罕有所推， 与超言，常谓不能测，遂倾意礼待。
chāo yì shēn zì jié nà
超亦深自结纳。
shí wáng xún wèi wēn zhǔ bù yì wèi wēn suǒ zhòng
时王珣为温主簿，亦为温所重。
fǔ zhōng yǔ yuē rán cān jūn duǎn zhǔ bù néng lìng gōng xǐ néng lìng gōng nù
府中语曰：“髯参军，短主簿，能令公喜，能令公怒。
chāo rán xún duǎn gù yě
”超髯，珣短故也。
xún chú sàn qí shì láng
寻除散骑侍郎。
shí yīn zài běi fǔ xú zhōu rén duō jìn hàn wēn héng yún jīng kǒu jiǔ kě yǐn bīng kě yòng shēn bù yù yīn jū zhī
时愔在北府，徐州人多劲悍，温恒云“京口酒可饮，兵可用”，深不欲愔居之。
ér yīn àn yú shì jī qiǎn jiān yì wēn yù gòng jiǎng wáng shì xiū fù yuán líng
而愔暗于事机，遣笺诣温，欲共奖王室，修复园陵。
chāo qǔ shì cùn cùn huǐ liè nǎi gèng zuò jiān zì chén lǎo bìng shén bù kān rén jiān qǐ xián de zì yǎng
超取视，寸寸毁裂，乃更作笺，自陈老病，甚不堪人间，乞闲地自养。
wēn de jiān dà xǐ jí zhuǎn yīn wèi kuài jī tài shǒu
温得笺大喜，即转愔为会稽太守。
wēn huái bù guǐ yù lì bà wáng zhī jī chāo wèi zhī móu
温怀不轨，欲立霸王之基，超为之谋。
xiè ān yǔ wáng tǎn zhī cháng yì wēn lùn shì wēn lìng chāo zhàng zhōng wò tīng zhī fēng dòng zhàng kāi ān xiào yuē xī shēng kě wèi rù mù zhī bīn yǐ
谢安与王坦之尝诣温论事，温令超帐中卧听之，风动帐开，安笑曰：“郗生可谓入幕之宾矣。
tài hé zhōng wēn jiāng fá mù róng shì yú lín zhāng chāo jiàn yǐ dào yuǎn biàn shuǐ yòu qiǎn yùn dào bù tōng
太和中，温将伐慕容氏于临漳，超谏以道远，汴水又浅，运道不通。
wēn bù cóng suì yǐn jūn zì jì rù hé chāo yòu jìn cè yú wēn yuē qīng shuǐ rù hé wú tōng yùn lǐ
温不从， 遂引军自济入河，超又进策于温曰：“清水入河，无通运理。
ruò kòu bù zhàn yùn dào yòu nán yīn zī wú suǒ shí wèi shēn lǜ yě
若寇不战，运道又难， 因资无所，实为深虑也。
jīn shèng xià xī lì jìng zào yè chéng bǐ fú gōng wēi lüè bì wàng zhèn ér zǒu tuì huán yōu shuò yǐ
今盛夏，悉力径造邺城，彼伏公威略，必望阵而走，退还幽朔矣。
ruò néng jué zhàn hū xī kě dìng
若能决战，呼吸可定。
shè yù chéng yè nán wéi gōng lì
设欲城邺，难为功力。
bǎi xìng bù yě jǐn wèi guān yǒu
百姓布野，尽为官有。
yì shuǐ yǐ nán bì jiāo bì qǐng mìng
易水以南，必交臂请命。
dàn kǒng cǐ jì qīng jué gōng bì wù qí chí zhòng ěr
但恐此计轻决，公必务其持重耳。
ruò cǐ jì bù cóng biàn dāng dùn bīng hé jì kòng yǐn liáng yùn lìng zī chǔ chōng bèi zú jí lái xià suī rú shē chí zhōng yì jì kè
若此计不从，便当顿兵河济， 控引粮运，令资储充备，足及来夏，虽如赊迟，终亦济克。
ruò shě cǐ èr cè ér lián jūn xi jìn jìn bù sù jué tuì bì qiān fá zéi yīn cǐ shì rì yuè xiàng yǐn mǐn miǎn qiū dōng chuán dào sè zhì qiě běi tǔ zǎo hán sān jūn qiú hè zhě shǎo kǒng bù kě yǐ shè dōng
若舍此二策而连军西进， 进不速决，退必愆乏，贼因此势，日月相引，僶俛秋冬，船道涩滞，且北土早寒， 三军裘褐者少，恐不可以涉冬。
cǐ dà xiàn hé fēi wéi wú shí ér yǐ
此大限阂，非惟无食而已。
wēn bù cóng guǒ yǒu fāng tóu zhī bài wēn shēn cán zhī
”温不从，果有枋头之败，温深惭之。
xún ér yǒu shòu yáng zhī jié wèn chāo yuē cǐ zú yǐ xuě fāng tóu zhī chǐ hu
寻而有寿阳之捷，问超曰：“此足以雪枋头之耻乎？
chāo yuē wèi yàn yǒu shí zhī qíng yě
”超曰：“未厌有识之情也。
jì ér chāo jiù wēn sù zhōng yè wèi wēn yuē míng gōng dōu yǒu lǜ bù
”既而超就温宿，中夜谓温曰：“明公都有虑不？
wēn yuē qīng yù yǒu suǒ yán yá
”温曰：“卿欲有所言邪？
chāo yuē míng gōng jì jū zhòng rèn tiān xià zhī zé jiāng guī yú gōng yǐ
”超曰：“明公既居重任，天下之责将归于公矣。
ruò bù néng xíng fèi lì dà shì wèi yī huò zhī jǔ zhě bù zú zhèn yā sì hǎi zhèn fú yǔ nèi qǐ kě bù shēn sī zāi
若不能行废立大事、 为伊霍之举者，不足镇压四海，震服宇内，岂可不深思哉！
wēn jì sù yǒu cǐ jì shēn nà qí yán suì dìng fèi lì chāo shǐ móu yě
”温既素有此计，深纳其言，遂定废立，超始谋也。
qiān zhōng shū shì láng
迁中书侍郎。
xiè ān cháng yǔ wáng wén dù gòng yì chāo rì gàn wèi de qián wén dù biàn yù qù ān yuē bù néng wéi xìng mìng rěn é qǐng yá
谢安尝与王文度共诣超，日旰未得前，文度便欲去，安曰：“不能为性命忍俄顷邪！
qí quán zhòng dāng shí rú cǐ
”其权重当时如此。
zhuǎn sī tú zuǒ zhǎng shǐ mǔ sāng qù zhí
转司徒左长史，母丧去职。
cháng wèi qí fù míng gōng zhī zǐ wèi yù yīng zài xiè ān yòu ér ān rù zhǎng jī quán yīn yōu yóu ér yǐ héng huái fèn fèn fā yán kāng kǎi yóu shì yǔ xiè shì bù mù
常谓其父名公之子，位遇应在谢安右，而安入掌机权，愔优游而已，恒怀愤愤，发言慷慨，由是与谢氏不穆。
ān yì shēn hèn zhī
安亦深恨之。
fú què chú sàn qí cháng shì bù qǐ
服阕，除散骑常侍，不起。
yǐ wéi lín hǎi tài shǒu jiā xuān wēi jiāng jūn bù bài
以为临海太守，加宣威将军， 不拜。
nián sì shí èr xiān yīn zú
年四十二，先愔卒。
chū chāo suī shí dǎng huán shì yǐ yīn zhōng yú wáng shì bù lìng zhī zhī
初，超虽实党桓氏，以愔忠于王室，不令知之。
jiāng wáng chū yī xiāng shū fù mén shēng yuē běn yù fén zhī kǒng gōng nián zūn bì yǐ shāng mǐn wèi bì
将亡，出一箱书，付门生曰： “本欲焚之，恐公年尊，必以伤愍为弊。
wǒ wáng hòu ruò dà sǔn mián shí kě chéng cǐ xiāng
我亡后，若大损眠食，可呈此箱。
bù ěr biàn shāo zhī
不尔， 便烧之。
yīn hòu guǒ āi dào chéng jí mén shēng yī zhǐ chéng zhī zé xī yǔ wēn wǎng fǎn mì jì
”愔后果哀悼成疾，门生依旨呈之，则悉与温往反密计。
yīn yú shì dà nù yuē xiǎo zi sǐ hèn wǎn yǐ
愔于是大怒曰： “小子死恨晚矣！
gèng bù fù kū
”更不复哭。
fán chāo suǒ jiāo yǒu jiē yī shí xiù měi suī hán mén hòu jìn yì bá ér you zhī
凡超所交友，皆一时秀美，虽寒门后进，亦拔而友之。
jí sǐ zhī rì guì jiàn cāo bǐ ér wèi lěi zhě sì shí yú rén qí wèi zhòng suǒ zōng guì rú cǐ
及死之日，贵贱操笔而为诔者四十余人，其为众所宗贵如此。
wáng xiàn zhī xiōng dì zì chāo wèi wáng jiàn yīn cháng niè lǚ wèn xùn shén xiū jiù shēng zhī lǐ
王献之兄弟，自超未亡，见愔，常蹑履问讯，甚修舅甥之礼。
jí chāo sǐ jiàn yīn màn dài jī ér hou zhī mìng xí biàn qiān yán cí bì
及超死，见愔慢怠，屐而候之，命席便迁延辞避。
yīn měi kǎi rán yuē shǐ jiā bīn bù sǐ shǔ zǐ gǎn ěr yá
愔每慨然曰：“使嘉宾不死，鼠子敢尔邪！
xìng hǎo wén rén qī dùn yǒu néng cí róng fú yī zhě chāo wèi zhī qǐ wū yǔ zuò qì fú chù pú shù fèi bǎi jīn ér bù lìn
”性好闻人栖遁，有能辞荣拂衣者，超为之起屋宇，作器服，畜仆竖，费百金而不吝。
yòu shā mén zhī dùn yǐ qīng tán zhe míng yú shí fēng liú shèng guì mò bù chóng jìng yǐ wéi zào wēi zhī gōng zú cān zhū zhèng shǐ
又沙门支遁以清谈著名于时，风流胜贵，莫不崇敬，以为造微之功，足参诸正始。
ér dùn cháng zhòng chāo yǐ wéi yī shí zhī jùn shén xiāng zhī shǎng
而遁常重超，以为一时之俊，甚相知赏。
chāo wú zi cóng dì jiǎn zhī yǐ zi sēng shī sì
超无子，从弟俭之以子僧施嗣。
sēng shī zì huì tuō xí jué nán chāng gōng
僧施字惠脱，袭爵南昌公。
ruò guàn yǔ wáng suí huán yìn qí míng lèi jū qīng xiǎn lǐng xuān chéng nèi shǐ rù bǔ dān yáng yǐn
弱冠，与王绥、桓胤齐名，累居清显，领宣城内史， 入补丹阳尹。
liú yì zhèn jiāng líng qǐng wèi nán mán xiào wèi jiǎ jié
刘毅镇江陵，请为南蛮校尉、假节。
yǔ yì jù zhū guó chú
与毅俱诛，国除。
yù zì zhòng xī shǎo cì jué dōng ān xiàn kāi guó bó
昙字重熙，少赐爵东安县开国伯。
sī tú wáng dǎo pì mì shū láng
司徒王导辟秘书郎。
cháo lùn yǐ yù míng chén zhī zǐ měi bī yǐ xiàn zhì nián sān shí shǐ bài tōng zhí sàn qí shì láng qiān zhōng shū shì láng
朝论以昙名臣之子，每逼以宪制，年三十，始拜通直散骑侍郎，迁中书侍郎。
jiǎn wén dì wèi fǔ jūn yǐn wèi sī mǎ
简文帝为抚军，引为司马。
xún chú shàng shū lì bù láng bài yù shǐ zhōng chéng
寻除尚书吏部郎，拜御史中丞。
shí běi zhōng láng xún xiàn yǒu jí cháo tíng yǐ yù wèi xiàn jūn sī jiā sàn qí cháng shì
时北中郎荀羡有疾，朝廷以昙为羡军司，加散骑常侍。
qǐng zhī xiàn zhēng hái réng chú běi zhōng láng jiàng dū du xú yǎn qīng yōu yáng zhōu zhī jìn líng zhū jūn shì lǐng xú yǎn èr zhōu cì shǐ jiǎ jié zhèn xià pī hòu yǔ zéi shuài fu mò bō děng zhàn shī lì jiàng hào jiàn wēi jiāng jūn
顷之，羡征还，仍除北中郎将、都督徐兖青幽扬州之晋陵诸军事、领徐兖二州刺史、假节，镇下邳，后与贼帅傅末波等战失利，降号建威将军。
xún zú nián sì shí èr
寻卒，年四十二。
zhuī zèng běi zhōng láng shì yuē jiǎn
追赠北中郎，谥曰简。
zi huī sì
子恢嗣。
huī zì dào yìn shǎo xí fù jué sàn qí shì láng lèi qiān jǐ shì huáng mén shì láng lǐng tài zǐ yòu wèi lǜ
恢字道胤，少袭父爵，散骑侍郎，累迁给事黄门侍郎，领太子右卫率。
huī shēn cháng bā chǐ měi bìn rán xiào wǔ dì shēn qì zhī yǐ wéi yǒu fān bó zhī wàng
恢身长八尺，美鬓髯，孝武帝深器之，以为有籓伯之望。
huì zhū xù zì biǎo qù zhí zhuó huī wèi liáng qín yōng sī jīng yáng bìng děng zhōu zhū jūn shì jiàn wēi jiāng jūn yōng zhōu cì shǐ jiǎ jié zhèn xiāng yáng
会朱序自表去职，擢恢为梁秦雍司荆扬并等州诸军事、建威将军、雍州刺史、假节，镇襄阳。
huī shén de guān lǒng zhī hé jiàng fù zhě dòng yǒu qiān jì
恢甚得关陇之和，降附者动有千计。
chū yáo cháng jiāng dòu chōng lái jiàng bài dōng qiāng xiào wèi
初，姚苌将窦冲来降，拜东羌校尉。
chōng hòu jǔ bīng fǎn rù hàn chuān xí liáng zhōu
冲后举兵反，入汉川，袭梁州。
shí guān zhōng yǒu bā shǔ zhī zhòng jiē bèi cháng jù hóng nóng yǐ jié fú dēng
时关中有巴蜀之众，皆背苌，据弘农以结苻登。
ér dēng shǔ chōng wèi zuǒ chéng xiàng xǐ zhūn huá yīn
而登署冲为左丞相，徙屯华阴。
hé nán tài shǒu yáng quán qī qiǎn shàng dǎng tài shǒu xún jìng shù huáng tiān wù yǐ jù zhī
河南太守杨佺期遣上党太守荀静戍皇天坞以距之。
chōng shù lái gōng huī qiǎn jiàng jūn zhào mù shǒu jīn yōng chéng ér quán qī lǜ zhòng cì hú chéng tǎo chōng zǒu zhī
冲数来攻，恢遣将军赵睦守金墉城，而佺期率众次湖城，讨冲，走之。
xún ér mù róng chuí wéi mù róng yǒng yú lù chuān yǒng qióng cù qiǎn qí zi hóng qiú jiù yú huī bìng xiàn yù xǐ yī niǔ huī xiàn xǐ yú tái yòu chén chuí ruò bìng yǒng qí shì nán cè
寻而慕容垂围慕容永于潞川，永穷蹙，遣其子弘求救于恢，并献玉玺一纽，恢献玺于台，又陈“垂若并永，其势难测。
jīn yú guó jì wèi yi jiù yǒng
今于国计，谓宜救永。
yǒng chuí bìng cún zì wèi chóu chóu lián jī bù qī wú néng wéi huàn
永垂并存，自为仇雠，连鸡不栖，无能为患。
rán hòu chéng jī shuāng bì zé hé běi kě píng
然后乘机双毙，则河北可平”。
xiào wǔ dì yǐ wéi rán zhào wáng gōng yǔ jiè jiù zhī wèi jí fā ér yǒng méi
孝武帝以为然，诏王恭、 庾楷救之，未及发而永没。
yáng quán qī yǐ jí qù zhí
杨佺期以疾去职。
huī yǐ suí jùn tài shǒu xià hóu zōng zhī wèi hé nán tài shǒu shù luò yáng
恢以随郡太守夏侯宗之为河南太守，戍洛阳。
yáo cháng qiǎn qí zi lüè gōng hú chéng jí shàng luò yòu shǐ qí jiāng yáng fú sōng wéi luò yáng
姚苌遣其子略攻湖城及上洛，又使其将杨佛嵩围洛阳。
huī qiǎn jiàn wǔ jiàng jūn xīn gōng jìng jiù luò yáng liáng zhōu cì shǐ wáng zhèng yìn lǜ zhòng chū zǐ wǔ gǔ yǐ wéi shēng yuán
恢遣建武将军辛恭靖救洛阳，梁州刺史王正胤率众出子午谷， 以为声援。
lüè jù ér tuì
略惧而退。
huī yǐ gōng jìn zhēng lǔ jiāng jūn yòu lǐng qín zhōu cì shǐ jiā dū lǒng shàng jūn
恢以功进征虏将军，又领秦州刺史，加督陇上军。
shí wèi shì qiáng shèng shān líng wēi bī huī qiǎn jiāng xià xiāng shān qǐ fāng děng yǐ wàn rén jù zhī yǔ wèi zhǔ tuò bá guī zhàn yú xíng yáng dà bài ér hái
时魏氏强盛，山陵危逼，恢遣江夏相邓启方等以万人距之，与魏主拓跋珪战于荥阳，大败而还。
jí wáng gōng jì wáng guó bǎo huán xuán yīn zhòng kān jiē jǔ bīng yīng gōng huī yǔ cháo tíng jǐ jiǎo xuán děng
及王恭计王国宝，桓玄、殷仲堪皆举兵应恭，恢与朝廷掎角玄等。
xiāng yáng tài shǒu xià hóu zōng zhī fǔ sī mǎ guō pí bìng yǐ wéi bù kě huī jiē shā zhī
襄阳太守夏侯宗之、府司马郭毗并以为不可，恢皆杀之。
jì ér xuán děng tuì shǒu xún yáng
既而玄等退守寻阳。
yǐ huī wèi shàng shū jiāng jiā hái dōu zhì yáng kǒu zhòng kān yīn shǐ rén yú dào shā zhī jí qí sì zǐ tuō yǐ qún mán suǒ shā
以恢为尚书，将家还都，至杨口，仲堪阴使人于道杀之，及其四子，托以群蛮所杀。
sàng hái jīng shī zèng zhèn jūn jiāng jūn
丧还京师，赠镇军将军。
zi xún sì
子循嗣。
lóng zì hóng shǐ jiǎn liàng yǒu fěi gōng zhī jié
隆字弘始，蹇亮有匪躬之节。
chū wèi shàng shū láng zhuǎn zuǒ chéng zài cháo wèi bǎi liáo suǒ dàn zuò lòu xiè shì miǎn
初为尚书郎，转左丞，在朝为百僚所惮，坐漏泄事免。
qǐng zhī wèi lì bù láng fù miǎn
顷之，为吏部郎，复免。
bǔ dōng jùn tài shǒu
补东郡太守。
lóng shǎo wèi zhào wáng lún suǒ shàn jí lún zhuān shàn zhào wèi sàn qí cháng shì
隆少为赵王伦所善，及伦专擅，召为散骑常侍。
lún zhī cuàn yě yǐ wéi yáng zhōu cì shǐ
伦之篡也，以为扬州刺史。
liáo shǔ yǒu fàn zhé yī tái gé jùn zhì shéng zhī yuǎn jìn xián yuàn
僚属有犯，辄依台阁峻制绳之，远近咸怨。
xún jiā níng dōng jiāng jūn wèi bài ér qí wáng jiǒng xí zhì zhōng zhōu rén zài jūn zhě jiē yù fù yì lóng yǐ xiōng zi jiàn wèi zhào wáng yuàn zhū zǐ xī zài jīng luò gù yóu yù wèi jué
寻加宁东将军，未拜，而齐王冏檄至，中州人在军者皆欲赴义，隆以兄子鉴为赵王掾，诸子悉在京洛，故犹豫未决。
zhǔ bù zhào yòu qián xiù cái yú tán bái lóng yuē dāng jīn shàng jì míng shǐ jūn zì jiāng jīng bīng jìng fù qí wáng
主簿赵诱、前秀才虞潭白隆曰：“当今上计，明使君自将精兵径赴齐王；
zhòng jì míng shǐ jūn kě liú dū shè sù qiǎn měng jiàng lǜ jīng bīng jí fù
中计，明使君可留督摄，速遣猛将率精兵疾赴；
xià jì shì qiǎn bīng jiāng zhù ér chēng bèi lún
下计，示遣兵将助，而称背伦。
lóng sù jìng bié jià gù yàn mì yǔ móu zhī
”隆素敬别驾顾彦， 密与谋之。
yàn yuē zhào yòu xià jì nǎi shàng cè yě
彦曰：“赵诱下计，乃上策也。
xī cáo liú chéng wén yàn yán qǐng jiàn yuē bù shěn míng shǐ jūn dāng jīn hé shī
”西曹留承闻彦言，请见，曰：“不审明使君当今何施？
lóng yuē wǒ jù shòu èr dì ēn wú suǒ piān zhù wéi yù shǒu zhōu ér yǐ
”隆曰：“我俱受二帝恩，无所偏助，惟欲守州而已。
chéng yuē tiān xià zhě shì zǔ huáng dì zhī tiān xià yě
”承曰： “天下者，世祖皇帝之天下也。
tài shàng chéng dài yǐ jī shí nián jīn shàng qǔ sì hǎi bù píng qí wáng yìng tiān shùn shí chéng bài zhī shì kě jiàn
太上承代已积十年，今上取四海不平，齐王应天顺时，成败之事可见。
shǐ jūn ruò gù èr dì zì kě bù xíng yi jí xià xí wén sù qiǎn jīng bīng měng jiàng
使君若顾二帝，自可不行，宜急下檄文，速遣精兵猛将。
ruò qí yí huò cǐ zhōu qǐ kě de bǎo yě
若其疑惑，此州岂可得保也！
lóng wú suǒ yán ér tíng xí liù rì
”隆无所言，而停檄六日。
shí níng yuǎn jiāng jūn chén liú wáng suì lǐng dōng hǎi dōu wèi zhèn shí tóu lóng jūn rén xi fù suì shén zhòng
时宁远将军陈留王邃领东海都尉，镇石头，隆军人西赴邃甚众。
lóng qiǎn cóng shì yú niú zhǔ jìn zhī bù dé zhǐ
隆遣从事于牛渚禁之，不得止。
jiàng shì fèn nù yè fú suì wéi zhǔ ér gōng zhī lóng fù zǐ jiē sǐ gù yàn yì bèi hài wū lóng jù hé yuǎn jìn tú wèi bù guǐ
将士愤怒，夜扶邃为主而攻之，隆父子皆死，顾彦亦被害，诬隆聚合远近，图为不轨。
lóng zhī sǐ yě shí yì mò bù tòng xī yān
隆之死也， 时议莫不痛惜焉。
shǐ chén yuē zhōng chén běn hu xiào zǐ fèng shàng zī hu ài qīn zì jiā xíng guó yú qī jí yǐ
史臣曰：忠臣本乎孝子，奉上资乎爱亲，自家刑国，于期极矣。
tài zhēn xìng lǚ chún shēn yù liú bāng zú shǐ zé chéng yán hòu sè lǎo lái fú zhī jiā yě
太真性履纯深， 誉流邦族，始则承颜候色，老莱弗之加也；
jì ér cí qīn dǎo yì shēn xū hé yǐ shàng yān
既而辞亲蹈义，申胥何以尚焉！
fēng hú wàn lǐ tóu qū ér fú gù
封狐万里，投躯而弗顾；
yà yǔ qiān qún tàn xué ér wàng sǐ
猰窳千群，探穴而忘死。
jìng néng xuān lì wáng shì yáng míng běn cháo fù hè shòu yí jì zhī quán jié
竟能宣力王室，扬名本朝，负荷受遗， 继之全节。
yán niàn zhǔ rǔ yì shēng dòng yú tiān dì
言念主辱，义声动于天地；
zhī fù guó zhūn xìn shì míng yú rì yuè
祗赴国屯，信誓明于日月。
zhěn gē yǔ qì ruò xuě fēn tiān zhī chóu
枕戈雨泣，若雪分天之仇；
huáng yú xuán zhěn zú fù yí gēng zhī zhú
皇舆旋轸，卒复夷庚之躅。
wēi fū rén zhī chéng kěn dà dào jǐ yí guó hu
微夫人之诚恳，大盗几移国乎！
dào huī rú yǎ róu ér yǒu zhèng xié dé shǐ ān pō jūn lián bì
道徽儒雅， 柔而有正，协德始安，颇均连璧。
fāng huí zhǒng wǔ yì shì dēng tái
方回踵武，奕世登台。
lù miǎn wèi shì yuán gāo rén yǐ tóng zhì yì wéi dà yǐn zhě xiàn
露冕为饰，援高人以同志， 抑惟大隐者献！
ài zǐ yún wáng shěng yí wén ér chuò qì shū yǒu dà yì zhī fēng yǐ
爱子云亡，省遗文而辍泣，殊有大义之风矣。
zàn yuē tài zhēn huái zhēn qín xuān nǎi chéng
赞曰：太真怀贞，勤宣乃诚。
móu dūn jiǎn jùn fèn jié chī míng
谋敦翦峻，奋节摛名。
dào huī zhōng jìn gāo fēn yuǎn yìng
道徽忠劲，高芬远映。
yīn kè fù hè chāo cán yǎ zhèng
愔克负荷，超惭雅正。