晋书 · 房玄龄 · Chapter 89 of 130

列传·第五十九章

PinyinModern Translation
Size

jī shào cóng zǐ hán wáng bào liú chén qū yǔn jiāo sōng gǔ hún wáng yù wéi zhōng xīn miǎn liú mǐn yuán zhōu gāi huán xióng hán jiē zhōu qí yì xióng lè dào róng yú kuī chén jìn jí yì wáng liàng sòng ju chē jì dīng mù xīn gōng jìng luō qǐ shēng zhāng yī

○嵇绍从子含王豹刘沉麹允焦嵩贾浑王育韦忠辛勉刘敏元周该桓雄韩阶周崎易雄乐道融虞悝沈劲吉挹王谅宋矩车济丁穆辛恭靖罗企生张祎

gǔ rén yǒu yán jūn zǐ shā shēn yǐ chéng rén bù qiú shēng yǐ hài rén

古人有言:“君子杀身以成仁,不求生以害仁。

yòu yún fēi sǐ zhī nán chǔ sǐ zhī nán

”又云:“非死之难,处死之难。

xìn zāi sī yán yě

”信哉斯言也!

shì zhī yǔn jié gǒu hé qí yi yì fū qǐ lìn qí méi

是知陨节苟合其宜,义夫岂吝其没;

juān qū ruò de qí suǒ liè shì bù ài qí cún

捐躯若得其所,烈士不爱其存。

gù néng shǒu tiě shí zhī shēn zhōng lì sōng yún zhī yǎ cāo jiàn zhēn xīn yú suì mù biāo jìn jié yú yán fēng fù dǐng huò qí rú guī lǚ wēi wáng ér bù gù shū míng zhú bó huà xiàng dān qīng qián shǐ yǐ wéi měi tán hòu lái yǎng qí huī liè zhě yě

故能守铁石之深衷,厉松筠之雅操,见贞心于岁暮,标劲节于严风,赴鼎镬其如归,履危亡而不顾,书名竹帛,画象丹青,前史以为美谈,后来仰其徽烈者也。

jìn zì yuán kāng zhī hòu zhèng luàn cháo hūn huò nán jiàn xìng jiān yú kǒng chì suì shǐ jiān xiōng fàng mìng róng dí jiāo qīn hán xià fèi téng cāng shēng tú tàn gān gē rì yòng zhàn zhēng fāng xìng

晋自元康之后,政乱朝昏,祸难荐兴,艰虞孔炽,遂使奸凶放命,戎狄交侵, 函夏沸腾,苍生涂炭,干戈日用,战争方兴。

suī bèi ēn wàng yì zhī tú bù kě shèng zài ér dǎo jié qīng shēng zhī shì wú fá yú shí

虽背恩忘义之徒不可胜载,而蹈节轻生之士无乏于时。

zhì ruò jī shào zhī wèi nán shèng yú

至若嵇绍之卫难乘舆,

kǎ kǔn zhī wáng qū fēng dí

卡壸之亡躯锋镝,

huán xióng zhī yì gāo tián shū

桓雄之义高田叔,

zhōu qí zhī jié mài jiě yáng

周崎之节迈解扬,

luō dīng zhì mìng yú jiù jūn

罗丁致命于旧君,

xīn jí chǐ chén yú róng lǔ

辛吉耻臣于戎虏,

zhāng yī yǐn zhèn yǐ quán jié

张祎引鸩以全节,

wáng liàng duàn bì yǐ lì zhōng

王谅断臂以厉忠,

mò bù zhì liè qiū shuāng

莫不志烈秋霜,

jīng guàn bái rì

精贯白日,

zú yǐ jī qīng fēng yú wàn gǔ

足以激清风于万古,

lì báo sú yú dāng nián zhě yú

厉薄俗于当年者欤!

suǒ wèi luàn shì shi zhōng chén sī zhī wèi yě

所谓乱世识忠臣,斯之谓也。

kǎ kǔn liú chāo zhōng yā zhōu xiāo děng yǐ rù liè chuán qí yú jí xù qí xíng shì yǐ wéi zhōng yì chuán yòng jīng jìn shì zhī yǒu rén yān

卡壸、刘超、钟雅、周虓等已入列传,其余即叙其行事以为 《忠义传》,用旌晋氏之有人焉。

jī shào zì yán zǔ wèi zhōng sàn dài fū kāng zhī zǐ yě

嵇绍,字延祖,魏中散大夫康之子也。

shí suì ér gū shì mǔ xiào jǐn

十岁而孤,事母孝谨。

yǐ fù dé zuì jìng jū sī mén

以父得罪,靖居私门。

shān tāo lǐng xuǎn qǐ wǔ dì yuē kāng gào yǒu yán fù zǐ zuì bù xiāng jí

山涛领选,启武帝曰:“《康诰》有言:‘父子罪不相及。

jī shào xián móu xì quē yi jiā jīng mìng qǐng wèi mì shū láng

’嵇绍贤侔郤缺, 宜加旌命,请为秘书郎。

dì wèi tāo yuē rú qīng suǒ yán nǎi kān wèi chéng hé dàn láng yě

”帝谓涛曰:“如卿所言,乃堪为丞,何但郎也。

nǎi fā zhào zhēng zhī qǐ jiā wèi mì shū chéng

”乃发诏征之,起家为秘书丞。

shào shǐ rù luò huò wèi wáng róng yuē zuó yú chóu rén zhōng shǐ jiàn jī shào áng áng rán rú yě hè zhī zài jī qún

绍始入洛,或谓王戎曰:“昨于稠人中始见嵇绍,昂昂然如野鹤之在鸡群。

róng yuē jūn fù wèi jiàn qí fù ěr

” 戎曰:“君复未见其父耳。

lèi qiān rǔ yīn tài shǒu

”累迁汝阴太守。

shàng shū zuǒ pú yè péi wěi yì shēn qì zhī měi yuē shǐ yán zǔ wèi lì bù shàng shū kě shǐ tiān xià wú fù yí cái yǐ

尚书左仆射裴𬱟亦深器之,每曰: “使延祖为吏部尚书,可使天下无复遗才矣。

pèi guó dài xī shǎo yǒu cái zhì yǔ shào cóng zǐ hán xiāng yǒu shàn shí rén xǔ yǐ yuǎn zhì shào yǐ wéi bì bù chéng qì

”沛国戴晞少有才智,与绍从子含相友善,时人许以远致,绍以为必不成器。

xī hòu wèi sī zhōu zhǔ bù yǐ wú xíng bèi chì zhōu dǎng chēng shào yǒu zhī rén zhī míng

晞后为司州主簿,以无行被斥,州党称绍有知人之明。

zhuǎn yù zhāng nèi shǐ yǐ mǔ yōu bù zhī guān

转豫章内史,以母忧,不之官。

fú què bài xú zhōu cì shǐ

服阕,拜徐州刺史。

shí shí chóng wèi dū du xìng suī jiāo bào ér shào jiāng zhī yǐ dào chóng shén qīn jìng zhī

时石崇为都督, 性虽骄暴,而绍将之以道,崇甚亲敬之。

hòu yǐ zhǎng zǐ sàng qù zhí

后以长子丧去职。

yuán kāng chū wèi jǐ shì huáng mén shì láng

元康初,为给事黄门侍郎。

shí shì zhōng gǔ mì yǐ wài qi zhī chǒng nián shào jū wèi pān yuè dù bīn děng jiē fù tuō yān

时侍中贾谧以外戚之宠,年少居位,潘岳、杜斌等皆附托焉。

mì qiú jiāo yú shào shào jù ér bù dá

谧求交于绍,绍距而不答。

jí mì zhū shào shí zài shěng yǐ bù ē bǐ xiōng zú fēng yì yáng zi qiān sàn qí cháng shì lǐng guó zǐ bó shì

及谧诛,绍时在省,以不阿比凶族,封弋阳子,迁散骑常侍,领国子博士。

tài wèi guǎng líng gōng chén zhǔn hōng tài cháng zòu shì shào bó yuē shì hào suǒ yǐ chuí zhī bù xiǔ dà xíng shòu dà míng xì xíng shòu xì míng wén wǔ xiǎn yú gōng dé líng lì biǎo yú àn bì

太尉、广陵公陈准薨,太常奏谥,绍驳曰:“谥号所以垂之不朽,大行受大名,细行受细名,文武显于功德,灵厉表于暗蔽。

zì qǐng lǐ guān xié qíng shì bù yī běn

自顷礼官协情,谥不依本。

zhǔn shì wèi guò yi shì yuē miào

准谥为过,宜谥曰缪。

shì xià tài cháng

”事下太常。

shí suī bù cóng cháo tíng dàn yān

时虽不从,朝廷惮焉。

zhào wáng lún cuàn wèi shǔ wèi shì zhōng

赵王伦篡位,署为侍中。

huì dì fù zuò suì jū qí zhí

惠帝复阼,遂居其职。

sī kōng zhāng huá wèi lún suǒ zhū yì zhě zhuī lǐ qí shì yù fù qí jué shào yòu bó yuē chén zhī shì jūn dāng chú fán qù huò

司空张华为伦所诛,议者追理其事,欲复其爵,绍又驳曰:“臣之事君,当除烦去惑。

huá lì wèi nèi wài suī cū yǒu shàn shì rán hé guān zhī zé zhe yú yuǎn jìn zhào huò shǐ luàn huā shí wèi zhī

华历位内外,虽粗有善事, 然阖棺之责,著于远近,兆祸始乱,华实为之。

gù zhèng tǎo yōu gōng zhī luàn zhuó zi jiā zhī guān

故郑讨幽公之乱,斫子家之棺;

lǔ lù yǐn zuì zhōng piān biǎn huī

鲁戮隐罪,终篇贬翚。

wèi rěn zhòng lù shì yǐ hóng yǐ wèi bù yí fù qí jué wèi lǐ qí wú zuì

未忍重戮,事已弘矣,谓不宜复其爵位,理其无罪。

shí dì chū fǎn zhèng shào yòu shàng shū yuē chén wén gǎi qián zhé zhě zé chē bù qīng gé wǎng bì zhě zé zhèng bù shuǎng

”时帝初反正,绍又上疏曰:“臣闻改前辙者则车不倾,革往弊者则政不爽。

tài yī tǒng yú yuán shǒu bǎi sī yì yú duō shì gù zhōu wén xìng yú shàng chéng kāng mù yú xià yě

太一统于元首, 百司役于多士,故周文兴于上,成康穆于下也。

cún bù wàng wáng yì zhī shàn yì

存不忘亡,《易》之善义;

yuàn bì xià wú wàng jīn yōng dà sī mǎ wú wàng yǐng shàng dà jiàng jūn wú wàng huáng qiáo zé huò luàn zhī méng wú yóu ér zhào yǐ

愿陛下无忘金墉,大司马无忘颍上,大将军无忘黄桥,则祸乱之萌无由而兆矣。

qí wáng jiǒng jì fǔ zhèng dà xīng dì shè jiāo shē zī shén shào yǐ shū jiàn yuē xià yǔ yǐ bēi shì chēng měi táng yú yǐ máo cí xiǎn dé fēng wū zhī jiā wú yì wēi wáng

齐王冏既辅政,大兴第舍,骄奢滋甚,绍以书谏曰:“夏禹以卑室称美,唐虞以茅茨显德,丰屋蔀家,无益危亡。

qiè chéng huǐ bài tài lè yǐ guǎng dì shè xīng zào gōng lì wèi sān wáng lì zhái cǐ qǐ jīn rì zhī xiān jí zāi

窃承毁败太乐以广第舍,兴造功力为三王立宅, 此岂今日之先急哉!

jīn dà shì shǐ dìng wàn xìng yóng xián dài fù rùn yi shěng qǐ zào zhī fán shēn sī qiān sǔn zhī lǐ

今大事始定,万姓颙,咸待覆润,宜省起造之烦,深思谦损之理。

fù zhǔ zhī xūn bù kě qì yǐ shǐ shí zhī dài bù kě wàng yě

复主之勋不可弃矣,矢石之殆不可忘也。

jiǒng suī qiān shùn yǐ bào zhī ér zú bù néng yòng

”冏虽谦顺以报之,而卒不能用。

shào cháng yì jiǒng zī shì yù jiǒng yàn huì zhào dǒng ài gé qí děng gòng lùn shí zhèng

绍尝诣炯谘事,遇炯宴会,召董艾、葛旗等共论时政。

ài yán yú jiǒng yuē jī shì zhōng shàn yú sī zhú gōng kě lìng cāo zhī

艾言于炯曰:“嵇侍中善于丝竹,公可令操之。

zuǒ yòu jìn qín shào tuī bù shòu

”左右进琴,绍推不受。

jiǒng yuē jīn rì wèi huan qīng hé lìn cǐ yá

冏曰:“今日为欢,卿何吝此邪!

shào duì yuē gōng kuāng fù shè jì dāng guǐ wù zuò zé chuí zhī yú hòu

”绍对曰:“公匡复社稷,当轨物作则,垂之于后。

shào suī xū bǐ tiǎn bèi cháng bó yāo fú guān miǎn míng yù diàn shěng qǐ kě cāo zhí sī zhú yǐ wéi líng rén zhī shì

绍虽虚鄙,忝备常伯,腰绂冠冕, 鸣玉殿省,岂可操执丝竹,以为伶人之事!

ruò shì gōng fú cóng sī yàn suǒ bù gǎn cí yě

若释公服从私宴,所不敢辞也。

jiǒng dà cán

”冏大惭。

ài děng bù zì dé ér tuì

艾等不自得而退。

qǐng zhī yǐ gōng shì miǎn jiǒng yǐ wéi zuǒ sī mǎ

顷之,以公事免,冏以为左司马。

xún rì jiǒng bèi zhū

旬日,冏被诛。

chū bīng jiāo shào bēn sàn fù gōng yǒu chí nǔ zài dōng gé xià zhě jiāng shè zhī yù yǒu diàn zhōng jiàng bīng xiāo lóng jiàn shào zī róng zhǎng zhě yí fēi fán rén qù qián bá jiàn yú cǐ de miǎn

初,兵交, 绍奔散赴宫,有持弩在东阁下者,将射之,遇有殿中将兵萧隆,见绍姿容长者,疑非凡人,趣前拔箭,于此得免。

suì hái xíng yáng jiù zhái

遂还荥阳旧宅。

xún zhēng wèi yù shǐ zhōng chéng wèi bài fù wèi shì zhōng

寻征为御史中丞,未拜,复为侍中。

hé jiān wáng yóng chéng dū wáng yǐng jǔ bīng xiàng jīng dū yǐ tǎo zhǎng shā wáng yì dà jià cì yú chéng dōng

河间王颙、成都王颖举兵向京都,以讨长沙王乂,大驾次于城东。

yì yán yú zhòng yuē jīn rì xi tǎo yù shuí wèi dū du hu

乂言于众曰:“今日西讨,欲谁为都督乎?

liù jūn zhī shì jiē yuē yuàn jī shì zhōng lù lì qián qū sǐ yóu shēng yě

”六军之士皆曰:“愿嵇侍中戮力前驱,死犹生也。

suì bài shào shǐ chí jié píng xī jiāng jūn

”遂拜绍使持节、平西将军。

shǔ yì bèi zhí shào fù wèi shì zhōng

属乂被执,绍复为侍中。

gōng wáng yǐ xià jiē yì yè xiè zuì yú yǐng shào děng xián jiàn fèi chù miǎn wèi shù rén

公王以下皆诣邺谢罪于颖,绍等咸见废黜,免为庶人。

xún ér cháo tíng fù yǒu běi zhēng zhī yì zhēng shào fù qí jué wèi

寻而朝廷复有北征之役,征绍,复其爵位。

shào yǐ tiān zǐ meng chen chéng zhào chí yì xíng zài suǒ

绍以天子蒙尘,承诏驰诣行在所。

zhí wáng shī bài jì yú dàng yīn bǎi guān jí shì wèi mò bù sàn kuì wéi shào yǎn rán duān miǎn yǐ shēn hàn wèi bīng jiāo yù niǎn fēi jiàn yǔ jí shào suì bèi hài yú dì cè xuè jiàn yù fú tiān zǐ shēn āi tàn zhī

值王师败绩于荡阴, 百官及侍卫莫不散溃,唯绍俨然端冕,以身捍卫,兵交御辇,飞箭雨集,绍遂被害于帝侧,血溅御服,天子深哀叹之。

jí shì dìng zuǒ yòu yù huàn yī dì yuē cǐ jī shì zhōng xuè wù qù

及事定,左右欲浣衣,帝曰:“此嵇侍中血, 勿去。

chū shào zhī xíng yě shì zhōng qín zhǔn wèi yuē jīn rì xiàng nán qīng yǒu jiā mǎ fǒu

初,绍之行也,侍中秦准谓曰:“今日向难,卿有佳马否?

shào zhèng sè yuē dà jià qīn zhēng yǐ zhèng fá nì lǐ bì yǒu zhēng wú zhàn

”绍正色曰:“大驾亲征,以正伐逆,理必有征无战。

ruò shǐ huáng yú shī shǒu chén jié yǒu zài jùn mǎ hé wéi

若使皇舆失守,臣节有在,骏马何为!

wén zhě mò bù tàn xī

”闻者莫不叹息。

jí zhāng fāng bī dì qiān cháng ān hé jiān wáng yóng biǎo zèng shào sī kōng jìn jué wèi gōng

及张方逼帝迁长安,河间王颙表赠绍司空,进爵为公。

huì dì hái luò yáng shì suì wèi xíng

会帝还洛阳,事遂未行。

dōng hǎi wáng yuè zhūn xǔ lù jīng xíng yáng guò shào mù kū zhī bēi tòng kān shí lì bēi yòu biǎo zèng guān jué

东海王越屯许,路经荥阳,过绍墓,哭之悲恸,刊石立碑,又表赠官爵。

dì nǎi qiǎn shǐ cè zèng shì zhōng guāng lù dài fu jiā jīn zhāng zǐ shòu jìn jué wèi hóu cì mù tián yī qǐng kè shí hù cí yǐ shào láo

帝乃遣使册赠侍中、光禄大夫,加金章紫绶,进爵为侯,赐墓田一顷,客十户,祠以少牢。

yuán dì wèi zuǒ chéng xiàng chéng zhì yǐ shào sǐ jié shì zhòng ér zèng lǐ wèi fù xūn dé gèng biǎo zèng tài wèi cí yǐ tài láo

元帝为左丞相,承制,以绍死节事重,而赠礼未副勋德,更表赠太尉,祠以太牢。

jí dì jí wèi cì shì yuē zhōng mù fù jiā tài láo zhī cí

及帝即位,赐谥曰忠穆,复加太牢之祠。

shào dàn yú xíng jǐ bù shì xiǎo jié rán kuàng ér yǒu jiǎn tōng ér bù zá

绍诞于行己,不饰小节,然旷而有检,通而不杂。

yǔ cóng zǐ hán děng wǔ rén gòng jū fǔ xù rú suǒ tóng shēng

与从子含等五人共居,抚恤如所同生。

mén rén gù lì sī mù yí ài xíng fú mù cì bì sān nián zhě sān shí yú rén

门人故吏思慕遗爱,行服墓次,毕三年者三十余人。

zhǎng zǐ yǒu fù fēng zǎo yāo

长子,有父风, 早夭。

yǐ cóng sūn hàn xí fēng

以从孙翰袭封。

chéng dì shí zhuī shù shào zhōng yǐ hàn wèi fèng cháo qǐng

成帝时追述绍忠,以翰为奉朝请。

hàn yǐ wú xiōng dì zì biǎo huán běn zōng

翰以无兄弟,自表还本宗。

tài yuán zhōng xiào wǔ dì zhào yuē bāo dé xiǎn rén zhé wáng lìng diǎn

太元中,孝武帝诏曰:“褒德显仁,哲王令典。

gù tài wèi zhōng mù gōng zhí dé gāo miǎo zài fǒu mí xuān zhēn jié zhī fēng yì zhe qiān zǎi

故太尉、忠穆公执德高邈,在否弥宣,贞洁之风,义著千载。

měi niàn qí shì chuàng rán shāng huái

每念其事,怆然伤怀。

zhōng zhēn zhī yìn zhēng cháng yi yuǎn suǒ yǐ dà míng zhì jié chóng jiǎng míng jiào

忠贞之胤,蒸尝宜远,所以大明至节,崇奖名教。

kě fǎng qí zōng zú xí jué zhǔ sì

可访其宗族,袭爵主祀。

yú shì fù yǐ hàn sūn kuàng wèi yì yáng hóu

”于是复以翰孙旷为弋阳侯。

hán zì jūn dào

含字君道。

zǔ xǐ xú zhōu cì shǐ

祖喜,徐州刺史。

fù fán tài zǐ shè rén

父蕃,太子舍人。

hán hào xué néng zhǔ wén

含好学能属文。

jiā zài gǒng xiàn bó qiū zì hào bó qiū zǐ mén yuē guī hòu zhī mén shì yuē shèn zhōng zhī shì

家在巩县亳丘, 自号亳丘子,门曰归厚之门,室曰慎终之室。

chǔ wáng wěi pì wèi yuàn

楚王玮辟为掾。

wěi zhū zuò miǎn

玮诛,坐免。

jǔ xiù cái chú láng zhōng

举秀才, 除郎中。

shí hóng nóng wáng cuì yǐ guì gōng zi shàng zhǔ guǎn yǔ shén shèng tú zhuāng zhōu yú shì guǎng jí cháo shì shǐ hán wèi zhī zàn

时弘农王粹以贵公子尚主,馆宇甚盛,图庄周于室,广集朝士,使含为之赞。

hán yuán bǐ wèi diào wén wén bù jiā diǎn

含援笔为吊文,文不加点。

qí xù yuē dì xù wáng hóng yuǎn huá chí fēng wū guǎng yán xián yàn tú zhuāng shēng chuí lún zhī xiàng jì xiān dá cí pìn zhī shì huà zhēn rén yú kè jué zhī shì zài tuì shì yú jìn qù zhī táng kě wèi tuō fēi qí suǒ kě diào bù kě zàn yě

其序曰:“帝婿王弘远华池丰屋,广延贤彦,图庄生垂纶之象,记先达辞聘之事,画真人于刻桷之室,载退士于进趣之堂,可谓托非其所,可吊不可赞也。

qí cí yuē mài yǐ zhuāng zhōu tiān zòng tè fàng dà kuài shòu qí shēng zì rán zī qí liàng qì xū shén qīng qióng xuán jí kuàng

”其辞曰:“迈矣庄周,天纵特放,大块授其生,自然资其量,器虚神清,穷玄极旷。

rén wěi sú jì zhēn fēng jì sàn yě wú sòng qū zhī shēng cháo yǒu zhēng chǒng zhī tàn shàng xià xiāng líng zhǎng yòu shī guàn yú shì jiè xuán xū yǐ zhù ruò yǐn dào dé yǐ zì jiǎng hù yǒng tián kuàng zhī cí jiā huà lǎo zhuāng zhī xiàng

人伪俗季,真风既散,野无讼屈之声,朝有争宠之叹, 上下相陵,长幼失贯,于是借玄虚以助溺,引道德以自奖,户咏恬旷之辞,家画老庄之象。

jīn wáng shēng shěn lún míng lì shēn shàng dì nǚ lián yào sān guāng yǒu chū wú chǔ chí fēi yán shí zhī liū zhái fēi máo cí zhī yǔ chí qū chǎn yú huáng qú huà cí xiàng qí yān qǔ

今王生沈沦名利,身尚帝女,连耀三光,有出无处,池非岩石之溜,宅非茅茨之宇,驰屈产于皇衢,画兹象其焉取!

jiē hū xiān shēng gāo jì hé jú

嗟乎先生,高迹何局!

shēng chù yán xiù zhī jū sǐ jì diāo yíng zhī wū tuō fēi qí suǒ méi yǒu yú rǔ dào dà dào zhī yān huì suì hán bēi ér tǔ qū

生处岩岫之居, 死寄雕楹之屋,托非其所,没有余辱,悼大道之湮晦,遂含悲而吐曲。

cuì yǒu kuì sè

”粹有愧色。

qí wáng jiǒng pì wèi zhēng xi cān jūn xí jué wǔ chāng xiāng hòu

齐王冏辟为征西参军,袭爵武昌乡侯。

cháng shā wáng yì zhào wèi piào qí jì shì dū shàng shū láng

长沙王乂召为骠骑记室督、尚书郎。

yì yǔ chéng dū wáng yǐng jiāo zhàn yǐng jūn zhuǎn shèng shàng shū láng dàn chū dū zhàn yè hái lǐ shì

乂与成都王颖交战,颖军转盛,尚书郎旦出督战,夜还理事。

hán yán yú yì yuē xī wèi wǔ měi yǒu jūn shì zēng zhì yuàn shǔ

含言于乂曰:“昔魏武每有军事,增置掾属。

qīng lóng èr nián shàng shū lìng chén jiáo yǐ yǒu jūn wù yì zòu zēng láng

青龙二年,尚书令陈矫以有军务,亦奏增郎。

jīn jiān nì sì bī wáng lù yōng sè dào xuán zhī jí bù fù guò cǐ

今奸逆四逼, 王路拥塞,倒悬之急,不复过此。

dàn jū cáo lǐ shì shàng xū zēng láng kuàng jīn dōu guān zhōng qí sān cáo zhòu chū dū zhàn yè hái lǐ shì yī rén liǎng yì nèi wài fèi fá

但居曹理事,尚须增郎,况今都官中骑三曹昼出督战,夜还理事,一人两役,内外废乏。

hán wèi jīn yǒu shí wàn rén dū du gè yǒu zhǔ shuài tuī gǔ shòu suí wěi fù dà jiàng bù yí fù lìng tái liáo zá yǔ qí jiān

含谓今有十万人,都督各有主帅,推毂授绥,委付大将,不宜复令台僚杂与其间。

yì cóng zhī nǎi zēng láng jí lìng shǐ

”乂从之,乃增郎及令史。

huái dì wèi fǔ jūn jiāng jūn yǐ hán wéi cóng shì zhōng láng

怀帝为抚军将军,以含为从事中郎。

huì dì běi zhēng zhuǎn zhōng shū shì láng

惠帝北征,转中书侍郎。

jí dàng yīn zhī bài hán zǒu guī xíng yáng

及荡阴之败,含走归荥阳。

yǒng xīng chū chú tài dì zhōng shù zǐ

永兴初,除太弟中庶子。

xī dào zǔ hé wèi de yìng zhào

西道阻阂,未得应召。

fàn yáng wáng xiāo wèi zhēng nán jiāng jūn zhūn xǔ chāng fù yǐ hán wéi cóng shì zhōng láng

范阳王虓为征南将军, 屯许昌,复以含为从事中郎。

xún shòu zhèn wēi jiāng jūn xiāng chéng tài shǒu

寻授振威将军、襄城太守。

xiāo wèi liú qiáo suǒ pò hán bēn zhèn nán jiāng jūn liú hóng yú xiāng yáng hóng dài yǐ shàng bīn zhī lǐ

虓为刘乔所破,含奔镇南将军刘弘于襄阳,弘待以上宾之礼。

hán xìng tōng mǐn hǎo jiàn dá cái xián cháng yù chóng zhào wǔ zhī shì jiā zāng wén zhī zuì

含性通敏,好荐达才贤,常欲崇赵武之谥,加臧文之罪。

shǔ chén mǐn zuò luàn jiāng yáng zhèn dàng nán yuè xiǎn yuǎn ér guǎng zhōu cì shǐ wáng yì bìng zú hóng biǎo hán wèi píng yuè zhōng láng jiàng guǎng zhōu cì shǐ jiǎ jié

属陈敏作乱,江扬震荡,南越险远,而广州刺史王毅病卒,弘表含为平越中郎将、广州刺史、假节。

wèi fā huì hóng zú shí huò yù liú hán lǐng xíng zhōu

未发,会弘卒,时或欲留含领刑州。

hán xìng gāng zào sù yǔ hóng sī mǎ guō mài yǒu xì mài yí hán jiāng wèi jǐ hài yè yǎn shā zhī shí nián sì shí sì

含性刚躁,素与弘司马郭劢有隙,劢疑含将为己害,夜掩杀之,时年四十四。

huái dì jí wèi shì yuē xiàn

怀帝即位,谥曰宪。

wáng bào shùn yáng rén yě

王豹,顺阳人也。

shǎo ér kàng zhí

少而抗直。

chū wèi yù zhōu bié jià qí wáng jiǒng wèi dà sī mǎ yǐ bào wéi zhǔ bù

初为豫州别驾,齐王冏为大司马,以豹为主簿。

jiǒng jiāo zòng shī tiān xià xīn bào zhì jiān yú jiǒng rì

冏骄纵,失天下心,豹致笺于冏日:

bào wén wáng chén jiǎn jiǎn fěi gōng zhī gù jiāng yǐ ān zhǔ dìng shí bǎo cún shè jì zhě yě

豹闻王臣蹇蹇,匪躬之故,将以安主定时,保存社稷者也。

shì yǐ wéi rén chén ér qī qí jūn zhě xíng fá bù zú yǐ wéi zhū

是以为人臣而欺其君者,刑罚不足以为诛;

wéi rén zhǔ ér nì qí jiàn zhě líng lì bù zú yǐ wéi shì

为人主而逆其谏者,灵厉不足以为谥。

fú wéi míng gōng xū xīn xià shì kāi huái nà shàn kuǎn chéng yǐ zhe ér nì ěr zhī yán wèi rù yú tīng

伏惟明公虚心下士, 开怀纳善,款诚以著,而逆耳之言未入于听。

bào fú sī jìn zhèng jiàn quē shǐ zì yuán kāng yǐ lái zǎi xiāng zài wèi wèi yǒu yī rén huò zhōng nǎi shì shì shǐ rán wèi wèi zhé yǒu bù shàn yě

豹伏思晋政渐缺,始自元康以来,宰相在位,未有一人获终,乃事势使然,未为辄有不善也。

jīn gōng kè píng huò luàn ān guó dìng jiā gù fù yīn qián qīng bài zhī fǎ xún zhōng jiān fù chē zhī guǐ yù jì cháng cún fēi suǒ gǎn wén

今公克平祸乱,安国定家, 故复因前倾败之法,寻中间覆车之轨,欲冀长存,非所敢闻。

jīn hé jiān shù gēn yú guān yòu chéng dū pán huán yú jiù wèi xīn yě dà fēng yú jiāng hàn sān miàn guì wáng gè yǐ fāng gāng qiáng shèng bìng diǎn róng mǎ chù xiǎn hài zhī de

今河间树根于关右, 成都盘桓于旧魏,新野大封于江汉,三面贵王,各以方刚强盛,并典戎马,处险害之地。

qiě míng gōng xīng yì tǎo nì gōng gài tiān xià shèng dé guāng mào míng zhèn dāng shì

且明公兴义讨逆,功盖天下,圣德光茂,名震当世。

jīn yǐ nán shǎng zhī gōng xié zhèn zhǔ zhī wēi dú jù jīng dū zhuān zhí dà quán jìn zé kàng lóng yǒu huǐ tuì zé jí lí shēng tíng jì cǐ qiú ān wèi zhī qí fú

今以难赏之功,挟震主之威,独据京都,专执大权,进则亢龙有悔,退则蒺藜生庭,冀此求安,未知其福。

gǎn yǐ qiǎn jiàn chén xiě yú qíng

敢以浅见,陈写愚情。

xī wǔ wáng fá zhòu fēng jiàn zhū hóu wèi èr bó zì shǎn yǐ dōng zhōu gōng zhǔ zhī zì shǎn yǐ xī zhào gōng zhǔ zhī

昔武王伐纣,封建诸侯为二伯,自陕以东,周公主之,自陕以西,召公主之。

jí zhì qí mò bà guó zhī shì bù guò shù zhōu zhī de sì hǎi qiáng bīng bù gǎn rù kuī jiǔ dǐng suǒ yǐ rán zhě tiān xià xí yú suǒ fèng gù yě

及至其末,霸国之世,不过数州之地,四海强兵不敢入窥九鼎,所以然者,天下习于所奉故也。

jīn chéng néng zūn yòng zhōu fǎ

今诚能尊用周法,

yǐ chéng dū wèi běi zhōu bó

以成都为北州伯,

tǒng hé běi zhī wáng hóu

统河北之王侯,

míng gōng wèi nán zhōu bó

明公为南州伯,

yǐ shè nán tǔ zhī guān zhǎng

以摄南土之官长,

gè yīn běn zhí

各因本职,

chū jū qí fāng

出居其方,

shù dé yú wài

树德于外,

jìn zhōng yú nèi

尽忠于内,

suì zhōng lǜ suǒ lǐng ér gòng yú cháo

岁终率所领而贡于朝,

jiǎn liáng cái

简良才,

mìng xián jùn

命贤俊,

yǐ wéi tiān zǐ bǎi guān

以为天子百官,

zé sì hǎi cháng níng

则四海长宁,

wàn guó xìng shèn

万国幸甚,

míng gōng zhī dé dāng yǔ zhōu zhào tóng qí zhì měi

明公之德当与周召同其至美,

wēi bài lù sāi

危败路塞,

shè jì kě bǎo

社稷可保。

gù míng gōng sī gāo zǔ nà lóu jìng zhī cè wù zhāng liáng lǚ zú zhī móu yuǎn lín shēn zhī wēi bǎo tài shān zhī ān

顾明公思高祖纳娄敬之策,悟张良履足之谋,远临深之危,保泰山之安。

ruò hé shèng sī wǎn xǔ kě dōu yě

若合圣思,宛许可都也。

shū rù wú bào bào zhòng jiān yuē

书入,无报,豹重笺曰:

bào shū yù yǐ lái shí yǒu èr rì ér shèng zhǐ gāo yuǎn wèi chuí cǎi chá bù cì yī zì zhī lìng bù chì kě fǒu zhī yi

豹书御已来,十有二日,而圣旨高远,未垂采察,不赐一字之令,不敕可否之宜。

gài bà wáng zhī shén bǎo ān wēi zhī mì shù bù kě xū yú ér hū zhě yě

盖霸王之神宝,安危之秘术,不可须臾而忽者也。

fú sī míng gōng xié dà gōng bào dà míng huái dà dé zhí dà quán cǐ sì dà zhě yù zhōng suǒ bù néng róng xián shèng suǒ yǐ zhàn zhàn jīng jīng rì zè bù xiá shí suī xiū wù xiū zhě yě

伏思明公挟大功,抱大名, 怀大德,执大权,此四大者,域中所不能容,贤圣所以战战兢兢,日昃不暇食,虽休勿休者也。

xī zhōu gōng yǐ wǔ wáng wèi xiōng chéng wáng wèi jūn fá zhòu yǒu gōng yǐ qīn fǔ zhèng zhí dé hóng shēn shèng sī bó yuǎn zhì zhōng zhì rén zhì xiào zhì jìng

昔周公以武王为兄,成王为君,伐纣有功,以亲辅政,执德弘深,圣思博远,至忠至仁,至孝至敬。

ér shè shì zhī rì sì guó liú yán lí zhǔ chū bēn jū dōng sān nián lài fēng yǔ zhī biàn chéng wáng gǎn wù

而摄事之日,四国流言,离主出奔,居东三年,赖风雨之变,成王感悟。

ruò bù zāo huáng tiān zhī yīng shén rén zhī chá kǒng gōng dàn zhī huò wèi zhī suǒ xiàn yě

若不遭皇天之应,神人之察,恐公旦之祸未知所限也。

zhì yú zhí zhèng yóu yǔ zhào gōng fēn shǎn wèi bó

至于执政,犹与召公分陕为伯。

jīn míng gōng zì shì gōng dé shú rú zhōu gōng

今明公自视功德孰如周公。

qiě yuán kāng yǐ lái zǎi xiàng zhī huàn wēi jī qiè fā bù jí róng sī mì huò qián qǐ zhé zài hū xī qǐ fù yàn rán de quán shēng jì

且元康以来,宰相之患,危机窃发,不及容思,密祸潜起,辄在呼噏,岂复晏然得全生计!

qián jiàn bù yuǎn gōng suǒ qīn jiàn yě

前鉴不远,公所亲见也。

jūn zǐ bù yǒu yuǎn lǜ bì yǒu jìn yōu yōu zhì nǎi wù huǐ wú suǒ jí yě

君子不有远虑,必有近忧,忧至乃悟,悔无所及也。

jīn ruò cóng bào cǐ cè jiē qiǎn wáng hóu zhī guó běi yǔ chéng dū fēn hé wèi bó chéng dū zài yè míng gōng dōu wǎn kuān fāng qiān lǐ yǐ yǔ yín nèi hòu bó zǐ nán xiǎo dà xiāng shuài jié hǎo yào méng tóng jiǎng huáng jiā

今若从豹此策,皆遣王侯之国,北与成都分河为伯,成都在邺,明公都宛,宽方千里,以与圻内侯伯子男小大相率,结好要盟,同奖皇家;

gòng yù zhī fǎ yī rú zhōu diǎn

贡御之法,一如周典。

ruò hé shèng guī kě xiān zhǐ yǔ chéng dū gòng lùn

若合圣规,可先旨与成都共论。

suī yǐ xiǎo cái yuàn bèi xíng rén

虽以小才,愿备行人。

xī sī yǎng yān zhào zhī wēi zhě ěr bǎi lǐ xī qín chu zhī shāng rén yě yī kāi qí shuō liǎng guó yǐ níng

昔厮养,燕赵之微者耳,百里奚,秦楚之商人也,一开其说,两国以宁。

kuàng bào suī lòu dà zhōu zhī gāng jì jiā míng gōng qǐ shì xiǎn nán zhī zhǔ bù yě

况豹虽陋,大州之纲纪,加明公起事险难之主簿也。

gù shēn suī qīng qí yán wèi bì fǒu yě

故身虽轻,其言未必否也。

jiǒng lìng yuē de qián hòu bái shì jù yì zhé bié sī liàng yě

冏令曰:“得前后白事,具意,辄别思量也。

huì cháng shā wáng yì zhì yú jiǒng àn shàng jiàn bào jiān wèi jiǒng yuē xiǎo zi lí jiàn gǔ ròu hé bù tóng tuó xià dǎ shā

”会长沙王乂至,于冏案上见豹笺,谓冏曰:“小子离间骨肉,何不铜驼下打杀!

jiǒng jì bù néng jiā bào zhī cè

”冏既不能嘉豹之策,

suì nà yì yán

遂纳乂言,

nǎi zòu bào yuē chén fèn jiān xiōng sì nì

乃奏豹曰:“臣忿奸凶肆逆,

huáng zuò diān zhuì

皇祚颠坠,

yǔ chéng dū cháng shā xīn yě gòng xīng yì bīng

与成都、长沙、新野共兴义兵,

ān fù shè jì

安复社稷,

wéi yù lù lì huáng jiā

唯欲戮力皇家,

yǔ qīn qīn zōng shì fù xīn cóng shì

与亲亲宗室腹心从事,

cǐ chén sù yè zì shì

此臣夙夜自誓,

wú fù shén míng

无负神明。

ér zhǔ bù wáng bào bǐ yǒu bái shì gǎn zào yì duān wèi chén tiǎn bèi zǎi xiàng bì gòu wēi hài lǜ zài yī dàn bù xiáng zhī shēng kě qiāo zú ér dài yù chén yǔ chéng dū fēn shǎn wèi bó jǐn chū fān wáng

而主簿王豹比有白事,敢造异端,谓臣忝备宰相,必遘危害,虑在一旦,不祥之声可𫏋足而待,欲臣与成都分陕为伯,尽出籓王。

shàng wū shèng cháo jiàn yù zhī wēi xià zhǎng yāo huò yí zǔ zhòng xīn zǔn tà bèi zēng qiǎo mài liǎng duān shàn shàng bàng xià chán nèi jiān wài gòu è dǎo jiān zuò shēng cāi xián

上诬圣朝鉴御之威,下长妖惑,疑阻众心,噂沓背憎,巧卖两端,讪上谤下,谗内间外,遘恶导奸,坐生猜嫌。

xī kǒng qiū kuāng lǔ nǎi zhū shǎo zhèng

昔孔丘匡鲁,乃诛少正;

zǐ chǎn xiāng zhèng xiān lù dèng xī chéng yǐ jiāo luàn míng shí ruò zhào gāo guǐ guài zhī lèi yě

子产相郑,先戮邓析,诚以交乱名实,若赵高诡怪之类也。

bào wéi chén bù zhōng bù shùn bú yì zhé chì dōu jiē kǎo jìng yǐ míng xié zhèng

豹为臣不忠不顺不义,辄敕都街考竟,以明邪正。

bào jiāng sǐ yuē xuán wú tóu dà sī mǎ mén jiàn bīng zhī gōng qí yě

”豹将死,曰:“悬吾头大司马门,见兵之攻齐也。

zhòng shù yuān zhī

”众庶冤之。

é ér jiǒng bài

俄而冏败。

liú chén zì dào zhēn yān guó jì rén yě

刘沈,字道真,燕国蓟人也。

shì wèi běi zhōu míng zú

世为北州名族。

shǎo shì zhōu jùn bó xué hào gǔ

少仕州郡,博学好古。

tài bǎo wèi guàn pì wèi yuàn lǐng běn yì dà zhōng zhèng

太保卫瓘辟为掾,领本邑大中正。

dūn rú dào ài xián néng jìn huò yuán wèi èr pǐn jí shēn lǐ zhāng huá jiē cí zhǐ míng jùn wéi dāng shí suǒ chēng

敦儒道,爱贤能,进霍原为二品,及申理张华,皆辞旨明峻,为当时所称。

qí wáng jiǒng fǔ zhèng yǐn wèi zuǒ zhǎng shǐ qiān shì zhōng

齐王冏辅政,引为左长史,迁侍中。

yú shí li liú luàn shǔ zhào chén yǐ shì zhōng jiǎ jié tǒng yì zhōu cì shǐ luō shàng liáng zhōu cì shǐ xǔ xióng děng yǐ tǎo liú

于时李流乱蜀,诏沈以侍中、 假节,统益州刺史罗尚、梁州刺史许雄等以讨流。

xíng cì cháng ān hé jiān wáng yóng qǐng liú chén wèi jūn sī qiǎn xí wěi dài zhī

行次长安,河间王颙请留沉为军司,遣席䓕代之。

hòu lǐng yōng zhōu cì shǐ

后领雍州刺史。

jí zhāng chāng zuò luàn zhào yóng qiǎn chén jiāng zhōu bīng wàn rén bìng zhēng xī fǔ wǔ qiān rén zì lán tián guān yǐ tǎo zhī yóng bù fèng zhào

及张昌作乱,诏颙遣沉将州兵万人并征西府五千人,自蓝田关以讨之,颙不奉诏。

chén zì lǐng zhōu bīng zhì lán tián yóng yòu bī duó qí zhòng

沉自领州兵至蓝田,颙又逼夺其众。

cháng shā wáng yì mìng chén jiāng wǔ lì sì bǎi rén hái zhōu

长沙王乂命沉将武吏四百人还州。

zhāng fāng jì bī jīng dū wáng shī lǚ bài wáng hú zǔ tì yán yú yì yuē liú chén zhōng yì guǒ yì yōng zhōu bīng lì zú zhì hé jiān yi qǐ shàng zhào yǔ chén shǐ fā bīng xí yóng yóng jiǒng jí bì zhào zhāng fāng yǐ zì jiù cǐ jì zhī liáng yě

张方既逼京都,王师屡败,王瑚、祖逖言于乂曰:“刘沈忠义果毅,雍州兵力足制河间,宜启上诏与沈,使发兵袭颙,颙窘急,必召张方以自救,此计之良也。

yì cóng zhī

” 乂从之。

chén fèng zhào chí xí sì jìng hé qī jùn zhī zhòng jí shǒu fáng zhū jūn wù bì jiá shì wàn yú rén yǐ ān dìng tài shǒu wèi bó xīn píng tài shǒu zhāng guāng ān dìng gōng cáo huáng fǔ dàn wèi xiān dēng xí cháng ān

沈奉诏驰檄四境,合七郡之众及守防诸军、坞壁甲士万余人,以安定太守卫博、新平太守张光、安定功曹皇甫澹为先登,袭长安。

yóng shí dùn yú zhèng xiàn zhī gāo píng tíng wèi dōng jūn shēng yuán wén chén bīng qǐ hái zhèn wèi chéng qiǎn dū hù yú kuí lǜ bù qí wàn yú rén nì chén yú hǎo zhì

颙时顿于郑县之高平亭, 为东军声援,闻沈兵起,还镇渭城,遣督护虞夔率步骑万余人逆沈于好畤。

jiē zhàn kuí zhòng bài yóng dà jù tuì rù cháng ān guǒ jí hū zhāng fāng

接战, 夔众败,颙大惧,退入长安,果急呼张方。

chén dù wèi ér lěi yóng měi qiǎn bīng chū dòu zhé bù lì chén chéng shèng gōng zhī shǐ dàn bó yǐ jīng jiá wǔ qiān cóng cháng ān mén ér rù lì zhàn zhì yóng zhàng xià

沈渡渭而垒,颙每遣兵出斗,辄不利, 沈乘胜攻之,使澹、博以精甲五千,从长安门而入,力战至颙帐下。

chén jūn lái chí yóng jūn jiàn dàn děng wú jì qì yì bèi

沈军来迟,颙军见澹等无继,气益倍。

féng yì tài shǒu zhāng fǔ lǜ zhòng jiù yóng héng jī zhī dà zhàn yú fǔ mén bó fù zǐ jiē sǐ zhī dàn yòu bèi qín

冯翊太守张辅率众救颙,横击之,大战于府门,博父子皆死之,澹又被擒。

yóng qí dàn zhuàng yǒng jiāng huó zhī

颙奇澹壮勇,将活之。

dàn bù wéi zhī qū yú shì jiàn shā

澹不为之屈,于是见杀。

chén jūn suì bài lǜ yú zú zhūn yú gù yíng

沈军遂败,率余卒屯于故营。

zhāng fāng qiǎn qí jiāng dūn wěi yè zhì chén jūn dà jīng ér kuì yǔ huī xià bǎi yú rén nán dùn wèi chén cāng lìng suǒ zhí

张方遣其将敦伟夜至,沈军大惊而溃,与麾下百余人南遁,为陈仓令所执。

chén wèi yóng yuē fu zhī jǐ zhī gù qīng zài sān zhī jié zhòng bù kě wéi jūn fù zhī zhào liàng qiáng ruò yǐ gǒu quán

沈谓颙曰:“夫知己之顾轻,在三之节重,不可违君父之诏,量强弱以苟全。

tóu mèi zhī rì qī zhī bì sǐ zū hǎi zhī lù gān zhī rú jì

投袂之日,期之必死,菹醢之戮,甘之如荠。

cí yì kāng kǎi jiàn zhě āi zhī

”辞义慷慨,见者哀之。

yóng nù biān zhī ér hòu yāo zhǎn

颙怒,鞭之而后腰斩。

yǒu shí zhě yǐ yóng gàn shàng fàn shùn nüè hài zhōng yì zhī qí miè wáng bù jiǔ yě

有识者以颙干上犯顺,虐害忠义,知其灭亡不久也。

qū yǔn jīn chéng rén yě

麹允,金城人也。

yǔ yóu shì shì wèi háo zú xī zhōu wèi zhī yǔ yuē qū yǔ yóu niú yáng bù shù tóu

与游氏世为豪族,西州为之语曰:“麹与游,牛羊不数头。

nán kāi zhū mén běi wàng qīng lóu

南开朱门,北望青楼。

luò yáng qīng fù yán dǐng děng lì qín wáng wèi huáng tài zǐ yú cháng ān dǐng zǒng shè bǎi kuí

”洛阳倾覆,阎鼎等立秦王为皇太子于长安,鼎总摄百揆。

yǔn shí wéi ān yí hù jūn shǐ píng tài shǒu xīn hài dǐng gōng qiě guī quán shì yīn dǐng shā jīng zhào tài shǒu liáng zōng nǎi yǔ zōng dì féng yì tài shǒu wěi děng gōng dǐng zǒu zhī

允时为安夷护军、始平太守,心害鼎功,且规权势,因鼎杀京兆太守梁综,乃与综弟冯翊太守纬等攻鼎,走之。

huì yōng zhōu cì shǐ gǔ shū wèi tú gè suǒ shā yǔn dài qí rèn

会雍州刺史贾疋为屠各所杀,允代其任。

mǐn dì jí zūn wèi yǐ yǔn wèi shàng shū zuǒ pú yè lǐng jūn chí jié xī róng xiào wèi lù shàng shū shì yōng zhōu rú gù

愍帝即尊位, 以允为尚书左仆射、领军、持节、西戎校尉、录尚书事,雍州如故。

shí liú yào yīn kǎi zhào rǎn shù wàn zhòng bī cháng ān yǔn jī pò zhī qín kǎi yú zhèn

时刘曜、殷凯、 赵染数万众逼长安,允击破之,擒凯于阵。

yào fù gōng běi dì yǔn wèi tài dū du piào qí jiāng jūn cì yú qīng bái chéng yǐ jiù zhī

曜复攻北地,允为太都督、骠骑将军, 次于青白城以救之。

yào wén ér zhuǎn kòu shàng jùn yǔn jūn yú líng wǔ yǐ bīng ruò bù gǎn jìn

曜闻而转寇上郡,允军于灵武,以兵弱不敢进。

yào hòu fù wéi běi dì tài shǒu qū chāng qiǎn shǐ qiú jiù yǔn lǜ bù qí fù zhī

曜后复围北地, 太守麹昌遣使求救,允率步骑赴之。

qù chéng shù shí lǐ qún zéi rào chéng fàng huǒ yān chén bì tiān zòng fǎn jiān zhà yǔn yuē jùn chéng yǐ xiàn fén shāo xiàng jǐn wú jí yǐ

去城数十里,群贼绕城放火,烟尘蔽天,纵反间诈允曰:“郡城已陷,焚烧向尽,无及矣。

yǔn xìn zhī zhòng jù ér kuì

”允信之,众惧而溃。

hòu shù rì qū chāng tū wéi fù cháng ān běi dì suì xiàn

后数日,麹昌突围赴长安,北地遂陷。

yǔn xìng rén hòu

允性仁厚,

wú wēi duàn

无威断,

wú pí wáng yǐn zhī tú

吴皮、王隐之徒,

wú lài xiōng rén

无赖凶人,

jiē jiā zhòng jué

皆加重爵,

xīn píng tài shǒu dǔ huī

新平太守竺恢,

shǐ píng tài shǒu yáng xiàng fú fēng tài shǒu dǔ shuǎng ān dìng tài shǒu jiāo sōng

始平太守杨像、扶风太守竺爽、安定太守焦嵩,

jiē zhēng zhèn zhàng jié

皆征镇杖节,

jiā shì zhōng cháng shì

加侍中、常侍,

cūn wù zhǔ shuài xiǎo zhě

村坞主帅小者,

yóu jiǎ yín qīng jiāng jūn zhī hào

犹假银青、将军之号,

yù yǐ fǔ jié zhòng xīn

欲以抚结众心。

rán zhū jiāng jiāo zì ēn bù jí xià rén qíng pō lí yóu shì qiāng hú yīn cǐ bá hù guān zhōng xiáo luàn liú yào fù gōng cháng ān bǎi xìng jī shén sǐ zhě tài bàn

然诸将骄恣,恩不及下,人情颇离,由是羌胡因此跋扈,关中淆乱,刘曜复攻长安,百姓饥甚,死者太半。

jiǔ zhī chéng zhōng jiǒng bī dì jiāng chū jiàng tàn yuē wù wǒ shì zhě qū suǒ èr gōng yě

久之, 城中窘逼,帝将出降,叹曰:“误我事者,麹、索二公也。

dì zhì píng yáng wèi liú cōng suǒ yōu rǔ yǔn fú dì hào kū bù néng qǐ

”帝至平阳,为刘聪所幽辱,允伏地号哭不能起。

cōng dà nù yōu zhī yú yù yǔn fā fèn zì shā

聪大怒,幽之于狱,允发愤自杀。

cōng jiā qí zhōng liè zèng chē qí jiāng jūn shì jié mǐn hóu

聪嘉其忠烈,赠车骑将军,谥节愍侯。

jiāo sōng ān dìng rén

焦嵩,安定人。

chū lǜ zhòng jù yōng

初率众据雍。

yào zhī bī jīng dū yǔn gào nán yú sōng sōng sù wǔ yǔn yuē xū yǔn kùn dāng jiù zhī

曜之逼京都,允告难于嵩,嵩素侮允,曰:“须允困,当救之。

jí jīng dū bài sōng yì xún wèi kòu suǒ miè

”及京都败,嵩亦寻为寇所灭。

gǔ hún bù zhī hé jùn rén yě

贾浑,不知何郡人也。

tài ān zhōng wèi jiè xiū lìng

太安中,为介休令。

jí liú yuán hǎi zuò luàn qiǎn qí jiāng qiáo xī gōng xiàn zhī

及刘元海作乱,遣其将乔晞攻陷之。

hún kàng jié bù jiàng yuē wú wèi jìn shǒu bù néng quán zhī qǐ gǒu qiú shēng yǐ shì zéi lǔ hé miàn mù yǐ shì xī shì jiān zāi

浑抗节不降,曰:“吾为晋守,不能全之,岂苟求生以事贼虏,何面目以视息世间哉!

xī nù zhí jiāng shā zhī xī jiāng yǐn sōng yuē jiāng jūn shě zhī yǐ quàn shì jūn

”晞怒,执将杀之,晞将尹崧曰:“将军舍之,以劝事君。

xī bù tīng suì hài zhī

”晞不听,遂害之。

wáng yù zì bó chūn jīng zhào rén yě

王育,字伯春,京兆人也。

shǎo gū pín wéi rén yòng mù yáng měi guò xiǎo xué bì xū xī liú tì

少孤贫,为人佣牧羊,每过小学,必歔欷流涕。

shí yǒu xiá jí shé pú xué shū wàng ér shī yáng wèi yáng zhǔ suǒ zé yù jiāng zhōu jǐ yǐ cháng zhī

时有暇,即折蒲学书,忘而失羊,为羊主所责,育将鬻己以偿之。

tóng jùn xǔ zi zhāng mǐn dá zhī shì yě wén ér jiā zhī dài yù cháng yáng gěi qí yī shí shǐ yǔ zi tóng xué suì bó tōng jīng shǐ

同郡许子章,敏达之士也,闻而嘉之,代育偿羊,给其衣食,使与子同学,遂博通经史。

shēn cháng bā chǐ yú xū cháng sān chǐ róng mào jué yì yīn shēng dòng rén

身长八尺余, 须长三尺,容貌绝异,音声动人。

zi zhāng yǐ xiōng zhī zǐ qī zhī wèi lì bié zhái fēn zhī zī yè yù shòu zhī wú kuì sè

子章以兄之子妻之,为立别宅,分之资业,育受之无愧色。

rán xíng jǐ rèn xìng pō bù ǒu sú

然行己任性,颇不偶俗。

qī sàng diào zhī zhě bù guò sì wǔ rén rán jiē xiāng lǘ míng shì

妻丧,吊之者不过四五人,然皆乡闾名士。

tài shǒu dù xuān mìng wéi zhǔ bù

太守杜宣命为主簿。

é ér xuān zuǒ qiān wàn nián lìng dù lìng wáng yōu yì xuān xuān bù yíng zhī yōu nù yuē qīng wǎng wèi èr qiān dàn wú suǒ jìng yě

俄而宣左迁万年令,杜令王攸诣宣,宣不迎之,攸怒曰:“卿往为二千石,吾所敬也。

jīn wú chái ěr hé gù bú jiàn yíng

今吾侪耳,何故不见迎?

yù yǐ xiǎo què yù wǒ shǐ wǒ wèi sǐ yào hu

欲以小雀遇我,使我畏死鹞乎?

yù zhí dāo huà yōu yuē jūn rǔ chén sǐ zì xī ér rán

” 育执刀叱攸曰:“君辱臣死,自昔而然。

wǒ fǔ jūn yǐ fēi zuì chù jiàng rú rì yuè zhī shí ěr xiǎo xiàn lìng gǎn qīng rǔ wú jūn

我府君以非罪黜降,如日月之蚀耳,小县令敢轻辱吾君!

rǔ wèi wú dāo dùn yá gǎn rú shì hu

汝谓吾刀钝邪,敢如是乎!

qián jiāng shā zhī

”前将杀之。

xuān jù xiǎn xià bào yù nǎi zhǐ

宣惧,跣下抱育,乃止。

zì cǐ zhī míng

自此知名。

sī tú wáng hún pì wèi yuàn chú nán wǔ yáng lìng

司徒王浑辟为掾,除南武阳令。

wéi zhèng qīng yuē sù dào táo bèn tā jùn

为政清约,宿盗逃奔他郡。

qiān bìng zhōu dū hù

迁并州督护。

chéng dū wáng yǐng zài yè yòu yǐ yù wèi zhèn wǔ jiāng jūn

成都王颖在邺,又以育为振武将军。

liú yuán hǎi zhī wèi běi chán yú yù shuō yǐng yuē yuán hǎi jīn qù yù qǐng wèi diàn xià cù zhī bù rán jù bù zhì yě

刘元海之为北单于,育说颖曰:“元海今去, 育请为殿下促之,不然,惧不至也。

yǐng rán zhī yǐ yù wèi pò lǔ jiāng jūn

”颖然之,以育为破虏将军。

yuán hǎi suì jū zhī qí hòu yǐ wéi tài fù

元海遂拘之,其后以为太傅。

wéi zhōng zì zi jié píng yáng rén yě

韦忠字子节,平阳人也。

shǎo kāng kǎi yǒu bù kě duó zhī zhì

少慷慨,有不可夺之志。

hào xué bó tōng xìng bù xū nuò

好学博通,性不虚诺。

bì mén xiū jǐ bù jiāo dāng shì měi zhì jí xiōng qīn biǎo zèng yí yī wú suǒ shòu

闭门修己,不交当世,每至吉凶,亲表赠遗,一无所受。

nián shí èr sàng fù āi mù huǐ cuì zhàng ér hòu qǐ

年十二,丧父,哀慕毁悴,杖而后起。

sī kōng péi xiù diào zhī pú fú hào sù āi tòng gǎn rén

司空裴秀吊之,匍匐号诉,哀恸感人。

xiù chū ér gào rén yuē cǐ zǐ cháng dà bì wèi jiā qì

秀出而告人曰:“此子长大必为佳器。

guī ér mìng zi wěi zào yān

”归而命子𬱟造焉。

fú què suì lú yú mù suǒ

服阕,遂庐于墓所。

wěi mù ér zào zhī jiē tuō xíng bú jiàn

𬱟慕而造之,皆托行不见。

jiā pín lí huò bù chōng rén bù kān qí yōu ér zhōng bù gǎi qí lè

家贫,藜藿不充,人不堪其忧,而忠不改其乐。

wěi wèi pú yè shù yán zhī yú sī kōng zhāng huá huá pì zhī cí jí bù qǐ

𬱟为仆射,数言之于司空张华,华辟之,辞疾不起。

rén wèn qí gù zhōng yuē wú cí yán jiàn shì běn wú huàn qíng

人问其故,忠曰:“吾茨檐贱士,本无宦情。

qiě mào xiān huá ér bù shí péi wěi yù ér wú yàn qì diǎn lǐ ér fù zéi hòu ruò cǐ qǐ dà zhàng fū zhī suǒ yí xíng yá

且茂先华而不实,裴𬱟欲而无厌,弃典礼而附贼后,若此,岂大丈夫之所宜行邪!

péi cháng yǒu xīn tuō wǒ cháng kǒng hóng tāo dàng yuè yú bō jiàn piào kuàng kě lín wěi lǘ ér kuī wò jiāo zāi

裴常有心托我,常恐洪涛荡岳,余波见漂,况可临尾闾而窥沃焦哉!

tài shǒu chén chu pò wèi gōng cáo

”太守陈楚迫为功曹。

huì shān qiāng pò jùn chu xié zi chū zǒu zéi shè zhī zhōng sān chuàng

会山羌破郡,楚携子出走,贼射之,中三创。

zhōng mào rèn fú chu

忠冒刃伏楚。

yǐ shēn hàn zhī qì yuē wéi zhōng yuàn yǐ shēn dài jūn qǐ zhū jūn āi zhī

以身捍之,泣曰:“韦忠愿以身代君,乞诸君哀之。

yì zāo wǔ shǐ

”亦遭五矢。

zéi xiāng wèi yuē yì shì yě

贼相谓曰:“义士也!

shě zhī

”舍之。

zhōng yú shì fù chu yǐ guī

忠于是负楚以归。

hòu shì liú cōng wèi zhèn xi dà jiàng jūn píng qiāng xiào wèi tǎo pàn qiāng shǐ jǐn bù qū jié ér sǐ

后仕刘聪,为镇西大将军,平羌校尉,讨叛羌,矢尽,不屈节而死。

xīn miǎn zì bó lì lǒng xī dí dào rén yě

辛勉,字伯力,陇西狄道人也。

fù hóng zuǒ wèi jiāng jūn

父洪,左卫将军。

miǎn bó xué yǒu zhēn gù zhī cāo

勉博学,有贞固之操。

huái dì shì lèi qiān wèi shì zhōng

怀帝世,累迁为侍中。

jí luò yáng xiàn suí dì zhì píng yáng

及洛阳陷,随帝至平阳。

liú cōng jiāng shǔ wèi guāng lù dài fu miǎn gù cí bù shòu

刘聪将署为光禄大夫,勉固辞不受。

cōng qiǎn qí huáng mén shì láng qiáo dù jī yào jiǔ bī zhī miǎn yuē dà zhàng fū qǐ yǐ shù nián zhī mìng ér kuī gāo jié shì èr xìng xià jiàn wǔ huáng dì zāi

聪遣其黄门侍郎乔度赍药酒逼之,勉曰:“大丈夫岂以数年之命而亏高节,事二姓, 下见武皇帝哉!

yǐn yào jiāng yǐn dù jù zhǐ zhī yuē zhǔ shàng xiāng shì ěr jūn zhēn gāo shì yě

”引药将饮,度遽止之曰:“主上相试耳,君真高士也!

tàn xī ér qù

”叹息而去。

cōng jiā qí zhēn jié shēn jìng yì zhī wèi zhù shì yú píng yáng xī shān yuè zhì jiǔ mǐ miǎn yì cí ér bù shòu

聪嘉其贞节,深敬异之,为筑室于平阳西山,月致酒米,勉亦辞而不受。

nián bā shí zú

年八十,卒。

miǎn zú dì bīn mǐn dì shí wéi shàng shū láng

勉族弟宾,愍帝时为尚书郎。

jí dì meng chen yú píng yáng liú cōng shǐ dì xíng jiǔ xǐ jué yù guān jìn chén zài cháo zhě yì

及帝蒙尘于平阳,刘聪使帝行酒洗爵,欲观晋臣在朝者意。

bīn qǐ ér bào dì dà kū cōng yuē qián shā yǔ mín bèi gù bù zú wèi jiè yá

宾起而抱帝大哭,聪曰:“前杀庾珉辈,故不足为戒邪!

yǐn chū suì jiā hài yān

”引出,遂加害焉。

liú mǐn yuán zì dào guāng běi hǎi rén yě

刘敏元,字道光,北海人也。

lì jǐ xiū xué bù yǐ xiǎn nán gǎi xīn

厉己修学,不以险难改心。

hǎo xīng lì yīn yáng shù shù qián xīn yì tài xuán bù hǎo dú shǐ cháng wèi tóng zhì yuē sòng shū dāng wèi yì gēn hé wéi fèi gōng yú fú cí zhī wén

好星历阴阳术数,潜心《易》、《太玄》,不好读史,常谓同志曰:“诵书当味义根,何为费功于浮辞之文!

yì zhě yì zhī yuán tài xuán lǐ zhī mén néng míng cǐ zhě jí wú shī yě

《易》者,义之源,《太玄》,理之门,能明此者,即吾师也。

yǒng jiā zhī luàn zì qí xi bēn

”永嘉之乱, 自齐西奔。

tóng xiàn guǎn píng nián qī shí yú suí mǐn yuán ér xi xíng jí xíng yáng wèi dào suǒ jié

同县管平年七十余,随敏元而西,行及荥阳,为盗所劫。

mǐn yuán yǐ miǎn nǎi hái wèi zéi yuē cǐ gōng gū lǎo yú nián wú jǐ mǐn yuán qǐng yǐ shēn dài yuàn zhū jūn shě zhī

敏元已免,乃还谓贼曰:“此公孤老,余年无几,敏元请以身代,愿诸君舍之。

zéi yuē cǐ gōng yú jūn hé qīn

”贼曰:“此公于君何亲?

mǐn yuán yuē tóng yì rén yě

”敏元曰:“同邑人也。

qióng jù wú zi yī mǐn yuán wéi mìng

穷窭无子,依敏元为命。

zhū jūn ruò yù yì zhī lǎo bù kān shǐ ruò yù shí zhī fù bù rú mǐn yuán qǐ zhū jūn āi yě

诸君若欲役之,老不堪使,若欲食之,复不如敏元,乞诸君哀也。

yǒu yī zéi zhēn mù huà mǐn yuán yuē wú bù fàng cǐ gōng yōu bù dé rǔ hu

”有一贼真目叱敏元曰:“吾不放此公,忧不得汝乎!

mǐn yuán fèn jiàn yuē wú qǐ wàng shēng yá

”敏元奋剑曰:“吾岂望生邪!

dāng shā rǔ ér hòu sǐ

当杀汝而后死。

cǐ gōng qióng lǎo shén qí shàng dāng āi jīn zhī

此公穷老,神祇尚当哀矜之。

wú qīn fēi gǔ ròu yì fēi shī yǒu dàn yǐ jiàn tóu zhī gù qǐ yǐ shēn dài

吾亲非骨肉,义非师友,但以见投之故,乞以身代。

zhū dài fū cí huì jiē yǒu tīng wú zhī sè rǔ hé yǒu tiǎn miàn mù ér fā sī yán

诸大夫慈惠, 皆有听吾之色,汝何有腼面目而发斯言!

gù wèi zhū dào zhǎng yuē fu rén yì hé cháng nìng kě shī zhū jūn zi

”顾谓诸盗长曰:“夫仁义何常,宁可失诸君子!

shàng dàng wèi gāo huáng guāng wǔ zhī shì xià qǐ shī wèi chén xiàng hu

上当为高皇、光武之事,下岂失为陈项乎!

dāng qǔ zhī yóu dào shǐ suǒ guò chēng yǒng wēi dé nài hé róng chù cǐ rén yǐ sǔn shèng měi

当取之由道,使所过称咏威德, 柰何容畜此人以损盛美!

dāng wèi zhū jūn chú cǐ rén yǐ chéng zhū jūn bà wáng zhī yè

当为诸君除此人,以成诸君霸王之业。

qián jiāng zhǎn zhī

”前将斩之。

dào zhǎng jù zhǐ zhī ér xiāng wèi yuē yì shì yě

盗长遽止之,而相谓曰:“义士也!

hài zhī fàn yì

害之犯义。

nǎi jù miǎn zhī

”乃俱免之。

hòu shì liú yào wèi zhōng shū shì láng tài wèi zhǎng shǐ

后仕刘曜,为中书侍郎、 太尉长史。

zhōu gāi tiān mén rén yě

周该,天门人也。

xìng guǒ liè yǐ yì yǒng chēng

性果烈,以义勇称。

suī bù hào xué ér lǜ yóu míng jiào

虽不好学,而率由名教。

shū fù jí wèi yí dū nèi shǐ yì zhōng jié shì yě

叔父级为宜都内史,亦忠节士也。

wén qiáo wáng chéng lì yì xiāng zhōu gān zhuō yòu bù tóng wáng dūn zhī jǔ ér shū xí bù zhì jí wèi gāi yuē wú cháng jí wáng dūn xié líng shàng zhī xīn jīn chēng bīng gòu nì yǒu wēi shè jì zhī shì

闻谯王承立义湘州,甘卓又不同王敦之举,而书檄不至,级谓该曰:“吾尝疾王敦挟陵上之心,今称兵构逆,有危社稷之势。

qiáo wáng zōng shì zhī wàng jù fāng zhōu zhī zhòng jiàn qí shì zhòng tú xí wǔ chāng

谯王宗室之望,据方州之重,建旗誓众,图袭武昌。

gān ān nán shǎo zhe yǒng míng shì mǎ qì xiè dāng jīn wèi shèng wén yǔ qiáo wáng kè qī jǔ yì cǐ nǎi liè shì jí bìng zhī qiū wú zhì sǐ zhī shí yě rǔ qí chéng wú zhī zhì shēn kuǎn yú qiáo wáng hu

甘安南少著勇名,士马器械当今为盛,闻与谯王克期举义,此乃烈士急病之秋,吾致死之时也,汝其成吾之志,申款于谯王乎?

gāi xīn rán fèng mìng qián zhì xiāng zhōu yǔ chéng xiāng jiàn kǒu chén zhì chéng

” 该欣然奉命,潜至湘州,与承相见,口陈至诚。

chéng dà yuè

承大悦。

huì wáng dūn qiǎn qí jiāng wèi yì wéi chéng shén jí gāi nǎi yǔ xiāng zhōu cóng shì zhōu qí jiān chū fǎn mìng jù wèi yì suǒ jiàn kǎo zhī zhì sǐ jìng bù yán qí gù jí yóu shì huò miǎn wáng dūn zhī nán

会王敦遣其将魏乂围承甚急,该乃与湘州从事周崎间出反命,俱为乂所见,考之至死,竟不言其故,级由是获免王敦之难。

huán xióng cháng shā rén yě

桓雄,长沙人也。

shǎo shì zhōu jùn

少仕州郡。

qiáo wáng chéng wèi xiāng zhōu cì shǐ mìng wéi zhǔ bù

谯王承为湘州刺史,命为主簿。

wáng dūn zhī nì chéng wèi dūn jiāng wèi yòu suǒ zhí zuǒ lì bēn sàn xióng yǔ xī cáo hán jiē cóng shì wǔ yán bìng huǐ fú wèi tóng shù suí chéng xiàng wǔ chāng

王敦之逆,承为敦将魏又所执,佐吏奔散,雄与西曹韩阶,从事武延并毁服为僮竖,随承向武昌。

yì jiàn xióng zī mào zhǎng zhě jìn tuì yǒu lǐ zhī fēi fán rén yǒu wèi dàn zhī sè yīn hài zhī

乂见雄姿貌长者,进退有礼,知非凡人,有畏惮之色,因害之。

hán jiē cháng shā rén yě

韩阶,长沙人也。

xìng lián jǐn dǔ shèn wèi lǘ lǐ suǒ jìng ài

性廉谨笃慎,为闾里所敬爱。

cì shǐ qiáo wáng chéng pì wèi yì cáo jì jiǔ zhuǎn xī cáo shū zuǒ

刺史、谯王承辟为议曹祭酒, 转西曹书佐。

jí chéng wèi wèi yì suǒ zhí sòng wǔ chāng jiē yǔ wǔ yán děng tóng xīn suí cóng zài chéng zuǒ yòu

及承为魏乂所执,送武昌,阶与武延等同心随从,在承左右。

huán xióng bèi hài zhī hòu èr rén zhí zhì yù gù

桓雄被害之后,二人执志愈固。

jí chéng yù huò jiē yán qīn yíng bìn liǎn sòng jiù hái dōu zhāo xī kū diàn jù zàng bì nǎi hái

及承遇祸,阶、延亲营殡敛,送柩还都,朝夕哭奠,俱葬毕乃还。

zhōu qí shào líng rén yě

周崎,邵陵人也。

wèi xiāng zhōu cóng shì

为湘州从事。

wáng dūn zhī nán qiáo wáng chéng shǐ qí qiú jiù yú wài yǔ zhōu gāi jù wèi wèi yì zhēn rén suǒ zhí yì zé qí cí qíng lín yǐ bái rèn

王敦之难,谯王承使崎求救于外,与周该俱为魏乂侦人所执,乂责崎辞情,临以白刃。

qí yuē zhōu jiāng shǐ qiú yuán yú wài běn wú dìng zhǐ suí shí zhì yi ěr

崎曰:“州将使求援于外,本无定指,随时制宜耳。

yòu wèi qí yuē rǔ wèi wǒ yǔ chéng zhōng chēng dà jiàng jūn yǐ pò liú wěi dài ruò sī gān zhuō zhù xiāng yáng wú fù yì yì sān jiāng zhōu jùn wàn lǐ sù qīng wài yuán lǐ jué

”又谓崎曰:“汝为我语城中,称大将军已破刘隗、戴若思,甘卓住襄阳,无复异议,三江州郡,万里肃清,外援理绝。

rú shì zhě wǒ dāng huó rǔ

如是者,我当活汝。

qí wěi xǔ zhī

”崎伪许之。

jì dào chéng xià dà hū yuē wáng dūn jūn bài yú yú hú gān ān nán yǐ kè wǔ chāng jí rì fēn qiǎn dà zhòng lái fù cǐ jí nǔ lì jiān shǒu zéi jīn sàn yǐ

既到城下,大呼曰:“王敦军败于于湖,甘安南已克武昌,即日分遣大众来赴此急, 努力坚守,贼今散矣!

yì yú shì shù ér shā zhī

”乂于是数而杀之。

yì xióng zì xīng cháng cháng shā liú yáng rén yě

易雄,字兴长,长沙浏阳人也。

shǎo wèi xiàn lì zì niàn bēi jiàn wú yóu zì dá nǎi tuō zé guà xiàn mén ér qù

少为县吏,自念卑贱,无由自达,乃脱帻挂县门而去。

yīn xí lǜ lìng jí shī xíng gù shì jiāo jié háo yòu zhōu lǐ shāo chēng zhī

因习律令及施行故事,交结豪右,州里稍称之。

shì jùn wéi zhǔ bù

仕郡,为主簿。

zhāng chāng zhī luàn yě zhí tài shǒu wàn sì jiāng zhǎn zhī xióng yǔ zéi zhēng lùn qū zhí

张昌之乱也,执太守万嗣,将斩之,雄与贼争论曲直。

zéi nù huà shǐ qiān xióng zhǎn zhī xióng qū chū zì ruò

贼怒,叱使牵雄斩之,雄趋出自若。

zéi yòu hū wèn zhī xióng duì rú chū

贼又呼问之,雄对如初。

rú cǐ zhě sān zéi nǎi shě zhī

如此者三,贼乃舍之。

sì yóu shì huò miǎn xióng suì zhī míng

嗣由是获免,雄遂知名。

jǔ xiào lián wèi zhōu zhǔ bù qiān bié jià

举孝廉, 为州主簿,迁别驾。

zì yǐ mén hán bù yí jiǔ chù shàng gāng xiè zhí huán jiā

自以门寒,不宜久处上纲,谢职还家。

hòu wèi chōng líng lìng

后为舂陵令。

cì shǐ qiáo wáng chéng jì jù wáng dūn jiāng móu qǐ bīng yǐ fù cháo tíng

刺史、谯王承既距王敦,将谋起兵以赴朝廷。

xióng chéng fú chí xí yuǎn jìn liè dūn zuì è xuān mù xiàn jìng shù rì zhī zhōng yǒu zhòng qiān rén fù liáng hé gē ér cóng zhī

雄承符驰檄远近,列敦罪恶,宣募县境,数日之中,有众千人,负粮荷戈而从之。

chéng jì gù shǒu ér xiāng zhōng cán huāng zhī hòu chéng chí bù wán bīng zī yòu quē

承既固守,而湘中残荒之后,城池不完,兵资又阙。

dūn qiǎn wèi yì li héng gōng zhī xióng miǎn lì suǒ tǒng hàn yù lèi xún shì zú sǐ shāng zhě xiāng zhěn

敦遣魏乂、李恒攻之,雄勉厉所统,捍御累旬,士卒死伤者相枕。

lì qū chéng xiàn wèi yì suǒ lǔ yì qì kāng kǎi shén wú jù sè

力屈城陷,为乂所虏,意气慷慨,神无惧色。

sòng dào wǔ chāng dūn qiǎn rén yǐ xí shì xióng ér shù zhī

送到武昌,敦遣人以檄示雄而数之。

xióng yuē cǐ shí yǒu zhī xī xióng wèi wēi lì ruò bù néng jiù guó zhī nán

雄曰:“此实有之,惜雄位微力弱不能救国之难。

wáng shì rú huǐ

王室如毁。

xióng ān yòng shēng wèi

雄安用生为!

jīn rì jí lù de zuò zhōng guǐ nǎi suǒ yuàn yě

今日即戮,得作忠鬼,乃所愿也。

dūn dàn qí cí zhèng shì zhī

”敦惮其辞正,释之。

zhòng rén jiē hè xióng xiào yuē zuó yè mèng chéng chē guà ròu qí bàng

众人皆贺,雄笑曰:“昨夜梦乘车,挂肉其傍。

fu ròu bì yǒu jīn jīn zhě jīn yě chē bàng yǒu jīn wú qí lù hu

夫肉必有筋,筋者斤也,车傍有斤,吾其戮乎!

xún ér dūn qiǎn shā zhī

”寻而敦遣杀之。

dāng shí jiàn zhě mò bù shāng wǎn

当时见者,莫不伤惋。

lè dào róng dān yáng rén yě

乐道融,丹阳人也。

shǎo yǒu dà zhì hào xué bù juàn yǔ péng yǒu xìn měi yuē jǐ ér wu zhōu gěi yǒu guó shì zhī fēng

少有大志,好学不倦,与朋友信,每约己而务周给,有国士之风。

wèi wáng dūn cān jūn

为王敦参军。

dūn jiāng tú nì móu hài cháo xián yǐ gào gān zhuō

敦将图逆,谋害朝贤,以告甘卓。

zhuō yǐ wéi bù kě chí liú bù fù

卓以为不可,迟留不赴。

dūn qiǎn dào róng zhào zhī

敦遣道融召之。

dào róng suī wèi dūn zuǒ fèn qí nì jié yīn shuō zhuō yuē zhǔ shàng gōng tǒng wàn jī fēi zhuān rèn liú wěi

道融虽为敦佐,忿其逆节,因说卓曰:“主上躬统万机,非专任刘隗。

jīn lǜ qī guó zhī huò gù gē xiāng zhōu yǐ xuē zhū hóu ér wáng shì shàn quán rì jiǔ zú jiàn fēn zhèng biàn wèi bèi duó ěr

今虑七国之祸,故割湘州以削诸侯,而王氏擅权日久,卒见分政,便谓被夺耳。

wáng dūn bèi ēn sì nì jǔ bīng fá zhǔ guó jiā dài jūn zhì hòu jīn ruò tóng zhī qǐ bù fù yì

王敦背恩肆逆,举兵伐主,国家待君至厚,今若同之,岂不负义!

shēng wèi nì chén sǐ wèi yú guǐ yǒng chéng zōng dǎng zhī chǐ yá

生为逆臣,死为愚鬼,永成宗党之耻邪!

jūn dāng wěi xǔ yìng mìng ér chí xí wǔ chāng dūn zhòng wén zhī bì bù zhàn zì sàn dà xūn kě jiù yǐ

君当伪许应命,而驰袭武昌,敦众闻之,必不战自散,大勋可就矣。

zhuō dà rán zhī nǎi yǔ bā dōng jiān jūn liǔ chún děng lù xí chén dūn guò nì lǜ suǒ tǒng zhì tǎo yòu qiǎn jī biǎo yì tái

”卓大然之,乃与巴东监军柳纯等露檄陈敦过逆,率所统致讨,又遣赍表诣台。

zhuō zuò bù guǒ jué qiě nián lǎo duō yí suì dài zhū fāng tóng jìn chū jūn jī chí

卓怍不果决,且年老多疑,遂待诸方同进,出军稽迟。

zhì zhū kǒu dūn wén zhuō yǐ xià bīng zhuō xiōng zi yǎng shí wéi dūn cān jūn shǐ yǎng qiú hé yú zhuō lìng qí xuán jūn

至猪口,敦闻卓已下兵,卓兄子仰时为敦参军,使仰求和于卓,令其旋军。

zhuō xìn zhī jiāng xuán zhǔ bù shān qiān yǔ dào róng quàn zhuō yuē jiāng jūn qǐ yì bīng ér zhōng fèi wèi bài jūn zhī jiàng qiè wèi jiāng jūn bù qǔ

卓信之,将旋,主簿邓骞与道融劝卓曰:“将军起义兵而中废,为败军之将,窃为将军不取。

jīn jiāng jūn zhī xià shì zú gè qiú qí lì yī dàn ér hái kǒng bù kě de yě

今将军之下, 士卒各求其利,一旦而还,恐不可得也。

zhuō bù cóng

”卓不从。

dào róng zhòu yè tì qì jiàn zhuō yōu fèn ér sǐ

道融昼夜涕泣谏卓,忧愤而死。

yú kuī cháng shā rén yě

虞悝,长沙人也。

dì wàng zì zǐ dōu

弟望,字子都。

bìng yǒu shì cāo xiào tì lián xìn wèi xiāng dǎng suǒ chēng ér jù hǎo zāng fǒu yǐ rén lún wéi jǐ rèn

并有士操,孝悌廉信为乡党所称,而俱好臧否,以人伦为己任。

shǎo shì zhōu jùn xiōng dì gèng wéi zhì zhōng bié jià

少仕州郡,兄弟更为治中、别驾。

yuán dì wèi chéng xiàng zhāo yán sì fāng zhī shì duō pì fǔ yuàn shí rén wèi zhī bǎi liù yuàn

元帝为丞相,招延四方之士, 多辟府掾,时人谓之“百六掾”。

wàng yì bèi zhào chǐ ér bù yīng

望亦被召,耻而不应。

qiáo wáng chéng lín zhōu zhī qí míng xí kuī wèi zhǎng shǐ

谯王承临州,知其名,檄悝为长史。

wèi dào zāo mǔ sāng

未到,遭母丧。

huì wáng dūn zuò nì chéng wǎng diào kuī yīn liú yǔ yǔ yuē wú qián bèi zhào qiǎn zhèn cǐ zhōu zhèng yǐ wáng dūn zhuān shàn fáng qí wèi huò

会王敦作逆,承往吊悝, 因留与语曰:“吾前被诏,遣镇此州,正以王敦专擅,防其为祸。

jīn dūn guǒ wèi nì móu wú shòu rèn yī fāng yù lǜ suǒ lǐng chí fù cháo tíng ér zhòng shǎo liáng fá qiě shǐ dào guì zhōu ēn xìn wèi zhe

今敦果为逆谋, 吾受任一方,欲率所领驰赴朝廷,而众少粮乏,且始到贵州,恩信未著。

qīng xiōng dì nán xià zhī qiào jùn ér zhì yǒng yuǎn wén gǔ rén mò dié jí róng kuàng jīn jīng ní sāi lù wáng shì wēi jí ān dé suì wǎng jí zhī qíng wàng zhōng yì zhī jié hu

卿兄弟南夏之翘俊,而智勇远闻,古人墨绖即戎,况今鲸鲵塞路,王室危急,安得遂罔极之情,忘忠义之节乎!

rú jīn qǐ shì jiàng shì qì xiè kě yǐ jì bù

如今起事,将士器械可以济不?

kuī wàng duì yuē wáng dūn jū fēn shǎn zhī rèn yī dàn gòu nì tú wēi shè jì cǐ tiān dì suǒ bù róng rén shén suǒ fèn jí

”悝、望对曰:“王敦居分陕之任,一旦构逆,图危社稷,此天地所不容,人神所忿疾。

dài wáng bù yǐ wěi liè wǎng jià fǎng jí kuī xiōng dì bìng shòu guó ēn gǎn bù zì fèn

大王不以猥劣,枉驾访及,悝兄弟并受国恩,敢不自奋!

jīn tiān cháo zhōng xìng rén sī jìn dé dài wáng yǐ zōng zǐ zhī qīn fèng xìn shùn ér zhū yǒu zuì shú bù hé gē zhì mìng

今天朝中兴,人思晋德,大王以宗子之亲,奉信顺而诛有罪,孰不荷戈致命!

dàn bǐ zhōu huāng bì liáng qì kōng jié zhōu jiàn guǎ shǎo nán yǐ jìn tǎo

但鄙州荒弊,粮器空竭,舟舰寡少,难以进讨。

yi qiě shōu zhòng gù shǒu chuán xí sì fāng qí shì bì fēn rán hòu tú zhī shì kě jié yě

宜且收众固守,传檄四方,其势必分,然后图之,事可捷也。

chéng yǐ wéi rán nǎi mìng kuī wèi zhǎng shǐ wàng wèi sī mǎ dū hù zhū jūn

”承以为然,乃命悝为长史,望为司马,督护诸军。

xiāng dōng tài shǒu zhèng dàn dūn zhī zǐ fū yě bù shùn chéng zhǐ qiǎn wàng tǎo zhī

湘东太守郑澹,敦之姊夫也,不顺承旨,遣望讨之。

wàng lǜ zhòng yī lǚ zhí rén jùn zhǎn dàn yǐ xùn sì jìng

望率众一旅,直人郡斩澹, 以徇四境。

jí wèi yì lái gōng wàng měi xiān dēng lì zhàn ér sǐ

及魏乂来攻,望每先登,力战而死。

chéng pò kuī fù wèi yì suǒ zhí jiāng hài zhī zi dì duì zhī hào qì kuī wèi yuē rén shēng yǒu sǐ hé mén wèi zhōng yì guǐ yì hé hèn zāi

城破,悝复为乂所执,将害之,子弟对之号泣,悝谓曰:“人生有死,阖门为忠义鬼,亦何恨哉!

jí wáng dūn píng zèng kuī xiāng yáng tài shǒu wàng xíng yáng tài shǒu qiǎn yè zhě zhì mù jì yǐ shào láo

”及王敦平,赠悝襄阳太守,望荥阳太守,遣谒者至墓,祭以少牢。

chén jìn zì shì jiān wú xīng wǔ kāng rén yě

沈劲,字世坚,吴兴武康人也。

fù chōng yǔ wáng dūn gòu nì zhòng bài ér táo wèi bù qǔ jiāng wú rú suǒ shā

父充,与王敦构逆,众败而逃,为部曲将吴儒所杀。

jìn dāng zuò zhū xiāng rén qián jǔ nì zhī de miǎn

劲当坐诛,乡人钱举匿之得免。

qí hòu jìng shā chóu rén

其后竟杀仇人。

jìn shǎo yǒu jié cāo āi fù sǐ yú fēi yì zhì yù lì xūn yǐ xuě xiān chǐ

劲少有节操,哀父死于非义, 志欲立勋以雪先耻。

nián sān shí yú yǐ xíng jiā bù dé shì jìn

年三十余,以刑家不得仕进。

jùn jiāng wáng hú zhī shēn yì zhī jí qiān píng běi jiāng jūn sī mǎ cì shǐ jiāng zhèn luò yáng shàng shū yuē chén dāng fān wèi shān líng shì è róng dí suī yì dū qún xīn rén sī zì bǎi rán fāng jiǎn jīng jí fèng xuān guó ēn jiān nán jí bìng fēi cái bù jì

郡将王胡之深异之,及迁平北将军、司马刺史,将镇洛阳,上疏曰:“臣当籓卫山陵,式遏戎狄,虽义督群心,人思自百,然方翦荆棘,奉宣国恩,艰难急病,非才不济。

wú xīng nán zǐ chén jìn qīng cāo zhe yú xiāng bāng zhēn gù zú yǐ gàn shì

吴兴男子沈劲,清操著于乡邦,贞固足以干事。

qiě chén jīn xi wén wǔ yì gù wú xīng rén zuì duō ruò lìng jìn cān chén fǔ shì zhě jiàn rén jì yuè yì fù yì zhòng

且臣今西,文武义故,吴兴人最多,若令劲参臣府事者,见人既悦,义附亦众。

jìn fù chōng xī suī dé zuì xiān cháo rán qí mén hù lèi méng kuàng dàng bù shěn kě de tè chuí pèi rán xǔ chén suǒ shàng fǒu

劲父充昔虽得罪先朝,然其门户累蒙旷荡,不审可得特垂沛然, 许臣所上否?

zhào tīng zhī

”诏听之。

jìn jì yìng mìng hú zhī yǐ jí bìng jiě zhí

劲既应命,胡之以疾病解职。

shēng píng zhōng mù róng kè qīn bī shān líng

升平中,慕容恪侵逼山陵。

shí guàn jūn jiāng jūn chén yòu shǒu luò yáng zhòng bù guò èr qiān jìn zì biǎo qiú pèi yòu xiào lì yīn yǐ jìn bǔ guàn jūn zhǎng shǐ lìng zì mù zhuàng shì de qiān yú rén yǐ zhù yòu jī zéi pín yǐ guǎ zhì zhòng

时冠军将军陈祐守洛阳,众不过二千,劲自表求配祐效力,因以劲补冠军长史,令自募壮士,得千余人,以助祐击贼,频以寡制众。

ér liáng jìn yuán jué yòu jù bù néng bǎo quán

而粮尽援绝,祐惧不能保全。

huì zéi kòu xǔ chāng yòu yīn yǐ jiù xǔ chāng wèi míng xīng níng sān nián liú jìn yǐ wǔ bǎi rén shǒu chéng yòu lǜ zhòng ér dōng

会贼寇许昌,祐因以救许昌为名,兴宁三年,留劲以五百人守城,祐率众而东。

huì xǔ chāng yǐ méi yòu yīn bēn yá wù

会许昌已没,祐因奔崖坞。

jìn zhì yù zhì mìng xīn huò sǐ suǒ

劲志欲致命,欣获死所。

xún wèi kè suǒ gōng chéng xiàn bèi zhí shén qì zì ruò

寻为恪所攻,城陷,被执,神气自若。

kè qí ér jiāng yòu zhī qí zhōng jūn jiāng jūn mù róng qián yuē jìn suī qí shì guān qí zhì dù zhōng bù wéi rén yòng

恪奇而将宥之,其中军将军慕容虔曰:“劲虽奇士,观其志度,终不为人用。

jīn ruò shè zhī bì wèi hòu huàn

今若赦之,必为后患。

suì yù hài

”遂遇害。

kè hái cóng róng yán yú mù róng xī yuē qián píng guǎng gù bù néng jì pì lǘ jīn dìng luò yáng ér shā chén jìn shí yǒu kuì yú sì hǎi

恪还,从容言于慕容晞曰:“前平广固,不能济辟闾,今定洛阳而杀沈劲,实有愧于四海。

cháo tíng wén ér jiā zhī zèng dōng yáng tài shǒu

”朝廷闻而嘉之,赠东阳太守。

zi chì qián wèi dà cháng qiū

子赤黔为大长秋。

chì qián zǐ shū rèn yì xī zhōng wèi yì zhōu cì shǐ

赤黔子叔任,义熙中为益州刺史。

jí yì zì zǔ chōng féng yì lián sháo rén yě

吉挹,字祖冲,冯翊莲芍人也。

zǔ lǎng mǐn dì shí wéi yù shǐ zhōng chéng

祖朗,愍帝时为御史中丞。

xī cháo bù shǒu lǎng tàn yuē wú zhì bù néng móu yǒng bù néng sǐ hé rěn jūn chén xiāng suí běi miàn shì zéi lǔ hu

西朝不守,朗叹曰: “吾智不能谋,勇不能死,何忍君臣相随北面事贼虏乎!

nǎi zì shā

”于是自杀。

yì shǎo yǒu zhì jié

挹少有志节。

xiào wǔ dì chū fú jiān xiàn liáng yì huán huō biǎo yì wèi wèi xìng tài shǒu xún jiā qīng chē jiāng jūn lǐng jìn chāng tài shǒu

孝武帝初,苻坚陷梁益,桓豁表挹为魏兴太守,寻加轻车将军,领晋昌太守。

yǐ jù jiān zhī gōng bài yuán wài sàn qí shì láng

以距坚之功,拜员外散骑侍郎。

fú jiān jiāng wéi zhōng gōng wèi xìng yì qiǎn zhòng jù zhī zhǎn qī bǎi yú jí jiā dū wǔ jùn jūn shì

苻坚将韦钟攻魏兴,挹遣众距之,斩七百余级,加督五郡军事。

zhōng lǜ zhòng yù qù xiāng yáng yì yòu yāo jī zhǎn wǔ qiān yú jí

钟率众欲趣襄阳,挹又邀击,斩五千余级。

zhōng nù huí jūn wéi zhī yì yòu lǚ cuò qí ruì

钟怒,回军围之,挹又屡挫其锐。

qí hòu zéi zhòng jì zhì yì lì bù néng kàng chéng jiāng xiàn yǐn rèn yù zì shā qí you zhǐ zhī yuē qiě gǒu cún yǐ zhǎn tā jì wèi jì bù lì sǐ wèi wǎn yě

其后贼众继至,挹力不能抗,城将陷,引刃欲自杀,其友止之曰:“且苟存以展他计,为计不立,死未晚也。

yì bù cóng yǒu rén bī duó qí dāo

”挹不从,友人逼夺其刀。

huì zéi zhí zhī yì bì kǒu bù yán bù shí ér sǐ

会贼执之,挹闭口不言, 不食而死。

chē qí jiāng jūn huán chōng shàng yán yuē gù qīng chē jiāng jūn wèi xìng tài shǒu jí yì zǔ lǎng xī tái qīng fù yǔn shēn shǒu jié

车骑将军桓冲上言曰:“故轻车将军、魏兴太守吉挹祖朗,西台倾覆,陨身守节。

yì shì dǔ zhōng xiào nǎi xīn běn cháo

挹世笃忠孝,乃心本朝。

chén wáng xiōng wēn xī fá xián yáng jūn cì bà shuǐ yì xié jiāng èr dì dān mǎ lái bēn lù qí cǐ chéng réng jiā zhuó shòu zì xīn yě tài shǒu zhuǎn zài wèi xìng

臣亡兄温昔伐咸阳,军次灞水,挹携将二弟,单马来奔,录其此诚,仍加擢授,自新野太守转在魏兴。

jiǔ chù bīng rèn wěi yǐ biān shù jiāng chǎng guī huái zhù chēng suǒ lì

久处兵任,委以边戍,疆场归怀, 著称所莅。

qián nián jiǎo shì zòng yì fú hé ér xià yì gū chéng dú lì zhòng wú yī lǚ wài cuī xiōng ruì nèi gù jīn yào lǔ zéi zhōu chuán fú guó qiān jì ér zéi bìng lì gōng wéi jīng lì shí yuè huì xiāng yáng shī shǒu biān qíng jǔ sàng jiā zhòng guǎ shì shū yǐ zhì xiàn shè

前年狡氏纵逸,浮河而下,挹孤城独立,众无一旅,外摧凶锐,内固津要,虏贼舟船,俘馘千计,而贼并力功围,经历时月,会襄阳失守,边情沮丧,加众寡势殊,以至陷设。

yì cí qì kāng kǎi zhì zài bù rǔ zhàng rèn tuī gē qī zhī yǐ yǔn jiāng lì chí shǒu yòng bù jí bì suì nǎi dù kǒu wú yán jué lì ér sǐ

挹辞气慷慨,志在不辱,杖刃推戈,期之以陨,将吏持守, 用不即毙,遂乃杜口无言,绝粒而死。

yì cān jūn shǐ yǐng jìn yú zéi zhōng de hái jī yì lín zhōng shǒu shū bìng jù shuō yì zhuàng

挹参军史颖,近于贼中得还,赍挹临终手疏, 并具说意状。

yì zhī zhōng zhì yóu zài kě lù

挹之忠志,犹在可录。

ruò méng tiān dì chuí qǔ yòu zhī ēn zé róng jiā kū xiǔ huì lóng quán rǎng yǐ

若蒙天地垂曲宥之恩,则荣加枯朽,惠隆泉壤矣。

dì jiā zhī zhuī zèng yì zhōu cì shǐ

”帝嘉之,追赠益州刺史。

wáng liàng zì yòu chéng dān yáng rén yě

王谅,字幼成,丹阳人也。

shǎo yǒu gàn lüè wèi wáng dūn suǒ zhuó cān qí fǔ shì shāo qiān wǔ chāng tài shǒu

少有干略,为王敦所擢,参其府事,稍迁武昌太守。

chū xīn chāng tài shǒu liáng shuò zhuān wēi jiāo tǔ yíng lì táo xián wèi cì shǐ

初,新昌太守梁硕专威交土,迎立陶咸为刺史。

xián zú wáng dūn yǐ wáng jī wèi cì shǐ shuò fā bīng jù jī zì lǐng jiāo zhǐ tài shǒu nǎi yíng qián cì shǐ xiū zé zǐ chén xíng zhōu shì

咸卒,王敦以王机为刺史,硕发兵距机,自领交趾太守,乃迎前刺史修则子湛行州事。

yǒng xīng sān nián dūn yǐ liàng wèi jiāo zhōu cì shǐ

永兴三年,敦以谅为交州刺史。

liàng jiāng zhī rèn dūn wèi yuē xiū chén liáng shuò jiē guó zéi yě qīng zhì biàn shōu zhǎn zhī

谅将之任,敦谓曰:“修湛、梁硕皆国贼也,卿至,便收斩之。

liàng jì dào jìng chén tuì hái jiǔ zhēn

”谅既到境,湛退还九真。

guǎng zhōu cì shǐ táo kǎn qiǎn rén yòu chén lái yì liàng suǒ liàng chì cóng rén bù dé rù gé jì qián zhí zhī

广州刺史陶侃遣人诱湛来诣谅所,谅敕从人不得入阁,既前,执之。

shuò shí zài zuò yuē chén gù zhōu jiāng zhī zǐ yǒu zuì kě qiǎn bù zú shā yě

硕时在坐,曰:“湛故州将之子,有罪可遣,不足杀也。

liàng yuē shì jūn yì gù wú yù wǒ shì

”谅曰:“是君义故,无豫我事。

jí zhǎn zhī

”即斩之。

shuò nù ér chū

硕怒而出。

liàng yīn móu zhū shuò shǐ kè cì zhī fú kè suì lǜ zhòng wéi liàng yú lóng biān

谅阴谋诛硕,使客刺之,弗克,遂率众围谅于龙编。

táo kǎn qiǎn jūn jiù zhī wèi zhì ér liàng bài

陶侃遣军救之,未至而谅败。

shuò bī liàng duó qí jié liàng gù zhí bù yǔ suì duàn liàng yòu bì

硕逼谅夺其节,谅固执不与,遂断谅右臂。

liàng zhèng sè yuē sǐ qiě bù wèi bì duàn hé yǒu

谅正色曰: “死且不畏,臂断何有!

shí yú rì fèn huì ér zú

”十余日,愤恚而卒。

shuò jù jiāo zhōu xiōng bào kù nüè yī jìng huàn zhī jìng wèi kǎn jūn suǒ miè chuán shǒu jīng dū

硕据交州,凶暴酷虐,一境患之, 竟为侃军所灭,传首京都。

sòng ju zì chù guī dūn huáng rén yě

宋矩,字处规,敦煌人也。

kāng kǎi yǒu zhì jié

慷慨有志节。

zhāng zhòng huá jù liáng zhōu de yǐ ju wèi wǎn shù dū wèi

张重华据凉州地,以矩为宛戍都尉。

shí jì lóng qiǎn jiàng má qiū gōng dà xià hù jūn liáng shì zhí tài shǒu sòng yàn yǐ chéng yīng qiū

石季龙遣将麻秋攻大夏,护军梁式执太守宋晏,以城应秋。

qiū qiǎn yàn yǐ shū zhì ju

秋遣晏以书致矩。

ju jì zhì wèi qiū yuē cí fù shì jūn dāng lì gōng yǔ yì

矩既至,谓秋曰:“辞父事君,当立功与义;

gǒu gōng yì bù lì dāng shǒu míng jié

苟功义不立,当守名节。

ju zhōng bù bèi zhǔ fù zōng tōu shēng yú shì

矩终不背主复宗, 偷生于世。

xiān shā qī zǐ zì wěn ér sǐ

”先杀妻子,自刎而死。

qiū yuē yì shì yě

秋曰:“义士也!

mìng zàng zhī

”命葬之。

zhòng huá jiā qí chéng jié zèng zhèn wēi jiāng jūn

重华嘉其诚节, 赠振威将军。

chē jì zì wàn dù dūn huáng rén yě

车济,字万度,敦煌人也。

guǒ yì yǒu dà liàng

果毅有大量。

zhāng zhòng huá yǐ wéi jīn chéng lìng wèi shí jì lóng jiāng má qiū suǒ xiàn jì bù wéi qiū qū

张重华以为金城令,为石季龙将麻秋所陷,济不为秋屈。

qiū bì yù jiàng zhī nǎi lín zhī yǐ bīng

秋必欲降之,乃临之以兵。

jì cí sè bù náo yuē wú suī cái fēi páng dé ér shòu rèn tóng zhī

济辞色不挠,曰:“吾虽才非庞德, 而受任同之。

shēn kě shā zhì bù kě yí

身可杀,志不可移。

nǎi fú jiàn ér sǐ

”乃伏剑而死。

qiū tàn qí zhōng jié yǐ lǐ zàng zhī

秋叹其忠节,以礼葬之。

hòu zhòng huá yíng zhì qí sàng qīn lín tòng kū zèng yi hé dū wèi

后重华迎致其丧,亲临恸哭,赠宜禾都尉。

dīng mù zì yàn yuǎn qiáo guó rén yě

丁穆,字彦远,谯国人也。

jī gōng láo fēng zhēn dìng hóu lèi qiān wèi shùn yáng tài shǒu

积功劳,封真定侯,累迁为顺阳太守。

tài yuán sì nián chú zhèn wǔ jiāng jūn liáng zhōu cì shǐ

太元四年, 除振武将军、梁州刺史。

shòu zhào wèi fā huì fú jiān qiǎn zhòng kòu shùn yáng mù zhàn bài bèi zhí zhì cháng ān chēng jí bù shì wěi cháo

受诏未发,会苻坚遣众寇顺阳,穆战败,被执至长安,称疾不仕伪朝。

jiān yòu qīng guó nán kòu mù yǔ guān zhōng rén shì chàng yì móu xí cháng ān shì xiè yù hài lín sǐ zuò biǎo yǐ fù qí qī zhōu

坚又倾国南寇,穆与关中人士唱义,谋袭长安,事泄,遇害,临死作表以付其妻周。

qí hòu zhōu de zhì jīng shī yì què shàng zhī

其后周得至京师,诣阙上之。

xiào wǔ dì xià zhào yuē gù shùn yáng tài shǒu zhēn dìng hóu dīng mù lì qū shēn xiàn ér chéng jié mí gù zhí liàng zhuàng jìn yì guàn gǔ liè

孝武帝下诏曰:“故顺阳太守、真定侯丁穆力屈身陷,而诚节弥固,直亮壮劲,义贯古烈。

qí sàng jiù shǐ fǎn yán xún shāng dào

其丧柩始反,言寻伤悼。

kě zèng lóng xiāng jiāng jūn yōng zhōu cì shǐ fù cì yī yī zhōu xiāo gù shì

可赠龙骧将军、雍州刺史,赙赐一依周虓故事。

wèi lì wū zhái bìng gěi qí qī yī shí yǐ zhōng jué shēn

为立屋宅,并给其妻衣食,以终厥身。

xīn gōng jìng lǒng xī dí dào rén yě

辛恭靖,陇西狄道人也。

shǎo yǒu qì gàn cái liàng guò rén

少有器干,才量过人。

lóng ān zhōng wèi hé nán tài shǒu

隆安中,为河南太守。

huì yáo xìng lái kòu gōng jìng gù shǒu bǎi yú rì yǐ wú jiù ér xiàn bèi zhí zhì cháng ān

会姚兴来寇,恭靖固守百余日,以无救而陷,被执至长安。

xìng wèi zhī yuē zhèn jiāng rèn qīng yǐ dōng nán zhī shì kě hu

兴谓之曰:“朕将任卿以东南之事,可乎?

gōng jìng lì sè yuē wǒ níng wèi guó jiā guǐ bù wéi qiāng zéi chén

”恭靖厉色曰:“我宁为国家鬼,不为羌贼臣。

xìng nù yōu zhī bié shì

”兴怒,幽之别室。

jīng sān nián zhì yuán xìng zhōng kuáng shǒu zhě nǎi yú yuán ér dùn guī yú jiāng dōng ān dì jiā zhī

经三年,至元兴中,诳守者,乃逾垣而遁,归于江东,安帝嘉之。

huán xuán qǐng wèi zī yì cān jūn zhì zhī cháo shǒu

桓玄请为谘议参军,置之朝首。

xún ér bìng zú

寻而病卒。

luō qǐ shēng zì zōng bó yù zhāng rén yě

罗企生,字宗伯,豫章人也。

duō cái yì

多才艺。

chū bài zuǒ zhù zuò láng yǐ jiā pín qīn lǎo qiú bǔ lín rǔ lìng cì shǐ wáng níng zhī qǐng wéi bié jià

初拜佐著作郎,以家贫亲老,求补临汝令,刺史王凝之请为别驾。

yīn zhòng kān zhī zhèn jiāng líng yǐn wèi gōng cáo

殷仲堪之镇江陵,引为功曹。

lèi qiān wǔ líng tài shǒu

累迁武陵太守。

wèi zhī jùn ér huán xuán gōng zhòng kān zhòng kān gèng yǐ qǐ shēng wèi zī yì cān jūn

未之郡而桓玄攻仲堪,仲堪更以企生为谘议参军。

zhòng kān duō yí shǎo jué qǐ shēng shēn yōu zhī wèi dì zūn shēng yuē yīn hóu rén ér wú duàn shì bì wú chéng

仲堪多疑少决,企生深忧之,谓弟遵生曰: “殷侯仁而无断,事必无成。

chéng bài tiān yě wú dāng sǐ shēng yǐ zhī

成败,天也,吾当死生以之。

zhòng kān guǒ zǒu wén wǔ wú sòng zhě wéi qǐ shēng cóng yān

”仲堪果走,文武无送者,唯企生从焉。

lù jīng jiā mén zūn shēng yuē zuò rú cǐ fēn lí hé kě bù zhí shǒu

路经家门,遵生曰:“作如此分离,何可不执手!

qǐ shēng huí mǎ shòu shǒu zūn shēng yǒu yǒng lì biàn qiān xià zhī wèi yuē jiā yǒu lǎo mǔ jiāng yù hé zhī

”企生回马授手,遵生有勇力,便牵下之,谓曰:“家有老母,将欲何之?

qǐ shēng huī lèi yuē jīn rì zhī shì wǒ bì sǐ zhī

”企生挥泪曰:“今日之事,我必死之。

rǔ děng fèng yǎng bù shī zǐ dào yī mén zhī zhōng yǒu zhōng yǔ xiào yì fù hé hèn

汝等奉养不失子道,一门之中有忠与孝,亦复何恨!

zūn shēng bào zhī yù jí

”遵生抱之愈急。

zhòng kān yú lù dài zhī qǐ shēng yáo hū yuē shēng sǐ shì tóng yuàn shǎo jiàn dài

仲堪于路待之,企生遥呼曰:“生死是同,愿少见待。

zhòng kān jiàn qǐ shēng wú tuō lǐ cè mǎ ér qù

”仲堪见企生无脱理,策马而去。

xuán zhì jīng zhōu rén shì wú bù yì zhě qǐ shēng dú bù wǎng ér yíng lǐ zhòng kān jiā

玄至荆州,人士无不诣者,企生独不往,而营理仲堪家。

huò wèi zhī yuē xuán cāi rěn zhī xìng wèi néng qǔ qīng chéng jié ruò suì bù yì huò bì zhì yǐ

或谓之曰:“玄猜忍之性,未能取卿诚节,若遂不诣,祸必至矣。

qǐ shēng zhèng sè yuē wǒ shì yīn hóu lì jiàn yù yǐ guó shì wèi dì yǐ lì jiàn zhì suì bù wǒ cóng bù néng gòng tiǎn chǒu nì zhì cǐ bēn bài yì hé miàn mù fù jiù huán qiú shēng hu

”企生正色曰:“我是殷侯吏,见遇以国士,为弟以力见制,遂不我从,不能共殄丑逆,致此奔败,亦何面目复就桓求生乎!

xuán wén zhī dà nù rán sù dài qǐ shēng hòu xiān qiǎn rén wèi yuē ruò xiè wǒ dāng shì rǔ

”玄闻之大怒,然素待企生厚,先遣人谓曰:“若谢我,当释汝。

qǐ shēng yuē wèi yīn jīng zhōu lì jīng zhōu bēn wáng cún wáng wèi pàn hé yán fù xiè

”企生曰: “为殷荆州吏,荆州奔亡,存亡未判,何颜复谢!

xuán jí shōu qǐ shēng qiǎn rén wèn yù hé yán dá yuē wén dì shā jī kāng jī shào wèi jìn zhōng chén cóng gōng qǐ yī dì yǐ yǎng lǎo mǔ

”玄即收企生,遣人问欲何言, 答曰:“文帝杀嵇康,嵇绍为晋忠臣,从公乞一弟,以养老母。

xuán xǔ zhī

”玄许之。

yòu yǐn qǐ shēng yú qián wèi yuē wú xiāng yù shén hòu hé yǐ jiàn fù

又引企生于前,谓曰:“吾相遇甚厚,何以见负?

jīn zhě sǐ yǐ

今者死矣!

qǐ shēng duì yuē shǐ jūn jì xìng jìn yáng zhī jiǎ jūn cì xún yáng bìng fèng wáng mìng gè hái suǒ zhèn shēng tán méng shì kǒu xuè wèi gān ér shēng jiān jì

”企生对曰:“使君既兴晋阳之甲,军次寻阳,并奉王命,各还所镇,升坛盟誓,口血未干,而生奸计。

zì shāng lì liè bù néng jiǎn miè xiōng nì hèn sǐ wǎn yě

自伤力劣,不能翦灭凶逆,恨死晚也。

xuán suì hài zhī shí nián sān shí qī zhòng xián dào yān

”玄遂害之,时年三十七,众咸悼焉。

xiān shì xuán yǐ gāo qiú yí qǐ shēng mǔ hú shì jí qǐ shēng yù hài jí rì fén qiú

先是,玄以羔裘遗企生母胡氏,及企生遇害,即日焚裘。

zhāng yī wú jùn rén yě

张祎,吴郡人也。

shǎo yǒu cāo xíng

少有操行。

gōng dì wèi láng yá wáng yǐ yī wèi láng zhōng lìng

恭帝为琅邪王,以祎为郎中令。

jí dì jiàn zuò liú yù yǐ yī dì zhī gù lì sù suǒ qīn xìn fēng yào jiǔ yī yīng fù yī mì lìng zhèn dì

及帝践阼,刘裕以祎帝之故吏,素所亲信,封药酒一罂付祎密令鸩帝。

yī jì shòu mìng ér tàn yuē zhèn jūn ér qiú shēng hé miàn mù shì xī shì jiān zāi bù rú sǐ yě

祎既受命而叹曰:“鸩君而求生,何面目视息世间哉,不如死也!

yīn zì yǐn zhī ér sǐ

”因自饮之而死。

shǐ chén yuē zhōng sàn yǐ fū shòu jiàn zhū wáng yí yǐ kàng yán huò lì shí jiē kě wèi sǐ fēi qí zuì yě

史臣曰:中散以肤受见诛,王仪以抗言获戾,时皆可谓死非其罪也。

wěi yuán chǐ chén jìn shì yán zǔ gān fù wēi wáng suǒ yóu zhī lǐ suī tóng suǒ qù zhī tú jí yì ér bìng jiàn chēng dāng shì chuí fāng zhú bó qǐ bù yǐ jūn fù jū zài sān zhī jí zhōng xiào wèi bǎi xíng zhī xiān zhě hu

伟元耻臣晋室,延祖甘赴危亡,所由之理虽同,所趣之途即异,而并见称当世,垂芳竹帛, 岂不以君父居在三之极,忠孝为百行之先者乎!

qiě póu dú shàn qí shēn gù de quán qí xiào ér shào jiān jì yú wù lǐ yi jié qí zhōng kě wèi lán guì yì zhì ér qí fāng sháo wǔ shū yīn ér bìng měi

且裒独善其身,故得全其孝,而绍兼济于物,理宜竭其忠,可谓兰桂异质而齐芳,《韶》《武》殊音而并美。

huò yǒu lùn shào zhě yǐ sǐ nàn huò jī yáng què yán zhī wèi wèi dǔ lùn

或有论绍者以死难获讥,扬榷言之,未为笃论。

fū jūn tiān yě tiān kě chóu hu

夫君,天也,天可仇乎!

ān jì xiǎng qí róng wēi nǎi wéi qí huò jìn tuì wú jù hé yǐ lì rén

安既享其荣,危乃违其祸,进退无据,何以立人!

jī shēng zhī yǔn shēn quán jié yòng cǐ dào yě

嵇生之陨身全节,用此道也。

zàn yuē zhòng yì qīng shēng wáng qū xùn jié

赞曰:重义轻生,亡躯殉节。

jìng sōng fāng cāo yán shuāng bǐ liè

劲松方操,严霜比烈。

bái rèn kě líng zhēn xīn nán shé

白刃可陵,贞心难折。

dào guāng zhèn gǔ fāng liú lái zhé

道光振古,芳流来哲。

✦ You read 列传·第五十九章

Don't lose your spot.

Free account remembers where you stopped across all 12,000 books. Pro unlocks pinyin on every line, modern Mandarin translations, AI rewrites, audio read-along, and the workbook — for $2.50/month, billed annually.