晋书 · 房玄龄 · Chapter 90 of 130

列传·第六十章

PinyinModern Translation
Size

lǔ zhī hú wēi dù zhěn dòu yǔn wáng hóng cáo shū pān jīng fàn guǐ dīng shào qiáo zhì míng shān yōu wú yǐn zhī

○鲁芝胡威杜轸窦允王宏曹摅潘京范晷丁绍乔智明邓攸吴隐之

hàn xuān dì yǒu yán bǎi xìng suǒ yǐ ān qí tián lǐ ér wú tàn xī chóu hèn zhī xīn zhě zhèng píng sòng lǐ yě

汉宣帝有言:“百姓所以安其田里而无叹息愁恨之心者,政平讼理也。

yǔ wǒ gòng cǐ zhě qí wéi liáng èr qiān dàn hu

与我共此者,其唯良二千石乎!

cǐ zé zhǎng lì zhī guān shí wèi fǔ dǎo zhī běn

”此则长吏之官,实为抚导之本。

shì yǐ dōng lǐ xiāng zhèng xī mén zǎi yè yǐng chuān huáng bà shǔ jùn wén wēng huò lì bù gǎn qī huò rén huái qí huì huò jiào yí qí lǔ huò zhèng wù kuān hé sī bìng dūn shǐ bō qí huī yīn liáng néng yǐ wéi zhǔn dì

是以东里相郑,西门宰邺,颍川黄霸,蜀郡文翁,或吏不敢欺,或人怀其惠,或教移齐鲁,或政务宽和, 斯并惇史播其徽音,良能以为准的。

yǒu jìn zhào cí wáng yè guāng qǐ bà tú shòu fāng rèn néng jīng wén wěi wǔ

有晋肇兹王业,光启霸图,授方任能,经文纬武。

tài shǐ shòu shàn gǎi wù jūn lín zuǎn sān yè zhī hóng jī yīng bǎi wáng zhī dà bǎo láo xīn shù jì chuí yì lí yuán shēn chì shǒu zǎi zhī sī lóu fā yōu qín zhī zhào cí zhǐ kěn qiè huì yù yīn qín yù shǐ zhí dào zhèng shēn yì mò dūn běn

泰始受禅,改物君临,纂三叶之鸿基,膺百王之大宝,劳心庶绩,垂意黎元,申敕守宰之司,娄发忧矜之诏, 辞旨恳切,诲谕殷勤,欲使直道正身,抑末敦本。

dāng cǐ shí yě kě wèi nóng ān qí yè lì jǐn qí néng zhě yú

当此时也,可谓农安其业,吏尽其能者欤!

ér dì kuān hòu zú yǐ jūn rén míng wēi wèi néng lì sú zhèng xíng yǐ zhī sī yè huì lù yú cǐ gōng xíng jié shòu zhě yǐ fàng zhuó wèi tōng tán guān zhě yǐ gǒu de wèi guì liú dùn wàng fǎn jìn yǐ wéi cháng

而帝宽厚足以君人,明威未能厉俗,政刑以之私谒,贿赂于此公行,结绶者以放浊为通,弹冠者以苟得为贵,流遁忘反,浸以为常。

liú yì kàng mài guān zhī yán dāng shí yǐ wéi jiǎo wǎng chá qí fēng sú qǐ xū yě zāi

刘毅抗卖官之言,当时以为矫枉,察其风俗,岂虚也哉!

yuán jí huì huái zhōng zhōu dǐng fèi dǎi yú jiāng zuǒ jìn zhèng duō mén yuán dì bǐ shào kāng zhī lóng chù zhòng wèi gěng hǎi xī wēi chāng yì zhī zuì yuán zǐ luàn cháng jì quán bī shì yōu gù jī mí chéng sú

爰及惠怀,中州鼎沸,逮于江左,晋政多门, 元帝比少康之隆,处仲为梗,海西微昌邑之罪,元子乱常,既权逼是忧,故羁縻成俗。

lì zhí zhě wéi shēn zé lì quán zōng zhě wéi rén zé guān xià liáo duō yīng jùn zhī cái shì wèi bì gāo mén zhī zhòu suì shǐ liáng néng zhī jī jǐn yǒu cún yān

莅职者为身择利,铨综者为人择官,下僚多英俊之才,势位必高门之胄,遂使良能之绩仅有存焉。

suī fù mào hóng yǐ míng yǔn zàn jīng lún ān shí yǐ shí zōng zhèn yǎ sú rán wài yú kǒng chì nèi nán fāng yīn ér kuāng jiù mí fèng fāng miǎn qīng fù hóng fēng gé bì bǐ zé wèi huáng

虽复茂弘以明允赞经纶,安石以时宗镇雅俗,然外虞孔炽,内难方殷,而匡救弥缝,方免倾覆,弘风革弊,彼则未遑。

jīn cǎi qí zhèng jì kě chēng zhě yǐ wéi liáng lì chuán

今采其政绩可称者,以为 《良吏传》。

lǔ zhī zì shì yīng fú fēng jùn rén yě

鲁芝,字世英,扶风郡人也。

shì yǒu míng dé wèi xī zhōu háo zú

世有名德,为西州豪族。

fù wèi guō fàn suǒ hài zhī qiǎng bǎo liú lí nián shí qī nǎi yí jū yōng dān sī fén jí

父为郭泛所害,芝襁褓流离,年十七,乃移居雍,耽思坟籍。

jùn jǔ shàng jì lì zhōu pì bié jià

郡举上计吏,州辟别驾。

wèi chē qí jiāng jūn guō huái wèi yōng zhōu cì shǐ shēn jìng zhòng zhī

魏车骑将军郭淮为雍州刺史,深敬重之。

jǔ xiào lián chú láng zhōng

举孝廉,除郎中。

huì shǔ xiàng zhū gě liàng qīn lǒng yòu huái fù qǐng zhī wéi bié jià

会蜀相诸葛亮侵陇右,淮复请芝为别驾。

shì píng jiàn yú gōng fǔ pì dà sī mǎ cáo zhēn yuàn zhuǎn lín zī hóu wén xué

事平,荐于公府,辟大司马曹真掾,转临淄侯文学。

zhèng mào jiàn yú sī kōng wáng lǎng lǎng jí jiā lǐ mìng

郑袤荐于司空王朗,朗即加礼命。

hòu bài qí dū wèi cān jūn shì xíng ān nán tài shǒu qiān shàng shū láng

后拜骑都尉、参军事、行安南太守,迁尚书郎。

cáo zhēn chū dū guān yòu yòu cān dà sī mǎ jūn shì

曹真出督关右,又参大司马军事。

zhēn hōng xuān dì dài yān nǎi yǐn zhī cān piào qí jūn shì zhuǎn tiān shuǐ tài shǒu

真薨,宣帝代焉,乃引芝参骠骑军事,转天水太守。

jùn lín yú shǔ shù bèi qīn lüè hù kǒu jiǎn xiāo kòu dào chōng chì zhī qīng xīn zhèn wèi gēng zào chéng shì shù nián jiān jiù jìng xī fù

郡邻于蜀,数被侵掠,户口减削,寇盗充斥,芝倾心镇卫,更造城市,数年间旧境悉复。

qiān guǎng píng tài shǒu

迁广平太守。

tiān shuǐ yí xià mù dé lǎo yòu fù quē xiàn shū qǐ liú zhī

天水夷夏慕德,老幼赴阙献书,乞留芝。

wèi míng dì xǔ yān réng cè shū jiā tàn miǎn yǐ huáng bà zhī měi jiā tǎo kòu jiāng jūn

魏明帝许焉,仍策书嘉叹,勉以黄霸之美,加讨寇将军。

cáo shuǎng fǔ zhèng yǐn wèi sī mǎ

曹爽辅政,引为司马。

zhī lǚ yǒu dǎng yán jiā móu shuǎng fú néng nà

芝屡有谠言嘉谋,爽弗能纳。

jí xuān dì qǐ bīng zhū shuǎng zhī lǜ yú zhòng fàn mén zhǎn guān chí chū fù shuǎng quàn shuǎng yuē gōng jū yī zhōu zhī wèi yī dàn yǐ zuì jiàn chù suī yù qiān huáng quǎn fù kě de hu

及宣帝起兵诛爽,芝率余众犯门斩关,驰出赴爽,劝爽曰:“公居伊周之位,一旦以罪见黜,虽欲牵黄犬, 复可得乎!

ruò xié tiān zǐ bǎo xǔ chāng zhàng dà wēi yǐ yǔ xí zhēng sì fāng bīng shú gǎn bù cóng

若挟天子保许昌,杖大威以羽檄征四方兵,孰敢不从!

shě cǐ ér qù yù jiù dōng shì qǐ bù tòng zāi

舍此而去,欲就东市,岂不痛哉!

shuǎng nuò huò bù néng yòng suì wěi shēn shòu lù

”爽懦惑不能用,遂委身受戮。

zhī zuò shuǎng xià yù dāng sǐ ér kǒu bù sòng zhí zhì bù gǒu miǎn

芝坐爽下狱,当死,而口不讼直, 志不苟免。

xuān dì jiā zhī shè ér bù zhū

宣帝嘉之,赦而不诛。

é ér qǐ wèi shǐ chí jié lǐng hù xiōng nú zhōng láng jiàng zhèn wēi jiāng jūn bīng zhōu cì shǐ

俄而起为使持节、领护匈奴中郎将、振威将军、 并州刺史。

yǐ suí jī yǒu fāng qiān dà hóng lú

以绥缉有方,迁大鸿胪。

gāo guì xiāng gōng jí wèi cì jué guān nèi hóu yì èr bǎi hù

高贵乡公即位,赐爵关内侯,邑二百户。

guàn qiū jiǎn píng suí lì zēng yì èr bǎi hù bài yáng wǔ jiāng jūn xíng zhōu cì shǐ

毌丘俭平,随例增邑二百户,拜扬武将军、邢州刺史。

zhū gě dàn yǐ shòu chūn pàn wén dì fèng wèi dì chū zhēng zhēng bīng sì fāng zhī lǜ jīng zhōu wén wǔ yǐ wèi xiān qū

诸葛诞以寿春叛,文帝奉魏帝出征,征兵四方,芝率荆州文武以为先驱。

dàn píng jìn jué wǔ jìn tíng hòu yòu zēng yì jiǔ bǎi hù

诞平,进爵武进亭侯,又增邑九百户。

qiān dà shàng shū zhǎng xíng lǐ

迁大尚书,掌刑理。

cháng dào xiāng gōng jí wèi jìn jué lí chéng xiāng hóu yòu zēng yì bā bǎi hù qiān jiān qīng zhōu zhū jūn shì zhèn wǔ jiāng jūn qīng zhōu cì shǐ zhuǎn píng dōng jiāng jūn

常道乡公即位, 进爵斄城乡侯,又增邑八百户,迁监青州诸军事、振武将军、青州刺史,转平东将军。

wǔ děng jiàn fēng yīn píng bó

五等建,封阴平伯。

wǔ dì jiàn zuò zhuǎn zhèn dōng jiāng jūn jìn jué wèi hóu

武帝践阼,转镇东将军,进爵为侯。

dì yǐ zhī qīng zhōng lǚ zhèng sù wú jū zhái shǐ jūn bīng wéi zuò wū wǔ shí jiān

帝以芝清忠履正,素无居宅,使军兵为作屋五十间。

zhī yǐ nián jí xuán chē gào lǎo xùn wèi zhāng biǎo shí yú shàng yú shì zhēng wèi guāng lù dài fu wèi tè jìn gěi lì zú mén shī xíng mǎ

芝以年及悬车,告老逊位,章表十余上,于是征为光禄大夫,位特进, 给吏卒,门施行马。

yáng hù wèi chē qí jiāng jūn nǎi yǐ wèi ràng zhī yuē guāng lù dài fu lǔ zhī jié shēn guǎ yù hé ér bù tóng fú shì huá fà yǐ lǐ zhōng shǐ wèi méng cǐ xuǎn chén gèng yuè zhī hé yǐ sāi tiān xià zhī wàng

羊祜为车骑将军,乃以位让芝,曰:“光禄大夫鲁芝洁身寡欲, 和而不同,服事华发,以礼终始,未蒙此选,臣更越之,何以塞天下之望!

shàng bù cóng

”上不从。

qí wéi rén suǒ zhòng rú shì

其为人所重如是。

tài shǐ jiǔ nián zú nián bā shí sì

泰始九年卒,年八十四。

dì wèi jǔ āi fèng zèng yǒu jiā shì yuē zhēn cì yíng tián bǎi mǔ

帝为举哀,赗赠有加,谥曰贞,赐茔田百亩。

hú wēi zì bó wǔ yī míng pí

胡威,字伯武,一名貔。

huái nán shòu chūn rén yě

淮南寿春人也。

fù zhì yǐ zhōng qīng zhù chēng shǎo yǔ xiāng rén jiǎng jì zhū jī jù zhī míng yú jiāng huái jiān shì wèi zhì zhēng dōng jiāng jūn jīng zhōu cì shǐ

父质,以忠清著称,少与乡人蒋济、 朱绩俱知名于江淮间,仕魏至征东将军、荆州刺史。

wēi zǎo lì zhì shàng

威早厉志尚。

zhì zhī wèi jīng zhōu yě wēi zì jīng dū dìng xǐng jiā pín wú chē mǎ tóng pú zì qū lǘ dān xíng

质之为荆州也, 威自京都定省,家贫,无车马僮仆,自驱驴单行。

měi zhì kè shè gōng fàng lǘ qǔ qiáo chuī cuàn shí bì fù suí lǚ jìn dào

每至客舍,躬放驴,取樵炊爨, 食毕,复随侣进道。

jì zhì jiàn fù tíng jiù zhōng shí yú rì

既至,见父,停厩中十余日。

gào guī fù cì juàn yì pǐ wèi zhuāng

告归,父赐绢一匹为装。

wēi yuē dà rén qīng gāo bù shěn yú hé de cǐ juàn

威曰: “大人清高,不审于何得此绢?

zhì yuē shì wú fèng lù zhī yú yǐ wéi rǔ liáng ěr

”质曰:“是吾俸禄之余,以为汝粮耳。

wēi shòu zhī cí guī

”威受之, 辞归。

zhì zhàng xià dū du xiān wēi wèi fā qǐng jià huán jiā yīn zī zhuāng yú bǎi yú lǐ yào wēi wèi bàn měi shì zuǒ zhù

质帐下都督先威未发,请假还家,阴资装于百余里,要威为伴,每事佐助。

xíng shù bǎi lǐ wēi yí ér yòu wèn zhī jì zhī nǎi qǔ suǒ cì juàn yǔ dū du xiè ér qiǎn zhī

行数百里,威疑而诱问之,既知,乃取所赐绢与都督,谢而遣之。

hòu yīn tā xìn yǐ bái zhì zhì zhàng dū du yī bǎi chú lì míng

后因他信以白质, 质杖都督一百,除吏名。

qí fù zǐ qīng shèn rú cǐ

其父子清慎如此。

yú shì míng yù zhe wén

于是名誉著闻。

bài shì yù shǐ lì nán xiāng hóu ān fēng tài shǒu qiān xú zhōu cì shǐ

拜侍御史,历南乡侯、 安丰太守,迁徐州刺史。

qín yú zhèng shù fēng huà dà xíng

勤于政术,风化大行。

hòu rù cháo wǔ dì yǔ jí píng shēng yīn tàn qí fù qīng wèi wēi yuē qīng shú yǔ fù qīng

后入朝,武帝语及平生,因叹其父清,谓威曰:“卿孰与父清?

duì yuē chén bù rú yě

”对曰:“臣不如也。

dì yuē qīng fù yǐ hé shèng yé

”帝曰:“卿父以何胜耶?

duì yuē chén fù qīng kǒng rén zhī chén qīng kǒng rén bù zhī shì chén bù jí yuǎn yě

”对曰:“臣父清恐人知,臣清恐人不知,是臣不及远也。

dì yǐ wēi yán zhí ér wǎn qiān ér shùn

”帝以威言直而婉,谦而顺。

lèi qiān jiān yù zhōu zhū jūn shì yòu jiāng jūn yù zhōu cì shǐ rù wèi shàng shū jiā fèng chē dū wèi

累迁监豫州诸军事、右将军、豫州刺史, 入为尚书,加奉车都尉。

wēi cháng jiàn shí zhèng zhī kuān dì yuē shàng shū láng yǐ xià wú wú suǒ jiǎ jiè

威尝谏时政之宽,帝曰:“尚书郎以下,吾无所假借。

wēi yuē chén zhī suǒ chén qǐ zài chéng láng lìng shǐ zhèng wèi rú chén děng bèi shǐ kě yǐ sù huà míng fǎ ěr

”威曰:“臣之所陈, 岂在丞郎令史,正谓如臣等辈,始可以肃化明法耳。

bài qián jiāng jūn jiān qīng zhōu zhū jūn shì qīng zhōu cì shǐ yǐ gōng fēng píng chūn hóu

”拜前将军、监青州诸军事、 青州刺史,以功封平春侯。

tài kāng yuán nián zú yú wèi zhuī zèng shǐ chí jié dū du qīng zhōu zhū jūn shì zhèn dōng jiāng jūn yú rú gù shì yuē liè

太康元年,卒于位,追赠使持节、都督青州诸军事、镇东将军,余如故,谥曰烈。

zi yì sì

子奕嗣。

yì zì cì sūn shì zhì píng dōng jiāng jūn

奕字次孙,仕至平东将军。

wēi dì pí zì jì xiàng yì yǒu gàn yòng shì zhì yì zhōu cì shǐ ān dōng jiāng jūn

威弟罴,字季象,亦有干用,仕至益州刺史、安东将军。

dù zhěn zì chāo zōng shǔ jùn chéng dū rén yě

杜轸,字超宗,蜀郡成都人也。

fù xióng mián zhú lìng

父雄,绵竹令。

zhěn shī shì qiáo zhōu bó shè jīng shū

轸师事谯周,博涉经书。

zhōu pì bù jiù wèi jùn gōng cáo shǐ

州辟不就,为郡功曹史。

shí shān ài zhì chéng dū zhěn bái tài shǒu yuē jīn dà jūn lái zhēng bì chú jiù bù xīn míng fǔ yi bì zhī cǐ quán fú zhī dào yě

时邓艾至成都,轸白太守曰:“今大军来征,必除旧布新,明府宜避之,此全福之道也。

tài shǒu nǎi chū

”太守乃出。

ài guǒ qiǎn qí cān jūn qiān hóng zì zhī jùn hóng wèn zhěn qián shǒu suǒ zài zhěn zhèng sè duì yuē qián shǒu dá qù jiù zhī jī zhé zì chū guān shè yǐ sì jūn zǐ

艾果遣其参军牵弘自之郡,弘问轸前守所在,轸正色对曰:“前守达去就之机,辄自出官舍以俟君子。

hóng qì zhī mìng fù wèi gōng cáo zhěn gù cí

”弘器之,命复为功曹,轸固辞。

chá xiào lián chú jiàn níng lìng dǎo yǐ dé zhèng fēng huà dà xíng yí xià yuè fú

察孝廉,除建宁令,导以德政,风化大行,夷夏悦服。

zhì mǎn jiāng guī qún mán zhuī sòng lù yí shén duō zhěn yī wú suǒ shòu qù rú chū zhì

秩满将归,群蛮追送,赂遗甚多,轸一无所受,去如初至。

yòu chú chí yáng lìng wèi yōng zhōu shí yī jùn zuì

又除池阳令,为雍州十一郡最。

bǎi xìng shēng wèi lì cí dé zuì zhě wú yuàn yán

百姓生为立祠,得罪者无怨言。

lèi qiān shàng shū láng

累迁尚书郎。

zhěn bó wén guǎng shè zòu yì bó lùn duō jiàn shī yòng

轸博闻广涉,奏议驳论多见施用。

shí fú rén li xiāng yì wèi shàng shū láng yǔ zhěn qí míng měi yǒu lùn yì cháo tíng mò néng yú zhī hào shǔ yǒu èr láng

时涪人李骧亦为尚书郎,与轸齐名,每有论议,朝廷莫能逾之,号蜀有二郎。

zhěn hòu bài qián wéi tài shǒu shén yǒu shēng yù

轸后拜犍为太守,甚有声誉。

dāng qiān huì bìng zú nián wǔ shí yī

当迁,会病卒,年五十一。

zi pí

子毗。

pí zì cháng jī

毗字长基。

zhōu jǔ xiù cái chéng dū wáng yǐng pì dà jiàng jūn yuàn qiān shàng shū láng cān tài fù jūn shì

州举秀才,成都王颖辟大将军掾,迁尚书郎,参太傅军事。

jí luò yáng fù mò pí nán dù jiāng wáng dūn biǎo wèi yì zhōu cì shǐ jiāng yǔ yí dū tài shǒu liǔ chún gòng gù bái dì

及洛阳覆没,毗南渡江,王敦表为益州刺史,将与宜都太守柳纯共固白帝。

dù tāo qiǎn jūn yào pí suì yù hài

杜弢遣军要毗, 遂遇害。

pí dì xiù zì yàn yǐng wèi luō shàng zhǔ bù

毗弟秀,字彦颖,为罗尚主簿。

zhōu méi wèi shì zéi li xiāng suǒ de yù yòng wèi sī mǎ

州没,为氏贼李骧所得,欲用为司马。

xiù bù shòu jiàn hài

秀不受, 见害。

pí cì zǐ xīn jǔ xiù cái

毗次子歆,举秀才。

zhěn dì liè míng zhèng shì chá xiào lián lì píng kāng ān yáng lìng suǒ jū yǒu yì jī qiān héng yáng tài shǒu

轸弟烈,明政事,察孝廉,历平康、安阳令,所居有异绩,迁衡阳太守。

wén zhěn wáng yīn zì biǎo xiōng zi yòu ruò qiú qù guān zhào zhuǎn qián wéi tài shǒu shǔ tǔ róng zhī

闻轸亡,因自表兄子幼弱,求去官,诏转犍为太守,蜀土荣之。

hòu qiān xiāng dōng tài shǒu wèi chéng dū wáng yǐng láng zhōng lìng bìng zú

后迁湘东太守,为成都王颖郎中令,病卒。

liè dì liáng jǔ xiù cái chú xīn dū lìng fú líng tài shǒu bù jiù bǔ zhōu dà zhōng zhèng zú

烈弟良,举秀才,除新都令、涪陵太守,不就,补州大中正,卒。

dòu yǔn zì yā shǐ píng rén yě

窦允,字雅,始平人也。

chū zì hán mén qīng shàng zì xiū

出自寒门,清尚自修。

shǎo shì xiàn shāo qiān jùn zhǔ bù

少仕县,稍迁郡主簿。

chá xiào lián chú hào wěi zhǎng

察孝廉, 除浩亹长。

qín yú wéi zhèng quàn kè tián cán píng jūn diào yì bǎi xìng lài zhī

勤于为政,劝课田蚕,平均调役,百姓赖之。

qiān yè zhě

迁谒者。

tài shǐ zhōng zhào yuē dāng guān zhě néng jié shēn xiū jǐ rán hòu zài gōng zhī jié nǎi quán

泰始中,诏曰: “当官者能洁身修己,然后在公之节乃全。

shēn shàn yǒu zhāng suī jiàn bì shǎng cǐ xīng huà lì jiào zhī wu yě

身善有章,虽贱必赏,此兴化立教之务也。

yè zhě dòu yǔn qián wèi hào wěi zhǎng yǐ xiū qín qīng bái jiàn chēng hé yòu

谒者窦允前为浩亹长,以修勤清白见称河右。

shì bèi dāng zhuó yòng shǐ lì xíng zhě yǒu suǒ quàn

是辈当擢用,使立行者有所劝。

zhǔ zhě xiáng fù cān fǎng yǒu yǐ jīng biǎo zhī

主者详复参访,有以旌表之。

bài lín shuǐ lìng

”拜临水令。

kè jǐ lì sú gǎi xiū zhèng shì shì shù yuè fú xián gē yǒng zhī

克己厉俗,改修政事,士庶悦服,咸歌咏之。

qiān jù lù tài shǒu shén yǒu zhèng jī

迁钜鹿太守,甚有政绩。

zú yú guān

卒于官。

wáng hóng zì zhèng zōng gāo píng rén wèi shì zhōng càn zhī cóng sūn yě

王宏,字正宗,高平人,魏侍中粲之从孙也。

wèi shí pì gōng fǔ lèi qiān shàng shū láng lì gěi shì zhōng

魏时辟公府,累迁尚书郎,历给事中。

tài shǐ chū wèi jí jùn tài shǒu fǔ bǎi xìng rú jiā gēng sāng shù yì wū yǔ qiān mò mò bù gōng zì jiào shì qǔ jìn shì yí zài jùn yǒu shū jì

泰始初,为汲郡太守,抚百姓如家,耕桑树艺,屋宇阡陌,莫不躬自教示, 曲尽事宜,在郡有殊绩。

sī lì xiào wèi shí jiàn shàng qí zhèng shù wǔ dì xià zhào chēng zhī yuē zhèn wéi rén shí zhī jí ér jù tiān shí shuǐ hàn zhī yùn sù yè jǐng jiè niàn zài yú nóng

司隶校尉石鉴上其政术,武帝下诏称之曰:“朕惟人食之急,而惧天时水旱之运,夙夜警戒,念在于农。

suī zhào shū lǚ xià chì lì yīn qín yóu kǒng bǎi xìng fèi duò yǐ sǔn shēng zhí zhī gōng

虽诏书屡下,敕厉殷勤,犹恐百姓废惰以损生植之功。

ér cì shǐ èr qiān dàn bǎi lǐ zhǎng lì wèi néng jǐn qín zhì shǐ de yǒu yí lì ér rén yǒu yú lì měi sī wén jiān sī jiū jǔ néng bù jiāng xíng qí shǎng fá yǐ míng jǔ quàn

而刺史、二千石、百里长吏未能尽勤,至使地有遗利而人有余力,每思闻监司纠举能不,将行其赏罚,以明沮劝。

jīn sī lì xiào wèi shí jiàn shàng jí jùn tài shǒu wáng hóng qín xù bǎi xìng dǎo huà yǒu fāng dū quàn kāi huāng wǔ qiān yú qǐng ér shú tián cháng kè qǐng mǔ bù jiǎn

今司隶校尉石鉴上汲郡太守王宏勤恤百姓,导化有方,督劝开荒五千余顷,而熟田常课顷亩不减。

bǐ nián pǔ jī rén shí bù zú ér hóng jùn jiè dú wú kuì fá kě wèi néng yǐ

比年普饥,人食不足,而宏郡界独无匮乏,可谓能矣。

qí cì hóng gǔ qiān hú bù gào tiān xià xián shǐ wén zhī

其赐宏谷千斛,布告天下,咸使闻知。

é qiān wèi wèi hé nán yǐn dà sī nóng wú fù néng míng gèng wéi kē suì

俄迁卫尉、河南尹、大司农,无复能名,更为苛碎。

zuò zhì gù zuì rén yǐ ní mò tú miàn zhì shēn kēng zhōng è bù yǔ shí yòu shàn zòng wǔ suì xíng yǐ xià èr shí yī rén wèi yǒu sī suǒ hé

坐桎梏罪人,以泥墨涂面, 置深坑中,饿不与食,又擅纵五岁刑以下二十一人,为有司所劾。

dì yǐ hóng lèi yǒu zhèng jī tīng yǐ shú zuì lùn

帝以宏累有政绩, 听以赎罪论。

tài kāng zhōng dài liú yì wèi sī lì xiào wèi yú shì jiǎn chá shì shù shǐ chē fú yì zhì shù rén bù dé yī zǐ jiàng jí qǐ xiù jǐn huì

太康中,代刘毅为司隶校尉,于是检察士庶,使车服异制,庶人不得衣紫绛及绮绣锦缋。

dì cháng qiǎn zuǒ yòu wēi xíng guān chá fēng sú hóng yuán cǐ fù qiǎn lì kē jiǎn fù rén yì fú zhì qiān fā yú lù

帝常遣左右微行,观察风俗,宏缘此复遣吏科检妇人衵服,至褰发于路。

lùn zhě yǐ wéi mù nián miù wàng yóu shì huò jī yú shì fù zuò miǎn guān

论者以为暮年谬妄,由是获讥于世,复坐免官。

hòu qǐ wèi shàng shū

后起为尚书。

tài kāng wǔ nián zú zhuī zèng tài cháng

太康五年卒,追赠太常。

cáo shū zì yán yuǎn qiáo guó qiáo rén yě

曹摅,字颜远,谯国谯人也。

zǔ zhào wèi wèi jiāng jūn

祖肇,魏卫将军。

shū shǎo yǒu xiào xíng hào xué shàn zhǔ wén tài wèi wáng yǎn jiàn ér qì zhī diào bǔ lín zī lìng

摅少有孝行,好学善属文,太尉王衍见而器之,调补临淄令。

xiàn yǒu guǎ fù yǎng gū shén jǐn

县有寡妇,养姑甚谨。

gū yǐ qí nián shào quàn lìng gǎi shì fù shǒu jié bù yí

姑以其年少,劝令改适,妇守节不移。

gū mǐn zhī mì zì shā

姑愍之,密自杀。

qīn dǎng gào fù shā gū guān wèi kǎo jū guǎ fù bù shèng kǔ chǔ nǎi zì wū

亲党告妇杀姑,官为考鞫,寡妇不胜苦楚,乃自诬。

yù dāng jué shì zhí shū dào

狱当决,适值摅到。

shū zhī qí yǒu yuān gèng jiā biàn jiū jù de qíng shí shí chēng qí míng

摅知其有冤,更加辩究,具得情实,时称其明。

yù yǒu sǐ qiú suì xī shū xíng yù mǐn zhī yuē qīng děng bù xìng zhì cǐ fēi suǒ rú hé

狱有死囚,岁夕,摅行狱,愍之,曰:“卿等不幸致此非所,如何?

xīn suì rén qíng suǒ zhòng qǐ bù yù zàn jiàn jiā yá

新岁人情所重,岂不欲暂见家邪?

zhòng qiú jiē tì qì yuē ruò de zàn guī sǐ wú hèn yě

”众囚皆涕泣曰:“若得暂归,死无恨也。

shū xī kāi yù chū zhī kè rì lìng hái

”摅悉开狱出之,克日令还。

yuàn lì gù zhēng xián wèi bù kě

掾吏固争,咸谓不可。

shū yuē cǐ suī xiǎo rén yì bú jiàn fù zì wèi zhū jūn rèn zhī

摅曰:“此虽小人,义不见负,自为诸君任之。

zhì rì xiāng shuài ér hái bìng wú wéi zhě yī xiàn tàn fú hào yuē shèng jūn

”至日,相率而还,并无违者,一县叹服,号曰圣君。

rù wèi shàng shū láng zhuǎn luò yáng lìng rén huì míng duàn bǎi xìng huái zhī

入为尚书郎,转洛阳令,仁惠明断,百姓怀之。

shí tiān dà yǔ xuě gōng mén yè shī xíng mǎ qún guān jiǎn chá mò zhī suǒ zài

时天大雨雪,宫门夜失行马,群官检察,莫知所在。

shū shǐ shōu mén shì zhòng guān xián wèi bù rán

摅使收门士,众官咸谓不然。

shū yuē gōng yè jìn yán fēi wài rén suǒ gǎn dào bì shì mén shì yǐ liǎo hán ěr

摅曰:“宫掖禁严,非外人所敢盗,必是门士以燎寒耳。

jí zhī guǒ fú

”诘之,果服。

yǐ bìng qù guān

以病去官。

fù wèi luò yáng lìng

复为洛阳令。

jí qí wáng jiǒng fǔ zhèng shū yǔ zuǒ sī jù wèi jì shì dū

及齐王冏辅政,摅与左思俱为记室督。

jiǒng cháng cóng róng wèn shū yuē tiān zǐ wèi zéi chén suǒ bī mò yǒu néng fèn

冏尝从容问摅曰:“天子为贼臣所逼, 莫有能奋。

wú lǜ sì hǎi yì bīng xīng fù wáng shì jīn rù fǔ cháo tíng kuāng zhèn shí jiān huò yǒu quàn wú hái guó yú qīng yì rú hé

吾率四海义兵兴复王室,今入辅朝廷,匡振时艰,或有劝吾还国,于卿意如何?

shū yuē dàng píng guó zéi kuāng fù dì zuò gǔ jīn rén chén zhī gōng wèi yǒu rú dài wáng zhī shèng yě

”摅曰:“荡平国贼,匡复帝祚,古今人臣之功未有如大王之盛也。

rán dào wǎng lóng ér bù shā wù wú shèng ér bù shuāi fēi wéi rén shì yì yì tiān lǐ

然道罔隆而不杀,物无盛而不衰,非唯人事,抑亦天理。

qiè yù xià wèn gǎn bù jìn qíng

窃预下问,敢不尽情。

yuàn dài wáng jū gāo lǜ wēi zài yíng sī chōng jīng xuǎn bǎi guān cún gōng píng yù jǔ xián jìn shàn wu de qí cái rán hòu zhī chē mò mǎ gāo yī guī fān zé shàng xià tóng qìng shū děng xìng shèn

愿大王居高虑危,在盈思冲,精选百官,存公屏欲,举贤进善,务得其才,然后脂车秣马, 高揖归籓,则上下同庆,摅等幸甚。

jiǒng bù nà

”冏不纳。

xún zhuǎn zhōng shū shì láng

寻转中书侍郎。

cháng shā wáng yì yǐ wéi piào qí sī mǎ

长沙王乂以为骠骑司马。

yì bài miǎn guān

乂败,免官。

yīn dīng mǔ yōu

因丁母忧。

huì dì mò qǐ wèi xiāng chéng tài shǒu

惠帝末,起为襄城太守。

yǒng jiā èr nián gāo mì wáng jiǎn zhèn xiāng yáng yǐ shū wèi zhēng nán sī mǎ

永嘉二年,高密王简镇襄阳,以摅为征南司马。

qí nián liú rén wáng yōu děng jù zhòng zhūn guàn jūn kòu lüě chéng yì

其年流人王逌等聚众屯冠军, 寇掠城邑。

jiǎn qiǎn cān jūn cuī kuàng tǎo zhī lìng shū dū hù kuàng

简遣参军崔旷讨之,令摅督护旷。

kuàng jiān xiōng rén yě jué shū qián zhàn qī wèi hòu jì jì ér bù zhì

旷,奸凶人也,谲摅前战,期为后继, 既而不至。

shū dú yǔ yōu zhàn yú lì xiàn jūn bài sǐ zhī

摅独与逌战于郦县,军败死之。

gù lì jí bǎi xìng bìng bēn sāng huì zàng hào kū jí lù rú fù fù mǔ yān

故吏及百姓并奔丧会葬,号哭即路,如赴父母焉。

pān jīng zì shì zhǎng wǔ líng hàn shòu rén yě

潘京,字世长,武陵汉寿人也。

ruò guàn jùn pì zhǔ bù tài shǒu zhào xīn shén qì zhī cháng wèn yuē guì jùn hé yǐ míng wǔ líng

弱冠,郡辟主簿,太守赵𫷷甚器之,尝问曰: “贵郡何以名武陵?

jīng yuē bǐ jùn běn míng yì líng zài chén yáng xiàn jiè yǔ yí xiāng jiē shù wèi suǒ gōng guāng wǔ shí yí dōng chū suì de quán wán gòng yì yì hào

”京曰:“鄙郡本名义陵,在辰阳县界,与夷相接,数为所攻, 光武时移东出,遂得全完,共议易号。

chuán yuē zhǐ gē wéi wǔ shī chēng gāo píng yuē líng yú shì míng yān

《传》曰止戈为武,《诗》称高平曰陵,于是名焉。

wèi zhōu suǒ pì yīn yè jiàn wèn cè tàn de bù xiào zì cì shǐ xì jīng yuē pì shì wèi bù xiào yá

”为州所辟,因谒见问策,探得“不孝”字,刺史戏京曰:“辟士为不孝邪?

jīng jǔ bǎn dá yuē jīn wèi zhōng chén bù dé fù wèi xiào zǐ

”京举版答曰:“今为忠臣,不得复为孝子。

qí jī biàn jiē cǐ lèi

”其机辩皆此类。

hòu tài miào lì zhōu jùn jiē qiǎn shǐ hè jīng bái tài shǒu yuē fu tài miào lì yí shén zhǔ yīng wèn xùn bù yīng hè

后太庙立,州郡皆遣使贺,京白太守曰:“夫太庙立,移神主,应问讯,不应贺。

suì qiǎn jīng zuò wén shǐ yì jīng shī yǐ wéi yǒng shì

”遂遣京作文, 使诣京师,以为永式。

jīng réng jǔ xiù cái dào luò

京仍举秀才,到洛。

shàng shū lìng lè guǎng jīng zhōu rén yě gòng tán lěi rì shēn tàn qí cái wèi jīng yuē jūn tiān cái guò rén hèn bù xué ěr

尚书令乐广,京州人也,共谈累日,深叹其才,谓京曰:“君天才过人,恨不学耳。

ruò xué bì wèi yī dài tán zōng

若学,必为一代谈宗。

jīng gǎn qí yán suì qín xué bù juàn

”京感其言, 遂勤学不倦。

shí wǔ líng tài shǒu dài chāng yì shàn tán lùn yǔ jīng gòng tán jīng jiǎ jiè zhī chāng yǐ wéi bù rú jǐ xiào ér qiǎn zhī lìng guò qí zi ruò sī jīng fāng jí qí yán lùn

时武陵太守戴昌亦善谈论,与京共谈,京假借之,昌以为不如己,笑而遣之,令过其子若思,京方极其言论。

chāng qiè tīng zhī nǎi tàn fú yuē cái bù kě jiǎ

昌窃听之,乃叹服曰:“才不可假。

suì fù zǐ jù qū yān

”遂父子俱屈焉。

lì ba qiū shào líng quán líng sān lìng

历巴丘、邵陵、泉陵三令。

jīng míng yú zhèng shù lù bù shí yí

京明于政术,路不拾遗。

qiān guì lín tài shǒu bù jiù guī jiā nián wǔ shí zú

迁桂林太守,不就,归家,年五十卒。

fàn guǐ zì yàn zhǎng nán yáng shùn yáng rén yě

范晷,字彦长,南阳顺阳人也。

shǎo yóu xué qīng hé suì xǐ jiā qiáo jū

少游学清河,遂徙家侨居。

jùn mìng wèi wǔ guān yuàn lì hé nèi jùn chéng

郡命为五官掾,历河内郡丞。

tài shǒu péi jiè yā zhī zhī jiàn wèi shì yù shǐ

太守裴楷雅知之,荐为侍御史。

diào bǔ shàng gǔ tài shǒu zāo sàng bù zhī guān

调补上谷太守,遭丧,不之官。

hòu wèi sī tú zuǒ zhǎng shǐ zhuǎn féng yì tài shǒu shén yǒu zhèng néng shàn yú suí fǔ bǎi xìng ài yuè zhī

后为司徒左长史,转冯翊太守,甚有政能,善于绥抚,百姓爱悦之。

zhēng bài shào fǔ chū wèi liáng zhōu cì shǐ zhuǎn yōng zhōu

征拜少府,出为凉州刺史,转雍州。

yú shí xī tǔ huāng huǐ shì qiāng dǎo jí tián sāng shī shōu bǎi xìng kùn bì guǐ qīng xīn huà dǎo quàn yǐ nóng sāng suǒ bù shén lài zhī

于时西土荒毁,氏羌蹈藉,田桑失收,百姓困弊,晷倾心化导,劝以农桑,所部甚赖之。

yuán kāng zhōng jiā zuǒ jiāng jūn zú yú guān

元康中,加左将军,卒于官。

èr zi guǎng zhì

二子:广、稚。

guǎng zì zhòng jiāng

广字仲将。

jǔ xiào lián chú líng shòu lìng bù zhī guān

举孝廉,除灵寿令,不之官。

zǐ shì sūn shì zǎo wáng yǒu sūn míng mài guǎng fù yǐ nán bēn suī dào zéi jiān jí zhōng bù qì zhī

姊适孙氏,早亡,有孙名迈,广负以南奔,虽盗贼艰急,终不弃之。

yuán dì chéng zhì yǐ wéi táng yì lìng

元帝承制,以为堂邑令。

chéng liú róng zuò shì dāng sǐ jùn hé yǐ fù xiàn

丞刘荣坐事当死,郡劾以付县。

róng jí xiàn rén jiā yǒu lǎo mǔ zhì jié guǎng zhé tīng zàn hái róng yì rú qī ér fǎn

荣即县人,家有老母,至节,广辄听暂还,荣亦如期而反。

xiàn táng wèi yě huǒ suǒ jí róng tuō xiè jiù huǒ shì bì hái zì zhe xiè

县堂为野火所及, 荣脱械救火,事毕,还自著械。

hòu dà hàn mǐ guì guǎng sàn sī gǔ zhèn jī rén zhì shù qiān hú yuǎn jìn liú yù guī tóu zhī hù kǒu shí bèi

后大旱,米贵,广散私谷振饥人,至数千斛,远近流寓归投之,户口十倍。

zú yú guān

卒于官。

zhì shǎo zhī míng pì dà jiàng jūn yuàn zǎo zú

稚少知名,辟大将军掾,早卒。

zi wāng bié yǒu chuán

子汪,别有传。

dīng shào zì shū lún qiáo guó rén yě

丁绍,字叔伦,谯国人也。

shǎo kāi lǎng gōng zhèng zǎo lì qīng guān wèi guǎng píng tài shǒu zhèng píng sòng lǐ dào huà dà xíng

少开朗公正,早历清官,为广平太守,政平讼理, 道化大行。

yú shí hé běi sāo rǎo mǐ yǒu wán yì ér guǎng píng yī jùn sì jìng yì ān shì yǐ jiē yuè qí fǎ ér cóng qí lìng

于时河北骚扰,靡有完邑,而广平一郡四境乂安,是以皆悦其法而从其令。

jí lín zhāng bèi wéi nán yáng wáng mó jiǒng jí shào lǜ jùn bīng fù zhī mó lài yǐ huò quán

及临漳被围,南阳王模窘急,绍率郡兵赴之,模赖以获全。

mó gǎn shào ēn shēng wèi lì bēi

模感绍恩,生为立碑。

qiān xú zhōu cì shǐ shì shù liàn mù pān fù rú guī

迁徐州刺史,士庶恋慕,攀附如归。

wèi zhī guān fù zhuǎn jīng zhōu cì shǐ

未之官,复转荆州刺史。

cóng chē qiān shèng nán dù hé zhì xǔ

从车千乘,南渡河至许。

shí nán yáng wáng mó wèi dū du liú shào qǐ zhuǎn wéi jì zhōu cì shǐ

时南阳王模为都督,留绍,启转为冀州刺史。

dào zhèn lǜ zhōu bīng tǎo pò jí sāng yǒu gōng jiā níng běi jiāng jūn jiǎ jié jiān jì zhōu zhū jūn shì

到镇,率州兵讨破汲桑有功, 加宁北将军、假节、监冀州诸军事。

shí jìng nèi jié zéi wéi huàn shào bǔ ér zhū zhī hào wèi yán sù hé běi rén wèi ér ài zhī

时境内羯贼为患,绍捕而诛之,号为严肃,河北人畏而爱之。

shào zì yǐ wéi cái zú wèi wù xióng dāng guān lì zhèng měi shì kè jǔ shì tiān xià zhī shì ruò yùn yú zhǎng wò suì kǎi rán yǒu dǒng zhèng sì hǎi zhī zhì yǐ

绍自以为才足为物雄,当官莅政,每事克举,视天下之事若运于掌握,遂慨然有董正四海之志矣。

shì shí wáng jùn shèng yú yōu zhōu gǒu xī shèng yú qīng zhōu rán shào shì èr rén miè rú yě

是时王浚盛于幽州,苟晞盛于青州,然绍视二人蔑如也。

yǒng jiā sān nián bào jí ér zú lín zhōng tàn yuē cǐ nǎi tiān wáng jì zhōu qǐ wú mìng zāi

永嘉三年,暴疾而卒,临终叹曰:“此乃天亡冀州,岂吾命哉!

huái dì cè zèng chē qí jiāng jūn

”怀帝策赠车骑将军。

qiáo zhì míng zì yuán dá xiān bēi qián bù rén yě

乔智明,字元达,鲜卑前部人也。

shǎo sàng èr qīn āi huǐ guò lǐ zhǎng ér yǐ dé xíng zhù chēng

少丧二亲,哀毁过礼,长而以德行著称。

chéng dōu wáng yǐng pì wèi fǔ guó jiāng jūn

成都王颖辟为辅国将军。

yǐng zhī bài zhào wáng lún yě biǎo zhì míng wèi tiǎn kòu jiāng jūn lóng lǜ gòng èr xiàn lìng

颖之败赵王伦也,表智明为殄寇将军、隆虑、共二县令。

èr xiàn ài zhī hào wèi shén jūn

二县爱之,号为“神君”。

bù rén zhāng duì wèi fù bào chóu mǔ lǎo dān shēn yǒu qī wú zi zhì míng mǐn zhī tíng qí yù

部人张兑为父报仇,母老单身,有妻无子,智明愍之,停其狱。

suì yú lìng duì jiāng qī rù yù jiān yīn zòng zhī

岁余,令兑将妻入狱,兼阴纵之。

rén yǒu quàn duì táo zhě duì yuē yǒu jūn rú cǐ wú hé rěn lèi zhī

人有劝兑逃者,兑曰:“有君如此,吾何忍累之!

zòng wú de miǎn zuò hé miàn mù shì xī shì jiān

纵吾得免,作何面目视息世间!

yú yù chǎn yī nán

”于狱产一男。

huì shè de miǎn

会赦,得免。

qí rén gǎn rú shì

其仁感如是。

huì dì zhī fá yè yě yǐng yǐ zhì míng wèi zhé chōng jiāng jūn cān chéng xiàng qián fēng jūn shì

惠帝之伐邺也,颖以智明为折冲将军、参丞相前锋军事。

zhì míng quàn yǐng fèng yíng shèng yú yǐng dà nù yuē qīng míng xiǎo shì tóu shēn shì gū

智明劝颖奉迎乘舆,颖大怒曰:“卿名晓事,投身事孤。

zhǔ shàng wèi qún xiǎo suǒ bī jiāng jiā fēi zuì yú gū qīng nài hé yù shǐ gū shù shǒu jiù xíng yá

主上为群小所逼,将加非罪于孤,卿奈何欲使孤束手就刑邪!

gòng shì zhī yì zhèng ruò cǐ hu

共事之义,正若此乎?

zhì míng nǎi zhǐ

”智明乃止。

xún shǔ yǒng jiā zhī luàn shì yú liú yào

寻属永嘉之乱,仕于刘曜。

shān yōu zì bó dào píng yáng xiāng líng rén yě

邓攸,字伯道,平阳襄陵人也。

zǔ yīn liàng zhí qiáng zhèng

祖殷,亮直强正。

zhōng huì fá shǔ qí qí cái zì miǎn chí lìng zhào wéi zhǔ bù

钟会伐蜀,奇其才,自黾池令召为主簿。

gǔ chōng fá wú qǐng yīn wèi zhǎng shǐ

贾充伐吴,请殷为长史。

hòu shòu huáng tài zǐ shī wèi huái nán tài shǒu

后授皇太子《诗》,为淮南太守。

mèng xíng shuǐ biān jiàn yī nǚ zǐ měng shòu zì hòu duàn qí pán náng

梦行水边, 见一女子,猛兽自后断其盘囊。

zhàn zhě yǐ wéi shuǐ biān yǒu nǚ rǔ zì yě duàn pán náng zhě xīn shòu tóu dài gù shòu tóu yě bù zuò rǔ yīn dāng rǔ nán yě

占者以为水边有女,汝字也,断盘囊者,新兽头代故兽头也,不作汝阴,当汝南也。

guǒ qiān rǔ yīn tài shǒu

果迁汝阴太守。

hòu wèi zhōng shù zǐ

后为中庶子。

yōu qī suì sàng fù xún sàng mǔ jí zǔ mǔ jū sāng jiǔ nián yǐ xiào zhì chēng

攸七岁丧父,寻丧母及祖母,居丧九年,以孝致称。

qīng hé píng jiǎn zhēn zhèng guǎ yù

清和平简,贞正寡欲。

shǎo gū yǔ dì tóng jū

少孤,与弟同居。

chū zǔ fù yīn yǒu cì guān chì yōu shòu zhī

初,祖父殷有赐官,敕攸受之。

hòu tài shǒu quàn yōu qù wáng guān yù jǔ wèi xiào lián yōu yuē xiān rén suǒ cì bù kě gǎi yě

后太守劝攸去王官,欲举为孝廉, 攸曰:“先人所赐,不可改也。

cháng yì zhèn jūn gǔ hùn hùn yǐ rén sòng shì shì yōu shǐ jué zhī

”尝诣镇军贾混,混以人讼事示攸,使决之。

yōu bù shì yuē kǒng zǐ chēng tīng sòng wú yóu rén yě bì yě shǐ wú sòng hu

攸不视,曰:“孔子称听讼吾犹人也,必也使无讼乎!

hùn qí zhī yǐ nǚ qī yān

”混奇之,以女妻焉。

jǔ zhuó rán èr pǐn wèi wú wáng wén xué lì tài zǐ xǐ mǎ dōng hǎi wáng yuè cān jūn

举灼然二品,为吴王文学,历太子洗马、东海王越参军。

yuè qīn qí wéi rén zhuǎn wéi shì zǐ wén xué lì bù láng

越钦其为人,转为世子文学、吏部郎。

yuè dì téng wèi dōng zhōng láng jiàng qǐng yōu wèi zhǎng shǐ

越弟腾为东中郎将,请攸为长史。

chū wèi hé dōng tài shǒu

出为河东太守。

yǒng jiā mò méi yú shí lè

永嘉末,没于石勒。

rán lēi sù jì zhū guān zhǎng èr qiān dàn wén yōu zài yíng chí zhào jiāng shā zhī

然勒宿忌诸官长二千石,闻攸在营,驰召,将杀之。

yōu zhì mén mén gàn nǎi yōu wèi láng shí gàn shi yōu yōu qiú zhǐ bǐ zuò cí

攸至门,门干乃攸为郎时干,识攸,攸求纸笔作辞。

gàn hou lēi hé yuè zhì zhī

干候勒和悦,致之。

lēi zhòng qí cí nǎi wù shā

勒重其辞,乃勿杀。

lēi zhǎng shǐ zhāng bīn xiān yǔ yōu bǐ shè zhòng yōu míng cāo yīn chēng yōu yú lēi

勒长史张宾先与攸比舍,重攸名操,因称攸于勒。

lēi zhào zhì mù xià yǔ yǔ yuè zhī yǐ wéi cān jūn gěi chē mǎ

勒召至幕下,与语,悦之, 以为参军,给车马。

lēi měi dōng xī zhì yōu chē yíng zhōng

勒每东西,置攸车营中。

lēi yè jìn huǒ fàn zhī zhě sǐ

勒夜禁火,犯之者死。

yōu yǔ hú lín gū hú yè shī huǒ shāo chē

攸与胡邻毂, 胡夜失火烧车。

lì àn wèn hú nǎi wū yōu

吏按问,胡乃诬攸。

yōu dù bù kě yǔ zhēng suì duì yǐ dì fù sàn fà wēn jiǔ wèi cí

攸度不可与争,遂对以弟妇散发温酒为辞。

lēi shè zhī

勒赦之。

jì ér hú rén shēn gǎn zì fù yì lēi yǐ míng yōu ér yīn yí yōu mǎ lǘ zhū hú mò bù tàn xī zōng jìng zhī

既而胡人深感,自缚诣勒以明攸,而阴遗攸马驴,诸胡莫不叹息宗敬之。

shí lēi guò sì shuǐ yōu nǎi zhuó huài chē yǐ niú mǎ fù qī zǐ ér táo

石勒过泗水,攸乃斫坏车,以牛马负妻子而逃。

yòu yù zéi lüè qí niú mǎ bù zǒu dān qí r jí qí dì zǐ suí

又遇贼,掠其牛马,步走,担其儿及其弟子绥。

dù bù néng liǎng quán nǎi wèi qí qī yuē wú dì zǎo wáng wéi yǒu yī xī lǐ bù kě jué zhǐ yīng zì qì wǒ r ěr

度不能两全,乃谓其妻曰:“吾弟早亡,唯有一息,理不可绝,止应自弃我儿耳。

xìng ér de cún wǒ hòu dāng yǒu zi

幸而得存,我后当有子。

qī qì ér cóng zhī nǎi qì zhī

”妻泣而从之,乃弃之。

qí zi cháo qì ér mù jí

其子朝弃而暮及。

míng rì yōu xì zhī yú shù ér qù

明日,攸系之于树而去。

zhì xīn zhèng tóu li ju

至新郑,投李矩。

sān nián jiāng qù ér ju bù tīng

三年,将去,而矩不听。

xún zǔ yǐ wéi chén jùn rǔ nán tài shǒu mǐn dì zhēng wèi shàng shū zuǒ chéng zhǎng shuǐ xiào wèi jiē bù guǒ jiù

荀组以为陈郡、汝南太守,愍帝征为尚书左丞、长水校尉,皆不果就。

hòu mì shě ju qù tóu xún zǔ yú xǔ chāng ju shēn hèn yān jiǔ zhī nǎi sòng jiā shǔ hái yōu

后密舍矩去,投荀组于许昌,矩深恨焉,久之, 乃送家属还攸。

yōu yǔ diāo xié zhōu yǐ sù hòu suì zhì jiāng dōng

攸与刁协、周𫖮素厚,遂至江东。

yuán dì yǐ yōu wèi tài zǐ zhōng shù zǐ

元帝以攸为太子中庶子。

shí wú jùn quē shǒu rén duō yù zhī dì yǐ shòu yōu

时吴郡阙守,人多欲之,帝以授攸。

yōu zài mǐ zhī jùn fèng lù wú suǒ shòu wéi yǐn wú shuǐ ér yǐ

攸载米之郡,俸禄无所受,唯饮吴水而已。

shí jùn zhōng dà jī yōu biǎo zhèn dài wèi bào nǎi zhé kāi cāng jiù zhī

时郡中大饥,攸表振贷,未报,乃辄开仓救之。

tái qiǎn sàn qí cháng shì huán yí yú fěi wèi láo jī rén guān tīng shàn bù nǎi hé yōu yǐ shàn chū gǔ

台遣散骑常侍桓彝、虞斐慰劳饥人,观听善不,乃劾攸以擅出谷。

é ér yǒu zhào yuán zhī

俄而有诏原之。

yōu zài jùn xíng zhèng qīng míng bǎi xìng huān yuè wèi zhōng xīng liáng shǒu

攸在郡刑政清明,百姓欢悦,为中兴良守。

hòu chēng jí qù zhí

后称疾去职。

jùn cháng yǒu sòng yíng qián shù bǎi wàn yōu qù jùn bù shòu yī qián

郡常有送迎钱数百万,攸去郡,不受一钱。

bǎi xìng shù qiān rén liú qiān yōu chuán bù de jìn yōu nǎi xiǎo tíng yè zhōng fā qù

百姓数千人留牵攸船,不得进,攸乃小停,夜中发去。

wú rén gē zhī yuē dǎn rú dǎ wǔ gǔ jī míng tiān yù shǔ

吴人歌之曰:“𬘘如打五鼓,鸡鸣天欲曙。

shān hóu wǎn bù liú xiè lìng tuī bù qù

邓侯挽不留,谢令推不去。

bǎi xìng yì tái qǐ liú yī suì bù tīng

”百姓诣台乞留一岁,不听。

bài shì zhōng

拜侍中。

suì yú zhuǎn lì bù shàng shū

岁余,转吏部尚书。

shū shí bì yī zhōu jí zhèn fá

蔬食弊衣,周急振乏。

xìng qiān hé shàn yǔ rén jiāo bīn wú guì jiàn dài zhī ruò yī ér pō jìng mèi quán guì

性谦和,善与人交,宾无贵贱,待之若一,而颇敬媚权贵。

yǒng chāng zhōng dài zhōu yǐ wèi hù jūn jiāng jūn

永昌中,代周𫖮为护军将军。

tài níng èr nián wáng dūn fǎn míng dì mì móu qǐ bīng nǎi qiān yōu wèi huì jī tài shǒu

太宁二年,王敦反,明帝密谋起兵,乃迁攸为会稽太守。

chū wáng dūn fá dōu zhī hòu zhōng wài bīng shù měi yuè yán zhī yú dūn

初,王敦伐都之后,中外兵数每月言之于敦。

yōu yǐ chū zài jiā bù fù zhī hù jūn shì yǒu è yōu zhě wū yōu shàng bái dūn bīng shù

攸已出在家,不复知护军事, 有恶攸者,诬攸尚白敦兵数。

dì wén ér wèi zhī xìn zhuǎn yōu wèi tài cháng

帝闻而未之信,转攸为太常。

shí dì nán jiāo yōu bìng bù néng cóng

时帝南郊,攸病不能从。

chē jià guò yōu wèn jí yōu lì bìng chū bài

车驾过攸问疾,攸力病出拜。

yǒu sī zòu yōu bù kān xíng jiāo ér bài dào zuǒ zuò miǎn

有司奏攸不堪行郊而拜道左,坐免。

yōu měi yǒu jìn tuì wú xǐ yùn zhī sè

攸每有进退,无喜愠之色。

jiǔ zhī qiān shàng shū yòu pú yè

久之,迁尚书右仆射。

xián hé yuán nián zú zèng guāng lù dài fu jiā jīn zhāng zǐ shòu cí yǐ shǎo nián

咸和元年卒,赠光禄大夫,加金章紫绶,祠以少年。

yōu qì zǐ zhī hòu qī zǐ bù fù yùn

攸弃子之后,妻子不复孕。

guò jiāng nà qiè shén chǒng zhī xùn qí jiā shǔ shuō shì běi rén zāo luàn yì fù mǔ xìng míng nǎi yōu zhī shēng

过江,纳妾,甚宠之,讯其家属,说是北人遭乱, 忆父母姓名,乃攸之甥。

yōu sù yǒu dé xíng wén zhī gǎn hèn suì bù fù chù qiè zú yǐ wú sì

攸素有德行,闻之感恨,遂不复畜妾,卒以无嗣。

shí rén yì ér āi zhī wèi zhī yǔ yuē tiān dào wú zhī shǐ shān bó dào wú r

时人义而哀之,为之语曰:“天道无知,使邓伯道无儿。

dì zǐ suí fú yōu sàng sān nián

”弟子绥服攸丧三年。

wú yǐn zhī zì chù mò pú yáng juàn chéng rén wèi shì zhōng zhì liù shì sūn yě

吴隐之,字处默,濮阳鄄城人,魏侍中质六世孙也。

yǐn zhī měi zī róng shàn tán lùn bó shè wén shǐ yǐ rú yǎ biāo míng

隐之美姿容,善谈论,博涉文史,以儒雅标名。

ruò guàn ér jiè lì yǒu qīng cāo suī rì yàn chuò shū bù xiǎng fēi qí sù dān shí wú chǔ bù qǔ fēi qí dào

弱冠而介立,有清操,虽日晏歠菽,不飨非其粟,儋石无储, 不取非其道。

nián shí yú dīng fù yōu měi hào qì xíng rén wèi zhī liú tì

年十余,丁父忧,每号泣,行人为之流涕。

shì mǔ xiào jǐn jí qí zhí sàng āi huǐ guò lǐ

事母孝谨,及其执丧,哀毁过礼。

jiā pín wú rén míng gǔ měi zhì kū lín zhī shí héng yǒu shuāng hè jǐng jiào jí xiáng liàn zhī xī fù yǒu qún yàn jù jí shí rén xián yǐ wéi xiào gǎn suǒ zhì

家贫,无人鸣鼓,每至哭临之时,恒有双鹤警叫,及祥练之夕,复有群雁俱集,时人咸以为孝感所至。

cháng shí xián zū yǐ qí wèi zhǐ duó ér qì zhī

尝食咸菹,以其味旨,掇而弃之。

yǔ tài cháng hán kāng bó lín jū kāng bó mǔ yīn hào zhī zǐ xián míng fù rén yě měi wén yǐn zhī kū shēng chuò cān tóu zhù wèi zhī bēi qì

与太常韩康伯邻居,康伯母,殷浩之姊,贤明妇人也,每闻隐之哭声,辍餐投箸,为之悲泣。

jì ér wèi kāng bó yuē rǔ ruò jū quán héng dāng jǔ rú cǐ bèi rén

既而谓康伯曰:“汝若居铨衡,当举如此辈人。

jí kāng bó wèi lì bù shàng shū yǐn zhī suì jiē qīng jí jiě hè fǔ guó gōng cáo zhuǎn cān zhēng lǔ jūn shì

”及康伯为吏部尚书,隐之遂阶清级,解褐辅国功曹,转参征虏军事。

xiōng tǎn zhī wèi yuán zhēn gōng cáo zhēn bài jiāng jí huò yǐn zhī yì huán wēn qǐ dài xiōng mìng wēn qín ér shì zhī

兄坦之为袁真功曹,真败,将及祸,隐之诣桓温,乞代兄命,温矜而释之。

suì wèi wēn suǒ zhī shǎng bài fèng cháo qǐng shàng shū láng lèi qiān jìn líng tài shǒu

遂为温所知赏,拜奉朝请、尚书郎, 累迁晋陵太守。

zài jùn qīng jiǎn qī zì fù xīn

在郡清俭,妻自负薪。

rù wèi zhōng shū shì láng guó zǐ bó shì tài zǐ yòu wèi lǜ zhuǎn sàn qí cháng shì lǐng zhù zuò láng

入为中书侍郎、国子博士、太子右卫率,转散骑常侍,领著作郎。

xiào wǔ dì yù yòng wèi huáng mén láng yǐ yǐn zhī mào lèi jiǎn wén dì nǎi zhǐ

孝武帝欲用为黄门郎,以隐之貌类简文帝,乃止。

xún shǒu tíng wèi mì shū jiān yù shǐ zhōng chéng lǐng zhù zuò rú gù qiān zuǒ wèi jiāng jūn

寻守廷尉、 秘书监、御史中丞,领著作如故,迁左卫将军。

suī jū qīng xiǎn lù cì jiē bān qīn zú dōng yuè wú bèi cháng huàn yī nǎi pī xù qín kǔ tóng yú pín shù

虽居清显,禄赐皆班亲族,冬月无被,尝浣衣,乃披絮,勤苦同于贫庶。

guǎng zhōu bāo dài shān hǎi zhēn yì suǒ chū yī qiè zhī bǎo kě zī shù shì rán duō zhàng yì rén qíng dàn yān

广州包带山海,珍异所出,一箧之宝,可资数世,然多瘴疫,人情惮焉。

wéi pín jù bù néng zì lì zhě qiú bǔ zhǎng shǐ gù qián hòu cì shǐ jiē duō dú huò

唯贫窭不能自立者,求补长史,故前后刺史皆多黩货。

cháo tíng yù gé lǐng nán zhī bì lóng ān zhōng yǐ yǐn zhī wèi lóng xiāng jiāng jūn guǎng zhōu cì shǐ jiǎ jié lǐng píng yuè zhōng láng jiàng

朝廷欲革岭南之弊,隆安中,以隐之为龙骧将军、广州刺史、假节,领平越中郎将。

wèi zhì zhōu èr shí lǐ dì míng shí mén yǒu shuǐ yuē tān quán yǐn zhě huái wú yàn zhī yù

未至州二十里,地名石门,有水曰贪泉,饮者怀无厌之欲。

yǐn zhī jì zhì yǔ qí qīn rén yuē bú jiàn kě yù shǐ xīn bù luàn

隐之既至,语其亲人曰:“不见可欲,使心不乱。

yuè lǐng sàng qīng wú zhī zhī yǐ

越岭丧清,吾知之矣。

nǎi zhì quán suǒ zhuó ér yǐn zhī yīn fù shī yuē gǔ rén yún cǐ shuǐ yī shà huái qiān jīn

”乃至泉所,酌而饮之,因赋诗曰:“古人云此水,一歃怀千金。

shì shǐ yí qí yǐn zhōng dāng bù yì xīn

试使夷齐饮,终当不易心。

jí zài zhōu qīng cāo yú lì cháng shí bù guò cài jí gàn yú ér yǐ wéi zhàng qì fú jiē fù wài kù shí rén pō wèi qí jiáo rán yì zhōng shǐ bù yì

”及在州,清操逾厉,常食不过菜及干鱼而已,帷帐器服皆付外库,时人颇谓其矫,然亦终始不易。

zhàng xià rén jìn yú měi tī qù gǔ cún ròu yǐn zhī jué qí yòng yì fá ér chù yān

帐下人进鱼,每剔去骨存肉,隐之觉其用意,罚而黜焉。

yuán xìng chū zhào yuē fu xiào xíng dǔ yú guī mén qīng jié lì hu fēng shuāng shí lì rén zhī suǒ nán ér jūn zǐ zhī měi zhì yě

元兴初,诏曰:“夫孝行笃于闺门,清节厉乎风霜,实立人之所难,而君子之美致也。

lóng xiāng jiāng jūn guǎng zhōu cì shǐ wú yǐn zhī xiào yǒu guò rén lù jūn jiǔ zú fěi jǐ jié sù jiǎn yù yú sūn

龙骧将军、广州刺史吴隐之孝友过人,禄均九族,菲己洁素,俭愈鱼飧。

fu chù kě yù zhī de ér néng bù gǎi qí cāo xiǎng wéi cuò zhī fù ér jiā rén bù yì qí fú gé shē wu sè nán yù gǎi guān zhèn yǒu jiā yān

夫处可欲之地,而能不改其操,飨惟错之富,而家人不易其服, 革奢务啬,南域改观,朕有嘉焉。

kě jìn hào qián jiāng jūn cì qián wǔ shí wàn gǔ qiān hú

可进号前将军,赐钱五十万、谷千斛。

jí lú xún kòu nán hǎi yǐn zhī lǜ lì jiàng shì gù shǒu mí shí zhǎng zǐ kuàng zhī zhàn méi

及卢循寇南海,隐之率厉将士,固守弥时,长子旷之战没。

xún gōng jī bǎi yǒu yú rì yú chéng fàng huǒ fén shāo sān qiān yú jiā sǐ zhě wàn yú rén chéng suì xiàn

循攻击百有余日, 逾城放火,焚烧三千余家,死者万余人,城遂陷。

yǐn zhī xié jiā lěi chū yù bēn hái dōu wèi xún suǒ de

隐之携家累出,欲奔还都,为循所得。

xún biǎo cháo tíng yǐ yǐn zhī dǎng fù huán xuán yi jiā cái lù zhào bù xǔ

循表朝廷,以隐之党附桓玄,宜加裁戮,诏不许。

liú yù yǔ xún shū lìng qiǎn yǐn zhī hái jiǔ fāng de fǎn

刘裕与循书,令遣隐之还, 久方得反。

guī zhōu zhī rì zhuāng wú yú zī

归舟之日,装无余资。

jí zhì shù mǔ xiǎo zhái lí yuán zè lòu nèi wài máo wū liù jiān bù róng qī zǐ

及至,数亩小宅,篱垣仄陋,内外茅屋六间,不容妻子。

liú yù cì chē niú gèng wéi qǐ zhái gù cí

刘裕赐车牛,更为起宅,固辞。

xún bài dù zhī shàng shū tài cháng yǐ zhú peng wèi píng fēng zuò wú zhān xí

寻拜度支尚书、太常,以竹篷为屏风,坐无毡席。

hòu qiān zhōng lǐng jūn qīng jiǎn bù gé měi yuè chū de lù cái liú shēn liáng qí yú xī fēn zhèn qīn zú jiā rén jì fǎng yǐ gōng zhāo xī

后迁中领军,清俭不革,每月初得禄,裁留身粮,其余悉分振亲族,家人绩纺以供朝夕。

shí yǒu kùn jué huò bìng rì ér shí shēn héng bù yī bù wán qī zǐ bù zhān cùn lù

时有困绝,或并日而食,身恒布衣不完,妻子不沾寸禄。

yì xī bā nián qǐng lǎo zhì shì yōu zhào xǔ zhī shòu guāng lù dài fu jiā jīn zhāng zǐ shòu cì qián shí wàn mǐ sān bǎi hú

义熙八年,请老致事,优诏许之,授光禄大夫,加金章紫绶,赐钱十万、米三百斛。

jiǔ nián zú zhuī zèng zuǒ guāng lù dài fu jiā sàn qí cháng shì

九年,卒,追赠左光禄大夫,加散骑常侍。

yǐn zhī qīng cāo bù yú lǚ bèi bāo shì zhì shì jí yú shēn méi cháng méng yōu xī xiǎn zèng lián shì yǐ wéi róng

隐之清操不渝,屡被褒饰,致事及于身没,常蒙优锡显赠,廉士以为荣。

chū yǐn zhī wèi fèng cháo qǐng xiè shí qǐng wèi wèi jiāng jūn zhǔ bù

初,隐之为奉朝请,谢石请为卫将军主簿。

yǐn zhī jiāng jià nǚ shí zhī qí pín sù qiǎn nǚ bì dāng lǜ báo nǎi lìng yí chú zhàng zhù qí jīng yíng

隐之将嫁女,石知其贫素,遣女必当率薄,乃令移厨帐助其经营。

shǐ zhě zhì fāng jiàn bì qiān quǎn mài zhī cǐ wài xiāo rán wú bàn

使者至,方见婢牵犬卖之,此外萧然无办。

hòu zhì zì pān yú qí qī liú shì jī shěn xiāng yī jīn yǐn zhī jiàn zhī suì tóu yú hú tíng zhī shuǐ

后至自番禺,其妻刘氏赍沈香一斤,隐之见之,遂投于湖亭之水。

zi yán zhī fù lì qīng cāo wèi pó yáng tài shǒu

子延之复厉清操,为鄱阳太守。

yán zhī dì jí zi wèi jùn xiàn zhě cháng yǐ lián shèn wèi mén fǎ suī cái xué bù dǎi yǐn zhī ér xiào tì jié jìng yóu wèi bù tì

延之弟及子为郡县者,常以廉慎为门法,虽才学不逮隐之,而孝悌洁敬犹为不替。

shǐ chén yuē lǔ zhī děng jiàn yú pōu zhú bù zhèng xuān tiáo cún shù wēi ēn méi liú yí ài xián jiàn zhī míng zhǔ liú yù dāng nián

史臣曰:鲁芝等建旟剖竹,布政宣条,存树威恩,没留遗爱,咸见知明主,流誉当年。

ruò bó wǔ zhī jié jǐ kè qín yán yuǎn zhī shēn yuān huǎn yù shān yōu yíng liáng yǐ shù zhí wú yǐn zhuó shuǐ yǐ lì jīng jìn dài liáng néng cǐ yān wèi zuì

若伯武之洁己克勤,颜远之申冤缓狱,邓攸赢粮以述职,吴隐酌水以厉精, 晋代良能,此焉为最。

ér yōu qì zǐ cún zhí yǐ yì duàn ēn ruò lì suǒ bù néng zì kě gē qíng rěn tòng hé zhì yù jiā huī mò jué qí bēn zǒu zhě hu

而攸弃子存侄,以义断恩,若力所不能,自可割情忍痛,何至预加徽𬙊,绝其奔走者乎!

sī qǐ cí fù rén rén zhī suǒ yòng xīn yě

斯岂慈父仁人之所用心也?

zú yǐ jué sì yi zāi

卒以绝嗣,宜哉!

wù wèi tiān dào wú zhī cǐ nǎi yǒu zhī yǐ

勿谓天道无知,此乃有知矣。

shì yīng jìn jié cáo shì fàn mén zhǎn guān xuān dì shōu léi tíng zhī wēi jiǎng zhōng zhēn zhī liè qǐ fēi jì yǐ zài wǒ yù qí mà rén zhě yú

世英尽节曹氏,犯门斩关,宣帝收雷霆之威,奖忠贞之烈, 岂非既已在我,欲其骂人者欤!

zàn yuē yī yú liáng zǎi sì měi qián xián

赞曰:猗欤良宰,嗣美前贤。

wēi tóng yù xiá jìng ruò pēng xiān

威同御黠,静若烹鲜。

wéi cháng wú shuǐ dàn yì tān quán

唯尝吴水,但挹贪泉。

rén fēng jì yǎn sú huà sī qiān

人风既偃,俗化斯迁。

Want to learn Chinese with visual scenes and structured paths?

Start Learning Chinese →