fàn píng wén lì chén shào yú xǐ liú zhào fàn yù xú miáo cuī yóu fàn lóng dù yí dǒng jǐng dào xù xián xú miǎo kǒng yǎn fàn xuān wéi xiǎo fàn hóng zhī wáng huan
○范平文立陈邵虞喜刘兆泛毓徐苗崔游范隆杜夷董景道续咸徐邈孔衍范宣韦𫍲 范弘之王欢
xī zhōu dé jì shuāi zhū hóu lì zhèng lǐ jīng fèi quē yǎ sòng líng yí
昔周德既衰,诸侯力政,礼经废缺,雅颂陵夷。
fū zǐ jiāng shèng duō néng gù tiān yōu zòng tàn fèng niǎo zhī bù zhì shāng lín chū zhī fēi shí yú shì nǎi shān shī shū dìng lǐ lè zàn yì dào xiū chūn qiū zǎi jí yì ér fù cún fēng yǎ biàn ér hái zhèng
夫子将圣多能,固天攸纵,叹凤鸟之不至,伤麟出之非时,于是乃删《诗》《书》,定礼乐,赞《易》道,修 《春秋》,载籍逸而复存,风雅变而还正。
qí hòu bo shāng wèi cì tián wú sūn mèng zhī chóu huò qīn bǐng wēi yán huò chuán wén dà yì yóu néng qiáng jìn cún lǔ fān wèi què qín jì kàng lǐ yú bāng jūn yì chí shēng yú hǎi nèi
其后卜商、卫赐、田、吴、孙、孟之俦, 或亲禀微言,或传闻大义,犹能强晋存鲁,籓魏却秦,既抗礼于邦君,亦驰声于海内。
jí yíng shì cǎn nüè qì dé rèn xíng yáng fén jí yú āi chén tián rú lín yú kēng jǐng yán shì gǔ zhī fǎ dǐ jiā shū zhī zuì xiān wáng huī liè mǐ yǒu jié yí
及嬴氏惨虐,弃德任刑,炀坟籍于埃尘,填儒林于坑阱,严是古之法,抵挟书之罪,先王徽烈,靡有孑遗。
hàn zǔ bó xīng jiù fén zhěng nì cū xiū lǐ lǜ wèi huáng zǔ dòu
汉祖勃兴,救焚拯溺,粗修礼律,未遑俎豆。
dǎi yú xiào wǔ chóng shàng wén rú
逮于孝武,崇尚文儒。
yuán jí dōng jīng sī fēng bù zhuì
爰及东京,斯风不坠。
yú shì bàng qiú dù jiǎn bó fǎng yí shū chuàng jiǎ yǐ zhī kē zhuó xián liáng zhī jǔ mò bù yū qīng tuō zǐ fú miǎn chéng xuān huò tú bù ér qǔ gōng qīng huò lèi xún yǐ yīng tái dǐng
于是傍求蠹简,博访遗书,创甲乙之科,擢贤良之举,莫不纡青拖紫,服冕乘轩,或徒步而取公卿,或累旬以膺台鼎。
gù jìn shēn zhī shì mí rán xiàng fēng yú fāng yí liè huàn hu kě jì zhě yě
故晋绅之士,靡然向风,余芳遗烈,焕乎可纪者也。
jì dāng tú cǎo chuàng shēn wu bīng quán ér zhǔ hǎo sī wén cháo duō jūn zǐ hóng rú shuò xué wú fá yú shí
洎当涂草创,深务兵权,而主好斯文, 朝多君子,鸿儒硕学,无乏于时。
wǔ dì shòu zhōng yōu láo jūn guó shí jì chū bìng yōng shǔ fāng shì jiāng hú xùn zú lì bīng wù nóng jī gǔ yóu fù xiū lì xué xiào lín xìng pì yōng
武帝受终,忧劳军国,时既初并庸蜀,方事江湖,训卒厉兵,务农积谷,犹复修立学校,临幸辟雍。
ér xún yǐ yǐ zhì dù zàn wéi xīn zhèng chōng yǐ rú zōng dēng bǎo fù mào xiān yǐ bó wù cān cháo zhèng zǐ zhēn yǐ hǎo lǐ jū zhì zōng suī kuì míng yáng yì fēi xiá qì
而荀𫖮以制度赞惟新,郑冲以儒宗登保傅,茂先以博物参朝政,子真以好礼居秩宗,虽愧明扬,亦非遐弃。
jì ér jīng yáng dǐ dìng qū yù yì ān qún gōng cǎo fēng shàn zhī yí tiān zǐ fā qiān chōng zhī zhào wèi zú bǐ lóng sān dài gù yì shàn měi yī shí
既而荆扬底定,区寓乂安,群公草封禅之仪,天子发谦冲之诏,未足比隆三代,固亦擅美一时。
huì dì zuǎn róng cháo hūn zhèng chí xìn qǐ gōng yè huò chéng fān hàn
惠帝缵戎,朝昏政弛, 衅起宫掖,祸成籓翰。
wéi huái dǎi mǐn sāng luàn hóng duō yī guàn lǐ lè sǎo dì jù jìn
惟怀逮愍,丧乱弘多,衣冠礼乐,扫地俱尽。
yuán dì yùn zhōng bǎi liù guāng qǐ zhōng xīng hè xún diāo dù zhū xián bìng jī gǔ bó wén cái chéng lǐ dù
元帝运钟百六, 光启中兴,贺、荀、刁、杜诸贤并稽古博文,财成礼度。
suī zūn rú quàn xué jí jiàng yú lún yán dōng xù xī jiāo wèi wén yú xián sòng
虽尊儒劝学,亟降于纶言, 东序西胶,未闻于弦诵。
míng huáng cōng ruì yǎ ài liú lüè jiǎn wén xuán hēi dūn yuè qiū fén nǎi zhāo jí xué tú hóng jiǎng fēng liè bìng shí jiān zuò cù wèi néng xiáng bèi
明皇聪睿,雅爱流略,简文玄嘿,敦悦丘坟,乃招集学徒, 弘奖风烈,并时艰祚促,未能详备。
yǒu jìn shǐ zì zhōng cháo
有晋始自中朝,
qì yú jiāng zuǒ
迄于江左,
mò bù chóng shì huá jìng
莫不崇饰华竞,
zǔ shù xū xuán
祖述虚玄,
bìn quē lǐ zhī diǎn jīng
摈阙里之典经,
xí zhèng shǐ zhī yú lùn
习正始之余论,
zhǐ lǐ fǎ wèi liú sú
指礼法为流俗,
mù zòng dàn yǐ qīng gāo
目纵诞以清高,
suì shǐ xiàn zhāng chí fèi
遂使宪章弛废,
míng jiào tuí huǐ
名教颓毁,
wǔ hú chéng jiàn ér jìng zhú
五胡乘间而竞逐,
èr jīng jì zhǒng yǐ lún xū
二京继踵以沦胥,
yùn jí dào xiāo
运极道消,
kě wèi cháng tàn xi zhě yǐ
可为长叹息者矣。
zhèng chōng děng míng wèi jì lóng zì yǒu liè zhuàn qí yú biān zhī yú zuǒ yǐ xù qián shǐ rú lín yún
郑冲等名位既隆,自有列传,其余编之于左,以续前史《儒林》云。
fàn píng zì zǐ ān wú jùn qián táng rén yě
范平,字子安,吴郡钱塘人也。
qí xiān zhì hóu fù bì wáng mǎng zhī luàn shì wú yīn jiā yān
其先铚侯馥,避王莽之乱适吴,因家焉。
píng yán lǎn fén sù biàn gāi bǎi shì yáo xìn hè shào zhī tú jiē cóng shòu yè
平研览坟素,遍该百氏,姚信、贺邵之徒皆从受业。
wú shí jǔ mào cái lèi qiān lín hǎi tài shǒu zhèng yǒu yì néng
吴时举茂才,累迁临海太守,政有异能。
sūn xī chū xiè bìng huán jiā dūn yuè rú xué
孙晞初,谢病还家,敦悦儒学。
wú píng tài kāng zhōng pín zhēng bù qǐ nián liù shí jiǔ zú
吴平,太康中,频征不起,年六十九卒。
yǒu zhào zhuī jiā shì hào yuē wén zhēn xiān shēng hè xún lēi bēi jì qí dé xíng
有诏追加谥号曰文贞先生,贺循勒碑纪其德行。
sān zi shì xián quán bìng yǐ rú xué zhì dà guān
三子:奭、咸、泉,并以儒学至大官。
quán zi wèi guān nèi hóu
泉子蔚,关内侯。
jiā shì hào xué yǒu shū qī qiān yú juǎn
家世好学,有书七千余卷。
yuǎn jìn lái dú zhě héng yǒu bǎi yú rén wèi wéi bàn yī shí
远近来读者恒有百余人,蔚为办衣食。
wèi zi wén cái yì yòu zhī míng
蔚子文才,亦幼知名。
wén lì zì guǎng xiū ba jùn lín jiāng rén yě
文立,字广休,巴郡临江人也。
shǔ shí yóu tài xué zhuān máo shī sān lǐ shī shì qiáo zhōu mén rén yǐ lì wèi yán huí chén shòu li qián wèi yóu xià luō xiàn wèi zǐ gòng
蜀时游太学,专《毛诗》、《三礼》,师事谯周,门人以立为颜回,陈寿、李虔为游夏,罗宪为子贡。
shì zhì shàng shū
仕至尚书。
shǔ píng jǔ xiù cái chú láng zhōng
蜀平,举秀才, 除郎中。
tài shǐ chū bài jì yīn tài shǒu rù wèi tài zǐ zhōng shù zǐ
泰始初,拜济阴太守,入为太子中庶子。
shàng biǎo qǐng yǐ zhū gě liàng jiǎng wǎn fèi yī děng zǐ sūn liú xǐ zhōng jī yi jiàn xù yòng yī yǐ wèi bā shǔ zhī xīn qí cì qīng wú rén zhī wàng shì jiē shī xíng
上表请以诸葛亮、蒋琬、费祎等子孙流徙中畿,宜见叙用,一以慰巴蜀之心,其次倾吴人之望,事皆施行。
zhào yuē tài zǐ zhōng shù zǐ wén lì zhōng zhēn qīng shí yǒu sī lǐ qì gàn
诏曰: “太子中庶子文立忠贞清实,有思理器干。
qián jì zài yīn zhèng shì xiū míng
前济在阴,政事修明。
hòu shì dōng gōng jǐn fǔ dǎo zhī jié
后事东宫,尽辅导之节。
xī guāng wǔ píng lǒng shǔ jiē shōu qí xián cái yǐ xù zhī gài suǒ yǐ bá yōu zhì ér jì shū fāng yě
昔光武平陇蜀,皆收其贤才以叙之,盖所以拔幽滞而济殊方也。
qí yǐ lì wèi sàn qí cháng shì
其以立为散骑常侍。
shǔ gù shàng shū qián wéi chéng qióng yā yǒu dé yè yǔ lì shēn jiāo
”蜀故尚书犍为程琼雅有德业,与立深交。
wǔ dì wén qí míng yǐ wèn lì duì yuē chén zhì zhī qí rén dàn nián chuí bā shí bǐng xìng qiān tuì wú fù dāng shí zhī wàng bù yǐ shàng wén ěr
武帝闻其名,以问立,对曰: “臣至知其人,但年垂八十,禀姓谦退,无复当时之望,不以上闻耳。
qióng wén zhī yuē guǎng xiū kě wèi bù dǎng yǐ gù wú shàn fū rén yě
”琼闻之曰: “广休可谓不党矣,故吾善夫人也。
shí xī yù xiàn mǎ dì wèn lì mǎ hé rú
”时西域献马,帝问立:“马何如?
duì yuē qǐ wèn tài pú
”对曰: “乞问太仆。
dì shàn zhī
”帝善之。
qiān wèi wèi
迁卫尉。
xián níng mò zú
咸宁末,卒。
suǒ zhe zhāng zòu shī fù shù shí piān xíng yú shì
所著章奏诗赋数十篇行于世。
chén shào zì jié liáng dōng hǎi xiāng bēn rén yě
陈邵,字节良,东海襄贲人也。
jùn chá xiào lián bù jiù
郡察孝廉,不就。
yǐ rú xué zhēng wèi chén liú nèi shǐ lèi qiān yàn wáng shī
以儒学征为陈留内史,累迁燕王师。
zhuàn zhōu lǐ píng shén yǒu tiáo guàn xíng yú shì
撰《周礼评》,甚有条贯,行于世。
tài shǐ zhōng zhào yuē yàn wáng shī chén shào qīng zhēn jié jìng xíng zhe bāng zú dǔ zhì hào gǔ bó tōng liù jí dān yuè diǎn gào lǎo ér bù juàn yi zài zuǒ yòu yǐ dǔ rú jiào
泰始中,诏曰:“燕王师陈邵清贞洁静,行著邦族,笃志好古,博通六籍,耽悦典诰,老而不倦,宜在左右以笃儒教。
kě wèi jǐ shì zhōng
可为给事中。
zú yú guān
”卒于官。
yú xǐ zì zhòng níng kuài jī yú yáo rén guāng lù tán zhī zú yě
虞喜,字仲宁,会稽余姚人,光禄潭之族也。
fù chá wú zhēng lǔ jiāng jūn
父察,吴征虏将军。
xǐ shǎo lì cāo xíng bó xué hào gǔ
喜少立操行, 博学好古。
zhū gě huī lín jùn qū wèi gōng cáo
诸葛恢临郡,屈为功曹。
chá xiào lián zhōu jǔ xiù cái sī tú pì jiē bù jiù
察孝廉,州举秀才,司徒辟,皆不就。
yuán dì chū zhèn jiāng zuǒ shàng shū jiàn xǐ
元帝初镇江左,上疏荐喜。
huái dì jí wèi gōng chē zhēng bài bó shì bù jiù
怀帝即位,公车征拜博士,不就。
xǐ yì rén hè xún wèi sī kōng xiān dá guì xiǎn měi yì xǐ xìn sù wàng guī zì yún bù néng cè yě
喜邑人贺循为司空,先达贵显,每诣喜,信宿忘归,自云不能测也。
tài níng zhōng yǔ lín hǎi rèn xù jù yǐ bó shì zhēng bù jiù
太宁中,与临海任旭俱以博士征,不就。
fù xià zhào yuē fu xīng huà zhì zhèng mò shàng hu chóng dào jiào míng tuì sù yě
复下诏曰:“夫兴化致政,莫尚乎崇道教,明退素也。
sāng luàn yǐ lái rú yǎ líng yí měi lǎn zǐ jīn zhī shī wèi cháng bù kǎi rán
丧乱以来,儒雅陵夷,每览《子衿》之诗,未尝不慨然。
lín hǎi rèn xù kuài jī yú xǐ bìng jié jìng qí cāo suì hán bù yí yán jīng fén diǎn jū jīn xíng gǔ zhì cāo zú yǐ lì sú bó xué zú yǐ míng dào qián suī bù zhì qí gèng yǐ bó shì zhēng zhī
临海任旭、会稽虞喜并洁静其操,岁寒不移,研精坟典,居今行古,志操足以励俗,博学足以明道,前虽不至,其更以博士征之。
xǐ cí jí bù fù
”喜辞疾不赴。
xián hé mò zhào gōng qīng jǔ xián liáng fāng zhèng zhí yán zhī shì tài cháng huá héng jǔ xǐ wèi xián liáng
咸和末,诏公卿举贤良方正直言之士,太常华恒举喜为贤良。
huì guó yǒu jūn shì bù xíng
会国有军事,不行。
xián kāng chū nèi shǐ hé chōng shàng shū yuē chén wén èr bā jǔ ér sì mén mù shí luàn yòng ér tiān xià ān huī yóu kè chǎn yǒu zì lái yǐ
咸康初,内史何充上疏曰: “臣闻二八举而四门穆,十乱用而天下安,徽猷克阐,有自来矣。
fāng jīn shèng dé qīn míng sī huī xiá liè jīng yú zhěng jià sì xián ér dòng
方今圣德钦明, 思恢遐烈,旌舆整驾,俟贤而动。
fú jiàn qián xián liáng yú xǐ tiān tǐng zhēn sù gāo shàng miǎo shì shù xiū lì dé hào shǒu bù juàn jiā yǐ bàng zōng guǎng shēn bó wén qiáng zhì zuàn jiān yán wēi yǒu fú jí zhī qín chù jìng wèi dào wú fēng chén zhī zhì gāo zhěn zhài mén yí rán zì zú
伏见前贤良虞喜天挺贞素,高尚邈世,束修立德, 皓首不倦,加以傍综广深,博闻强识,钻坚研微有弗及之勤,处静味道无风尘之志, 高枕柴门,怡然自足。
yi shǐ pú lún yū héng yǐ jīng shū cāo yī zé yì zàn dà huà èr zé dūn lì báo sú
宜使蒲轮纡衡,以旌殊操,一则翼赞大化,二则敦励薄俗。
shū zòu zhào yuē xún yáng dí tāng kuài jī yú xǐ bìng shǒu dào qīng zhēn bù yíng shì wù dān xué gāo shàng cāo nǐ gǔ rén
” 疏奏,诏曰:“寻阳翟汤、会稽虞喜并守道清贞,不营世务,耽学高尚,操拟古人。
wǎng suī zhēng mìng ér bù jiàng qū qǐ sù sī nán rǎn ér sōu yǐn lǐ jiǎn hu
往虽征命而不降屈,岂素丝难染而搜引礼简乎!
zhèng dào xū xián yi nà zhū láng miào qí bìng yǐ sàn qí cháng shì zhēng zhī
政道须贤,宜纳诸廊庙,其并以散骑常侍征之。
yòu bù qǐ
”又不起。
yǒng hé chū yǒu sī zòu chēng shí yuè yīn jì jīng zhào fǔ jūn dāng qiān tiāo shì zhēng xi yù zhāng yǐng chuān sān fǔ jūn chū huǐ zhǔ nèi wài bó yì bù néng jué
永和初,有司奏称十月殷祭,京兆府君当迁祧室,征西、豫章、颍川三府君初毁主,内外博议不能决。
shí xǐ zài kuài jī cháo tíng qiǎn jiù xǐ zī fǎng yān
时喜在会稽,朝廷遣就喜谘访焉。
qí jiàn zhòng rú cǐ
其见重如此。
xǐ zhuān xīn jīng zhuàn jiān lǎn chèn wěi nǎi zhe ān tiān lùn yǐ nán hún gài yòu shì máo shī lüè zhù xiào jīng wèi zhì lín sān shí piān
喜专心经传,兼览谶纬,乃著《安天论》以难浑、盖,又释《毛诗略》,注 《孝经》,为《志林》三十篇。
fán suǒ zhù shù shù shí wàn yán xíng yú shì
凡所注述数十万言,行于世。
nián qī shí liù zú wú zi
年七十六卒,无子。
dì yù zì yǒu chuán
弟豫,自有传。
liú zhào zì yán shì jǐ nán dōng píng rén hàn guǎng chuān huì wáng zhī hòu yě
刘兆,字延世,济南东平人,汉广川惠王之后也。
zhào bó xué qià wén wēn dǔ shàn yòu cóng shòu yè zhě shù qiān rén
兆博学洽闻,温笃善诱,从受业者数千人。
wǔ dì shí wǔ pì gōng fǔ sān zhēng bó shì jiē bù jiù
武帝时五辟公府,三征博士,皆不就。
ān pín lè dào qián xīn zhù shù bù chū mén tíng shù shí nián
安贫乐道,潜心著述,不出门庭数十年。
yǐ chūn qiū yī jīng ér sān jiā shū tú zhū rú shì fēi zhī yì fēn rán hù wéi chóu dí nǎi sī sān jiā zhī yì hé ér tōng zhī
以《春秋》一经而三家殊涂,诸儒是非之议纷然,互为仇敌,乃思三家之异,合而通之。
zhōu lǐ yǒu diào rén zhī guān zuò chūn qiū diào rén qī wàn yú yán jiē lùn qí shǒu wěi shǐ dà yì wú guāi shí yǒu bù hé zhě jǔ qí cháng duǎn yǐ tōng zhī
《周礼》有调人之官,作《春秋调人》七万余言,皆论其首尾, 使大义无乖,时有不合者,举其长短以通之。
yòu wèi chūn qiū zuǒ shì jiě míng yuē quán zōng gōng yáng gǔ liáng jiě gǔ jiē nà jīng zhuàn zhōng zhū shū yǐ bié zhī
又为《春秋左氏》解,名曰《全综》, 《公羊》、《谷梁》,解诂皆纳经传中,朱书以别之。
yòu zhuàn zhōu yì xùn zhù yǐ zhèng dòng èr tǐ hù tōng qí wén
又撰《周易训注》,以正动二体互通其文。
fán suǒ zàn shù bǎi yú wàn yán
凡所赞述百余万言。
cháng yǒu rén zhe xuē qí lǘ zhì zhào mén wài yuē wú yù jiàn liú yán shì
尝有人著靴骑驴至兆门外,曰:“吾欲见刘延世。
zhào rú dé dào sù qīng zhōu wú chēng qí zì zhě mén rén dà nù
”兆儒德道素,青州无称其字者,门人大怒。
zhào yuē tīng qián
兆曰:“听前。
jì jìn jù chuáng wèn zhào yuē wén jūn dà xué bǐ hé suǒ zuò
”既进,踞床问兆曰:“闻君大学,比何所作?
zhào dá rú shàng shì mò yún duō yǒu suǒ yí
” 兆答如上事,末云:“多有所疑。
kè wèn zhī
”客问之。
zhào shuō yí bì kè yuē cǐ yì jiě ěr
兆说疑毕,客曰:“此易解耳。
yīn wèi biàn shì yí zhě shì fēi ěr
”因为辩释疑者是非耳。
zhào bié gēng lì yì kè yī nán zhào bù néng duì
兆别更立意,客一难,兆不能对。
kè qù yǐ chū mén zhào yù liú zhī shǐ rén zhòng hū hái
客去,已出门,兆欲留之, 使人重呼还。
kè yuē qīn qīn zài cǐ yíng zàng yi fù zhī hòu dāng gèng lái yě
客曰:“亲亲在此营葬,宜赴之,后当更来也。
jì qù zhào lìng rén shì zàng jiā bú jiàn cǐ kè jìng bù zhī xìng míng
”既去,兆令人视葬家,不见此客,竟不知姓名。
zhào nián liù shí liù zú
兆年六十六卒。
yǒu wǔ zǐ zhuō zhào yào yù qí
有五子:卓、炤、耀、育、脐。
fàn yù zì zhì chūn jì běi lú rén yě
泛毓,字稚春,济北卢人也。
yì shì rú sù dūn mù jiǔ zú kè jū qīng zhōu dǎi yù qī shì shí rén hào qí jiā r wú cháng fù yī wú cháng zhǔ yù shǎo lǚ gāo cāo ān pín yǒu zhì yè
奕世儒素,敦睦九族,客居青州,逮毓七世,时人号其家“儿无常父,衣无常主,”毓少履高操,安贫有志业。
fù zhōng jū yú mù suǒ sān shí yú zài zhì huì shuò gōng sǎo fén lǒng xún háng fēng shù huán jiā zé bù chū mén tíng
父终,居于墓所三十余载,至晦朔,躬扫坟垅,循行封树,还家则不出门庭。
huò jiàn zhī wǔ dì zhào bǔ nán yáng wáng wén xué mì shū láng tài fù cān jūn bìng bù jiù
或荐之武帝,召补南阳王文学、秘书郎、太傅参军,并不就。
yú shí qīng tǔ yǐn yì zhī shì liú zhào xú miáo děng jiē wu jiào shòu wéi yù bù xù mén rén qīng jìng zì shǒu
于时青土隐逸之士刘兆、徐苗等皆务教授, 惟毓不蓄门人,清静自守。
shí yǒu hào gǔ mù dé zhě zī xún yì qīng huái kāi yòu yǐ yī yú shì zhī
时有好古慕德者谘询,亦倾怀开诱,以一隅示之。
hé sān chuán wèi zhī jiě zhù zhuàn chūn qiū shì yí ròu xíng lùn fán shì shù zào qī wàn yú yán
合 《三传》为之解注,撰《春秋释疑》、《肉刑论》,凡是述造七万余言。
nián qī shí yī zú
年七十一卒。
xú miáo zì shū zhòu gāo mì chún yú rén yě
徐苗,字叔胄,高密淳于人也。
lěi shì xiāng chéng jiē yǐ bó shì wèi jùn shǒu
累世相承,皆以博士为郡守。
zēng zǔ huá yǒu zhì xíng
曾祖华,有至行。
cháng sù tíng shè yè yǒu shén rén gào zhī tíng yù bēng jù chū de miǎn
尝宿亭舍,夜有神人告之“亭欲崩”,遽出,得免。
zǔ shào wèi wèi shàng shū láng yǐ lián zhí jiàn chēng
祖邵,为魏尚书郎,以廉直见称。
miáo shǎo jiā pín zhòu zhí chú lěi yè zé yín sòng
苗少家贫,昼执锄耒,夜则吟诵。
ruò guàn yǔ dì gǔ jiù bó shì jǐ nán sòng jūn shòu yè suì wèi rú zōng
弱冠,与弟贾就博士济南宋钧受业,遂为儒宗。
zuò wǔ jīng tóng yì píng yòu yī dào jiā zhe xuán wēi lùn qián hòu suǒ zào shù wàn yán jiē yǒu yì wèi
作《五经同异评》,又依道家著《玄微论》,前后所造数万言,皆有义味。
xìng kàng liè qīng cái guì yì jiān yǒu zhī rén zhī jiàn
性抗烈,轻财贵义,兼有知人之鉴。
dì huàn kǒu yōng nóng kuì miáo wèi shǔn zhī
弟患口痈,脓溃,苗为吮之。
qí xiōng dì jiē zǎo wáng fǔ yǎng gū yí cí ài wén yú zhōu lǐ tián zhái nú bì jǐn tuī yǔ zhī
其兄弟皆早亡,抚养孤遗,慈爱闻于州里,田宅奴婢尽推与之。
xiāng lín yǒu sǐ zhě biàn chuò gēng zhù yíng guān guō mén shēng wáng yú jiā jí liǎn yú jiǎng táng
乡邻有死者,便辍耕助营棺郭,门生亡于家,即敛于讲堂。
qí xíng jǐ chún zhì lèi jiē rú cǐ
其行己纯至,类皆如此。
yuǎn jìn xián guī qí yì shī qí xíng yān
远近咸归其义,师其行焉。
jùn chá xiào lián zhōu pì cóng shì zhì zhōng bié jià jǔ yì xíng gōng fǔ wǔ pì bó shì zài zhēng bìng bù jiù
郡察孝廉,州辟从事、治中、别驾、举异行,公府五辟博士,再征,并不就。
wǔ huì shí jì lì zhì tái dì zhé fǎng qí ān bù
武惠时计吏至台,帝辄访其安不。
yǒng níng èr nián zú yí mìng zhuó jīn huàn yī yú guān zá zhuān lù chē zài shī wěi xí wǎ qì ér yǐ
永宁二年卒,遗命濯巾浣衣,榆棺杂砖,露车载尸,苇席瓦器而已。
cuī yóu zì zi xiāng shàng dǎng rén yě
崔游,字子相,上党人也。
shǎo hào xué rú shù zhēn míng tián jìng qiān tuì zì shǎo jí zhǎng kǒu wèi cháng yǔ jí cái lì
少好学,儒术甄明,恬靖谦退,自少及长,口未尝语及财利。
wèi mò chá xiào lián chú xiāng fǔ shè rén chū wèi dǐ chí zhǎng shén yǒu huì zhèng
魏末,察孝廉,除相府舍人,出为氐池长,甚有惠政。
yǐ bìng miǎn suì wèi fèi jí
以病免,遂为废疾。
tài shǐ chū wǔ dì lù xù wén dì gù fǔ liáo shǔ jiù jiā bài láng zhōng
泰始初,武帝禄叙文帝故府僚属,就家拜郎中。
nián qī shí yú yóu dūn xué bù juàn zhuàn sāng fú tú xíng yú shì
年七十余,犹敦学不倦,撰 《丧服图》,行于世。
jí liú yuán hǎi jiàn wèi mìng wèi yù shǐ dài fū gù cí bù jiù
及刘元海僭位,命为御史大夫,固辞不就。
zú yú jiā shí nián jiǔ shí sān
卒于家,时年九十三。
fàn lóng zì xuán sōng yàn mén rén
范隆,字玄嵩,雁门人。
fù fāng wèi yàn mén tài shǒu
父方,魏雁门太守。
lóng zài yùn shí wǔ yuè shēng ér fù wáng
隆在孕十五月,生而父亡。
nián sì suì yòu sàng mǔ āi háo zhī shēng gǎn tòng xíng lù
年四岁,又丧母,哀号之声,感恸行路。
dān gū wú sī gōng zhī qīn shū zú fàn guǎng mǐn ér yǎng zhī yíng guī jiào shū wèi lì cí táng
单孤无缌功之亲,疏族范广愍而养之,迎归教书,为立祠堂。
lóng hào xué xiū jǐn fèng guǎng rú fù
隆好学修谨,奉广如父。
bó tōng jīng jí wú suǒ bù lǎn zhe chūn qiū sān zhuàn zhuàn sān lǐ jí xiōng zōng jì shén yǒu tiáo yì
博通经籍,无所不览,著《春秋三传》, 撰《三礼吉凶宗纪》,甚有条义。
huì dì shí tiān xià jiāng luàn lóng yǐn jì bù yīng zhōu jùn zhī mìng zhòu qín gēng jià yè sòng shū diǎn
惠帝时,天下将乱,隆隐迹不应州郡之命,昼勤耕稼,夜诵书典。
pō xí mì lì yīn yáng zhī xué zhī bīng zhōu jiāng yǒu fēn jìn zhī xiáng gù mí bù fù chū shì
颇习秘历阴阳之学,知并州将有氛祲之祥,故弥不复出仕。
yǔ shàng dǎng zhū jì yǒu shàn cháng gòng jì yóu shān jiàn yī fù lǎo yú qióng jiàn zhī bīn
与上党朱纪友善,尝共纪游山,见一父老于穷涧之滨。
fù lǎo yuē èr gōng hé wéi zài cǐ
父老曰:“二公何为在此?
lóng děng bài zhī yǎng shì zé bù jiàn
”隆等拜之,仰视则不见。
hòu yǔ jì yī yú liú yuán hǎi yuán hǎi yǐ lóng wèi dà hóng lú jì wèi tài cháng bìng fēng gōng
后与纪依于刘元海,元海以隆为大鸿胪,纪为太常,并封公。
lóng sǐ yú liú cōng zhī shì cōng zèng tài shī
隆死于刘聪之世,聪赠太师。
dù yí zì xíng qí lú jiāng qián rén yě
杜夷,字行齐,庐江灊人也。
shì yǐ rú xué chēng wèi jùn zhe xìng
世以儒学称,为郡著姓。
yí shǎo ér tián bó cāo shàng zhēn sù jū shén pín jiǒng bù yíng chǎn yè bó lǎn jīng jí bǎi jiā zhī shū suàn lì tú wěi mǐ bù bì jiū
夷少而恬泊,操尚贞素, 居甚贫窘,不营产业,博览经籍百家之书,算历图纬靡不毕究。
yù jū rǔ yǐng zhī jiān shí zài zú bù chū mén
寓居汝颍之间,十载足不出门。
nián sì shí yú shǐ huán xiāng lǐ bì mén jiào shòu shēng tú qiān rén
年四十余,始还乡里,闭门教授,生徒千人。
huì dì shí sān chá xiào lián zhōu mìng bié jià yǒng jiā chū gōng chē zhēng bài bó shì tài fù dōng hǎi wáng yuè pì bìng bù jiù
惠帝时三察孝廉,州命别驾,永嘉初,公车征拜博士,太傅、东海王越辟,并不就。
huái dì zhào wáng gōng jǔ xián liáng fāng zhèng cì shǐ wáng dūn yǐ hè xún wèi xián liáng yí wèi fāng zhèng nǎi shàng shū yuē chén wén yǒu táng chóu zī yuán kǎi shí dēng
怀帝诏王公举贤良方正,刺史王敦以贺循为贤良,夷为方正,乃上疏曰:“臣闻有唐畴咨,元凯时登;
hàn wǔ qīn xián jùn yàn xiǎng yìng gù néng yǔn xié shí yōng fū chóng shèng huà
汉武钦贤,俊彦响应,故能允协时雍,敷崇盛化。
fú jiàn tài sūn shè rén kuài jī hè xún chǔ shì lú jiāng dù yí lǚ dào mí gāo qīng cāo jué sú sī xué róng tōng cái jīng wáng wù
伏见太孙舍人会稽贺循、处士卢江杜夷履道弥高,清操绝俗,思学融通,才经王务。
xún zǎi èr xiàn jiē yǒu míng jī bèi liáo dōng gōng zhōng kè yǔn zhe
循宰二县,皆有名绩,备僚东宫,忠恪允著。
yí qīng xū chōng dàn yǔ sú yì guǐ kǎo pán kōng gǔ féi dùn nì jì
夷清虚冲淡,与俗异轨,考槃空谷,肥遁匿迹。
gài jīng guó zhī liáng bǎo pìn mìng zhī suǒ jí
盖经国之良宝,聘命之所急。
ruò de dài zhào gōng chē chéng duì cè wèn bì yǒu zhōng dǎng liáng mó hóng yì zhèng dào yǐ
若得待诏公车,承对册问,必有忠谠良谟,弘益政道矣。
dūn yú shì bī yí fù luò
”敦于是逼夷赴洛。
yí dùn yú shòu yáng
夷遁于寿阳。
zhèn dōng jiāng jūn zhōu fù qīng xīn lǐ jiē yǐn wèi cān jūn yí cí zhī yǐ jí
镇东将军周馥,倾心礼接,引为参军,夷辞之以疾。
fù zhī bù kě qū nǎi zì yì yí wèi qǐ zhái yǔ gōng qí yī yào
馥知不可屈,乃自诣夷,为起宅宇,供其医药。
fù bài yí guī jiù jū dào yù bīng kòu
馥败,夷归旧居,道遇兵寇。
cì shǐ liú táo gào lú jiāng jùn yuē xī wèi wén hóu shì gàn mù zhī lǘ qí xiāng cáo cān zūn chóng gài gōng jiē suǒ yǐ yōu xián biǎo dé dūn lì mò sú
刺史刘陶告卢江郡曰:“昔魏文侯轼干木之闾,齐相曹参尊崇盖公,皆所以优贤表德,敦励末俗。
zhēng shì dù jūn dé mào xíng jié gāo shàng qí zhì qǐng liú lí dào lù wén qí dùn zhì cì shǐ tiǎn rèn bù néng chóng shì yǒu dào ér shǐ gāo cāo zhī shì yǒu cǐ jiān tún
征士杜君德懋行洁,高尚其志,顷流离道路,闻其顿踬,刺史忝任,不能崇饰有道, 而使高操之士有此艰屯。
jīn qiǎn lì xuān wèi jùn kě qiǎn yī lì xiàn wǔ lì héng yíng xù zhī cháng yǐ shì zū gōng jǐ jiā rén liáng lǐn wù lìng quē fá
今遣吏宣慰,郡可遣一吏,县五吏,恒营恤之,常以市租供给家人粮廪,勿令阙乏。
xún yǐ hú kòu yòu yí dù jiāng wáng dǎo qiǎn lì zhōu shàn zhī
”寻以胡寇,又移渡江,王导遣吏周赡之。
yuán dì wèi chéng xiàng jiào yuē jīn dà yì tuí tì lǐ diǎn wú zōng cháo tíng zhì yì mò néng yōu zhèng yi tè lì rú lín jì jiǔ guān yǐ hóng qí shì
元帝为丞相, 教曰:“今大义颓替,礼典无宗,朝廷滞义莫能攸正,宜特立儒林祭酒官,以弘其事。
chǔ shì dù yí qī qíng yí yuǎn què rán jué sú cái xué jīng bó dào héng yōu bèi qí yǐ yí wèi jì jiǔ
处士杜夷栖情遗远,确然绝俗,才学精博,道行优备,其以夷为祭酒。
yí cí jí wèi cháng cháo huì
”夷辞疾,未尝朝会。
dì cháng yù yì yí yí chén wàn shèng zhī zhǔ bù yí wǎng shù rén zhī jiā
帝常欲诣夷,夷陈万乘之主不宜往庶人之家。
dì nǎi yǔ yí shū yuē wú yǔ zú xià suī qíng zài wàng yán rán xū xīn lì zǎi
帝乃与夷书曰:“吾与足下虽情在忘言,然虚心历载。
zhèng yǐ zú xià léi jí gù yù xiāng shěng níng lùn cháng yí yě
正以足下羸疾,故欲相省,宁论常仪也!
yòu chú guó zǐ jì jiǔ
”又除国子祭酒。
jiàn wǔ zhōng lìng yuē guó zǐ jì jiǔ dù yí ān pín lè dào jìng zhì héng mén rì bù xiá jǐ suī yuán xiàn wú yǐ jiā yě
建武中,令曰:“国子祭酒杜夷安贫乐道,静志衡门,日不暇给,虽原宪无以加也。
qí cì gǔ èr bǎi hú
其赐谷二百斛。
huáng tài zǐ sān zhì yí dì zhí jīng wèn yì
”皇太子三至夷第,执经问义。
yí suī bī shí mìng yì wèi cháng cháo yè guó yǒu dà zhèng héng jiù yí zī fǎng yān
夷虽逼时命,亦未尝朝谒,国有大政,恒就夷谘访焉。
míng dì jí wèi yí zì biǎo qǐng tuì
明帝即位,夷自表请退。
zhào yuē xiān wáng zhī dào jiāng zhuì yú de jūn xià wéi yán sī jīn zhī liú yáng
诏曰:“先王之道将坠于地,君下帷研思,今之刘、杨。
jìn shēn zhī tú jǐng yǎng guǐ xùn qǐ de gāo tuì ér zhèn mǐ suǒ qǔ zé yān
搢绅之徒景仰轨训,岂得高退,而朕靡所取则焉!
tài níng yuán nián zú nián liù shí liù
” 太宁元年卒,年六十六。
zèng dà hóng lú shì yuē zhēn zǐ
赠大鸿胪,谥曰贞子。
yí lín zhōng yí mìng zi yàn yuē wú shǎo bù chū shēn qǐng suī jiàn jī lù guān què zhī shì wèi cháng jiā tǐ qí jiǎo jīn sù yī liǎn yǐ shí fú bìn zàng zhī shì wu cóng jiǎn jiǎn yì bù xū gǒu qǔ jiǎo yì yě
夷临终,遗命子晏曰:“吾少不出身,顷虽见羁录,冠舄之饰,未尝加体,其角巾素衣,敛以时服,殡葬之事,务从简俭,亦不须苟取矫异也。
yí suǒ zhe yōu qiú zi èr shí piān xíng yú shì
”夷所著《幽求子》二十篇行于世。
yàn shì zhì cāng wú tài shǒu
晏仕至苍梧太守。
yí xiōng dì sān rén
夷兄弟三人。
xiōng sōng zì xíng gāo yì yǒu zhì jié
兄崧,字行高,亦有志节。
huì dì shí sú duō fú wěi zhe rèn zǐ chūn qiū yǐ cì zhī
惠帝时,俗多浮伪, 著《任子春秋》以刺之。
dì yuán gāo píng xiāng
弟援,高平相。
yuán zi qián yòu wèi jiāng jūn
援子潜,右卫将军。
dǒng jǐng dào zì wén bó hóng nóng rén yě
董景道,字文博,弘农人也。
shǎo ér hào xué qiān lǐ zhuī shī suǒ zài wéi zhòu yè dú sòng lüè bù yǔ rén jiāo tōng
少而好学,千里追师,所在惟昼夜读诵,略不与人交通。
míng chūn qiū sān zhuàn jīng shì yì mǎ shì shàng shū hán shī jiē jīng jiū dà yì
明《春秋三传》、《京氏易》、《马氏尚书》、《韩诗》,皆精究大义。
sān lǐ zhī yì zhuān zūn zhèng shì zhe lǐ tōng lùn fēi bó zhū rú yǎn guǎng zhèng zhǐ
《三礼》之义,专遵郑氏,著《礼通论》非驳诸儒,演广郑旨。
yǒng píng zhōng zhī tiān xià jiāng luàn yǐn yú shāng luò shān yī mù yè shí shù guǒ tán qín gē xiào yǐ zì yú dú chóng měng shòu jiē rào qí bàng shì yǐ liú yuán hǎi jí cōng lǚ zhēng jiē ài ér bù dá
永平中,知天下将乱,隐于商洛山,衣木叶,食树果,弹琴歌笑以自娱,毒虫猛兽皆绕其傍,是以刘元海及聪屡征,皆碍而不达。
zhì liú yào shí chū shān lú yú wèi ruì
至刘曜时出山,庐于渭汭。
yào zhēng wèi tài zǐ shǎo fù sàn qí cháng shì bìng gù cí jìng yǐ shòu zhōng
曜征为太子少傅、散骑常侍,并固辞,竟以寿终。
xù xián zì xiào zōng shàng dǎng rén yě
续咸,字孝宗,上党人也。
xìng xiào jǐn dūn zhòng lǚ dào zhēn sù
性孝谨敦重,履道贞素。
hào xué shī shì jīng zhào dù yù zhuān chūn qiū zhèng shì yì jiào shòu cháng shù shí rén bó lǎn qún yán gāo cái shàn wén lùn
好学,师事京兆杜预,专 《春秋》、《郑氏易》、教授常数十人,博览群言,高才善文论。
yòu xiū chén dù lǜ míng dá xíng shū
又修陈杜律,明达刑书。
yǒng jiā zhōng lì tíng wèi píng dōng ān tài shǒu
永嘉中,历廷尉平、东安太守。
liú kūn chéng zhì yú bīng zhōu yǐ wéi cóng shì zhōng láng
刘琨承制于并州,以为从事中郎。
hòu suì méi shí lè lēi yǐ wéi lǐ cáo cān jūn
后遂没石勒,勒以为理曹参军。
chí fǎ píng xiáng dāng shí chēng qí qīng yù bǐ zhī yú gōng
持法平详,当时称其清裕,比之于公。
zhe yuǎn yóu zhì yì wù zhì jí zhǒng gǔ wén shì jiē shí juǎn xíng yú shì
著《远游志》、 《异物志》、《汲冢古文释》皆十卷,行于世。
nián jiǔ shí qī sǐ yú shí jì lóng zhī shì jì lóng zèng yí tóng sān sī
年九十七,死于石季龙之世,季龙赠仪同三司。
xú miǎo dōng guǎn gū mù rén yě
徐邈,东莞姑幕人也。
zǔ chéng zhī wèi zhōu zhì zhōng shǔ yǒng jiā zhī luàn suì yǔ xiāng rén zāng kūn děng lǜ zǐ dì bìng lǘ lǐ shì zhù qiān yú jiā nán dù jiāng jiā yú jīng kǒu
祖澄之为州治中,属永嘉之乱,遂与乡人臧琨等率子弟并闾里士庶千余家,南渡江,家于京口。
fù zǎo dōu shuǐ shǐ zhě
父藻,都水使者。
miǎo zī xìng duān yǎ qín xíng lì xué bó shè duō wén yǐ shèn mì zì jū
邈姿性端雅,勤行励学, 博涉多闻,以慎密自居。
shǎo yǔ xiāng rén zāng shòu qí míng xià wéi dú shū bù yóu chéng yì
少与乡人臧寿齐名,下帷读书,不游城邑。
jí xiào wǔ dì shǐ lǎn diǎn jí zhāo yán rú xué zhī shì miǎo jì dōng zhōu rú sù tài fù xiè ān jǔ yǐ yìng xuǎn
及孝武帝始览典籍,招延儒学之士,邈既东州儒素,太傅谢安举以应选。
nián sì shí sì shǐ bǔ zhōng shū shě rén zài xī shěng shì dì
年四十四,始补中书舍人,在西省侍帝。
suī bù kǒu chuán zhāng jù rán kāi shì wén yì biāo míng zhǐ qù zhuàn zhèng wǔ jīng yīn xùn xué zhě zōng zhī
虽不口传章句,然开释文义,标明指趣,撰正五经音训,学者宗之。
qiān sàn qí cháng shì yóu chù xī shěng qián hòu shí nián měi bèi gù wèn zhé yǒu xiàn tì duō suǒ kuāng yì shén jiàn chǒng dài
迁散骑常侍,犹处西省,前后十年,每被顾问,辄有献替,多所匡益,甚见宠待。
dì yàn jí hān lè zhī hòu hǎo wèi shǒu zhào shī zhāng yǐ cì shì chén huò wén cí lǜ ěr suǒ yán huì zá miǎo měi yìng shí shōu liǎn hái shěng kān xuē jiē shǐ kě guān jīng dì zhòng lǎn rán hòu chū zhī
帝宴集酣乐之后,好为手诏诗章以赐侍臣,或文词率尔,所言秽杂,邈每应时收敛,还省刊削,皆使可观,经帝重览,然后出之。
shì shí shì chén bèi zhào zhě huò xuān yáng zhī gù shí yì yǐ cǐ duō miǎo
是时侍臣被诏者,或宣扬之, 故时议以此多邈。
jí xiè ān hōng lùn zhě huò yǒu yì tóng miǎo gù quàn zhōng shū lìng wáng xiàn zhī zòu jiā shū lǐ réng chóng jìn xiè shí wèi shàng shū lìng xuán wèi xú zhōu
及谢安薨,论者或有异同,邈固劝中书令王献之奏加殊礼,仍崇进谢石为尚书令,玄为徐州。
miǎo zhuǎn cí bù láng shàng nán běi jiāo zōng miào dié huǐ lǐ jiē yǒu zhèng jù
邈转祠部郎,上南北郊宗庙迭毁礼,皆有证据。
yù zhāng tài shǒu fàn níng yù qiǎn shí wǔ yì cáo xià shǔ chéng cǎi qiú fēng zhèng bìng shǐ jiǎ hái xùn wèn guān zhǎng dé shī
豫章太守范宁欲遣十五议曹下属城采求风政,并使假还,讯问官长得失。
miǎo yǔ níng shū yuē
邈与宁书曰:
zhī zú xià qiǎn shí wǔ yì cáo gè zhī yī xiàn yòu lì jiǎ guī bái suǒ wén jiàn chéng shì zú xià liú yì bǎi xìng gù guǎng qí shì tīng
知足下遣十五议曹各之一县,又吏假归,白所闻见,诚是足下留意百姓,故广其视听。
wú wèi quàn dǎo yǐ shí bù yǐ wén shí wǔ yì cáo yù hé suǒ fū xuān yá
吾谓劝导以实不以文,十五议曹欲何所敷宣邪?
zhù shì cí sòng zú xià tīng duàn yǔn sāi zé wù lǐ zú yǐ
庶事辞讼,足下听断允塞, 则物理足矣。
shàng yǒu lǐ wu zhī xīn zé wù lǐ zú yǐ
上有理务之心,则物理足矣。
shàng yǒu lǐ wu zhī xīn zé xià zhī qiú lǐ zhě zhì yǐ
上有理务之心,则下之求理者至矣。
rì zè xǐng lǎn zhù shì wú zhì zé lì shèn qí fù ér rù tīng bù huò qǐ xū yì zhì lǐ yì shì qí yóu shēng zāi
日昃省览,庶事无滞,则吏慎其负而入听不惑,岂须邑至里诣,饰其游声哉!
fēi tú bù zú zhì yì nǎi shì cán yú zhī suǒ zī yòu bù kě zòng xiǎo lì wèi ěr mù yě
非徒不足致益,乃是蚕渔之所资,又不可纵小吏为耳目也。
qǐ yǒu shàn rén jūn zǐ ér gàn fēi qí shì duō suǒ gào bái zhě hu
岂有善人君子而干非其事,多所告白者乎!
jūn zǐ zhī xīn shuí huǐ shuí yù
君子之心,谁毁谁誉?
rú yǒu suǒ yù bì yóu lì shì
如有所誉,必由历试;
rú yǒu suǒ huǐ bì yǐ zhe míng
如有所毁,必以著明。
tuō shè zhī shǔ zhèng zhī qí hài
托社之鼠,政之其害。
zì gǔ yǐ lái yù wèi zuǒ yòu ěr mù zhě wú fēi xiǎo rén jiē xiān yīn xiǎo zhōng ér chéng qí dà bù zhōng xiān jiè xiǎo xìn ér chéng qí dà bù xìn suì shǐ jūn zǐ dào xiāo shàn rén yú shī qián shǐ suǒ shū kě wèi shēn jiàn
自古以来,欲为左右耳目者,无非小人,皆先因小忠而成其大不忠,先藉小信而成其大不信,遂使君子道消,善人舆尸,前史所书,可为深鉴。
zú xià xuǎn gāng jì bì děi guó shì zú yǐ shè zhū cáo
足下选纲纪必得国士,足以摄诸曹;
zhū cáo jiē shì liáng lì zé zú yǐ zhǎng wén àn
诸曹皆是良吏,则足以掌文案;
yòu zé gōng fāng zhī rén yǐ wéi jiān sī zé qīng zhuó néng fǒu yǔ shì ér míng
又择公方之人以为监司,则清浊能否,与事而明。
zú xià dàn píng xīn jū zōng hé qǔ yú ěr mù zāi
足下但平心居宗,何取于耳目哉!
xī míng dé mǎ hòu wèi cháng gù yǔ zuǒ yòu yán kě wèi yuǎn shí kuàng dà zhàng fū ér bù néng miǎn cǐ hu
昔明德马后未尝顾与左右言,可谓远识,况大丈夫而不能免此乎!
qiān zhōng shū shì láng zhuān zhǎng lún zhào dì shén qīn nì zhī
迁中书侍郎,专掌纶诏,帝甚亲昵之。
chū fàn níng yǔ miǎo jiē wèi dì suǒ rèn shǐ gòng bǔ cháo tíng zhī quē
初,范宁与邈皆为帝所任使,共补朝廷之阙。
níng cái sù gāo ér cuò xīn zhèng zhí suì wèi wáng guó bǎo suǒ chán chū shǒu yuǎn jùn
宁才素高而措心正直,遂为王国宝所谗,出守远郡。
miǎo gū huàn yì wēi ér wú gǎn pái qiáng zú nǎi wèi zì ān zhī jì
邈孤宦易危,而无敢排强族,乃为自安之计。
huì dì pō shū kuài jī wáng dào zǐ miǎo yù hé xié zhī yīn cóng róng yán yú dì yuē xī huái nán qí wáng hàn jìn chéng jiè
会帝颇疏会稽王道子,邈欲和协之,因从容言于帝曰:“昔淮南、齐王,汉晋成戒。
kuài jī wáng suī yǒu hān xiè zhī lèi ér fèng shàng chún yī yi jiā hóng dài xiāo sàn fēn yì wài wèi guó jiā zhī jì nèi wèi tài hòu zhī xīn
会稽王虽有酣媟之累,而奉上纯一,宜加弘贷,消散纷议,外为国家之计,内慰太后之心。
dì nà yān
”帝纳焉。
miǎo cháng yì dōng fǔ yù zhòng bīn shěn miǎn yǐn mǎn xuān huá
邈尝诣东府,遇众宾沈湎,引满喧哗。
dào zǐ yuē jūn shí yǒu chàng bù
道子曰:“君时有畅不?
miǎo duì yuē miǎo lòu xiàng shū shēng wéi yǐ jié jiǎn qīng xiū wèi chàng ěr
”邈对曰: “邈陋巷书生,惟以节俭清修为畅耳。
dào zǐ yǐ miǎo yè shàng dào sù xiào ér bù yǐ wèi wǔ yě
”道子以邈业尚道素,笑而不以为忤也。
dào zǐ jiāng yòng wèi lì bù láng miǎo yǐ bō jìng chéng sú fēi jǐ suǒ néng jié zhì kǔ cí nǎi zhǐ
道子将用为吏部郎,邈以波竞成俗,非己所能节制,苦辞乃止。
shí huáng tài zǐ shàng yòu dì shén zhōng xīn wén wǔ zhī xuǎn jiē yī shí zhī hòu
时皇太子尚幼,帝甚钟心,文武之选皆一时之后。
yǐ miǎo wèi qián wèi lǜ lǐng běn jùn dà zhōng zhèng shòu tài zǐ jīng
以邈为前卫率,领本郡大中正,授太子经。
dì wèi miǎo yuē suī wèi chì yǐ shī lǐ xiāng dài rán bù yǐ bó shì xiāng yù yě
帝谓邈曰:“虽未敕以师礼相待,然不以博士相遇也。
gǔ zhī dì wáng shòu jīng bì jìng zì wèi jìn yǐ lái duō shǐ wēi rén jiào shòu hào wèi bó shì bù fù zūn yǐ wéi shī gù dì yǒu yún
”古之帝王, 受经必敬,自魏晋以来,多使微人教授,号为博士,不复尊以为师,故帝有云。
miǎo suī zài dōng gōng yóu zhāo xī rù jiàn cān zōng cháo zhèng xiū shì wén zhào shí yí bǔ quē qú láo zuǒ yòu
邈虽在东宫,犹朝夕入见,参综朝政,修饰文诏,拾遗补阙,劬劳左右。
dì jiā qí jǐn mì fāng zhī yú jīn huò yǒu tuō zhòng zhī yì jiāng jìn xiǎn wèi wèi jí xíng ér dì bào bēng
帝嘉其谨密, 方之于金霍,有托重之意,将进显位,未及行而帝暴崩。
ān dì jí wèi bài xiāo qí jiāng jūn
安帝即位,拜骁骑将军。
lóng ān yuán nián zāo fù yōu
隆安元年,遭父忧。
miǎo xiān jí huàn yīn āi huǐ zēng dǔ bù yú nián ér zú nián wǔ shí sì zhōu lǐ shāng dào shí zhě bēi zhī
邈先疾患,因哀毁增笃,不逾年而卒,年五十四,州里伤悼, 识者悲之。
miǎo lì guān jiǎn huì dá yú cóng zhèng lùn yì jīng mì dāng shí duō zī bǐng zhī chù lèi biàn shì wèn zé yǒu duì
邈莅官简惠,达于从政,论议精密,当时多谘禀之,触类辩释,问则有对。
jiù yí suì chén zài mǎo cǐ zhái zhī zuǒ zé bǐ zhái zhī yòu hé de jù jì yú dōng
旧疑岁辰在卯,此宅之左则彼宅之右,何得俱忌于东。
miǎo yǐ wéi tài suì zhī shǔ zì shì yóu shén pì rú rì chū zhī shí xiàng dōng jiē nì fēi wéi cáng tǐ dì zhōng yě
邈以为太岁之属,自是游神, 譬如日出之时,向东皆逆,非为藏体地中也。
suǒ zhù gǔ liáng zhuàn jiàn zhòng yú shí
所注《谷梁传》,见重于时。
miǎo zhǎng zǐ huō yǒu fù fēng yǐ xiào wén wèi tài cháng bó shì mì shū láng
邈长子豁,有父风,以孝闻,为太常博士、秘书郎。
huō dì hào sàn qí shì láng
豁弟浩,散骑侍郎。
zhèn nán jiāng jūn hé wú jì qǐng wèi gōng cáo chū bǔ xī yáng tài shǒu yǔ wú jì jù wèi lú xún suǒ hài
镇南将军何无忌请为功曹,出补西阳太守,与无忌俱为卢循所害。
miǎo dì guǎng bié yǒu chuán
邈弟广,别有传。
kǒng yǎn zì shū yuán lǔ guó rén kǒng zǐ èr shí èr shì sūn yě
孔衍,字舒元,鲁国人,孔子二十二世孙也。
zǔ wén wèi dà hóng lú
祖文,魏大鸿胪。
fù yù zhēng nán jūn sī
父毓,征南军司。
yǎn shǎo hào xué nián shí èr néng tōng shī shū
衍少好学,年十二,能通《诗》《书》。
ruò guàn gōng fǔ pì běn zhōu jǔ yì xíng zhí yán jiē bù jiù
弱冠,公府辟,本州举异行直言,皆不就。
bì dì jiāng dōng yuán dì yǐn wèi ān dōng cān jūn zhuān zhǎng jì shì
避地江东,元帝引为安东参军,专掌记室。
shū lìng yīn jī ér yǎn měi yǐ chèn zhí jiàn zhī
书令殷积,而衍每以称职见知。
zhōng xīng chū yǔ gēng liàng jù bǔ zhōng shū láng
中兴初,与庚亮俱补中书郎。
míng dì zhī zài dōng gōng lǐng tài zǐ zhōng shù zǐ
明帝之在东宫,领太子中庶子。
yú shí zhù shì cǎo chuàng yǎn jīng xué shēn bó yòu liàn shí jiù diǎn cháo yí guǐ zhì duō qǔ zhèng yān
于时庶事草创,衍经学深博,又练识旧典,朝仪轨制多取正焉。
yóu shì yuán míng èr dì bìng qīn ài zhī
由是元明二帝并亲爱之。
wáng dūn zhuān quán yǎn sī yú tài zǐ yuē diàn xià yi bó yán cháo yàn sōu yáng cái jùn xún móu shí zhèng yǐ guǎng shèng cōng
王敦专权,衍私于太子曰:“殿下宜博延朝彦,搜扬才俊,询谋时政,以广圣聪。
dūn wén ér è zhī nǎi qǐ chū yǎn wèi guǎng líng jùn
”敦闻而恶之, 乃启出衍为广陵郡。
shí rén wèi zhī hán xīn ér yǎn bù xíng yú sè
时人为之寒心,而衍不形于色。
suī jùn lín jiē xi zéi yóu jiào yòu hòu jìn bù yǐ róng wù fèi yè
虽郡邻接西贼,犹教诱后进, 不以戎务废业。
shí lè cháng qí zhì shān yáng chì qí dǎng yǐ yǎn rú yǎ zhī shì bù dé wàng rù jùn jìng
石勒尝骑至山阳,敕其党以衍儒雅之士,不得妄入郡境。
shì zhí jī yuè yǐ tài xìng sān nián zú yú guān nián wǔ shí sān
视职期月, 以太兴三年卒于官,年五十三。
yǎn suī bù yǐ wén cái zhù chēng ér bó lǎn guò yú hè xún fán suǒ zhuàn shù bǎi yú wàn yán
衍虽不以文才著称,而博览过于贺循,凡所撰述,百余万言。
zi qǐ lú líng tài shǒu
子启,卢陵太守。
zōng rén yí wú yǒu měi míng bó xué bù jí yǎn shè shì shēng yù guò zhī
宗人夷吾,有美名,博学不及衍,涉世声誉过之。
yuán dì yǐ wéi zhǔ bù zhuǎn cān jūn shāo qiān shì zhōng xǐ tài zǐ zuǒ wèi lǜ zú zhuī zèng tài pú
元帝以为主簿,转参军,稍迁侍中,徙太子左卫率,卒,追赠太仆。
fàn xuān zì xuān zi chén liú rén yě
范宣,字宣子,陈留人也。
nián shí suì néng sòng shī shū
年十岁,能诵《诗》《书》。
cháng yǐ dāo shāng shǒu pěng shǒu gǎi róng
尝以刀伤手,捧手改容。
rén wèn tòng yá dá yuē bù zú wèi tòng dàn shòu quán zhī tǐ ér zhì huǐ shāng bù kě chù ěr
人问痛邪,答曰:“不足为痛,但受全之体而致毁伤,不可处耳。
jiā rén yǐ qí nián yòu ér yì yān
”家人以其年幼而异焉。
shǎo shàng yǐn dùn jiā yǐ hào xué shǒu bù shì juàn yǐ yè jì rì suì bó zōng zhòng shū yóu shàn sān lǐ
少尚隐遁,加以好学,手不释卷,以夜继日,遂博综众书,尤善《三礼》。
jiā zhì pín jiǎn gōng gēng gōng yǎng
家至贫俭,躬耕供养。
qīn méi fù tǔ chéng fén lú yú mù cè
亲没,负土成坟,庐于墓侧。
tài wèi xī jiàn mìng wéi zhǔ bù zhào zhēng tài xué bó shì sàn qí láng bìng bù jiù
太尉郗鉴命为主簿,诏征太学博士、散骑郎,并不就。
jiā yú yù zhāng tài shǒu yīn xiàn jiàn xuān máo cí bù wán yù wèi gǎi zhái xuān gù cí zhī
家于豫章,太守殷羡见宣茅茨不完,欲为改宅,宣固辞之。
yǔ yuán zhī yǐ xuān sù pín jiā nián huāng jí yì hòu xiǎng gěi zhī xuān yòu bù shòu
庾爰之以宣素贫,加年荒疾疫,厚饷给之,宣又不受。
yuán zhī wèn xuān yuē jūn bó xué tōng zōng hé yǐ tài rú
爰之问宣曰:“君博学通综,何以太儒?
xuān yuē hàn xìng guì jīng shù zhì yú shí qú zhī lùn shí yǐ rú wèi bì
”宣曰:“汉兴,贵经术,至于石渠之论,实以儒为弊。
zhèng shǐ yǐ lái shì shàng lǎo zhuāng
正始以来,世尚老庄。
dǎi jìn zhī chū jìng yǐ luǒ chéng wèi gāo
逮晋之初,竞以裸裎为高。
pū chéng tài rú rán qiū bù yǔ yì
仆诚太儒,然‘丘不与易’。
xuān yán tán wèi cháng jí lǎo zhuāng
”宣言谈未尝及《老》《庄》。
kè yǒu wèn rén shēng yǔ yōu jù shēng bù zhī cǐ yǔ hé chū
客有问人生与忧俱生,不知此语何出。
xuān yún chū zhuāng zi zhì lè piān
宣云:“出《庄子·至乐篇》。
kè yuē jūn yán bù dú lǎo zhuāng hé yóu shi cǐ
”客曰:“君言不读《老》《庄》,何由识此?
xuān xiào yuē xiǎo shí cháng yī lǎn
”宣笑曰:“小时尝一览。
shí rén mò zhī cè yě
”时人莫之测也。
xuān suī xián jū lǚ kōng cháng yǐ jiǎng sòng wèi yè qiáo guó dài kuǐ děng jiē wén fēng zōng yǎng zì yuǎn ér zhì fěng sòng zhī shēng yǒu ruò qí lǔ
宣虽闲居屡空,常以讲诵为业,谯国戴逵等皆闻风宗仰,自远而至,讽诵之声, 有若齐、鲁。
tài yuán zhōng shùn yáng fàn níng wèi yù zhāng tài shǒu níng yì rú bó tōng zōng zài jùn lì xiāng xiào jiào shòu héng shù bǎi rén
太元中,顺阳范宁为豫章太守,宁亦儒博通综,在郡立乡校,教授恒数百人。
yóu shì jiāng zhōu rén shì bìng hǎo jīng xué huà èr fàn zhī fēng yě
由是江州人士并好经学,化二范之风也。
nián wǔ shí sì zú
年五十四卒。
zhe lǐ yì lùn nàn jiē xíng yú shì
著《礼》《易论难》 皆行于世。
zi ji lì jùn shǒu guó zǐ bó shì dà jiàng jūn cóng shì zhōng láng
子辑,历郡守、国子博士、大将军从事中郎。
zì miǎn guī yì yǐ jiǎng shòu wéi shì
自免归,亦以讲授为事。
yì xī zhōng lián zhēng bù zhì
义熙中, 连征不至。
wéi xiǎo zì xiàn dào jīng zhào rén yě
韦𫍲,字宪道,京兆人也。
yǎ hǎo rú xué shàn zhù shù yú qún yán mì yào zhī yì wú bù zōng lǎn
雅好儒学,善著述,于群言秘要之义,无不综览。
shì yú liú yào wèi huáng mén láng
仕于刘曜,为黄门郎。
hòu yòu rù shí jì lóng shǔ wèi sàn qí cháng shì lì shǒu qī jùn xián yǐ qīng huà zhù míng
后又入石季龙,署为散骑常侍,历守七郡,咸以清化著名。
yòu zhēng wèi tíng wèi shí zhě nǐ zhī yú zhāng
又征为廷尉,识者拟之于、张。
qián hòu sì dēng jiǔ liè liù zài shàng shū èr wèi shì zhōng zài wèi tài zǐ tài fu fēng jīng zhào gōng
前后四登九列,六在尚书,二为侍中,再为太子太傅,封京兆公。
hǎo zhí jiàn chén jūn guó zhī yi duō jiàn yǔn nà
好直谏,陈军国之宜,多见允纳。
zhe fú lín sān qiān yú yán suì yǎn wèi diǎn lín èr shí sān piān
著《伏林》三千余言,遂演为 《典林》二十三篇。
fán suǒ shù zuò jí jí jì shì shì shù shí wàn yán jiē shēn bó yǒu cái yì
凡所述作及集记世事数十万言,皆深博有才义。
zhì rǎn mǐn yòu shǔ wèi guāng lù dài fu
至冉闵,又署为光禄大夫。
shí mǐn bài qí zǐ yìn wèi dà chán yú ér yǐ jiàng hú yī qiān chù zhī huī xià
时闵拜其子胤为大单于,而以降胡一千处之麾下。
xiǎo jiàn yuē jīn jiàng hú shù qiān jiē zhī rú jiù chéng shì zhāo yòu zhī ēn
𫍲谏曰:“今降胡数千,接之如旧,诚是招诱之恩。
rán hú jié běn wèi chóu dí jīn zhī kuǎn fù gǒu quán xìng mìng ěr
然胡羯本为仇敌,今之款附, 苟全性命耳。
huò yǒu cì kè biàn qǐ xū yú bài ér huǐ zhī hé suǒ jí yě
或有刺客,变起须臾,败而悔之,何所及也!
gǔ rén yǒu yán yī fū bù kě niǔ ér kuàng qiān hu
古人有言,一夫不可狃, 而况千乎!
yuàn zhū píng jiàng hú qù chán yú zhī hào shēn sī shèng wǔ bāo sāng zhī jiè yě
愿诛屏降胡,去单于之号,深思圣五苞桑之诫也。
mǐn zhì zài suí fǔ ruì yú chéng dìng wén qí yán dà nù suì zhū zhī bìng shā qí zi bó yáng
”闵志在绥抚,锐于澄定,闻其言,大怒,遂诛之,并杀其子伯阳。
xiǎo xìng bù yán zhòng hǎo xùn jǐ zhī gōng lùn zhě yì yǐ shì shǎo zhī
𫍲性不严重,好徇己之功,论者亦以是少之。
cháng wèi bó yáng yuē wǒ gāo wǒ céng chóng guāng lèi huī wǒ zǔ wǒ kǎo fù fù zǐ zi rǔ wèi wǒ duì zhèng zhí è dǐ
尝谓伯阳曰:“我高我曾重光累徽,我祖我考父父子子,汝为我对,正值恶抵。
bó yáng yuē bó yáng zhī bù xiào chéng rú zūn jiào zūn yì zhèng zhí ruǎn dǐ ěr
”伯阳曰:“伯阳之不肖,诚如尊教,尊亦正值软抵耳。
xiǎo cán wú yán
”𫍲惭无言。
shí rén chuán zhī yǐ wéi chī xiào
时人传之,以为嗤笑。
fàn hóng zhī zì zhǎng wén ān běi jiāng jūn wāng zhī sūn yě
范弘之,字长文,安北将军汪之孙也。
xí jué wǔ xìng hóu
袭爵武兴侯。
yǎ zhèng hào xué yǐ rú shù gāi míng wèi tài xué bó shì
雅正好学,以儒术该明, 为太学博士。
shí wèi jiāng jūn xiè shí hōng qǐng shì xià lǐ guān yì
时卫将军谢石薨,请谥,下礼官议。
hóng zhī yì yuē
弘之议曰:
shí jiē jiè mén yìn lǚ dēng chóng xiǎn zǒng sī bǎi kuí yì zàn sān tái xián liàn zhù shì qín láo fěi xiè nèi wài qiān yì jiē yuē yǔ néng
石阶藉门荫,屡登崇显,总司百揆,翼赞三台,闲练庶事,勤劳匪懈,内外佥议,皆曰与能。
dāng huái féi zhī jié xūn zhěng wēi zhuì suī huáng wēi xiá zhèn jiǎo kòu tiān wáng yīn shí lì gōng shí yì yǔ yān
当淮肥之捷,勋拯危坠,虽皇威遐震,狡寇天亡,因时立功,石亦与焉。
yòu kāi jiàn xué xiào yǐ yán zhòu zǐ suī shèng huà wèi qià yì ài lǐ cún yáng
又开建学校,以延胄子,虽盛化未洽,亦爱礼存羊。
rán gǔ zhī xián fǔ dà zé yǐ dào shì jūn kǎn kǎn zhōng rì
然古之贤辅,大则以道事君,侃侃终日;
cì zé lì shēn fèng guó sù yè wú dài
次则厉身奉国,夙夜无怠;
xià zé ài rén xī lì yǐ jì shí wu
下则爱人惜力,以济时务。
cǐ shù zhě rán hòu kě yǐ miǎn wéi chén zhī yì sāi sù cān zhī zé yǐ
此数者, 然后可以免惟尘之议,塞素餐之责矣。
jīn shí wèi jū cháo duān rèn zé lùn dào chàng yán wú zhōng guó zhī móu shǒu zhí zé róng shēn ér yǐ bù kě wèi shì jūn
今石位居朝端,任则论道,唱言无忠国之谋, 守职则容身而已,不可谓事君;
huò dú jīng yì jù liǎn wú yàn bù kě wèi lì shēn
货黩京邑,聚敛无厌,不可谓厉身;
zuò yōng dà zhòng qīn shí bǎi xìng dà dōng liú yú yuǎn jìn yuàn dú jié yú zhòng xīn bù kě wèi ài rén
坐拥大众,侵食百姓,《大东》流于远近,怨毒结于众心,不可谓爱人;
gōng tú láo yú tǔ mù sī lǜ dān yú jī qiǎo wán qǐ jǐn yú bì qiè cái yòng mí yú sī tóng bù kě wèi xī lì
工徒劳于土木,思虑殚于机巧,纨绮尽于婢妾,财用縻于丝桐,不可谓惜力。
cǐ rén chén zhī dà hài yǒu guó zhī suǒ qù yě
此人臣之大害,有国之所去也。
xiān wáng suǒ yǐ zhèng fēng sú lǐ rén lún zhě mò shàng hu jié jiǎn gù yí wú shòu bàng hu sān guī píng zhòng liú měi yú yuē jǐ
先王所以正风俗,理人伦者,莫尚乎节俭,故夷吾受谤乎三归,平仲流美于约己。
zì qǐng fēng guǐ ling chi shē jiàn wú dù lián chǐ bù xīng lì jìng jiāo chí bù kě bù shēn fáng yuán běn yǐ jué qí liú
自顷风轨陵迟,奢僭无度,廉耻不兴,利竞交驰,不可不深防原本,以绝其流。
hàn wén xí yì tí zhī fú zhū hóu yóu chǐ
汉文袭弋绨之服,诸侯犹侈;
wǔ dì fén zhì tóu zhī qiú mǐ lì bù xī
武帝焚雉头之裘,靡丽不息。
liáng yóu jiǎn dé suī zhāng ér wēi jìn bù sù
良由俭德虽彰,而威禁不肃;
dào zì wǒ jiàn ér xíng bù jí wù
道自我建,而刑不及物。
ruò cún fá qí wéi wáng biǎn qí è zé sì wéi bì zhāng lǐ yì xíng yǐ
若存罚其违,亡贬其恶,则四维必张,礼义行矣。
àn shì fǎ yīn shì yǒu gōng yuē xiāng tān yǐ bài guān yuē mò yi shì yuē xiāng mò gōng
案谥法,因事有功曰“襄”,贪以败官曰“墨”,宜谥曰襄墨公。
yòu lùn yīn hào yi jiā zèng shì bù dé yīn huán wēn zhī chù yǐ wéi guó diǎn réng duō xù wēn yí dǐng zhī jī
又论殷浩宜加赠谥,不得因桓温之黜以为国典,仍多叙温移鼎之迹。
shí xiè zú fāng xiǎn huán zōng yóu shèng shàng shū pú yè wáng xún wēn gù lì yě sù wèi wēn suǒ chǒng sān yuàn jiāo jí nǎi chū hóng zhī wèi yú kàng lìng
时谢族方显,桓宗犹盛,尚书仆射王珣,温故吏也,素为温所宠,三怨交集,乃出弘之为余杭令。
jiāng xíng yù huì jī wáng dào zi jiān yuē
将行,与会稽王道子笺曰:
xià guān qīng wēi hán shì miù de cè zài zǔ dòu shí jù rǔ lèi qīng liú wéi chén shèng shì
下官轻微寒士,谬得厕在俎豆,实惧辱累清流,惟尘圣世。
qiè yǐ rén jūn jū miào táng zhī shàng zhì zhōu sì hǎi zhī wài zhě fēi tú cōng míng nèi zhào yì lài qún yán zhī zhù yě
窃以人君居庙堂之上、智周四海之外者,非徒聪明内照,亦赖群言之助也。
shì yǐ shùn zhī zuǒ yáo yǐ qǐ pì wèi shǒu
是以舜之佐尧,以启辟为首;
jiù yáo mó yǔ yǐ kǎn kǎn wèi xiān gù xià wú yǐn qíng zhī zé shàng shōu shén míng zhī gōng
咎繇谟禹,以侃侃为先,故下无隐情之责,上收神明之功。
gǎn yuán sī yì zhì zài shū jǐn
敢缘斯义,志在输尽。
cháng yǐ xiè shí dú lèi yīng bèi qīng chéng yīn hào zhōng zhēn yi méng bāo xiǎn shì yǐ bù liàng qīng ruò xiān zhòng yán zhī
常以谢石黩累,应被清澄,殷浩忠贞,宜蒙褒显,是以不量轻弱,先众言之。
ér è zhí chǒu zhèng
而恶直丑正。
qí tú shí fán suī yǎng shì shèng zhǔ qīn míng zhī dù fǔ lài míng gōng ài wù zhī lóng ér jiāo zhì zhī huàn shí yǒu wú lài
其徒实繁,虽仰恃圣主钦明之度,俯赖明公爱物之隆,而交至之患, 实有无赖。
xià guān yǔ shí běn wú yuàn jì shēng bù xiāng shí shì wú xiāng gān zhèng yǐ guó tǐ yi míng bù yīng shāo jì qiáng ruò
下官与石本无怨忌,生不相识,事无相干,正以国体宜明,不应稍计强弱。
yǔ hào nián shí miǎo jué shì bù xiāng jí wú fù jiè wén gù lǎo yǔ qí yí shì ěr yú xià guān zhī shēn yǒu hé tòng yǎng ér dāng wèi zhī fàn shí gàn zhǔ yá
与浩年时邈绝,世不相及,无复藉闻,故老语其遗事耳,于下官之身有何痛痒, 而当为之犯时干主邪!
měi guān zǎi jí zhì shì rén rén yǒu fā zhōng xīn rèn zhí dào ér xíng zhě yǒu huái zhī yáng yú fù qíng qǔ cóng zhě suǒ yòng suī yì ér bìng chuán hòu shì
每观载籍,志士仁人有发中心任直道而行者,有怀知阳愚负情曲从者,所用虽异,而并传后世。
gù bǐ gàn chù sān rén zhī zhōng jī zǐ wèi míng xián zhī shǒu
故比干处三仁之中,箕子为名贤之首。
hòu rén yòng shè cēn cī bù tóng gè xìn suǒ jiàn lǜ yīng ér zhì huò róng míng xiǎn hè huò huò bài xì zhǒng cǐ jiē bù liàng shí qù yǐ shēn cháng huò suī yǒu kēng kēng zhī chēng ér fēi dà yá zhī zhì cǐ yì xià guān suǒ bù wéi yě
后人用舍,参差不同,各信所见,率应而至,或荣名显赫,或祸败系踵,此皆不量时趣,以身尝祸,虽有硁硁之称,而非大雅之致,此亦下官所不为也。
shì rén nǎi yún xià guān zhèng zhí néng fàn jiān nán sī tán shí guò
世人乃云下官正直,能犯艰难,斯谈实过。
xià guān zhī zhǔ shàng shèng míng míng gōng xū jǐ sī qiú gé yán bì bù shǐ jìn zhōng zhī chén qū yú xié wǎng zhī mén yě
下官知主上圣明,明公虚己,思求格言,必不使尽忠之臣屈于邪枉之门也。
shì yǐ gǎn xiàn yú chéng bù zhī zhí shì qǐ yǔ xī rén nǐ qí qīng zhòng yá
是以敢献愚诚,布之执事,岂与昔人拟其轻重邪!
yì yǐ chén zhī shì jūn wéi sī jìn zhōng ér yǐ bù yīng fù jì lì dùn shì bù yǔn xīn zé dǎng yán wù zhǔ yì gǎn yú qíng zé chén cí mǐ huǐ
亦以臣之事君,惟思尽忠而已, 不应复计利钝,事不允心则谠言悟主,义感于情则陈辞靡悔。
ruò huái qíng cáng yì yùn ér bù yán cǐ nǎi gǔ rén suǒ yǐ dé zuì yú míng jūn míng jūn suǒ yǐ zhì fǎ yú qún xià zhě yě
若怀情藏意,蕴而不言,此乃古人所以得罪于明君,明君所以致法于群下者也。
huán wēn shì jì bù zài tiān cháo nì shùn zhī qíng bào zhī sì hǎi
桓温事迹,布在天朝,逆顺之情,暴之四海。
zài sān zhě chén zǐ qíng qǐ huò yì
在三者臣子,情岂或异!
fán jué qián shǒu shuí dú wú xīn
凡厥黔首,谁独无心!
jǔ cháo hēi hēi wèi yǒu chàng yán zhě shì yǐ dùn bǐ àn qì bù gǎn duō yún
举朝嘿嘿,未有唱言者,是以顿笔按气,不敢多云。
huán wēn yú wáng zǔ suī qí yì nán cè qiú zhī yú shì zhǐ miǎn chù ěr fēi yǒu zhì yuàn yě
桓温于亡祖, 虽其意难测,求之于事,止免黜耳,非有至怨也。
wáng fù xī wèi wēn lì tuī zhī qíng lǐ yì jiān tā rén
亡父昔为温吏,推之情礼,义兼他人。
suǒ yǐ měi huái fèn fā tòng ruò shēn shǒu zhě míng gōng yǒu yǐ xún zhī
所以每怀愤发,痛若身首者,明公有以寻之。
wáng xún yǐ xià guān yì yīn hào shì bù yí bào yáng huán wēn zhī è
王珣以下官议殷浩谥,不宜暴扬桓温之恶。
xún gǎn qí tí bá zhī ēn huái qí rù mù zhī yù tuō yǐ fèi chù hūn àn jiàn lì shèng míng zì wèi cǐ shì zú yǐ míng qí zhōng zhēn zhī jié
珣感其提拔之恩,怀其入幕之遇,托以废黜昏暗,建立圣明,自谓此事足以明其忠贞之节。
míng gōng shì fù yǐ yī shì guān zhī
明公试复以一事观之。
xī zhōu gōng jū shè dào zhì shēng píng lǐ yuè xíng zhèng jiē zì jǐ chū
昔周公居摄,道致升平,礼乐刑政皆自己出。
yǐ dé yán zhī zhōu gōng dà shèng yǐ nián yán zhī chéng wáng yòu ruò yóu fù jù bì jūn wèi fù zǐ míng cí
以德言之,周公大圣,以年言之,成王幼弱,犹复遽避君位,复子明辞。
hàn zhī huò guāng dà xūn hè rán xiào xuān nián wèi èr shí yì fǎn wàn jī
汉之霍光,大勋赫然,孝宣年未二十,亦反万机。
gù néng jūn chén jù lóng dào mài qiān suì
故能君臣俱隆,道迈千岁。
ruò wēn zhōng wèi shè jì chéng cún běn cháo biàn dāng yǎng zūn èr gōng shì shì lìng ju hé bù fèng huán wàn jī tuì shǒu fān píng
若温忠为社稷,诚存本朝,便当仰遵二公,式是令矩,何不奉还万机,退守籓屏?
fāng tí lēi gōng wáng kuāng zǒng cháo tíng qǐ wèi xiān dì yòu ruò wèi kě qīn zhèng yá
方提勒公王,匡总朝廷,岂为先帝幼弱,未可亲政邪?
jiāng dé huán wēn bù néng tīng zhèng yá
将德桓温,不能听政邪?
yòu bī xié yuán hóng shǐ zuò jiǔ cì bèi wù guāng hè qí wén jù cún cháo tíng wèi bù mò bù yǐng cóng wéi xiè ān wáng tǎn zhī yǐ sǐ shǒu zhī gù de jī liú ěr
又逼胁袁宏,使作九锡,备物光赫,其文具存,朝廷畏怖,莫不景从,惟谢安、王坦之以死守之,故得稽留耳。
huì shàng tiān jiàng nù jiān è zì wáng shè jì wēi ér fù ān líng mìng zhuì ér fù gòu
会上天降怒,奸恶自亡,社稷危而复安,灵命坠而复构。
jìn zì zhōng xīng yǐ lái hào lìng wēi quán duō chū qiáng chén zhōng zōng sù zǔ liǎn rèn yú wáng dūn xiān huáng shòu qū yú huán shì
晋自中兴以来,号令威权多出强臣,中宗、肃祖敛衽于王敦,先皇受屈于桓氏。
jīn zhǔ shàng qīn lǎn wàn jī míng gōng guāng zàn bǎi kuí zhèng chū wáng shì rén wú yì wàng fù bù yú jīn dà míng guó diǎn zuò zhì bǎi dài bù shěn fù yù dài shuí
今主上亲览万机,明公光赞百揆,政出王室,人无异望,复不于今大明国典,作制百代,不审复欲待谁?
xiān wáng tǒng wù bì míng qí diǎn gào yí jué sūn móu gù lìng wèn xiū jiā qiān suì chéng fēng
先王统物,必明其典诰,贻厥孙谋,故令问休嘉,千岁承风。
yuàn míng gōng yuǎn lǎn yīn zhōu jìn chá hàn wèi lǜ qí suǒ yǐ wēi qiú qí suǒ yǐ ān rú cǐ ér yǐ
愿明公远览殷周,近察汉魏,虑其所以危,求其所以安,如此而已。
yòu yǔ wáng xún shū yuē
又与王珣书曰:
jiàn zú xià dá zhòng kān shū shēn jù yì fā zhī huái
见足下答仲堪书,深具义发之怀。
fū rén dào suǒ zhòng mò guò jūn qīn jūn qīn suǒ xì zhōng xiào ér yǐ
夫人道所重,莫过君亲,君亲所系,忠孝而已。
xiào yǐ yáng qīn wéi zhǔ zhōng yǐ jié yì wèi xiān
孝以扬亲为主,忠以节义为先。
yīn hóu zhōng zhēn jū zhèng xīn guàn rén shén jiā yǔ xiān dì lóng bù yī zhī hǎo zhe mò nì zhī qì qì kuò jiān nán yí yǎn yǐ zhī suī shòu qū jiān xióng zhì dá qiān zǎi cǐ zhōng zhēn zhī tú suǒ yǐ yì gàn qí xīn bù huò yǐ yǐ zhě yě
殷侯忠贞居正,心贯人神,加与先帝隆布衣之好,著莫逆之契,契阔艰难,夷崄以之,虽受屈奸雄,志达千载,此忠贞之徒所以义干其心不获以已者也。
jì dāng shí zhēn liè zhī tú suǒ jiū jiàn yì hòu shēng suǒ bèi wén wú yì hé gǎn gǒu bì kuáng jiǎo yǐ qī shèng míng
既当时贞烈之徒所究见,亦后生所备闻,吾亦何敢苟避狂狡,以欺圣明。
zú xià bù tuī jū zhèng zhī dà zhì ér huái zhī jǐ zhī xiǎo huì yù yǐ mù fǔ zhī xiǎo jié duó míng jiào zhī zhòng yì yú jūn chén zhī jiē jì yǐ kuī yǐ
足下不推居正之大致,而怀知己之小惠,欲以幕府之小节夺名教之重义,于君臣之阶既以亏矣。
zūn dà jūn yǐ yīn hóu xié qì zhōng guī tóng dài wáng shì zhì lì qiū shuāng chéng guàn yī shí yīn hóu suǒ yǐ de xuān qí yì shēng shí zūn dà jūn xié zàn zhī lì yě
尊大君以殷侯协契忠规,同戴王室,志厉秋霜,诚贯一时,殷侯所以得宣其义声,实尊大君协赞之力也。
zú xià bù néng guāng dà jūn cǐ zhī zhí zhì nǎi gǎn wēn xiǎo gù huái qí qǔ zé gōng zài shèng shì qī wǎng tiān xià shǐ chéng xiàng zhī dé bù jí sān yè lǐng jūn zhī jī yī gòu ér qīng cǐ zhōng chén suǒ yǐ jiě xīn xiào zǐ suǒ yǐ sàng qì fù zǐ zhī dào gù ruò shì hu
足下不能光大君此之直志,乃感温小顾,怀其曲泽,公在圣世,欺罔天下,使丞相之德不及三叶,领军之基一构而倾,此忠臣所以解心,孝子所以丧气,父子之道固若是乎?
zú xià yán chén zé fēi zhōng yǔ zi zé fēi xiào
足下言臣则非忠,语子则非孝。
èr zhě jì wáng wú shuí wèi zāi
二者既亡,吾谁畏哉!
wú shǎo cháng guò tíng bèi wén zǔ kǎo zhī yán wèi cháng bù fā fèn chōng guān qíng xiàn hū cí
吾少尝过庭,备闻祖考之言,未尝不发愤冲冠,情见乎辞。
dāng ěr zhī shí wéi fù wáng shì jù qǐ xiá móu jí guó jiā
当尔之时,惟覆亡是惧,岂暇谋及国家。
bù tú jīn rì de cāo bǐ sī shì shì yǐ shàng fèn guó cháo wú zhèng yì zhī chén cì wéi zǔ kǎo yǒu méi shēn zhī hèn qǐ de yǔ zú xià tóng qí gān dǎn yá
不图今日得操笔斯事,是以上愤国朝无正义之臣,次惟祖考有没身之恨,岂得与足下同其肝胆邪!
xiān jūn wǎng yì cháng wèi qí lì yú shí wēi jù héng bù zì bǎo yǎng shǒu shèng cháo xīn kǒu fèn tàn qǐ fù dé jì cè míng xī rì zì tóng zài sān xié
先君往亦尝为其吏,于时危惧,恒不自保, 仰首圣朝,心口愤叹,岂复得计策名昔日,自同在三邪!
xī zi zhèng yǐ wǔ shì chún chén zi jùn yǐ xià wěi zhì wáng mǎng xiān diǎn jì yǐ zhèng qí nì shùn hòu rén yì yǐ jiàn qí chéng bài
昔子政以五世纯臣,子骏以下委质王莽,先典既已正其逆顺,后人亦已鉴其成败。
měi dú qí shì wèi cháng bù lín wén tòng tàn fèn kài jiāo huái
每读其事,未尝不临文痛叹,愤忾交怀。
yǐ jīn kuàng gǔ nǎi zhī yī kuí ěr
以今况古,乃知一揆耳。
hóng zhī cí suī liàng zhí zhōng yǐ huán xiè zhī gù bù tiáo zú yú yú háng lìng nián sì shí qī
弘之词虽亮直,终以桓、谢之故不调,卒于余杭令,年四十七。
wáng huan zì jūn hòu lè líng rén yě
王欢,字君厚,乐陵人也。
ān pín lè dào zhuān jīng dān xué bù yíng chǎn yè cháng gài shí sòng shī suī jiā wú dòu chǔ yì yí rú yě
安贫乐道,专精耽学,不营产业,常丐食诵《诗》, 虽家无斗储,意怡如也。
qí qī huàn zhī huò fén huǐ qí shū ér qiú gǎi jià huān xiào ér wèi zhī yuē qīng bù wén zhū mǎi chén qī yá
其妻患之,或焚毁其书而求改嫁,欢笑而谓之曰:“卿不闻朱买臣妻邪?
shí wén zhě duō shěn zhī
”时闻者多哂之。
huan shǒu zhì mí gù suì wèi tōng rú
欢守志弥固,遂为通儒。
zhì mù róng xī xí wěi hào shǔ wèi guó zǐ bó shì qīn jiù shòu jīng
至慕容晞袭伪号,署为国子博士,亲就受经。
qiān jì jiǔ
迁祭酒。
jí xī wèi fú jiān suǒ miè huan sǐ yú cháng ān
及晞为苻坚所灭,欢死于长安。
shǐ chén yuē fàn píng děng xué fǔ rú zōng yù lóng wàng zhòng huò zhì yí shì shǔ huò shī fàn yōu guī suī wèi wèi jí gǔ rén gù yì yī shí zhī jùn
史臣曰:范平等学府儒宗,誉隆望重,或质疑是属,或师范攸归,虽为未及古人,故亦一时之俊。
ruò zhòng níng zhī qīng zhēn shǒu dào kàng zhì zhài mén
若仲宁之清贞守道,抗志柴门;
xíng qí zhī jū shì lǚ kōng qī xīn lòu xiàng
行齐之居室屡空,栖心陋巷;
wén bó zhī shù liú zhěn shí chǎn jì xiāo shēng
文博之漱流枕石,铲迹销声;
xuān zi zhī lè dào ān pín hóng fēng chǎn jiào sī bìng tōng rú zhī gāo shàng zhě yě
宣子之乐道安贫,弘风阐教:斯并通儒之高尚者也。
ér miǎo xié hé zhǔ xiāng kān xuē fán cí kě wèi jiāng shùn qí měi kuāng jiù qí è
而邈协和主相,刊削繁辞,可谓将顺其美,匡救其恶。
shū yuán rù cān jī wù míng zhǔ shǎng qí bó wén
舒元入参机务,明主赏其博闻;
chū lì biān yú guǎng dí qīn qí míng dé
出莅边隅,犷狄钦其明德。
hóng zhī kàng yán lì lùn bù bì cháo quán biǎn shí dǐ wēn sī wéi dāng yǐ suì nǎi ě sān yuàn yǐ zhì ling chi bēi fū
弘之抗言立论,不避朝权,贬石抵温,斯为当矣, 遂乃厄三怨,以至陵迟,悲夫!
zàn yuē yù yù zhōu wén yáng yáng hàn diǎn
赞曰:郁郁周文,洋洋汉典。
zhì guǒ liú yù jiě yí fēi biàn
炙輠流誉,解颐飞辩。
yǎ gào fú lún wēi yán fù xiǎn
雅诰弗沦,微言复显。
yuán jí jìn dài sī fēng yú chǎn
爰及晋代,斯风逾阐。