徐霞客游记 · 徐霞客 · Chapter 101 of 155

滇游日记一

PinyinModern Translation
Size

wù yín gōng yuán nián bā yuè chū qī rì yú zuò shū tóu shǔ fǔ hé bié jià qiú guǎng xī fǔ zhì

戊寅(公元1638年)八月初七日余作书投署府何别驾,求《广西府志》。

shì rì qí dàn chén bù chū táng shū bù dé dá

是日其诞辰,不出堂,书不得达。

rù táng yuè qí sì jìng tú jiàn pán jiāng zì qí nán jiè xi bàn rù jìng dōng běi cóng dōng jiè zhī běi ér qù bù biāo dì míng wú cóng zhī qí hé jiè yě

入堂阅其四境图,见盘江自其南界西半入境,东北从东界之北而去,不标地名,无从知其何界也。

chū bā rì hé shōu shū yù xiāng jiàn yǐ yǔ bù wǎng

初八日何收书欲相见,以雨不往。

chū jiǔ rì yú lìng gù pū cí hé bú jiàn

初九日余令顾仆辞何,不见;

cù qí zhì bǐ yán jí sòng zhì ér zhōng bù lái

促其《志》,彼言即送至,而终不来。

shì rì fù dà yǔ bù zhǐ

是日,复大雨不止。

chū shí rì hé yán mì zhì wú yìn jiù zhě jǐ fù mìng shā qīng yǐ

初十日何言觅《志》无印就者,己复命杀青矣。

shì rì wǔ jì shǐ jiàn huáng jú dà kāi

是日午霁,始见黄菊大开。

jú wéi huáng sè bù dà

菊惟黄色,不大。

yòu yǒu xī fān jú

又有西番菊。

guǎng xī fǔ xi jiè tài shān gāo liè rú píng zhí xuān nán qù yuē cǎo zǐ shān

广西府西界大山,高列如屏,直亘南去,曰草子山。

xi jiè jí dà má zi lǐng cóng dà guī lái zhě

西界即大麻子岭,从大龟来者。

dōng jiè jùn bī ér xi jiè céng dié běi yǒu yī shí shān sēn luó yú zhōng lián luò liǎng jiè yuē fā guǒ shān

东界峻逼,而西界层叠,北有一石山,森罗于中,连络两界,曰发果山。

dōng zhī nán xià zhě jié wèi jùn zhì

东支南下者结为郡治;

xi zhī héng shǔ xi jiè zhě yǒu shuǐ cóng xué yǒng chū shèn jù shì wèi lú yuán jīng xī mén dà qiáo ér wèi yǐ bāng chí zhī yuán zhě yě

西支横属西界者,有水从穴涌出,甚巨,是为泸源,经西门大桥而为矣邦池之源者也。

tōng hǎi cóng xué yǒng chū cǐ hǎi yì cóng xué yǒng chū

通海从穴涌出,此海亦从穴涌出。

rán cǐ hǎi nán shān fù héng jié réng rù tài shǒu táng shān xué zhōng yóu wéi yì yě

然此海南山复横截,仍入太守塘山穴中,尤为异也。

guǎng fú sēng yán cǐ shuǐ rù xué jí cóng zhú yuán cūn běi lóng tán chū wèi zhī guǒ fǒu

广福僧言,此水入穴即从竹园村北龙潭出,未知果否?

kǒng lóng tán zì shì xī gāng yè wù shuǐ cǐ wèi bì hé chū yě

恐龙潭自是锡冈业坞水,此未必合出也。

yǐ bāng chí sú míng hǎi zǐ yòu yuē lóng diān

矣邦池俗名海子,又曰龙甸。

cǐ lú jiāng fēi guǎng zhōng lú jiāng yě

此泸江非广中泸江也。

lú jiāng zài nán ér cǐ shuǐ yì qiè qí míng bù zhī hé gù

泸江在南,而此水亦窃其名,不知何故。

yǐ bāng chí zhī nán fù yǒu yuǎn shān dōng xī héng shǔ zé cǐ zhōng yì yī nán běi zhōng wā zhī kēng ér shuǐ zé qù lái jiē tòu yú xué yǐ

矣邦池之南,复有远山东西横属,则此中亦一南北中洼之坑,而水则去来皆透于穴矣。

cǐ jùn shān zhī zuì yuǎn zhě yě

此郡山之最远者也。

fā guǒ shān yuán ruò guàn zhū héng liè jùn hòu

发果山圆若贯珠,横列郡后。

dōng xià yī zhī yuē qí hè fēng zé xué gōng suǒ tuō xi xià yī zhī yuē tiě lóng fēng zé wàn shòu sì suǒ yǐ

东下一支曰奇鹤峰,则学宫所托,西下一支曰铁龙峰,则万寿寺所倚;

ér jùn chéng dāng qí zhōng huán chù

而郡城当其中环处。

chéng zhī dōng běi yì yǒu yī xiǎo shí fēng zài qí zhōng yuē xiù shān shàng duō tū shí qián kě kàn hú hòu kě lǎn cuì

城之东北,亦有一小石峰在其中,曰秀山,上多突石,前可瞰湖,后可揽翠。

chéng nán bīn hú fù tū sān fēng dōng jí guǎng fú yuē líng guī shān

城南濒湖,复突三峰:东即广福,曰灵龟山;

zhōng fēng zuì xiǎo yuē wén bǐ fēng jiàn tǎ yú shàng

中峰最小,曰文笔峰,建塔于上;

ér xī fēng héng ruò cuì yān

而西峰横若翠焉。

jí míng cuì píng

即名翠屏。

cǐ jùn shān zhī jìn zhě yě

此郡山之近者也。

xiù shān qián yǒu fú bō jiāng jūn miào hòu diàn wèi fú bō xiàng qián diàn wèi jùn shǒu zhāng jì mèng cí

秀山前有伏波将军庙,后殿为伏波像,前殿为郡守张继孟祠。

zhāng fú fēng rén yǐ jiǎ kē shǒu cǐ

张,扶风人,以甲科守此。

rén shēn wèi pǔ qiú kùn chéng jí jí yǐ

壬申为普酋困,城岌岌矣。

zhāng fèn bù gù shēn gù bǎo chéng huáng pǔ mò néng pò chéng de jǐn cún

张奋不顾身,固保城隍,普莫能破,城得仅存。

xiān shì zhāng mèng mǎ fú bō shì yǐ fāng lüè hòu suì tuì zéi

先是张梦马伏波示以方略,后遂退贼。

èr yuè zhōng qīn lì xi zǎi hé zhāo fǔ yān

二月终,亲莅息宰河招抚焉。

zhōu rén fú qí dǎn lüè zéi chēng wéi shě mìng wáng yún

州人服其胆略,贼称为“舍命王”云。

xīn sì jí wàn shòu sì dāng fā guǒ xī chuí zhī nán qí hòu shān shí lín xún wèi diān zhōng suǒ wú

新寺即万寿寺当发果西垂之南,其后山石嶙峋,为滇中所无。

qí sì nán xiàng hòu yǐ qiào fēng qián lín yáo hǎi yì cǐ zhōng shèng chù

其寺南向,后倚峭峰,前临遥海,亦此中胜处。

qián yǒu yù huáng gé dōng wèi chéng huáng miào dàn zài chéng wài

前有玉皇阁,东为城隍庙,但在城外。

lú yuán dòng zài chéng xī běi sì lǐ

泸源洞在城西北四里。

xīn sì hòu shān xi jǐn huán wù ér běi qí zhōng luàn fēng zá tà zhui yǐ xiǎo shí xiù jiē xuē bàn pián zhī biāo qīng diǎn cuì

新寺后山西尽,环坞而北,其中乱峰杂沓,缀以小石岫,皆削瓣骈枝,标青点翠。

běi huán xi zhuǎn ér lú yuán zhī shuǐ yǒng yú xià xué lú yuán zhī dòng pì yú céng yá yǒu sān dòng yān

北环西转,而泸源之水,涌于下穴,泸源之洞,辟于层崖,有三洞焉。

shàng dòng dōng nán xiàng qián yǒu tíng

上洞东南向,前有亭;

xià dòng nán xiàng zài shàng dòng xi wǔ shí bù jiē zài qián shān zhī nán yá

下洞南向,在上洞西五十步,皆在前山之南崖。

hòu dòng zài hòu shān zhī běi gāng qí shàng rú yuān gān kū jǐng

后洞在后山之北冈,其上如眢yuān干枯井。

cóng jǐng běi zhuì xué ér xià èr shí bù dǐ jiè ér chéng jí yī xué dōng běi xià ér xiǎo yī xué dōng nán xià ér kuò

从井北坠穴而下二十步,底界而成脊,一穴东北下而小,一穴东南下而廓。

cǐ sān dòng zhī fēn xiàng yě

此三洞之分向也。

qí zhōng suǒ rù jiē shén shēn bǐng jù chuān ài lǚ qǐ lǚ fú rǔ zhù fēn cuò bù kě qióng jié yān

其中所入皆甚深,秉炬穿隘,屡起屡伏,乳柱纷错,不可穷诘焉。

shí yī rì dà jì

十一日大霁。

shàng wǔ chū xī mén guò chéng huáng miào yù huáng gé qián

上午出西门,过城隍庙、玉皇阁前。

xi yī lǐ zhuǎn xīn sì xī fēng zhī zuǐ ér běi

西一里,转新寺西峰之嘴而北。

yòu běi yī lǐ jiàn xi hè zhǎng shuǐ yíng yíng ér shàng dòng zài qí xī běi yǐ

又北一里,见西壑涨水盈盈,而上洞在其西北矣。

yóu qí lù yī lǐ dǐ shān xià lì jí yóu shàng dòng

由岐路一里抵山下,历级游上洞。

wàng dòng xi yǒu sì diàn liǎng chóng rù qì ér yuè shuǐ wèi cān

望洞西有寺,殿两重,入憩而瀹水为餐。

yú yīn yóu sì xi guān shuǐ dòng

余因由寺西观水洞。

hái sì zhōng suǒ jù shǐ zhī wèi dòng yǒu sān dòng jiē xū huǒ shēn rù

还寺中索炬,始知为洞有三,洞皆须火深入。

xià wǔ qiáng suǒ de jù ér huǒ wèi gù pū suǒ miè biàn mì bù kě de

下午,强索得炬,而火为顾仆所灭,遍觅不可得。

yáo wàng yī cūn zài gé shuǐ zhī nán zhǎng mò néng dá suì bù dé wèi shēn rù jì

遥望一村,在隔水之南,涨莫能达,遂不得为深入计。

liáo yī qū hòu dòng zhī nèi pī qí wài jiōng mén hái rù xià dòng zhī dǐ tàn qí zhōng mén ér yǐ

聊一趋后洞之内,披其外扃jiōng门,还入下洞之底,探其中门而已。

réng cóng jiù lù guī běi rù xīn sì dǐ mù ér fǎn

仍从旧路归,北入新寺,抵暮而返。

shí èr rì zǎo cù hé jūn zhì yóu yuē jí sòng zhì

十二日早促何君《志》,犹曰即送至;

zuò yù dài zhī nǐ yī zhì jí xíng

坐寓待之,拟一至即行;

yǐ ér jìng rì fù bù kě de

已而竟日复不可得。

wǎn wèi gù pū yuē zhì xiàn zhuāng dīng sì dīng chéng zhì jí lái hou yě

晚谓顾仆曰:“《志》现装钉,俟钉成帙,即来候也。

yú chū yǐ wéi guǎng xī jùn rén bì xī pán jiāng suǒ chū biàn zhēng zhī zhōng wú ān zhě

余初以为广西郡人必悉盘江所出,遍征之,终无谙者。

qí bù zhī zhě fǎn wèi xi zhuǎn mí lè jì shǔ diān dǎo

其不知者,反谓西转弥勒,既属颠倒。

qí zhī zhě dì wèi dōng běi zhù luó píng jīng huáng cǎo bà xià jí mò jiě suǒ cóng yǐ

其知者,第谓东北注罗平,经黄草坝下,即莫解所从矣。

jiān yǒu wèi dōng nán xià guǎng nán chū tián zhōu yì shì chuǎi mó zhī yán mǐ yǒu què jù yě

间有谓东南下广南,出田州,亦似揣摩之言,靡有确据也。

cǐ dì zhì huáng cǎo bà yòu dōng běi sì wǔ rì chéng

从广西府到黄草坝,往东北走,还有四五天的路程。

yú yù cóng zhī yǐ cǐ zhōng yān liú rì jiǔ yǐ xi zhī xíng bù kě chí gū liú wèi guī tú zhī biàn

余欲从之,以此中淹留日久,迤西之行不可迟,姑留为归途之便。

guǎng xī fǔ yīng wǔ zuì duō jiē sān xiāng xiàn suǒ chū rán zhǐ cuì máo dān huì zuǐ wú wǔ sè zhī yì

广西府鹦鹉最多,皆三乡县所出,然止翠毛丹喙huì嘴,无五色之异。

sān xiāng xiàn nǎi jiǎ yín xiāo shǒu suǒ chéng

三乡县,乃甲寅萧守所城。

wéi mó zhōu zhōu yǒu liú guān zhǐ jū jùn chéng bù wǎng zhōu zhì

维摩州,州有流官,只居郡城,不往州治。

èr chù jiē jiè hé tiān qú shǒu zhī yǐ yǔ pǔ jù

二处皆藉何天衢守之,以与普拒。

guǎng fú sì zài jùn chéng dōng èr lǐ jí shuāng xiāng zài yǐ bāng chí zhī dōng nán yǔ zhī duì

广福寺在郡城东二里,吉双乡在矣邦池之东南,与之对。

ér mí lè zhōu zài jùn xi jiǔ shí lǐ

而弥勒州在郡西九十里。

yī tǒng zhì nǎi zhù sì zài mí lè dōng jiǔ shí lǐ xiāng wèi mí lè shǔ hé yé

《一统志》乃注寺在弥勒东九十里,乡为弥勒属,何耶?

qǐ dāng shí jùn wú fù guō sān zhōu gè dǐ qí qián wèi jiè gù yǐ shǔ zhī mí lè yé

岂当时郡无附郭,三州各抵其前为界,故以属之弥勒耶?

rán jīn dà má zi shào xi hé yǐ yòu yǒu fèn jiè zhī zhǐ yě

然今大麻子哨西,何以又有分界之址也?

shí sān rì zhōng yè wén léi shēng dá dàn ér yǔ

十三日中夜闻雷声,达旦而雨。

chū yú yù xíng lǚ yǐ ér rì fù yī rì dài zhī ruò hé qīng yān

初余欲行屡矣,而日复一日,待之若河清焉!

zì xǐng zhì lín ān jiē nán xíng

自省至临安,皆南行。

zì lín ān dǐ shí píng zhōu jiē xī běi

自临安抵石屏州,皆西北。

zì lín ān dǐ ā mí jiē dōng běi

从临安府到阿迷州,都是往东北走。

zì ā mí dǐ mí lè jiē běi xíng

自阿迷抵弥勒,皆北行。

zì mí lè dǐ guǎng xī fǔ jiē dōng běi

自弥勒抵广西府,皆东北。

shí sì rì zài lìng gù pū wǎng cù zhì yú shù zhuāng yù zhōng yǐ dài

十四日再令顾仆往促《志》,余束装寓中以待。

zhà yǔ zhà jì

乍雨乍霁。

shàng wǔ de huí yīn réng yù liú zhì míng chen yún

上午得回音,仍欲留至明晨云。

nǎi xié xíng lǐ chū xī mén rù yù huáng gé

乃携行李出西门,入玉皇阁。

gé pō hóng lì zhōng nǎi tóng xiàng ér liǎng wǔ sù qún xian xiàng jí yǒu shēng qì zhèng diàn sì bì huà yì jīng gōng

玉皇阁很宏伟、壮丽,正殿有铜像,而两边厢房立有众神仙的塑像,塑得极有生气。正殿四周的壁画也都画得精美。

suì guò wàn shòu sì tíng xíng lǐ yú qí yòu wǔ

遂过万寿寺,停行李于其右庑。

fàn hòu dēng sì zuǒ tiě lóng fēng zhī jí shí gǔ léng léng jiē lóng lín xiàng jiǎo yě

饭后登寺左铁龙峰之脊,石骨棱棱,皆龙鳞象角也。

zhì yòu chēng wèi tiān mǎ fēng yǐ qí xíng sì yě

《志》又称为天马峰,以其形似也。

jì xià hái sì zhōng jiàn yòu wǔ zhī běi yǒu tíng shū yān xún zhī nǎi wú xiāng huī jùn yóu gōng jiù yě

既下,还寺中,见右庑之北有停枢焉,询之,乃吾乡徽郡游公柩也。

yóu huì dà xūn rèn guǎng xī sān fǔ

游讳大勋,任广西三府。

zhēng pǔ shí yóu lǜ bīng tún jùn nán hǎi shāo yǐ fáng kòu zhī chōng tū

征普时,游率兵屯郡南海梢,以防寇之冲突。

sì nián sì yuè pǔ bīng hū chéng zhī yóu jìng méi yú zhèn

四年四月,普兵忽乘之,游竟没于阵。

jīn qí zi xiàn jū qí de bù dé guī gù tíng jiù sì zhōng

今其子现居其地,不得归,故停柩寺中。

yú wèi kǎi rán

余为慨然。

shì wǎn yù li rú yù yáng shàn jū zhū jūn zuò jiào dào chǎng sì zhōng lǚ chéng zhāi xiǎng

是晚,遇李如玉、杨善居诸君作醮jiào道场寺中,屡承斋饷。

sēng qiān sōng yì shǎo jiě rén yì

僧千松亦少解人意。

shì wǎn yuè pō lǎng

是晚月颇朗。

shí wǔ rì yú rù chéng tàn yóu jūn zhī zǐ lìng gù pū wǎng cù hé jūn

十五日余入城探游君之子,令顾仆往促何君。

shàng wǔ chū xī mén yóu chéng huáng miào

上午,出西门,游城隍庙。

jì fǎn sì sì zhōng nán fù jìn xiāng zhě jiē zhǒng

既返寺,寺中男妇进香者接踵。

yǒu wú xī ěr zhě yì yǐ jìn xiāng zhì tóng yáng shàn jū suǒ yú wén gè xié zhī qù yuē dǐ mù chí hái

有吴锡尔者,亦以进香至,同杨善居索余文,各携之去,约抵暮驰还。

dǐ wǔ gù pū huí yán hé jūn yǐ lì dīng zhì jiǔ chí pū shù bǎn xiàn xià wǔ jí bèi liào bù guò qī yǐ

抵午,顾仆回言:“何君以吏钉《志》久迟,扑数板,限下午即备,料不过期矣。

xià wǔ hé mìng táng shū sòng zhì jí chéng yí zhì yú zuò shū xiè zhī

”下午,何命堂书送《志》及程仪至,余作书谢之。

shì wǎn wèi zhōng qiū ér wǎn yún mì bù jì mù ér dà fēng nù hǒu

是晚为中秋,而晚云密布,既暮而大风怒吼。

sēng shè chá yú zhèng diàn suì bū zhuì chī hē ér wò shí liù rì yǔ yì fēi fēi bù néng zǔ yú xíng sè

僧设茶于正殿,遂𫗦餟búchùo吃喝而卧十六日雨意霏霏,不能阻余行色。

ér wú yáng wén wèi zhì lìng gù pū wǎng suǒ zhī

而吴、杨文未至,令顾仆往索之。

jì fàn yáng jūn xié jiǔ yī zūn yòu zuǒ chī yǐ yóu bǐng xūn fú nǎi zhuó jiǔ ér xié fú bǐng yǐ xíng

既饭,杨君携酒一樽,侑yoù佐吃以油饼熏凫,乃酌酒而携凫饼以行。

cóng yù huáng gé hòu xún tiě lóng dōng lù ér běi yī lǐ dēng běi shān ér shàng

从玉皇阁后循铁龙东麓而北,一里,登北山而上。

yī lǐ yú qí āo jí fā guǒ shān zhī jí yě zhì yòu wèi zhī jiǔ huà shān

一里逾其坳,即发果山之脊也,《志》又谓之九华山。

gài dōng fēng zhī nán xià zhě wèi qí hè wéi xué gōng suǒ yǐ

盖东峰之南下者为奇鹤,为学宫所倚;

xī fēng zhī nán xià zhě wèi tiě lóng wèi wàn shòu sì zhī mài

西峰之南下者为铁龙,为万寿寺之脉;

zhōng huán ér nán tū yú chéng zhōng zhě wèi zhōng xiù shān

中环而南突于城中者,为钟秀山;

qí shí yī shān yě

其实一山也。

cóng lǐng shàng píng xíng yòu běi sān lǐ shǐ jiàn lú yuán dòng zài xi ér shān jǐ zé zì dōng jiè tài shān héng dù ér xi shǔ yú xi jiè wèi jùn chéng hòu yǐ

从岭上平行,又北三里,始见泸源洞在西,而山脊则自东界大山横度而西,属于西界,为郡城后倚。

rán lú yuán zhī shuǐ chuān qí xi xué ér chū yì bù dé wèi guò mài yě

然泸源之水,穿其西穴而出,亦不得为过脉也。

cóng lǐng běi xíng yòu wǔ lǐ ér shāo xià yǒu shào zài wù zhī nán gāng yuē píng shā shào jùn chéng běi zhī suǒ yuè yě

从岭北行,又五里而稍下,有哨在坞之南冈,曰平沙哨,郡城北之锁钥也。

qí dōng jí zǐ wēi zhī hòu mài yóu píng liè wèi jǐn

其东即紫微之后脉,犹屏列未尽;

qí xi zé lián fēng wān yán běi zì shī zōng nán xià wèi ā lú shān

其西则连峰蜿蜒,北自师宗南下为阿卢山;

jiè wù zhōng zhī shuǐ ér zhōng tòu lú yuán zhě yě

界坞中之水,而中透泸源者也。

yóu shào qián běi xíng wù zhōng liù lǐ yǒu xī zì běi ér nán xiǎo shí liáng kuà zhī shì wèi yǐ gè qiáo

由哨前北行坞中,六里,有溪自北而南,小石梁跨之,是为矣各桥。

xī shuǐ fā yuán yú dōng xī jiè fēn zhī chù yóu liáng xià xi zhù nán zhuǎn wù qióng ér nán rù xué chū yú lú yuán zhī shàng liú yě

溪水发源于东西界分支处,由梁下西注南转,坞穷而南入穴,出于泸源之上流也。

yòu běi liù lǐ yǒu cūn zài xī shān zhī bàn xī xiá zì dōng běi lái lù yóu xī běi shàng shān

又北六里,有村在西山之半,溪峡自东北来,路由西北上山。

yī lǐ niè lǐng ér shàng èr lǐ suì yú xi jiè zhī jí yú shì kàn xi wù xíng

一里,蹑岭而上,二里,遂逾西界之脊,于是瞰西坞行。

wù zhōng shuǐ jìn chéng hè yǒu cūn zài qí xià

坞中水浸成壑,有村在其下;

qí xi fù yǒu lián shān zì běi ér nán yǔ cǐ jiè yòu xiāng chí chéng xiá yān

其西复有连山自北而南,与此界又相持成峡焉。

cóng lǐng shàng yòu běi sì lǐ nǎi xī běi xià xī xiá zhōng yī lǐ dǐ lù

从岭上又北四里,乃西北下西峡中,一里抵麓。

fù xún dōng lù běi xíng shí wǔ lǐ fù yǒu lián gāng shǔ liǎng jiè zhī jiān yǒu shù jiā yǐ qí shàng shì wèi zhōng huǒ pù yǒu gōng guǎn yān àn zhì shī zōng nán sì shí lǐ yǒu é lēi shào dāng jí cǐ yǐ

复循东麓北行十五里,复有连冈属两界之间,有数家倚其上,是为中火铺,有公馆焉,按《志》,师宗南四十里有额勒哨,当即此矣。

fàn réng běi xíng xiá zhōng

饭,仍北行峡中。

qí nèi shí fēng sì wǔ lí lì zhēng zhēng

其内石峰四五,离立峥峥。

xiá xi shì yǒu xī běi xià lù cóng xiá dōng xíng liǎng jiè shān fù xiāng chí ér běi

峡西似有溪北下,路从峡东行,两界山复相持而北。

wù zhōng jiē huāng máo jù rù zhǎo zhǎo zhí dǐ shī zōng jì wú piàn chuán yǐ

坞中皆荒茅沮洳jùrù沼沼,直抵师宗,寂无片椽矣。

wén xī yì yǒu cūn luò zì pǔ yǔ zhū yí chū mò mò jìn mín jiē bì qù suì chéng huāng jìng

闻昔亦有村落,自普与诸彝出没莫禁,民皆避去,遂成荒径。

guǎng xī li wēng wèi yú yán shī zōng nán sì shí lǐ jì wú yī rén jiē yīn pǔ luàn mín bù ān jū

广西李翁为余言:“师宗南四十里,寂无一人,皆因普乱,民不安居。

guī shān dū fǔ jīn yì yǒu pǔ bīng chū mò

龟山督府今亦有普兵出没。

lù nán zhī dào yì gěng bù tōng

路南之道亦梗不通。

yī chéng zhī wài jiē wēi jìng yún

一城之外,皆危境云。

guī shān wèi qín tǔ guān zhài

“龟山为秦土官寨。

qí shān zuì gāo wèi mí lè dōng xī shān fēn mài chù

其山最高,为弥勒东西山分脉处。

qí xi jí běi shǔ lù liáng xi shǔ lù nán wèi liǎng zhōu jiàn dào

其西即北属陆凉,西属路南,为两州间道。

xiàng shè dū bǔ chéng zhōng jiàn fèi chí

向设督捕城,中渐废弛。

qín tǔ guān wèi diào tǔ guān suǒ shā áng fù wèi pǔ suǒ lǔ

秦土官为吊土官所杀,昂复为普所掳。

jīn pǔ bīng bù shí chū mò qí de rén bù gǎn xíng wǎng lù nán chéng jiāng zhě fǎn nán yū mí lè cóng běi ér xiàng gé ní guān yān

今普兵不时出没其地,人不敢行,往路南澂chéng江者,反南迂弥勒,从北而向革泥关焉。

yì zì guǎng xi jùn chéng wài jiē pǔ shì suǒ shè fú

益自广西郡城外,皆普氏所慑服。

jí chéng běi zhū cūn xiǎo mín shāo wēn bǎo zhé zuò pài qí zī yǐ gōng rú wéi jí quán jiā lǔ lüè ér qù

即城北诸村,小民稍温饱,辄坐派其赀以供,如违,即全家掳掠而去。

gù xiǎo mín níng liú lí sì fāng bù gǎn yī míng zhī yǒu sī yǐ yǒu sī bù néng bǎo qí mìng ér pǔ zhī shēng shā lì jiàn yě

故小民宁流离四方,不敢一鸣之有司,以有司不能保其命,而普之生杀立见也。

běi xíng èr shí lǐ jīng wù ér xi cóng wù zhōng dù yī qiáo yǒu xiǎo shuǐ zì nán ér běi shè zhī zhuǎn ér xī běi xíng

北行二十里,经坞而西,从坞中度一桥,有小水自南而北,涉之,转而西北行。

míng sè yǐ hé gù pū hòu yú cóng yī lǎo rén yī tóng zǐ qián xíng zhí zhú hūn hēi zhōng

瞑色已合,顾仆后,余从一老人、一童子前行,踯躅昏黑中。

yú gāo shēng hū gù pū lǎo rén zhé yáo shǒu jìn zhǐ gài kǒng fěi rén wén shēng ér chū yě

余高声呼顾仆,老人辄摇手禁止,盖恐匪人闻声而出也。

xún pō zhì āo shí lǐ yǒu yī jiān fēng dāng āo zhōng chuān qí yè fù xī běi xíng

循坡陟坳十里,有一尖峰当坳中,穿其腋,复西北行。

qí chù lù shén zhù xī shuǐ jiāo liú lù jǐ bù biàn

其处路甚泞,蹊水交流,路几不辨。

hòu bù zhī gù pū qū hé suǒ qián bù zhī shī zōng zài hé chǔ mǎng rán suí lǎo rén xíng ér lǎo rén jiū bù shí shī zōng zhī yuǎn jìn yě

后不知顾仆趋何所,前不知师宗在何处,莽然随老人行,而老人究不识师宗之远近也。

lǎo rén chū yán bù néng dǐ chéng suí lù yǒu cūn kě zhǐ

老人初言不能抵城,随路有村可止。

yú bù xìn

余不信。

zhì shì bù dé cūn bìng bù de shī zōng yú hái kòu zhī

至是不得村,并不得师宗,余还叩之。

lǎo rén yuē yú xī guò cǐ yǐ jīng shí sì nián

老人曰:“余昔过此,已经十四年。

qián cǐ suí chù yǒu cūn bù yì jìng cāng sāng mò biàn

前此随处有村,不意竞沧桑莫辩!

jiǔ zhī jiàn wén quǎn fèi shēng yǐn yǐn zhēn rú kōng gǔ zhī yīn zhī qù rén jìng bù yuǎn

“久之,渐闻犬吠声隐隐,真如空谷之音,知去人境不远。

guò jiān shān gòng wǔ lǐ xià shè yī xiǎo xī dēng pō suì de shī zōng chéng yān

过尖山,共五里,下涉一小溪,登坡,遂得师宗城焉。

dǐ dōng mén mén yǐ bì ér wài wú rén jiā

抵东门,门已闭,而外无人家。

xún chéng dōng běi yú yǒu cǎo máo shù jiā jù yǐ shú qǐn

循城东北隅,有草茅数家,俱已熟寝。

lǎo rén réng tóng tóng zǐ qù

老人仍同童子去。

yú zhǐ ér móu sù mò qǐ hù zhě

余止而谋宿,莫启户者。

xīn huáng huáng niàn gù pū fù náng shān huāng lù jì ní nìng tiān hēi bù zhī hé yǐ xíng

心惶惶念顾仆负囊,山荒路寂,泥泞天黑,不知何以行?

qiě bù zhī cóng hé xíng

且不知从何行?

jiǔ zhī jiàn àn zhōng yī yǐng jí hū ér de zhī ér hòu xǐ kě zhī yě

久之,见暗中一影,亟呼而得之,而后喜可知也!

jì ér jiàn qián yī jiā yǒu huǒ qū kòu qí mén

既而见前一家有火,趋叩其门。

shǐ gù cí yú hou jiǔ zhī nǎi qǐ hù rén

始固辞,余候久之,乃启户人。

yuè tāng zhǔ yáng jūn suǒ yí fěn gāo dàn zhī gān rú yí yě

瀹汤煮杨君所贻粉糕啖之,甘如饴也。

zhuó ní jiè cǎo ér wò zhōng yè fù wén yǔ shēng

濯尼藉草而卧,中夜复闻雨声。

zhǔ rén wèi yú yán jīn zǎo yǒu rén zì fǔ lái yán píng shā yǒu shā rén jié dào

主人为余言:“今早有人自府来,言平沙有沙人截道。

jūn hé yǐ xíng

君何以行?

yú yuē wú zhī

”余曰:“无之。

yuē kě zhēng jūn zhī fú yě

”曰:“可征君之福也。

tǔ rén yǔ zhī xiāng shí yóu bèi suǒ féi shǐ fàng jūn zhī bù yù qǐ ǒu rán zāi

土人与之相识,犹被索肥始放,君之不遇,岂偶然哉!

jí cǐ de wài wǔ lǐ jiān shān zhī xià shí yǒu zéi chū mò

即此地外五里尖山之下,时有贼出没。

tǔ rén wèi wǎn jí bù gǎn xíng hé xìng ér hūn yè guò zhī

土人未晚即不敢行,何幸而昏夜过之!

shī zōng zài liǎng shān xiá jiān dōng běi yǔ xī nán jù yǒu shān huán jiā

“师宗在两山峡间,东北与西南俱有山环夹。

qí wù zòng héng ér kāi yáng bù zhěng yì bù dà

其坞纵横而开洋,不整亦不大。

shuǐ cóng dōng nán huán qí běi ér xi qù yì bù dà yě

水从东南环其北而西去,亦不大也。

chéng suī zhuān zhòu ér shén bēi

城虽砖甃而甚卑。

chéng wài mín jū liáo liáo jiē cǎo lú ér bú jiàn yī wǎ

城外民居寥寥,皆草庐而不见一瓦。

qí de shào shǒu zhī bīng yì jù hé tiān qú suǒ xiá

其地哨守之兵,亦俱何天衢所辖。

chéng xi yǒu tōng xuán dòng qù chéng èr lǐ yòu yǒu tòu shí líng quán jù bù jí yóu

城西有通玄洞,去城二里,又有透石灵泉,俱不及游。

✦ You read 滇游日记一

Don't lose your spot.

Free account remembers where you stopped across all 12,000 books. Pro unlocks pinyin on every line, modern Mandarin translations, AI rewrites, audio read-along, and the workbook — for $2.50/month, billed annually.