chū liù rì chen qǐ ér fàn
初六日晨起而饭。
qí fu zhì fù qián zhěng dān ér xíng
其夫至，付钱整担而行；
yǐ yī fàn bāo jiā qí shàng zhé qì zhī qù suì bù dé xíng
以一饭包加其上，辄弃之去，遂不得行。
yú nǎi sàn bù dōng xī yǒu dà mù héng qí shàng wèi qiáo jí shùn níng dào yě
余乃散步东溪，有大木横其上为桥，即顺宁道也。
réng xī shàng gōng guǎn cóng qí xī nán xià xi xī shì wèi měng tóng dào
仍西上公馆，从其西南下西溪，是为猛峒道。
yǒu máo cí cóng běi gāng shàng shì wèi xī qiān jiē zǐ
有茅茨从北冈上，是为锡铅街子。
wèn dé yī fu qí suǒ jià yì guì shén qiě míng rì xíng suì fǎn dǐ zuò jì
问得一夫，其索价亦贵甚，且明日行，遂返邸作记。
chū qī rì qián qì dān qù zhě fù lái nǎi fàn ér tóng zhī xíng
初七日前弃担去者复来，乃饭而同之行。
cóng gōng guǎn dōng xiàng xià shè dōng xī dú mù qiáo suì dōng shàng pō
从公馆东向下，涉东溪独木桥，遂东上坡。
bàn lǐ píng xíng pō shàng huò chuān āo ér nán huò chuān āo ér běi nán běi jiē shēn kēng ér lù zhōng chuān zhī
半里，平行坡上，或穿坳而南，或穿坳而北，南北皆深坑，而路中穿之。
dōng qù èr lǐ yú yán nán yá běi zhuǎn bàn lǐ chuān xi tū zhī āo bàn lǐ fù dōng yú lǐng ér nán bàn lǐ yòu chū nán yá shàng
东去二里余，沿南崖北转，半里，穿西突之坳，半里，复东逾岭而南，半里，又出南崖上。
yú shì jiàn nán hè dà kāi hè zhōng zhī tiáo bēng dié mù shù rōng lóng jiē chū qí xià ér xī qiān nán shān qí nán yòu dié yī zhī yū ér dōng nán xià yǐ kāi cǐ hè
于是见南壑大开，壑中支条崩叠，木树茸茏，皆出其下，而锡铅南山，其南又叠一支，纡而东南下，以开此壑。
suǒ zhì shān dōng zì dōng tài shān fēn zhī xi tū cǐ gāng wèi xī qiān dōng suǒ yuè zhí xī nán bī còu nán shān shuǐ xià qí zhōng shén shù zhì cǐ ér shǐ chū dōng hè yě
所陟山东自东大山分支，西突此冈，为锡铅东锁钥，直西南逼凑南山，水下其中甚束，至此而始出东壑也。
kàn nán yǐ běi yòu èr lǐ jiàn gāng běi yì qiàn wèi dōng xī wù wén shuǐ shēng cóng cóng yú yǐ wéi jí xi xià xī qiān dōng xī zhě ér shú zhī cóng yǐ běi zhī lǐng yǐ fēn jí cǐ wù qiě dōng nán xià yǐ
瞰南倚北，又二里，见冈北亦嵌为东西坞，闻水声淙淙，余以为即西下锡铅东溪者，而孰知从倚北之岭已分脊，此坞且东南下矣。
yú shì fǎn yǐ pō běi xià gòng bàn lǐ ér shè yī qiáo dù wù zhōng shuǐ shì wèi mèng yòu zhī xi xī qí shuǐ nán chū qián wù yǔ xī qiān zhī shuǐ hé yú mèng yòu zhī nán suǒ wèi mèng yòu hé zhě yě
于是反倚坡北下，共半里而涉一桥，度坞中水，是为孟祐之西溪，其水南出前坞，与锡铅之水合于孟祐之南，所谓孟祐河者也。
jiàn zhī dōng jū lú dié chū yǒu pō zì běi lái xuán qí zhōng yī lǐ dōng xiàng niè qí shàng dāng pō ér jū zhě shén shèng
涧之东，居庐叠出，有坡自北来悬其中，一里，东向蹑其上，当坡而居者甚盛；
yòu dōng zhuǎn zài pán yī pō gòng yī lǐ yòu yǒu jū lú dāng pō jiē suǒ wèi mèng yòu cūn yǐ
又东转，再盘一坡，共一里，又有居庐当坡，皆所谓孟祐村矣。
cǐ yòu diān dōng fēn zhī nán xià dì sì zhòng zhī jǐn chù yě
此右甸东分支南下第四重之尽处也。
yú shì yòu jiàn yī xī zì dōng wù chū huán wù ér qián yǔ xi xī jiāo pán nán hè zhōng
于是又见一溪自东坞出，环坞而前，与西溪交盘南壑中。
nán hè píng kāi ér nán dǐ nán shān xià xī qiān zhī shuǐ yán qí běi lù yòu pò xiá dōng nán qù dōng nán kāi xiá shén yáo ér xī liú qū zhé qí jiān zhí dá yún zhōu jiù chéng yān
南面壑谷平平展开，往南抵达南山下，锡铅的水，沿南山的北麓，又冲破峡谷而东南流去，东南方敞开的峡谷非常遥远，而溪流曲折在其间，直达云州的旧城。
yóu cūn dōng jí xún xiá běi rù dōng wù yī lǐ dōng xià dù xiá zhōng qiáo qí qiáo dōng xi kuà xī shàng shàng fù yǐ tíng qiáo nèi dà shuǐ zì dōng běi tòu xiá chū qiáo wài xiǎo shuǐ zì dōng nán tòu xiá chū
由村东即循峡北入东坞，一里东下，度峡中桥，其桥东西跨溪上，上覆以亭，桥内大水自东北透峡出，桥外小水自东南透峡出。
guò qiáo dōng xiàng yuán xī chuí zhī lǐng shàng qí shàng shén jùn qū zhé tī wēi zhé ér zuǒ zé lín zuǒ xiá zhé ér yòu zé lín yòu xiá mù yīn téng yì lián wò qiān cuì gāo xià kuī bì zuǒ yòu dié huàn lǚ lǚ bù yǐ
过桥东向，缘西垂之岭上，其上甚峻，曲折梯危，折而左，则临左峡，折而右，则临右峡，木荫藤翳，连幄牵翠，高下亏蔽，左右叠换，屡屡不已。
wǔ lǐ jiàn píng zé huò yán zuǒ pō huò yán yòu pō huò shè zhōng jǐ jí shén xiá ér zuǒ yòu xià kàn zhě yì yǔ qián wú yì yě
五里渐平，则或沿左坡，或沿右坡，或涉中脊，脊甚狭，而左右下瞰者，亦与前无异也。
yòu sān lǐ zé cóng pō yòu shāo xià
又三里，则从坡右稍下。
yuē yī lǐ zhì jí āo ér dōng yòu yuán pō zuǒ shàng
约一里，陟脊坳而东，又缘坡左上。
yī lǐ lín nán pō zhī shàng yú shì huí wàng mèng yòu xī qiān zhū shān céng huán dié rào shān wài fù jiàn shān yān
一里，临南坡之上，于是回望孟祐、锡铅诸山，层环叠绕，山外复见山焉。
yú chū yí xī qiān xi lǐng pō fú hé yǐ měng tóng zhī dào bù xi yóu qí āo ér nán zhì qí cén xiǎo ér gāo de shān
余初疑锡铅西岭颇伏，何以猛峒之道不西由其坳而南陟其岑ｃéｎ小而高的山。
yòu yí wān diān zhī jiè jì dōng yǐ měng tóng ér měng tóng yǐ běi dù wěi shān yǐ nán qí xi yòu zuò hé zhuàng
又疑湾甸之界，既东以猛峒，而猛峒以北，杜伟山以南，其西又作何状？
zhì shì ér yáo jiàn xi lǐng yòu yǒu chóng fēng yī zhòng bì bào yú xi
至是而遥见西岭，又有崇峰一重臂抱于西。
gài kū kē dōng lǐng lǎo jí zhī nán dù zhě yī yóu wǎ fáng shào dōng dù jí xī nán xià qí xuān fǎn gāo jiā yǒng chāng zhī liú ér nán xià hā sī āo
盖枯柯东岭老脊之南度者，一由瓦房哨东度脊西南下，其亘反高，夹永昌之流而南下哈思坳；
āo zhī nán qí mài yóu wèi jǐn gù yì dēng wēn bǎn jī fēi zài cǐ jí zhī xi zhě yóu shùn níng shǔ
坳之南其脉犹未尽，故亦登、温板、鸡飞在此脊之西者，犹顺宁属；
ér qí nán jí dōng yǔ dù wěi shān zì cǎo fáng shào dù jí zhě rú yǐ zhī jiāo huán qí bì qí zhōng jiē cóng tà zhī shān zhí xià dōng nán ér kāi xiá dǐ yú měng tóng xi āo zhī fú chǔ qí xi zhèng kāi xiá zhī shǐ nán jiàng sān shí lǐ ér hòu jí měng tóng yān
而其南即东与杜伟山自草房哨度脊者，如椅之交环其臂，其中皆丛沓之山，直下东南，而开峡底于猛峒西坳之伏处，其西正开峡之始，南降三十里而后及猛峒焉。
měng tóng fù shù yǐ qí shǔ wān diān jìng yě
猛峒富庶，以其属湾甸境也。
cǐ zhèng xi yáo wàng zhī suǒ jí zhě
这是遥望正西所能见到的。
ér zhèng nán zé qián jiā zhī dǐng zhì shì píng děng ér yóu bù néng kàn qí wài zhèng běi zé běn pō zì zhàng zhī
而正南则前夹之顶，至是平等，而犹不能瞰其外，正北则本坡自障之；
zhèng dōng jí qí guò mài fēn zhī zhī chù dì jiàn nán xiá zhī yóu zì dōng běi huán lái yě
正东即其过脉分支之处，第见南峡之犹自东北环来也。
yòu dōng shàng wǔ lǐ yú pō jí suì zhōng jiā wèi cáo
又东上五里余，坡脊遂中夹为槽。
lù yóu cáo zhōng xíng lǐ yú tòu cáo dōng chū jí nǎi běi zhuǎn qí xià yòu hè pán tà rú chū ér zuǒ xiá yòu zhuì nán xià zhī kēng gù lù suí jí běi zhuǎn yān
路由槽中行里余，透槽东出，脊乃北转，其下右壑盘沓如初，而左峡又坠南下之坑，故路随脊北转焉。
yòu yī lǐ jí dōng yǒu fēng zhōng tū shāo shàng yǒu zhōng huǒ zhī guǎn xī xiàng yǐ fēng ér zhì é rì jīn mǎ xióng guān qián yǒu liǎng jiā jí suǒ wèi táng bào yě
又一里，脊东有峰中突，稍上，有中火之馆，西向倚峰而峙，额日“金马雄关”，前有两家，即所谓塘报也。
pù sī pù bīng zhī lèi
铺司、铺兵之类。
mài fǔ yǐ gōng lǚ rén zhī fàn yún jì fàn yóu guǎn zuǒ yòu dōng bàn lǐ zhuǎn ér běi tòu yī āo
卖腐以供旅人之饭云，既饭，由馆左又东半里，转而北透一坳。
qí xī fēng jí zhōng huǒ zhī guǎn suǒ yǐ zhě bǐ qí hòu guò mài chù yǔ dōng fēng jiā chéng āo
其西峰即中火之馆所倚者，比其后过脉处，与东峰夹成坳。
yóu qí zhōng běi tòu bàn lǐ jí dōng zhuǎn xié guò mài dōng fēng zhī běi dōng xiàng xià
由其中北透半里即东转，挟过脉东峰之北东向下。
bàn lǐ yòu lín běi hè zhī shàng xuán rù jiā cáo zhōng liǎng yá rú pōu zhōng qiàn jǐn tōng sān chǐ ér dǐ shèn píng
半里，又临北壑之上，旋入夹槽中，两崖如剖，中嵌仅通三尺，而底甚平。
cáo shàng cóng mù jiāo bì
槽上丛木交蔽。
bàn lǐ yǒu dào ér héng kuà qí shàng zhě lián liǎng zhū jiē rú cóng qiáo xià xíng yòu yī lǐ qí kuà zhě jù ér dī bì yǔ fú ér guò yān
半里，有倒而横跨其上者，连两株，皆如从桥下行，又一里，其跨者巨而低，必伛伏而过焉。
cáo nán quē tóng quē chù yóu shí shí jiàn xi zhuì zhī xiá zuì hòu yòu jiàn cáo běi zhī xiá yóu xi zhuì yě
槽南阙同“缺”处犹时时见西坠之峡，最后又见槽北之峡犹西坠也。
gòng èr lǐ shāo dōng shàng yú jí nán zhuǎn yǒu jià mù wèi mén jù lǐng dōng zhě wèi bái shā pù shào
共二里，稍东上，逾脊南转，有架木为门踞岭东者，为白沙铺哨。
cǐ nán dù zhī jí yě nǎi yòu diān dōng fēn zhī nán xià zhī dì wǔ zhòng
此南度之脊也，乃右甸东分支南下之第五重。
qí mài dú zhǎng
其脉独长。
xié xi fēn sì zhī ér bào yú nèi yòu nán dù ér dōng nán xíng yǔ yòu diān nán dù wěi shān zhī jí xī jiā mèng yòu hé ér chū yú yún zhōu jiù chéng xi
挟西分四支而抱于内，又南度而东南行，与右甸南杜伟山之脊，西夹孟祐河而出于云州旧城西；
yòu yǔ dì liù zhòng yán lán cāng nán yá zhī jí dōng jiā shùn níng hé ér chū yú yún zhōu jiù chéng dōng
又与第六重沿澜沧南崖之脊，东夹顺宁河而出于云州旧城东；
cóng cǐ nán dù yū ér xī nán zhé ér dōng nán xià dōng tū wèi shùn níng jùn chéng yòu dōng nán ér jǐn yú yún zhōu jiù chéng yān
从此南度，纡而西南，折而东南下，东突为顺宁郡城，又东南而尽于云州旧城焉。
yóu shào mén nán xiàng shāo xià zhé wén shuǐ shēng chán chán cóng xī nán bèng xiá xià jí dōng běi zhuì kēng qù ér lù cóng qí nán dōng xiàng xià yóu yǒu jiā cáo zhuì qí zhōng
由哨门南向稍下，辄闻水声潺潺，从西南迸峡下，即东北坠坑去，而路从其南东向下，犹有夹槽坠其中。
èr lǐ yú chū cáo dōng xíng gāng jǐ shàng yú shì jiàn běi hè zhī běi zé lán cāng nán àn zhī shān yū huí dōng bào ér nán wèi lǎo jí dōng zhī dì liù zhī píng xuān yú shùn níng hé zhī dōng jīn wèi zhī dōng shān jí zhì suǒ chēng mǒu shān yě
二里余，出槽，东行冈脊上，于是见北壑之北，则澜沧南岸之山，纡回东抱而南，为老脊东之第六支，屏亘于顺宁河之东，今谓之东山，即《志》所称某山也。
qí jí nán zhì yún zhōu xī nán tū zhě jǐn yú xīn chéng xi
其脊南至云州西南突者，尽于新城西；
dōng běi yóu máo jiā shào guò mài ér nán zhě jǐn yú yún zhōu rì chéng suǒ hé èr shuǐ dōng xià ér rù lán cāng chù
东北由茅家哨过脉而南者，尽于云州日城所合二水东下而入澜沧处。
nán hè zhī nán zé jí cǐ bái shā jí nán dù dōng zhuǎn wèi lǎo jí dōng zhī dì wǔ zhī píng xuān yú shùn níng chéng zhī xi
南壑之南，则即此白沙脊南度东转，为老脊东之第五支，屏亘于顺宁城之西。
jīn wèi zhī xī shān jí zhì suǒ chēng mǒu shān yě
今谓之西山，即《志》所称某山也。
liǎng shān jiā wù dōng nán qù ér shùn níng jùn chéng jù qí zhōng xī shān xià
两山夹坞东南去，而顺宁郡城踞其中西山下；
xī běi pán dōng shān zhī āo wèi sān tái shān dù jiāng dà dào
西北盘东山之坳，为三台山渡江大道；
dōng nán wù jǐn zhī xì zé yún zhōu zài yān
东南坞尽之隙，则云州在焉。
cǐ yī chuān dà gài yě ér chuān zhōng qī cè tóng zhǎi bù ruò yǒng chāng téng yuè zhī píng zhǎn yún
此一川大概也，而川中欹侧同“窄”，不若永昌、腾越之平展云。
cóng gāng píng xíng èr lǐ yòu shāo xià yī lǐ qián yǒu yī fēng zhōng dào ér tū chuān qí āo ér shàng yuē yī lǐ yǒu yī èr jiā yǐ pō dōng shì wèi wàng chéng guān cóng dōng nán hè zhōng suì jiàn jùn chéng gù yě
从冈平行二里，又稍下一里，前有一峰中道而突，穿其坳而上，约一里，有一二家倚坡东，是为望城关，从东南壑中遂见郡城故也。
cóng cǐ yòu yǐ lǐ xià pō shí lǐ dǐ pō xià
从此又迤逦下坡，十里，抵坡下。
dōng chū dà lù liǎng dù xiǎo qiáo shàng yī pō yuē èr lǐ rù jùn chéng xīn chéng zhī běi mén
东出大路，两度小桥，上一坡，约二里，入郡城新城之北门。
nán guò jùn zhì qián shāo zhuǎn dōng jiē zé shì sì zài yān
南过郡治前，稍转东街，则市肆在焉。
yòu nán yú yī pō chū nán mén bàn lǐ ér rù lóng quán sì sì mén yì dōng xiàng qí dì míng wèi jiù chéng ér shí wú chéng yě
又南逾一坡，出南门，半里而入龙泉寺，寺门亦东向，其地名为旧城，而实无城也。
shí sì zhōng kāi jiǎng fu wán sēng sú rǎo rǎo yú rù shì dàng qí zhāi chī fàn suì bǎo cān zhī ér tíng dān yú nèi
时寺中开讲甫完，僧俗扰扰，余入适当其斋ｚｈàｉ吃饭，遂饱餐之而停担于内。
chū bā rì chen qǐ cóng diàn hòu jìng shì wǎng kòu jiǎng shī xuān jiǎng fó fǎ de sēng lǚ dāng qí zhǐ jìng wèi wù ér chū
初八日晨起，从殿后静室往叩讲师宣讲佛法的僧侣，当其止静，未晤而出。
yú shí yù qū yún zhōu yún zhōu yǒu lù kě dá méng huà
余时欲趋云州，云州有路可达蒙化。
niàn cóng cǐ ér wǎng zé gù fu shàng jiān bù ruò réng fǎn shùn níng kě shěng liǎng rì fù zài
念从此而往，则雇夫尚艰，不若仍返顺宁，可省两日负载。
nǎi yǐ xíng lǐ jì zhù chí shī dá zhōu yǐ qīng náng tóng pū xíng
乃以行李寄住持师达周，以轻囊同仆行。
dá shī liú hou fàn
达师留候饭。
shàng wǔ nǎi chū sì qián dōng suí xiǎo xī xià chuān zhōng
上午，乃出寺前，东随小溪下川中。
yī lǐ dù tíng qiáo xún dōng jiè shān lù nán xíng
一里，渡亭桥，循东界山麓南行。
sān lǐ shāo shàng yī xi tū zhī pō cūn lú jiā dào yǒu pǔ guāng sì bàng dōng shān xī xiàng
三里，稍上一西突之坡，村庐夹道，有普光寺傍东山西向。
yòu dōng nán bàn lǐ xià shè yī xiǎo jiàn réng nán shàng pō jū lú bù jué
又东南半里，下涉一小涧，仍南上坡，居庐不绝。
yǐ ér qí shān dōng jiā ér rù yòu yǒu xiǎo shuǐ zì dōng hè lái dù zhī
已而其山东夹而入，又有小水自东壑来，渡之。
yòu dōng nán yú yī pō gòng wǔ lǐ zé dà xī zhī shuǐ zì xi ér dōng zhé yǒu tíng qiáo míng guī huà
又东南逾一坡，共五里，则大溪之水自西而东折，有亭桥名归化。
kuà zhī qí shuǐ jí fèng qìng hé shāng shāng dà yǐ
跨之，其水即凤庆河汤汤大矣。
yóu qiáo nán lǐ yú jiàn xī nán shàng dōng tū zhī pō
由桥南里余，渐西南上东突之坡。
shàng yī lǐ cūn lú jiā dào
上一里，村庐夹道。
yǐ xī shān dōng xiàng yǒu zhǎng yáo gāo yǐ xi pō dōng xià ér xī shàng shì wèi wǎ guàn yáo
倚西山东向，有长窑高倚西坡，东下而西上，是为瓦罐窑。
yóu qí nán zài yuè dōng tū zhī jí yī lǐ yú dōng nán xià dōng chū zhī xiá yī lǐ yòu dōng nán shàng xún xi jiè shān lù nán xíng
由它的南边再翻越东突的山脊一里多，向东南走下往东出去的山峡一里，又向东南上登，沿西面一列山的山麓往南行。
zài xià zài shàng wǔ lǐ yǒu yī èr jiā yǐ dōng tū zhī pō pō jiān yǒu xiǎo chí yī fāng shì wèi yā zǐ táng
再下再上，五里，有一二家倚东突之坡，坡间有小池一方，是为鸭子塘。
yòu dōng nán wǔ lǐ gāng tóu yǒu cūn yǐ xi gāng dōng xiàng shì wèi xiàng zhuāng cǐ wèi gǎi liú shí tǔ qiú měng tíng ruì chù xiàng zhī suǒ yě
又东南五里，冈头有村，倚西冈东向，是为象庄，此未改流时土酋猛廷瑞畜象之所也。
yóu qí nán shāo zhé ér xià yī lǐ dù yī jiàn
由其南稍折而下，一里，渡一涧。
qí jiàn xuán gāng dōng xià qí xī shān huán xiá fù dōng
其涧悬冈东下，其西山环峡复东。
nán shàng èr lǐ yú qí dōng tū zhī gāng pán zhī ér xī nán xià
南上二里，逾其东突之冈，盘之而西南下。
èr lǐ dǐ xi āo xià zhé ér xún nán gāng dōng shàng
二里，抵西坳下，折而循南冈东上。
pán zuǐ ér nán liù lǐ yǒu fang yǐ lù zuǒ qí shàng yǒu cūn yuē ān lè cūn
盘嘴而南，六里，有坊倚路左，其上有村，曰安乐村。
yòu dōng nán sì lǐ shāo xià yǒu cūn yǐ xi pō dōng xiàng shì wèi lù táng
又东南四里，稍下，有村倚西坡东向，是为鹿塘。
zì guī huà qiáo dù xī yòu
自归化桥渡溪右。
xún xi jiè shān xíng qí nán zhī fēng dōng tū xī liú pán xiá zhōng
循西界山行，其南支峰东突，溪流盘峡中；
zhì lù táng qí xià hè shāo pán ér kāi tián chéng yì shèng cūn lú zhī jù dōng xī liǎng shān zhě shén fán ér xi pō zhī lù táng yóu wéi zuì yún
至鹿塘，其下壑稍盘而开，田塍益盛，村庐之踞东西两山者甚繁，而西坡之鹿塘尤为最云。
shí rì cái xià wǔ qián wú sù diàn suì zhǐ dǐ lóu zuò jì
时日才下午，前无宿店，遂止邸楼作记。
chū jiǔ rì píng míng fàn ér xíng
初九日平明，饭而行。
réng xún xi jiè shān nán xíng bā lǐ xi jiè shān hū héng tū ér dōng dà xī nǎi dōng běi zhé rù xiá yǒu xiǎo xī zì xī nán shān yè lái hé
仍循西界山南行，八里，西界山忽横突而东，大溪乃东北折入峡，有小溪自西南山腋来合。
nǎi shě dà xī sù xiǎo xī nán bàn lǐ dōng dù xiǎo xī shí qiáo yòu nán bàn lǐ yǒu cūn sān sì jiā yǐ nán shān dōng āo
乃舍大溪，溯小溪南半里，东度小溪石桥，又南半里，有村三四家倚南山东坳。
yóu nán shān niè xi āo ér shàng yī lǐ nán yú dōng tū zhī jí yǒu máo wū sān yíng jù jí jiān shì wèi bǎ biān guān yǒu liǎng sān jiā bàng zhī jū jí xī shān zhī dōng tū zhě ér xī liú zé rào qí dōng xiá ér nán yān
由南山蹑西坳而上，一里，南逾东突之脊，有茅屋三楹踞脊间，是为把边关，有两三家傍之居，即西山之东突者，而溪流则绕其东峡而南焉。
yóu guān nán xià xiá zhōng bàn lǐ tòu xiá réng xún xī shān xíng fù dōng jiàn xī liú zì qí dōng pò xiá nán chū
由关南下峡中，半里，透峡，仍循西山行，复东见溪流自其东破峡南出。
yòu xià yī lǐ xī liú xī nán lái lù dōng nán lín qí shàng
又下一里，溪流西南来，路东南临其上。
liǎng pán xi wān zhī xiá yòu shāo shàng gòng yī lǐ yǒu cūn jù lù yòu gāng shàng
两盘西湾之峡，又稍上，共一里，有村踞路右冈上。
yòu nán yī lǐ shāo xià zài pán xi wān nán yú xiǎo shí dōng xíng zhī jí suì dōng nán xíng pō chéng jiān
又南一里，稍下，再盘西湾，南逾小石东行之脊，遂东南行坡塍间。
yī lǐ yú yòu shāo shàng dōng tū zhī pō dōng nán pán qí zuǐ
一里余，又稍上东突之坡，东南盘其嘴。
yī lǐ yú lù fēn liǎng qí yī dōng nán xià xiá zhě wèi dù xī wǎng xīn chéng dào yī xī nán xún lǐng zhě wèi wēng xī wǎng jiù chéng dào gài xīn chéng dào yóu xī dōng xiá zhōng xíng jiù chéng dào yóu xī xi yá bàn xíng yě
一里余，路分两岐，一东南下峡者，为渡溪往新城道，一西南循岭者，为翁溪往旧城道，盖新城道由溪东峡中行，旧城道由溪西崖半行也。
shí xiá zhōng xī qiáo yǐ wèi shuǐ zhǎng chōng qù xū yóu wēng xī shè xī ér dù ér shuǐ jí nàn shè bù ruò yóu jiù chéng dōng běi dù qiáo yū dào zhì xīn chéng suī rào lù shí lǐ ér miǎn tú shè zhī jiān yān
时峡中溪桥已为水涨冲去，须由翁溪涉溪而渡，而水急难涉，不若由旧城东北度桥，迂道至新城，虽绕路十里，而免徒涉之艰焉。
shí wén yáng zhōu zūn yǐ rù lián qù zhǔ chí xiāng shì shǎn zhī yuàn shū yì bù bì tóu zhèng kě cóng jiù chéng jiān shōu zhī
时闻杨州尊已入帘去主持乡试，闪知愿书亦不必投，正可从旧城兼收之。
nǎi yóu xī xī xī nán xún shān xíng fù rù pō chéng yī lǐ dōng nán shàng dōng tū zhī pō
乃由溪西西南循山行，复入坡塍，一里，东南上东突之坡。
yòu nán èr lǐ yǒu cūn yǐ xī shān lǐng shàng shì wèi wēng xī cūn
又南二里，有村倚西山岭上，是为翁溪村。
cūn zhī nán xi jiè shān yòu huán ér dōng tū dōng jiè shān yì zhé ér dōng xiàng qù zhōng kāi dōng xī wù dà xī dōng pán wù dǐ píng chóu jiā zhī
村之南，西界山又环而东突，东界山亦折而东向去，中开东西坞，大溪东盘坞底，平畴夹之。
wēng xī zhī cūn zhèng dōng xiàng ér xià lín wù zhōng yǒu lù xià shè wù zhōng zhě jí dù xī wǎng xīn chéng dào yě yóu cūn nán xún nán shān dōng zhuǎn zhě jí jiù chéng dào yě
翁溪之村，正东向而下临坞中，有路下涉坞中者，即渡溪往新城道也，由村南循南山东转者，即旧城道也。
nǎi xún shān dōng xíng yī lǐ fù dōng nán yuán pō shàng běi kàn wù zhōng xī nán bī pō zú yíng ér dōng liú
乃循山东行一里，复东南缘坡上，北瞰坞中溪，南逼坡足，潆而东流。
lù niè pō shàng shén jùn èr lǐ dōng dēng lǐng tóu nǎi zhuǎn nán xíng wù yì suí zhī nán xiàng pò xiá chū
路蹑坡上，甚峻，二里，东登岭头，乃转南行，坞亦随之，南向破峡出。
lù nán xíng xi pō yī lǐ dà xī yū dōng nán qù lù nǎi nán xià pō
路南行西坡，一里，大溪纡东南去，路乃南下坡。
èr lǐ yǒu shù jiā fēn lú wù zhōng shì wèi shùn dé bǎo
二里，有数家分庐坞中，是为顺德堡。
bǎo nán yǒu shān zì xi jiè héng dù ér dōng tū dà xī yū zhī
堡南有山，自西界横度而东突，大溪纡之。
lù nán yóu qí dù jí chù chuān āo ér guò bàn lǐ dǐ āo nán zhé fēn xiá xià
路南由其度脊处穿坳而过，半里，抵坳南，辄分峡下。
yòu yī lǐ yǒu xiá zì nán lái
又一里，有峡自南来。
gài xi tài shān yóu āo xi zhí nán qù nán dǐ jiù chéng zhī hòu qí dōng yú zhī yòu běi zhuǎn rú diào wěi ér zhōng jiā wèi wù qí lái pō shēn yǒu cūn lú yǐ xi pō shàng èr xiá hé yú qián suì dōng xiàng chéng liú zhuì xiá xià
盖西大山由坳西直南去，南抵旧城之后，其东余支又北转如掉尾，而中夹为坞，其来颇深，有村庐倚西坡上，二峡合于前，遂东向成流坠峡下。
lù yì xié běi pō dōng xià suí zhī bàn lǐ dù xiá zhōng xiǎo qiáo qí nán zé diào wěi zhī zhī yòu héng dù dōng tū lù fù nán xiàng qí dù jí chù chuān āo ér shàng
路亦挟北坡东下，随之半里，度峡中小桥，其南则掉尾之支，又横度东突，路复南向其度脊处穿坳而上。
yī lǐ yú yú lǐng āo nán xià yǒu cūn zài nán wù dà xī zì mǎ ān shān xi pán xi jiè dōng tū zhī zuǐ xún dōng shān nán xíng wù dōng lù xún xi lù nán xíng wù xi
一里余，逾岭坳南下，有村在南坞，大溪自马鞍山西，盘西界东突之嘴，循东山南行坞东，路循西麓南行坞西。
èr lǐ xi jiè shān zhī nán fù yī zhī héng zhàng ér dōng yòu yǒu shù jiā yǐ nán shān lú jiān qū lù suí shān dōng zhuǎn xī yì suí wù dōng zhé
二里，西界山之南，复一支横障而东，又有数家倚南山，庐间曲路随山东转，溪亦随坞东折。
yī lǐ yú pán qí dōng tū zhī zuǐ dà xī yì zhí dǎo qí xià lù yǔ shuǐ jù bào zhī ér nán
一里余，盘其东突之嘴，大溪亦直捣其下，路与水俱抱之而南。
nán hè pō kāi lú chéng jiāo cuò shǔ hé mào shèng bàn xiù bàn shú jiān yǒu yì zhě
南壑颇开，庐塍交错，黍禾茂盛，半秀半熟，间有刈者。
hè zhōng zhū lú hán zōng dì míng zuì dà yǐ xī shān ér jū hè zhōng
壑中诸庐，函宗地名最大，倚西山而居壑中。
yī lǐ yú jí zhī yóu qí qián dōng nán xíng chéng jiān yī lǐ yú nán cóng dà xī xi àn xíng
一里余及之，由其前东南行塍间，一里余，南从大溪西岸行。
èr lǐ yú dōng xī liǎng jiè yú zhī jiāo huán yú qián ér xi zhī huí tū wèi yóu shén jì dōng xiàng huán ér zhì zhōng fù qǐ yī xiǎo xià zé qí nán hè yòu dà kāi pō liú zá tà yú qí jiān
二里余，东西两界余支交环于前，而西支回突为尤甚，既东向环而至，中复起一小下，则其南壑又大开，坡流杂沓于其间。
ér yuǎn shān bàng wǔ huò xié dié yú nán zé xi dà jí zì xī qiān nán pán rào ér dōng zhě
而远山旁午，或斜叠于南，则西大脊自锡铅南盘绕而东者；
huò yāo jiǎo yú dōng zé dōng jiè fēn zhī yán lán cāng xi àn dù máo jiā shào ér nán jǐn yú shùn jiāng xiǎo shuǐ zhě
或夭矫于东，则东界分支，沿澜沧西岸，度茅家哨而南尽于顺江小水者。
cǐ qí wài rào zhī chóng fēng yě
此其外绕之崇峰也。
ér jìn shān zé wù běi xī shān zhī mài zhì cǐ nán jǐn yú xi wèi jiù chéng dōng shān zhī mài zhì cǐ nán jǐn yú dōng wèi xīn chéng
而近山，则坞北西山之脉，至此南尽于西，为旧城，东山之脉，至此南尽于东，为新城；
wù xi zé xi dà jí zhī zhōng yī fēng cóng wān zhōng dōng tū zhí lín jiù chéng zhī xi
坞西则西大脊之中，一峰从湾中东突，直临旧城之西；
wù nán zé xi dà jí dōng zhuǎn zhī zhī yòu cóng nán dà jí zhī běi xiān jiā yī zhī wèi jìn àn
坞南，则西大脊东转之支，又从南大脊之北，先夹一支为近案；
wù dōng zé dōng jiè yán jiāng zhī zhī yòu cóng dōng xī zhuǎn zhí bào yú xīn chéng zhī qián wèi lóng shā
坞东，则东界沿江之支，又从东西转，直抱于新城之前为龙砂。
cǐ qí nèi bī zhī huí luán yě
此其内逼之回峦也。
rán yóu jìn bú jiàn hè zhōng zhū shuǐ ér zhī jiàn jiù chéng lú luò jí zài nán gāng
然犹近不见壑中诸水，而只见旧城庐落即在南冈；
yī lǐ jí zhī yì fàn yú jiù chéng nǎi dōng xiàng xià pō
一里及之，亦饭于旧城，乃东向下坡。
bàn lǐ yǒu dà dào yán pō xī nán qù zhě xīng lóng chǎng dào yě
半里，有大道沿坡西南去者，兴隆厂道也；
dōng běi qù zhě xīn chéng dào yě
东北去者，新城道也。
yú shì dōng běi xíng tián chéng jiān
于是东北行田塍间。
bàn lǐ yǒu xīn qiáng yī wéi zhōng jiàn guān yīn gé shén zhěng ér gōng wèi jiù rán guī mó xióng lì yì cǐ zhōng suǒ wèi dǔ yě
半里，有新墙一围，中建观音阁甚整，而功未就，然规模雄丽，亦此中所未睹也。
qí chǔ dāng hè zhī zhōng liǎng shuǐ jiāo huì chù mù jiè sì dá
其处当壑之中两水交会处，目界四达。
yú shì shǐ jiàn mèng yòu hé jí rào qí dōng shùn níng hé jí chū qí běi suì gòng huì yú dōng běi yān
于是始见孟祐河即绕其东，顺宁河即出其北，遂共会于东北焉。
yú shì xī xiàng yáo wàng yǒu tè chū ér lín yú xi zhě jí dà jí wān zhōng dōng tū zhī fēng
于是西向遥望，有特出而临于西者，即大脊湾中东突之峰；
qí běi kāi yī xì zì xī běi lái zhě mèng yòu hé suǒ cóng chū yě qí nán yū yī xì xiàng xī nán xiá zhě xīng lóng chǎng suǒ cóng yú yě
其北开一隙自西北来者，孟祐河所从出也，其南纡一隙向西南峡者，兴隆厂所从逾也。
yǒu zhōng jiè ér chuí yú dōng zhě jí yán jiāng dù máo jiā shào xi huán zhī zhī
有中界而垂于东者，即沿江渡茅家哨西环之支；
qí běi kāi yī xì zhí shàng ér jiā máo jiā shào zhě xīn chéng suǒ tuō zhī wù yě
其北开一隙，直上而夹茅家哨者，新城所托之坞也；
qí nán jìn yī xì dōng dié ér zhù yú shùn jiāng xiǎo shuǐ zhě zhū liú suǒ huì zhī kǒu yě
其南进一隙，东叠而注于顺江小水者，诸流所汇之口也。
xiǎo qì gé zhōng rì sè zhèng wǔ liáng fēng yōu rán
小憩阁中，日色正午，凉风悠然。
sēng yuè míng wèi gōng
僧瀹茗为供。
yǐ chū wéi qiáng běi zé shùn níng zhī shuǐ zhèng chū dāng mén zhī qiàn
已出围墙北，则顺宁之水，正出当门之堑。
xún běi yá dōng zhuǎn jià tíng qiáo qí shàng míng yuē dǐ zhù
循北崖东转，架亭桥其上，名曰砥柱。
qí shuǐ chū qiáo dōng rào guān yīn gé hòu zé mèng yòu hé zì xī nán lái hé zhī dōng qù rù shuǐ kǒu xiá zhě yě
其水出桥东，绕观音阁后，则孟祐河自西南来合之，东去入水口峡者也。
dù qiáo jí dōng běi shàng pō
度桥即东北上坡。
shì pō jí shùn níng dōng shān zhī zhī zì lán cāng xi àn yǐ lǐ ér lái qí dōng nán zhí xià zhě guò máo jiā shào
是坡即顺宁东山之支，自澜沧西岸迤逦而来，其东南直下者，过茅家哨；
cǐ qí xī nán fēn zhī zhě zhì cǐ jiāng jǐn jié wèi mǎ ān shān dōng xià zhī mài wèi xīn chéng ér cǐ qí dōng nán jǐn chù yě
此其西南分支者，至此将尽，结为马鞍山，东下之脉为新城，而此其东南尽处也。
dēng pō lǐ yú xià kàn èr liú jì hé pán qǔ hè dǐ rú yù lóng qū zhé
登坡里余，下瞰二流既合，盘曲壑底，如玉龙曲折。
qí běi yòu yǒu yī pō dōng xià jí xīn jiù liǎng chéng zhōng jiè zhī shā jiā shuǐ ér bī yú nán shān zhě
其北又有一坡东下，即新旧两城中界之砂，夹水而逼于南山者。
shāo xià ér shàng lǐ yú yòu yuè qí jí shǐ wàng jiàn xīn chéng zài běi xiá zhī kǒu yǐ xī shān dōng xià zhī mài
稍下而上，里余，又越其脊，始望见新城在北峡之口，倚西山东下之脉。
yòu sān lǐ shāo xià yuè yī xiǎo qiáo yòu bàn lǐ dǐ chéng zhī dōng nán jiǎo
又三里，稍下，越一小桥，又半里，抵城之东南角。
xún chéng běi xíng yòu bàn lǐ rù yún zhōu dōng mén
循城北行，又半里，入云州东门。
zhōu zhōng liáo liáo zhōu shǔ dōng xiàng zhǐ yī jiē dāng qí qián nán běi xiāng dá ér yǐ
州中寥寥，州署东向，只一街当其前，南北相达而已。
zhì shí rì cái guò wǔ suì zhǐ zhōu zhì nán nì lǚ
至时日才过午，遂止州治南逆旅。
yún zhōu jí gǔ zhī dà hòu zhōu yě
云州即古之大侯州也。
xī wèi tǔ zhī zhōu fèng xìng wàn lì jiān fèng zhēn xué yǐ cóng nì zhū suì bìng shùn níng shè liú guān jí yǐ bǐ zhōu shǔ zhī
昔为土知州俸姓，万历间，俸贞学以从逆诛，遂并顺宁，设流官，即以比州属之。
zhōu zhì qián é biāo qīn mìng yún zhōu sì zì xiǎng jīng yù dìng ér míng zhī yě
州治前额标“钦命云州”四字，想经御定而名之也。
jīn shùn níng měng tíng ruì hòu yǐ jué ér fèng shì zhī hòu yóu yǒu fèng sì zǐ sūn suì gěi bā shí wǔ jīn zhī xì suǒ zèng de gǔ wù huò qián cái yān
今顺宁猛廷瑞后已绝，而俸氏之后，犹有奉祀子孙，岁给八十五金之饩ｘì所赠的谷物或钱财焉。
yún zhōu jiāng jiè běi zhì shùn níng jiè zhǐ shù lǐ dōng běi zhì cāng jiāng dù bā shí lǐ wèi méng huà jiè xī nán yú měng dǎ jiāng èr bǎi sān shí lǐ wèi gěng mǎ jiè dōng zhì shùn jiāng xiǎo shuǐ yī bǎi wǔ shí lǐ wèi jǐng dōng jiè dōng nán zhì jiā lǐ cāng jiāng dù èr bǎi lǐ yì jǐng dōng jiè
云州疆界：北至顺宁界止数里，东北至沧江渡八十里为蒙化界，西南逾猛打江二百三十里为耿马界，东至顺江小水一百五十里为景东界，东南至夹里沧江渡二百里亦景东界。
yú chū yì yún zhōu wù yáng zhōu zūn jí dōng nán qióng lán cāng xià liú yǐ yī tǒng zhì yán lán cāng cóng jǐng dōng xī nán xià chē lǐ ér yú yuán jiāng fǔ lín ān hé xià yuán jiāng yòu zhù wèi chū zì lǐ shè jiāng yóu bái yá chéng hé lán cāng ér nán
余初意云州晤杨州尊，即东南穷澜沧下流，以《一统志》言澜沧从景东西南下车里，而于元江府临安河下元江，又注谓出自礼社江，由白崖城合谰沧而南。
yú yuán yí lán cāng bù yǔ lǐ shè hé yǔ lǐ shè hé zhě nǎi mǎ lóng jiāng jí yuán zì lù fēng zhě dàn wú míng zhèng lán cāng zhī zhí nán ér bù dōng zhě gù yù yóu cǐ qióng zhī
余原疑澜沧不与礼社合，与礼社合者，乃马龙江及源自禄丰者，但无明证澜沧之直南而不东者，故欲由此穷之。
qián guò jiù chéng yù yī bǒ zhě qí yán dú lì lì yǒu jù yuē lù jiāng zài cǐ de xi sān bǎi yú lǐ wèi yún zhōu xi jiè nán yóu gěng mǎ ér qù wèi zhā lǐ jiāng bù dōng qū ér hé lán cāng yě
前过旧城遇一跛者，其言独历历有据，曰：“潞江在此地西三百余里，为云州西界，南由耿马而去，为渣里江，不东曲而合澜沧也。
lán cāng jiāng zài cǐ dì dōng bǎi wǔ shí lǐ wèi yún zhōu dōng jiè nán yóu wēi yuǎn zhōu ér qù wèi wō lóng jiāng bù dōng qū ér hé yuán jiāng yě
澜沧江在此地东百五十里，为云州东界，南由威远州而去，为挝龙江，不东曲而合元江也。
yú shì shǐ zhī wō lóng zhī míng shǐ zhī dōng hé zhī shuō wèi wàng
”于是始知挝龙之名，始知东合之说为妄。
yòu xún zhī xīn chéng jū rén suī tǔ zhù bù néng xī jiān yǒu jiāng yòu sì chuān xiàng zǒu wài dì zhě qí yán yǔ zhī hé nǎi shì rán wú yí suì wú fù nán qióng zhī yì ér cǐ lái suī bù yù yáng yì bù dù yě
又询之新城居人，虽土著不能悉，间有江右、四川向走外地者，其言与之合，乃释然无疑，遂无复南穷之意，而此来虽不遇杨，亦不度也。
chū shí rì píng míng qǐ fàn
B初十日平明起饭。
chū nán mén dù yī xiǎo kēng qiáo jí xī nán xún xī shān pō ér xíng
出南门，度一小坑桥，即西南循西山坡而行。
èr lǐ yú jiàn zhé ér yán qí nán kēng zhī yá xī xiàng shàng èr lǐ yú nán pán yá zuǐ
二里余，渐折而沿其南坑之崖西向上，二里余，南盘崖嘴。
cǐ zuǐ dōng běi qǐ wèi fēng dǐng fēn liǎng yā jí suǒ wèi mǎ ān shān yě
此嘴东北起为峰顶，分两丫，即所谓马鞍山也；
dōng nán xià wèi tiáo gāng zhí è jiù chéng xī ér dōng bī dōng shān jiè liǎng chéng zhī jiān wèi jiù chéng lóng shā xīn chéng hǔ shā zhě yě
东南下为条冈，直扼旧城溪而东逼东山，界两城之间，为旧城龙砂，新城虎砂者也。
cǐ nǎi shùn níng dōng shān zhī mài yóu sān gōu shuǐ xī lǐng guò jí nán xià ér jǐn yú cǐ zhě
此乃顺宁东山之脉，由三沟水西岭过脊南下而尽于此者。
yóu cǐ xún fēng xī xiàng běi shàng yòu èr lǐ shǐ píng xíng fēng xi
由此循峰西向北上，又二里，始平行峰西。
yī lǐ chū mǎ ān fēng hòu wèi mǎ ān lǐng
一里，出马鞍峰后，为马鞍岭。
yǒu sì yǐ fēng běi xiàng qián yǒu shì sān yíng dāng lǐng tóu wèi chá fáng
有寺倚峰北向，前有室三楹当岭头，为茶房。
cóng lǐng jí xī xiàng jùn xià èr lǐ shǐ píng yòu bàn lǐ jí shān lù yǒu jiàn zì dōng běi xiǎo xiá lái xi zhù shùn níng hé cǐ yǐ wèi shùn níng shǔ yǐ
从岭脊西向峻下，二里始平，又半里及山麓，有涧自东北小峡来，西注顺宁河，此已为顺宁属矣。
gài yún zhōu běi jiè xīn chéng yǐ mǎ ān shān jiù chéng yǐ hán zōng nán xiǎo jiān shù shuǐ zhī āo qí xiāng jù shén jìn yě
盖云州北界，新城以马鞍山，旧城以函宗南小尖束水之坳，其相距甚近也。
dù jiàn běi shàng pō pán běi shān xi lù xíng sì lǐ dōng xī yá tū jiā shùn níng xī dǎo qí zhōng chū lù yú qí dōng yá ér rù
渡涧北上坡，盘北山西麓行，四里，东西崖突夹，顺宁溪捣其中出，路逾其东崖而入。
yòu běi yī lǐ qí pō xi xuán wù zhōng shì wèi huā de qí pō zhèng yǔ wēng xī cūn dōng xī yáo duì zhōng zhuì wèi píng wù zé tián chéng yǔ xī liú jiāo luò yān
又北一里，其坡西悬坞中，是为花地，其坡正与翁溪村东西遥对，中坠为平坞，则田塍与溪流交络焉。
nǎi xī běi xià pō bàn lǐ jí wù yòu yǒu jiàn zì dōng běi xiǎo xiá lái xi zhù shùn níng xī
乃西北下坡，半里及坞，又有涧自东北小峡来，西注顺宁溪。
lù cóng xī běi xī xiàng xíng wù zhōng sān lǐ yú jiāng bī wēng xī cūn zhī lù dà xī zì běi xiá chū shù xi lù ér jiè zhī dāng cóng cǐ shè xī shàng wēng xī cūn chū lái shí dào jiàn xī dōng yǒu lù suí běi xiá rù suì cóng zhī
路从溪北西向行坞中，三里余，将逼翁溪村之麓，大溪自北峡出，漱西麓而界之，当从此涉溪上翁溪村，出来时道，见溪东有路随北峡入，遂从之。
yòu lǐ yú lù jiàn huāng
又里余，路渐荒。
yòu lǐ yú zhuì yá ér xià jí yú xī jí duàn qiáo chù yě
又里余，坠崖而下，及于溪，即断桥处也。
xīn chéng zhī dào shí chū yú cǐ bù yóu wēng xī cóng dōng yá zhuì liú jiān jià qiáo yǐ dù
新城之道，实出于此，不由翁溪，从东崖坠流间架桥以渡；
zì qiáo wèi shuǐ gǔ yān mò nǎi qǔ dào wēng xī yǐ xī liú píng wù jiān kě jiē ér shè yě
自桥为水汩ｇǔ淹没，乃取道翁溪，以溪流平坞间，可揭而涉也。
lín xī bō yǒng bù dé dù nǎi fù nán hái sān lǐ xi dù wēng xī
临溪波涌不得渡，乃复南还三里，西渡翁溪。
rán xī kuò ér liú zhǎng suī dāng píng chú shì yóu xuán jī dǐ qí zhōng liú bō jí xiǎo fù zú bù néng dìng měi yī yí zhǐ zhé jǐ suí bō dàng qù
然溪阔而流涨，虽当平处，势犹悬激，抵其中流，波及小腹，足不能定，每一移趾，辄几随波荡去。
bàn shǎng nǎi jí xi àn fù yóu tián chéng jiān shàng pō
半晌乃及西岸，复由田塍间上坡。
yī lǐ xi dǐ cūn xià dà lù nǎi zhuǎn ér běi jí lái shí dào yě
一里，西抵村下大路，乃转而北，即来时道也。
xún xī shān niè pō ér xià sān lǐ yǒu qí zì xiá zhōng lái hé jí duàn qiáo jiù jìng yǐ yú shì suí dà lù yòu liù lǐ guò bǎ biān guān yuè tāng ér fàn
循西山蹑坡而下，三里，有岐自峡中来合，即断桥旧境矣，于是随大路又六里，过把边关，瀹汤而饭。
xià āo dōng běi yī lǐ yú dù xiǎo qiáo
下坳东北一里余，渡小桥。
yòu yī lǐ fù yǔ dà xī yù sù qí xi yá běi shí lǐ ér zhì lù táng
又一里，复与大溪遇，溯其西崖，北十里而至鹿塘。
shí cái guò wǔ yǐ shǔ qì bī rén suì tíng jiù zhǔ rén lóu zuò jì
时才过午，以暑气逼人，遂停旧主人楼作记。
shí yī rì yóu lù táng sān shí lǐ guò guī huà qiáo
十一日由鹿塘三十里，过归化桥。
cóng xī dōng xún dōng shān lù xíng wǔ lǐ rù pǔ guāng sì
从溪东循东山麓行，五里，入普光寺。
yú yí yǐ wéi jí dōng shān sì yě rù ér shǐ zhī dōng shān sì shàng zài běi
余疑以为即东山寺也，入而始知东山寺尚在北。
nǎi fù suí dà lù sān lǐ dǐ nán guān pō xià tíng qiáo jí cóng qiáo dōng xiǎo jìng dōng běi shàng pō
乃复随大路三里，抵南关坡下亭桥，即从桥东小径东北上坡。
yòu èr lǐ ér dōng shān sì yǐ dōng shān xī xiàng zhèng lín xīn chéng yě
又二里而东山寺倚东山西向，正临新城也。
rù sì shè jí ér shàng
入寺，拾级而上。
zhèng diàn qián yǐ lóu wèi mén ér hòu yǒu céng gé gé zhī shàng céng fèng yù dì dēng zhī zé xī shān zhī zhī luò jùn dié zhī huí pán kě píng yī ér jǐn yě
正殿前以楼为门，而后有层阁，阁之上层奉玉帝，登之，则西山之支络，郡堞之回盘，可平揖而尽也。
xià gé rù qí zuǒ lú yǒu yī sēng céng yú lóng quán yī wù zhě jiàn yú liú tóng fàn
下阁，入其左庐，有一僧曾于龙泉一晤者，见余留同饭。
jì fàn ér gòng zuò qián mén lóu nǎi zhī qí sēng wèi ā lù sī xī běi shān sì zhōng sēng yě yǐ tīng jiǎng zhì lóng quán ér dōng shān sēng yāo zhī fàn zhě
既饭而共坐前门楼，乃知其僧为阿禄司西北山寺中僧也，以听讲至龙泉，而东山僧邀之饭者。
wèi yú yán zì shǎo céng biàn lì wō lóng mù bāng ā wǎ zhī de qí yán yǔ jiù chéng bǒ zhě xīn chéng kè shāng suǒ yán lì lì jiē hé
为余言，自少曾遍历挝龙、木邦、阿瓦之地，其言与旧城跛者、新城客商所言，历历皆合。
xià wǔ nǎi chū sì
下午乃出寺。
yī lǐ dù dōng mén tíng qiáo rù shùn níng dōng mén
一里，度东门亭桥，入顺宁东门。
mì fu wèi de shān yǔ rú zhù nǎi chū nán guān yī lǐ zài sù lóng quán sì
觅夫未得，山雨如注，乃出南关一里，再宿龙泉寺。