shí èr rì fàn yú lóng quán
十二日饭于龙泉。
mìng gù pū rù chéng mì fu ér yú diàn hòu jìng shì fǎng jiǎng shī
命顾仆入城觅夫，而于殿后静室访讲师。
jì jiàn shǐ zhī qí jí yī wěi yě
既见，始知其即一苇也。
wèi yú yuè míng zhì bǐng chū jī zōng zhí wù míng sōng zǐ xiāng xiǎng
为余瀹茗炙饼，出鸡葼ｚōｎｇ植物名松子相饷。
zuò jiān yǐ huáng shèn xuān hàn juǎn xiāng shì gài qí xíng jiǎo zhōng suǒ wù sè ér de zhě
坐间，以黄慎轩翰卷相示，盖其行脚中所物色而得者。
xià wǔ bù dé fu nǎi qiān yù rù xīn chéng xú lóu yǔ méng huà miào lè shī tóng hou tuó qí
下午，不得夫，乃迁寓入新城徐楼，与蒙化妙乐师同候驼骑。
shí sān rì yǔ miào lè tóng yù hòu jì bù zhì
十三日与妙乐同寓，候骑不至。
bó mù nǎi lái suì yǔ miào lè gè dìng yī qí dài xíng náng qī míng rì xíng
薄暮乃来，遂与妙乐各定一骑，带行囊，期明日行。
tuó qí zhě jù cóng bái yán jǐng tuo yán ér zhì
驼骑者，俱从白盐井驼盐而至。
kě jìng dá jī zú shén biàn
可竟达鸡足，甚便。
shí yú yù cóng méng huà wǎng tiān mǔ yán kǒng bù néng dài zhǐ gù zhì méng huà chéng zhǐ
时余欲从蒙化往天姥岩，恐不能待，止雇至蒙化城止。
shí sì rì chen qǐ ér fàn tuó qí yǐ hou qǔ yán jià wǔ shǐ fā
十四日晨起而饭，驼骑以候取盐价，午始发。
chū běi mén dōng běi xià shè xī
出北门，东北下涉溪。
yuē èr lǐ guò jiē guān tíng yǒu shuì kè sī zài yān
约二里，过接官亭，有税课司在焉。
qí qí ér xi zhě jí yǒng chāng dào yě
那分岔往西走的，就是去永昌的路了。
shí tuó qí yóu wèi zhì yú xiān zhì zuò lǎn yī jùn xíng shì ér bìng xún qí kāi jùn shǐ mò
时驼骑犹未至，余先至，坐览一郡形势，而并询其开郡始末。
shùn níng zhě jiù míng qìng diān běn pú mán zhī de
顺宁者，旧名庆甸，本蒲蛮之地。
qí zhí běi wèi yǒng píng xī běi wèi yǒng chāng dōng běi wèi méng huà xī nán wèi zhèn kāng dōng nán wèi dà hòu
其直北为永平，西北为永昌，东北为蒙化，西南为镇康，东南为大侯。
cǐ qí sì lǚ zhī wài jiē zhě
此其四履之外接者。
tǔ guān měng xìng jí mèng huò zhī hòu
土官猛姓，即孟获之后。
wàn lì sì shí nián tǔ guān měng tíng ruì zhuān zì qián xù yì móu kāi fǔ gāo jí wǔ guān chén yòng bīn tǎo ér zhū zhī
万历四十年，土官猛廷瑞专恣，潜蓄异谋，开府高级武官陈用宾讨而诛之。
dà hòu zhōu tǔ guān fèng zhēn yǔ zhī jì nì suì bìng zhì xiǎn
大侯州土官俸贞与之济逆，遂并雉狝ｚｈì
fú fǎ zhì zuì zhī gǎi wéi yún zhōu gè shè liú guān ér yǐ yún zhōu wèi shùn níng shǔ
ｘｉǎｎ伏法治罪之，改为云州，各设流官，而以云州为顺宁属。
jīn yǐ xi liú guān suǒ lì zhī jìng yǐ téng yuè wèi jí xī yún zhōu wèi jí nán yān
今迤西流官所莅之境，以腾越为极西，云州为极南焉。
lóng quán sì jī jí měng tíng ruì suǒ jū zhī yuán yě cóng xī shān chuí lǒng dōng xià
龙泉寺基，即猛廷瑞所居之园也，从西山垂陇东下。
sì qián yǒu táng yī fāng pō shēn ér chè jiàn shuǐ yuè gé yú qí zhōng
寺前有塘一方，颇深而澈，建水月阁于其中。
qí hòu miàn táng wèi qián diàn
其后面塘为前殿。
qián diàn zhī yòu tíng zhōng jiē wèi tòu shuǐ zhī xué suī xiǎo ér suǒ chū bù yī
前殿之右庭中皆为透水之穴，虽小而所出不一。
yòu xi sān zhàng yǒu jǐng yī yuán pō xiǎo ér qiǎn shuǐ cóng zhōng yì dōng zhù táng zhōng cóng cóng yǒu shēng zé lóng quán zhī yuán yǐ
又西三丈，有井一圆，颇小而浅，水从中溢，东注塘中淙淙有声，则龙泉之源矣。
qián diàn hòu wèi dà diàn yú zhī suǒ qì zhě qí dōng wǔ yě jiē kāi jùn hòu suǒ jiàn
前殿后为大殿，余之所憩者，其东庑也，皆开郡后所建。
jiù chéng jí lóng quán sì yí dài yǒu jū lú ér wú zhì dié
旧城即龙泉寺一带，有居庐而无雉堞。
xīn chéng zài qí běi zhōng gé yī dōng xià zhī jiàn
新城在其北，中隔一东下之涧。
qí mài yì cóng xī shān chuí lǒng dōng xià wèi zhī fèng shān
其脉亦从西山垂陇东下，谓之凤山。
fǔ shǔ yǐ zhī ér dōng xiàng
府署倚之而东向。
yú rù qí táng yù guān suǒ tú fǔ jìng sì zhǐ wú yǒu yě
余入其堂，欲观所图府境四止，无有也。
shùn níng jùn chéng suǒ tuō zhī xiá bī bù kāi yáng nǎi liǎng shān zhōng yī wù ěr
顺宁郡城所托之峡，逼不开洋，乃两山中一坞耳。
běn wù bù ruò yòu diān zhī yuán zhí páng wù yì bù ruò mèng yòu cūn zhī jiāo cuò
本坞不若右甸之圆拓，旁坞亦不若孟祐村之交错。
qí wù xī běi zì diān tóu cūn
其坞西北自甸头村。
dōng nán zhì hán zōng bǎi lǐ dōng xī kuò chù bù jí sì lǐ
东南至函宗百里，东西阔处不及四里。
shùn níng jùn zhī jìng běi kuān ér nán xiá
顺宁郡之境，北宽而南狭。
yóu jùn chéng ér nán zé wān diān dà hou liǎng zhōu
由郡城而南，则湾甸、大候两州。
dōng xī jiā zhī jiān ruò lí tóu
东西夹之，尖若犁头。
yóu jùn chéng ér běi xi qù rào wān diān zhī běi ér wèi xī qiān wèi yòu diān wèi kū kē ér jiè yú yǒng chāng zhī shuǐ
由郡城而北，西去绕湾甸之北，而为锡铅，为右甸，为枯柯，而界逾永昌之水；
dōng qù rù méng huà zhī yè ér wèi sān tái wèi ā lù wèi niú jiē ér jiè yú yàng bèi zhī liú
东去入蒙化之腋，而为三台，为阿禄，为牛街，而界逾漾备之流；
qí zhí běi zé yú lán cāng shàng dǎ mài lǒng dǐ jiù lú táng běi lǐng shǐ yǔ yǒng píng fēn jiè
其直北，则逾澜沧上打麦陇，抵旧炉塘北岭，始与永平分界。
jù zài èr bǎi lǐ wài ruò shàn zhī zhǎn zhě yān
俱在二百里外，若扇之展者焉。
zì yǐ yún zhōu lì zhī ér hòu xī nán dōng nán gè dǐ dōng xi èr jiāng bù wéi cù jǐn bī yǐ
自以云州隶之，而后西南、东南各抵东、西二江，不为蹙ｃù紧逼矣。
lán cāng jiāng cóng shùn níng xī běi jìng chuān qí fù ér dōng zhì kǔ sī lù zhī dōng yòu chuān qí fù ér nán zhì sān tái shān zhī nán nǎi nán chū wèi qí dōng jiè jì yǔ gōng láng fēn méng huà yòu nán guò yún zhōu dōng yòu yǔ shùn jiāng fēn jǐng dōng
澜沧江从顺宁西北境穿其腹而东，至苦思路之东，又穿其腹而南，至三台山之南，乃南出为其东界，既与公郎分蒙化，又南过云州东，又与顺江分景东。
jùn zhī jīng liú yě
郡之经流也。
jùn jìng suǒ shí suǒ rán jiē hé táo yóu
郡境所食所燃皆核桃油。
qí hé táo ké hòu ér ròu qiàn yī qián kě shǔ méi chuí suì zhēng zhī gū gǎo wèi yóu shèng zhī má cài zǐ zhě duō yǐ
其核桃壳厚而肉嵌，一钱可数枚，捶碎蒸之，箍搞为油，胜芝麻、菜子者多矣。
tuó qí zhì jí dōng xià pō dù běi lái xī shēn
驼骑至，即东下坡，渡北来溪身。
yǐ tiě suǒ jià qiáo tíng yú qí shàng qí zhì fǎng lán cāng qiáo zhě yǐ kǒng dào suǒ yīn yě
以铁索架桥亭于其上，其制仿澜沧桥者，以孔道所因也。
dù qiáo dōng jí běi shàng pō xún dōng shān zhī lù běi xiàng ér dēng
度桥东，即北上坡，循东山之麓，北向而登。
shì shí tuó qí yī qún yǐ chí fā jí qū yú jiǎ yǒng suí zhī
是时驼骑一群，以迟发疾趋，余贾勇随之。
shàng bù shèn jùn ér lǚ guò jiā kēng zhī jí sān lǐ cóng jí shàng xi wàng wàng chéng guān zhǐ gé yī xiá yě
上不甚峻，而屡过夹坑之脊，三里，从脊上西望望城关，只隔一峡也。
yòu běi shàng liǎng guò páng zhuì zhī jí sān lǐ hū suí xi pō xià
又北上，两过旁坠之脊，三里，忽随西坡下。
zhuǎn yī ǎo fù yī lǐ yuè yī xi tū zhī gāng
转一拗，复一里，越一西突之冈。
yóu qí běi xià huán shān wèi wù yǒu píng xī xiàng ér zhí fēng hé bèi chéng jí xi tū zhī gāng suǒ bào ér chéng zhě
由其北下，环山为坞，有坪西向而拓，丰禾被塍，即西突之冈所抱而成者。
yī lǐ zhì píng ér běi yòu xià lián yuè èr xiǎo xī jiē cóng dōng nán yè zhōng lái xià xī xiá zhě
一里，陟坪而北，又下，连越二小溪，皆从东南腋中来下西峡者。
qí chù zhī liú zòng héng xī jìng bàng wǔ ér rén jū yǐn bù kě jiàn
其处支流纵横，蹊径旁午，而人居隐不可见。
cóng cǐ fù běi shàng wǔ lǐ yǒu liǎng sān jiā yǐ gāng tóu shì wèi èr shí lǐ shào
从此复北上五里，有两三家倚冈头，是为二十里哨。
dēng gāng dōng běi píng xíng qí jí
登冈东北，平行其脊。
yī lǐ fù zhuǎn dōng xiàng xún gāng běi yá xià
一里，复转东向，循冈北崖下。
yòu lǐ yú zé yǒu xī zì dōng xiá lái
又里余，则有溪自东峡来。
yú chū yǐ wéi jì dēng gāng lì zhū jí dāng jí zhí shàng yú dōng tài shān ér bù yì yòu yǒu cǐ xī zhōng jiān zhī yě
余初以为既登冈，历诸脊，当即直上逾东大山，而不意又有此溪中间之也。
jì xià nǎi sù liú dōng rù xiá
既下，乃溯流东入峡。
bàn lǐ qí shuǐ fèn liǎng xiá chū yī xī nán zì gāng jǐ hòu yī běi zì dà lǐng guò jí chù
半里，其水分两峡出，一西南自冈脊后，一北自大岭过脊处。
nǎi yī nán lù shè qí gāng hòu zhī liú sù běi jiàn zhī zuǒ fù běi xiàng shàng gài jí liǎng shuǐ zhōng chuí zhī pō yě
乃依南麓涉其冈后之流，溯北涧之左，复北向上，盖即两水中垂之坡也。
yú shì cóng cóng mù shēn yì zhōng shàng èr lǐ yú yī gāng fù xún nán yá zhī shàng xíng
于是从丛木深翳中上，二里，逾一冈，复循南崖之上行。
yī lǐ yú yòu chuān āo ér xi lín xī yá zhī shàng
一里余，又穿坳而西，临西崖之上。
liǎng yá jù xià pán shēn jīng zhōng yì cóng mù ér xi jīng jí shùn níng běi wù dà xī yuán suǒ chū yǐ
两崖俱下盘深箐，中翳丛木，而西箐即顺宁北坞大溪源所出矣。
yòu chuān jiā cáo ér shàng bàn lǐ xún xi jīng běi yá shàng
又穿夹槽而上半里，循西箐北崖上。
xī běi píng xíng yī lǐ zhuǎn rù běi āo
西北平行一里，转入北坳。
píng tòu āo běi yī lǐ qí jí nán zhī jīng yóu xi zhuì yě
平透坳北一里，其脊南之菁，犹西坠也。
bàn lǐ fù rù jiā bì zhī cáo
半里，复入夹壁之槽。
píng xíng cáo zhōng bàn lǐ yì yǒu shàng kuà zhī shù
平行槽中半里，亦有上跨之树。
yòu běi yī lǐ shāo gāo yǒu shí jǐ héng cáo dǐ jí dù mài yě
又北一里，稍高，有石脊横槽底，即度脉也。
cǐ jí zì luō mín shān dōng tiān jǐng pù nán dù yǐ lǐ suí jiāng xī àn zhì cǐ wèi shùn níng dōng shān yún zhōu běi shān ér nán jǐn yú shùn jiāng xiǎo shuǐ zhī kǒu
此脊自罗岷山东天井铺南度，迤逦随江西岸，至此为顺宁东山、云州北山，而南尽于顺江小水之口；
ruò luō mín dà jí zé zì nán wō dōng běi zhé ér nán zì cǎo fáng shào ér qù yǐ
若罗岷大脊，则自南窝东北折而南，自草房哨而去矣。
yǐ chū jiā cáo dōng běi zhuì kēng ér xià
已出夹槽，东北坠坑而下。
yī lǐ jí yǒu shuǐ zì dōng nán yè fēi zhuì xià xī běi kēng zhě lù xià xún zhī yǔ bái shā shào zhī dōng xià zhě tóng yī pēi tāi
一里，即有水自东南腋飞坠下西北坑者，路下循之，与白沙哨之东下者，同一胚胎。
yòu dōng běi zhì jí dù jí zài shàng gòng sān lǐ yǒu sì wǔ jiā jù gāng tóu shì wèi sān gōu shuǐ shào
又东北陟脊，度脊再上，共三里，有四五家踞冈头，是为三沟水哨。
gài gāng zhī zuǒ yòu xià zhuì zhī shuǐ fèn wèi sān gōu ér jiē běi zhù lán cāng yǐ
盖冈之左右，下坠之水分为三沟，而皆北注澜沧矣。
yòu dōng běi xià qī lǐ pán yī gāng zuǐ
又东北下七里，盘一冈嘴。
yòu xià sān lǐ yǒu yī èr jiā dàng lù yòu shì wèi táng bào yíng
又下三里，有一二家当路右，是为塘报营。
yòu xià sān lǐ guò yī cūn yǐ hūn hēi
又下三里，过一村，已昏黑。
yòu xià èr lǐ ér sù yú gāo jiǎn cáo
又下二里，而宿于高简槽。
diàn zhǔ lǎo rén méi xìng pō néng wèi kè tè jiān tài huá chá kūn míng chǎn míng chá yì wèi yún nán sān míng chá zhī yī yǐn yǔ
店主老人梅姓，颇能慰客，特煎太华茶昆明产名茶，亦为云南三名茶之一饮予。
shí wǔ rì píng míng dōng běi xià pò
十五日平明，东北下破。
pō liǎng páng jiē jiā shēn yá ér pō zhōng xuán zhī suǒ wèi gāo jiǎn zhū cūn lú yòu zhōng jù qí shàng
坡两旁皆夹深崖，而坡中悬之，所谓高简诸村庐，又中踞其上。
èr lǐ zhuǎn pō běi xià xiá zhōng
二里，转坡北，下峡中。
yī lǐ fù zhuǎn dōng běi xún pō ér xià
一里，复转东北，循坡而下。
sì lǐ shǐ wàng jiàn lán cāng jiāng liú xià qiàn xiá dǐ zì xi ér dōng
四里，始望见澜沧江流下嵌峡底，自西而东；
qí gé xiá sān tái shān yóu wèi sù zǎo wù suǒ lóng zhǐ chǐ nán biàn
其隔峡三台山犹为夙ｓù早雾所笼，咫尺难辨。
yú shì qū zhé běi xià zhě sān lǐ yǒu yī èr jiā bīn jiāng ér jū shì wèi dù kǒu
于是曲折北下者三里，有一二家濒江而居，是为渡口。
lán cāng zhì cǐ yòu zì xī dōng zhù qí xíng zhī kuò zhǐ bàn yú lù jiāng ér shuǐ shì zhèng zhuó ér jí
澜沧至此，又自西东注，其形之阔，止半于潞江，而水势正浊而急。
fu wén jī tài shuǐ bō shēng zhōu shì nán lái suì shòu zhī běi dù shí tuó qí zài hòu bù néng dài yě
甫闻击汰ｔì水波声，舟适南来，遂受之北渡，时驼骑在后，不能待也。
dēng běi àn jí qū zhé shàng èr lǐ yú jī pō tóu
登北岸，即曲折上二里余，跻坡头。
zhuǎn ér dōng xíng pō jí nán kàn jiāng liú zài zú dǐ běi tiào sān tái shān píng huí lǐng běi yǐ wéi yóu cǐ jí céng lèi ér shēng yě
转而东行坡脊，南瞰江流在足底，北眺三台山屏回岭北，以为由此即层累而升也。
yòu wén jī tài shēng zé dù zhōu shǐ héng jiāng nán qù ér nán àn zhī tuó qí yóu wàng zhī bú jiàn
又闻击汰声，则渡舟始横江南去，而南岸之驼骑，犹望之不见。
nǎi píng xíng yī lǐ zhé ér běi xiàng yú jí
乃平行一里，折而北向逾脊。
bàn lǐ nǎi xún dōng yá kàn xi wù běi xiàng xíng
半里，乃循东崖瞰西坞北向行。
èr lǐ shǐ wàng jiàn sān tái cūn guǎn zài běi shān zhī bàn xuán kōng píng zhì yǐ wéi jiǎ yǒng kě zhì
二里，始望见三台村馆，在北山之半，悬空屏峙，以为贾勇可至。
yòu yī lǐ lù pán dōng qū fǎn jiàn ér jiù jiàng yòu èr lǐ suì xià zhì hè dǐ
又一里，路盘东曲，反渐而就降，又二里，遂下至壑底。
hè zhōng jiàn fēn èr dào lái yī zì xī běi yī zì dōng běi hé yú sān tái zhī lù ér sān tái zé zhōng xuán zhī qí shuǐ yóu xi wù ér nán rù lán cāng
壑中涧分二道来，一自西北，一自东北，合于三台之麓，而三台则中悬之，其水由西坞而南入澜沧。
nǎi jiù xiǎo qiáo dù dōng běi lái jiàn yuē yī lǐ jí cóng jiā zhōng shàng jī zhōng xuán zhī pō
乃就小桥渡东北来涧，约一里，即从夹中上跻中悬之坡。
qū zhé shàng zhě shén jùn liù lǐ shǐ yǒu shù shí jiā yǐ pō píng ér jū shì wèi sān tái shān yǒu gōng guǎn yān
曲折上者甚峻，六里，始有数十家倚坡坪而居，是为三台山，有公馆焉。
yòu dōng běi kàn dōng wù xún xi yá ér shàng shí èr lǐ niè nán xuān zhī jí qí jí zhī dōng xī wù yóu nán xià zhě
又东北瞰东坞循西崖而上，十二里，蹑南亘之脊，其脊之东西坞，犹南下者。
yòu niè dēng sān lǐ yǒu fang qí gāng tóu wèi qī wǎn tíng zhě
又蹑蹬三里，有坊，其冈头为七碗亭者。
gāng zhī dōng xià lín shēn hè lú sān jiān zhui qí shàng nǎi xī zhī chá ān ér jīn xū wú rén yǐ
冈之东，下临深壑，庐三间缀其上，乃昔之茶庵，而今虚无人矣。
yòu shàng lǐ yú pán tū fēng zhī dōng
又上里余，盘突峰之东。
qí fēng zhōng tū ér jí zé cóng běi xià ér dù shǐ qū ér dōng qǐ gù tū fēng suī wèi jué dǐng qí dōng xià zhī wù yóu nán chū yún
其峰中突，而脊则从北下而度，始曲而东起，故突峰虽为绝顶，其东下之坞，犹南出云。
nǎi jù fēng tóu ér fàn
乃踞峰头而饭。
qí shí sì shān yún wù yǐ kāi wéi fēng tóu yóu fēi fēi niàng yīn yūn qì
其时四山云雾已开，惟峰头犹霏霏酿氤氲气。
yóu fēng běi suí běi xíng zhī jí xià zhuì yī lǐ yú nǎi dù jí dōng tū shì wèi guò mài
由峰北随北行之脊，下坠一里余，乃度脊东突，是为过脉。
shì shān běi cóng lǎo jūn shān nán xíng jīng wàn sōng lǐng tiān jǐng pù dù jí nán lái qí dōng zhī héng lǐng xi zhī bó nán èr jí jiē rào duàn yú zhōng wéi cǐ zhī zé guò cǐ ér nán jǐn yú pàn shān
是山北从老君山南行，经万松岭、天井铺度脊南来，其东之横岭，西之博南二脊，皆绕断于中，惟此支则过此而南尽于泮山。
cóng qí běi lín xī hè xíng zài xià zài shàng sān lǐ yú yǒu shào fáng dāng lù yì xū wú qī zhě
从其北临西壑行，再下再上三里余，有哨房当路，亦虚无栖者。
yòu dōng běi suí lǐng jí xià liù lǐ xún dōng wù pán xi lǐng yòu xià èr lǐ nǎi běi dù xiá zhōng xiǎo shí qiáo
又东北随岭脊下六里，循东坞，盘西岭，又下二里，乃北度峡中小石桥。
qí shuǐ cóng xī xiá lái chū qiáo ér hé yú nán xiá běi cóng ā lù sī dōng zhù yú xīn niú jiē rù yàng bì zhě yě
其水从西峡来，出桥而合于南峡，北从阿禄司东注于新牛街，入漾濞者也。
shí qiáo zhī nán qí lù dōng xī liǎng qí dōng qí jí yú suǒ cóng lái dào xī qí nǎi sì chuān sēng xīn kāi yù shàng dá yú guò jí zhě
石桥之南，其路东西两岐：东岐即余所从来道，西岐乃四川僧新开，欲上达于过脊者。
dù qiáo jí xún běi pō lín nán hè dōng běi shàng
度桥，即循北坡临南壑东北上。
sān lǐ niè gāng tóu yǒu bǎi jiā yǐ gāng ér jū shì wèi ā lù sī
三里，蹑冈头，有百家倚冈而居，是为阿禄司。
qí de zé xi xī běi zhuǎn nán shān dōng huán yǒu gāng zhōng tū ér chuí qí běi sī jù qí tū chù
其地则西溪北转，南山东环，有冈中突而垂其北，司踞其突处。
qí xī miàn yáo shān chóng liè zì běi nán yū jí wàn sōng tiān jǐng nán xià zhī jí xié lán cāng jiāng ér nán zhě
其西面遥山崇列，自北南纡，即万松、天井南下之脊，挟澜沧江而南者；
qí běi miàn luàn shān zá tà zhōng yǒu yī fēng tè chū xún zhī tǔ rén jí měng bǔ zhě hòu shān qí cè yǒu sì ér dà lù zhī suǒ cóng zhě
其北面乱山杂沓，中有一峰特出，询之土人，即猛补者后山，其侧有寺，而大路之所从者。
yú shi zhī zài yuè tāng ér fàn yǐ dài tuó qí
余识之，再瀹汤而饭，以待驼骑。
xià wǔ nǎi zhì yǐ qián wú shuǐ cǎo suì zhǐ ér sù
下午乃至，以前无水草，遂止而宿。
shì yè wèi zhōng qiū yú xiān cóng shùn níng mǎi hú bǐng jí shāo bǐng yī yuán huái zhī wèi kàn yuè jù ér yuè wèi yún yǎn jìng wò
是夜为中秋，余先从顺宁买胡饼即烧饼一圆，怀之为看月具，而月为云掩，竟卧。
shí liù rì mèi shuǎng fàn ér běi xíng
十六日昧爽，饭而北行。
suí pō píng xià shí lǐ ér xià gèng jùn
随坡平下十里，而下更峻。
wǔ lǐ zhì pō dǐ dōng xī èr wù shuǐ lái hé ér běi qù nǎi dù dōng wù xiǎo qiáo yán dōng lù běi xíng wù zhōng
五里，至坡底，东西二坞水来合而北去，乃度东坞小桥，沿东麓北行坞中。
suí shuǐ sān lǐ yòu yī xī zì dōng xiá lái dù qí tíng qiáo
随水三里，又一溪自东峡来，渡其亭桥。
yòu běi yī lǐ dù yī dà xī tíng qiáo shì wèi měng jiā qiáo
又北一里，渡一大溪亭桥，是为猛家桥。
shuǐ yóu qiáo dōng pò xiá běi chū lù cóng qiáo běi yú gāng ér shàng
水由桥东破峡北出，路从桥北逾冈而上。
qí gāng dōng wǎn xī kǒu yǒu shù jiā jù qí shàng
其冈东绾溪口，有数家踞其上。
cóng qí běi xià fù suí xī xíng xi àn qū zhé pán wù shí èr lǐ yǒu bǎi jiā zhī jù jù gāng tóu dōng lín xī kǒu shì wèi xīn niú jiē
从其北下，复随溪行西岸，曲折盘坞十二里，有百家之聚踞冈头，东临溪口，是为新牛街。
jù hàn rén jū
俱汉人居，
ér de bù kāi yáng
而地不开洋，
yǒu gōng guǎn zài yān
有公馆在焉，
jīn yǐ jiù jiē xún sī yí cǐ
今以旧街巡司移此，
yóu qí běi xī běi xià èr lǐ
由其北西北下二里，
yǒu xiǎo jiāng zì xi ér dōng
有小江自西而东，
jí yàng bì zhī xià liú yě
即漾濞之下流也，
zì hé jiāng pù rù méng huà jìng
自合江铺入蒙化境，
qū zhé nán xià
曲折南下，
yòu hé shèng bèi jiāng jiǔ dù shuāng qiáo zhī shuǐ
又合胜备江、九渡、双桥之水，
zhì cǐ ér dōng dǐ měng bǔ zhě dì míng
至此而东抵猛补者地名，
nǎi nán zhé ér huán pàn shān
乃南折而环泮山，
rù lán cāng yān
入澜沧焉。
jiāng shuǐ bù jí lán cāng sān zhī yī ér hún zhuó tóng zhī yǐ yǔ hòu gù yě
江水不及澜沧三之一，而浑浊同之，以雨后故也。
fāng zhōu dù zhī dēng běi àn jí suí jiāng dōng nán xíng
方舟渡之，登北岸，即随江东南行。
bàn lǐ suí jiāng dōng běi zhuǎn suì xún tū pō ér shàng
半里，随江东北转，遂循突坡而上。
èr lǐ dēng nán tū zhī pō xià kàn gé jiāng sī yǔ ā lù sī xī chū jiāng zhī kǒu duì jiāng liú shòu zhī suì dōng rù xiá lù cóng běi shān zhī bàn yì pán yá ér cóng zhī
二里，登南突之坡，下瞰隔江司，与阿禄司溪出江之口对，江流受之，遂东入峡，路从北山之半，亦盘崖而从之。
bàn lǐ yǒu yī jiā dú jù gāng tóu nán lín jiāng pō ér jū pō zhěng
半里，有一家独踞冈头，南临江坡而居，颇整。
yòu dōng sān lǐ yǒu xuē yá gāo lín lù běi qiào bì jiān yǒu dòng nán xiàng qí sè bān zhě jí ā lù suǒ wàng běi miàn tè chū zhī fēng cǐ qí xī nán yú zhī xià céng yě
又东三里，有削崖高临路北，峭壁间有洞南向，其色斑赭，即阿禄所望北面特出之峰，此其西南隅之下层也。
yòu dōng sì lǐ yǒu liǎng sān jiā yǐ gāng ér jū shì wèi mǎ wáng jīng jiāng liú qí qián xiá zhōng hòu yǐ tè chū chóng fēng
又东四里，有两三家倚冈而居，是为马王箐，江流其前峡中，后倚特出崇峰。
dōng wàng yáo hè zhōng kāi dōng běi āo zhōng yǒu guǎn pán xiá ér xià xi yǔ jiāng liú hé ér nán qù qí dōng nán liǎng fēng duì zhì jiā shù rú mén ér jiāng liú yóu cǐ nán chū yān
东望遥壑中开，东北坳中有管盘峡而下，西与江流合而南去，其东南两峰对峙，夹束如门，而江流由此南出焉。
nǎi yuè tāng ér fàn yú cūn jiā
乃瀹汤而饭于村家。
yóu cūn dōng běi shàng sān lǐ yú xìng tè chū suì fēng zhī nán qí xià jiāng liú xiá zhōng zhì cǐ yì zhí nán qù
由村东北上三里余，兴特出祟峰之南，其下江流峡中，至此亦直南去。
yòu dōng běi èr lǐ pán qí dōng nán zhī chuí zhī yǒu liǎng sān jiā jù gāng shàng shì wèi měng bǔ zhě yì shào zhài zhī míng yě yú shì bī tè chū chóng fēng dōng nán lù yǐ
又东北二里，盘其东南之垂支，有两三家踞冈上，是为猛补者，亦哨寨之名也，于是逼特出崇峰东南麓矣。
qí dōng xià pán hè zhōng huí jí dōng běi suō sōng shào nán jīng zhī suǒ xià zhě
其东下盘壑中回，即东北桫松哨南箐之所下者；
qí zhèng nán jiāng liú zhí qù qià dàng liǎng mén zhī zhōng
其正南江流直去，恰当两门之中。
yòu cóng mén xì yáo jiàn wài céng zhī shān fú qīng yuǎn yìng cǐ nǎi lán cāng jiāng pàn gōng láng zhī jìng yǐ
又从门隙遥见外层之山，浮青远映，此乃谰沧江畔公郎之境矣。
yòu dōng běi pán yá lù ér shàng èr lǐ ér xià
又东北盘崖麓而上，二里而下。
bàn lǐ hū jiàn běi yī yá zhōng xuán nán xiàng tè lì rú dú xiù zhī zhuàng yǒu sēng yǐn ān jié fēi gé sān chóng yǐ zhī
半里，忽涧北一崖中悬，南向特立，如独秀之状，有僧隐庵结飞阁三重倚之。
dà lù guò qí xià
大路过其下，
shí tuó mǎ yǐ qián qù
时驼马已前去，
yú wèi cǐ qí jìng bù kě shī
余谓此奇境不可失，
nǎi xún huí dèng pī shí guān ér zhì zhī
乃循回磴披石关而陟之，
gé nǎi xīn gòu zhě
阁乃新构者，
xià céng zhī hòu
下层之后，
yǒu piàn fēng zhōng sǒng
有片峰中耸，
yǔ hòu yá jiā lì
与后崖夹立，
zhōng fēn yī xiàn
中分一线，
ér zhōng céng jí fù zhī
而中层即覆之，
fēng jiān tòu chū zhōng céng zhī shàng
峰尖透出中层之上，
shàng céng yòu dié zhōng céng ér qǐ
上层又叠中层而起。
qí hòu jiē jiù yá wèi bì ér zhui zhī yǐ tiě suǒ héng xì yá kǒng qí qián fēi méng dié yǒu wū jǐ fēi qiào chuāng hù chóng dié dòng kāi yán tǔ yān yún shí wèi shèng dì hèn bù liú bèi kūn bāo fú yú cǐ yǐ yá ér wò míng yuè yě
其后皆就崖为壁，而缀之以铁锁，横系崖孔，其前飞甍叠牖屋脊飞翘，窗户重叠洞开，延吐烟云，实为胜地，恨不留被昆ｐú包袱于此，倚崖而卧明月也。
yǐn ān wèi yuè míng liú tà yú kǒng tuó qí qián qù bù jí zhuī cōng cōng cí zhī chū
隐庵为瀹茗留榻，余恐驼骑前去不及追，匆匆辞之出。
cǐ yán zài tè chū chóng fēng dōng nán xiá zhōng dēng qí gé zhèng nán duì shuāng tū zhī mén
此岩在特出崇峰东南峡中，登其阁，正南对双突之门。
mén wài yòu jiàn yī yuǎn fēng zhōng xuán yuán xuān zhí shàng rú tiān zhù qí de dāng yǔ lán cāng xiāng jìn ér bù zhī wèi hé suǒ
门外又见一远峰中悬，圆亘直上如天柱，其地当与澜沧相近，而不知为何所。
yǐn ān chēng wéi bō yú shān yì màn yǐ cǐ yán xiāng duì míng zhī ěr
隐庵称为钵盂山，亦漫以此岩相对名之耳；
yòu wèi zài jiāng wài yì bù biàn qí zài bì xī jiāng míng wài yì zài lán cāng wài yě
又谓在江外，亦不辨其在碧溪江名外，抑在澜沧外也。
yóu qí dōng yòu shàng pō èr lǐ dēng dōng gāng
由其东又上坡，二里，登东冈。
yòu dōng běi tiáo yáo ér shàng bā lǐ ér zhì suō sōng shào
又东北迢遥而上，八里而至桫ｓｕō松哨。
shì shào nǎi dōng lái zhī jí xi dù ér qǐ wèi tè chū chóng fēng nán jǐn yú bì xī jiāng dōng běi àn shì wèi shùn níng dōng běi jǐn chù yǔ méng huà fēn jiè zhě yě yǐ lǐng yǒu suō sōng shù zuì dà gù míng
是哨乃东来之脊，西度而起为特出崇峰，南尽于碧溪江东北岸，是为顺宁东北尽处，与蒙化分界者也，以岭有桫松树最大，故名。
shí tuó qí fāng fàn yú cǐ suì jí zhī
时驼骑方饭于此，遂及之。
yòu suí jí dōng shàng sì lǐ zhuǎn ér běi dēng lǐng tóu shì wèi jiù niú jiē
又随脊东上四里，转而北，登岭头，是为旧牛街。
shì rì jiē zǐ yóu wèi sàn yǐ xíng bā shí lǐ yǐ
是日街子犹未散，已行八十里矣。
cǐ dōng lái dù jí zhī zuì gāo chù běi wàng zhí dǐ yàng bì qí dōng zhī diǎn cāng zhí xióng chā tiān bàn
此东来度脊之最高处，北望直抵漾濞，其东之点苍，直雄插天半；
nán wàng zé wǎ fáng tū mén zhī fēng yòu cóng dōng fēn zhī xi rào huán hè yú qián
南望则瓦房突门之峰，又从东分支西绕，环壑于前；
xi wàng zé tè chū chóng fēng jìn sǒng xī nán jiāng wài héng lǐng zhū fēng yáo huán xī běi yì yī shuǎng xīn kuài mù zhī jìng yǐ
西望则特出崇峰，近耸西南，江外横岭诸峰，遥环西北，亦一爽心快目之境矣。
yú shì běi xiàng suí lǐng xià èr lǐ pán yá zhuǎn dōng xún jí běi dōng xíng bā lǐ zhì jiù xún sī
于是北向随岭下，二里，盘崖转东，循脊北东行，八里，至旧巡司。
yòu dōng běi xià èr lǐ pán nán hè zhī shàng yǒu lù fēn qí yú jí běi xià xiǎng běi tōng yàng bì zhě
又东北下二里，盘南壑之上，有路分岐：逾脊北下，想北通漾濞者；
zhèng lù yòu dōng suí jí
正路又东随脊。
èr lǐ yú yú dōng lǐng běi xià yú shì qí xiá běi xiàng zhuì jí suí xiá dōng pō dōng běi xíng
二里余，逾东岭北下，于是其峡北向坠，即随峡东坡东北行。
wǔ lǐ zhì wǎ hú lú yǒu shù shí jiā yǐ pō zuǐ xuán jū huán hè zhōng
五里，至瓦葫芦，有数十家倚坡嘴，悬居环壑中。
pō dōng yǒu xiǎo shuǐ yī zì xi yè yī zì nán yè jiāo yú qián hè ér běi qù
坡东有小水，一自西腋，一自南腋，交于前壑而北去。
zé cǐ wǎ hú lú zhě yì shān cóng shuǐ yì zhī yuán yě
则此瓦葫芦者，亦山丛水溢之源也。
shì yè sù dǐ lóu yuè shén míng hèn wú shì shē jiè jiǔ zhī lǚ chàng chàng ér wò
是夜宿邸楼，月甚明，恨无贳ｓｈì赊，借酒之侣，怅怅而卧。
shí qī rì mèi shuǎng fàn ér xíng jí dōng xià pō
十七日昧爽，饭而行，即东下坡。
yī lǐ dù xi lái xiǎo shuǐ xún běi shān ér dōng
一里，渡西来小水，循北山而东。
bàn lǐ nán lái xiǎo shuǐ yǔ zhī hé tóng pò xiá běi qù lù yì suí zhī xié shān běi zhuǎn yī lǐ yǒu tíng qiáo kuà qí xī yuē guǎng jì
半里，南来小水与之合，同破峡北去，路亦随之，挟山北转，一里，有亭桥跨其溪，曰广济。
dù ér dōng xún dōng lù běi xíng èr lǐ yú yǒu xiá zì xī shān lái hé
渡而东，循东麓北行二里余，有峡自西山来合。
yòu běi wǔ lǐ běi hè shāo kāi shuǐ zǒu xī běi xiá qù
又北五里，北壑稍开，水走西北峡去；
yòu yǒu yī shuǐ zì dōng xiá lái hé qí shì xiāng liè jí sù zhī rù
又有一水自东峡来合，其势相埒，即溯之入。
dōng xíng lǐ yú yǒu xiǎo qiáo jià qí shàng běi dù zhī
东行里余，有小桥架其上，北度之。
fù xún běi pō dōng shàng bàn lǐ sù xī běi zhuǎn èr lǐ yú zhuǎn ér dōng yī lǐ yú yǒu shù shí jiā yǐ běi shān ér jū shì wèi shǔ jiē zǐ
复循北坡东上半里，溯溪北转二里余，转而东一里余，有数十家倚北山而居，是为鼠街子。
xiá zhì shì dōng xī zhǎng xuān xī liú xiá dǐ lù sù běi yá
峡至是东西长亘，溪流峡底，路溯北崖。
běi yá lǚ yǒu xiǎo shuǐ guà xiá ér xià lù dōng pán zhī lǚ shàng lǚ xià
北崖屡有小水挂峡而下，路东盘之，屡上屡下。
shí lǐ yú pō dōng jiàng dōng xiá shāo kāi pán běi yá zhī yū gài běi yá zhì shì shāo xùn ér nán zhàng zhī píng xuē yóu shén yě
十里，逾坡东降，东峡稍开，盘北崖之纡，盖北崖至是稍逊，而南障之屏削尤甚也。
dōng sān lǐ qí xī yī zì běi lái yī zì nán zhuì ér dōng miàn zé héng shān zhàng zhī lù nǎi zhé ér sù běi lái zhī xī
东三里，其溪一自北来，一自南坠，而东面则横山障之，路乃折而溯北来之溪。
èr lǐ shāo xià yī lǐ yú shè xī dōng àn fù sù xī běi xíng
二里稍下，一里余，涉溪东岸，复溯溪北行。
bàn lǐ xī réng liǎng pài yī xī běi lái yī dōng lái nǎi zhé ér cóng dōng lái zhě shàng
半里，溪仍两派，一西北来，一东来，乃折而从东来者上。
bàn lǐ yǒu shù jiā yǐ pō jiān shì wèi zhū shǐ hé shào
半里，有数家倚坡间，是为猪矢河哨。
zhū shǐ nǎi tǔ yīn
“猪矢”乃土音。
cǐ chù wèi zhū hé zhī shǐ kǒng shì zhū shǐ hé yě
此处为诸河之始，恐是“诸始河”也。
qí chù shān huí xiá còu zhōng bèng chuí pō yī qí zhí běi yú lǐng zhě wèi yàng bèi dào
其处山回峡凑，中迸垂坡：一岐直北逾岭者，为漾备道；
yī qí yú pō dōng běi qù zhě wèi lú táng dào
一岐逾坡东北去者，为炉塘道；
wéi dōng xiàng suí xiá shàng zhě wèi méng huà dà dào
惟东向随峡上者，为蒙化大道。
nǎi dōng shàng sān lǐ shāo suí yī běi qǔ zhī wān
乃东上三里，稍随一北曲之湾。
wān zhōng yǒu xiǎo shuǐ nán zhuì qí cè qí jìng yuán zhī ér běi cǐ fēi yàng bèi jí xià guān jié jìng xī tuó qí bù néng cóng yě
湾中有小水南坠其侧，岐径缘之而北，此非漾备，即下关捷径，惜驼骑不能从也。
yòu dōng suí dà dào shàng huò jùn huò píng jiē kàn nán hè xíng wǔ lǐ nǎi yú lǐng jí
又东随大道上，或峻或平，皆瞰南壑行，五里，乃逾岭脊。
jí shāo zhōng āo nǎi dōng běi zì dìng xi lǐng fēn zhī xi dù wèi diān tóu shān yòu fēn liǎng zhī yī zhī běi zhuǎn xié ěr shuǐ běi chū cāng shān hòu yī zhī nán xià xuān wèi méng huà xī jiā zhī shān ér cǐ qí jí chū
脊稍中坳，乃东北自定西岭分支，西度为甸头山，又分两支：一支北转，挟洱水北出苍山后，一支南下，亘为蒙化西夹之山，而此其脊出。
jí dōng jí jiàn dà wù zì běi ér nán qí dōng jiè shān yǔ cǐ jí pái tà xiāng duì
脊东即见大坞自北而南，其东界山与此脊排闼相对；
ér běi zhī diān tóu shān zé zhōng lián ér fú qí wài fú qīng gāo yōng zhě diǎn cāng shān yě
而北之甸头山，则中联而伏，其外浮青高拥者，点苍山也；
nán zhī diān wěi yáng jiāng zhōng guàn qū zhé xià zhuì ér yǔ dìng biān jiē jiè yān
南之甸尾，阳江中贯，曲折下坠，而与定边接界焉。
méng huà jùn chéng yǐ dōng fú píng chuān zhī zhōng ér bù jí dōng xià yě
蒙化郡城已东伏平川之中，而不即东下也。
cóng lǐng jí píng xíng ér nán bàn lǐ qí jí zhī pán bó xi qù zhě suō sōng měng bǔ zhě zhī zhī suǒ yóu fēn
从岭脊平行而南半里，其脊之盘礴西去者，桫松、猛补者之支所由分；
bàng wǔ dōng chū zhě jùn chéng dà lù suí zhī xià
旁午东出者，郡城大路随之下。
shǐ yóu xiá zhōng zhuì zhě èr lǐ jí suí běi pō xià zhě sān lǐ yòu cóng pō jí jiàng zhě wǔ lǐ yú shì lù nán zhī xiá
始由峡中坠者二里，即随北坡下者三里，又从坡脊降者五里，于是路南之峡。
zhuì ér yù kāi lù běi zhī fēng duàn ér fù qǐ
坠而愈开，路北之峰，断而复起。
qí fēng zì xi jí xià chuí zhì shì lǚ fú lǚ sǒng ruò guàn zhū ér xià gòng sì wǔ fēng xià zhì dōng lù ér yáng jiāng zhī shuǐ zì chéng xī xī qū ér cháo zhī yì yī qí yě
其峰自西脊下垂至是，屡伏屡耸，若贯珠而下，共四五峰，下至东麓，而阳江之水，自城西西曲而朝之，亦一奇也。
lù cóng qí nán lián pán èr fēng zé nán wù dà kāi yǒu shù jiā yǐ nán shān xià ér xiá zhōng jiē huán chéng wèi tián
路从其南连盘二峰，则南坞大开，有数家倚南山下，而峡中皆环塍为田。
yòu dōng yī lǐ nǎi zhuǎn běi
又东一里，乃转北。
chuān yī dōng tū fēng hòu ér tòu qí āo
穿一东突峰后而透其坳。
cǐ fēng jí lián zhū xià dì wǔ fēng jǐn yú dōng lù zhě qí shàng zhū fēng jiē suí xià ér xún qí nán zhì cǐ fēng dú zhōng chuān ér yú qí běi
此峰即连珠下第五峰尽于东麓者，其上诸峰，皆随下而循其南，至此峰独中穿而逾其北。
cǐ chù nǐ yǒu shén gāo shuǐ biān gāo dì yùn jié ér tǔ rén bù shí jiān yǒu páng zhui ér lú zhě jiē bù dé qí zhèng yě
此处拟有神皋ｇàｏ水边高地蕴结，而土人不识，间有旁缀而庐者，皆不得其正也。
xié tū fēng zhī běi ér xià bàn lǐ zhì lù
挟突峰之北而下，半里至麓。
yòu dōng bàn lǐ zé yáng jiāng zì dōng lái dǐ shān ér nán zhuàn qù
又东半里，则阳江自东来，抵山而南转去。
lù sù jiāng běi àn dōng xíng bàn lǐ yǒu sān gǒng shí qiáo nán jià jiāng shàng
路溯江北岸东行，半里，有三巩石桥南架江上。
yú qiáo nán fù dōng yī lǐ rù méng huà xī mén
逾桥南，复东一里，入蒙化西门。
yī lǐ yú jìng chéng ér dǐ dōng mén nèi zhuǎn bàn lǐ guò děng jué sì shuì jià yú sì běi zhī lěng quán ān jí miào lè shī qī jìng chǔ
一里余，竟城而抵东门，内转半里，过等觉寺，税驾于寺北之冷泉庵，即妙乐师栖静处。
zhōng yǒu jǐng shén gān liè wèi méng chéng dì yī quán gù yǐ míng ān
中有井甚甘冽，为蒙城第一泉，故以名庵。
méng huà chéng shén zhěng nǎi gǔ chéng yě ér gāo yǔ ěr hǎi xiāng sì
蒙化城甚整，乃古城也，而高与洱海相似。
chéng zhōng jū lú yì shén shèng ér běi mén wài zé huán huì jiē jù yān
城中居庐亦甚盛，而北门外则阛阓皆聚焉。
wén chéng zhōng yǒu jiǎ kē sān sì jiā shì fǎn shèng dà lǐ yě
闻城中有甲科三四家，是反胜大理也。
běi mén wài yǒu mài bǐng zhě sān sì jiā xiǎng jiē zhōng tǔ rén
北门外有卖饼者三四家，想皆中土人。
qí zhì kù sì wú xiāng méi gōng bǐng dàn bù jiān gè wèi ěr jí shěng zhōng yì bù jí
其制酷似吾乡“眉公饼”，但不兼各味耳，即省中亦不及。
méng huà tǔ zhī fǔ zuǒ xìng shì dài xún liáng bù shì jǐng dōng jié ào jué jiàng qí jū zài xī shān běi wù sān shí lǐ
蒙化土知府左姓，世代循良，不似景东桀骜ｊｉé‘àｏ倔强，其居在西山北坞三十里。
méng huà yǒu liú guān tóng zhī yī rén jū chéng zhōng fǎn yǒu zhuān chéng zhī zhòng bù shì tā tǔ fǔ zhī wài shòu qiú zhì yì bù shì tā zhī liú guān yǒu jùn bó shàng yā yě
蒙化有流官同知一人，居城中，反有专城之重，不似他土府之外受酋制，亦不似他之流官有郡伯上压也。
méng huà wèi yì jū chéng zhōng wèi wèi guān zhě yì shèng tā wèi gài bù shì jǐng dōng zhī quán zài tǔ qiú yì bù shì yǒng chāng zhī rén gè wéi zhèng yě
蒙化卫亦居城中，为卫官者，亦胜他卫，盖不似景东之权在土酋，亦不似永昌之人各为政也。
méng huà jiāng yǔ jiào cù qí zhōng zhǐ yī chuān shuǐ jù xī nán xià lán cāng zhě yǐ dìng xi lǐng nán jí zhī jiè qí dōng yě
蒙化疆宇较蹙，其中止一川，水俱西南下澜沧者，以定西岭南脊之界其东也。
dìng xī lǐng cóng dà jí fēn zhī yòu wèi yī dōng xī zhī jiè qí xi zé méng huà shùn níng yǒng chāng qí dōng zé yuán jiāng lín ān chéng tóng chéng jiāng xīn huà jí chǔ xióng
定西岭从大脊分支，又为一东西之界，其西则蒙化、顺宁、永昌，其东则元江、临安、澂ｃｈéｎｇ同“澄”江、新化及楚雄。
jí nán zhī zhōu xiàn shuǐ jiē cóng shì lǐng ér fēn nán lóng dà jí suī zhǎng cǐ yì nán tiáo dì yī zhī yě
脊南之州县水，皆从是岭而分，南龙大脊虽长，此亦南条第一支也。
zhì jí xi zhī dà lǐ jiàn chuān lán zhōu jí dōng zhī xún diān qǔ jìng suī zài qí běi wèi dà jí suǒ fēn ér dìng xī shí chéng dà jí ér dāng qí xià liú wèi fēi qí qū yù suǒ pàn bù kě yě
至脊西之大理、剑川、兰州，脊东之寻甸、曲靖，虽在其北为大脊所分，而定西实承大脊而当其下流，谓非其区域所判不可也。
méng huà yǒu sì sì yuē tiān mǔ zhú sǎo xiáng lóng fú hǔ ér tiān mǔ zhī míng zuì zhe zài xī běi shān wù jiān sān shí wǔ lǐ
蒙化有四寺，曰天姥ｍǔ、竹扫、降龙、伏虎，而天姥之名最著，在西北山坞间三十五里。
yú bù jí biàn qióng yù shǒu jí zhī
余不及遍穷，欲首及之。