shí yī yuè chū yī rì quē
(十一月初一日缺)
shí yī yuè chū èr rì chū jiàn chāng nán mén xi xíng èr lǐ zhì má gū shān zú
十一月初二日出建昌南门,西行二里至麻姑山足。
shàng shān èr lǐ bàn shān tíng yǒu wò pù
上山二里,半山亭,有卧瀑。
yòu yī lǐ bàn pēn xuě tíng shuāng pù
又一里半,喷雪〔亭〕,双瀑。
má gū yǐ shuǐ shèng ér qū yú fēng luán
〔麻姑以水胜,而诎qǜ于峰峦。
bàn shān tíng zhī shàng yǒu shuǐ héng qiān rú wò lóng wān yán
半山亭之上,有水横骞qiān,如卧龙蜿蜒。
shàng zhì pēn xuě zé xuán bào luò fēng jiān yī ruò shū tóng pǐ liàn xià chuí yī ruò yù zhù fēn xiè
上至喷雪,则悬瀑落峰间,一若疋同“匹”练下垂,一若玉箸分泻。
fēn xiè zhě jiāo yíng shí xì zhū luò zòng héng yì bù zhǐ yú liǎng dàn yuǎn tiào zé chéng liǎng pù ěr
分泻者,交萦石隙,珠络纵横,亦不止于两,但远眺则成两瀑耳。
jì zhuì réng hé wéi yī fù rú wò lóng xié qiān chū xiá qù
既坠,仍合为一,复如卧龙斜骞出峡去。
dàn shàng zhī xuán zhuì zhǐ èr bǎi chǐ bù néng yǔ yàn dàng kuāng lú zhēng shèng
但上之悬坠止二百尺,不能与雁宕、匡庐争胜。
yòu yī lǐ lián xiè wǔ jí shàng yǒu èr tán shén shēn jiù tíng xīn gài kě míng wǔ xiè
〕又一里,连泄五级,上有二潭甚深,旧亭新盖,〔可名“五泄”。
wǔ xiè gè bù xiāng jiàn gè zì zhēng qí
五泄各不相见,各自争奇。
luó zhuǎn huán lián xuě yīng zhǐ bái de shuǐ huā sì chū
〕〔螺转环连,雪英指白的水花四出;
cǐ kě yī mù ér jǐn wèi shǎo xùn ěr
此可一目而尽,为少逊耳。
yòu bàn lǐ lóng mén xiá shàng yǒu qiáo
〕又半里,龙门峡,上有桥。
liǎng yá jiā lì quán dǎo zhōng hè bù gǎn xià shì
〔两崖夹立,泉捣中壑,不敢下视;
jià qiáo fǔ kàn yú shàng yòu biàn róng yǔ wèi xióng zhuàng guān
架桥俯瞰于上,又变容与为雄壮观。
lóng mén ér shàng xī píng shān rào zì chéng dòng tiān bù fù zhī shēn zài gāo shān shàng yě
龙门而上,溪平山绕,自成洞天,不复知身在高山上也。
yòu bàn lǐ má gū tán xiān dōu guān
〕又半里,麻姑坛、仙都观。
zuǒ yǒu dài fū sōng yǐ sǐ
左有大夫松,已死;
yòu yǒu tōng hǎi jǐng
右有通海井。
xī shàng lǐng shí lǐ yú miè zhú lǐng wèi dān xiá dòng
西上岭十里,逾篾竹岭,为丹霞洞。
yòu shàng yī lǐ wèi wáng xian lǐng zuì gāo
又上一里,为王仙岭,最高。
xi xià èr lǐ zhāng fang
西下二里,张坊。
xi zuǒ āo zhōng wèi huá yán ān sù
西左坳中为华严庵,宿。
chū sān rì wáng xian lǐng dōng xià yī lǐng wèi dān xiá dòng
初三日王仙岭东下一岭为丹霞洞。
yòu yú miè zhú lǐng xi āo zhōng nán shàng yuè liǎng shān dōng nán gòng wǔ lǐ wèi fēi lú fēng yǒu xiǎo shí lú fāng chǐ zì jūn fēng shān nán fēi zhì
又逾篾竹岭西坳中,南上越两山,东南共五里为飞炉峰,有小石炉方尺,自军峰山南飞至。
qí de nán wéi jūn fēng běi jiē má gū dōng kàn xū jiāng xī jí fú róng gài zài wǔ lǎo fēng zhī xi yáng huá fēng zhī xī běi yǐ
其地南为军峰,北接麻姑,东瞰盱江,西极芙蓉,盖在五老峰之西,阳华峰之西北矣。
yǐ xià yǒu quē
(以下有缺)
chū sì rì chū jiàn chāng dōng mén guò tài píng qiáo nán xíng xún xī wǔ liù jiè zhé ér xi yī lǐ chū cóng gū zhī nán shàng tiān zhù fēng jiàn shān dǐng liǎng shí bìng qǐ rú shuāng jì zhě
初四日出建昌东门,过太平桥南行,循溪五六界,折而西一里,出从姑之南,〔上天柱峰,〕见山顶两石并起如双髻者。
běi xiàng dēng qí yán yuē fēi áo fēng
〔北〕向登其岩,曰飞鳌峰。
yán qián yuē cháng chūn gé
岩前曰长春阁。
gé zhī dōng yǒu táng yuē áo fēng shēn chù wèi luō xiān shēng jiǎng xué zhī suǒ
阁之东有堂曰“鳌峰”,深处为罗先生讲学之所。
qí hòu fēi tū ér chū dǎo shū yuē yìn kōng
其后飞突而出,倒书曰“印空”。
xià yǒu fāng chí míng yuē yù lěng quán
下有方池,名曰玉冷泉。
cóng dōng shàng tiān jì tíng tíng hòu záo shí xuán tī ér shàng yǒu dòng
从东上天际亭,亭后凿石悬梯而上,有洞。
dòng kǒu ài rú dòu shé xiàng shé yí yàng fú nǎi rù qí zhōng gāo qióng ér kuān
洞口隘如斗,蛇像蛇一样伏乃入,其中高穹而宽。
cǐ tiān zhù zhī nán yú yě
此天柱之南隅也。
chū dòng réng xià shí jí yán yá cóng xi dēng
出洞,仍下石级,沿崖从西登。
tiān zhù áo fēng zhī jiān yǒu tái yī zhǎng shàng tiào céng yá xià lín jué bì zhú fú shí mén shù xuán yá xì wèi yún yán tái
天柱、鳌峰之间,有台一掌,上眺层崖,下临绝壁,竹拂石门,树悬崖隙,为云岩台。
cóng qí shàng xi chuān fēng xiá jià mù yá jiān yuē shuāng yù lóu
从其上西穿峰峡,架木崖间,曰双玉楼。
zài xi yī shí yù zhuì wèi zhuì liǎng xiá bìng qǐ shàng xià lí lì ruò zhōng pōu ér fēn zhě yuē yī xiàn tiān
再西,一石欲坠未坠,两峡并起,上下离立,若中剖而分者,曰一线天。
cǐ áo fēng zhī běi yú yě
此鳌峰之北隅也。
yī xiàn jì jǐn xiá zhuǎn ér běi yǒu píng shí èr piàn yī fāng yī yuán héng guǐ xiá nèi yuē jiā fū fó jiào tú zhī pán tuǐ zuò fǎ shí
一线既尽,峡转而北,有平石二片,一方一圆,横庋峡内,曰跏趺jiā fǜ佛教徒之盘腿坐法石。
cǐ èr fēng zhě cóng tiān zhù zhī xi áo fēng zhī běi yòu qǐ èr fēng gāo shā yú áo fēng tiān zhù ér fù lì chéng qí zhě yě
此二峰者,从天柱之西,鳌峰之北,又起二峰,高杀于鳌峰、天柱,而附丽成奇者也。
qí dōng yī fēng jí nán yǔ áo fēng jiā chéng yī xiàn yòu yǔ xī fēng jiā guǐ jiā fū zhě
其东一峰,即南与鳌峰夹成一线,又与西峰夹庋跏趺者。
xī fēng zhī xi yòu yǒu piàn shí héng jià chéng tái qí dōng xī jù kě jiā fū yún
西峰之西,又有片石横架成台,其东西俱可跏趺云。
cóng jiā fū shí dōng jiàn yī dòng shí tī dōng fēng ér shàng qí dǐng nán jià liáng yú yī xiàn suì chū áo fēng zhī bēng dōng záo jí yǐ jī suì lìng tiān zhù zhī biǎo
从跏趺石东践一动石,梯东峰而上,其顶南架梁于一线,遂出鳌峰之崩,东凿级以跻,遂凌天柱之表。
yú shì běi kàn jùn chéng liú lí yìng rì
于是北瞰郡城,琉璃映日;
xi zhān má jiào fěi cuì chā tiān
西瞻麻峤,翡翠插天。
shí tiān jì míng shuǎng shū shèn
〔时天霁,明爽殊甚。
cóng cǐ běi xià tiān zhù zhī běi qióng yá xià lín piàn shí jiā lì shàng yǒu gǔ méi yī zhū yuē píng fēng shí
〕从此北下天柱之北,穹崖下临,片石夹立,上有古梅一株,曰“屏风石”。
tiān zhù běi liè yī xì shàng yǒu xuán tái kě jī ér zuò yuē dī shuǐ yá
天柱北裂一隙,上有悬台可跻而坐,曰“滴水崖”。
nèi yǒu shí dòu zhí shàng sān zhàng zhèng yǔ nán yú xuán yá zhī dòng xiāng duì
内有石窦,直上三丈,正与南隅悬崖之洞相对。
cǐ tiān zhù zhī běi yú yě
此天柱之北隅也。
cóng cǐ dōng xià yòu de qióng yá yī céng yuē dú shū tái jīn wèi zhú yǐng ān
从此东下,又得穹崖一层,曰读书台,今为竹影庵。
cóng qí nán pān shí ér dēng yuē méi huā yán shí xì dōng xiàng kě wò kě qì
从其南攀石而登,曰梅花岩,石隙东向,可卧可憩。
cǐ tiān zhù dōng yú zhī xià céng yě
此天柱东隅之下层也。
fēi áo zhī xi yǒu dòu mǔ gé qí cè yǒu chán kū shí xià qiàn wèi wō shàng tū wèi tái yì kě fū tóng fū kě xiào
飞鳌之西有斗姆阁,其侧有蟾窟石,下嵌为窝,上突为台,亦可趺fǜ同跗可啸。
cǐ fēi áo xi yú zhī xià céng yě
此飞鳌西隅之下层也。
yǐ xià yǒu quē
(以下有缺)
shì rì jiàn chāng yù xià diào yù qiū shì zhāng
是日,建昌遇夏调御、丘士章。