shí liù rì jiàn míng ér chuī jì fàn yóu jiǔ hou ér hòu míng gài yǐ yuè guāng wèi xiǎo yě
十六日见明而炊，既饭犹久候而后明，盖以月光为晓也。
shí lǐ zhì lù kǒu pù ní nìng yì cháng guò cǐ lù fù píng zào kě xíng
十里至路口铺，泥泞异常，过此路复平燥可行。
shí lǐ dù xiāng jiāng yǐ zài héng jùn nán guān zhī wài
十里，渡湘江，已在衡〔郡〕南关之外。
rù chái bù mén dǐ jīn yù zé zhǔ rén yǐ chū ér jìng wén sù huā yào wèi guī
入柴埠门，抵金寓，则主人已出，而静闻宿花药未归。
nǎi zhuó zú yǎn xī páng wèn jìng wén suǒ hou nèi fǔ zhù jīn bìng liú míng yǔ wù jù yī wú kě wàng gài nèi fǔ yǐ bìng ér liú yǐ jìng wén xiè chí yě
乃濯足偃息，旁问静闻所候内府助金，并刘明宇物，俱一无可望，盖内府以病，而刘以静闻懈弛也。
jì mù jìng wén nǎi guī xīn xīn yǐ tīng jīng wèi dé yì ér jìng wàng liú rì zhī jiǔ
既暮，静闻乃归，欣欣以听经为得意，而竟忘留日之久。
qiě zhī liú yǔ jù zài jiǎng táng mù qiě tā wǎng yǔ jìng wén qī míng wǔ dāng zhì jiǎng suǒ bù huáng xián xiá guī yě
且知刘与俱在讲堂，暮且他往，与静闻期明午当至讲所，不遑huáng闲暇归也。
nǎi chàng chàng wò
乃怅怅卧。
shí qī rì tuō jīn xiáng fu zài kěn nèi sī wèi jìng wén qǐng mìng ér yǐ
十七日托金祥甫再次恳求内司给予救助，这不过是为静闻请命而已。
yǔ jìng wén tóng chū xī ān mén yù hou liú yě
与静闻同出西安门，欲候刘也。
rù wěi xiàng piān pì xiǎo xiàng zhōng nán zhuǎn èr lǐ zhì qiān fú ān
入委巷偏僻小巷中，南转二里，至千佛庵。
ān zài huā yào zhī hòu yǐ gāng lín chí xiǎo ér pō yōu yǒu yún nán fǎ shī zì rú shēng gāo zuò jiǎng fǎ huá
庵在花药之后，倚冈临池，小而颇幽，有云南法师自如，升高座讲《法华》。
shí yǔ huā bīn fēn yú suí zhòng tīng jiǎng
时雨花缤纷，余随众听讲。
suì fàn yú ān ér liú míng yǔ jìng fù bù zhì
遂饭于庵，而刘明宇竟复不至。
yīn cóng ān hòu wù xī yù sēng bìng héng shān pí lú dòng dà shī pǔ guān yì yǐ tīng jiǎng zhì zhě
因从庵后晤西域僧，并衡山毗卢洞大师普观，亦以听讲至者。
xià wǔ fǎn jīn yù shí yú yǐ dìng guǎng yòu guǎng xi zhōu qī shí bā xíng
下午返金寓，时余已定广右广西舟，期十八行。
shì wǎn xiáng fu xiōng dì yǔ shǐ xiū míng lù duān fǔ jiàn yú yú xī guān sì zhōng
是晚，祥甫兄弟与史休明、陆端甫饯余于西关肆中。
rù gèng fǎn yù yǐ jìng wén jiǔ liú ér bù jí yú cóng shì bù miǎn zhēng sè fā shēng yān
入更返寓，以静闻久留而不亟于从事，不免征色发声焉。
shí bā rì zhōu rén yǐ tóng bàn wèi zhì gǎi qī èr shí zǎo fā
十八日舟人以同伴未至，改期二十早发。
yú yì yǐ wèi wù liú míng yǔ gū wèi chí chí
余亦以未晤刘明宇，姑为迟迟。
jí wù liú qí yì yóu yù yú zài dài rú qián yě
及晤刘，其意犹欲余再待如前也。
dài xià wǔ shì xiáng fu tóng chí zhì yù hū yú yuē wáng nèi fǔ yǐ kuò zhū zhù shù gòng shí èr jīn yǐ qī yī dùn yìng fù bù fán líng zhī yě
迨下午，适祥甫僮驰至寓，呼余曰：“王内府已括诸助，数共十二金，已期一顿应付，不烦零支也。
yú zhí yǐ gù shì wǎng shì shì zhī gū lìng jìng wén míng chén wǎng cù ér yǐ
”余直以故事往事视之，姑令静闻明晨往促而已。
shí jiǔ rì zǎo guò liú míng yǔ bǐ xīn suī jí ér wù réng mò cuò wéi yǐ zài dài kěn yǔ yǔ bù tīng yě
十九日早过刘明宇，彼心虽急，而物仍莫措，惟以再待恳予，予不听也。
jí suǒ suǒ liú jiè quàn bǐ yóu yù wàng xià wǔ yān
急索所留借券，彼犹欲望下午焉。
cù jìng wén wǎng hou wáng ér jìng wén yì yì wáng yǐ chū yóu hǎi huì méi tián děng ān yīn cù jìng wén wǎng jiù jiàn zhī ér yú yǔ xiáng fu fù huā yào dǔ zhèn shàng rén zhī zhāo
促静闻往候王，而静闻泄泄，王已出游海会、梅田等庵，因促静闻往就见之，而余与祥甫赴花药竺震上人之招。
xiān shì dǔ zhèn yǔ jìng wén yóu hou yú zhì yǐ xiāng shú chéng zī kuì yú shòu shú ér fǎn zī
先是，竺震与静闻游，候余至，以香秫程资馈，余受秫而返资。
dǔ zhèn pú fú zài sān qī yī wǎng gù
竺震匍匐再三，期一往顾。
chū yú yǐ shí bā fā gù cí zhī
初余以十八发，固辞之。
zhì shì gǎi qī nǎi wǎng
至是改期，乃往。
xiān guò qiān fú ān tīng jiǎng bì suí dǔ zhèn yú huā yào fàn yú xiǎo gé yǐ dài jìng wén qì dàn shén jiǔ bó mù rù chéng
先过千佛庵听讲毕，随竺震于花药，饭于小阁，以待静闻，憩啖甚久，薄暮入城。
dǔ zhèn yǐ xiāng sòng zhì yù yǐ zuó suǒ fǎn zī guǒ gù zhì ér qù
竺震以相送至寓，以昨所返资果固掷而去。
jì hūn zé jìng wén tóng xiáng fu jī wáng suǒ zhù yóu zī lái gòng shí sì jīn
既昏，则静闻同祥甫赍王所助游资来，共十四金。
wáng chéng fèng wèi nèi sī zhī shǒu xiàng yǐ jī fèng rù dōu ér qí zhí wáng tóng yǐ yí wèi diǎn zhàng dài rèn shū shì
王承奉为内司之首，向以赍奉入都，而其侄王桐以仪卫典仗，代任叔事。
suī shī zhě èr shí sì rén jiē qí mén xià ér wù jiē wáng dài yīng yǐ gěi
虽施者二十四人，皆其门下，而物皆王代应以给。
xiān shì yú guò suǒ liú jiè quàn bǐ yǐ cuò wù chū jìng bù guī yān
先是，余过索刘借券，彼以措物出，竟不归焉。
èr shí rì lí míng zhōu rén cù xià zhōu shén jí
二十日黎明，舟人促下舟甚急。
shí jìng wén xiáng fu wǎng xiè wáng bìng gè shī zhě ér yú zài wǎng liú míng yǔ chù liú jìng wèi hái
时静闻、祥甫往谢王并各施者，而余再往刘明宇处，刘竟未还。
dǔ zhèn réng rù chéng lái sòng qiě yǐ dòng mǐ liàng gān hòu de shú nuò mǐ kuì yú jiàn yú zuó suǒ shì yě
竺震仍入城来送，且以冻米晾干后的熟糯米馈余，见余昨所嗜也。
yú nǎi mào yǔ dēng zhōu
余乃冒雨登舟。
jiǔ zhī jìng wén tóng xiáng fu zhuī zhì nán guān wài suì yǔ xiáng fu huī shǒu bié zhōu jí jiě wéi
久之，静闻同祥甫追至南关外，遂与祥甫挥手别，舟即解维。
sān shí lǐ pō yú dōng yáng dù yóu xià wǔ yě
三十里，泊于东阳渡，犹下午也。
shì rì yīn yǔ fēi fēi jiāng zhǎng hún zhuó xiāng liú yòu zuò yī guān
是日阴雨霏霏，江涨浑浊，湘流又作一观。
ér jiā àn yú xiāng lín cì gài shang zhì bái fang xià guò héng shān qí xiāng yǐ shù qiān jì jiē chéng liú qǔ zi yǐ yú miáo dài sì fāng zhě
而夹岸鱼厢鳞次，盖上至白坊，下过衡山，其厢以数千计，皆承流取子，以鱼苗贷四方者。
měi xiāng cuī yín yī liǎng wèi guì fān gōng yòng yān
每厢摧银一两，为桂藩供用焉。
èr shí yī rì sān shí lǐ guò xīn táng zhàn
二十一日三十里，过新塘站。
yòu èr shí lǐ jiāng dǐ sōng bǎi hū yǒu rén jí hū àn shàng ér yàn bù chéng shēng zé míng yǔ suǒ shǐ zhuī yú zhě yě
又二十里，将抵松柏，忽有人亟呼岸上，而咽不成声，则明宇所使追余者也。
yán míng yǔ chū jiān yú lái zhuī yǐ shēn zhòng yú chí nǎi xiǎn ér chí ér lìng yú fū zhī jié zú zhě qián qū yào yú liú jí hòu zhì yǐ
言明宇初肩舆来追，以身重舆迟，乃跣而驰，而令舆夫之捷足者前驱要余，刘即后至矣。
yù tīng qí pú fú lái wù yú sōng bǎi xīn jué bù ān nǎi yǔ jìng wén dēng yá nì zhī jì yī wò shǒu bié biàn kě réng zhì sōng bǎi dēng zhōu yě
欲听其匍匐来晤于松柏，心觉不安，乃与静闻登涯逆之，冀一握手别，便可仍至松柏登舟也。
jì dēng yá zhuī zhě yán lái shí liú yǔ qī cóng jiāng dōng àn xíng nǎi dù ér bīn jiāng xíng shí lǐ zhì xiāng lú shān tiān sè yǐ mù ér liú bù zhì
既登涯，追者言来时刘与期从江东岸行，乃渡而滨江行，十里至香炉山，天色已暮，而刘不至。
yǐ yù yī rén zhī qí yǐ zàn qì xīn táng zhàn ér xiāng lú shān xià hǔ shēng páo xiào wèi mù ér qù lái píng jì jū zhě yī liǎng jiā jù yǐ mù zhī fēi yǐ
已遇一人，知其已暂憩新塘站，而香炉山下虎声咆哮，未暮而去来屏迹，居者一两家，俱以木支扉矣。
nǎi dēng shān dǐng sù yú máo ān wò wú jù zhì wú shū nǎi hé yī ér wò
乃登山顶，宿于茅庵，卧无具，栉无梳，乃和衣而卧。
èr shí èr rì yè bàn yǔ shēng dà zuò dá dàn bù xiū nǎi móu fàn yú ān yù ér xíng
二十二日夜半雨声大作，达旦不休，乃谋饭于庵妪而行。
shǐ wǔ lǐ yóu shān lǒng zhōng xíng suī zhī yǔ zhī zhān yī wú ní zhù zhī fáng zú
始五里，由山陇中行，虽枝雨之沾衣，无泥泞之妨足。
hòu wǔ lǐ xíng tián chéng jiān shí fāng chā yāng jiā àn yōng shuǐ nìng huá shū shèn
后五里，行田塍间，时方插秧，加岸壅水，泞滑殊甚。
gòng shí lǐ zhì xīn táng zhàn yān yǔ mǎn jiāng lái wèn liú míng yǔ yǐ dù jiāng sù liú qù yǐ
共十里至新塘站，烟雨满江来，问刘明宇，已渡江溯流去矣。
suì yì wèn jīn xi dù shǐ sù jiāng àn xíng sì lǐ zhì xī shí yù nàn chù fén zhōu yǐ bù jiàn cóng yá shàng rén jiā wèn liú zōng jì jiē yún wú zhī
遂亦问津西渡，始溯江岸行四里，至昔时遇难处，焚舟已不见，从涯上人家问刘踪迹，皆云无之。
yòu xi yī lǐ chū dà lù kǒu de jū rén yī jiā zài sān xún zhī réng wú qián guò zhě
又西一里，出大路口，得居人一家，再三询之，仍无前过者。
shí liú wú gài ér yǔ shén dà yì liú bì wèi néng qián
时刘无盖，而雨甚大，意刘必未能前。
yú yǔ jìng wén nǎi zàn qì qí jiā qiě móu fàn yú yù ér lìng rén cóng dà dào réng hái mì yú dù tóu
余与静闻乃暂憩其家，且谋饭于妪，而令人从大道，仍还觅于渡头。
jì ér qí yù yǐ fàn chū lěng shén
既而其妪以饭出，冷甚。
shí yī shī tǐ hán jiàn qí jiā yǒu jiǔ jì de rè fēi dà bái yī zhǒng jiǔ bēi yǐ dí zhī
时衣湿体寒，见其家有酒，冀得热飞大白一种酒杯以敌之。
jí yǐ jiǔ zhì réng bù rè nǎi huǒ jiǔ yě
及以酒至，仍不热，乃火酒也。
yú wèi fú liǎng ōu jù liú yǐ dài zhuī zhě
余为浮两瓯，俱留以待追者。
jiǔ zhī zhuī zhě zhì zhī liú jì dù jí fù zhōu shàng sōng bǎi qiě nǐ gèng niè yǔ bái fang yì fēi sù xíng bù jí
久之，追者至，知刘既渡，即附舟上松柏，且拟更蹑予白坊驿，非速行不及。
nǎi chí gài pú fú lù jù huá chéng lǚ pū lǚ qǐ yīn lìng zhuī zhě xiān qū sōng bǎi yào liú liú ér yú tóng jìng wén gēng xiāng diē gēng xiāng gòu yě
乃持盖匍匐，路俱滑塍，屡仆屡起，因令追者先趋松柏要留刘，而余同静闻更相跌，更相诟也。
shí wǔ lǐ guò xīn qiáo qiáo xià nǎi xiāng jiāng zhī zhī liú cóng sōng bǎi zhī běi fēn liú nèi dì zhì xiāng lú duì fēng réng rù yú jiāng zhě
十五里过新桥，桥下乃湘江之支流，从松柏之北分流内地，至香炉对峰仍入于江者。
guò qiáo wǔ lǐ xi yú yī lǐng yòu wǔ lǐ chū shān wù zé zhuī zhě tóng suí liú zhī fu xié chá yíng yú zhī liú yǐ xiāng dài sōng bǎi sì zhōng yǐ
过桥五里，西逾一岭，又五里，出山坞，则追者同随刘之夫携茶迎余，知刘已相待松柏肆中矣。
jì jiàn bēi xǐ jiāo bìng jí zhì cān mìng jiǔ
既见，悲喜交并，亟治餐命酒。
liú yì yóu yù wǎn yǔ hou suǒ dài wù yǔ gù cí zhī
刘意犹欲挽予，候所贷物，予固辞之。
shí yǔ suǒ fù guǎng yòu zhōu jīn chén cóng cǐ de kāi qù jì qióng rì zhī lì dāng zhǐ yú cháng níng hé kǒu míng rì dāng zhǐ yú guī yáng
时予所附广右舟今晨从此地开去，计穷日之力，当止于常宁河口，明日当止于归阳。
cóng sōng bǎi zhì guī yáng lù lù zhǐ shuǐ lù zhī bàn jìng rì kě dá ér lù zhù nán xíng yù cóng bái fang mì qí fēi qīng chén bù kě de
从松柏至归阳，陆路止水路之半，竟日可达，而路泞难行，欲从白坊觅骑，非清晨不可得；
nǎi biàn mì yú zhōu wèi yè dǐ bái fang jì
乃遍觅渔舟，为夜抵白坊计。
míng yǔ zhuǎn cóng sì zhōng jiè qián bǎi wén hòu chou zhōu rén qiě yù tóng zhì bái fang ér zhōu xiǎo bù néng róng jí fēn shǒu yǐ hūn hēi yǐ
明宇转从肆中借钱百文，厚酬舟人，且欲同至白坊，而舟小不能容，及分手已昏黑矣。
èr gǔ yǔ zhǐ yuè chū yǐ dǐ bái fang yǒu yì
二鼓，雨止月出，已抵白坊，有驿。
yú niàn zài yè xíng sān shí lǐ kě jí zhōu gèng xǔ hòu chou lìng qí jí xíng ér zhōu rén yù fǎn shǒu yú xiāng qiáng zhī bù qián yú nǎi jiān wò qí zhōng
余念再夜行三十里可及舟，更许厚酬，令其即行，而舟人欲返守鱼厢，强之不前，余乃坚卧其中。
zhōu rén yán shì yǒu èr zhōu pō xià liú pō shì zuó suǒ guò sōng bǎi guān fǎng
舟人言：“适有二舟泊下流，颇似昨所过松柏官舫。
qí zhōu nǎi guǎng yòu sòng li dào zūn zhì xiāng tán zhě yī wèi sòng guān xìng shōu diǎn shǐ xú xìng zhě suǒ chéng yī jí yú suǒ fù zhě
”其舟乃广右送李道尊至湘潭者，一为送官兴收典史徐姓者所乘，一即余所附者。
dì yǔ zhōu rén bù gǎn hū wèn yú lìng qí cì zhōu wǎng shì zhī yuē zhōng yè hé gǎn jìn guān fǎng
第予舟人不敢呼问，余令其刺舟往视之，曰：“中夜何敢近官舫！
yǔ xīn yǐ wéi wàng gū màn hū gù xíng sān hū ér de yīng shēng shǐ zhī yóu dài yú yú cǐ yě
”予心以为妄，姑漫呼顾行，三呼而得应声，始知犹待余于此也。
nǎi cì zhōu guò fǎng ér xǐ kě zhī yǐ
乃刺舟过舫，而喜可知矣。
èr shí sān rì mèi shuǎng nóng wù mí jiāng zhōu qǔ běi xíng
二十三日昧爽，浓雾迷江，舟曲北行。
èr shí lǐ guò dà yú táng jiàn liǎng zhōu zhī bèi jié zhě kū shēng shén āi zhōu zhōng shā yī rén shāng yī rén chuí sǐ
二十里，过大鱼塘，见两舟之被劫者，哭声甚哀，舟中杀一人，伤一人垂死。
yú shì yú tóng háng liǎng fǎng rén fǎn xiè yǔ yuē zuó bù hou jūn ér qián yì dāng zhì cǐ
于是，余同行两舫人反谢予曰：“昨不候君而前，亦当至此。
zhì cǐ huò qí néng miǎn yé
至此祸其能免耶！
shǐ zhōu zǐ yǐ hou yǔ gù wèi zhòng suǒ gòu zhì shì yì dé sè yān
”始舟子以候予故，为众所诟，至是亦德色焉。
shàng wǔ wù shōu rì lì xià wǔ zhēng hàn rú yǔ
上午雾收日丽，下午蒸汗如雨。
xíng gòng liù shí lǐ pō yú hé zhōu yì
行共六十里，泊于河洲驿。
èr shí sì rì mèi shuǎng xíng yǐ qù héng rù yǒng yǐ
二十四日昧爽行，已去衡入永矣。
sān shí lǐ guò dà pù shāo zhé ér xi xíng
三十里过大铺，稍折而西行；
yòu shí lǐ zhé ér běi xíng
又十里，折而北行；
wǔ rè rú zhì wǔ lǐ fù zhuǎn xī xiàng yān
午热如炙，五里，复转西向焉。
zì dà pù lái jiāng zuǒ yòu fù yǒu shān rú lián gāng jiē fù
自大铺来，江左右复有山，如连冈接阜。
jiāng qǔ ér zuǒ zhí dǐ zuǒ shān ér yòu wèi xuán pō
江曲而左，直抵左山，而右为旋坡；
jiāng qǔ ér yòu qiě dǐ yòu shān ér zuǒ wèi huí lǒng ruò gēng xiāng jiāo dài zhě rán
江曲而右，且抵右山，而左为回陇，若更相交代者然。
yòu èr shí wǔ lǐ pō yú guī yáng yì zhī xià hé kǒu
又二十五里，泊于归阳驿之下河口。
shì rì gòng xíng liù shí lǐ jìng rì hào rì rú shuò yì bù duō jiàn yě
是日共行六十里，竟日皓日如烁，亦不多见也。
èr shí wǔ rì xiǎo rì yíng rán fàng zhōu wǔ lǐ yǔ hū zhì
二十五日晓日莹然，放舟五里，雨忽至。
yòu nán sān shí wǔ lǐ wèi hé bèi táng yòu xi shí lǐ guò liǎng shān ài kǒu
又南三十五里，为河背塘，又西十里，过两山隘口。
yòu shí lǐ shì wèi bái shuǐ yǒu xún sī
又十里，是为白水，有巡司。
fù yuǎn fēng sì pì yī shì zhōng héng wèi yī yì zhī dà jù luò yún
复远峰四辟，一市中横，为一邑之大聚落云。
shì rì gòng xíng liù shí lǐ wǎn ér hòu jì pō yú xiǎo hé kǒu
是日共行六十里，晚而后霁，泊于小河口。
xiǎo hé nán zì shān tóng lái běi rù yú xiāng jiāng xiǎo zhōu sù liú rù kě liǎng rì chéng jiē qí yáng shǔ yě
小河南自山峒来，北入于湘江，小舟溯流入，可两日程，皆祁阳属也。
shān tóng bù yī suǒ chū diàn xī suō mù zuì guǎng bái shuǐ shì sì jù yǐ cǐ wéi mìng bù yī xiāng jiāng yě
山峒不一，所出靛、锡、桫木最广，白水市肆，俱倚此为命，不依湘江也。
jì pō shàng mì dài míng fán jiā xiè qí jiě yī jiù nàn zhī huàn ér míng fán wǎng yǒng bù zhí
既泊，上觅戴明凡家，谢其解衣救难之患，而明凡往永不值。
èr shí liù rì zhōu rén dēng shì shén fú sì shén zhù fú zǎo cān hòu xíng
二十六日舟人登市神福祀神，祝福，早餐后行。
lián guò shān ài gòng sān shí lǐ shàng guān yīn tān
连过山隘，共三十里，上观音滩。
fēng yǔ dà zhì zhōu rén pō ér xiǎng jùn jì shén suǒ shèng shí wù suì zhǐ bù xíng
风雨大至，舟人泊而享馂jùn祭神所剩食物，遂止不行。
shēn yè yǔ zhǐ fēng xī xiāo xiāo jiāng shàng shū kě huái yě
深夜雨止风息，潇潇江上，殊可怀也。