bǐng chén suì nián yú tóng xún yáng shū wēng yú zhēng yuè èr shí liù rì zhì wēi zhī xiū níng
丙辰岁(1616年),余同浔阳叔翁,于正月二十六日,至微之休宁。
chū xī mén
出西门。
qí xī zì qí mén xiàn lái jīng bái yuè xún xiàn ér nán zhì méi kǒu huì jùn xī rù zhè
其溪自祁门县来,经白岳,循县而南,至梅口,会郡溪入浙。
xún xī ér shàng èr shí lǐ zhì nán dù
循溪而上,二十里,至南渡。
guò qiáo yī shān lù shí lǐ zhì yán xià yǐ mù
过桥,依山麓十里,至岩下已暮。
dēng shān wǔ lǐ jiè miào zhōng dēng mào xuě niè bīng èr lǐ guò tiān mén lǐ xǔ rù láng méi ān
登山五里,借庙中灯,冒雪蹑冰,二里,过天门,里许,入榔梅庵。
lù jīng tiān mén zhū lián zhī shèng jù bù xiá biàn dàn wén shù jiān bīng xiǎng zhēng zhēng
路经天门、珠帘之胜,俱不暇辨,但闻树间冰响铮铮。
rù ān hòu dà xiàn xuě zhū zuò xún yáng yǔ nú zǐ jù hòu
入庵后,大霰xiàn雪珠作,浔阳与奴子俱后。
yú dú wò shān fáng yè tīng shuǐ shēng wū liū jìng bù néng mèi
余独卧山房,夜听水声屋溜,竟不能寐。
èr shí qī rì qǐ shì mǎn shān bīng huā yù shù mí màn yī sè
二十七日起视满山冰花玉树,迷漫一色。
zuò lóu zhōng shì xún yáng bìng nú zhì nǎi dēng tài sù gōng
坐楼中,适浔阳并奴至,乃登太素宫。
gōng běi xiàng xuán dì xiàng nǎi bǎi niǎo xián ní suǒ chéng sè lí hēi
宫北向,玄帝像乃百鸟衔泥所成,色黧黑。
xiàng chéng yú sòng diàn xīn yú jiā jìng sān shí qī nián tíng zhōng bēi wén shì miào yù zhì yě
像成于宋,殿新于嘉靖三十七年,庭中碑文,世庙御制也。
zuǒ yòu wèi wáng líng guān zhào yuán shuài diàn jù xióng lì
左右为王灵官、赵元帅殿,俱雄丽。
bèi yǐ yù píng jí qí yún yán qián lín xiāng lú fēng
背倚玉屏即齐云岩,前临香炉峰。
fēng tū qǐ shù shí zhàng rú fù zhōng wèi yóu tái dàng zhě huò qí zhī
峰突起数十丈,如覆钟,未游台、宕者或奇之。
chū miào zuǒ zhì shè shēn yá zhuǎn ér shàng wèi zǐ yù píng zài xi wèi zǐ xiāo yá jù wēi sǒng jié qǐ
出庙左,至舍身崖,转而上为紫玉屏,再西为紫霄崖,俱危耸杰起。
zài xi wèi sān gū fēng wǔ lǎo fēng wén chāng gé jù qí qián
再西为三姑峰、五老峰,文昌阁据其前。
wǔ lǎo bǐ jiān bù shèn qiào xuē pō shì bǐ jià
五老比肩,不甚峭削,颇似笔架。
fǎn láng méi xún yè lái lù xià tiān tī
返榔梅,循夜来路,下天梯。
zé shí yá sān miàn wèi wéi shàng fù xià qiàn jué shì xíng láng
则石崖三面为围,上覆下嵌,绝似行廊。
xún yá ér xíng quán fēi luò qí wài wèi zhū lián shuǐ
循崖而行,泉飞落其外,为珠帘水。
qiàn zhī shēn chù wèi luó hàn dòng wài kāi nèi fú shēn qiě shí wǔ lǐ dōng nán tōng nán dù
嵌之深处,为罗汉洞,外开内伏,深且十五里,东南通南渡。
yá jǐn chù wèi tiān mén
崖尽处为天门。
yá shí zhōng kōng rén chū rù qí jiān gāo shuǎng fēi tū zhèng rú chāng hé chuán shuō zhōng de tiān mén
崖石中空,人出入其间,高爽飞突,正如阊阖chānghé传说中的天门。
mén wài qiáo nán zhōng zhì pán qīng cóng cuì cǐ jù miáo huì shù mù tǐng bá cāng cuì fán mào de yàng zi
门外乔楠中峙,蟠青丛翠此句描绘树木挺拔苍翠繁茂的样子。
mén nèi shí yá yí dài zhū lián fēi sǎ qí wèi dì yī
门内石崖一带,珠帘飞洒,奇为第一。
fǎn sù ān zhōng fǎng wǔ jǐng qiáo yá zhī shèng yǔ shì jí dào shì wāng bó huà yuē míng chén tóng háng
返宿庵中,访五井、桥崖之胜,羽士即道士汪伯化,约明晨同行。
èr shí bā rì mèng zhōng wén rén yán dà xuě cù nú qǐ shì mí shān màn gǔ yǐ
二十八日梦中闻人言大雪,促奴起视,弥山漫谷矣。
yú qiáng wò
余强卧。
yǐ kè tóng bó huà niè jī mù tou xié èr lǐ fù dǐ wén chāng gé
已刻,同伯化蹑屐jì木头鞋二里,复抵文昌阁。
lǎn de tiān yī sè suī zǔ yóu wǔ jǐng gèng yì qí guān
览地天一色,虽阻游五井,更益奇观。
èr shí jiǔ rì nú zǐ bào yún kāi rì sè fú lín duān yǐ
二十九日奴子报:“云开,日色浮林端矣。
jí pī yī qǐ qīng tiān yī sè bàn yuè lái suǒ wèi dǔ rán hán wēi shū shèn
”急披衣起,青天一色,半月来所未睹,然寒威殊甚。
fāng cù bó huà gòng fàn
方促伯化共饭。
fàn yǐ dà xuě fù zhì fēi jī yíng chǐ
饭已,大雪复至,飞积盈尺。
ǒu bù lóu qián zé xiāng lú fēng zhèng zhì qí qián
偶步楼前,则香炉峰正峙其前。
lóu hòu chū yī yǔ shì yuē chéng zhèn huá zhě wèi yú tán jiǔ jǐng qiáo yán fù yán zhū shèng
楼后出一羽士曰程振华者,为余谈九井、桥岩、傅岩诸胜。
sān shí rì xuě shén jiān wù nóng zhǐ chǐ bù biàn
三十日雪甚,兼雾浓,咫尺不辨。
bó huà xié jiǔ zhì shè shēn yá yǐn dì biān yǐn biān kàn yuán gé
伯化携酒至舍身崖,饮睇边饮边看元阁。
gé zài yá cè bīng zhù chuí chuí dà zhě jìng zhàng
阁在崖侧,冰柱垂垂,大者竟丈。
fēng luán miè yǐng jìn ruò xiāng lú fēng yì bù néng jiàn
峰峦灭影,近若香炉峰,亦不能见。
èr yuè chū yī rì dōng fāng yī lǚ yún kāi yǐ ér dà lǎng
二月初一日东方一缕云开,已而大朗。
xún yáng yǐ zú liè liú ān zhōng
浔阳以足裂留庵中。
yú jí tóng bó huà niè xī tiān mén ér xià
余急同伯化蹑西天门而下。
shí lǐ guò shuāng xī jiē shān shì yǐ kāi
十里,过双溪街,山势已开。
wǔ lǐ shān fù jiàn hé xī huán shí yìng bèi yǒu jiā qù
五里,山复渐合,溪环石映,倍有佳趣。
sān lǐ yóu xī kǒu xún xiǎo lù rù yuè yī shān
三里,由溪口循小路入,越一山。
èr lǐ zhì shí qiáo yán
二里,至石桥岩。
qiáo cè wài yán gāo xuān rú bái yuè zhī zǐ xiāo
桥侧外岩,高亘如白岳之紫霄。
yán xià jù yīn yán wèi diàn
岩下俱因岩为殿。
shān shí jiē zǐ dú yǒu yī qīng shí lóng wān yán yú nèi tóu chuí kōng chǐ yú shuǐ xià dī yuē lóng xián quán pō rú yàn dàng lóng bí shuǐ
山石皆紫,独有一青石龙蜿蜒于内,头垂空尺余,水下滴,曰龙涎泉,颇如雁宕龙鼻水。
yán zhī yòu yī shān héng kuà ér zhōng kōng jí shí qiáo yě
岩之右,一山横跨而中空,即石桥也。
fēi hóng chuí dōng réng wèi hóng xià kōng qià rú bàn yuè
飞虹垂𬟽dōng仍为虹,下空恰如半月。
zuò qí xià gé shān yī xiù shān dòng tè qǐ gǒng duì qí shàng zhòng fēng huán shì jiào shèng qí yún tiān mén
坐其下,隔山一岫xiù山洞特起,拱对其上,众峰环侍,较胜齐云天门。
jí tiān tāi shí liáng zhǐ yī shí jià liǎng shān jiān
即天台石梁,止一石架两山间;
cǐ yǐ yī shān gāo jià ér zhōng kōng qí bàn gèng líng huàn yǐ
此以一山高架,而中空其半,更灵幻矣!
chuān qiáo ér rù lǐ xǔ wèi nèi yán
穿桥而入,里许,为内岩。
shàng yǒu fēi quán piāo sǎ zhōng yǒu sēng zhāi pō shèng
上有飞泉飘洒,中有僧斋,颇胜。
hái fàn yú wài yán
还饭于外岩。
mì dǎo xún yá zuǒ xià
觅导循崖左下。
guàn mǎng zhōng liǎng shān jiā jiàn lù jí xuě mí xíng shén jiān
灌莽中两山夹涧,路棘雪迷,行甚艰。
dǎo zhě quàn yú qū fù yán bù bì xiàng guān yīn yán
导者劝余趋傅岩,不必向观音岩。
yú kǒng bù néng jiān qí pán lóng jǐng zhī shèng bù xǔ
余恐不能兼棋盘、龙井之胜,不许。
xíng èr lǐ de jiàn yī hóng shēn bì wú dǐ yì lóng jǐng yě
行二里,得涧一泓,深碧无底,亦“龙井”也。
yòu sān lǐ yá jué jiàn qióng xuán bào hū zì shān ào guà xià shù zhàng yì cǐ zhōng qí jìng
又走三里路,山崖和山涧都已穷尽了,高悬的瀑布忽然从山坳间飞挂下来数丈,也是此中奇异的胜境。
zhuǎn ér shàng jī dēng xíng shān jí èr lǐ zé qí pán shí gāo zhì shān diān xíng rú qíng jūn dà qiě shù wéi
转而上跻jì登,行山脊二里,则棋盘石高峙山巅,形如擎菌,大且数围。
dēng zhī jī xuě rú yù
登之,积雪如玉。
huí wàng fù yán wù niè gāo sǒng zhī yì yún jì
回望傅岩,屼嵲wùniè高耸之意云际。
yóu bǐ dǐ qí pán yì jìn huǐ bù cóng dǎo zhě
由彼抵棋盘亦近,悔不从导者。
shí páng yǒu wén zhū ān zhú shí qīng yìng
石旁有文珠庵,竹石清映。
zhuǎn dōng ér nán èr lǐ yuè lǐng èr chóng shān bàn de guān yīn yán
转东而南,二里,越岭二重,山半得观音岩。
chán yuàn qīng zhěng rán wú qí jǐng yóu huǐ dí miàn shī fù yán yě
禅院清整,然无奇景,尤悔觌面失傅岩也。
réng yuè lǐng dōng xià shēn kēng shí jiàn sì hé shí yǒu shēn tán dà wéi yuān xiǎo rú jiù jiē yún lóng jǐng bù néng bié qí shú wèi wǔ shú wèi jiǔ
仍越岭东下深坑,石涧四合,时有深潭,大为渊,小如臼,皆云“龙井”,不能别其孰为“五”,孰为“九”。
fán sān lǐ shí yán zhōng shí mài yǐn yǐn dǎo zhě zhǐ qí yī wèi qīng lóng yī wèi bái lóng yú xiào hàn zhī
凡三里,石岩中石脉隐隐,导者指其一为青龙,一为白龙,余笑颔之。
yòu luàn yá jiān wàng jiàn yī shí qiàn kōng yǒu shuǐ xià zhù wài yǒu héng shí kuà zhī pō shì tiān tāi shí liáng
又乱崖间望见一石嵌空,有水下注,外有横石跨之,颇似天台石梁。
bó huà yǐ tiān qiě wǎn qǐng sù xún jiàn mì dà lóng jǐng
伯化以天且晚,请速循涧觅大龙井。
hū yù sēng zì huáng shān lái yún chū cǐ jí dà xī xíng jiāng hé guān
忽遇僧自黄山来,云:“出此即大溪,行将何观?
suì fǎn
”遂返。
lǐ yú cóng bié jìng xiàng qī shù yuán
里余,从别径向漆树园。
xíng chán shí luàn liú jiān fǎn zhào yìng shēn mù yī wǎng yōu lì
行巉石乱流间,返照映深木,一往幽丽。
sān lǐ jī qí diān yú yǐ wéi gāo liè qí yún jí wàng zhī zé wén chāng gé yóu wēi rán yě
三里,跻其巅,余以为高埒齐云,及望之,则文昌阁犹巍然也。
wǔ lǎo fēng zhèng duì gé ér qǐ wǔ lǎo zhī dōng wèi dú sǒng zhài xún qí āo ér chū yuē xī tiān mén wǔ lǎo zhī xi wèi zhǎn qí fēng yóu qí xià ér dù yuē fú róng qiáo
五老峰正对阁而起,五老之东为独耸寨,循其坳而出,曰西天门,五老之西为展旗峰,由其下而渡,曰芙蓉桥。
yú xiàng chū xī tiān mén jīn zì fú róng qiáo rù yě
余向出西天门,今自芙蓉桥入也。
yú wàng sān gū zhī páng yóu tì zhì liú rì sè suì xiān dēng zé luò zhào zhèng zài wǔ lǎo jiān
余望三姑之旁,犹𣨼tì滞留日色,遂先登,则落照正在五老间。
guī ān yǐ wǎn cān yǐ
归庵,已晚餐矣。
xiāng yǔ zhuī shù suǒ lì shǐ zhī dà lóng jǐng zhèng zài dà xī kǒu zú zhǐ yǐ jí ér wèi sēng suǒ zǔ yì shù yě
相与追述所历,始知大龙井正在大溪口,足趾已及,而为僧所阻,亦数也!