èr yuè èr shí yī rì gōng yuán nián zhè shì xú xiá kè yóu wú shān hòu rù mǐn yóu de shí jiān chū chóng ān nán mén mì zhōu
二月二十一日(公元1616年),这是徐霞客游芜山后入闽游的时间出崇安南门,觅舟。
xī běi yī xī zì fēn shuǐ guān dōng běi yī xī zì wēn lǐng guān hé zhù yú xiàn nán tōng jùn shěng ér rù hǎi
西北一溪自分水关,东北一溪自温岭关,合注于县南,通郡省而入海。
shùn liú sān shí lǐ jiàn xī biān yī fēng héng yī yī fēng dú sǒng
顺流三十里,见溪边一峰横欹,一峰独耸。
yú zhà ér zhǔ mù gǎn dào chī jīng ér zhù mù níng wàng zé yī zhě màn tíng fēng sǒng zhě dài wáng fēng yě
余咤而瞩目感到吃惊而注目凝望,则欹者幔亭峰,耸者大王峰也。
fēng nán yī xī dōng xiàng ér rù dà xī zhě jí wǔ yí xī yě
峰南一溪,东向而入大溪者,即武彝溪也。
chōng yòu gōng bàng fēng lín xī
冲祐宫傍峰临溪。
yú yù xiān dǐ jiǔ qǔ rán hòu shùn liú tàn lì suì shě gōng bù dēng nì liú ér jìn
余欲先抵九曲,然后顺流探历,遂舍宫不登,逆流而进。
liú shén shǐ zhōu zǐ xiǎn xíng guāng zhe jiǎo zǒu lù xī jiān yǐ wǎn zhōu
流甚驶,舟子跣行光着脚走路溪间以挽舟。
dì yī qū yòu wèi màn tíng fēng dài wáng fēng zuǒ wèi shī zi fēng guān yīn yán
第一曲,右为幔亭峰、大王峰,左为狮子峰、观音岩。
ér xī yòu zhī bīn shuǐ zhě yuē shuǐ guāng shí shàng tí kè dài jī hū biàn
而溪右之濒水者曰水光石,上题刻殆dài几乎遍。
èr qǔ zhī yòu wèi tiě bǎn zhàng hàn mò yán zuǒ wèi dōu móu fēng yù nǚ fēng
二曲之右为铁板嶂、翰墨岩,左为兜鍪móu峰、玉女峰。
ér bǎn zhàng zhī páng yá bì qiào lì jiān yǒu sān kǒng zuò pǐn zì zhuàng
而板嶂之旁,崖壁峭立,间有三孔,作“品”字状。
sān qǔ yòu wèi huì xian yán zuǒ wèi xiǎo cáng fēng dà zàng fēng
三曲右为会仙岩,左为小藏峰、大藏峰。
dà zàng bì lì qiān rèn yá duān xué shù kǒng luàn chā mù bǎn rú jī zhù
大藏壁立千仞,崖端穴数孔,乱插木板如机杼。
yī xiǎo zhōu xié jià xué kǒu mù mò hào yuē jià hè zhōu
一小舟斜架穴口木末,号曰“架壑舟”。
sì qū yòu wèi diào yú tái xī zhēn yán zuǒ wèi jī qī yán yàn xian yán
四曲右为钓鱼台、希真岩,左为鸡栖岩、晏仙岩。
jī qī yán bàn yǒu dòng wài ài xiá zhǎi zhōng hóng héng chā mù bǎn wǎn rán shí càn qià sì jī cháo zhōng jī qī xiǎo mù zhuāng
鸡栖岩半有洞,外隘狭窄中宏,横插木板,宛然埘儏shījié恰似鸡巢中鸡栖小木桩。
xià yī tán shēn bì wèi wò lóng tán
下一潭深碧,为卧龙潭。
qí yòu dà yǐn píng jiē sǔn fēng zuǒ gēng yī tái tiān zhù fēng zhě wǔ qǔ yě
其右大隐屏、接笋峰,左更衣台、天柱峰者,五曲也。
wén gōng shū yuàn zhèng zài dà yǐn píng xià
文公书院正在大隐屏下。
dǐ liù qū yòu wèi xiān zhǎng yán tiān yóu fēng zuǒ wèi wǎn duì fēng xiǎng shēng yán
抵六曲,右为仙掌岩、天游峰,左为晚对峰、响声岩。
huí wàng yǐn píng tiān yóu zhī jiān wēi tī fēi gé xuán qí shàng bù shèng shén wǎng
回望隐屏、天游之间,危梯飞阁悬其上,不胜神往。
ér zhōu yì yǐ liū jí bù dé jìn hái pō cáo jiā shí
而舟亦以溜急不得进,还泊曹家石。
dēng lù rù yún wō pái yún chuān shí jù cóng luàn yá zhōng wǎn zhuǎn de lù
登陆入云窝,排云穿石,俱从乱崖中宛转得路。
wō hòu jí jiē sǔn fēng
窝后即接笋峰。
fēng pián bìng liè fù yú dà yǐn píng qí yāo héng liǎng jié hén gù yuē jiē sǔn
峰骈pián并列附于大隐屏,其腰横两截痕,故曰“接笋”。
xún qí cè shí ài jī dèng shù céng sì shān huán cuì zhōng liú xì dì rú zhǎng zhě wèi chá dòng
循其侧石隘,跻磴数层,四山环翠,中留隙地如掌者,为茶洞。
dòng kǒu yóu xi rù kǒu nán wéi jiē sǔn fēng kǒu běi wèi xiān zhǎng yán
洞口由西入,口南为接笋峰,口北为仙掌岩。
xiān zhǎng zhī dōng wèi tiān yóu tiān yóu zhī nán wéi dà yǐn píng
仙掌之东为天游,天游之南为大隐屏。
zhū fēng shàng jiē qiào jué ér xià fù zǎn còu wài wú dèng dào dú xi tōng yī xià bǐ tiān tāi zhī míng yán gèng wéi qí jiǎo yě
诸峰上皆峭绝,而下复攒凑,外无磴道,独西通一罅,比天台之明岩更为奇矫也。
cóng qí zhōng pān jī dēng yǐn píng zhì jué bì chù xuán dà mù wèi tī tiē bì zhí shù yún jiān
从其中攀跻登隐屏,至绝壁处,悬大木为梯,贴壁直竖云间。
tī fán sān jiē jí gòng bā shí yī
梯凡三接,级共八十一。
jí jǐn yǒu tiě suǒ héng xì shān yāo xià záo kǎn shòu zú
级尽,有铁索横系山腰,下凿坎受足。
pān suǒ zhuǎn fēng ér xi jiā bì zhōng yǒu gāng jiè qí jiān ruò chuí wěi záo dèng yǐ dēng jí yǐn píng dǐng yě
攀索转峰而西,夹壁中有冈介其间,若垂尾,凿磴以登,即隐屏顶也。
yǒu tíng yǒu zhú sì miàn xuán yá píng kōng xià tiào zhēn xiān fán xuàn yuǎn gé
有亭有竹,四面悬崖,凭空下眺,真仙凡夐xiòng远隔。
réng xuán tī xià zhì chá dòng
仍悬梯下,至茶洞。
yǎng shì suǒ dēng zhī chù zhǎn rán zài yún hàn
仰视所登之处,崭然在云汉。
ài kǒu běi yá jí xiān zhǎng yán
隘口北崖即仙掌岩。
yán bì yì lì xióng zhǎn zhōng yǒu bān hén rú rén zhǎng zhǎng yíng zhàng zhě shù shí háng
岩壁屹立雄展,中有斑痕如人掌,长盈丈者数十行。
xún yán běi shàng zhì lǐng luò zhào qīn sōng shān guāng shuǐ qǔ bìng jiā rù lǎn
循岩北上至岭,落照侵松,山光水曲,并加入览。
nán zhuǎn xíng jiā gǔ zhōng
南转,行夹谷中。
gǔ jǐn hū tòu chū fēng tóu sān miàn bì lì yǒu tíng jù qí shǒu jí tiān yóu fēng yǐ
谷尽,忽透出峰头,三面壁立,有亭踞其首,即天游峰矣。
shì fēng chù jiǔ qǔ zhī zhōng bù lín xī ér jiǔ qǔ zhī xī sān miàn huán zhī
是峰处九曲之中,不临溪,而九曲之溪三面环之。
dōng wàng wèi dài wáng fēng ér yī qǔ zhì sān qǔ zhī xī huán zhī
东望为大王峰,而一曲至三曲之溪环之。
nán wàng wèi gēng yī tái nán zhī jìn zhě zé dà yǐn píng zhū fēng yě sì qǔ zhì liù qū zhī xī huán zhī
南望为更衣台,南之近者,则大隐屏诸峰也,四曲至六曲之溪环之。
xi wàng wèi sān jiào fēng xi zhī jìn zhě zé tiān hú zhū fēng yě qī qǔ zhì jiǔ qǔ zhī xī huán zhī
西望为三教峰,西之近者,则天壶诸峰也,七曲至九曲之溪环之。
wéi běi xiàng wú xī ér shān cóng shuǐ lián zhū shān céng dié ér lái zhì cǐ zhōng xuán
惟北向无溪,而山从水帘诸山层叠而来,至此中悬。
qí qián zhī fǔ ér kàn zhě jí chá dòng yě
其前之俯而瞰者,即茶洞也。
zì chá dòng yǎng tiào dàn jiàn jué bì gàn xiāo quán cóng cè jiān xiè xià chū bù zhī qí shàng yǒu fēng kě qì xiū xī
自茶洞仰眺,但见绝壁干霄,泉从侧间泻下,初不知其上有峰可憩qì休息。
qí bù lín xī ér néng jǐn jiǔ xī zhī shèng cǐ fēng gù yīng dì yī yě
其不临溪而能尽九溪之胜,此峰固应第一也。
lì tái shàng wàng luò rì bàn guī yuǎn jìn fēng luán qīng zǐ wàn zhuàng
立台上,望落日半规,远近峰峦,青紫万状。
tái hòu wèi tiān yóu guān
台后为天游观。
jí cí qù dǐ zhōu yǐ rù míng yǐ
亟辞去,抵舟已入暝矣。
èr shí èr rì dēng yá cí xiān zhǎng ér xi
二十二日登涯,辞仙掌而西。
yú suǒ xún zhě nǎi xī zhī yòu yá qí gé xī zé zuǒ yá yě
余所循者,乃溪之右涯,其隔溪则左涯也。
dì qī qū yòu wèi sān yǎng fēng tiān hú fēng zuǒ wèi chéng gāo yán
第七曲右为三仰峰、天壶峰,左为城高岩。
sān yǎng zhī xià wèi xiǎo táo yuán bēng yá duī cuò wài chéng shí mén
三仰之下为小桃源,崩崖堆错,外成石门。
yóu mén yǔ lǚ ér rù yǒu dì yī qū sì shān huán rào zhōng yǒu píng qí qū jiàn wéi yǐ cāng sōng cuì zhú jī shēng rén yǔ jù zài cuì wēi zhōng
由门伛偻而入,有地一区,四山环绕,中有平畦qí曲涧,围以苍松翠竹,鸡声人语,俱在翠微中。
chū mén ér xi jí wéi běi láng yán yán dǐng jí wéi tiān hú fēng
出门而西,即为北廊岩,岩顶即为天壶峰。
qí duì àn zhī chéng gāo yán chù rán dú shàng sì páng qiào xuē rú chéng
其对岸之城高岩矗然独上,四旁峭削如城。
yán dǐng yǒu ān yì xuán tī kě dēng yǐ gé xī bù jí yě
岩顶有庵,亦悬梯可登,以隔溪不及也。
dì bā qū yòu wèi gǔ lóu yán gǔ zǐ yán zuǒ wèi dà lǐn shí hǎi zhà shí
第八曲右为鼓楼岩、鼓子岩,左为大廪石、海蚱zhà石。
yú guò gǔ lóu yán zhī xi zhé ér běi xíng wù zhōng pān yuán shàng fēng dǐng liǎng shí wù lì rú gǔ gǔ zǐ yán yě
余过鼓楼岩之西,折而北行坞中,攀援上峰顶,两石兀立如鼓,鼓子岩也。
yán gāo xuān yì rú chéng yán xià shēn āo yí dài rú láng jià wū héng lán qí nèi yuē gǔ zǐ ān
岩高亘亦如城,岩下深坳一带如廊,架屋横栏其内,曰鼓子庵。
yǎng wàng yán shàng luàn xué zhōng duō mù bǎn héng chā
仰望岩上,乱穴中多木板横插。
zhuǎn yán zhī hòu bì jiān yī dòng gēng shēn chang yuē wú gōng dòng
转岩之后,壁间一洞更深敞,曰吴公洞。
dòng xià tī yǐ huǐ bù néng dēng
洞下梯已毁,不能登。
wàng sān jiào fēng ér qū yuán shān yuè dèng shēn mù wěng cōng qí shàng
望三教峰而趋,缘山越磴,深木蓊苁wěngcōng其上。
dǐ fēng yǒu tíng zhui qí páng kě dōng tiào gǔ lóu gǔ zǐ zhū shèng
抵峰,有亭缀其旁,可东眺鼓楼、鼓子诸胜。
shān tóu sān fēng shí gǔ tǐng rán bìng chù
山头三峰,石骨挺然并矗。
cóng shí xià jiān niè dèng ér shēng bàng yá dé yī tíng
从石岩的缝隙间踏石磴而登高,石崖旁有一座亭子。
chuān tíng rù shí mén liǎng yá jiā zhì bì lì cān tiān zhōng tōng yī xiàn shàng xià chǐ yú rén xíng qí jiān máo gǔ yīn sǒng
穿亭入石门,两崖夹峙,壁立参天,中通一线、上下尺余,人行其间,毛骨阴悚。
gài sān fēng zǎn lì cǐ qí liǎng fēng zhī xià
盖三峰攒立,此其两峰之罅;
qí cè shàng yǒu liǎng xià wú cǐ zhěng xuē
其侧尚有两罅,无此整削。
yǐ xià shān zhuǎn zhì shān hòu yī fēng yǔ māo ér shí xiāng duì zhì pán gèn yì rú gǔ zǐ wèi líng fēng zhī bái yún dòng
已下山,转至山后,一峰与猫儿石相对峙,盘亘亦如鼓子,为灵峰之白云洞。
zhì fēng tóu cóng shí xià zhōng lèi jí ér shàng liǎng bì jiā lì pō shì huáng shān zhī tiān mén
至峰头,从石罅中累级而上,两壁夹立,颇似黄山之天门。
jí qióng yǐ lǐ zhì yán xià yīn yá jià wū yì rú gǔ zǐ
级穷,迤逦至岩下,因崖架屋,亦如鼓子。
dēng lóu nán wàng jiǔ qǔ shàng yóu yī zhōu zhōng zhì xī zì xi lái fēn ér bù zhī zhì qǔ fù hé wéi yī
登楼南望,九曲上游,一洲中峙,溪自西来,分而不之,至曲复合为一。
zhōu wài liǎng shān jiàn kāi jiǔ qǔ yǐ jǐn
洲外两山渐开,九曲已尽。
shì yán zài jiǔ qǔ jǐn chù zhòng yán huí dié de shén yōu shuǎng
是岩在九曲尽处,重岩回叠,地甚幽爽。
yán běi jǐn chù gèng yǒu yī yán yóu qí shàng xià jiē jué bì bì jiān héng āo jǐn yī xiàn xū fú shēn shé xíng pán bì ér dù nǎi kě rù
岩北尽处,更有一岩尤奇:上下皆绝壁,壁间横坳仅一线,须伏身蛇行,盘壁而度,乃可入。
yú jí cóng bì āo xíng
余即从壁坳行;
yǐ ér jiàn dī bì jiàn wēi zé jiù ér yǔ lǚ
已而渐低,壁渐危,则就而伛偻;
yù dī yù xiá zé xī xíng shé fú zhì āo zhuǎn chù shàng xià jǐn xuán qī cùn kuò zhǐ chǐ wǔ
愈低愈狭,则膝行蛇伏,至坳转处,上下仅悬七寸,阔止尺五。
āo wài bì shēn wàn rèn
坳外壁深万仞。
yú pú fú yǐ jìn xiōng bèi xiāng mó pán xuán jiǔ zhī de dù qí xiǎn
余匍匐以进,胸背相摩,盘旋久之,得度其险。
yán guǒ xuān chǎng céng dié yǒu fǔ záo zhì yú zhōng yù kāi dào ér wèi jiù yě
岩果轩敞层叠,有斧凿置于中,欲开道而未就也。
bàn shǎng fǎn qián yán
半晌,返前岩。
gèng zhì hòu yán fāng gòu xīn shì yì yōu chǎng kě ài
更至后岩,方构新室,亦幽敞可爱。
chū xiàng jiǔ qǔ xī zé shī zi yán zài yān
出向九曲溪,则狮子岩在焉。
xún xī ér fǎn gé xī guān bā qū zhī rén miàn shí qī qū zhī chéng gāo yán zhǒng zhǒng shén fēi
循溪而返,隔溪观八曲之人面石、七曲之城高岩,种种神飞。
fù pō zhōu yóu yún wō rù chá dòng qióng lóng yǎo tiǎo yì jí zhǎng qū shēn yuǎn zài zhì yǐ zài bù néng qù
复泊舟,由云窝入茶洞,穹窿窈窕意即长曲深远,再至矣,再不能去!
yǐ yóu yún wō zuǒ zhuǎn rù fú xī dòng dòng pō yīn sēn
已由云窝左转,入伏羲洞,洞颇阴森。
zuǒ chū dà yǐn píng zhī yáng jí zǐ yáng shū yuàn yè bài jiàn xiān shēng miào xiàng
左出大隐屏之阳,即紫阳书院,谒yè拜见先生庙像。
shùn liú gǔ zhào liǎng yán cāng cuì fēn fēi fān jí fǎn hèn zhōu xíng zhī sù
顺流鼓棹,两岩苍翠纷飞,翻即“反”恨舟行之速。
yǐ guò tiān zhù fēng gēng yī tái pō zhōu sì qū zhī nán yá
已过天柱峰、更衣台,泊舟四曲之南涯。
zì yù chá yuán dēng àn yù rào chū jīn jī yán zhī shàng mí jīng cóng jí bù dé lù
自御茶园登岸,欲绕出金鸡岩之上,迷荆丛棘,不得路。
nǎi cóng yán hòu dà dào dōng xíng jì yǒu páng lù kě dēng dà zàng xiǎo cáng zhū fēng fù bù dé
乃从岩后大道东行,冀有旁路可登大藏、小藏诸峰,复不得。
tòu chū xī páng yǐ zài yù nǚ fēng xià
透出溪旁,已在玉女峰下。
yù cóng cǐ xún yī xiàn tiān bàng huáng wú kě wèn ér zhōu pō jīn jī dòng xià jiǒng bù xiāng wén
欲从此寻一线天,徬徨无可问,而舟泊金鸡洞下,迥不相闻。
nǎi yán xī mì lù yǐ lǐ dà zàng xiǎo cáng zhī lù
乃沿溪觅路,迤逦大藏、小藏之麓。
yí dài qiào bì gāo qiān shā qì bēng yōng tǔ rén duō zhí chá qí shàng
一带峭壁高骞,砂碛崩壅,土人多植茶其上。
cóng míng kē zhōng xíng xià kàn shēn xī shàng yǎng wēi yá suǒ wèi xian xué táng cáng xiān kū jù bù xiá biàn
从茗柯中行,下瞰深溪,上仰危崖,所谓“仙学堂”、“藏仙窟”,俱不暇辨。
yǐ zhì jià hè zhōu yǎng jiàn xū zhōu wǎn rán jiào qián xī zhōng suǒ jiàn gèng xī gèng qīng chǔ xì zhì
已至架壑舟,仰见虚舟宛然,较前溪中所见更悉更清楚细致。
dà zàng zhī xi qí lù jiàn qióng
大藏之西,其路渐穷。
xiàng jīng jí zhōng mén bì miàn shàng hái kàn dà zàng xi yán yì jià yī zhōu dàn liǎng yá duì zhì bù néng zhì qí de yě
向荆棘中扪壁面上,还瞰大藏西岩,亦架一舟,但两崖对峙,不能至其地也。
hū yī zhōu zì èr qǔ nì liú ér zhì jí xià shān zhāo zhī
忽一舟自二曲逆流而至,急下山招之。
qí rén yǐ zhōu lái shòu yì yóu kè chū zhì zhě yuē yú fǎn gēng yī tái tóng lǎn yī xiàn tiān hǔ xiào yán zhū shèng
其人以舟来受,亦游客初至者,约余返更衣台,同览一线天、虎啸岩诸胜。
guò yú pō zhōu chù bìng zhào shùn liú ér xià yù shàng màn tíng wèn dài wáng fēng
过余泊舟处,并棹顺流而下,欲上幔亭,问大王峰。
dǐ yī qǔ zhī shuǐ guāng shí yuē zhōu dài xī kǒu yú fù dēng yá shǎo rù zhì zhǐ zhǐ ān
抵一曲之水光石,约舟待溪口,余复登涯,少入,至止止庵。
wàng ān hòu yǒu lù kě shàng suì qū zhī dé yī yán sēng sòng jīng qí zhōng nǎi chán yán yě
望庵后有路可上,遂趋之,得一岩,僧诵经其中,乃禅岩也。
dēng fēng zhī lù shàng zài zhǐ zhǐ ān xi
登峰之路,尚在止止庵西。
réng xià ān qián xi zhuǎn dēng shān èr lǐ xǔ dǐ fēng xià cóng luàn jīng shù mù zhōng xún dēng xiān shí
仍下庵前西转,登山二里许,抵峰下,从乱箐qìng树木中寻登仙石。
shí páng fēng tū qǐ zuò yǎng qǐ zhuàng hè mó shí zài fēng bì xià jiān shuāng líng zhū dǐng liè wén rú huì
石旁峰突起,作仰企状,鹤模石在峰壁罅间,霜瓴朱顶,裂纹如绘。
páng lù qióng yǒu tī xuán jué bì jiān niè ér shàng yáo yáo yù duò
旁路穷,有梯悬绝壁间,蹑而上,摇摇欲堕。
tī qióng dé yī yán zé zhāng xiān yí tuì shī tǐ yě
梯穷得一岩,则张仙遗蜕尸体也。
yán zài fēng bàn mì xú xian yán jiē shí bì bù kě tōng
岩在峰半,觅徐仙岩,皆石壁不可通;
xià tī xún bié dào yòu bù kě de
下梯寻别道,又不可得;
niè shí zé qiào bì wú jiē tóu mǎng zé shēn mì mò biàn
蹑石则峭壁无阶,投莽则深密莫辨。
yòng fu zài qián de duàn dèng dà hū de lù
佣夫在前,得断磴,大呼得路。
yú liè yī bù gù qū jiù zhī fù bù néng qián
余裂衣不顾,趋就之,复不能前。
rì yǐ xi báo suì yǐ shǒu xuán jí luàn zhuì ér xià dé dào yǐ zài wàn nián gōng yòu
日已西薄,遂以手悬棘,乱坠而下,得道已在万年宫右。
qū rù gōng gōng shén sēn chǎng
趋入宫,宫甚森敞。
yǔ shì yíng yán dài wáng fēng dǐng jiǔ bù néng dào wéi zhāng yán tī zài
羽士迎言,“大王峰顶久不能到,惟张岩梯在。
fēng dǐng liù tī jí xú yán tī jù yǐ xiǔ huài
峰顶六梯及徐岩梯俱已朽坏。
xú xiān tuì yǐ yí rù huì zhēn miào yǐ
徐仙蜕已移入会真庙矣。
chū gōng yòu zhuǎn guò huì zhēn miào
”出宫右转,过会真庙。
miào qián dà fēng fú shū fán mào yīn shù mǔ wéi shù shí bào
庙前大枫扶疏繁茂,荫数亩,围数十抱。
bié yǔ shì guī zhōu
别羽士,归舟。
èr shí sān rì dēng lù mì huàn gǔ yán shuǐ lián dòng zhū shèng
二十三日登陆,觅换骨岩、水帘洞诸胜。
mìng yí zhōu shí lǐ hou yú chì shí jiē yú nǎi rù huì zhēn guān yè wǔ yí jūn jí xú xian yí tuì
命移舟十里,候于赤石街,余乃入会真观,谒武彝君及徐仙遗蜕。
chū miào xún màn tíng dōng lù běi xíng èr lǐ jiàn màn tíng fēng hòu sān fēng pián wén yì ér wèn zhī sān gū fēng yě
出庙,循幔亭东麓北行二里,见幔亭峰后三峰骈文,异而问之,三姑峰也。
huàn gǔ yán jí zài qí páng wàng zhī qū
换骨岩即在其旁,望之趋。
dēng shān lǐ xǔ fēi liú gǔ rán xià xiè
登山里许,飞流汩然下泻。
fǔ kàn qí xià yì yǒu wēi bì quán cóng bì bàn tū chū shū zhú yǎn yìng shū yǒu jiā zhì
俯瞰其下,亦有危壁,泉从壁半突出,疏竹掩映,殊有佳致。
rán yè yǐ shàng dēng bù jí fǎn gù suì cóng sān gū yòu shàng bàn lǐ dǐ huàn gǔ yán yán jí màn tíng fēng hòu yá yě
然业已上登,不及返顾,遂从三姑又上半里,抵换骨岩,岩即幔亭峰后崖也。
yán qián yǒu ān
岩前有庵。
cóng yán hòu xuán tī liǎng céng gèng dēng yī yán
从岩后悬梯两层,更登一岩。
yán bù shèn shēn ér huán rào shān diān rú dié zhàng
岩不甚深,而环绕山巅如叠嶂。
tǔ rén xīn yǐ mù bǎn xún yán wèi shì qū zhí gāo xià suí yán wǎn zhuǎn
土人新以木板循岩为室,曲直高下,随岩宛转。
xún yán xì pān jī ér shàng jī zhì màn tíng zhī dǐng yǐ lù sāi ér zhǐ
循岩隙攀跻而上,几至幔亭之顶,以路塞而止。
fǎn zhì sān gū fēng lù rào chū qí hòu fù cóng jiù lù xià zhì qián suǒ kàn tū quán chù
返至三姑峰麓,绕出其后,复从旧路下,至前所瞰突泉处。
cóng cǐ yuè lǐng jí shuǐ lián dòng lù
从此越岭,即水帘洞路;
cóng cǐ ér xià jí tū quán bì yě
从此而下,即突泉壁也。
yú qián cóng shàng kàn wèi jǐn qí miào zhì shì fù zào qí xià
余前从上瞰,未尽其妙,至是复造其下。
yǎng wàng tū quán yòu zài bàn bì zhī shàng páng yǐn shuǐ wèi duì yǒu tī jià zhī záo bì wèi gōu yǐ yǐn quán
仰望突泉又在半壁之上,旁引水为碓,有梯架之,凿壁为沟以引泉。
yǎng wàng tū quán yòu zài bàn bì zhī shàng páng yǐn shuǐ wèi duì yǒu tī jià zhī záo bì wèi gōu yǐ yǐn quán
仰望突泉又在半壁之上,旁引水为碓,有梯架之,凿壁为沟以引泉。
yú xún tī pān bì zhì tū quán xià
余循梯攀壁,至突泉下。
qí āo jǐn èr zhàng shàng xià jù wēi bì quán cóng shàng bì duò āo zhōng fù cóng āo zhōng yì ér xià duò
其坳仅二丈,上下俱危壁,泉从上壁堕坳中,复从坳中溢而下堕。
āo zhī shàng xià sì páng wú chǔ fēi shuǐ ér zhōng yǒu yī shí tū qǐ kě zuò
坳之上下四旁,无处非水,而中有一石突起可坐。
zuò jiǔ zhī xià bì xún zhú jiān lù yuè lǐng sān chóng cóng shān yāo yuē xíng qī lǐ nǎi xià wù
坐久之,下壁循竹间路,越岭三重,从山腰约行七里,乃下坞。
chuān shí mén ér shàng bàn lǐ jí shuǐ lián dòng
穿石门而上,半里,即水帘洞。
wēi yá qiān rèn shàng tū xià qiàn quán cóng yán dǐng duò xià
危崖千仞,上突下嵌,泉从岩顶堕下。
yán jì xióng kuò quán yì gāo sàn qiān tiáo wàn lǚ xuán kōng qīng xiè yì dà guān yě
岩既雄扩,泉亦高散,千条万缕,悬空倾泻,亦大观也!
qí yán gāo chù shàng tū gù yán xià gòu shì shù zhòng ér fēi quán yóu luò kǎn wài
其岩高矗上突,故岩下构室数重,而飞泉犹落槛外。
xiān zài tú wén dǔ gé zhài pō qí dào liú zhǐ yú réng jiù lù yuè shān kě zhì
先在途闻睹阁寨颇奇,道流指余仍旧路,越山可至。
yú chū shí mén ài wù xī zhī shèng wù zǒu chì shí jiē dào
余出石门,爱坞溪之胜,误走赤石街道。
tú rén zhǐ cóng cǐ dù xiǎo qiáo ér nán yì kě wǎng
途人指从此度小桥而南,亦可往。
cóng zhī dēng shān rù yī ài liǎng shān jiā zhī nèi yǒu yán yǒu shì tí é nǎi dù xiá yán tǔ rén é wù chuán wèi dǔ gé ěr
从之,登山入一隘,两山夹之,内有岩有室,题额乃“杜辖岩”,土人讹误传为睹阁耳。
zài rù yòu dé yī yán yǒu qǔ kǎn xuán lóu wàng chì shí jiē shén jìn
再入,又得一岩,有曲槛悬楼,望赤石街甚近。
suì cóng jiù dào sān lǐ dù yī xī yòu yī lǐ zé chì shí jiē dà xī yě
遂从旧道,三里,渡一溪,又一里,则赤石街大溪也。
xià zhōu guà fān èr shí lǐ fǎn chóng ān
下舟,挂帆二十里,返崇安。