zhēn guàn èr nián tài zōng wèi shì chén yuē gǔ rén yún jūn yóu qì yě rén yóu shuǐ yě fāng yuán zài yú qì bù zài yú shuǐ
贞观二年，太宗谓侍臣曰：“古人云‘君犹器也，人犹水也，方圆在于器，不在于水。
gù yáo shùn lǜ tiān xià yǐ rén ér rén cóng zhī
’故尧、舜率天下以仁，而人从之；
jié zhòu lǜ tiān xià yǐ bào ér rén cóng zhī
桀、纣率天下以暴，而人从之。
xià zhī suǒ xíng jiē cóng shàng zhī suǒ hào
下之所行，皆从上之所好。
zhì rú liáng wǔ dì fù zǐ zhì shàng fú huá wéi hǎo shì shì lǎo shì zhī jiào
至如梁武帝父子志尚浮华，惟好释氏、老氏之教；
wǔ dì mò nián pín xìng tóng tài sì qīn jiǎng fó jīng bǎi liáo jiē dà guān gāo lǚ chéng chē hù cóng zhōng rì tán lùn kǔ kōng wèi cháng yǐ jūn guó diǎn zhāng wéi yì
武帝末年，频幸同泰寺，亲讲佛经，百寮皆大冠高履，乘车扈从，终日谈论苦空，未尝以军国典章为意。
jí hóu jǐng lǜ bīng xiàng quē shàng shū láng yǐ xià duō bù jiě chéng mǎ láng bèi bù zǒu sǐ zhě xiāng jì yú dào lù
及侯景率兵向阙，尚书郎以下，多不解乘马，狼狈步走，死者相继于道路。
wǔ dì jí jiǎn wén zú bèi hóu jǐng yōu bī ér sǐ
武帝及简文卒被侯景幽逼而死。
xiào yuán dì zài yú jiāng líng wèi wàn niǔ yú jǐn suǒ wéi dì yóu jiǎng lǎo zi bù chuò bǎi liáo jiē róng fú yǐ tīng
孝元帝在于江陵，为万纽于谨所围，帝犹讲《老子》不辍，百寮皆戎服以听。
é ér chéng xiàn jūn chén jù bèi qiú zhì
俄而城陷，君臣俱被囚挚。
yǔ xìn yì tàn qí rú cǐ jí zuò āi jiāng nán fù nǎi yún zǎi héng yǐ gān gē wèi ér xì jìn shēn yǐ qīng tán wèi miào lüè
庾信亦叹其如此，及作《哀江南赋》，乃云：‘宰衡以干戈为儿戏，缙绅以清谈为庙略。
cǐ shì yì zú wèi jiàn jiè
’此事亦足为鉴戒。
zhèn jīn suǒ hǎo zhě wéi zài yáo shùn zhī dào zhōu kǒng zhī jiào yǐ wéi rú niǎo yǒu yì rú yú yī shuǐ shī zhī bì sǐ bù kě zàn wú ěr
朕今所好者，惟在尧、舜之道，周、孔之教，以为如鸟有翼，如鱼依水，失之必死，不可暂无耳。
zhēn guàn èr nián tài zōng wèi shì chén yuē shén xiān shì běn shì xū wàng kōng yǒu qí míng
贞观二年，太宗谓侍臣曰：“神仙事本是虚妄，空有其名。
qín shǐ huáng fēi fèn ài hào wèi fāng shì suǒ zhà nǎi qiǎn tóng nán tóng nǚ shù qiān rén suí qí rù hǎi qiú shén xian
秦始皇非分爱好，为方士所诈，乃遣童男童女数千人，随其入海求神仙。
fāng shì bì qín kē nüè yīn liú bù guī shǐ huáng yóu hǎi cè chí chú yǐ dài zhī hái zhì shā qiū ér sǐ
方士避秦苛虐，因留不归，始皇犹海侧踟蹰以待之，还至沙丘而死。
hàn wǔ dì wèi qiú shén xian nǎi jiāng nǚ jià dào shù zhī rén shì jì wú yàn biàn xíng zhū lù
汉武帝为求神仙，乃将女嫁道术之人，事既无验，便行诛戮。
jù cǐ èr shì shén xiān bù fán wàng qiú yě
据此二事，神仙不烦妄求也。
zhēn guàn sì nián tài zōng yuē suí yáng dì xìng hǎo cāi fáng zhuān xìn xié dào dà jì hú rén nǎi zhì wèi hú chuáng wèi jiāo chuáng hú guā wèi huáng guā zhù cháng chéng yǐ bì hú
贞观四年，太宗曰：“隋炀帝性好猜防，专信邪道，大忌胡人，乃至谓胡床为交床，胡瓜为黄瓜，筑长城以避胡。
zhōng bèi yǔ wén huà jí shǐ lìng hú xíng dá shā zhī
终被宇文化及使令狐行达杀之。
yòu zhū lù li jīn cái jí zhū li dài jìn zú hé suǒ yì
又诛戮李金才，及诸李殆尽，卒何所益？
qiě jūn tiān xià zhě wéi xū zhèng shēn xiū dé ér yǐ cǐ wài xū shì bù zú zài huái
且君天下者，惟须正身修德而已，此外虚事，不足在怀。
zhēn guàn qī nián gōng bù shàng shū duàn lún zòu jìn qiǎo rén yáng sī qí zhì
贞观七年，工部尚书段纶奏进巧人杨思齐至。
tài zōng lìng shì lún qiǎn zào kuǐ lěi xì jù
太宗令试，纶遣造傀儡戏具。
tài zōng wèi lún yuē suǒ jìn qiǎo jiàng jiāng gōng guó shì qīng lìng xiān zào cǐ wù shì qǐ bǎi gōng xiāng jiè wú zuò qí qiǎo zhī yì yé
太宗谓纶曰：“所进巧匠，将供国事，卿令先造此物，是岂百工相戒无作奇巧之意耶？
nǎi zhào xuē lún jiē jí bìng jìn duàn cǐ xì
”乃诏削纶阶级，并禁断此戏。