shèng shuǐ chū shàng gǔ gù yàn de qín shǐ huáng èr shí sān nián zhì shàng gǔ jùn
圣水出上谷，故燕地，秦始皇二十三年，置上谷郡。
wáng yǐn jìn shū dì dào zhì yuē jùn zài gǔ zhī tóu gù yīn yǐ shàng gǔ míng yān
王隐《晋书地道志》曰：郡在谷之头，故因以上谷名焉。
wáng mǎng gēng míng shuò diào yě
王莽更名朔调也。
shuǐ chū jùn zhī xī nán shèng shuǐ gǔ dōng nán liú jìng dà fáng lǐng zhī dōng shǒu shān xià yǒu shí xué dōng běi dòng kāi gāo guǎng sì wǔ zhàng rù xué zhuǎn gèng chóng shēn xué zhōng yǒu shuǐ
水出郡之西南圣水谷，东南流径大防岭之东首，山下有石穴，东北洞开，高广四五丈，入穴转更崇深，穴中有水。
qí jiù chuán yán xī yǒu shā mén shì huì mí zhě hǎo jīng wù yǐn cháng gōu huǒ xún zhī bàng shuǐ rù xué sān lǐ yǒu yú xué fēn wéi èr yī xué shū xiǎo xī běi chū bù zhī qù yì
耆旧传言，昔有沙门释惠弥者，好精物隐，尝篝火寻之，傍水入穴三里，有余穴分为二：一穴殊小，西北出，不知趣诣；
yī xué xī nán chū rù xué jīng wǔ liù rì fāng hái yòu bù cè qióng shēn
一穴西南出，入穴经五六日方还，又不测穷深。
qí shuǐ xià lěng dōng wēn chūn qiū yǒu bái yú chū xué shù rì ér fǎn rén yǒu cǎi bǔ shí zhě měi zhēn cháng wèi gài yì bǐng xué jiā yú zhī lèi yě
其水夏冷冬温，春秋有白鱼出穴，数日而返，人有采捕食者，美珍常味，盖亦丙穴嘉鱼之类也。
shì shuǐ dōng běi liú rù shèng shuǐ
是水东北流入圣水。
shèng shuǐ yòu dōng jìng yù shí shān wèi zhī yù shí kǒu shān duō mín yù yān shí gù yǐ yù shí míng zhī
圣水又东径玉石山，谓之玉石口，山多珉玉、燕石，故以玉石名之。
qí shuǐ fú liú lǐ yú qián yuán dōng chū yòu dōng
其水伏流里余，潜源东出，又东。
tuí bō xiè jiàn yī zhàng yǒu yú qū ér nán liú yě
颓波泻涧，一丈有余，屈而南流也。
dōng guò liáng xiāng xiàn nán shèng shuǐ nán liú lì xiàn xi zhuǎn yòu nán jìng liáng xiāng xiàn gù chéng xi wáng mǎng zhī guǎng yáng yě yǒu fáng shuǐ zhù zhī shuǐ chū xiàn xī běi dà fáng shān nán ér dōng nán liú jìng yáng tóu fù xià sú wèi zhī yáng tóu xī
东过良乡县南，圣水南流，历县西转，又南径良乡县故城西，王莽之广阳也，有防水注之，水出县西北大防山南，而东南流径羊头阜下，俗谓之羊头溪。
qí shuǐ yòu dōng nán liú zhì xiàn dōng rù shèng shuǐ
又往东南流，到了县城往东注入圣水。
shèng shuǐ yòu nán yǔ yào shuǐ hé shuǐ chū xiàn xī běi dà fáng shān nán dōng nán liú lì xiàn xi ér dōng nán liú zhù shèng shuǐ
圣水又南与乐水合，水出县西北大防山南，东南流，历县西而东南流注圣水。
shèng shuǐ yòu dōng jìng qí xiàn gù chéng nán yòu dōng jìng shèng jù nán gài jiè shuǐ ér huái chēng yě
圣水又东径其县故城南，又东径圣聚南，盖藉水而怀称也。
yòu dōng yǔ xiá hé hé shuǐ chū liáng xiāng xiàn xi gān quán yuán dōng gǔ dōng jìng xī xiāng xiàn gù chéng běi wáng mǎng zhī yí fēng yě shì wèi zhī dōu xiāng chéng
又东与侠河合，水出良乡县西甘泉原东谷，东径西乡县故城北，王莽之移风也，世谓之都乡城。
àn dì lǐ zhì zhuō jùn yǒu xī xiāng xiàn ér wú dōu xiāng chéng gài shì chuán zhī fēi yě
案《地理志》，涿郡有西乡县而无都乡城，盖世传之非也。
yòu dōng jìng liáng xiāng chéng nán yòu dōng běi zhù shèng shuǐ shì wèi zhī xiá huó hé yòu míng zhī yuē fēi lǐ zhī gōu yě
又东径良乡城南，又东北注圣水，世谓之侠活河，又名之曰非理之沟也。
yòu dōng guò yáng xiāng xiàn běi shèng shuǐ zì zhuō xiàn dōng yǔ táo shuǐ hé shuǐ shǒu shòu lái shuǐ yú xú chéng dōng nán liáng xiāng xi fēn yuán shuǐ shì wèi zhī nán shā gōu jí táo shuǐ yě
又东过阳乡县北，圣水自涿县东与桃水合，水首受涞水于徐城东南良乡，西分垣水，世谓之南沙沟，即桃水也。
dōng jìng qiú xiàn běi
东径逎县北，
yòu dōng jìng zhuō xiàn gù chéng xià yǔ zhuō shuǐ hé
又东径涿县故城下与涿水合，
shì yǐ wéi zhuō shuǐ
世以为涿水，
yòu yì wèi zhī táo shuǐ
又亦谓之桃水，
chū zhuō xiàn gù chéng xī nán qí gōu dōng bā lǐ dà kǎn xià
出涿县故城西南奇沟东八里大坎下，
shù quán tóng fā
数泉同发，
dōng jìng táo rén xū běi
东径桃仁墟北，
huò yuē yīn shuǐ yǐ míng xū
或曰因水以名墟，
zé shì táo shuǐ yě
则是桃水也，
huò yuē zhōng rén zhī gù jū
或曰终仁之故居，
fēi táo rén yě
非桃仁也。
yú àn dì lǐ zhì táo shuǐ shàng chéng lái shuǐ cǐ shuǐ suǒ fā bù yǔ zhì tóng wèi zhōng wéi shì
余案《地理志》，桃水上承涞水，此水所发，不与《志》同，谓终为是。
yòu dōng běi yǔ lè duī quán hé shuǐ chū duī dōng dōng nán liú zhù yú zhuō shuǐ
又东北与乐堆泉合，水出堆东，东南流注于涿水。
zhuō shuǐ yòu dōng běi jìng zhuō xiàn gù chéng xi zhù yú táo
涿水又东北径涿县故城西注于桃。
yīng shào yuē zhuō jùn gù yàn hàn gāo dì liù nián zhì qí nán yǒu zhuō shuǐ jùn gài shì yān
应劭曰：涿郡，故燕，汉高帝六年置，其南有涿水郡，盖氏焉。
hǎn yīn yì yán shì yǐ
阚骃亦言是矣。
jīn yú zhuō chéng nā mó shuǐ yǐ yīng zhī suǒ yǒu wéi xī nán yǒu shì shuǐ yǐ
今于涿城南无水以应之，所有惟西南有是水矣。
yīng shào yòu yún zhuō shuǐ chū shàng gǔ zhuō lù xiàn yú àn zhuō shuǐ zì zhuō lù dōng zhù tà shuǐ
应劭又云：涿水出上谷涿鹿县，余案涿水自涿鹿东注漯水。
tà shuǐ dōng nán jìng guǎng yáng jùn yǔ zhuō jùn fēn shuǐ hàn gāo zǔ liù nián fēn yàn zhì zhuō jùn zhuō zhī wèi míng
漯水东南径广阳郡与涿郡分水，汉高祖六年，分燕置涿郡，涿之为名；
dāng shòu zhuō shuǐ tōng chēng yǐ gù jùn xiàn shì zhī
当受涿水通称矣，故郡、县氏之。
dàn wù lǐ qián tōng suǒ zài fēn fā gù zài xiōng nú wèi zhuō yé shuǐ shān chuān zǔ kuò bìng wú yán zhù zhī lǐ suǒ zài shòu míng zhě jiē shì jīng yǐn xiǎn xiāng guān yáo qíng shòu yòng yǐ cǐ tuī zhī shì huò jìn yǐ ér fēi suǒ ān yě
但物理潜通，所在分发，故在匈奴为涿耶水，山川阻阔，并无沿注之理，所在受名者，皆是经隐显相关，遥情受用，以此推之，事或近矣，而非所安也。
táo shuǐ yòu dōng jìng zhuō xiàn gù chéng běi wáng mǎng gēng míng yuán hàn jìn tài shǐ yuán nián gǎi yuē fàn yáng jùn
桃水又东径涿县故城北，王莽更名垣翰，晋大始元年，改曰范阳郡。
jīn jùn lǐ zhuō xiàn gù chéng chéng nèi dōng běi jiǎo yǒu jìn kāng wáng bēi chéng dōng yǒu fàn yáng wáng sī mǎ xiāo miào bēi
今郡理涿县故城，城内东北角有晋康王碑，城东有范阳王司马虓庙碑。
táo shuǐ yòu dōng běi yǔ yuán shuǐ huì shuǐ shàng chéng lái shuǐ yú liáng xiāng xiàn fēn táo shuǐ shì wèi zhī běi shā gōu
桃水又东北与垣水会，水上承涞水，于良乡县分桃水，世谓之北沙沟。
gù yīng shào yuē yuán shuǐ chū liáng xiāng dōng jìng yuán xiàn gù chéng běi
故应劭曰：垣水出良乡，东径垣县故城北。
shǐ jì yīn yì yuē hé jiān yǒu wǔ yuán xiàn zhuō yǒu yuán xiàn
《史记音义》曰：河间有武垣县，涿有垣县。
hàn jǐng dì zhōng sān nián fēng xiōng nú jiàng wáng cì wèi hòu guó wáng mǎng zhī yuán hàn tíng yǐ shì wèi zhī qǐng chéng fēi yě
汉景帝中三年，封匈奴降王赐为侯国，王莽之垣翰亭矣，世渭之顷城，非也。
yòu dōng jìng qǐng yì dì míng yě gù yǒu qǐng shàng yán shì míng zhī qǐng qián hé
又东径顷，亦地名也，故有顷上言，世名之顷前河。
yòu dōng luò shuǐ zhù zhī shuǐ shàng chéng míng zé zhǔ zhǔ fāng shí wǔ lǐ
又东，洛水注之，水上承鸣泽渚，渚方十五里。
hàn wǔ dì yuán fēng sì nián xíng xìng míng zé zhě yě
汉武帝元封四年，行幸鸣泽者也。
fú qián yuē zé míng zài qiú xiàn běi jiè
服虔曰：泽名，在逎县北界。
jí cǐ zé yǐ
即此泽矣。
xi zé dú shù shuǐ zhù zhī shuǐ chū qiú xiàn běi shān dōng rù zhǔ
西则独树水注之，水出逎县北山，东入渚。
běi yǒu gān quán shuǐ zhù zhī shuǐ chū liáng xiāng xī shān dōng nán jìng xī xiāng chéng xi ér nán zhù míng zé zhǔ
北有甘泉水注之，水出良乡西山，东南径西乡城西，而南注鸣泽渚。
zhǔ shuǐ dōng chū wèi luò shuǐ yòu dōng jìng xī xiāng chéng nán yòu dōng jìng yuán xiàn ér nán rù yuán shuǐ
渚水东出为洛水，又东径西乡城南，又东径垣县而南入垣水。
yuán shuǐ yòu dōng jìng zhuō xiàn běi dōng liú zhù yú táo
垣水又东径涿县北，东流注于桃。
gù yīng shào yuē yuán shuǐ dōng rù táo
故应劭曰：垣水东入桃。
hǎn yīn yuē zhì yáng xiāng zhù zhī
阚骃曰：至阳乡注之。
jīn àn jīng mài ér bù néng jiè yě
今案经脉而不能届也。
táo shuǐ dōng jìng yáng xiāng dōng zhù shèng shuǐ
桃水东径阳乡，东注圣水。
shèng shuǐ yòu dōng guǎng yáng shuǐ zhù zhī shuǐ chū xiǎo guǎng yáng xī shān dōng jìng guǎng yáng xiàn gù chéng běi
圣水又东，广阳水注之，水出小广阳西山，东径广阳县故城北；
yòu dōng fú lù shuǐ zhù yān
又东，福禄水注焉。
shuǐ chū xī shān dōng nán jìng guǎng yáng xiàn gù chéng nán dōng rù guǎng yáng shuǐ luàn liú dōng nán zhì yáng xiāng xiàn yòu zhù shèng shuǐ
水出西山，东南径广阳县故城南，东入广阳水，乱流东南至阳乡县，右注圣水。
shèng shuǐ yòu dōng nán jìng yáng xiāng chéng xi bù jìng qí běi yǐ
圣水又东南径阳乡城西，不径其北矣。
xiàn gù zhuō zhī yáng tíng yě
县，故涿之阳亭也。
dì lǐ fēng sú jì yuē zhuō xiàn dōng wǔ shí lǐ yǒu yáng xiāng tíng hòu fēn wéi xiàn
《地理风俗记》曰：涿县东五十里有阳乡亭，后分为县。
wáng mǎng shí gēng míng zhāng wǔ jí zhǎng xiāng xiàn yě
王莽时，更名章武，即长乡县也。
àn tài kāng dì jì zhuō yǒu zhǎng xiāng ér wú yáng xiāng yǐ
案《太康地记》，涿有长乡而无阳乡矣。
shèng shuǐ yòu dōng jìng cháng xīng chéng nán yòu dōng jìng fāng chéng xiàn gù chéng běi li mù fá yàn qǔ fāng chéng shì yě wèi fēng liú fàng wèi hòu guó
圣水又东径长兴城南，又东径方城县故城北.李牧伐燕取方城是也，魏封刘放为侯国。
shèng shuǐ yòu dōng zuǒ huì bái sì gōu gōu shuǐ chū guǎng yáng xiàn zhī lóu chéng dōng dōng nán liú zuǒ hé lóu chéng shuǐ shuǐ chū píng dì
圣水又东，左会白祀沟，沟水出广阳县之娄城东，东南流，左合娄城水，水出平地。
dǎo yuán dōng nán liú yòu zhù bái sì shuǐ luàn liú dōng nán jìng cháng dào chéng xi
导源东南流，右注白祀水，乱流东南径常道城西。
gù xiāng tíng yě xi qù zhǎng xiāng chéng sì shí lǐ wèi shǎo dì huáng gān lù sān nián suǒ fēng yě
故乡亭也，西去长乡城四十里，魏少帝璜甘露三年所封也。
yòu dōng nán rù shèng shuǐ
又东南入圣水。
shèng shuǐ yòu dōng nán jìng hán chéng dōng
圣水又东南径韩城东。
shī
《诗。
hán yì zhāng yuē pǔ bǐ hán chéng yàn shī suǒ wán wáng xī hán hóu qí zhuī qí mò yǎn shòu běi guó
韩奕章》曰：溥彼韩城，燕师所完，王锡韩侯，其追其貊，奄受北国。
zhèng xuán yuē zhōu fēng hán hóu jū hán chéng wèi hòu bó yán wèi xiǎn yí suǒ bī shāo shāo dōng qiān yě
郑玄曰：周封韩侯，居韩城为侯伯，言为猃夷所逼，稍稍东迁也。
wáng sù yuē jīn zhuō jùn fāng chéng xiàn yǒu hán hóu chéng shì wèi zhī hán hào chéng fēi yě
王肃曰：今涿郡方城县有韩侯城，世谓之寒号城，非也。
shèng shuǐ yòu dōng nán liú yòu huì qīng diàn shuǐ shuǐ fā xi diàn dōng liú zhù shèng shuǐ wèi zhī liú gōng kǒu yě
圣水又东南流，右会清淀水，水发西淀，东流注圣水，谓之刘公口也。
yòu dōng guò ān cì xiàn nán dōng rù yú hǎi
又东过安次县南，东入于海。
shèng shuǐ yòu dōng jìng bó hǎi ān cì xiàn gù chéng nán
圣水又东径勃海安次县故城南。
hàn líng dì zhōng píng sān nián fēng jīng zhōu cì shǐ wáng mǐn wèi hòu guó
汉灵帝中平三年，封荆州刺史王敏为侯国。
yòu dōng nán liú zhù yú jù mǎ hé ér bù dá yú hǎi yě
又东南流注于巨马河而不达于海也。
jù mǎ hé chū dài jùn guǎng chāng xiàn lái shān jí lái shuǐ yě yǒu èr yuán jù fā lái shān dōng jìng guǎng chāng xiàn gù chéng nán wáng mǎng zhī guǎng píng yǐ wèi fēng lè jìn wèi hòu guó
巨马河出代郡广昌县涞山，即涞水也，有二源，俱发涞山，东径广昌县故城南，王莽之广屏矣，魏封乐进为侯国。
luán shuǐ yòu dōng běi jìng xi shè yú chéng dōng nán ér dōng běi liú
滦水又东北径西射鱼城东南而东北流；
yòu jìng dōng shè yú chéng nán yòu qū jìng qí chéng dōng
又径东射鱼城南，又屈径其城东。
zhú shū jì nián yuē xún yáo fá zhōng shān qǔ qióng yú zhī qiū
《竹书纪年》曰：荀瑶伐中山取穷鱼之丘。
qióng shè zì xiāng lèi yí jí cǐ chéng yě suǒ wèi xiáng yǐ
穷、射字相类，疑即此城也，所未详矣。
lái shuǐ yòu jìng sān nǚ tíng xi yòu jìng lóu tíng běi zuǒ shǔ bái jiàn xī shuǐ yǒu èr yuán hé zhù yī chuān chuān shí hào rán wàng tóng jī xuě gù yǐ wù sè shòu míng
涞水又径三女亭西，又径楼亭北，左属白涧溪，水有二源，合注一川，川石皓然，望同积雪，故以物色受名。
qí shuǐ yòu dōng běi liú wèi zhī shí cáo shuǐ fú liú dì xià yì zé tōng jīn wěi zhù wèi zhī bái jiàn kǒu
其水又东北流，谓之石槽水，伏流地下，溢则通津委注，谓之白涧口。
lái shuǐ yòu dōng běi sāng gǔ shuǐ zhù zhī shuǐ nán fā sāng xī běi zhù lái shuǐ
涞水又东北，桑谷水注之，水南发桑溪，北注涞水。
lái shuǐ yòu běi jìng xiǎo hóng dōng yòu dōng jìng dà hóng nán gài huò yuán yǐn jū jiào shòu chù yě
涞水又北径小黉东，又东径大黉南，盖霍原隐居教授处也。
xú guǎng yún yuán yǐn jū guǎng yáng shān jiào shòu shù qiān rén wèi wáng jùn suǒ hài suī qiān gǔ shì xuán yóu biǎo èr hóng zhī chēng jì wú bēi sòng jìng bù zhī dìng shuí jū yě
徐广云：原隐居广阳山，教授数千人，为王浚所害，虽千古世悬，犹表二黉之称，既无碑颂，竟不知定谁居也。
lái shuǐ yòu dōng běi lì zǐ shí xī kǒu yǔ zǐ shuǐ hé shuǐ běi chū shèng rén chéng běi dà xuān xià dōng nán liú zuǒ huì lěi luǒ xī shuǐ gài shān bēng wěi jiàn jī shí lún huáng gù xī jiàn shòu qí míng yǐ
涞水又东北历紫石溪口与紫水合，水北出圣人城北大亘下，东南流，左会磊砢溪水，盖山崩委涧，积石沦隍，故溪涧受其名矣。
shuǐ chū dōng běi xī nán liú zhù zǐ shí xī shuǐ
水出东北，西南流注紫石溪水。
zǐ shí xī shuǐ yòu jìng shèng rén chéng dōng yòu dōng nán yòu huì yán chē shuǐ shuǐ chū yán chē xíng dōng nán liú jìng shèng rén chéng nán nán liú zhù zǐ shí shuǐ yòu nán zhù yú lái shuǐ
紫石溪水又径圣人城东，又东南，右会檐车水，水出檐车硎，东南流径圣人城南，南流注紫石水，又南注于涞水。
lái shuǐ yòu dōng nán jìng yú chéng nán yòu qū jìng qí chéng dōng wèi zhī yú chéng hé
涞水又东南径榆城南，又屈径其城东，谓之榆城河。
lái shuǐ yòu nán jìng cáng dāo shān xià céng yán bì lì zhí shàng gàn xiāo yuǎn wàng yá cè yǒu ruò jī dāo huán huán xiāng bǐ
涞水又南径藏刀山下，层岩壁立，直上干霄，远望崖侧，有若积刀，镮镮相比。
xián xī xi shǒu
咸悉西首。
lái shuǐ dōng jìng xú chéng běi gù dú chū yān shì wèi zhī shā gōu shuǐ
涞水东径徐城北，故渎出焉，世谓之沙沟水。
yòu dōng dū kàng gōu chū yān
又东，督亢沟出焉。
yī shuǐ dōng nán liú jí dū kàng gōu yě
一水东南流，即督亢沟也；
yī shuǐ xī nán chū jí lái shuǐ zhī gù dú yǐ
一水西南出，即涞水之故渎矣。
shuǐ shèng zé cháng jīn hóng zhù shuǐ hào zé tōng bō qián fú zhòng yuán xiǎn yú qiú xiàn zé jiù chuān yǐ
水盛则长津宏注，水耗则通波潜伏，重源显于逎县，则旧川矣。
dōng guò qiú xiàn běi lái shuǐ shàng chéng gù dú yú xiàn běi chuí zhòng yuán zài fā jié wèi zhǎng tán tán guǎng bǎi xǔ bù zhǎng shù bǎi bù zuǒ yòu yì dài juān liú kòng yǐn zhòng shuǐ zì chéng yuān zhǔ
东过逎县北，涞水上承故渎于县北垂，重源再发，结为长潭，潭广百许步，长数百步，左右翼带涓流，控引众水，自成渊渚。
cháng chuān màn xià shí xǔ lǐ dōng nán liú jìng qiú xiàn gù chéng dōng
长川漫下十许里，东南流径逎县故城东。
hàn jǐng dì zhōng sān nián yǐ fēng xiōng nú jiàng wáng lóng jiāng wèi hòu guó wáng mǎng gēng míng qiú píng yě
汉景帝中三年，以封匈奴降王隆疆为侯国，王莽更名逎屏也。
wèi zhī jù mǎ hé yì yuē qú shuǐ yě
谓之巨马河，亦曰渠水也。
yòu dōng nán liú yuán běn chū qiǎn bié jiāng cuī jù yè gōng gù ān bù xià tuì huán gōng sūn zàn zhuī jī zhī yú jù mǎ shuǐ sǐ zhě liù qī qiān rén jí cǐ shuǐ yě
又东南流，袁本初遣别将崔巨业攻固安不下，退还，公孙瓒追击之于巨马水，死者六七千人，即此水也。
yòu dōng nán jìng fàn yáng xiàn gù chéng běi yì shuǐ zhù zhī
又东南径范阳县故城北，易水注之。
yòu dōng nán guò róng chéng xiàn běi jù mǎ shuǐ yòu dōng lì tíng gōu shuǐ zhù zhī shuǐ shàng chéng dū kàng gōu shuǐ yú qiú xiàn dōng dōng nán liú lì zǐ yuān dōng
又东南过容城县北，巨马水又东，郦亭沟水注之，水上承督亢沟水于逎县东，东南流，历紫渊东。
yú liù shì zǔ lè làng fǔ jūn zì zhuō zhī xiān xián xiāng yuán zhái qí yīn xi dài jù chuān dōng yì cí shuǐ zhī liú jīn tōng chán luò xū pǔ fěi zhí tián yú zhī shàn kě huái xìn wèi yóu shén zhī shèng chù yě
余六世祖乐浪府君，自涿之先贤乡爰宅其阴，西带巨川，东翼兹水，枝流津通，缠络墟圃，匪直田渔之赡可怀，信为游神之胜处也。
qí shuǐ dōng nán liú yòu míng zhī wèi lì tíng gōu
其水东南流，又名之为郦亭沟。
qí shuǐ yòu xī nán zhuǎn lì dà lì tíng nán rù jù mǎ shuǐ
其水又西南转，历大利亭南入巨马水。
yòu dōng jìng róng chéng xiàn gù chéng běi
又东径容城县故城北。
yòu dōng dū kàng gōu shuǐ zhù zhī shuǐ shàng chéng lái shuǐ yú lái gǔ yǐn zhī zé cháng jīn wěi zhù è zhī zé wēi chuān chuò liú shuǐ dé hán hé biàn tōng zài wǒ
又东，督亢沟水注之，水上承涞水于涞谷，引之则长津委注，遏之则微川辍流，水德含和，变通在我。
dōng nán liú jìng qiú xiàn běi yòu dōng jìng zhuō xiàn lì tíng lóu sāng lǐ nán jí liú bèi zhī jiù lǐ yě
东南流径逎县北，又东径涿县郦亭楼桑里南，即刘备之旧里也。
yòu dōng jìng dū kàng zé zé bāo fāng chéng xiàn xiàn gù shǔ guǎng yáng hòu lì yú zhuō
又东径督亢泽，泽苞方城县，县故属广阳，后隶于涿。
jùn guó zhì yuē xiàn yǒu dū kàng tíng
《郡国志》曰：县有督亢亭。
sūn chàng zhī shù huà yǒu dū kàng dì tú yán yàn tài zǐ dān shǐ jīng kē jī rù qín qín wáng shā kē tú yì jué miè
孙畅之《述画》有《督亢地图》，言燕太子丹使荆轲赍入秦，秦王杀轲，图亦绝灭。
dì lǐ shū shàng gǔ shèng xián zhǒng dì jì yuē dū kàng de zài zhuō jùn
《地理书上古圣贤冢地记》曰，督亢地在涿郡。
jīn gù ān xiàn nán yǒu dū kàng mò yōu zhōu nán jiè yě
今故安县南有督亢陌，幽州南界也。
fēng sú tōng yuē hàng mǎng yě
《风俗通》曰：沆，漭也。
yán hu yín yín mǎng mǎng wú yá jì yě
言乎淫淫漭漭，无崖际也。
hàng zé zhī wú shuǐ chì lǔ zhī wèi yě
沆泽之无水，斥卤之谓也。
qí shuǐ zì zé zhī fēn dōng jìng zhuō xiàn gù chéng nán yòu dōng jìng hàn shì zhōng lú zhí mù nán yòu dōng sàn wèi zé zhǔ dū kàng zé yě
其水自泽枝分，东径涿县故城南，又东径汉侍中卢植墓南，又东，散为泽渚，督亢泽也。
běi qū zhù yú táo shuǐ
北屈注于桃水。
dū kàng shuǐ yòu nán wèi zhī bái gōu shuǐ nán jìng guǎng yáng tíng xi ér nán hé zhī gōu gōu shuǐ xī shòu jù mǎ hé dōng chū wèi zhī gōu yòu dōng zhù bái gōu bái gōu yòu nán rù yú jù mǎ hé
督亢水又南，谓之白沟水，南径广阳亭西，而南合枝沟，沟水西受巨马河，东出为枝沟，又东注白沟，白沟又南，入于巨马河。
jù mǎ hé yòu dōng nán jìng yì chāng xiàn hù diàn shuǐ yòu zhù zhī shuǐ shàng chéng hù bēi yú lín xiāng xiàn gù chéng xi dōng nán jìng lín xiāng chéng nán hàn fēng guǎng yáng qǐng wáng qiān yún wéi hòu guó
巨马河又东南径益昌县，护淀水右注之，水上承护陂于临乡县故城西，东南径临乡城南，汉封广阳顷王千云为侯国。
dì lǐ fēng sú jì yuē fāng chéng nán shí lǐ yǒu lín xiāng chéng gù xiàn yě
《地理风俗记》曰：方城南十里有临乡城，故县也。
diàn shuǐ yòu dōng nán jìng yì chāng xiàn gù chéng xi nán rù jù mǎ shuǐ
淀水又东南径益昌县故城西，南入巨马水。
jù mǎ shuǐ dōng jìng yì chāng xiàn gù chéng nán hàn fēng guǎng yáng qǐng wáng zǐ yīng wèi hòu guó wáng mǎng zhī yǒu zhì yě
巨马水东径益昌县故城南，汉封广阳顷王子婴为侯国，王莽之有秩也。
dì lǐ fēng sú jì yuē fāng chéng xiàn dōng bā shí lǐ yǒu yì chāng chéng gù xiàn yě
《地理风俗记》曰：方城县东八十里有益昌城，故县也。
yòu dōng
又东，
bā zhàng gōu shuǐ zhù zhī
八丈沟水注之，
shuǐ chū ān cì xiàn dōng běi píng dì
水出安次县东北平地，
dōng nán jìng ān cì chéng dōng
东南径安次城东，
dōng nán jìng quán zhōu xiàn gù chéng xi
东南径泉州县故城西，
yòu nán
又南，
yòu hé hū tuó hé kū gōu
右合滹沱河枯沟，
gōu zì ān cì xī běi
沟自安次西北，
dōng jìng cháng dào chéng dōng ān cì xiàn gù chéng xi
东径常道城东、安次县故城西，
jìn sī kōng liú kūn suǒ shǒu yǐ jù shí lè yě
晋司空刘琨所守以拒石勒也。
yòu dōng nán zhì quán zhōu xiàn xī nán dōng rù bā zhàng gōu yòu nán rù jù mǎ hé luàn liú dōng zhù yě
又东南至泉州县西南，东入八丈沟，又南入巨马河，乱流东注也。
yòu dōng guò bó hǎi dōng píng shū xiàn běi dōng rù yú hǎi
又东过勃海东平舒县北，东入于海。
dì lǐ zhì yuē lái shuǐ dōng nán zhì róng chéng rù yú hé
《地理志》曰：涞水东南至容城入于河。
hé jí rú shuǐ yě gài hù yǐ míng huì yǐ
河，即濡水也，盖互以明会矣。
jù mǎ shuǐ yú píng shū chéng běi nán rù yú hū tuó ér tóng guī yú hǎi yě
巨马水于平舒城北，南入于滹沱，而同归于海也。