rǔ shuǐ chū hé nán liáng xiàn miǎn xiāng xī tiān xi shān dì lǐ zhì yuē chū gāo líng shān jí měng shān yě
汝水出河南梁县勉乡西天息山,《地理志》曰:出高陵山,即猛山也。
yì yán chū nán yáng lǔ yáng xiàn zhī dà yú shān
亦言出南阳鲁阳县之大盂山。
yòu yán chū hóng nóng lú shì xiàn hái guī shān
又言:出弘农卢氏县还归山。
bó wù zhì yuē rǔ chū yàn quán shān bìng yì míng yě
《博物志》曰:汝出燕泉山,并异名也。
yú yǐ shuǐ píng zhōng méng chú lǔ yáng tài shǒu huì shàng tái xià liè shān chuān tú yǐ fāng zhì cēn cī suì lìng xún qí yuán liú
余以水平中,蒙除鲁阳太守,会上台下,列山川图,以方志参差,遂令寻其源流。
cǐ děng jì fēi xué tú nán yǐ qǔ xī jì zài jìng jiàn bù róng bù shù
此等既非学徒,难以取悉,既在径见,不容不述。
jīn rǔ shuǐ xī chū lǔ yáng xiàn zhī dà yú shān méng bǎi gǔ yán zhāng shēn gāo shān xiù suì mì shí jìng qí qū rén jì cái jiāo xi jí lú shì jiè yě
今汝水西出鲁阳县之大盂山蒙柏谷,岩鄣深高,山岫邃密,石径崎岖,人迹裁交,西即卢氏界也。
qí shuǐ dōng běi liú jìng tài hé chéng xi yòu dōng liú jìng qí chéng běi
其水东北流,径太和城西,又东流径其城北。
zuǒ yòu shēn sōng liè zhí yún bǎi jiāo yīn yǐn gōng dù zhī suǒ qī shén chù yě
左右深松列植,筠柏交荫,尹公度之所栖神处也。
yòu dōng jiè yáo shān xī lǐng xià shuǐ liú liǎng fēn yī shuǐ dōng jìng yáo shān nán wèi zhì shuǐ yě jí jīng suǒ yán zhì shuǐ chū yáo shān yǐ
又东届尧山西岭下,水流两分,一水东径尧山南,为滍水也,即《经》所言滍水出尧山矣。
yī shuǐ dōng běi chū wèi rǔ shuǐ lì méng bǎi gǔ zuǒ yòu xiù hè zhēng shēn shān fù jìng gāo jiā shuǐ céng sōng mào bǎi qīng shān yīn zhǔ gù shì rén yǐ míng yě
一水东北出为汝水,历蒙柏谷,左右岫壑争深,山阜竞高,夹水层松茂柏,倾山荫渚,故世人以名也。
jīn liú bù yǐ běi lì cháng bái shā kǒu hú bái xī shuǐ zhù zhī
津流不已,北历长白沙口,狐白溪水注之。
jiā àn shā zhǎng ruò xuě yīn yǐ qǔ míng
夹岸沙涨若雪,因以取名。
qí shuǐ nán chū hú bái chuān běi liú zhù rǔ shuǐ rǔ shuǐ yòu dōng běi qù láng gāo shān zhě yě
其水南出狐白川,北流注汝水,汝水又东北趣狼皋山者也。
dōng nán guò qí xiàn běi rǔ shuǐ zì láng gāo shān dōng chū xiá wèi zhī rǔ è yě
东南过其县北,汝水自狼皋山东出峡,谓之汝阨也。
dōng lì má jiě chéng běi gù màn xiāng chéng yě wèi zhī mán zhōng
东历麻解城北,故鄤乡城也,谓之蛮中。
zuǒ zhuàn suǒ wèi dān fú yú wéi mán shì mán shì kuì zhě yě
《左传》所谓单浮余围蛮氏,蛮氏溃者也。
dù yù yuē chéng zài hé nán xīn chéng xiàn zhī dōng nán yī luò zhī róng lù hún mán shì chéng yě
杜预曰:城在河南新城县之东南,伊洛之戎,陆浑蛮氏城也。
sú yǐ wéi má jiě chéng gài mán má dú shēng jìn gù yě
俗以为麻解城,盖蛮、麻读声近故也。
rǔ shuǐ yòu jìng zhōu píng chéng nán
汝水又径周平城南。
jīng xiāng fán yuē huò yáng shān zài zhōu píng chéng dōng nán zhě yě
京相璠曰:霍阳山在周平城东南者也。
rǔ shuǐ yòu dōng yǔ sān zhūn gǔ shuǐ hé shuǐ chū nán shān běi liú jìng shí jié dōng
汝水又东,与三屯谷水合,水出南山,北流,径石碣东。
zhù cè kān yún hé nán jiè
柱侧刊云河南界。
yòu yǒu yī jié tí yán luò yáng nán jiè
又有一碣,题言洛阳南界。
bēi zhù xiāng duì jì wú nián yuè jìng bù zhī hé dài suǒ biǎo yě
碑柱相对,既无年月,竟不知何代所表也。
qí shuǐ yòu běi liú zhù yú rǔ shuǐ
其水又北流,注于汝水。
rǔ shuǐ yòu dōng yǔ guǎng chéng zé shuǐ hé shuǐ chū láng gāo shān běi zé zhōng
汝水又东与广成泽水合,水出狼皋山北泽中。
ān dì yǒng chū yuán nián yǐ guǎng chéng yóu liè de jiǎ yǔ pín mín
安帝永初元年,以广成游猎地假与贫民。
yuán chū èr nián shān dà hòu lín cháo shān zhì xiōng dì fǔ zhèng
元初二年,邓大后临朝,邓骘兄弟辅政。
shì shì yǐ wéi wén dé kě xìng wǔ gōng yi fèi qǐn sōu shòu zhī lǐ xi zhàn zhèn zhī fǎ
世士以为文德可兴,武功宜废,寝搜狩之礼,息战阵之法。
yú shí mǎ róng yǐ wén wǔ zhī dào shèng xián bù zhuì wǔ cái zhī yòng wú huò kě fèi zuò guǎng chéng sòng yún dà hàn zhī chū jī yě kuí jué líng yòu yíng yú nán jiāo
于时,马融以文武之道,圣贤不坠,五材之用,无或可废,作《广成颂》云:大汉之初基也,揆厥灵囿,营于南郊。
yòu sān tú zuǒ zhěn sōng yuè miàn jù héng yīn bèi jī wáng wū jìn yǐ bō zhā yǎn yǐ róng luò
右三涂,左枕嵩岳,面据衡阴,背箕王屋,浸以波、溠,演以荣、洛。
jīn shān shí lín yīn qǐ hu qí zhōng
金山、石林,殷起乎其中。
shén quán cè chū dān shuǐ niè chí
神泉侧出,丹水、涅池。
guài shí fú pán yào kūn yú qí bēi
怪石浮磐,耀焜于其陂。
huán dì yán xī yuán nián xiào liè guǎng chéng suì xìng hán gǔ guān
桓帝延熹元年,校猎广成,遂幸函谷关。
qí shuǐ zì zé dōng nán liú jìng wēn quán nán yǔ wēn quán shuǐ hé
其水自泽东南流,径温泉南,与温泉水合。
wēn shuǐ shù yuán yáng bō yú chuān zuǒ quán shàng huá yǔ lián yīn cí méng jiāo jù fāng táng shí zhǎo cuò luò qí jiān
温水数源,扬波于川左,泉上,华宇连荫,茨甍交拒,方塘石沼,错落其间。
yí dào zhě duō guī zhī
颐道者多归之。
qí shuǐ dōng nán liú zhù guǎng chéng zé shuǐ
其水东南流,注广成泽水。
zé shuǐ yòu dōng nán rù yú rǔ shuǐ
泽水又东南入于汝水。
rǔ shuǐ yòu dōng de lǔ gōng shuǐ kǒu
汝水又东,得鲁公水口。
shuǐ shàng chéng yáng rén chéng dōng lǔ gōng bēi
水上承阳人城东鲁公陂。
chéng gǔ liáng zhī yáng rén jù yě qín miè dōng zhōu xǐ qí jūn yú cǐ
城,古梁之阳人聚也,秦灭东周,徙其君于此。
bēi shuǐ dōng nán liú hé yú jiàn shuǐ shuǐ chū běi shān nán liú zhù zhī yòu luàn liú zhù yú rǔ shuǐ
陂水东南流,合于涧水,水出北山,南流注之,又乱流,注于汝水。
rǔ shuǐ zhī yòu yǒu huò yáng jù
汝水之右,有霍阳聚。
rǔ shuǐ jìng qí běi dōng hé huò yáng shān shuǐ shuǐ chū nán shān
汝水径其北,东合霍阳山水,水出南山。
dù dǐng yuē hé nán liáng xiàn yǒu huò shān zhě yě
杜顶曰:河南粱县有霍山者也。
qí shuǐ dōng běi liú jìng huò yáng jù dōng
其水东北流,径霍阳聚东。
shì wèi zhī huá fú chéng fēi yě
世谓之华浮城,非也。
chūn qiū zuǒ zhuàn āi gōng sì nián chu qīn liáng jí huò
《春秋左传》哀公四年,楚侵梁及霍。
fú qián yuē liáng huò zhōu nán bǐ yě
服虔曰,梁、霍,周南鄙也。
jiàn wǔ èr nián shì zǔ qiǎn zhēng lǔ jiāng jūn jì zūn gōng mán zhōng shān zéi zhāng mǎn shí yàn xīn bǎi huá yú zéi hé gōng de huò yáng jù jí cǐ
建武二年,世祖遣征虏将军祭遵攻蛮中山贼张满,时厌新、柏华余贼合,攻得霍阳聚,即此。
huò yáng shān shuǐ yòu jìng liáng chéng xi
霍阳山水又径梁城西。
àn chūn qiū zhōu xiǎo yì yě yú zhàn guó wèi nán liáng yǐ
按《春秋》,周小邑也,于战国为南梁矣。
gù jīng yún rǔ shuǐ jìng qí xiàn běi sú wèi zhī zhì chéng fēi yě yǐ běi yǒu zhù chéng gù yě
故《经》云,汝水径其县北,俗谓之治城,非也,以北有注城故也。
jīn zhì zhì chéng xiàn zhì huò yáng shān
今置治城县,治霍阳山。
shuǐ yòu dōng běi liú zhù yú rǔ shuǐ
水又东北流,注于汝水。
rǔ shuǐ yòu zuǒ hé sān lǐ shuǐ shuǐ běi chū liáng xiàn xī běi ér dōng nán liú jìng qí xiàn gù chéng xi gù dàn hú jù yě
汝水又左合三里水,水北出梁县西北,而东南流,径其县故城西,故惮狐聚也。
dì lǐ zhì yún qín miè xī zhōu xǐ qí jūn yú cǐ yīn nǎi xiàn zhī
《地理志》云:秦灭西周,徙其君于此,因乃县之。
dù yù yuē hé nán xiàn xī nán yǒu liáng chéng jí shì xiàn yě
杜预曰:河南县西南有梁城,即是县也。
shuǐ yòu dōng nán jìng zhù chéng nán
水又东南,径注城南。
sī mǎ biāo yuē hé nán liáng xiàn yǒu zhù chéng
司马彪曰:河南梁县有注城。
shǐ jì wèi wén hóu sān shí èr nián bài qín yú zhù zhě yě
《史记》魏文侯三十二年,败秦于注者也。
yòu yǔ yī shuǐ hé shuǐ fā zhù chéng dōng bǎn xià dōng nán liú zhù sān lǐ shuǐ
又与一水合,水发注城东坂下,东南流注三里水。
sān lǐ shuǐ yòu luàn liú rù yú rǔ
三里水又乱流入于汝。
rǔ shuǐ yòu dōng jìng chéng ān xiàn gù chéng běi
汝水又东径成安县故城北。
àn dì lǐ zhì yǐng chuān jùn yǒu chéng ān xiàn hòu guó yě
按《地理志》,颍川郡有成安县,侯国也。
shǐ jì
《史记。
jiàn yuán yǐ lái gōng chén hòu zhě nián biǎo yuē hàn wǔ dì yuán dǐng wǔ nián xiào wèi hán qiān qiū jī nán yuè sǐ fēng qí zǐ hán yán nián wèi chéng ān hóu
建元以来功臣侯者年表》曰:汉武帝元鼎五年,校尉韩千秋击南越,死,封其子韩延年为成安侯。
jí cǐ yì yǐ
即此邑矣。
shì wèi zhī bái quán chéng fēi yě sú miù ěr
世谓之白泉城,非也,俗谬耳。
rǔ shuǐ yòu dōng wèi zhōu gōng dù jiè chéng xiū zhī huī hào ér yǒu zhōu gōng zhī jiā chēng yě
汝水又东,为周公渡,藉承休之徽号,而有周公之嘉称也。
rǔ shuǐ yòu dōng huáng shuǐ zhù zhī
汝水又东,黄水注之。
shuǐ chū liáng shān dōng nán jìng zhōu chéng xiū xiàn gù chéng dōng wèi chéng xiū shuǐ
水出梁山,东南径周承休县故城东,为承休水。
xiàn gù zi nán guó yě
县,故子南国也。
hàn wǔ dì yuán dǐng sì nián xìng luò yáng xún shěng yù zhōu guān yú zhōu shì miǎo ér wú sì
汉武帝元鼎四年,幸洛阳,巡省豫州,观于周室,邈而无祀。
xún wèn qí lǎo nǎi de niè zǐ jiā fēng wèi zhōu zi nán jūn yǐ fèng zhōu bǎ
询问耆老,乃得孽子嘉,封为周子南君,以奉周把。
àn jí zhǒng gǔ wén wèi wèi jiāng jūn wén zi wèi zi nán mí mù qí hòu yǒu zi nán jìn
按《汲冢古文》,谓卫将军文子为子南弥牟,其后有子南劲。
jì nián jìn cháo yú wèi
《纪年》,劲朝于魏。
hòu huì chéng wáng rú wèi mìng zi nán wéi hóu
后惠成王如卫,命子南为侯。
qín bìng liù guó wèi zuì hòu miè
秦并六国,卫最后灭。
yí jiā shì wèi hòu gù shì zi nán ér chēng jūn yě
疑嘉是卫后,故氏子南而称君也。
chū yuán wǔ nián wèi zhōu chéng xiū yì
初元五年,为周承休邑。
dì lǐ zhì yuē hòu guó yě yuán dì zhì
《地理志》曰:侯国也,元帝置。
yuán shǐ èr nián gèng yuē zhèng gōng
元始二年,更曰郑公。
wáng mǎng zhī jiā měi yě
王莽之嘉美也。
gù rǔ dù yǒu zhōu gōng zhī míng gài jiè yì yǐ nà chēng shì wèi zhī huáng chéng shuǐ yuē huáng shuǐ jiē fēi yě
故汝渡有周公之名,盖藉邑以纳称,世谓之黄城,水曰黄水,皆非也。
qí shuǐ yòu dōng nán jìng bái máo tái dōng yòu nán jìng liáng jù xiāng xi shì wèi zhī qī chéng fēi yě
其水又东南,径白茅台东,又南径梁瞿乡西,世谓之期城,非也。
àn hòu hàn shū shì zǔ zì yǐng chuān wǎng liáng jù xiāng féng fáng xiān yì xíng suǒ jí shì yì yě
按《后汉书》,世祖自颍川往梁瞿乡,冯鲂先诣行所,即是邑也。
shuǐ jī wèi bēi shì wèi zhī huáng pí
水积为陂,世谓之黄陂。
dōng zhuǎn jìng qí chéng nán dōng liú yòu hé rǔ shuǐ
东转,径其城南,东流,右合汝水。
yòu dōng nán guò yǐng chuān jiá xiàn nán
又东南过颍川郏县南。
rǔ shuǐ yòu dōng yǔ zhāng mó quán hé shuǐ fā běi fù chūn xià shuǐ shèng zé fu zhù rǔ shuǐ
汝水又东与张磨泉合,水发北阜,春夏水盛,则甫注汝水。
rǔ shuǐ yòu dōng fēn wéi xi zhǎng hú hú shuǐ nán běi wǔ shí yú bù dōng xī sān bǎi bù
汝水又东,分为西长湖,湖水南北五十余步,东西三百步。
rǔ shuǐ yòu dōng hù jiàn shuǐ běi chū dà liú shān nán jìng mù liǎo duī dōng jiāo chéng xi nán liú rù yú rǔ
汝水又东,扈涧水北出大刘山,南径木蓼堆东、郊城西,南流入于汝。
rǔ shuǐ yòu yòu yǐ wèi hú
汝水又右,迤为湖。
hú shuǐ nán běi bā jiǔ shí bù dōng xī sì wǔ bǎi bù sú wèi zhī dōng zhǎng hú hú shuǐ xià rù rǔ gǔ yǎng shuǐ yě
湖水南北八九十步,东西四五百步,俗谓之东长湖,湖水下入汝,古养水也。
shuǐ chū lǔ yáng xiàn běi jiāng gū shān běi zhǎng gāng xià
水出鲁阳县北将孤山北长冈下。
shù quán jù fā dōng lì yǒng rén sān duī nán
数泉俱发,东历永仁三堆南。
yòu dōng jìng shā chuān shì wèi zhī shā shuǐ lì shān fú lěi běi yòu dōng jìng shā tíng nán gù yǎng yīn lǐ yě
又东径沙川,世谓之沙水,历山符垒北,又东径沙亭南,故养阴里也。
sī mǎ biāo jùn guó zhì yuē xiāng chéng yǒu yǎng yīn lǐ
司马彪《郡国志》曰:襄城有养阴里。
jīng xiāng fán yuē zài xiāng chéng jiá xiàn xī nán
京相璠曰:在襄城郏县西南。
yǎng shuǐ míng yě sú yǐ shì shuǐ wèi shā shuǐ gù yì míng zhī wèi shā chéng fēi yě
养,水名也,俗以是水为沙水,故亦名之为沙城,非也。
yòu chéng chù shuǐ zhī yáng ér yǐ yīn wèi chēng gèng yòng huò yān
又城处水之阳,而以阴为称,更用惑焉。
dàn liú zá jiān jū liè gài hù yí zhì lìng chuān qú yì róng jīn tú gǎi zhuàng gù wù wàng yí yān
但流杂间居,裂溉互移,致令川渠异容,津途改状,故物望疑焉。
yòu yòu huì qín gōu shuǐ shuǐ chū pèi gōng lěi xi liù shí xǔ bù
又右会堇沟水,水出沛公垒西六十许步。
gài hàn zǔ rù guān wǎng zhēng shì yóu gù dì shàn sī mù yǐ
盖汉祖入关,往征是由,故地擅斯目矣。
qí shuǐ dōng běi zhù yǎng shuǐ yǎng shuǐ yòu dōng běi rù dōng zhǎng hú luàn liú zhù rǔ shuǐ yě
其水东北注养水,养水又东北入东长湖,乱流注汝水也。
rǔ shuǐ yòu jìng jiāo xiàn gù chéng nán chūn qiū zhāo gōng shí jiǔ nián chu lìng yǐn zi xiá zhī suǒ chéng yě
汝水又径郊县故城南,《春秋》昭公十九年,楚令尹子瑕之所城也。
áo shuǐ zhù zhī
滶水注之。
shuǐ chū lǔ yáng xiàn zhī jiāng gū shān dōng nán liú
水出鲁阳县之将孤山,东南流。
xǔ shèn yún shuǐ chū nán yáng lǔ yáng rù fù chéng cóng shuǐ áo shēng
许慎云:水出南阳鲁阳,入父城,从水,敖声。
lǚ chén zì lín yì yán zài lǔ yáng
吕忱《字林》亦言在鲁阳。
áo shuǐ dōng rù fù chéng xiàn yǔ huán shuǐ huì
滶水东入父城县,与桓水会。
shuǐ chū lǔ yáng běi shān shuǐ yǒu èr yuán qí dǎo yú gǔ fù chéng hé wéi yī dú
水出鲁阳北山,水有二源,奇导于贾复城,合为一渎。
jìng gǔ fù chéng běi fù nán jī yǎn suǒ zhù yě
径贾复城北,复南,击郾所筑也。
sú yǔ é miù wèi zhī guǎ fù chéng shuǐ yuē guǎ fù shuǐ
俗语讹谬,谓之寡妇城,水曰寡妇水。
cǐ dú shuǐ yǒu qióng tōng gù yǒu kū qú zhī chēng yān
此渎水有穷通,故有枯渠之称焉。
qí shuǐ dōng běi liú zhì fù chéng xiàn běi yòu zhù áo shuǐ luàn liú yòu dōng běi zhì jiá rù rǔ
其水东北流至父城县北,右注滶水,乱流又东北至郏,入汝。
rǔ shuǐ yòu dōng nán zuǒ hé lán shuǐ
汝水又东南,左合蓝水。
shuǐ chū yáng dí xiàn zhòng lǐng shān dōng nán liú jìng jì shì chéng xi yǒu céng tái wèi zhī jì shì tái
水出阳翟县重岭山,东南流,径纪氏城西,有层台,谓之纪氏台。
xù hàn shū yuē shì zū chē jià xī zhēng dào zéi qún qǐ
《续汉书》曰:世租车驾西征,盗贼群起。
jiāo lìng féng fáng wèi zéi yán āi suǒ gōng lì qū
郊令冯鲂为贼延哀所攻,力屈。
shàng yì jì shì qún zéi zì jiàng jí shì chù zài jiá chéng dōng běi shí yú lǐ
上诣纪氏,群贼自降,即是处,在郏城东北十余里。
qí shuǐ yòu dōng nán liú jìng huáng fù dōng ér nán rù rǔ shuǐ
其水又东南流,径黄阜东,而南入汝水。
rǔ shuǐ yòu dōng nán liú yǔ bái gōu shuǐ hé shuǐ chū xià tíng chéng xi yòu nán jìng lóng chéng xi
汝水又东南流,与白沟水合,水出夏亭城西,又南径龙城西。
chéng xī běi jí mó bēi yě zòng guǎng kě shí wǔ lǐ
城西北即摩陂也,纵广可十五里。
wèi qīng lóng yuán nián yǒu lóng xiàn yú jiāo zhī mó bēi míng dì xìng bēi guān lóng yú shì gǎi mó bēi yuē lóng bēi qí chéng yuē lóng chéng
魏青龙元年,有龙见于郊之摩陂,明帝幸陂观龙,于是改摩陂曰龙陂,其城曰龙城。
qí shuǐ yòu nán rù yú rǔ shuǐ
其水又南入于汝水。
rǔ shuǐ yòu dōng nán yǔ lóng shān shuǐ huì shuǐ chū lóng shān lóng xī běi liú jì fù chéng xiàn gù chéng dōng
汝水又东南与龙山水会,水出龙山龙溪,北流,际父城县故城东。
xī chu píng wáng dà chéng chéng fù yǐ jū tài zǐ jiàn gù dù yù yuē jí xiāng chéng zhī fù chéng xiàn yě
从前楚平王大兴土木修筑城父城,打算让太子建居住。所以杜预说:几城父城就是襄城的父县城。
féng yì jù zhī yǐ jiàng shì zǔ yòng bào jīn chē zhī ēn yě
冯异据之,以降世祖,用报巾车之恩也。
qí shuǐ yòu dōng běi liú yǔ èr shuǐ hé jù chū lóng shān běi liú zhù zhī yòu dōng běi rù yú rǔ shuǐ
其水又东北流,与二水合,俱出龙山,北流注之,又东北入于汝水。
rǔ shuǐ yòu dōng nán jìng xiāng chéng xiàn gù chéng nán
汝水又东南,径襄城县故城南。
wáng yǐn jìn shū dì dào jì yuē chu líng wáng zhù
王隐《晋书地道记》曰:楚灵王筑。
liú xiàng shuō yuàn yuē xiāng chéng jūn shǐ fēng zhī rì fú cuì yī dài yù pèi xǐ yǐ yú liú shuǐ zhī shàng jí shì shuǐ yě
刘向《说苑》曰:襄城君始封之日,服翠衣,带玉佩,徙倚于流水之上,即是水也。
chu dài fū zhuāng xīn suǒ shuō chù
楚大夫庄辛所说处。
hòu nǎi xiàn zhī
后乃县之。
lǚ hòu yuán nián lì xiào huì hòu gōng zi yì wèi hòu guó wáng mǎng gēng míng xiāng chéng yě
吕后元年,立孝惠后宫子义为侯国,王莽更名相成也。
huáng dì cháng yù mù tóng yú qí yě gù jī shū yè zàn yuē qí yǐ nán cè xiāng chéng xiǎo tóng juàn yóu liù hé lái qì cí bāng yě
黄帝尝遇牧童于其野,故嵇叔夜赞曰:奇矣难测,襄城小童,倦游六合,来憩兹邦也。
qí chéng nán duì sì chéng zhōu xiāng wáng chū zhèng jū sì jí shì cǐ chéng yě
其城南对汜城,周襄王出郑居汜,即是此城也。
chūn qiū xiāng gōng èr shí liù nián chu dài zhèng shè sì ér guī
《春秋》襄公二十六年,楚代郑,涉汜而归。
dù yù yuē shè rǔ shuǐ yú sì chéng xià yě
杜预曰:涉汝水于汜城下也。
jìn xiāng chéng jùn zhì
晋襄城郡治。
jīng xiāng fán yuē zhōu xiāng wáng jū zhī gù yuē xiāng chéng yě
京相璠曰:周襄王居之,故曰襄城也。
jīn zhì guān yú qí xià
今置关于其下。
rǔ shuǐ yòu dōng nán liú jìng xi bù gēng chéng nán
汝水又东南流,径西不羹城南。
chūn qiū zuǒ zhuàn zhāo gōng shí èr nián chu líng wáng yuē xī zhū hóu yuǎn wǒ ér wèi jìn jīn wǒ dà chéng chén cài bù gēng fù jiē qiān shèng zhū hóu qí wèi wǒ hu
《春秋左传》昭公十二年,楚灵王曰:昔诸侯远我而畏晋,今我大城陈、蔡、不羹,赋皆千乘,诸侯其畏我乎?
dōng guān hàn jì yuē chē qí mǎ fáng yǐ qián cān yào qín láo shěng tà zēng fēng hóu guó xiāng chéng gēng tíng qiān èr bǎi wǔ shí hù jí cǐ tíng yě
《东观汉记》曰:车骑马防以前参药,勤劳省闼,增封侯国襄城羹亭千二百五十户,即此亭也。
rǔ shuǐ yòu dōng nán jìng fán qiū chéng nán ér dōng nán chū yě
汝水又东南,径繁丘城南,而东南出也。
yòu dōng nán guò dìng líng xiàn běi
又东南,过定陵县北。
chén shuǐ chū chōu xiàn běi yú chǐ shān xī běi dōng nán liú lì yú chǐ shān xià wèi chén pǔ fāng wǔ shí yú bù chūn qiū xiāng gōng shí liù nián jìn fá chu bào yáng liáng zhī yì
湛水出犨县北鱼齿山西北,东南流,历鱼齿山下,为湛浦,方五十余步,《春秋》襄公十六年,晋伐楚,报杨梁之役。
chu gōng zǐ gé jí jìn shī zhàn yú chén bǎn chu shī bài jì suì qīn fāng chéng zhī wài
楚公子格及晋师战于湛阪,楚师败绩,遂侵方城之外。
jīn shuǐ běi xī zhěn yì shān fù yú fù chéng dōng nán chén shuǐ zhī běi shān yǒu cháng bǎn gài jí chén shuǐ yǐ míng bǎn gù yǒu chén bǎn zhī míng yě
今水北悉枕翼山阜,于父城东南,湛水之北,山有长阪,盖即湛水以名阪,故有湛阪之名也。
chén shuǐ yòu dōng nán jìng pú chéng běi
湛水又东南径蒲城北。
jīng xiāng fán yuē kūn yáng xiàn běi yǒu pú chéng pú chéng běi yǒu chén shuǐ zhě shì yě
京相璠曰:昆阳县北有蒲城,蒲城北有湛水者是也。
chén shuǐ yòu dōng yú rǔ shuǐ jiǔ qǔ běi dōng rù rǔ
湛水又东,于汝水九曲北,东入汝。
dù yù yì yǐ shì shuǐ wèi chén shuǐ yǐ
杜预亦以是水为湛水矣。
zhōu lǐ jīng zhōu qí jìn yǐng chén
《周310礼》:荆州,其浸颖、湛。
zhèng xuán yún wèi wén gài ǒu yǒu bù zhào yě
郑玄云未闻,盖偶有不照也。
jīn kǎo de zé bù guāi qí tǔ yán shuǐ zé yǒu fú jīng wén yǐ
今考地则不乖其土,言水则有符经文矣。
rǔ shuǐ yòu dōng nán jìng dìng líng xiàn gù chéng běi
汝水又东南,径定陵县故城北。
hàn chéng dì yuán yán sān nián fēng shì zhōng wèi wèi chún yú zhǎng wèi hòu guó wáng mǎng gèng zhī yuē dìng chéng yǐ
汉成帝元延三年,封侍中、卫尉淳于长为侯国,王莽更之曰定城矣。
dōng guān hàn jì yuē guāng wǔ jī wáng mǎng èr gōng hái dào rǔ shuǐ shàng yú yá yǐ shǒu yǐn shuǐ zǎo jiá chén gòu wèi fu jùn yuē jīn rì pí juàn zhū jūn níng bèi yě
《东观汉记》曰:光武击王莽二公,还到汝水上,于涯,以手饮水,澡颊尘垢,谓傅俊曰:今日疲倦,诸君宁备也?
jí shì shuǐ yě
即是水也。
shuǐ yòu zé zhì shuǐ zuǒ rù yān zuǒ zé bǎi chǐ gōu chū yǐ
水右则滍水左入焉,左则百尺沟出矣。
gōu shuǐ jiā àn céng chóng yì wèi zhī wèi bǎi chǐ dī yě
沟水夹岸层崇,亦谓之为百尺堤也。
zì dìng líng chéng běi
自定陵城北,
tōng yǐng shuǐ yú xiāng chéng xiàn
通颍水于襄城县,
yǐng shèng zé nán bō
颖盛则南播,
rǔ yì zé běi zhù
汝泆则北注,
gōu zhī dōng yǒu chéng tán
沟之东有澄潭,
hào yuē lóng yuān
号曰龙渊,
zài rǔ běi sì lǐ xǔ
在汝北四里许,
nán běi bǎi bù
南北百步,
dōng xī èr bǎi bù
东西二百步,
shuǐ zhì qīng shēn
水至清深,
cháng bù hào jié
常不耗竭,
jiā ráo yú sǔn
佳饶鱼笋,
hú yì
湖溢,
zé dōng zhù kuò shuǐ yǐ
则东注漷水矣。
rǔ shuǐ yòu dōng nán kūn shuǐ zhù zhī shuǐ chū lǔ yáng xiàn táng shān dōng nán liú jìng kūn yáng xiàn gù chéng xi
汝水又东南,昆水注之,水出鲁阳县唐山,东南流,径昆阳县故城西。
gēng shǐ yuán nián wáng mǎng zhēng tiān xià néng wéi bīng fǎ zhě xuǎn liàn wǔ wèi zhāo mù měng shì jīng qí zī zhòng qiān lǐ bù jué
更始元年,王莽征天下能为兵法者,选练武卫,招募猛士,旌旗辎重,千里不绝。
yòu qū zhū guǎng shòu hǔ bào xī xiàng zhī shǔ yǐ zhù wēi wǔ
又驱诸犷兽,虎豹犀象之属,以助威武。
zì qín hàn chū shī zhī shèng wèi cháng yǒu yě
自秦、汉出师之盛,未尝有也。
shì zǔ yǐ shù qiān bīng jiào zhī yáng guān zhū jiāng jiàn xún yì bīng shèng fǎn zǒu rù kūn yáng
世祖以数千兵徼之阳关,诸将见寻、邑兵盛,反走入昆阳。
shì zǔ nǎi shǐ chéng guó shàng gōng wáng fèng tíng wèi dà jiàng jūn wáng cháng liú shǒu yè yǔ shí sān qí chū chéng nán mén shōu bīng yú yǎn
世祖乃使成国上公王凤、廷尉大将军王常留守,夜与十三骑出城南门,收兵于郾。
xún yì wéi chéng shù shí zhòng yún chē shí yú zhàng kàn lín chéng zhōng jī nǔ luàn fā shǐ xià rú yǔ
寻、邑围城数十重,云车十余丈,瞰临城中,积弩乱发,矢下如雨。
chéng zhōng rén fù hù ér jí
城中人负户而汲。
wáng fèng qǐng xiáng bù xǔ
王凤请降,不许。
shì zǔ shuài yíng bù jù jìn pín pò zhī
世祖帅营部俱进,频破之。
chéng shèng yǐ gǎn sǐ sān qiān rén jìng chōng xún yì bīng bài qí zhōng jiān yú shì shuǐ zhī shàng suì shā wáng xún
乘胜,以敢死三千人,径冲寻、邑兵,败其中坚于是水之上,遂杀王寻。
chéng zhōng yì gǔ zào ér chū zhōng wài hé shì zhèn hū dòng tiān dì
城中亦鼓噪而出,中外合势,震呼动天地。
huì dà léi fēng wū wǎ jiē fēi mǎng bīng dà kuì
会大雷风,屋瓦皆飞,莽兵大溃。
kūn shuǐ yòu qū jìng qí chéng nán
昆水又屈径其城南。
shì zǔ jiàn wǔ zhōng fēng shì zhōng fu jùn wèi hòu guó
世祖建武中,封侍中傅俊为侯国。
gù hòu hàn jùn guó zhì yǒu kūn yáng xiàn gài jiè shuǐ yǐ shì xiàn yě
故《后汉郡国志》有昆阳县,盖藉水以氏县也。
kūn shuǐ yòu dōng jìng dìng líng chéng nán yòu dōng zhù rǔ shuǐ
昆水又东,径定陵城南,又东,注汝水。
rǔ shuǐ yòu dōng nán jìng qí é chéng xī běi
汝水又东南,径奇頟城西北。
jīn fu yǐng chuān jùn zhì yě
今甫颍川郡治也。
shuǐ chū yān shì yì wèi zhī dà shuǐ
水出焉,世亦谓之大水。
ěr yǎ yuē hé yǒu yōng rǔ yǒu fén
《尔雅》曰:河有雍,汝有𣸣。
rán zé fén zhě rǔ bié yě
然则𣸣者,汝别也。
gù qí xià jiā shuǐ zhī sè yóu liú rǔ yáng zhī míng shì huò fén zhī shēng xiāng jìn yǐ yì huò xià hé yǐng jiān tǒng jué chēng ěr
故其下夹水之色,犹流汝阳之名,是或𣸣、之声相近矣,亦或下合、颍,兼统厥称耳。
yòu dōng nán guò yǎn xiàn běi
又东南,过郾县北。
rǔ shuǐ jìng qí é chéng xi dōng nán liú
汝水径奇頟城西,东南流。
qí chéng jīn dài liǎng shuǐ cè bèi shuāng liú
其城衿带两水,侧背双流。
rǔ shuǐ yòu dōng nán liú jìng yǎn xiàn gù chéng běi gù wèi xià yì yě
汝水又东南流,径郾县故城北,故魏下邑也。
shǐ jì chu zhāo yáng fá wèi qǔ yǎn shì yě
《史记》,楚昭阳伐魏,取郾是也。
rǔ shuǐ yòu dōng de lǐ shuǐ kǒu shuǐ chū nán yáng zhì xiàn yì yún dǎo yuán zhì héng shān jí shān hǎi jīng yún héng shān yě
汝水又东,得醴水口,水出南阳雉县,亦云导源雉衡山,即《山海经》云衡山也。
guō jǐng chún yǐ wéi nán yuè fēi yě
郭景纯以为南岳,非也。
mǎ róng guǎng chéng sòng yuē miàn jù héng yīn zhǐ wèi shì shān zài zhì xiàn jiè gù shì wèi zhī zhì héng shān
马融《广成颂》曰面据衡阴,指谓是山,在雉县界,故世谓之雉衡山。
yī shān hǎi jīng bù yán yǒu shuǐ
依《山海经》,不言有水。
rán lǐ shuǐ dōng liú lì táng shān xià jí gāo fèng suǒ yǐn zhī shān yě
然醴水东流,历唐山下,即高凤所隐之山也。
lǐ shuǐ yòu dōng nán yǔ gāo shuǐ hé shuǐ fā gāo shān
醴水又东南,与皋水合,水发皋山。
guō jǐng chún yán huò zuò zhāng shān
郭景纯言,或作章山。
dōng liú zhù yú lǐ shuǐ
东流注于醴水。
lǐ shuǐ yòu dōng nán jìng táng chéng běi nán rù chéng ér xi liú chū chéng
醴水又东南,径唐城北,南入城,而西流出城。
chéng gài yīn shān yǐ jí chēng yǐ
城盖因山以即称矣。
lǐ shuǐ yòu qū ér dōng nán liú jìng yè xiàn gù chéng běi
醴水又屈而东南流,径叶县故城北。
chūn qiū chéng gōng shí wǔ nián xǔ qiān yú yè zhě yě
《春秋》成公十五年,许迁于叶者也。
chu shèng zhōu shuāi kòng bà nán tǔ yù zhēng qiáng zhōng guó duō zhù liè chéng yú běi fāng yǐ bī huá xià gù hào cǐ chéng wèi wàn chéng huò zuò fāng zì
楚盛,周衰,控霸南土,欲争强中国,多筑列城于北方,以逼华夏,故号此城为万城,或作方字。
táng lēi zòu tǔ lùn yuē wǒ shì chu yě shì bà nán tǔ zì yuè yǐ zhì yè chuí hóng jìng wàn lǐ gù hào yuē wàn chéng yě
唐勒《奏土论》曰:我是楚也,世霸南土,自越以至叶垂,弘境万里,故号曰万城也。
yú àn chūn qiū qū wán zhī zài shào líng duì qí hóu yuē chǔ guó fāng chéng yǐ wéi chéng
余按《春秋》,屈完之在召陵,对齐侯曰:楚国方城以为城。
dù yù yuē fāng chéng shān míng yě zài yè nán wèi xiáng shú shì
杜预曰:方城,山名也,在叶南,未详孰是。
chu huì wáng yǐ fēng zhū liáng zǐ gāo hào yuē yè gōng chéng jí zi gāo zhī gù yì yě
楚惠王以封诸梁子高,号曰叶公,城即子高之故邑也。
yè gōng hào lóng shén lóng xià zhī
叶公好龙,神龙下之。
hé dōng wáng qiáo zhī wèi yè lìng yě měi yuè wàng cháng zì xiàn yì tái cháo dì guài qí lái shù ér bú jiàn chē qí xiǎn zōng mì lìng tài shǐ sì wàng zhī yán qí lín zhì zhé yǒu shuāng fú cóng dōng nán fēi lái
河东王乔之为叶令也,每月望,常自县诣台朝,帝怪其来数而不见车骑,显宗密令太史伺望之,言其临至,辄有双凫从东南飞来。
yú shì hou fú zhì jǔ luō zhāng zhī dàn dé yī zhǐ xì
于是候凫至,举罗张之,但得一只舃。
nǎi zhào shàng fāng zhěn shì zé sì nián zhōng suǒ cì shàng shū guān shǔ lǚ yě
乃诏尚方诊视,则四年中所赐尚书官属履也。
měi dāng cháo shí yè mén xià gǔ bù jī zì míng wén yú jīng shī
每当朝时,叶门下鼓不击自鸣,闻于京师。
hòu tiān xià yù guān yú táng qián lì mín tuī pái zhōng bù yáo dòng
后天下玉棺于堂前,吏民推排,终不摇动。
qiáo yuē tiān dì dú yù zhào wǒ yé
乔曰:天帝独欲召我耶?
nǎi mù yù fú shì qǐn qí zhōng gài biàn lì fù
乃沐浴服饰寝其中,盖便立覆。
sù xī zàng yú chéng dōng tǔ zì chéng fén
宿昔,葬于城东,土自成坟。
qí xī xiàn zhōng niú jiē liú hàn chuǎn fá ér rén wú zhī zhě
其夕,县中牛皆流汗喘乏,而人无知者。
bǎi xìng wèi lì miào hào yè jūn cí
百姓为立庙,号叶君祠。
mù shǒu měi bān lù jiē xiān yè bài zhī
牧守每班录,312皆先谒拜之。
lì mín qí dǎo wú bù rú yīng ruò yǒu wéi fàn yì lì néng wéi suì dì nǎi yíng qǔ qí gǔ zhì dōu tíng xià lüè wú fù shēng yān
吏民祈祷,无不如应,若有违犯,亦立能为祟,帝乃迎取其鼓,置都亭下,略无复声焉。
huò yún jí gǔ xiān rén wáng qiáo yě shì yǐ gàn shì shū zhī yú shén huà
或云:即古仙人王乔也,是以干氏书之于神化。
lǐ shuǐ yòu jìng qí chéng dōng yǔ shāo chē shuǐ hé shuǐ xī chū kǔ cài shān dōng liú cè yè chéng nán ér xià zhù lǐ shuǐ
醴水又径其城东,与烧车水合,水西出苦菜山,东流侧叶城南,而下注醴水。
lǐ shuǐ yòu dōng jìng yè gōng miào běi
醴水又东,径叶公庙北。
miào qián yǒu shěn zǐ gāo zhū liáng bēi
庙前有《沈子高诸梁碑》。
jiù qín hàn zhī shì miào dào yǒu shuāng quē jǐ yán
旧秦、汉之世,庙道有双阙、几筵。
huáng jīn zhī luàn cán huǐ tuí quē
黄巾之乱,残毁颓阙。
wèi tài hé jǐng chū zhōng lìng zhǎng xiū shì jiù yǔ
魏太和、景初中,令长修饰旧宇。
hòu zhǎng chén xī yǐ zhèng shǐ yuán nián lì bēi bēi zì pò luò yí wén dài cún shì jiàn qí bēi
后长陈晞以正始元年立碑,碑字破落,遗文殆存,事见其碑。
lǐ shuǐ yòu dōng yǔ yè xi bēi shuǐ huì
醴水又东,与叶西陂水会。
xiàn nán yǒu fāng chéng shān qū wán suǒ wèi chǔ guó fāng chéng yǐ wéi chéng zhě yě
县南有方城山,屈完所谓楚国方城以为城者也。
shān yǒu yǒng quán běi liú chù zhī yǐ wéi bēi bēi táng fāng èr lǐ
山有涌泉,北流,畜之以为陂,陂塘方二里。
bēi shuǐ sàn liú yòu dōng jìng yè chéng nán ér dōng běi zhù lǐ shuǐ
陂水散流,又东,径叶城南,而东北注醴水。
lǐ shuǐ yòu dōng zhù yè bēi
醴水又东,注叶陂。
bēi dōng xī shí lǐ nán běi qī lǐ èr bēi bìng zhū liáng zhī suǒ yè yě
陂,东西十里,南北七里,二陂,并诸梁之所堨也。
bēi shuǐ yòu dōng jìng yáng xiàn gù chéng běi
陂水又东,径阳县故城北。
yòu dōng jìng dìng líng chéng dōng nán yǔ qín gōu shuǐ hé
又东径定陵城东南,与芹沟水合。
qí shuǐ dǎo yuán yè xiàn dōng jìng yáng chéng běi yòu dōng jìng dìng líng xiàn nán yòu dōng nán liú zhù lǐ
其水导源叶县,东径阳城北,又东径定陵县南,又东南流注醴。
qí shuǐ jìng liú kūn lǐ zhī jiān chán luò sì xiàn zhī zhōng yí jí lǚ bǐ suǒ wèi xiàn shuǐ yě
其水径流昆、醴之间,缠络四县之中,疑即吕比所谓岘水也。
jīn yú dìng líng gèng wú bié shuǐ wéi shì shuǐ kě dāng zhī
今于定陵更无别水,惟是水可当之。
lǐ shuǐ dōng jìng yǎn xiàn gù chéng nán zuǒ rù rǔ
醴水东径郾县故城南,左入汝。
shān hǎi jīng yuē lǐ shuǐ dōng liú zhù yú shuǐ yě
《山海经》曰:醴水东流注于水也。
rǔ shuǐ yòu dōng nán liú jìng shān chéng xi
汝水又东南流,径邓城西。
chūn qiū zuǒ zhuàn huán gōng èr nián cài hóu zhèng bó huì yú shān zhě yě
《春秋左传》桓公二年,蔡侯、郑伯会于邓者也。
rǔ shuǐ yòu dōng nán liú shuǐ zhù zhī
汝水又东南流,水注之。
yòu dōng nán guò rǔ fu shàng cài xiàn xi
又东南,过汝甫上蔡县西。
rǔ nán jùn chu zhī bié yě
汝南郡,楚之别也。
hàn gāo zǔ sì nián zhì wáng mǎng gǎi jùn yuē rǔ fén
汉高祖四年置,王莽改郡曰汝汾。
xiàn gù cài guó zhōu wǔ wáng kè yīn fēng qí dì shū dù yú cài
县故蔡国,周武王克殷,封其弟叔度于蔡。
shì běn yuē shàng cài yě jiǔ jiāng yǒu xià cài gù chēng shàng
《世本》曰:上蔡也,九江有下蔡,故称上。
zhú shū jì nián yuē wèi zhāng lǜ shī jí zhèng shī fá chu qǔ shàng cài zhě yě
《竹书纪年》曰:魏章率师及郑师伐楚,取上蔡者也。
yǒng chū yuán nián ān dì fēng shān zhì wèi hòu guó
永初元年,安帝封邓骘为侯国。
rǔ shuǐ yòu dōng jìng xuán hù chéng běi
汝水又东,径悬瓠城北。
wáng zhì shēn yún rǔ nán tài shǒu zhōu qín qǐ yì yú xuán hù zhě shì yǐ
王智深云:汝南太守周矜起义于悬瓠者,是矣。
jīn yù zhōu cì shǐ rǔ nán jùn zhì
今豫州刺史汝南郡治。
chéng zhī xī běi rǔ shuǐ zhī bié zuǒ chū xī běi liú yòu qū xī dōng zhuǎn yòu xī nán huì rǔ xíng ruò chuí hù
城之西北,汝水枝别左出,西北流,又屈西东转,又西南会汝,形若垂瓠。
qí yàn yún chéng běi míng mǎ wān zhōng yǒu dì shù qǐng shàng yǒu lì yuán lì xiǎo shū bù bìng gù ān zhī shí yě
耆彦云:城北名马湾,中有地数顷,上有栗园,栗小,殊不并固安之实也。
rán suì gòng sān bǎi shí yǐ chōng tiān fǔ
然岁贡三百石,以充天府。
shuǐ zhǔ jí lì zhōu yě
水渚,即栗州也。
shù mù gāo mào wàng ruò tún yún jī qì yǐ
树木高茂,望若屯云积气矣。
lín zhōng yǒu lì táng shè zhǔn shén jiān chang mù zǎi jí yīng yàn duō suǒ yóu báo
林中有栗堂、射埻,甚间敞,牧宰及英彦,多所游薄。
qí chéng shàng xī běi yú gāo zǔ yǐ tài hé zhōng xìng xuán hù píng nán wáng sù qǐ gāo tái yú xiǎo chéng jiàn céng lóu yú yú ā xià jì shuǐ méi jiàng tiào lì zhǔ zuǒ yòu liè xiè sì zhōu cēn cī jìng zhì qí wèi jiā guān yě
其城上西北隅,高祖以太和中幸悬瓠,平南王肃起高台于小城,建层楼于隅阿,下际水湄,降眺栗渚,左右列谢,四周参差竞峙,奇为佳观也。
yòu dōng nán guò píng yú xiàn nán
又东南,过平舆县南。
zhēn shuǐ chū fú shí lǐng běi qīng yī shān yì wèi zhī qīng yī shuǐ yě
溱水出浮石岭北青衣山,亦谓之青衣水也。
dōng nán jìng lǎng líng xiàn gù chéng xi
东南径朗陵县故城西。
yīng shào yuē xī nán yǒu lǎng líng shān xiàn yǐ shì yān
应劭曰:西南有朗陵山,县以氏焉。
shì zǔ jiàn wǔ zhōng fēng chéng mén xiào wèi zāng gōng wèi hòu guó yě
世祖建武中,封城门校尉臧宫为侯国也。
còu shuǐ yòu nán qū jìng qí xiàn nán yòu dōng běi
凑水又南屈径其县南,又东北。
jìng běi yí chūn xiàn gù chéng běi
径北宜春县故城北。
wáng mǎng gēng míng zhī wèi xuān chán yě
王莽更名之为宣孱也。
yù zhāng yǒu yí chūn gù jiā běi yǐ yuán chū sān nián ān dì fēng hòu fù shì zhōng yán chàng wèi hòu guó
豫章有宜春,故加北矣,元初三年,安帝封后父侍中阎畅为侯国。
zhēn shuǐ yòu dōng běi jìng mǎ xiāng chéng běi yòu dōng běi rù rǔ
溱水又东北,径马香城北,又东北,入汝。
rǔ shuǐ yòu dōng nán jìng píng yú xiàn nán ān chéng xiàn gù chéng běi
汝水又东南,径平舆县南,安成县故城北。
wáng mǎng gēng míng zhì chéng yě
王莽更名至成也。
hàn wǔ dì yuán guāng liù nián fēng cháng shā dìng wáng zǐ liú cāng wèi hòu guó yǐ
汉武帝元光六年,封长沙定王子刘苍为侯国矣。
rǔ shuǐ yòu dōng nán bēi shuǐ zhù zhī shuǐ shǒu shòu shèn shuǐ yú shèn yáng xiàn gù chéng nán bēi
汝水又东南,陂水注之,水首受慎水于慎阳县故城南陂。
bēi shuǐ liǎng fēn yī shuǐ zì bēi běi rào shèn yáng chéng sì zhōu chéng qiàn
陂水两分,一水自陂北,绕慎阳城四周城堑。
yǐng chuān xún shū yù xiàn rén huáng shū dù yú nì lǚ yǔ yǔ yí rì yuē zi wú shī biǎo yě
颍川荀淑遇县人黄叔度于逆旅,与语移日,曰:子,吾师表也。
fàn yì lùn yuē huáng xiàn yán lùn fēng zhǐ wú suǒ chuán wén
范奕论曰:黄宪言论风旨,无所传闻。
rán shì jūn zǐ jiàn zhī zhě mǐ bù fú shēn yuǎn qù cī lìn jiāng yǐ dào zhōu xìng quán wú de ér chēng hu
然士君子见之者,靡不服深远,去疵吝,将以道周性全,无得而称乎?
qiàn shuǐ yòu zì dú dōng běi liú zhù běi bēi
堑水又自渎东北流,注北陂。
yī shuǐ zì bēi dōng běi liú jī wèi diāo bēi
一水自陂东北流,积为鲷陂。
bēi shuǐ yòu dōng běi yòu jié ér wèi bēi shì wèi zhī jiào bēi
陂水又东北,又结而为陂,世谓之窖陂。
bēi shuǐ shàng chéng shèn yáng xiàn běi bēi dōng běi liú jī ér wèi tǔ bēi
陂水上承慎阳县北陂,东北流,积而为土陂。
bēi shuǐ yòu dōng wèi jiào bēi
陂水又东为窖陂。
bēi shuǐ yòu dōng nán liú zhù bì bēi
陂水又东南流,注壁陂。
bēi shuǐ yòu dōng běi wèi tài bēi
陂水又东北为太陂。
bēi shuǐ yòu dōng rù rǔ
陂水又东,入汝。
rǔ shuǐ yòu dōng nán jìng píng líng tíng běi yòu dōng nán jìng yáng suì xiāng běi
汝水又东南,径平陵亭北,又东南,径阳遂乡北。
rǔ shuǐ yòu dōng jìng lì tíng běi
汝水又东,径栎亭北。
chūn qiū zhī jí lì yě
《春秋》之棘栎也。
dù yù yuē rǔ yīn xīn cài xiàn dōng běi yǒu lì tíng
杜预曰:汝阴新蔡县东北有栎亭。
jīn chéng zài xīn cài gù chéng xī běi chéng běi bàn lún shuǐ
今城在新蔡故城西北,城北314半沦水。
rǔ shuǐ yòu dōng nán jìng xīn cài xiàn gù chéng nán
汝水又东南,径新蔡县故城南。
xī guǎn cài jiān wáng shì fàng cài shū ér qiān zhī
昔管、蔡间王室,放蔡叔而迁之。
qí zi hú néng lǜ dé yì xíng zhōu gōng jǔ zhī wèi qīng shì yǐ jiàn yú wáng
其子胡,能率德易行,周公举之为卿士,以见于王。
wáng mìng zhī yǐ cài shēn lǚ de yě
王命之以蔡,申吕地也。
yǐ fèng shū dù sì shì wèi cài zhòng yǐ
以奉叔度祀,是为蔡仲矣。
sòng zhōng yuē gù míng qí de wèi xīn cài
宋忠曰:故名其地为新蔡。
wáng mǎng suǒ wèi xīn qiān zhě yě
王莽所谓新迁者也。
shì zǔ jiàn wǔ èr shí bā nián fēng wú guó wèi hòu guó
世祖建武二十八年,封吴国为侯国。
rǔ nán xiān xián chuán yuē xīn cài zhèng jìng zì cì dōu wèi jùn gōng cáo
《汝南先贤传》曰:新蔡郑敬字次都,为郡功曹。
dū wèi gāo yì tīng shì qián yǒu huái shù bái lù lèi gān lù zhě
都尉高懿厅事前,有槐树,白露类甘露者。
yì wèn yuàn shǔ jiē yán shì gān lù
懿问掾属,皆言是甘露。
jìng dú yuē míng fǔ zhèng wèi néng zhì gān lù dàn shù zhī ěr
敬独曰:明府政未能致甘露,但树汁耳。
yì bú yuè tuō jí ér qù
懿不悦,托疾而去。
rǔ shuǐ yòu dōng nán zuǒ huì yì shuǐ
汝水又东南,左会澺水。
shuǐ shàng chéng rǔ shuǐ bié liú yú qí hàn chéng dōng dōng nán liú wèi liàn gōu jìng shào líng jù xi dōng nán liú zhù zhì shàng cài xi gāng běi wèi huáng líng bēi
水上承汝水别流于奇颔城东,东南流为练沟,径召陵具西,东南流注,至上蔡西冈北,为黄陵陂。
bēi shuǐ dōng liú yú shàng cài gāng dōng wèi cài táng
陂水东流,于上蔡冈东为蔡塘。
yòu dōng jìng píng yú xiàn gù chéng nán wèi yì shuǐ
又东径平舆县故城南,为澺水。
xiàn jiù chén guó yě yǒu chén tíng
县,旧沈国也,有沈亭。
chūn qiū dìng gōng sì nián cài miè chén yǐ shěn zǐ jiā guī
《春秋》定公四年,蔡灭沈,以沈子嘉归。
hòu chu yǐ wéi xiàn
后楚以为县。
shǐ jì yuē qín jiāng li xìn gōng píng yú bài zhī zhě yě
《史记》曰:秦将李信攻平舆,败之者也。
jiàn wǔ sān shí nián shì zǔ fēng diào tǒng wèi hòu guó
建武三十年,世祖封铫统为侯国。
běn zhuāng nán jùn zhì xī fèi zhǎng fáng wéi shì lì jiàn wáng hú gōng xuán hú jùn shì zhǎng fáng cóng zhī yīn ér zì yuǎn tóng rù cǐ hú yǐn lún xiān lù gǔ xiè huái líng wú huì ér fǎn
本妆南郡治,昔费长房为市吏,见王壶公,悬壶郡市,长房从之,因而自远,同入此壶,隐沦仙路,骨谢怀灵,无会而返。
suī néng yì shǐ guǐ shén ér zhōng tóng wù huà
虽能役使鬼神,而终同物化。
chéng nán lǐ yú yǒu shén miào shì wèi zhī zhāng míng fǔ cí shuǐ hàn zhī bù jié zé dǎo zhī
城南里余有神庙,世谓之张明府祠,水旱之不节,则祷之。
miào qián yǒu guī bēi wén zì wěn suì bù kě fù xún
庙前有《圭碑》,文字紊碎,不可复寻。
bēi cè yǒu xiǎo shí hán
碑侧有小石函。
àn guì yáng shī xián huà zàn lín wǔ zhāng xī zì jì zhì wèi píng yú lìng
按《桂阳失贤画赞》,临武张熹字季智,为平舆令。
shí tiān dà hàn xī gōng dǎo yú wèi huò jiā yīng nǎi jī xīn zì fén
时天大旱,熹躬祷雩,未获嘉应,乃积薪自焚。
zhǔ bù hóu chóng xiǎo lì zhāng huà cóng xī fén yān
主薄侯崇,小吏张化,从熹焚焉。
huǒ jì liǎo tiān líng gǎn yìng jí shù yǔ
火既燎,天灵感应,即澍雨。
cǐ xī zì fén chù yě
此熹自焚处也。
yì shuǐ yòu dōng nán zuǒ yǐ wèi gé bēi bēi fāng shù shí lǐ
澺水又东南,左迤为葛陂,陂方数十里。
shuǐ wù hán líng duō suǒ bāo yù
水物含灵,多所苞育。
xī fèi zhǎng fáng tóu zhàng yú bēi ér lóng biàn suǒ zài yě yòu hé dōng hǎi jūn yú shì bēi yǐ
昔费长房投杖于陂而龙变所在也,又劾东海君于是陂矣。
bēi shuǐ dōng chū wèi diāo shuǐ sú wèi zhī sān zhàng bēi yì yuē sān yán shuǐ
陂水东出为鲷水,俗谓之三丈陂,亦曰三严水。
shuǐ jìng diāo yáng xiàn gù chéng nán
水径鲷阳县故城南。
yīng shào yuē xiàn zài diāo shuǐ zhī yáng
应劭曰:县在鲷水之阳。
hàn míng dì shuǐ píng zhōng fēng wèi wèi yīn xìng zi qìng wèi hòu guó yě
汉明帝水平中,封卫尉阴兴子庆为侯国也。
xiàn yǒu gé líng chéng jiàn wǔ shí wǔ nián gèng fēng ān chéng hóu diào dān wèi hòu guó
县有葛陵城,建武十五年,更封安城侯铫丹为侯国。
chéng zhī dōng běi yǒu chu wǔ wáng zhǒng mín wèi zhī chǔ wáng qín chéng běi zhù shè lǐ xià tǔ zhōng de tóng dǐng míng yuē chu wǔ wáng shì zhī wǔ wáng suì yě
城之东北,有楚武王冢,民谓之楚王琴,城北祝社里下,土中得铜鼎,铭曰楚武王,是知武王隧也。
diāo bēi dōng zhù wèi fù shuǐ shuǐ jī zhī chù wèi zhī bēi táng jīn qú jiāo luò zhī bù chuān xí yǐ
鲷陂东注为富水,水积之处,谓之陂塘,津渠交络,枝布川隰矣。
yì shuǐ zì gé bēi dōng nán jìng xīn cài xiàn gù chéng dōng ér dōng nán liú zhù yú rǔ rǔ shuǐ yòu dōng nán jìng xià sāng lǐ zuǒ yǐ wèi héng táng bēi yòu dōng běi wèi qīng bēi zhě yě
澺水自葛陂东南,径新蔡县故城东,而东南流注于汝,汝水又东南径下桑里,左迤为横塘陂,又东北为青陂者也。
rǔ shuǐ yòu dōng nán jìng hú qiū chéng běi gù chén de
汝水又东南,径壶丘城北,故陈地。
chūn qiū zuǒ zhuàn wén gōng jiǔ nián chu qīn chén kè hú qiū yǐ qí fú yú jìn shì yě
《春秋左传》文公九年,楚侵陈,克壶丘,以其服于晋,是也。
rǔ shuǐ yòu dōng yǔ qīng bēi hé shuǐ shàng chéng shèn shuǐ yú shèn yáng xiàn zhī shàng shèn bēi zuǒ gōu běi zhù mǎ chéng bēi bēi xi yǒu huáng qiū tíng
汝水又东,与青陂合,水上承慎水于慎阳县之上慎陂,左沟北注马城陂,陂西有黄丘亭。
bēi shuǐ yòu dōng jìng xīn xī tíng běi yòu dōng wèi chóu bēi
陂水又东,径新息亭北,又东为绸陂。
bēi shuǐ yòu dōng jìng xīn xī xiàn jié wèi qiáng bēi
陂水又东,径新息县,结为墙陂。
bēi shuǐ yòu dōng jìng suì xiāng dōng nán ér wèi bì bēi
陂水又东,径遂乡东南,而为壁陂。
yòu dōng wèi qīng bēi bēi dōng duì dà lǚ tíng
又东为青陂,陂东对大吕亭。
chūn qiū wài zhuàn yuē dàng chéng zhōu shí nán yǒu jīng mán shēn lǚ jiāng xìng yǐ cài píng hóu shǐ fēng yě
《春秋外传》曰:当成周时,南有荆蛮、申、吕,姜姓矣,蔡平侯始封也。
xī nán yǒu xiǎo lǚ tíng gù cǐ chēng dà yě
西南有小吕亭,故此称大也。
cè bēi nán yǒu qīng bēi miào miào qián yǒu bēi hàn líng dì jiàn níng sān nián xīn cài cháng hé nán gōu shì li yán shàng qǐng xiū fù qīng bēi
侧陂南有青陂庙,庙前有陂,汉灵帝建宁三年,新蔡长河南缑氏李言上请修复青陂。
sī tú chén xun shàng shū chén xí zòu kě luò yáng gōng yú qīng bēi dōng táng nán shù bēi
司徒臣训、尚书臣袭,奏可洛阳宫,于青陂东塘南树碑。
bēi chēng qīng bēi zài xiàn kūn de
碑称青陂在县坤地。
yuán qǐ tóng bǎi huái chuān bié liú rù yú chán yuán
源起桐柏淮川,别流入于潺湲。
jìng xīn xī qiáng bēi yǎn rù bāo xìn jiè guàn gài wǔ bǎi yú qǐng
径新息墙陂,衍入褒信界,灌溉五百余顷。
bēi shuǐ yòu dōng fēn wéi èr shuǐ yī shuǐ nán rù huái yī shuǐ dōng nán jìng bái tíng běi yòu dōng jìng wú chéng nán
陂水又东,分为二水,一水南入淮,一水东南径白亭北,又东径吴城南。
shǐ jì chu huì wáng èr nián zi xi zhào tài zǐ jiàn zhī zǐ shèng yú wú
《史记》,楚惠王二年,子西召太子建之子胜于吴。
shèng rù jū zhī gù yuē wú chéng yě
胜入居之,故曰吴城也。
yòu dōng běi qū jìng hú qiū dōng ér běi liú zhù yú rǔ shuǐ shì wèi zhī báo xī shuǐ
又东北屈径壶丘东,而北流注于汝水,世谓之薄溪水。
rǔ shuǐ yòu dōng jìng bāo xìn xiàn gù chéng běi ér dōng zhù yǐ
汝水又东,径褒信县故城北,而东注矣。
yòu dōng zhì yuán lù xiàn rǔ shuǐ yòu dōng nán jìng xiàn gù chéng xi
又东至原鹿县,汝水又东南径县故城西。
dù yù shì de yuē rǔ yīn yǒu yuán lù xiàn yě
杜预《释地》曰:汝阴有原鹿县也。
nán rù yú huái
南入于淮。
suǒ wèi rǔ kǒu cè shuǐ yǒu rǔ kǒu shù huái rǔ zhī jiāo huì yě
所谓汝口,侧水有汝口戍,淮、汝之交会也。