水经注 · 郦道元 · Chapter 23 of 40

卷二十三

PinyinModern Translation
Size

yīn gōu shuǐ chū hé nán yáng wǔ xiàn làng qú yīn gōu shǒu shòu dà hé yú juǎn xiàn gù dú dōng nán jìng juǎn xiàn gù chéng nán yòu dōng jìng méng chéng běi

阴沟水出河南阳武县蒗渠,阴沟首受大河于卷县,故渎东南径卷县故城南,又东径蒙城北。

shǐ jì qín zhuāng xiāng wáng yuán nián méng wù jī qǔ chéng gāo xíng yáng chū zhì sān chuān jùn yí jí wù suǒ zhù yě gàn shì wèi yáng

《史记》秦庄襄王元年,蒙骛击取成皋、荥阳,初置三川郡,疑即骛所筑也,干事未洋。

gù dú dōng fēn wéi èr shì wèi zhī yīn gōu shuǐ

故渎东分为二,世谓之阴沟水。

jīng xiāng fán yǐ wéi chū hé zhī jì yòu fēi suǒ jiū

京相璠以为出河之济,又非所究。

jù dōng jué jì suì yòu dú dōng nán jìng yáng wǔ chéng běi dōng nán jué cháng chéng jìng ān tíng běi yòu dōng běi huì zuǒ dú

俱东绝济隧,右渎东南径阳武城北,东南绝长城,径安亭北,又东北会左渎。

zuǒ dú yòu dōng jué cháng chéng jìng yuán yōng chéng nán

左渎又东绝长城,径垣雍城南。

xī jìn wén gōng zhàn shèng yú chu zhōu xiāng wáng láo zhī yú cǐ

昔晋文公战胜于楚,周襄王劳之于此。

gù chūn qiū shū jiǎ wǔ zhì yú héng yōng zuò wáng gōng yú jiàn tǔ

故《春秋》书甲午,至于衡雍,作王宫于践土。

lǚ shì chūn qiū yuē zūn tiān zǐ yú héng yōng zhě yě

《吕氏春秋》曰,尊天子于衡雍者也。

jùn guó zhì yuē juǎn xiàn yǒu yuán yōng chéng jí shǐ jì suǒ jì hán xiàn qín yuán yōng shì yě

《郡国志》曰:卷县有垣雍城,即《史记》所记韩献秦垣雍是也。

yòu dōng jìng kāi guāng tíng nán yòu dōng jìng qīng yáng tíng nán yòu dōng hé yòu dú yòu dōng nán jìng fēng qiū xiàn jué jì dú dōng nán zhì dà liáng hé làng qú

又东径开光亭南,又东径清阳亭南,又东合右渎,又东南径封丘县,绝济渎,东南至大梁,合蒗渠。

liáng gōu jì kāi làng qú gù dú shí jiān yīn gōu jùn yí zhī chēng gù yún chū yáng wǔ yǐ

梁沟既开,蒗渠故读实兼阴沟,浚仪之称,故云出阳武矣。

dōng nán jìng dà liáng chéng běi zuǒ qū yǔ liáng gōu hé jù dōng nán liú tóng shòu hóng gōu shā shuǐ zhī mù

东南径大梁城北,左屈与梁沟合,俱东南流,同受鸿沟沙水之目。

qí chuān liú zhī huì zuǒ dú dōng dǎo zhě jí shuǐ yě

其川流之会,左渎东导者,即水也。

gài jīn yuán zhī biàn míng yǐ

盖津源之变名矣。

gù jīng yún yīn gōu chū làng qú yě

故《经》云:阴沟出蒗渠也。

dōng nán zhì pèi wèi shuǐ

东南至沛为水。

yīn gōu shǐ luàn làng zhōng bié yú shā ér shuǐ chū yān

阴沟始乱蒗,终别于沙,而水出焉。

shuǐ shòu shā shuǐ yú fú gōu xiàn

水受沙水于扶沟县。

xǔ shèn yòu yuē shuǐ shǒu shòu huái yáng fú gōu xiàn làng qú bù dé zhì pèi fāng wèi shuǐ yě

许慎又曰:水首受淮阳扶沟县蒗渠,不得至沛,方为水也。

ěr yǎ yuē wèi xún

《尔雅》曰:为洵。

guō jǐng chún yuē dà shuǐ yì wèi xiǎo shuǐ yě

郭景纯曰:大水泆为小水也。

lǚ chén yuē xún shuǐ yě

吕忱曰:洵,水也。

shuǐ jìng dà fú chéng xi

水径大扶城西。

chéng zhī dōng běi xī zhū yuán jiù mù bēi zì qīng dī yáng hǔ suì shé wéi sī tú pāng shǔ jùn dà shǒu téng bó píng lìng guāng bēi zì suǒ cún wéi cǐ zì yú dài bù kě xún

城之东北,悉诸袁旧墓,碑字倾低,羊、虎碎折,惟司徒滂、蜀郡大守腾、博平令光碑字所存惟此,自余殆不可寻。

shuǐ yòu dōng nán jìng yáng jiǎ xiàn xi yòu dōng jìng miǎo chéng běi

水又东南径阳夏县西,又东径邈城北。

chéng shí zhōng ér xi yǒu xì guō

城实中而西有隙郭。

shuǐ yòu dōng jìng dà jí chéng nán gù yān zhī dà jí xiāng yě

水又东径大棘城南,故鄢之大棘乡也。

chūn qiū xuān gōng èr nián sòng huá yuán yǔ zhèng gōng zǐ guī shēng zhàn yú dà jí huò huá yuán

《春秋》宣公二年,宋华元与郑公子归生战于大棘,获华元。

zuǒ zhuàn yuē huá yuán shā yáng sì shì bù jí qí yù jiāng zhàn yáng zhēn yuē chóu xī zhī yáng zi wéi zhèng

《左传》曰:华元杀羊食士,不及其御,将战,羊斟曰:畴昔之羊,子为政。

jīn rì zhī shì wǒ wéi zhèng

今日之事,我为政。

suì yù rén zhèng gù jiàn huò yān

遂御人郑,故见获焉。

hòu qí de wèi chu zhuāng suǒ bìng

后其地为楚庄所并。

gù quān chēng yuē dà jí chu de yǒu chu tài zǐ jiàn zhī fén jí wu yuán diào tái chí zhǎo jù cún

故圈称曰:大棘,楚地,有楚太子建之坟,及伍员钓台,池沼具存。

shuǐ yòu dōng jìng ān píng xiàn gù chéng běi

水又东径安平县故城北。

chén liú fēng sú chuán yuē dà jí xiāng gù ān píng xiàn yě

《陈留风俗传》曰:大棘乡,故安平县也。

shì rén dūn chǔn yì yǐ tǒng yù

士人敦惷,易以统御。

shuǐ yòu dōng jìng lù yì chéng běi shì wèi zhī hǔ xiāng chéng fēi yě

水又东径鹿邑城北,世谓之虎乡城,非也。

chūn qiū zhī míng lù yǐ

《春秋》之鸣鹿矣。

dù yù yuē chén guó wǔ píng xī nán yǒu lù yì tíng shì yě

杜预曰:陈国武平西南,有鹿邑亭是也。

chéng nán shí lǐ yǒu jìn zhōng sàn dà fu hú jūn bēi yuán kāng bā nián lì

城南十里,有《晋中散大夫胡均碑》,元康八年立。

shuǐ zhī běi yǒu hàn wēn lìng xǔ xù bēi

水之北,有《汉温令许续碑》。

xù zì sì gōng chén guó rén yě jǔ xián liáng bài yì láng qiān wēn lìng

续字嗣公,陈国人也,举贤良,拜议郎,迁温令。

yán xī zhōng lì

延熹中立。

shuǐ yòu dōng jìng wǔ píng xiàn gù chéng běi

水又东径武平县故城北。

chéng zhī xī nán qī lǐ xǔ yǒu hàn shàng shū lìng yú xǔ bēi

城之西南七里许,有《汉尚书令虞诩碑》。

bēi tí yún yú jūn zhī bēi huì xǔ zì dìng ān yú zhòng zhī hòu

碑题云:《虞君之碑》,讳诩,字定安,虞仲之后。

wèi zhāo gē lìng wǔ dū dà shǒu

为朝歌令,武都大守。

wén zì duō quē bù fù kě xún

文字多缺,不复可寻。

àn fàn yè hàn shū xǔ zì shēng qīng chén guó wǔ píng rén

按范晔《汉书》:诩字升卿,陈国武平人。

zǔ wèi xiàn yù lì zhì cún kuān shù cháng yuē zǐ gōng wèi lǐ mén zi wèi chéng xiàng wú suī bù jí yú gōng zǐ sūn bù bì bù wéi jiǔ qīng gù zì xǔ yuē shēng qīng dìng ān gài qí yòu zì yě

祖为县狱吏,治存宽恕,尝曰子公为里门,子为丞相,吾虽不及于公,子孙不必不为九卿,故字诩曰升卿,定安盖其幼字也。

wèi wǔ wáng chū fēng yú cǐ zhōng yǐ wǔ píng huá xià yǐ

魏武王初封于此,终以武平华夏矣。

shuǐ yòu dōng jìng guǎng xiāng chéng běi

水又东径广乡城北。

quān chēng yuē xiāng yì yǒu shé qiū tíng gù guǎng xiāng yǐ gǎi yuē guǎng shì

圈称曰:襄邑有蛇丘亭,故广乡矣,改曰广世。

hòu hàn shùn dì yáng jiā sì nián fēng shì zhōng zhì tián wèi hòu guó jí guǎng xiāng yě

后汉顺帝阳嘉四年,封侍中挚填为侯国、即广乡也。

shuǐ yòu dōng jìng kǔ xiàn xī nán fēn wéi èr shuǐ

水又东径苦县西南,分为二水。

zhī liú dōng běi zhù yú lài chéng rén gǔ wèi sǐ yě

枝流东北注于赖城人谷,谓死也。

shuǐ yòu dōng nán qū jìng kǔ xiàn gù chéng nán

水又东南屈,径苦县故城南。

jùn guó zhì yuē chūn qiū zhī xiāng yě

《郡国志》曰:《春秋》之相也。

wáng mǎng gēng míng zhī yuē lài líng yǐ

王莽更名之曰赖陵矣。

chéng zhī sì mén liè zhù chí dào dōng qǐ lài xiāng nán zì nán mén yuè shuǐ zhí zhǐ gù tái xī miàn nán mén liè dào jìng qù guǎng xiāng dào xī mén chí dào

城之四门,列筑驰道,东起赖乡,南自南门,越水直指故台,西面南门,列道径趣广乡道西门驰道。

xi jiè wǔ píng běi mén chí dào jì yú běi tái

西届武平北门驰道,暨于北台。

shuǐ yòu dōng běi qū zhì lài xiāng xi gǔ shuǐ zhù zhī

水又东北屈,至赖乡西,谷水注之。

gǔ shuǐ shǒu shòu huàn shuǐ yú xiāng yì xiàn dōng dōng jìng chéng kuāng chéng dōng

谷水首受涣水于襄邑县东,东径承匡城东。

chūn qiū jīng shū xià shū zhòng péng shēng huì jìn xì quē yú chéng kuāng

《春秋经》书:夏,叔仲彭生会晋郤缺于承匡。

zuǒ zhuàn yuē móu zhū hóu zhī cóng chu zhě

《左传》曰:谋诸侯之从楚者。

jīng xiāng fán yuē jīn chén liú xiāng yì xi sān shí lǐ yǒu gù chéng kuāng chéng

京相璠曰:今陈留襄邑西三十里,有故承匡城。

gǔ shuǐ yòu dōng nán jìng yǐ wú xiàn gù chéng xi

谷水又东南,径已吾县故城西。

chén liú fēng sú chuán yuē xiàn gù sòng yě zá yǐ chén chu zhī de gù liáng guó níng líng xiàn zhī xǐ zhǒng lóng xiāng yě

《陈留风俗传》曰:县故宋也,杂以陈、楚之地,故梁国宁陵县之徙种龙乡也。

yǐ chéng āi zhī shì hù zhì bā jiǔ qiān guàn dài zhī tú qiú zhì xiàn yǐ

以成哀之世,户至八九千,冠带之徒,求置县矣。

yǒng yuán shí yī nián chén wáng xuē dì yǐ dà jí xiāng zhí yáng xiāng shí èr nián zì yān lì zhī mìng yǐ jiā míng yuē yǐ wú yóu yǒu chén chu zhī sú yān

永元十一年,陈王削地,以大棘乡、直阳乡,十二年,自鄢隶之,命以嘉名曰已吾,犹有陈、楚之俗焉。

gǔ shuǐ yòu dōng jìng zhè xiàn gù chéng dōng

谷水又东径柘县故城东。

dì lǐ zhì huái yáng zhī shǔ xiàn yě

《地理志》淮阳之属县也。

chéng nèi yǒu zhè lìng xǔ jūn qīng dé sòng shí suì zì wěn wéi cǐ wén jiàn bēi

城内有柘令许君《清德颂》,石碎字紊,惟此文见碑。

chéng xī nán lǐ xǔ yǒu hàn yáng tái lìng xǔ shū zhǒng bēi guāng hé zhōng lì

城西南里许,有《汉阳台令许叔种碑》,光和中立;

yòu yǒu hàn gù lè chéng líng lìng tài wèi yuàn xǔ yīng bēi yīng zì yú qīng sī lì xiào wèi zhī zǐ jiàn níng yuán nián lì

又有《汉故乐成陵令太尉掾许婴碑》,婴字虞卿,司隶校尉之子,建宁元年立;

yú bēi wén zì suì miè bù fù kě guān dāng shì sī lì zhū bēi yě

余碑文字,碎灭不复可观,当似司隶诸碑也。

gǔ shuǐ yòu dōng jìng kǔ xiàn gù chéng zhōng shuǐ fàn zé sì jú huáng qiàn hào zé gū lǜ dú shì

谷水又东径苦县故城中,水泛则四局隍堑,耗则孤律独逝。

gǔ shuǐ yòu dōng jìng lài xiāng chéng nán

谷水又东径赖乡城南。

qí chéng shí zhōng dōng běi yú yǒu tái piān gāo sú yǐ shì tái zài gǔ shuǐ běi qí chéng yòu wèi zhī gǔ yáng tái fēi yě

其城实中,东北隅有台偏高,俗以是台在谷水北,其城又谓之谷阳台,非也。

gǔ shuǐ zì cǐ dōng rén shuǐ

谷水自此东人水。

shuǐ yòu běi jìng lǎo zi miào dōng

水又北径老子庙东。

miào qián yǒu èr bēi zài nán mén wài

庙前有二碑,在南门外。

hàn huán dì qiǎn zhōng guān guǎn bà cí lǎo zi mìng chén xiāng biān sháo zhuàn wén bēi

汉桓帝遣中官管霸祠老子,命陈相边韶撰文碑。

běi yǒu shuāng shí què shén zhěng dùn

北有双石阙,甚整顿。

shí què nán cè wèi wén dì huáng chū sān nián jīng qiáo suǒ lēi

石阙南侧,魏文帝黄初三年,经谯所勒;

quē běi dōng cè yǒu kǒng yú miào miào qián yǒu yī bēi xī miàn shì chén xiāng lǔ guó kǒng chóu jiàn hé sān nián lì

阙北东侧,有孔于庙,庙前有一碑,西面,是陈相鲁国孔畴建和三年立;

běi zé lǎo jūn miào miào dōng yuàn zhōng yǒu jiǔ jǐng yān

北则老君庙,庙东院中,有九井焉。

yòu běi shuǐ zhī cè yòu yǒu li mǔ miào

又北,水之侧,又有李母庙。

miào zài lǎo zi miào běi miào qián yǒu li mǔ zhǒng

庙在老子庙北,庙前有李母冢。

zhǒng dōng yǒu bēi shì yǒng xīng yuán nián qiáo lìng zhǎng shā wáng fù suǒ lì

冢东有碑,是永兴元年谯令长沙王阜所立。

bēi yún lǎo zi shēng yú qū jiān

碑云:老子生于曲、间。

shuǐ yòu qū dōng jìng xiāng xiàn gù chéng nán

水又屈东,径相县故城南。

qí chéng bēi xiǎo shí zhōng

其城卑小实中。

biān sháo lǎo zi bēi wén yún lǎo zi chu xiāng xiàn rén yě

边韶《老子碑》文云:老子,楚相县人也。

xiāng xiàn xū huāng jīn shǔ kǔ gù chéng yóu cún zài lài xiāng zhī dōng

相县虚荒,今属苦,故城犹存,在赖乡之东。

shuǐ chǔ qí yáng yí jí cǐ chéng yě

水处其阳,疑即此城也。

zì shì wú guō yǐ yīng zhī

自是无郭以应之。

shuǐ yòu dōng jìng qiáo xiàn gù chéng běi

水又东,径谯县故城北。

chūn qiū zuǒ zhuàn xī gōng èr shí èr nián chu chéng de chén shuài shī fá chén suì qǔ qiáo chéng dùn ér hái shì yě

《春秋左传》僖公二十二年,楚成得臣帅师伐陈,遂取谯,城顿而还是也。

wáng mǎng zhī yán chéng tíng yě

王莽之延成亭也。

wèi lì qiáo jùn yǎn zhōu zhì

魏立谯郡,沇州治。

shā shuǐ zì nán zhī fēn běi jìng qiáo chéng xi ér běi zhù

沙水自南枝分,北径谯城西,而北注。

shuǐ sì zhōu chéng cè xiè nán yǒu cáo sōng zhǒng zhǒng běi yǒu bēi bēi běi yǒu miào táng yú jī shàng cún zhù chǔ réng zài

水四周城侧,械南有曹嵩冢,冢北有碑,碑北有庙堂,余基尚存,柱础仍在。

miào běi yǒu èr shí què shuāng zhì gāo yī zhàng liù chǐ cuī lú jí zhù jiē diāo lòu yún ju shàng fú sī yǐ suì

庙北有二石阙双峙,高一丈六尺,榱栌及柱,皆雕镂云矩,上罦罳已碎。

quē běi yǒu guī bēi tí yún hàn gù zhōng cháng shì cháng lè dà pú tè jìn fèi tíng hòu cáo jūn zhī bēi yán xī sān nián lì

阙北有圭碑,题云,《汉故中常侍长乐大仆特进费亭侯曹君之碑》,延熹三年立。

bēi yīn yòu kān zhào cè èr bēi wén tóng

碑阴又刊诏策,二碑文同。

jiā bēi dōng xī liè duì liǎng shí mǎ gāo bā chǐ wǔ cùn shí zuō cū zhuō bù pǐ guāng wǔ suì dào suǒ biǎo xiàng mǎ yě

夹碑东西,列对两石马,高八尺五寸,石作粗拙,不匹光武隧道所表象马也。

yǒu téng xiōng zhǒng

有腾兄冢。

zhǒng dōng yǒu bēi tí yún hàn gù yǐng chuān tài shǒu cáo jūn zhī bēi yán xī jiǔ nián zú ér bù kān shù bēi suì yuè

冢东有碑,题云:《汉故颖川太守曹君之碑》,延熹九年卒,而不刊树碑岁月;

fén běi yǒu qí yuán zǐ chì zhǒng zhǒng dōng yǒu bēi tí yún hàn gù zhǎng shuǐ xiào wèi cáo jūn zhī bēi

坟北有其元子炽冢,冢东有碑,题云,《汉故长水校尉曹君之碑》。

lì tài zhōng dài fū sī mǎ zhǎng shǐ shì zhōng qiān zhǎng shuǐ nián sān shí jiǔ zú xī píng liù nián zào

历太中大夫、司马、长史、侍中,迁长水,年三十九卒,熹平六年造。

chì dì yìn jiā jiā dōng yǒu bēi tí yún hàn yè zhě cáo jūn zhī bēi xī píng liù nián lì

炽弟胤家,家东有碑,题云:《汉谒者曹君之碑》,熹平六年立。

chéng dōng yǒu cáo tài zǔ jiù zhái suǒ zài fù guō duì chán cè huáng lín shuǐ

城东有曹太祖旧宅所在,负郭对廛,侧隍临水。

wèi shū yuē tài zǔ zuò yì láng gào jí guī xiāng lǐ zhù shì chéng wài chūn xià xí dú shū chuán qiū dōng shè liè yǐ zì yú lè

《魏书》曰:太祖作议郎,告疾归乡里,筑室城外,春、夏习读书传,秋、冬射猎,以自娱乐。

wén dì yǐ hàn zhōng píng sì nián shēng yú cǐ shàng yǒu qīng yún rú chē gài zhōng rì nǎi jiě jí shì chù yě

文帝以汉中平四年生于此,上有青云如车盖,终日乃解,即是处也。

hòu wén dì yǐ yán kāng yuán nián xìng qiáo dà xiǎng fù lǎo lì tán yú gù zhái

后文帝以延康元年幸谯,大飨父老,立坛于故宅。

tán qián shù bēi bēi tí yún dà xiǎng zhī bēi

坛前树碑,碑题云:《大飨之碑》。

bēi zhī dōng běi shuǐ nán yǒu qiáo dìng wáng sī mǎ shì huì zhǒng

碑之东北,水南,有谯定王司马士会冢。

zhǒng qián yǒu bēi jìn yǒng jiā sān nián lì

冢前有碑,晋永嘉三年立。

bēi nán èr bǎi xǔ bù yǒu liǎng shí zhù

碑南二百许步,有两石柱。

gāo zhàng yú bàn xià wèi jiǎn zhú jiāo wén zuò zhì jí gōng

高丈余,半下为柬竹交文,作制极工。

shí bǎng yún jìn gù shǐ chí jié sàn qí cháng shì dū du yáng zhōu jiāng zhōu zhū jūn shì ān dōng dà jiàng jūn qiáo dìng wáng hé nèi wēn sī mǎ gōng mù zhī shén dào

石榜云:晋故使持节、散骑常侍、都督扬州、江州诸军事、安东大将军、谯定王河内温司马公墓之神道。

shuǐ yòu dōng jìng zhū guī mù běi dōng nán liú

水又东径朱龟墓北,东南流。

zhǒng fu zhěn dào yǒu bēi bēi tí yún hàn gù yōu zhōu cì shǐ zhū jūn zhī bēi

冢甫枕道有碑,碑题云,《汉故幽州刺史朱君之碑》。

guī zì bó líng guāng hé liù nián zú guān gù lì bié jià cóng shì shǐ yòu běi píng wú zhōng nián huà zhōng píng èr nián zào

龟字伯灵,光和六年卒官,故吏别驾从事史右北平,无终年化中平二年造。

bēi yīn kān gù lì xìng míng xī jì zhuō jí shàng gǔ běi píng děng rén

碑阴刊故吏姓名,悉蓟、涿及上谷、北平等人。

shuǐ dōng nán jìng céng qiū běi qiū fù dú xiù wēi rán jiè lì gù bì lěi suǒ zài yě

水东南径层丘北,丘阜独秀,巍然介立,故壁垒所在也。

shuǐ yòu dōng nán jìng chéng fù xiàn gù chéng běi shā shuǐ zhī fēn zhù zhī

水又东南,径城父县故城北,沙水枝分注之。

shuǐ shàng chéng shā shuǐ yú sāi shàn xiàn shì wèi zhī zhāng shuǐ gù yǒu zhāng tóu zhī míng yě

水上承沙水于思善县,世谓之章水,故有章头之名也。

dōng běi liú jìng chéng fù xiàn gù chéng xi cè chéng dōng běi liú rén yú

东北流径城父县故城西,侧城东北流,人于。

shuǐ yòu dōng jìng xià chéng fù běi

水又东径下城父北。

jùn guó zhì yuē shān sāng xiàn yǒu xià chéng fù jù zhě yě

《郡国志》曰:山桑县有下城父聚者也。

shuǐ yòu qū jìng qí jù dōng láng shān xī yòu dōng nán qū jìng láng shān nán

水又屈径其聚东郎山西,又东南屈,径郎山南。

shān dōng yǒu chuí huì jù shì wèi zhī lǐ chéng

山东有垂惠聚,世谓之礼城。

yuán shān sōng jùn guó zhì yuē shān sāng xiàn yǒu chuí huì jù jí cǐ chéng yě

袁山松《郡国志》曰:山桑县有垂惠聚,即此城也。

shuǐ yòu dōng nán jìng yáng chéng běi

水又东南径阳城北。

lín cè shuǐ wèi dà hé zhōng wèi zhōu zhì yǐ gài biǎo wèi cì shǐ hòu ba zhōu lì jùn jīn dài è shù

临侧水,魏大和中,为州治,以盖表为刺史,后罢州立郡,衿带遏戍。

shuǐ yòu dōng nán jìng lóng kàng xiàn gù chéng nán hàn jiàn wǔ shí sān nián shì zǔ fēng fu chāng wèi hòu guó

水又东南径龙亢县故城南,汉建武十三年,世祖封傅昌为侯国。

gù yǔ yuē pèi guó lóng kàng zhì shān sāng zhě yě

故语曰:沛国龙亢至山桑者也。

shuǐ yòu qū ér nán liú chū shí liáng

水又屈而南流,出石梁。

liáng shí bēng chǐ jiā àn jī shí gāo èr zhàng shuǐ lì qí jiān

梁石崩褫,夹岸积石,高二丈,水历其间。

yòu dōng nán liú jìng jīng shān běi ér dōng liú zhù yě

又东南流,径荆山北,而东流注也。

yòu dōng nán zhì xià pī huái líng xiàn rù yú huái

又东南至下邳淮陵县,入于淮。

shuǐ yòu dōng zuǒ hé běi féi shuǐ

水又东,左合北肥水。

běi féi shuǐ chū shān róu xiàn xī běi zé sǒu dōng nán liú zuǒ yòu yì pèi shù yuán yì chū tóng guī gài wēi mài juān zhù ěr

北肥水出山柔县西北泽薮,东南流,左右翼佩,数源异出同归,盖微脉涓注耳。

dōng nán liú jìng shān sāng yì nán sú wèi zhī běi píng chéng

东南流,径山桑邑南,俗谓之北平城。

xī wén qīn zhī fēng shān sāng hóu yí shí yì yú cǐ

昔文钦之封山桑侯,疑食邑于此。

chéng dōng nán yǒu yī bēi bēi wén xī pò wú yàn wéi bēi bèi fàng lì xìng míng shàng cún

城东南有一碑,碑文悉破无验,惟碑背放吏姓名尚存;

xī píng yuán nián yì shì mén shēng pèi guó xiāo liú dìng xīng lì

熹平元年义士门生沛国萧刘定兴立。

běi féi shuǐ yòu dōng jìng shān sāng xiàn gù chéng nán sú wèi zhī dū tíng fēi yě

北肥水又东径山桑县故城南,俗谓之都亭,非也。

jīn chéng nèi dōng cè yóu yǒu shān tíng jié lì líng fù gāo jùn fēi hóng tái suǒ nǐ

今城内东侧,犹有山亭桀立,陵阜高峻,非洪台所拟。

shí sān zhōu zhì suǒ wèi shān shēng yú yì qí tíng yǒu sāng yīn yǐ shì xiàn zhě yě

《十三州志》所谓山生于邑,其亭有桑,因以氏县者也。

guō chéng dōng yǒu wén mù zhǒng bēi sān shì èr qiān dàn mù jùn hù cáo shǐ zhēng shì bó shì tài cháng chéng yǐ míng qì hòu zhuó bài shì zhōng yòu zhōng láng jiàng qiān jiǔ jiāng péng chéng chén liú sān jùn guāng hé zhōng zú

郭城东有《文穆冢碑》,三世二千石,穆郡户曹史,征试博士、太常丞,以明气候,擢拜侍中、右中郎将,迁九江、彭城、陈留三郡,光和中卒。

gù lì zhuō jùn tài shǒu péng chéng lǚ qián děng lì

故吏涿郡太守彭城吕虔等立。

běi féi shuǐ yòu dōng jī ér wèi bēi wèi zhī xiá bēi

北肥水又东,积而为陂,谓之瑕陂。

bēi shuǐ yòu dōng nán jìng xiá chéng nán

陂水又东南径瑕城南。

chūn qiū zuǒ zhuàn chéng gōng shí liù nián chu shī hái jí xiá jí cǐ chéng yě

《春秋左传》成公十六年,楚师还及瑕,即此城也。

gù jīng xiāng fán yuē xiá chu de

故京相璠曰:瑕,楚地。

běi féi shuǐ yòu dōng nán jìng xiàng xiàn gù chéng nán

北肥水又东南径向县故城南。

dì lǐ zhì yuē gù xiàng guó yě

《地理志》曰:故向国也。

shì běn yuē xǔ zhōu xiàng shēn jiāng xìng yě yán dì hòu

《世本》曰:许、州、向、申,姜姓也,炎帝后。

jīng xiāng fán yuē xiàng pèi guó xiàn jīn bìng shǔ qiáo guó lóng kàng yě

京相璠曰:向,沛国县,今并属谯国龙亢也。

dù yù yuē lóng kàng xiàn dōng yǒu xiàng chéng hàn shì zǔ jiàn wǔ shí sān nián gèng fēng fù bō hòu wáng bà wèi hòu guó jí cǐ chéng yě

杜预曰:龙亢县东有向城,汉世祖建武十三年,更封富波侯王霸为侯国,即此城也。

sú wèi zhī yuán chéng fēi

俗谓之圆城,非。

yòu dōng nán jìng yì chéng nán shì wèi zhī zhě chéng fēi

又东南径义成南,世谓之褚城,非。

yòu dōng rù yú shuǐ yòu dōng zhù huái jīng yán xià qiū huái líng rén huái wù yǐ

又东入于,水又东注淮,《经》言下邱淮陵人淮,误矣。

shuǐ chū yīn gōu yú jùn yí xiàn běi yīn gōu jí làng qú yě

水出阴沟于浚仪县北,阴沟即蒗渠也。

yì yán biàn shòu zhān rán shuǐ

亦言汳受旃然水,

yòu yún dān qìn luàn liú

又云:丹、沁乱流,

yú wǔ dé jué hé

于武德绝河,

nán rù xíng yáng hé biàn

南入荥阳合汳,

gù biàn jiān dān shuǐ zhī chēng

故汳兼丹水之称,

hé jì shuǐ duàn

河济水断,

biàn chéng zhān rán ér dōng

汳承旃然而东,

zì wáng bēn guàn dà liáng

自王贲灌大梁,

shuǐ chū xiàn nán

水出县南,

ér bù jìng qí běi

而不径其北,

xià shuǐ hóng fàn

夏水洪泛,

zé shì dú jīn tōng

则是渎津通,

gù qú jí yīn gōu yě

故渠即阴沟也。

yú dà liáng běi yòu yuē jùn shuǐ yǐ

于大梁北又曰浚水矣。

gù quān chēng zhe chén liú fēng sú chuán yuē jùn shuǐ jìng qí běi zhě yě

故圈称著《陈留风俗传》,曰浚水径其北者也。

yòu dōng biàn shuǐ chū yān

又东,汳水出焉。

gù jīng yún biàn chū yīn gōu yú jùn yí xiàn běi yě

故《经》云:汳出阴沟于浚仪县北也。

biàn shuǐ dōng jìng cāng yuán chéng nán jí jùn yí xiàn zhī cāng yuán tíng yě

汳水东径仓垣城南,即浚仪县之仓垣亭也。

chéng lín biàn shuǐ chén liú xiāng bì miǎo zhì cǐ

城临汳水,陈留相毕邈治此。

zhēng dōng jiāng jūn xún xī zhī xi yě yì zǒu guī jīng xī shǐ sī mǎ dōng lái wáng zàn dài jù cāng yuán duàn liú yùn cáo

征东将军荀晞之西也,逸走归京,晞使司马东莱王赞代据仓垣,断留运漕。

biàn shuǐ yòu dōng jìng chén liú xiàn zhī bǐng xiāng tíng běi

汳水又东径陈留县之鉼乡亭北。

chén liú fēng sú chuán suǒ wèi xiàn yǒu bǐng xiāng tíng jí sī tíng yě

《陈留风俗传》所谓县有鉼乡亭,即斯亭也。

biàn shuǐ yòu jìng xiǎo huáng xiàn gù chéng nán

汳水又径小黄县故城南。

shén xiān chuán chēng líng shòu guāng fú fēng rén sǐ yú jiāng líng hú wǎng jiā wǎng bìn mái zhī

《神仙传》称:灵寿光,扶风人,死于江陵胡罔家,罔殡埋之。

hòu bǎi yú rì

后百余日。

rén yǒu jiàn guāng yú cǐ xiàn jì shū yǔ wǎng

人有见光于此县,寄书与罔。

wǎng fā shì zhī wéi yǒu lǚ cún

罔发视之,惟有履存。

biàn shuǐ yòu dōng jìng míng yàn tíng nán

汳水又东径鸣雁亭南。

chūn qiū zuǒ zhuàn chéng gōng shí liù nián wèi hóu fá zhèng zhì yú wū yàn zhě yě

《春秋左传》成公十六年,卫侯伐郑,至于呜雁者也。

dù yù shì de yún zài yōng qiū xiàn xī běi

杜预《释地》云:在雍丘县西北。

jīn sú rén shàng wèi zhī wèi bái yàn tíng

今俗人尚谓之为白雁亭。

biàn shuǐ yòu dōng jìng yōng qiū xiàn gù chéng běi jìng yáng lè chéng nán

汳水又东径雍丘县故城北,径阳乐城南。

xī zhēng jì yuē chéng zài biàn běi yī lǐ zhōu wǔ lǐ yōng qiū xiàn jiè

《西征记》曰:城在汳北一里,周五里,雍丘县界。

biàn shuǐ yòu dōng yǒu gù qú chū yān nán tōng huī shuǐ wèi zhī dǒng shēng jué

汳水又东,有故渠出焉,南通睢水,谓之董生决。

huò yán dǒng shì zuò luàn yǐn shuǐ nán tōng huī shuǐ gù sī shuǐ shòu míng yān

或言,董氏作乱,引水南通睢水,故斯水受名焉。

jīn wú shuǐ

今无水。

biàn shuǐ yòu dōng zhī jīn chū yān sú míng zhī wèi lào jià kǒu

汳水又东,枝津出焉,俗名之为落架口。

xī zhēng jì yuē lào jià shuǐ míng yě

《西征记》曰:落架,水名也。

xù shù zhēng jì yuē zài dǒng shēng jué xià èr lǐ

《续述征记》曰:在董生决下二里。

biàn shuǐ yòu jìng wài huáng xiàn nán yòu dōng jìng yǒu cāng chéng běi

汳水又径外黄县南,又东径莠仓城北。

xù shù zhēng jì yuē yǒu cāng chéng qù dà yóu mù èr shí lǐ

《续述征记》曰:莠仓城去大游墓二十里。

yòu dōng jìng dà qí chéng nán

又东径大齐城南。

chén liú fēng sú chuán yuē wài huáng xiàn yǒu dà qí tíng

《陈留风俗传》曰:外黄县有大齐亭。

yòu dōng jìng kē chéng běi

又东径科城北。

chén liú fēng sú chuán yuē xiàn yǒu kē bǐng tíng shì zé kē bǐng tíng yě

《陈留风俗传》曰:县有科禀亭,是则科禀亭也。

biàn shuǐ yòu dōng jìng xiǎo qí chéng nán

汳水又东径小齐城南。

biàn shuǐ yòu nán jìng lì wàng tíng nán

汳水又南径利望亭南。

fēng sú chuán yuē gù chéng ān yě

《风俗传》曰:故成安也。

dì lǐ zhì chén liú xiàn míng

《地理志》:陈留,县名。

hàn wǔ dì yǐ fēng hán yán nián wèi hòu guó

汉武帝以封韩延年为侯国。

biàn shuǐ yòu dōng lóng mén gù dú chū yān

汳水又东,龙门故渎出焉。

dú jiù tōng huī shuǐ gù xī zhēng jì yuē lóng mén shuǐ míng yě

渎旧通睢水,故《西征记》曰:龙门,水名也。

mén běi yǒu tǔ tái gāo sān zhàng yú shàng fāng shù shí bù

门北有土台,高三丈余,上方数十步。

biàn shuǐ yòu dōng jìng jì yáng kǎo chéng xiàn gù chéng nán wèi zī huò qú

汳水又东径济阳考城县故城南,为菑获渠。

kǎo chéng xiàn zhōu zhī cài yì yě yú chūn qiū wèi dài guó yǐ

考城县,周之采邑也,于春秋为戴国矣。

zuǒ zhuàn yǐn gōng shí nián qiū sòng wèi cài fá dài shì yě

《左传》隐公十年秋,宋、卫、蔡伐戴是也。

hàn gāo dì shí yī nián qiū fēng péng zǔ wèi hòu guó

汉高帝十一年秋,封彭祖为侯国。

chén liú fēng sú chuán yuē qín zhī gǔ xiàn yě

《陈留风俗传》曰:秦之谷县也。

hòu zāo hàn bīng qǐ yì duō zāi nián gù gǎi yuē zī xiàn

后遭汉兵起,邑多灾年,故改曰菑县。

wáng mǎng gēng míng jiā gǔ

王莽更名嘉谷。

zhāng dì dōng xún guò xiàn zhào yuē chén liú zī xiàn qí míng bù shàn

章帝东巡过县,诏曰:陈留菑县,其名不善。

gāo zǔ bǐ bǎi rén zhī yì shì zōng xiū wén xǐ ér xiǎn huò jiā yīng hēng jí yuán fú jiā huáng líng zhī gù cì yuè yǒu guāng liè kǎo wǔ huáng qí gǎi zī xiàn yuē kǎo chéng

高祖鄙柏人之邑,世宗休闻喜而显获嘉应亨吉元符,嘉皇灵之顾,赐越有光列考武皇,其改菑县曰考城。

shì dú gài yīn xiàn yǐ huò míng yǐ biàn shuǐ yòu dōng jìng níng líng xiàn zhī shā yáng tíng běi gù shā suí guó yǐ

是渎盖因县以获名矣,汳水又东径宁陵县之沙阳亭北,故沙随国矣。

chūn qiū zuǒ zhuàn chéng gōng shí liù nián qiū huì yú shā suí móu fá zhèng yě

《春秋左传》成公十六年秋,会于沙随,谋伐郑也。

dù yù shì de yuē zài liáng guó níng líng xiàn běi shā yáng tíng

杜预《释地》曰:在梁国宁陵县北沙阳亭。

shì yě shì yǐ wéi táng chéng fēi yě

是也,世以为堂城,非也。

biàn shuǐ yòu dōng jìng huáng hāo wù běi

汳水又东径黄蒿坞北。

xù tú zhēng jì yuē táng chéng zhì huáng hāo èr shí lǐ

《续途征记》曰:堂城至黄蒿二十里。

biàn shuǐ yòu dōng jìng xié chéng xià

汳水又东径斜城下。

xù shù zhēng jì yuē huáng hāo dào xié chéng wǔ lǐ

《续述征记》曰:黄蒿到斜城五里。

chén liú fēng sú chuán yuē kǎo chéng xiàn yǒu xié tíng

《陈留风俗传》曰:考城县有斜亭。

biàn shuǐ yòu dōng jìng zhōu wù cè

汳水又东径周坞侧。

xù shù zhēng jì yuē xié chéng dōng sān lǐ

《续述征记》曰:斜城东三里。

jìn yì xī zhōng liú gōng qiǎn zhōu chāo zhī zì péng chéng yuán biàn gù gōu

晋义熙中,刘公遣周超之自彭城缘汳故沟。

zhǎn shù chuān dào qī bǎi yú lǐ yǐ kāi shuǐ lù tíng bó yú cǐ gù cí wù liú chēng yǐ

斩树穿道七百余里,以开水路,停泊于此,故兹坞流称矣。

biàn shuǐ yòu dōng jìng gé chéng běi gù gé bó zhī guó yě

汳水又东径葛城北,故葛伯之国也。

mèng zǐ yuē gé bó bù sì

孟子曰:葛伯不祀。

tāng wèn yuē hé wéi bù sì

汤问曰:何为不祀?

chēng wú yǐ gōng cí jì

称:无以供祠祭。

yí gé bó gé bó yòu bù sì tāng yòu wèn zhī yuē wú yǐ gōng xī shēng

遗葛伯,葛伯又不祀,汤又问之,曰:无以供牺牲。

tāng yòu yí zhī yòu bù sì tāng yòu wèn zhī yuē wú yǐ gōng zī chéng

汤又遗之,又不祀,汤又问之,曰:无以供粢盛。

tāng shǐ háo zhòng wǎng wèi zhī gēng lǎo ruò kuì shí

汤使毫众往为之耕,老弱馈食。

gé bó yòu lǜ mín duó zhī bù shòu zhě zé shā zhī

葛伯又率民夺之,不授者则杀之。

tāng nǎi fá gé

汤乃伐葛。

gé yú liù guó shǔ wèi

葛于六国属魏。

wèi ān lí wáng yǐ fēng gōng yú wú jì hào xìn líng jūn qí de gé xiāng jí shì chéng yě zài níng líng xiàn xi shí lǐ

魏安厘王以封公于无忌,号信陵君,其地葛乡,即是城也,在宁陵县西十里。

biàn shuǐ yòu dōng jìng shén kēng wù yòu dōng jìng xià hóu zhǎng wù

汳水又东径神坑坞,又东径夏侯长坞。

xù shù zhēng jì yuē xià hóu wù zhì zhōu wù gè xiāng jù wǔ lǐ

《续述征记》曰:夏侯坞至周坞,各相距五里。

biàn shuǐ yòu dōng jìng liáng guó suī yáng xiàn gù chéng běi ér dōng lì xiāng xiāng wù nán

汳水又东径梁国睢阳县故城北,而东历襄乡坞南。

xù shù zhēng jì yuē xi qù xià hóu wù èr shí lǐ

《续述征记》曰:西去夏侯坞二十里。

dōng yī lǐ jí xiāng xiāng fú tú yě biàn shuǐ jìng qí nán hàn xī píng zhōng mǒu jūn suǒ lì sǐ yīn zàng zhī qí dì kè shí shù bēi yǐ jīng jué dé

东一里即襄乡浮图也,汳水径其南,汉熹平中某君所立,死,因葬之,其弟刻石树碑,以旌厥德。

suì qián yǒu shī zi tiān lù lèi zhuān zuò bǎi dá zhù bā suǒ

隧前有狮子、天鹿,累砖作百达柱八所。

huāng wú tuí huǐ diāo luò lüè jìn yǐ

荒芜颓毁,雕落略尽矣。

yòu dōng zhì liáng jùn méng xiàn wèi huò shuǐ yú bō nán rù suī yáng chéng zhōng

又东至梁郡蒙县,为获水,余波南入睢阳城中。

biàn shuǐ yòu dōng jìng shì chéng nán

汳水又东径贳城南。

sú wèi zhī báo chéng fēi yě

俗谓之薄城,非也。

hǎn yīn shí sān zhōu zhì yǐ wéi guàn chéng yě zài méng xiàn xī běi

阚骃《十三州志》以为贯城也,在蒙县西北。

chūn qiū xī gōng èr nián qí hóu zhū gōng

《春秋》僖公二年,齐侯、朱公。

jiāng huáng méng yú guàn dù yù yǐ wéi guàn yě

江、黄盟于贯,杜预以为贯也。

yún shì guàn zì xiāng sì

云:贳、贯字相似。

guàn zài qí wèi guàn zé yě shì yǐ fēi cǐ yě

贯在齐,谓贯泽也,是矣,非此也。

jīn yú cǐ de gèng wú tā chéng zài méng xī běi wéi shì yì ěr

今于此地,更无他城在蒙西北,惟是邑耳。

kǎo wén zhǔn de shì yì míng yǐ fēi háo kě zhī

考文准地,贳邑明矣,非毫可知。

biàn shuǐ yòu dōng jìng méng xiàn gù chéng běi sú wèi zhī xiǎo méng chéng yě

汳水又东径蒙县故城北,俗谓之小蒙城也。

xī zhēng jì chéng zài biàn shuǐ nán shí wǔ liù lǐ jí zhuāng zhōu zhī běn shǎi yě wèi méng zhī qī yuán lì guō jǐng chún suǒ wèi qī yuán yǒu ào lì zhě yě

《西征记》:城在汳水南十五六里,即庄周之本色也,为蒙之漆园吏,郭景纯所谓漆园有傲吏者也。

dào huì shī zhī méi dù mén gàn cǐ yì yǐ

悼惠施之没杜门干此邑矣。

biàn shuǐ zì xiàn nán chū jīn wú fù yǒu shuǐ wéi suī yáng chéng nán cè yǒu xiǎo shuǐ nán liú rén yú huī

汳水自县南出,今无复有水,惟睢阳城南侧,有小水南流,人于睢。

chéng nán èr lǐ yǒu hàn tài fù yuàn qiáo zài mù bēi

城南二里,有《汉太傅掾桥载墓碑》。

zài zì yuán bīn liáng guó suī yáng rén yě

载字元宾,梁国睢阳人也。

suī yáng gōng zǐ xī píng wǔ nián lì

睢阳公子,熹平五年立。

chéng dōng bǎi bù yǒu shí shì kān yún hàn hóng lú qiáo rén sì

城东百步,有石室,刊云:汉鸿胪桥仁饲。

chéng běi wǔ lǐ yǒu shí hǔ shí zhù ér wú bēi zhì bù zhī hé shí jiàn yě

城北五里,有石虎、石柱而无碑志,不知何时建也。

biàn shuǐ yòu dōng jìng dà méng chéng běi

汳水又东径大蒙城北。

zì gǔ bù wén yǒu èr méng yí jí méng háo yě suǒ wèi jǐng báo wèi běi háo yǐ

自古不闻有二蒙,疑即蒙毫也,所谓景薄为北毫矣。

jiāo jǔ yún shāng tāng yǒu jǐng háo zhī mìng zhě yě

椒举云:商汤有景毫之命者也。

hǎn yīn yuē tāng dōu yě

阚骃曰:汤都也。

háo běn dì kù zhī xū zài yǔ gòng yù zhōu hé luò zhī jiān jīn hé nán yǎn shī chéng xi èr shí lǐ shī xiāng tíng shì yě

毫本帝喾之墟,在《禹贡》豫州河、洛之间,今河南偃师城西二十里尸乡亭是也。

huáng fǔ mì yǐ wéi kǎo zhī shì shí xué zhě shī zhī

皇甫谧以为考之事实,学者失之。

rú mèng zǐ zhī yán tāng jū háo yǔ gé wèi lín shì jí háo yǔ gé bǐ yě

如孟子之言,汤居毫,与葛为邻,是即毫与葛比也。

tāng de qī shí lǐ gé yòu bó ěr fēng yù yǒu xiàn ér níng líng qù yǎn shī bā bǎi lǐ bù dé tóng zǐ kuì xiǎng ér wèi zhī gēng

汤地七十里,葛又伯耳,封域有限,而宁陵去偃师八百里,不得童子馈饷而为之耕。

jīn liáng guó zì yǒu èr háo nán háo zài gǔ shú běi háo zài méng fēi yǎn shī yě

今梁国自有二毫,南毫在谷熟,北毫在蒙,非偃师也。

gǔ wén zhòng huǐ zhī hào yuē gé bó chóu xiǎng zhēng zì gé shǐ jí mèng zǐ zhī yán shì yě

古文《仲虺之浩》曰:葛伯仇饷,征自葛始,即孟子之言是也。

cuī yīn yuē tāng zhǒng zài jì yīn báo xiàn běi

崔骃曰:汤冢在济阴薄县北。

huáng lǎn yuē báo chéng běi guō dōng sān lǐ píng dì yǒu tāng zhǒng

《皇览》曰:薄城北郭东三里,平地有汤冢。

zhǒng sì fāng fāng gè shí bù gāo qī chǐ shàng píng yě

冢四方,方各十步,高七尺,上平也。

hàn āi dì jiàn píng yuán nián dà sī kōng shǐ bù zhǎng qīng àn xíng shuǐ zāi yīn xíng tāng zhǒng zài hàn shǔ fú fēng jīn zhēng zhī huí qú tíng yǒu tāng chí zhēng mò shì yě

汉哀帝建平元年,大司空史部长卿按行水灾,因行汤冢,在汉属扶风,今征之回渠亭,有汤池征陌是也。

rán bù jīng jiàn nán de ér xiáng

然不经见,难得而详。

àn qín níng gōng běn jì yún èr nián fá tāng sān nián yǔ háo zhàn háo wáng bēn róng suì miè tāng

按《秦宁公本纪》云:二年伐汤,三年与毫战,毫王奔戎,遂灭汤。

rán zé zhōu huán wáng shí zì yǒu háo wáng hào tāng wèi qín suǒ miè nǎi xī róng zhī guó zàng yú zhēng zhě yě fēi yīn tāng yǐ

然则周桓王时,自有毫王号汤,为秦所灭,乃西戎之国,葬于征者也,非殷汤矣。

liú xiàng yán yīn tāng wú zàng chù wèi yí

刘向言殷汤无葬处为疑。

dù yù yuē liáng guó méng xiàn běi yǒu báo fá chéng chéng zhōng yǒu chéng tāng zhǒng qí xi yǒu jī zǐ zhǒng jīn chéng nèi yǒu gù zhǒng fāng fén yí jí shè yuán kǎi zhī suǒ wèi tāng zhǒng zhě yě

杜预曰:梁国蒙县北,有薄伐城,城中有成汤冢,其西有箕子冢,今城内有故冢方坟,疑即社元凯之所谓汤冢者也。

ér shì wèi zhī wáng zǐ qiáo zhǒng

而世谓之王子乔冢。

zhǒng cè yǒu bēi tí yún xiān rén wáng zǐ qiáo bēi

冢侧有碑,题云:《仙人王子乔碑》。

yuē wáng zǐ qiáo zhě gài shang shì zhī zhēn rén wén qí xian bù zhī xìng hé dài yě

曰:王子乔者,盖上世之真人,闻其仙不知兴何代也。

bó wèn dào jiā huò yán yǐng chuān huò yán chǎn méng chū jiàn cǐ chéng zé yǒu sī qiū chuán chéng xiān mín yuē wáng shì mù

博问道家,或言颖川,或言产蒙,初建此城,则有斯丘,传承先民,曰王氏墓。

jì yú yǒng hé zhī yuán nián dōng shí èr yuè dāng xī zhī shí yè shàng yǒu kū shēng qí yīn shén āi

暨于永和之元年冬十二月,当腊之时夜,上有哭声,其音甚哀。

fù jū zhě wáng bó guài zhī míng zé jì ér chá yān

附居者王伯怪之,明则祭而察焉。

shí tiān hóng xuě xià wú rén jìng yǒu dà niǎo jì zài jì sì chù zuǒ yòu xián yǐ wéi shén

时天鸿雪,下无人径,有大鸟迹在祭祀处,左右咸以为神。

qí hòu yǒu rén zhe dà guān jiàng dān yī zhàng zhú lì zhǒng qián hū cǎi xīn rú zǐ yī yǒng chāng yuē wǒ wáng yǔ qiáo yě wù de qǔ wú fén shàng shù yě

其后有人著大冠,绛单衣,杖竹,立冢前,呼采薪孺子伊永昌,曰:我,王予乔也,勿得取吾坟上树也。

hū rán bú jiàn

忽然不见。

shí lìng tài shān wàn xī jī gù lǎo zhī yán gǎn jīng ruì zhī yīng nǎi zào líng miào yǐ xiū jué shén

时令泰山万熹稽故老之言,感精瑞之应,乃造灵庙,以休厥神。

yú shì hǎo dào zhī chóu zì yuǎn fāng jí huò xián qín yǐ gē tài yī yǐ zhào sī yǐ lì dān qiū zhī zhì dé zhī zhái zhào shí zhēn rén zhī zǔ xiān

于是好道之俦,自远方集,或弦琴以歌太一,以罩思以历丹丘,知至德之宅兆,实真人之祖先。

yán xī bā nián qiū bā yuè huáng dì qiǎn shǐ zhě fèng xī shēng zhì lǐ cí zhuó zhī jìng sù rú yě

延熹八年秋八月,皇帝遣使者奉牺牲致礼,祠濯之敬,肃如也。

guó xiāng dōng lái wáng zhāng zì bó yí yǐ wéi shén shèng suǒ xìng bì yǒu míng biǎo nǎi yǔ zhǎng shǐ biān qián suì shù zhī xuán shí jì sòng yí liè

国相东莱王璋,字伯仪,以为神圣所兴,必有铭表,乃与长史边干遂树之玄石,纪颂遗烈。

guān qí bēi wén yì sì fēi yuǎn jì zài jìng jiàn bù néng bù shū cún ěr

观其碑文,意似非远,既在径见,不能不书存耳。

huò shuǐ chū biàn shuǐ yú liáng jùn méng xiàn běi hàn shū

获水出汳水于梁郡蒙县北,《汉书。

dì lǐ zhì yuē huò shuǐ shǒu shòu zī huò qú yì jiān dān shuǐ zhī chēng yě

地理志》曰:获水首受甾获渠,亦兼丹水之称也。

zhú shū jì nián yuē wèi shā qí dài fū huáng yuàn yú dān shuǐ zhī shàng

《竹书纪年》曰:未杀其大夫皇瑗于丹水之上。

yòu yuē sòng dà shuǐ dān shuǐ yōng bù liú

又曰:宋大水,丹水壅不流。

gài biàn shuǐ zhī biàn míng yě

盖汳水之变名也。

huò shuǐ zì méng dōng chū shuǐ nán yǒu hàn gù yì mù lìng kuāng bēi

获水自蒙东出,水南有《汉故绎幕令匡碑》。

kuāng zì gōng fǔ lǔ fǔ jūn zhī shǎo zǐ yě

匡字公辅,鲁府君之少子也。

bēi zì suì luò bù kě xún shi jìng bù zhī suǒ lì suì yuè yě

碑字碎落,不可寻识,竟不知所立岁月也。

huò shuǐ yòu dōng jìng cháng lè gù běi jǐ shì xiàn nán dōng nán liú jìng yú méng zé

获水又东径长乐固北,己氏县南,东南流径于蒙泽。

shí sān zhōu zhì yuē méng zé zài xiàn dōng

《十三州志》曰:蒙泽在县东。

chūn qiū qìng gōng shí èr nián sòng wàn yǔ gōng zhēng bó shā mǐn gōng yú sī zé yǐ

《春秋》庆公十二年,宋万与公争博,杀闵公于斯泽矣。

huò shuǐ yòu dōng jìng yú xiàn gù chéng běi gǔ yú guó yě

获水又东,径虞县故城北,古虞国也。

xī xià shào kāng táo bèn yǒu yú wèi zhī páo zhèng

昔夏少康逃奔有虞,为之庖正。

yú sī yú shì qī zhī yǐ èr yáo zhě yě wáng mǎng zhī chén dìng tíng yě

虞思于是妻之以二姚者也,王莽之陈定亭也。

chéng dōng yǒu hàn sī tú shèng yǔn mù bēi

城东有《汉司徒盛允墓碑》。

yǔn zì bó shì liáng guó yú rén yě

允字伯世,梁国虞人也。

qí xiān shì shì zhì hàn zhōng yè bì xiào yuán huáng dì huì gǎi xìng yuē shèng

其先奭氏,至汉中叶,避孝元皇帝讳,改姓曰盛。

shì jì qí měi yǐ qì yú gōng

世济其美,以迄于公。

chá xiào lián chú láng lèi qiān sī kōng sī tú yán xī zhōng lì

察孝廉,除郎,累迁司空、司徒,延熹中立。

mù zhōng yǒu shí miào miào zì qīng tuí jī gòu kě xún

墓中有石庙,庙字倾颓,基构可寻。

huò shuǐ yòu dōng nán jìng kōng tóng zé běi

获水又东南径空桐泽北。

zé zài yú chéng dōng nán

泽在虞城东南。

chūn qiū āi gōng èr shí liù nián dōng sòng jǐng gōng yóu yú kōng zé xīn yǐ zú yú lián zhòng

《春秋》哀公二十六年冬,宋景公游于空泽,辛已,卒于连中。

dà yǐn zuǒ shī xìng kōng zé zhī shì qiān jiǎ fèng gōng zì kōng tóng rù rú wò gōng zhě yǐ

大尹左师兴空泽之士,千甲,奉公自空桐入,如沃宫者矣。

huò shuǐ yòu dōng jìng lóng qiáo gù yòu dōng hé huáng shuǐ kǒu shuǐ shàng chéng huáng pí xià zhù huò shuǐ

获水又东径龙谯固,又东合黄水口,水上承黄陂,下注获水。

huò shuǐ yòu dōng rù lì lín shì wèi zhī jiǔ lǐ zuò

获水又东入栎林,世渭之九里柞。

huò shuǐ yòu dōng nán jìng xià yì xiàn gù chéng běi

获水又东南径下邑县故城北。

chu kǎo liè wáng miè lǔ qǐng gōng wáng qiān xià yì

楚考烈王灭鲁,顷公亡,迁下邑。

yòu chu hàn péng chéng zhī zhàn lǚ hòu xiōng zé jūn yú xià yì

又楚、汉彭城之战,吕后兄泽,军于下邑。

gāo zǔ bài hái cóng zé jūn

高祖败,还从泽军。

zǐ fáng zhào juān de zhī cè shōu gāi xià zhī shī lù jī suǒ wèi jí xià yì zhě yě

子房肇捐地之策,收垓下之师,陆机所谓即下邑者也。

wáng mǎng gēng míng xià zhì yǐ

王莽更名下治矣。

huò shuǐ yòu dōng jìng dàng xiàn gù chéng běi

获水又东径砀县故城北。

yīng shào yuē xiàn yǒu dàng shān shān zài dōng chū wén shí qín lì dàng jùn gài qǔ shān zhī míng yě yù mǎng zhī jié dàng xiàn yě

应劭曰:县有砀山,山在东,出文石,秦立砀郡,盖取山之名也,玉莽之节砀县也。

shān yǒu liáng xiào wáng mù qí zhǒng zhǎn shān zuò guō chuān shí wèi cáng xíng yī lǐ dào cáng zhōng yǒu shù chǐ shuǐ shuǐ yǒu dà lǐ yú lí mín wèi cáng yǒu shén bù gǎn fàn shén

山有梁孝王墓,其冢斩山作郭,穿石为藏,行一里,到藏中,有数尺水,水有大鲤鱼,黎民谓藏有神,不敢犯神。

fán dào cáng jiē jié zhāi ér jìn bù zhāi zhě zhì cáng zhé yǒu shòu shì qí zú shòu nán de jiàn jiàn zhě yún shì gǒu suǒ wèi xiáng yě

凡到藏皆洁斋而进,不斋者至藏,辄有兽噬其足,兽难得见,见者云似狗,所未详也。

shān shàng yǒu liáng xiào wáng cí

山上有梁孝王祠。

huò shuǐ yòu dōng gǔ shuǐ zhù zhī shàng chéng dàng bēi bēi zhōng yǒu xiāng chéng chéng zài sì shuǐ zhī zhōng

获水又东,谷水注之,上承砀陂,陂中有香城,城在四水之中。

chéng zhū bēi sàn liú wèi líng shuǐ gǔn shuǐ qīng shuǐ yě jī ér chéng tán wèi zhī dàng shuǐ

承诸陂散流,为零水、滚水、清水也,积而成潭,谓之砀水。

zhào rén yǒu qín gāo zhě

赵人有琴高者,

yǐ shàn gǔ qín wèi kāng wáng shè rén

以善鼓琴为康王舍人,

xíng péng juān zhī shù

行彭涓之术,

fú yóu dàng jùn jiān èr bǎi yú nián

浮游砀郡间二百余年,

hòu rù dàng shuǐ zhōng qǔ lóng zǐ

后入砀水中取龙子,

yǔ dì zǐ qī yuē jiē jié zhāi dài yú shuǐ páng

与弟子期曰:皆洁斋待于水旁,

shè wū cí

设屋祠,

guǒ chéng chì lǐ yú chū

果乘赤鲤鱼出,

rén zuò cí zhōng

人坐祠中,

dàng zhōng yǒu kě wàn rén guān zhī

砀中有可万人观之,

liú yuè yú

留月余,

fù rén shuǐ yě

复人水也。

bēi shuǐ dōng zhù wèi zhī gǔ shuǐ dōng jìng ān shān běi jí dàng běi shān yě

陂水东注,谓之谷水,东径安山北,即砀北山也。

shān yǒu chén shèng mù qín luàn shǒu bīng fá qín fú zhōng jué móu sǐ zàng yú dàng shì yuē yǐn wáng yě

山有陈胜墓,秦乱,首兵伐秦,弗终厥谋死,葬于砀,谥曰隐王也。

gǔ shuǐ yòu dōng běi zhù yú huò shuǐ

谷水又东北注于获水。

huò shuǐ yòu dōng lì lán tián xiāng guō yòu dōng jìng liáng guó shū qiū xiàn gù chéng nán wáng mǎng zhī yǔ qiū yě

获水又东历蓝田乡郭,又东径梁国抒秋县故城南,王莽之予秋也。

huò shuǐ yòu dōng lì hóng gōu dōng zhù nán běi gè yī gōu gōu shǒu duì huò shì wèi zhī hóng gōu fēi yě

获水又东历洪沟,东注,南北各一沟,沟首对获,世谓之鸿沟,非也。

chūn qiū zhāo gōng bā nián qiū sōu yú hóng

《春秋》昭公八年,秋,搜于红。

dù yù yuē pèi guó xiāo xiàn xi yǒu hóng tíng jí dì lǐ zhì zhī xiàn yě

杜预曰:沛国萧县西有红亭,即《地理志》之县也。

jǐng dì sān nián fēng chu yuán wáng zi fù wèi hòu guó wáng mǎng zhī suǒ wèi gòng yǐ

景帝三年,封楚元王子富为侯国,王莽之所谓贡矣。

gài gōu míng yīn tóng fēi chu hàn suǒ fēn yě

盖沟名音同,非楚汉所分也。

yòu dōng guò xiāo xiàn nán huī shuǐ běi liú zhù zhī

又东过萧县南,睢水北流注之。

xiāo xiàn nán duì shān shì wèi zhī xiāo chéng nán shān yě

萧县南对山,世谓之萧城南山也。

dài yán zhī wèi zhī tóng xiào shān yún qǔ hàn yáng chéng hóu liú dé suǒ jū lǐ míng mù shān yě

戴延之谓之同孝山,云:取汉阳城侯刘德所居里名目山也。

liú chéng zhī yún xiàn nán yǒu mào shān

刘澄之云:县南有冒山。

wèi xiáng shú shì yě

未详孰是也。

shān yǒu jī gǔ gǔ shuǐ běi liú zhù huò shì wèi zhī xi liú shuǐ yán shuǐ shàng chéng wú tóng bēi bēi shuǐ xī liú yīn yǐ wéi míng yě

山有箕谷,谷水北流注获,世谓之西流水,言水上承梧桐陂,陂水西流,因以为名也。

yú cháng jìng xiāo yì chéng yòu wéi shì shuǐ běi zhù huò shuǐ gèng wú bié shuǐ yí jí jīng suǒ wèi huī shuǐ yě

余尝径萧邑,城右惟是水北注获水,更无别水,疑即《经》所谓睢水也。

chéng dōng xī jí nán sān miàn lín cè huò shuǐ gù pèi jùn zhì xiàn yì tóng jū yǐ

城东西及南三面,临侧获水,故沛郡治,县亦同居矣。

chéng fu jiù yǒu shí qiáo hào chù jī shí wèi liáng gāo èr zhàng jīn huāng huǐ dài jìn yì bù jù shuí suǒ zào yě

城甫旧有石桥耗处,积石为梁,高二丈,今荒毁殆尽,亦不具谁所造也。

xiàn běn xiāo shū guó sòng fù yōng chu miè zhī

县本萧叔国,宋附庸,楚灭之。

chūn qiū xuān gōng shí èr nián chu fá xiāo xiāo kuì shēn gōng wū chén yuē shī rén duō hán wáng xún sān jūn fǔ zhī shì tóng jiā kuàng gài ēn shǐ zhī rán yǐ

《春秋》宣公十二年,楚伐萧,萧溃,申公巫臣曰:师人多寒,王巡三军抚之,士同挟纩,盖恩使之然矣。

xiāo nǚ pìn qí wèi qǐng gōng zhī mǔ xì kè suǒ wèi xiāo tóng shū zi yě

萧女聘齐为顷公之母,郤克所谓萧同叔子也。

huò shuǐ yòu dōng lì lóng chéng bù zhī shuí suǒ chuàng zhù yě

获水又东历龙城,不知谁所创筑也。

huò shuǐ yòu dōng jìng tóng xiào shān běi

获水又东径同孝山北。

shān yīn yǒu chu yuán wáng zhǒng shàng yuán xià fāng lèi shí wèi zhī gāo shí yú zhàng guǎng bǎi xǔ bù jīng shí yú fén xī jié shí yě

山阴有楚元王冢,上圆下方,累石为之,高十余丈,广百许步,经十余坟,悉结石也。

huò shuǐ yòu dōng jìng jìng gōu shuǐ zhù zhī

获水又东,净净沟水注之。

shuǐ shàng chéng wú tóng bēi

水上承梧桐陂。

xī běi liú jí liú zhōng shū chéng zhī suǒ wèi bái gōu shuǐ yě

西北流,即刘中书澄之所谓白沟水也。

yòu běi rù yú huò sú míng zhī yuē jìng jìng gōu yě

又北入于获,俗名之曰净净沟也。

yòu dōng zhì péng chéng xiàn běi dōng rù gàn sì

又东至彭城县北,东入干泗。

huò shuǐ zì jìng jìng gōu dōng jìng ā yù wáng sì běi huò yán chǔ wáng yīng suǒ zào wèi suǒ xiáng yě

获水自净净沟东径阿育王寺北,或言楚王英所造,未所详也。

gài zūn yù wáng zhī yí fǎ yīn yǐ míng yān

盖遵育王之遗法,因以名焉。

yǔ ān bēi shuǐ hé shuǐ shàng chéng ān bēi yú bō běi jìng ā yù wáng sì cè shuǐ shàng yǒu liáng wèi zhī xuán zhù qiáo shuǐ páng yǒu shí mù sù jīng kāi fā shí zuō gōng qí shū wèi zhuàng gòu ér bù zhī shuí zhǒng yí jí chéng zhī suǒ wèi lìng zhǒng yě

与安陂水合,水上承安陂余波,北径阿育王寺侧,水上有梁,谓之玄注桥,水旁有石墓,宿经开发,石作工奇,殊为壮构,而不知谁冢,疑即澄之所谓凌冢也。

shuǐ běi liú zhù yú huò

水北流,注于获。

huò shuǐ yòu dōng jìng mí lí chéng běi

获水又东径弥黎城北。

liú chéng zhī yǒng chū jì suǒ wèi chéng zhī xī nán yǒu mí lí chéng zhě yě

刘澄之《永初记》所谓城之西南,有弥黎城者也。

huò shuǐ yú péng chéng xī nán huí ér běi liú jìng péng chéng

获水于彭城西南,回而北流,径彭城。

chéng xī běi jiù yǒu chu dài fū gōng shèng zhái jí chu lǎo kū shèng chù yě

获水在彭城西南转弯往北流,经过彭城,城西北从前有楚大夫龚胜故居,就是楚国老父哭吊龚胜的地方。

huò shuǐ yòu dōng zhuǎn jìng chéng běi ér dōng zhù sì

获水又东,转径城北而东注泗。

shuǐ běi sān lǐ yǒu shí zhǒng bèi kāi chuán yán chu yuán wáng zhī sūn liú xiàng zhǒng wèi xiáng shì fǒu

水北三里有石冢被开,传言楚元王之孙刘向冢,未详是否。

chéng jí yīn dà fu lǎo péng zhī guó yě

城,即殷大夫老彭之国也。

yú chūn qiū wèi sòng de chu fá sòng bìng zhī yǐ fēng yú shí cuī yú

于春秋为宋地,楚伐宋并之,以封鱼石崔于。

jì guī shù chū fù yuē xiǎng huáng gōng yú pī yí qín yú shí yú péng chéng

季珪《述初赋》曰:想黄公于邳圯,勤鱼石于彭城。

jí shì xiàn yě

即是县也。

mèng kāng yuē jiù míng jiāng líng wèi nán chǔ chén wèi dōng chu péng chéng wèi xī chǔ

孟康曰:旧名江陵,为南楚,陈为东楚,彭城为西楚。

wén yǐng yuē péng chéng gù dōng chu yě

文颖曰:彭城,故东楚也。

xiàng yǔ dōu yān wèi zhī xī chǔ hàn zǔ dìng tiān xià yǐ wéi chu jùn fēng dì jiāo wèi chǔ wáng dōu zhī

项羽都焉,谓之西楚,汉祖定天下,以为楚郡,封弟交为楚王都之。

xuān dì dì jié yuán nián gèng wéi péng chéng jùn

宣帝地节元年,更为彭城郡。

wáng mǎng gèng zhī yuē hé lè jùn yě xú zhōu zhì

王莽更之曰和乐郡也,徐州治。

chéng nèi yǒu hàn sī tú yuán ān wèi zhōng láng jiàng xú zhù děng shù bēi bìng liè zhí yú jiē yòu xián céng wèi chu xiāng yě

城内有汉司徒袁安、魏中郎将徐庶等数碑,并列植于街右,咸曾为楚相也。

dà chéng zhī nèi yǒu jīn chéng

大城之内有金城。

dōng běi xiǎo chéng liú gōng gèng kāi guǎng zhī jiē lěi shí gāo sì zhàng liè qiàn huán zhī

东北小城,刘公更开广之,皆垒石高四丈,列堑环之。

xiǎo chéng xi yòu yǒu yī chéng shì dà sī mǎ láng yá wáng suǒ xiū yīn xiàng yǔ gù tái jīng shǐ jí gòu gōng guàn mén gé wéi xīn jué zhì

小城西又有一城,是大司马琅邪王所修,因项羽故台经始,即构宫观门阁,惟新厥制。

yì xī shí èr nián lín yǔ zhòu shù biàn shuǐ bào cháng chéng suì bēng huài

义熙十二年,霖雨骤澍,汳水暴长,城遂崩坏。

guàn jūn jiāng jūn péng chéng liú gōng zhī zǐ yě dēng gèng zhù zhī xī yǐ zhuān lěi hóng zhuàng jiān jùn lóu lǔ hè yì nán běi suǒ wú

冠军将军,彭城刘公之子也,登更筑之,悉以砖垒,宏壮坚峻,楼橹赫奕,南北所无。

sòng píng běi jiāng jūn xú zhōu cì shǐ hé dōng xuē ān dōu jǔ chéng guī wèi wèi qiǎn bó líng gōng wèi gǒu rén chéng yáng gōng kǒng pà gōng yuán zhī yì gé rú chū guān bù yì xī

宋平北将军、徐州刺史河东薛安都举城归魏,魏遣博陵公尉苟仁、城阳公孔怕恭援之,邑阁如初,观不异昔。

zì hòu huǐ chè yī shí jù jǐn

自后毁撤,一时俱尽。

jiān yí gōng diāo lòu shàng cún lóng yún chěng shì qí wèi jīng miào yǐ

间遗工雕镂,尚存龙云逞势,奇为精妙矣。

chéng zhī dōng běi jiǎo qǐ céng lóu yú qí shàng hào yuē péng zǔ lóu

城之东北角,起层楼于其上,号曰彭祖楼。

dì lǐ zhì yuē péng chéng xiàn gǔ péng zǔ guó yě

《地理志》曰:彭城县,古彭祖国也。

shì běn yuē lù zhōng zhī zǐ qí sān yuē jiǎn shì wèi péng zǔ péng zǔ chéng shì yě

《世本》曰:陆终之子,其三曰篯,是为彭祖,彭祖城是也。

xià yuē péng zū zhǒng

下曰彭租冢。

péng zǔ cháng nián bā bǎi mián shòu yǒng shì yú cǐ yǒu zhǒng gài yì yuán jí zhī huà yǐ

彭祖长年八百,绵寿永世,于此有冢,盖亦元极之化矣。

qí lóu zhī cè jīn biàn dài sì dōng běi wèi èr shuǐ zhī huì yě

其楼之侧,襟汳带泗,东北为二水之会也。

sǒng wàng chuān yuán jí mù qīng yě sī wèi jiā chǔ yǐ

耸望川原,极目清野,斯为佳处矣。

✦ You read 卷二十三

Don't lose your spot.

Free account remembers where you stopped across all 12,000 books. Pro unlocks pinyin on every line, modern Mandarin translations, AI rewrites, audio read-along, and the workbook — for $2.50/month, billed annually.