huái shuǐ chū nán yáng píng shì xiàn tāi tì shān dōng běi guò tóng bǎi shān shān hǎi jīng yuē huái chū yú shān zài cháo yáng dōng yì xiāng xi
淮水出南阳平氏县胎替山,东北过桐柏山,《山海经》曰:淮出余山,在朝阳东,义乡西。
shàng shū dǎo huái zì tóng bǎi
《尚书》:导淮自桐柏。
dì lǐ zhì yuē nán yáng píng shì xiàn wáng mǎng zhī píng shàn yě
《地理志》曰,南阳平氏县,王莽之平善也。
fēng sú tōng yuē nán yáng píng shì xiàn tóng bǎi dà fù shān zài dōng nán huái shuǐ suǒ chū yě
《风俗通》曰:南阳平氏县桐柏大复山在东南,淮水所出也。
huái jūn yě
淮,均也。
chūn qiū shuō tí cí yuē huái zhě jūn qí shì yě
《春秋说题辞》曰:淮者,均其势也。
shì míng yuē huái wéi yě
《释名》曰:淮,韦也。
wéi rào yáng zhōu běi jiè dōng zhì yú hǎi yě
韦绕扬州北界,东至于海也。
ěr yǎ yuē huái wèi hǔ
《尔雅》曰:淮为浒。
rán huái shuǐ yǔ lǐ shuǐ tóng yuán jù dǎo xi liú wèi lǐ dōng liú wèi huái
然淮水与醴水同源俱导,西流为醴,东流为淮。
qián liú dì xià sān shí xǔ lǐ dōng chū tóng bǎi zhī dà fù shān nán wèi zhī yáng kǒu
潜流地下,三十许里,东出桐柏之大复山南,谓之阳口。
shuǐ nán jí fù yáng xiàn yě
水南即复阳县也。
hǎn yīn yán fù yáng xiàn hú yáng zhī lè xiāng yě
阚骃言复阳县,胡阳之乐乡也。
yuán dì yuán yán èr nián zhì zài tóng bǎi dà fù shān zhī yáng gù yuē fù yáng yě
元帝元延二年置,在桐柏大复山之阳,故曰复阳也。
dōng guān hàn jì yuē zhū yòu shǎo gū guī wài jiā fù yáng liú shì
《东观汉记》曰:朱祐少孤,归外家复阳刘氏。
shān nán yǒu huái yuán miào miào qián yǒu bēi shì nán yáng guō bāo lì
山南有淮源庙,庙前有碑,是南阳郭苞立。
yòu èr bēi bìng shì hàn yán xī zhōng shǒu lìng suǒ zào wén cí bǐ zhuō dài bù kě guān
又二碑,并是汉延熹中守、令所造,文辞鄙拙,殆不可观。
gù jīng yún dōng běi guò tóng bǎi yě
故《经》云东北过桐柏也。
huái shuǐ yòu dōng jìng yì yáng xiàn xiàn nán duì gù chéng shān
淮水又东径义阳县,县南对固成山。
shān yǒu shuǐ zhù liú shù zhàng hóng tāo guàn shān suì chéng jù jǐng wèi zhī shí quán shuǐ běi liú zhù yú huái
山有水,注流数丈,洪涛灌山,遂成巨井,谓之石泉水,北流注于淮。
huái shuǐ yòu jìng yì yáng xiàn gù chéng nán yì yáng jùn zhì yě shì wèi zhī bái máo chéng qí chéng yuán ér bù fāng
淮水又径义阳县故城南,义阳郡治也,世谓之白茅城,其城圆而不方。
hǎn yīn yán jìn tài shǐ zhōng gē nán yáng dōng bǐ zhī ān chāng píng lín píng shì yì yáng sì xiàn zhì yì yáng jùn yú ān chāng chéng
阚骃言晋太始中,割南阳东鄙之安昌、平林、平氏、义阳四县,置义阳郡于安昌城。
yòu tài kāng jì jìn shū dì dào jì bìng yǒu yì yáng jùn yǐ nán yáng shǔ xiàn wèi míng
又《太康记》、《晋书地道记》,并有义阳郡,以南阳属县为名。
hàn wǔ dì wú shòu sì nián fēng běi dì dū wèi wèi shān wèi hòu guó yě
汉武帝无狩四年,封北地都尉卫山为侯国也。
yǒu jiǔ dù shuǐ zhù zhī shuǐ chū jī chì shān xī jiàn yíng wěi yán sù jiǔ dù yǐ
有九渡水注之,水出鸡翅山,溪涧潆委,沿溯九渡矣。
qí yóu líng yáng zhī wèi jiǔ dù shuǐ gù yì wèi zhī wèi jiǔ dù yān
其犹零阳之为九渡水,故亦谓之为九渡焉。
yú xī zhī dōng shān yǒu yī shuǐ fā zì shān jiāo xià shù zhàng sù tuān zhí zhù tuí bō wěi hè kě shǔ bǎi zhàng wàng zhī ruò fēi fú liàn yǐ xià zhù jiǔ dù shuǐ jiǔ dù shuǐ yòu běi liú zhù yú huái
于溪之东山有一水,发自山椒下数丈,素湍直注,颓波委壑,可数百丈,望之若霏幅练矣,下注九渡水,九渡水又北流注于淮。
dōng guò jiāng xià píng chūn xiàn běi huái shuǐ yòu dōng yóu shuǐ zhù zhī
东过江夏平春县北,淮水又东,油水注之。
shuǐ chū xiàn xī nán yóu xī dōng běi liú jìng píng chūn xiàn gù chéng nán
水出县西南油溪,东北流径平春县故城南。
hàn zhāng dì jiàn chū sì nián fēng zǐ quán lì wáng guó
汉章帝建初四年,封子全力王国。
yóu shuǐ yòu dōng qū àn běi yǒu yī tǔ xué jìng chǐ quán liú xià zhù yán bō sān zhàng rù yú yóu shuǐ luàn liú nán qū yòu dōng běi zhù yú huái
油水又东曲,岸北有一土穴,径尺,泉流下注,沿波三丈,入于油水,乱流南屈,又东北注于淮。
huái shuǐ yòu dōng běi jìng chéng yáng xiàn gù chéng nán hàn gāo dì shí èr nián fēng dìng hóu xī yì wèi hòu guó
淮水又东北径城阳县故城南,汉高帝十二年,封定侯奚意为侯国。
wáng mǎng zhī xīn lì yě
王莽之新利也。
wèi chéng yáng jùn zhì
魏城阳郡治。
huái shuǐ yòu dōng běi yǔ dà mù shuǐ hé shuǐ xī chū dà mù shān shān jí jìn chē qí jiāng jūn zǔ tì zì chén liú jiāng jiā bì nàn suǒ jū yě
淮水又东北与大木水合,水西出大木山,山即晋车骑将军祖逖自陈留将家避难所居也。
qí shuǐ dōng jìng chéng yáng xiàn běi ér dōng rù yú huái
其水东径城阳县北,而东入于淮。
huái shuǐ yòu dōng běi liú zuǒ huì hú shuǐ bàng chuān xī nán chū qióng xī de qí yuán yě huái shuǐ yòu dōng jìng ān yáng xiàn gù chéng nán jiāng guó yě yíng xìng yǐ
淮水又东北流,左会湖水,傍川西南出,穷溪得其源也,淮水又东径安阳县故城南,江国也,赢姓矣。
jīn qí de yǒu jiāng tíng
今其地有江亭。
chūn qiū wén gōng sì nián chu rén miè jiāng qín bó xiáng fú chū cì yuē tóng méng miè suī bù néng jiù gǎn bù qín hu
《春秋》文公四年,楚人灭江,秦伯降服出次,曰:同盟灭,虽不能救,敢不矜乎?
hàn nǎi xiàn zhī
汉乃县之。
wén dì bā nián fēng huái nán lì wáng zǐ liú bó wèi hòu guó
文帝八年,封淮南厉王子刘勃为侯国。
wáng mǎng zhī jūn xià yě
王莽之均夏也。
huái shuǐ yòu dōng de shī kǒu shuǐ yuán nán chū dà kuì shān dōng běi liú yì dài sān chuān luàn liú běi zhù shī shuǐ
淮水又东,得浉口水源,南出大溃山,东北流,翼带三川,乱流北注浉水。
yòu běi jìng xián shǒu shān xi yòu běi chū dōng nán qū jìng rén shùn chéng nán gù yì yáng jùn zhì fēn nán yáng zhì yě
又北径贤首山西,又北出,东南屈,径仁顺城南,故义阳郡治,分南阳置也。
jìn tài shǐ chū yǐ fēng ān píng xiàn wáng hǎn zhǎng zǐ wàng běn zhì zài shí chéng shān shàng yīn liáng xī qīn bī xǐ qià cǐ chéng
晋太始初,以封安平献王罕长子望,本治在石城山上,因梁希侵逼,徙洽此城。
liáng sī zhōu cì shǐ mǎ xian pín bù shǒu wèi zhì yǐng zhōu yě
梁司州刺史马仙琕不守,魏置郢州也。
xī cháng zhēn qí zì xuán hù qiǎn sān qiān qí yuán yì yáng xíng shì páng dìng guāng zhūn yú shī shuǐ zhě yě
昔常珍奇自悬瓠遣三千骑援义阳行事庞定光,屯于浉水者也。
shī shuǐ dōng nán liú lì jīn shān běi shān wú shù mù jùn qiào céng zhì
浉水东南流,历金山北,山无树木,峻峭层峙。
shī shuǐ yòu dōng jìng yì yáng gù chéng běi chéng zài shān shàng yīn yǐ líng lǐng zhōu huí sān lǐ shì jùn xī suǒ jiù zhì chéng
浉水又东径义阳故城北,城在山上,因倚陵岭,周回三里,是郡昔所旧治城。
chéng nán shí wǔ bù duì mén yǒu tiān jǐng zhōu bǎi yú bù shēn yī zhàng
城南十五步,对门有天井,周百余步,深一丈。
dōng jìng zhōng wǔ xiàn gù chéng nán běn jiāng xià zhī shǔ xiàn yě
东径钟武县故城南,本江夏之属县也。
zhǔ mǎng zhī dāng lì xiàn yǐ
主莽之当利县矣。
yòu dōng jìng shí chéng shān běi shān shén gāo jùn
又东径石城山北,山甚高峻。
shǐ jì yuē wèi gōng míng è
《史记》曰:魏攻冥阨。
yīn yì yuē míng è huò yù zài xiàn xiāng shān yě
《音义》曰:冥阨或育在县葙山也。
àn lǚ shì chūn qiū jiǔ sāi qí yī yě
案《吕氏春秋》九塞,其一也。
shī shuǐ jìng xiàn gù chéng nán jiàn wǔ zhōng shì zǔ fēng shān hán wèi hóu
浉水径县故城南,建武中,世祖封邓邯为侯。
àn sū lín yuē yīn máng
案苏林曰:音盲。
shī shuǐ yòu dōng jìng qī jǐng gāng nán yòu dōng běi zhù yú huái
狮水又东径七井冈南,又东北注于淮。
huái shuǐ yòu dōng zhì gǔ kǒu
淮水又东至谷口。
gǔ shuǐ fu chū xiān jīn shān běi liú sè shuǐ zhù zhī
谷水甫出鲜金山,北流,瑟水注之。
shuǐ chū xī nán jù shān dōng běi jìng guāng yān chéng dōng ér běi jìng qīng shān dōng luó shān xi sú wèi zhī xiān jū shuǐ dōng běi liú zhù yú gǔ shuǐ
水出西南具山,东北径光淹城东,而北径青山东,罗山西,俗谓之仙居水,东北流注于谷水。
gǔ shuǐ dōng běi rén yú huái
谷水东北人于淮。
yòu dōng guò xīn xī xiàn nán huái shuǐ dōng jìng gù xi chéng nán
又东过新息县南,淮水东径故息城南。
chūn qiū zuǒ zhuàn yǐn gōng shí yī nián zhèng xi yǒu wéi yán xi hóu fá zhèng zhèng bó bài zhī zhě yě
《春秋左传》隐公十一年,郑、息有违言,息侯伐郑,郑伯败之者也。
huái shuǐ yòu dōng jìng fú guāng shān běi yì yuē fú guāng shān jí yì yáng shān yě
淮水又东径浮光山北,亦曰扶光山,即弋阳山也。
chū míng yù jí hēi shí kān wèi qí
出名玉及黑石,堪为棋。
qí shān fǔ yìng cháng huái měi yǒu guāng huī
其山俯映长淮,每有光辉。
huái shuǐ yòu dōng jìng xīn xī xiàn gù chéng nán
淮水又东,径新息县故城南。
yīng shào yuē xi hòu xǐ dōng gù jiā xīn yě
应劭曰:息后徙东,故加新也。
wáng mǎng zhī xīn dé yě
王莽之新德也。
guāng wǔ shí jiǔ nián fēng mǎ yuán wèi hòu guó
光武十九年,封马援为侯国。
wài chéng běi mén nèi yǒu xīn xī zhǎng gǔ biāo miào miào qián yǒu bēi
外城北门内有新息长贾彪庙,庙前有碑。
miàn nán yòu yǒu wèi zhuāng nán tài shǒu chéng xiǎo bēi
面南又有《魏妆南太守程晓碑》。
wèi tài hé zhōng mán tián yì zōng xiào chéng lì dōng yù zhōu yǐ yì zōng wèi cì shǐ
魏太和中,蛮田益宗效诚,立东豫州,以益宗为刺史。
huái shuǐ yòu dōng hé shèn shuǐ
淮水又东合慎水。
shuǐ chū shèn yáng xiàn xi ér dōng jìng shèn yáng xiàn gù chéng nán xiàn qǔ míng yān
水出慎阳县西,而东径慎阳县故城南,县取名焉。
hàn gāo dì shí yī nián fēng luán shuō wèi hòu guó
汉高帝十一年,封栾说为侯国。
yǐng yīn liú táo wèi xiàn zhǎng zhèng huà dà xíng dào bù shí yí yǐ bìng qù guān
颍阴刘陶为县长,政化大行,道不拾遗,以病去官。
tóng yáo gē yuē yì rán bù lè sī wǒ liú jūn hé shí fù lái ān cǐ xià mín
童谣歌曰:悒然不乐,思我刘君,何时复来,安此下民?
jiàn sī rú cǐ
见思如此。
yīng shào yuē shèn shuǐ suǒ chū dōng běi rù huái
应劭曰:慎水所出,东北入淮。
shèn shuǐ yòu dōng liú jī wèi shèn bēi
慎水又东流,积为慎陂。
bēi shuǐ yòu dōng nán liú wéi shàng shèn bēi yòu dōng wèi zhōng shèn bēi yòu dōng nán wéi xià shèn bēi jiē yǔ hóng bù bēi shuǐ sàn liú
陂水又东南流为上慎陂,又东为中慎陂,又东南为下慎陂,皆与鸿部陂水散流。
qí pò shǒu shòu huái chuān zuǒ jié hóng bēi
其破首受淮川,左结鸿陂。
hàn chéng dì shí dí fāng jìn zòu huǐ zhī
汉成帝时,翟方进奏毁之。
jiàn wǔ zhōng rǔ nán tài shǒu shān chen yù xiū fù zhī zhī xǔ wěi jūn xiǎo zhī shuǐ mài zhào yǔ yì zhī
建武中,汝南太守邓晨欲修复之,知许伟君晓知水脉,召与议之。
wěi jūn yán chéng dì yòng fāng jìn yán huǐ zhī xún ér mèng shàng tiān tiān dì nù yuē hé gǎn bài wǒ zhuó lóng yuān
伟君言:成帝用方进言毁之,寻而梦上天,天帝怒曰:何敢败我濯龙渊?
shì hòu mín shī qí lì shí yǒu tóng yáo yuē bài wǒ bēi dí zi wēi fǎn hu fù bēi dāng fù
是后民失其利,时有童谣曰:败我陂,翟子威,反乎覆,陂当复。
míng fǔ xīng fù fèi yè tóng yáo zhī yán jiāng yǒu zhēng yǐ
明府兴复废业,童谣之言,将有征矣。
suì shǔ dōu shuǐ yuàn qǐ táng sì bǎi yú lǐ bǎi xìng de qí lì
遂署都水掾,起塘四百余里,百姓得其利。
zhī shuǐ sàn liú xià hé shèn shuǐ ér dōng nán jìng xi chéng běi yòu dōng nán rù huái
肢水散流,下合慎水,而东南径息城北,又东南入淮。
wèi zhī shèn kǒu
谓之慎口。
huái shuǐ yòu dōng yǔ shēn bēi shuǐ hé
淮水又东,与申陂水合。
shuǐ shàng chéng shēn bēi yú xīn xī xiàn běi dōng nán liú fēn wéi èr shuǐ
水上承申陂于新息县北,东南流,分为二水。
yī shuǐ jìng shēn qiū xi yòu qū jìng qí nán nán pài wèi lián hú shuǐ nán liú zhù yú huái
一水径深丘西,又屈径其南,南派为莲湖,水南流注于淮。
huái shuǐ yòu zuǒ yǐ liú jié liǎng hú wèi zhī dōng xi lián hú yǐ
淮水又左迤流结两湖,谓之东、西莲湖矣。
huái shuǐ yòu dōng yòu hé hè shuǐ
淮水又东,右合壑水。
shuǐ chū bái shā shān dōng běi jìng chái tíng xi sú wèi zhī chái shuǐ
水出白沙山,东北径柴亭西,俗谓之柴水。
yòu dōng běi liú yǔ tán xī shuǐ hé
又东北流,与潭溪水合。
shuǐ fā tán gǔ dōng běi liú yòu huì chái shuǐ
水发潭谷,东北流,右会柴水。
chái shuǐ yòu dōng jìng huáng chéng xi gù yì yáng xiàn yě
柴水又东径黄城西,故弋阳县也。
chéng nèi yǒu èr chéng xi jí huáng chéng yě
城内有二城,西即黄城也。
chái shuǐ yòu dōng běi rù yú huái
柴水又东北入于淮。
wèi zhī chái kǒu yě
谓之柴口也。
huái shuǐ yòu dōng běi shēn bēi zhī shuǐ zhù zhī
淮水又东北,申陂枝水注之。
shuǐ shǒu shòu bēi shuǐ yú shēn qiū běi dōng jìng diào tái nán
水首受陂水于深丘北,东径钓台南。
tái zài shuǐ qǔ zhī zhōng tái běi yǒu qín tái
台在水曲之中,台北有琴台。
yòu dōng jìng yáng tíng nán dōng nán hé huái
又东径阳亭南,东南合淮。
huái shuǐ yòu dōng jìng huái yīn tíng běi yòu dōng jìng bái chéng nán chu bái gōng shèng zhī yì yě
淮水又东径淮阴亭北,又东径白城南,楚白公胜之邑也。
dōng běi qù bái tíng shí lǐ
东北去白亭十里。
huái shuǐ yòu dōng jìng cháng líng shù nán yòu dōng qīng bēi shuǐ zhù zhī
淮水又东径长陵戍南,又东,青陂水注之。
fēn qīng bēi dōng dú dōng nán jìng bái tíng xi yòu nán yú cháng líng shù dōng dōng nán rù yú huái huái shuǐ yòu dōng běi hé huáng shuǐ shuǐ chū huáng wǔ shān dōng běi liú běn líng guān shuǐ zhù zhī
分青陂东渎,东南径白亭西,又南于长陵戍东,东南入于淮,淮水又东北合黄水,水出黄武山,东北流,本陵关水注之。
shuǐ dǎo yuán mù líng shān xī běi liú zhù yú huáng shuǐ
水导源木陵山,西北流注于黄水。
huáng shuǐ yòu dōng jìng jìn xī yáng chéng nán yòu dōng jìng guāng chéng nán guāng chéng zuǒ jùn zhì
黄水又东径晋西阳城南,又东径光城南,光城左郡治。
yòu dōng běi jìng gāo chéng nán gù xián guó yě
又东北径高城南,故弦国也。
yòu dōng běi jìng yì yáng jùn dōng yǒu yú qiū guō nán yǒu zi kěn miào
又东北径弋阳郡,东有虞丘郭,南有子肯庙。
huáng shuǐ yòu dōng běi rù yú huái wèi zhī huáng kǒu
黄水又东北入于淮,谓之黄口。
huái shuǐ yòu dōng běi jìng bāo xìn xiàn gù chéng nán ér dōng liú zhù yě
淮水又东北径褒信县故城南,而东流注也。
yòu dōng guò qī sī xiàn běi xiàn gù jiǎng guó zhōu gōng zhī hòu yě
又东过期思县北,县故蒋国周公之后也。
chūn qiū wén gōng shí nián chǔ wáng tián yú mèng zhū qī sī gōng fù suì wèi yòu sī mǎ chu miè zhī yǐ wéi xiàn
《春秋》文公十年,楚王田于孟诸,期思公复遂为右司马,楚灭之以为县。
hàn gāo dì shí èr nián yǐ fēng bēn hè wèi hòu guó
汉高帝十二年,以封贲赫为侯国。
chéng zhī xī běi yú yǒu chu xiāng sūn shū áo miào miào qián yǒu bēi
城之西北隅,有楚相孙叔敖庙,庙前有碑。
huái shuǐ yòu dōng běi pì shuǐ zhù zhī
淮水又东北,淠水注之。
shuǐ chū gē yáng xiàn nán chuí shān xī běi liú lì yīn shān guān jìng èr chéng jiān
水出戈阳县南垂山,西北流历阴山关,径二城间。
jiù yǒu zéi nán jūn suǒ dùn fáng
旧有贼难,军所顿防。
xī běi chū shān yòu dōng běi liú jìng xīn chéng shù dōng
西北出山,又东北流,径新城戍东。
yòu dōng běi de zhào yú shuǐ kǒu xī běi qù yì yáng yú qiū guō èr shí wǔ lǐ
又东北得诏虞水口,西北去弋阳虞丘郭二十五里。
shuǐ chū nán shān dōng běi liú
水出南山,东北流。
jìng zhào yú tíng dōng ér běi rù pì shuǐ
径诏虞亭东,而北入淠水。
yòu dōng běi zhù huái sú yuē bái lù shuǐ
又东北注淮,俗曰白鹭水。
yòu dōng guò yuán lù xiàn nán rǔ shuǐ cóng xī běi lái zhù zhī
又东过原鹿县南,汝水从西北来注之。
xiàn jí chūn qiū zhī lù shàng yě
县即《春秋》之鹿上也。
zuǒ zhuàn qíng gōng èr shí yī nián sòng rén wèi lù shàng zhī méng yǐ qiú zhū hóu yú chu
《左传》情公二十一年,宋人为鹿上之盟,以求诸侯于楚。
jiàn wǔ shí wǔ nián shì zǔ gèng fēng shì zhōng zhí jīn wú yīn xiāng hòu yīn shí wèi hòu guó zhě yě
建武十五年,世祖更封侍中、执金吾、阴乡侯阴识为侯国者也。
yòu dōng guò lú jiāng ān fēng xiàn dōng běi jué shuǐ cóng běi lái zhù zhī
又东过庐江安丰县东北,决水从北来注之。
lú jiāng gù huái nán yě
庐江,故淮南也。
hàn wén dì shí liù nián bié yǐ wéi guó
汉文帝十六年,别以为国。
yīng shào yuē gù lú zi guó yě
应劭曰:故庐子国也。
jué shuǐ zì shū liáo běi zhù bù yú běi lái yě
决水自舒寥北注,不于北来也。
ān fēng dōng běi zhù huái zhě qióng shuǐ yǐ yòu fēi jué shuǐ jiē wù ěr
安丰东北注淮者,穷水矣,又非决水,皆误耳。
huái shuǐ yòu dōng gǔ shuǐ rù yān
淮水又东,谷水入焉。
shuǐ shàng chéng fù shuǐ dōng nán liú shì wèi zhī gǔ shuǐ yě
水上承富水,东南流,世谓之谷水也。
dōng jìng yuán lù xiàn gù chéng běi chéng cè shuǐ nán
东径原鹿县故城北,城侧水南。
gǔ shuǐ yòu dōng jìng fù zhī xiàn gù chéng běi sú wèi zhī chéng lǘ tíng fēi yě
谷水又东径富肢县故城北,俗谓之成闾亭,非也。
dì lǐ zhì rǔ nán jùn yǒu fù zhī xiàn
《地理志》:汝南郡有富肢县。
jiàn wǔ èr nián shì zǔ gǎi fēng píng xiāng hóu wáng bà wèi fù bēi hóu
建武二年,世祖改封平乡侯,王霸为富陂侯。
shí sān zhōu zhì yuē hàn hé dì yǒng yuán jiǔ nián fēn rǔ yīn zhì duō bēi táng yǐ gài dào gù yuē fù bēi xiàn yě
《十三州志》曰:汉和帝永元九年,分汝阴置,多陂塘以溉稻,故曰富陂县也。
gǔ shuǐ yòu dōng yú rǔ yīn chéng dōng nán zhù huái
谷水又东,于汝阴城东南注淮。
huái shuǐ yòu dōng běi zuǒ huì rùn shuǐ shuǐ shǒu shòu fù bēi dōng nán liú wèi gāo táng bēi yòu dōng jī ér wèi bēi shuǐ dōng zhù jiāo líng bēi
淮水又东北,左会润水,水首受富陂,东南流为高塘陂,又东,积而为陂水,东注焦陵陂。
bēi shuǐ běi chū wèi shèn bēi zhī shuǐ tán zhǎng yǐn dú běi zhù rǔ yīn sì zhōu huáng qiàn xià zhù yǐng shuǐ
陂水北出为慎陂,肢水潭涨,引读北注汝阴,四周隍堑,下注颍水。
jiāo hú dōng zhù wèi zhī rùn shuǐ
焦湖东注,谓之润水。
jìng rǔ yīn xiàn dōng jìng jīng tíng běi ér dōng rù huái
径汝阴县东,径荆亭北,而东入淮。
huái shuǐ yòu dōng běi qióng shuǐ rù yān
淮水又东北,穷水入焉。
shuǐ chū lù ān guó ān fēng xiàn qióng gǔ
水出六安国安风县穷谷。
chūn qiū zuǒ zhuàn chu jiù qián sī mǎ chén yǐn shù yǔ wú shī yù yú qióng zhě yě
《春秋左传》楚救灊,司马沈尹戍与吴师遇于穷者也。
chuān liú xiè zhù yú jué shuǐ zhī yòu běi guàn ān fēng zhī zuǒ shì wèi zhī ān fēng shuǐ yì yuē qióng shuǐ
川流泄注于决水之右,北灌安风之左,世谓之安风水,亦曰穷水。
yīn róng bìng shēng xiāng jìn zì suí dú zhuǎn
音戎,并声相近,字随读转。
liú jié wèi bēi wèi zhī qióng bēi
流结为陂,谓之穷陂。
táng yàn suī lún yóu yòng bù chuò bēi shuǐ sì fēn nóng shì yòng kāng
塘堰虽沦,犹用不辍,陂水四分,农事用康。
běi liú zhù yú huái
北流注于淮。
jīng xiāng fán yuē jīn ān fēng yǒu qióng shuǐ běi rù huái
京相璠曰:今安风有穷水,北入淮。
huái shuǐ yòu dōng wèi ān fēng jīn
淮水又东为安风津。
shuǐ nán yǒu chéng gù ān fēng dū wèi zhì
水南有城,故安风都尉治。
hòu lì huò qiū shù huái zhōng yǒu zhōu sú hào guān zhōu gài jīn guān suǒ zài gù sī zhōu nà chēng yān
后立霍丘戍,淮中有洲,俗号关洲,盖津关所在,故斯洲纳称焉。
wèi shū guó zhì yǒu yuē sī mǎ jǐng wáng zhēng tián qiū jiǎn shǐ zhèn dōng jiāng jūn yù zhōu cì shǐ zhū gě dàn cóng ān fēng jīn xiān zhì shòu chūn
《魏书》、《国志》有曰:司马景王征田丘俭,使镇东将军、豫州刺史诸葛诞从安风津先至寿春。
jiǎn bài yǔ xiǎo dì xiù cáng shuǐ cǎo zhōng
俭败,与小弟秀藏水草中。
ān fēng jīn dū wèi bù mín zhāng shǔ zhǎn zhī chuán shǒu jīng dū
安风津都尉部民张属斩之,传首京都。
jí sī jīn yě
即斯津也。
yòu dōng běi zhì jiǔ jiāng shòu chūn xiàn xi bǐ shuǐ xiè shuǐ hé běi zhù zhī yòu dōng yǐng shuǐ cóng xī běi lái liú zhù zhī
又东北至九江寿春县西,沘水、泄水合北注之,又东,颍水从西北来流注之。
huái shuǐ yòu dōng zuǒ hé pī kǒu
淮水又东,左合批口。
yòu dōng jìng zhōng yáng tíng běi wèi zhōng yáng dù shuǐ liú qiǎn qì kě yǐ lì yě
又东径中阳亭北,为中阳渡,水流浅碛,可以厉也。
huái shuǐ yòu dōng liú yǔ yǐng kǒu huì
淮水又东流与颍口会。
dōng nán jìng cāng líng chéng běi yòu dōng běi liú jìng shòu chūn xiàn gù chéng xi xiàn jí chu kǎo liè wáng zì chén xǐ cǐ
东南径苍陵城北,又东北流径寿春县故城西,县即楚考烈王自陈徙此。
qín shǐ huáng lì jiǔ jiāng jùn zhì cǐ jiān de lú jiāng yù zhāng zhī de gù yǐ jiǔ jiāng míng jùn
秦始皇立九江郡,治此,兼得庐江、豫章之地,故以九江名郡。
hàn gāo dì sì nián wèi huái nán guó xiào wǔ yuán shòu liù nián fù wèi jiǔ jiāng yān
汉高帝四年为淮南国,孝武元狩六年复为九江焉。
wén yǐng yuē shǐ jì
文颖曰:《史记。
huò zhí chuán yuē huái yǐ běi pèi chén rǔ nán nán jùn wèi xī chǔ péng chéng yǐ dōng dōng hǎi wú guǎng líng wèi dōng chu
货殖传》曰:淮以北,沛、陈、汝南、南郡为西楚,彭城以东,东海、吴、广陵为东楚。
héng shān jiǔ jiāng jiāng nán yù zhāng cháng shā wèi nán chǔ
衡山、九江、江南、豫章、长沙为南楚。
shì wèi sān chǔ zhě yě
是为三楚者也。
huái shuǐ yòu běi zuǒ hé jiāo shuǐ
淮水又北,左合椒水。
shuǐ shàng chéng huái shuǐ dōng běi liú jìng tā chéng nán yòu lì qí chéng dōng yì wèi zhī qīng shuǐ dōng běi liú zhù yú huái shuǐ wèi zhī qīng shuǐ kǒu zhě shì cǐ shuǐ yān
水上承淮水,东北流径她城南,又历其城东,亦谓之清水,东北流注于淮水,谓之清水口者,是此水焉。
yòu dōng guò shòu chūn xiàn běi féi shuǐ cóng xiàn dōng běi liú zhù zhī
又东过寿春县北,肥水从县东北流注之。
huái shuǐ yú shòu yáng xiàn xī běi féi shuǐ cóng chéng xi ér běi rù yú huái wèi zhī féi kǒu
淮水于寿阳县西北,肥水从城西而北入于淮,谓之肥口。
huái shuǐ yòu běi xià féi shuǐ zhù zhī
淮水又北,夏肥水注之。
shuǐ shàng chéng shā shuǐ yú chéng fù xiàn yòu chū dōng nán liú jìng chéng fù xiàn gù chéng nán wáng mǎng zhī sī shàn yě
水上承沙水于城父县、右出东南流径城父县故城南,王莽之思善也。
xiàn gù jiāo yí zhī de chūn qiū zuǒ zhuàn zhāo gōng jiǔ nián chu gōng zǐ qì jí qiān xǔ yú yí shí chéng fù yǐ
县故焦夷之地,《春秋左传》昭公九年,楚公子弃疾迁许于夷,寔城父矣。
qǔ zhōu lái huái běi zhī tián yǐ yì zhī wu jǔ shòu xǔ nán tián
取州来淮北之田以益之,伍举授许男田。
dù yù yuē cǐ shí gǎi chéng fù wèi yí gù chuán shí zhī zhě yě
杜预曰:此时改城父为夷,故《传》寔之者也。
rán dān qiān chéng fù rén yú chén yǐ yí pú xi tián yì zhī yán yí tián zài pú shuǐ xī zhě yě
然丹迁城父人于陈,以夷濮西田益之,言夷田在濮水西者也。
rán zé pú shuǐ jí shā shuǐ zhī jiān chēng de xià féi zhī tōng mù yǐ
然则濮水即沙水之兼称,得夏肥之通目矣。
hàn huán dì yǒng shòu yuán nián fēng dà jiàng jūn liáng jì sūn táo wèi hòu guó yě
汉桓帝永寿元年,封大将军梁冀孙桃为侯国也。
xià féi shuǐ zì xiàn yòu dōng jìng sī shàn xiàn zhī gù chéng nán hàn zhāng dì zhāng hé sān nián fēn chéng fù lì
夏肥水自县,又东径思善县之故城南,汉章帝章和三年分城父立。
xià féi shuǐ yòu dōng wèi gāo bēi yòu dōng wèi dà shèn bēi
夏肥水又东为高陂,又东为大慎陂。
shuǐ chū fēn wèi èr liú nán wéi xià féi shuǐ běi wèi jī bēi
水出分为二流,南为夏肥水,北为鸡陂。
xià féi shuǐ dōng liú zuǒ hé jī shuǐ shuǐ chū jī bēi dōng liú wèi huáng pí yòu dōng nán liú jī wèi máo bēi yòu dōng wèi jī shuǐ
夏肥水东流,左合鸡水,水出鸡陂,东流为黄陂,又东南流,积为茅陂,又东为鸡水。
lǚ shì chūn qiū yuē sòng rén yǒu qǔ dào zhě qí mǎ bù jìn tóu zhī jī shuǐ shì yě
《吕氏春秋》曰:宋人有取道者,其马不进,投之鸡水是也。
jī shuǐ yòu huì xià féi shuǐ ér luàn liú dōng zhù jù rù yú huái
鸡水右会夏肥水而乱流东注,俱入于淮。
huái shuǐ yòu běi jìng shān xiá zhōng wèi zhī xiá shí
淮水继续往北流,穿过山峡,称为砍石。
duì àn shān shàng jié èr chéng yǐ fáng jīn yào
对岸山上,结二城,以防津要。
xi àn shān shàng yǒu mǎ jī shì chuán huái nán wáng chéng mǎ shēng xiān suǒ zài yě
西岸山上有马迹,世传淮南王乘马升仙所在也。
jīn shān zhī dōng nán shí shàng yǒu dà xiǎo mǎ jī shí yú suǒ réng jīn cún yān
今山之东南石上,有大小马迹十余所,仍今存焉。
huái shuǐ yòu běi jìng xià cài xiàn gù chéng dōng běn zhōu lái zhī chéng yě
淮水又北径下蔡县故城东,本州来之城也。
wú jì zhá shǐ fēng yán líng hòu yì zhōu lái gù yuē yán zhōu lái yǐ
吴季札始封延陵,后邑州来,故曰延州来矣。
chūn qiū āi gōng èr nián cài zhāo hóu zì xīn cài qiān yú zhōu lái wèi zhī xià cài yě
《春秋》哀公二年,蔡昭侯自新蔡迁于州来,谓之下蔡也。
huái zhī dōng àn yòu yǒu yī chéng jí xià cài xīn chéng yě
淮之东岸,又有一城,即下蔡新城也。
èr chéng duì jù
二城对据。
yì dài huái pēn
翼带淮𣸣。
huái shuǐ dōng jìng bā gōng shān běi shān shàng yǒu lǎo zi miào
淮水东径八公山北,山上有老子庙。
huái shuǐ lì pān chéng nán
淮水历潘城南。
zhì pān xī shù
置潘溪戍。
shù dōng cè pān xī tǔ chuān nà huái gēng xiāng yǐn zhù
戍东侧潘溪,吐川纳淮,更相引注。
yòu dōng jìng liáng chéng lín cè huái chuān chuān zuǒ yǒu méi chéng
又东径梁城,临侧淮川,川左有湄城。
huái shuǐ zuǒ yǐ wèi méi hú
淮水左迤为湄湖。
huái shuǐ yòu yòu nà luò chuān yú xī qǔ yáng xiàn běi shuǐ fèn yán xī běi jué héng táng
淮水又右纳洛川于西曲阳县北,水分阎溪,北绝横塘。
yòu běi jìng xiāo tíng dōng yòu běi que fu xī shuǐ rén yān
又北径萧亭东,又北,鹊甫溪水人焉。
shuǐ shān dōng que fu gǔ xī běi liú jìng que fu tíng nán xī běi liú zhù yú luò shuǐ
水山东鹊甫谷,西北流径鹊甫亭南,西北流注于洛水。
běi jìng xī qǔ yáng xiàn gù chéng dōng wáng mǎng zhī yán píng tíng yě
北径西曲阳县故城东,王莽之延平亭也。
yīng shào yuē jù zài huái qū zhī yáng xià pī yǒu qǔ yáng gù shì jiā xi yě
应劭曰:具在淮曲之阳,下邳有曲阳,故是加西也。
luò jiàn běi lì qín xū xià zhù huái wèi zhī luò kǒu
洛涧北历秦墟,下注淮,谓之洛口。
jīng suǒ wèi huái shuǐ jìng shòu chūn xiàn běi féi shuǐ cóng xiàn dōng běi zhù zhě yě gài jīng zhī miù yǐ
《经》所谓淮水径寿春县北,肥水从县东北注者也,盖《经》之谬矣。
kǎo chuān dìng tǔ jí shí wèi fēi shì yuē luò jiàn fēi féi shuǐ yě
考川定土,即实为非,是曰洛涧,非肥水也。
huái shuǐ yòu běi jìng mò yé shān xī shān nán yǒu yīn líng xiàn gù chéng
淮水又北径莫邪山西,山南有阴陵县故城。
hàn gāo zǔ wǔ nián xiàng yǔ zì gāi xià cóng shù bǎi qí yè chí dù huái zhì yīn líng mí shī dào zuǒ xiàn dà zé hàn lìng qí jiāng guàn yīng yǐ wǔ qiān jì zhuī jí zhī yú sī xiàn zhě yě
汉高祖五年,项羽自该下,从数百骑,夜驰渡淮,至阴陵,迷失道左,陷大泽,汉令骑将灌婴以五千骑追及之于斯县者也。
àn dì lǐ zhì wáng mǎng zhī yīn lù yě
案《地理志》,王莽之阴陆也。
hòu hàn jiǔ jiāng jùn zhì
后汉九江郡治。
shí duō hǔ zāi bǎi xìng kǔ zhī nán yáng zōng jūn wèi shǒu tuì tān cán jìn zhōng liáng hǔ xī dōng dù jiāng
时多虎灾,百姓苦之,南阳宗均为守,退贪残,进忠良,虎悉东渡江。
yòu dōng guò dāng tu xiàn běi shuǐ cóng xī běi lái zhù zhī
又东过当涂县北,水从西北来注之。
huái shuǐ zì mò yé shān dōng běi jìng mǎ tóu chéng běi wèi mǎ tóu jùn zhì yě gù dāng tú xiàn zhī gù chéng yě
淮水自莫邪山,东北径马头城北,魏马头郡治也,故当涂县之故城也。
lǚ shì chūn qiū yuē yǔ qǔ tú shān shì nǚ bù yǐ sī hài gōng zì xīn zhì jiǎ sì rì fù wǎng zhì shuǐ
《吕氏春秋》曰:禹娶涂山氏女,不以私害公,自辛至甲四日,复往治水。
gù jiāng huái zhī sú yǐ xīn rén guǐ jiǎ wèi jià qǔ rì yě
故江淮之俗,以辛壬癸甲为嫁娶日也。
yǔ xū zài shān xī nán xiàn jí qí de yě
禹墟在山西南,县即其地也。
dì lǐ zhì yuē dāng tú hòu guó yě
《地理志》曰:当涂,侯国也。
wèi bù hài yǐ tú shǒu wèi bǔ huái yáng fǎn zhě gōng sūn yǒng děng hàn yǐ fēng zhī
魏不害以图守尉,捕淮阳反者公孙勇等,汉以封之。
wáng mǎng gēng míng shān jù yě
王莽更名山聚也。
huái shuǐ yòu dōng běi háo shuǐ zhù zhī shuǐ chū mò yé shān dōng běi xī
淮水又东北,濠水注之,水出莫邪山东北溪。
xī shuǐ xī běi yǐn dú jìng yǔ xū běi yòu xi liú zhù yú huái
溪水西北引渎,径禹墟北,又西流注于淮。
huái shuǐ yòu běi shā shuǐ zhù zhī jīng suǒ wèi làng qú yě
淮水又北,沙水注之,《经》所谓蒗渠也。
huái zhī xi yǒu píng ā xiàn gù chéng wáng mǎng zhī píng níng yě
淮之西有平阿县故城,王莽之平宁也。
jiàn wǔ shí sān nián shì zǔ gèng fēng gěng fù wèi hòu guó
建武十三年,世祖更封耿阜为侯国。
jùn guó zhì yuē píng ā xiàn yǒu tú shān
《郡国志》曰:平阿县有涂山。
huái chū yú jīng shān zhī zuǒ dāng tú zhī yòu bēn liú èr shān zhī jiān ér yáng tāo běi zhù yě
淮出于荆山之左,当涂之右,奔流二山之间而扬涛北注也。
chūn qiū zuǒ zhuàn āi gōng shí nián dài fū duì mèng sūn yuē yǔ huì zhū hóu yú tú shān zhí wáng bó zhě wàn guó
《春秋左传》哀公十年,大夫对孟孙曰:禹会诸侯于涂山,执王帛者万国。
dù yù yuē tú shān zài shòu chūn dōng běi
杜预曰:涂山在寿春东北。
fēi yě
非也。
yú àn guó yǔ yuē wú fá chu duò kuài jī huò gǔ yān jié zhuān chē
余按《国语》曰:吴伐楚,堕会稽,获骨焉,节专车。
wú zǐ shǐ lái pìn qiě wèn zhī
吴子使来聘,且问之。
kè zhí gǔ ér wèn yuē gǎn wèn gǔ hé wéi dà
客执骨而问曰:敢问骨何为大?
zhòng ní yuē qiū wén zhī xī yǔ zhì qún shén yú kuài jī zhī shān fáng fēng shì hòu zhì yǔ shā zhī qí gǔ zhuān chē cǐ wèi dà yě
仲尼曰:丘闻之:昔禹致群神于会稽之山,防风氏后至,禹杀之,其骨专车,此为大也。
gài qiū míng qīn chéng shèng zhǐ lù wèi shí zhèng yǐ
盖丘明亲承圣旨,录为实证矣。
yòu àn liú xiàng shuō yuàn
又案刘向《说苑。
biàn wù wáng sù zhī xù kǒng zǐ shén èr shì sūn kǒng měng suǒ chū xiān rén shū jiā yǔ bìng chū cǐ shì gù tú shān yǒu kuài jī zhī míng
辨物》,王肃之叙孔子什二世孙孔猛所出先人书《家语》,并出此事,故涂山有会稽之名。
kǎo xiào qún wéi jí fāng tǔ zhī mù yí fēi cǐ yǐ gài zhōu mù zhī suǒ huì yǐ huái shuǐ yú jīng shān běi shuǐ dōng nán zhù zhī yòu dōng běi jìng pèi jùn yì chéng xiàn dōng
考校群韦及方土之目,疑非此矣,盖周穆之所会矣,淮水于荆山北,水东南注之,又东北径沛郡义城县东。
sī mǎ biāo yuē hòu lì jiǔ jiāng yě
司马彪曰:后隶九江也。
yòu dōng guò zhōng lí xiàn běi shì běn yuē zhōng lí yíng xìng yě
又东过钟离县北,《世本》曰:钟离,赢姓也。
yīng shào yuē xiàn gù zhōng lí zi guó yě chu miè zhī yǐ wéi xiàn
应劭曰:县故钟离子国也,楚灭之以为县。
chūn qiū zuǒ zhuàn suǒ wèi wú gōng zi guāng fá chu bá zhōng lí zhě yě
《春秋左传》所谓吴公子光伐楚,拔钟离者也。
wáng mǎng zhī cán fù yě
王莽之蚕富也。
háo shuǐ chū yīn líng xiàn zhī yáng tíng běi xiǎo qū yǒu shí xué bù cè suǒ qióng
豪水出阴陵县之阳亭北,小屈,有石穴,不测所穷。
yán xué chū zhōng rǔ suǒ wèi xiáng yě
言穴出钟乳,所未详也。
háo shuǐ dōng běi liú jìng qí xiàn xi yòu qū ér nán zhuǎn dōng jìng qí chéng nán yòu běi lì qí chéng dōng jìng xiǎo chéng ér běi liú zhù yú huái
豪水东北流,径其县西,又屈而南,转东,径其城南,又北历其城东,径小城而北流,注于淮。
huái shuǐ yòu dōng jìng xià qiū xiàn nán yòu dōng huàn shuǐ rù yān
淮水又东,径夏丘县南,又东,涣水入焉。
shuǐ shǒu shòu làng qú yú kāi fēng xiàn
水首受蒗渠于开封县。
shǐ jì hán lí wáng èr shí yī nián shǐ bào jiù wèi wèi qín suǒ bài zǒu kāi fēng zhě yě
《史记》韩厘王二十一年,使暴救魏,为秦所败,走开封者也。
dōng nán liú jìng chén liú běi yòu dōng nán xi rù jiǔ lǐ zhù zhī
东南流径陈留北,又东南,西入九里注之。
huàn shuǐ yòu dōng nán liú jìng yōng qiū xiàn gù chéng nán yòu dōng jìng chéng kuāng chéng yòu dōng jìng xiāng yì xiàn gù chéng nán gù sòng zhī chéng kuāng xiāng niú zhī de sòng xiāng gōng zhī suǒ zàng gù hào xiāng líng yǐ
涣水又东南流,径雍丘县故城南,又东径承匡城,又东径襄邑县故城南,故宋之承匡襄牛之地,宋襄公之所葬,故号襄陵矣。
zhú shū jì nián liáng huì chéng wáng shí qī nián sòng jǐng shàn wèi gōng sūn cāng huì qí shī wéi wǒ xiāng líng
《竹书纪年》:梁惠成王十七年,宋景鄯卫公孙仓会齐师,围我襄陵。
shí bā nián huì chéng wáng yǐ hán shī bài zhū hóu shī yú xiāng líng
十八年,惠成王以韩师败诸侯师于襄陵。
qí hóu shǐ chu jǐng shě lái qiú chéng jí yú cǐ yě
齐侯使楚景舍来求成,即于此也。
xi yǒu chéng kuāng chéng chūn qiū huì yú chéng kuāng zhě yě
西有承匡城,《春秋》会于承匡者也。
qín shǐ huáng yǐ chéng kuāng bēi shī xǐ xiàn yú xiāng líng gèng wéi xiāng yì
秦始皇以承匡卑湿,徙县于襄陵,更为襄邑。
wáng mǎng yǐ wéi xiāng píng yě
王莽以为襄平也。
hàn huán dì jiàn hé yuán nián fēng liáng jì zi hú gǒu wèi hòu guó
汉桓帝建和元年,封梁冀子胡狗为侯国。
chén liú fēng sú chuán yuē xiàn nán yǒu huàn shuǐ gù chuán yuē huī huàn zhī jiān chū wén zhāng tiān zǐ jiāo miào yù fú chū yān shàng shū suǒ wèi jué fěi zhī wén zhě yě
《陈留风俗传》曰:县南有涣水,故《传》曰:睢、涣之间出文章,天子郊庙御服出焉,《尚书》所谓厥篚织文者也。
huàn shuǐ yòu dōng nán jìng yǐ wú xiàn gù chéng nán yòu dōng jìng zēng chéng běi
涣水又东南径已吾县故城南,又东径鄫城北。
chūn qiū xiāng gōng yuán nián jīng shū jìn hán jué shuài shī fá zhèng lǔ zhòng sūn miè huì qí cáo zhū qǐ cì yú zēng
《春秋》襄公元年,《经》书,晋韩厥帅师伐郑,鲁仲孙蔑会齐、曹、邾、杞,次于鄫。
dù yù yuē chén liú náng yì xiàn dōng nán yǒu zēng chéng
杜预曰:陈留囊邑县东南有鄫城。
huàn shuǐ yòu dōng nán jìng shào chéng běi xīn chéng nán yòu dōng nán zuǒ hé míng gōu gōu shuǐ zì péng hóng bēi dōng nán liú wèi zhī míng gōu xià rù huàn shuǐ
涣水又东南径邵城北,新城南,又东南,左合明沟,沟水自蓬洪陂东南流,谓之明沟,下入涣水。
yòu jìng háo chéng běi
又径毫城北。
dì wáng shì jì yuē gǔ shú wèi nán háo jí tāng dōu yě
《帝王世记》曰:谷熟为南毫,即汤都也。
shí sān zhōu zhì yuē hàn wǔ dì fēn gǔ shú zhì
《十三州志》曰:汉武帝分谷熟置。
chūn qiū zhuāng gōng shí èr nián sòng gōng zǐ yù shuō bēn háo zhě yě
《春秋》庄公十二年,宋公子御说奔毫者也。
huàn shuǐ dōng jìng gǔ shú chéng nán
涣水东径谷熟城南。
hàn guāng wǔ jiàn wǔ èr nián fēng gēng shǐ zi xīn wèi hòu guó
汉光武建武二年,封更始子歆为侯国。
yòu dōng jìng yáng tíng běi
又东径杨亭北。
chūn qiū zuǒ shì zhuàn xiāng gōng shí èr nián chu zǐ náng qín shù cháng wú dì fá sòng shī yú yáng liáng yǐ bào jìn zhī qǔ zhèng yě
《春秋左氏传》襄公十二年,楚子囊、秦庶长无地,伐宋师于杨梁,以报晋之取郑也。
jīng xiāng fán yuē sòng de yǐ
京相璠曰:宋地矣。
jīn suī yáng dōng nán sān shí lǐ yǒu gù yáng liáng chéng jīn yuē yáng tíng yě sú míng zhī yuē yuán chéng fēi yǐ
今睢阳东南三十里,有故杨梁城,今曰阳亭也,俗名之曰缘城,非矣。
xī běi qù liáng guó bā shí lǐ
西北去梁国八十里。
huàn shuǐ yòu dōng jìng pèi jùn zhī jiàn píng xiàn gù chéng nán hàn wǔ dì yuán fèng yuán nián fēng dù yán nián wèi hòu guó wáng mǎng zhī tián píng yě
涣水又东径沛郡之建平县故城南,汉武帝元凤元年,封杜延年为侯国,王莽之田平也。
yòu dōng jìng cuó xiàn gù chéng nán
又东径酂县故城南。
chūn qiū xiāng gōng shí nián gōng huì zhū hóu jí qí shì zi guāng yú
《春秋》襄公十年,公会诸侯及齐世子光于。
jīn qí de jù shì yě yù mǎng zhī zàn zhì yǐ
今其地聚是也,玉莽之酂治矣。
huàn shuǐ yòu dōng nán jìng fèi tíng nán
涣水又东南径费亭南。
hàn jiàn hé yuán nián fēng zhōng cháng shì pèi guó cáo téng wèi hòu guó
汉建和元年,封中常侍沛国曹腾为侯国。
téng zì jì xīng qiáo rén yě
腾,字季兴,谯人也。
yǒng chū zhōng dìng huán dì cè fēng tíng hòu cǐ chéng jí qí suǒ shí zhī yì yě
永初中,定桓帝策,封亭侯,此城即其所食之邑也。
huàn shuǐ yòu dōng jìng zhì xiàn gù chéng nán
涣水又东径铚县故城南。
xī wú guǎng zhī qǐ bīng yě shǐ gé yīng xià zhī
昔吴广之起兵也,使葛婴下之。
huàn shuǐ yòu dōng bāo shuǐ zhù zhī
涣水又东,苞水注之。
shuǐ chū qiáo chéng běi bái tīng bēi
水出谯城北白汀陂。
bēi shuǐ dōng liú jìng zàn xiàn nán yòu dōng jìng dān xiàn gù chéng nán
陂水东流径酂县南,又东,径郸县故城南。
hàn jǐng dì zhōng yuán nián fēng zhōu yīng wèi hòu guó
汉景帝中元年,封周应为侯国。
wáng mǎng gèng zhī yuē dān chéng yě
王莽更之曰单城也。
yīn duō
音多。
yòu dōng jìng jī shān běi mì shì gù jū
又东径嵇山北,秘氏故居。
jī kāng běn xìng xī kuài jī rén yě
嵇康本姓奚,会稽人也。
xiān rén zì kuài jī qiān yú qiáo zhī zàn xiàn gǎi wéi jī shì
先人自会稽迁于谯之酂县,改为嵇氏。
qǔ jī zì zhī shàng yǐ wéi xìng gài zhì běn yě
取嵇字之上以为姓,盖志本也。
jī shì pǔ yuē qiáo yǒu jī shān jiā yú qí cè suì yǐ wéi shì
《嵇氏谱》曰:谯有嵇山,家于其侧,遂以为氏。
xiàn wèi huáng chū zhōng wén dì yǐ zàn chéng fù shān sāng zhì zhì qiáo jùn gù lì qiáo yān
县,魏黄初中,文帝以酂城父、山桑、铚置谯郡,故隶谯焉。
bāo shuǐ dōng liú rù huàn huàn shuǐ yòu dōng nán jìng qí xiàn gù chéng nán
苞水东流入涣,涣水又东南径蕲县故城南。
dì lǐ zhì yuē gù zhuì xiāng yě
《地理志》曰:故甀乡也。
hàn gāo dì pò qíng bù yú cǐ xiàn jiù dū wèi zhì wáng mǎng zhī qí chéng yě
汉高帝破黥布于此县,旧都尉治,王莽之蕲城也。
shuǐ shàng yǒu gǔ shí liáng chù yí jī shàng cún
水上有古石梁处,遗基尚存。
huàn shuǐ yòu dōng jìng gǔ yáng xiàn zuǒ huì bā zhàng gù dú
涣水又东径谷阳县,左会八丈故渎。
dú shàng chéng xiáo shuǐ nán liú zhù yú huàn
渎上承洨水,南流注于涣。
huàn shuǐ yòu dōng jìng gǔ yáng shù nán yòu dōng nán jìng gǔ yáng gù chéng dōng běi yòu yǔ jiě shuǐ huì
涣水又东径谷阳戍南,又东南径谷阳故城东北,右与解水会。
shuǐ shàng chéng xiàn xī nán jiě táng dōng běi liú jìng gǔ yáng chéng nán jí gǔ shuǐ yě
水上承县西南解塘,东北流径谷阳城南,即谷水也。
yīng lèi yuē chéng zài gǔ shuǐ zhī yáng yòu dōng běi liú zhù yú huàn
应肋曰:城在谷水之阳,又东北流注于涣。
huàn shuǐ yòu dōng nán jìng bái shí shù nán yòu jìng hóng chéng nán xiáo shuǐ zhù zhī
涣水又东南径白石戍南,又径虹城南,洨水注之。
shuǐ shǒu shòu qí shuǐ yú qí xiàn dōng nán liú jìng gǔ yáng xiàn bā zhàng gù dú chū yān
水首受蕲水于蕲县,东南流径谷阳县,八丈故渎出焉。
yòu dōng hé cháng zhí gù gōu
又东合长直故沟。
gōu shàng chéng qí shuǐ nán huì yú xiáo
沟上承蕲水,南会于洨。
wèi shuǐ yòu dōng nán liú jìng xiáo xiàn gù chéng běi
位水又东南流,径洨县故城北。
xiàn yǒu gāi xià jù hàn gāo zǔ pò xiàng yǔ suǒ zài yě
县有垓下聚,汉高祖破项羽所在也。
wáng mǎng gēng míng qí xiàn yuē yáo chéng
王莽更名其县曰肴城。
yīng shào yuē xiáo shuǐ suǒ chū yīn jiǎo jīng zhī jiǎo yě
应劭曰:洨水所出,音绞,《经》之绞也。
xiáo shuǐ yòu dōng nán yǔ huàn shuǐ luàn liú ér rù yú huái gù yīng shào yuē xiáo shuǐ nán rù huái
洨水又东南,与涣水乱流而入于淮,故应劭曰:洨水南入淮。
huái shuǐ yòu dōng zhì chán shí shān tóng shuǐ zhù zhī
淮水又东至巉石山,潼水注之。
shuǐ shǒu shòu tóng xiàn xī nán tóng bēi
水首受潼县西南潼陂。
xiàn gù lín huái jùn zhī shǔ xiàn wáng mǎng gǎi yuē chéng xìn yǐ
县故临淮郡之属县,王莽改曰成信矣。
nán jìng pèi guó xià qiū xiàn jué qí shuǐ yòu nán jìng xià qiū xiàn gù chéng xi wáng mǎng gǎi yuē guī sī yě
南径沛国夏丘县,绝蕲水,又南径夏丘县故城西,王莽改曰归思也。
yòu dōng nán liú jìng lín tóng shù xi yòu dōng nán zhì chán shí xī nán rù huái
又东南流,径临潼戍西,又东南至巉石,西南入淮。
huái shuǐ yòu dōng jìng fú shān
淮水又东径浮山。
shān běi duì chán shí shān liáng shì tiān jiàn zhōng lì yàn yú èr shān zhī jiān nì tiān de zhī xīn guāi mín shén zhī wàng zì rán shuǐ kuì huài yǐ
山北对巉石山,梁氏天监中,立堰于二山之间,逆天地之心,乖民神之望,自然水溃坏矣。
huái shuǐ yòu dōng jìng xú xiàn nán lì jiàn shuǐ zhù zhī
淮水又东径徐县南,历涧水注之。
dǎo xú chéng xī běi xú bēi bēi shuǐ nán liú jué qí shuǐ
导徐城西北徐陂,陂水南流,绝蕲水。
jìng lì jiàn shù xi dōng nán liú zhù yú huái
径历涧戍西,东南流注于淮。
huái shuǐ yòu dōng chí shuǐ zhù zhī
淮水又东,池水注之。
shuǐ chū dōng chéng xiàn dōng běi liú jìng dōng chéng xiàn gù chéng nán
水出东城县,东北流,径东城县故城南。
hàn yǐ shù gàn qí zhuī yǔ yǔ shuài èr shí bā qí yǐn dōng chéng yīn sì kuì shān zhǎn jiāng ér qù jí cǐ chù yě
汉以数干骑追羽,羽帅二十八骑引东城因四聩山,斩将而去,即此处也。
shǐ jì xiào wén dì bā nián fēng huái nán lì wáng zǐ liú liáng wèi hòu guó
《史记》:孝文帝八年,封淮南厉王子刘良为侯国。
dì lǐ zhì wáng mǎng gēng míng zhī yuē wǔ chéng yě
《地理志》:王莽更名之曰武城也。
chí shuǐ yòu dōng běi liú lì èr shān jiān dōng běi rù yú huái wèi zhī chí hé kǒu yě
池水又东北,流历二山间,东北入于淮,谓之池河口也。
huái shuǐ yòu dōng xīn shuǐ zhù zhī
淮水继续往东流,有薪水注入。
shuǐ shǒu shòu huī shuǐ yú gǔ shú chéng dōng běi dōng jìng jiàn chéng xiàn gù chéng běi
水首受睢水于谷熟城东北,东径建城县故城北。
hàn wǔ dì yuán shuò sì nián fēng cháng shā dìng wáng zǐ liú shi wèi hòu guó
汉武帝元朔四年,封长沙定王子刘拾为侯国。
wáng mǎng zhī duō jù yě
王莽之多聚也。
qí shuǐ yòu dōng nán jìng qí xiàn
蕲水又东南,径蕲县。
xiàn yǒu dà zé xiāng chén shè qǐ bīng yú cǐ gōu huǒ wèi hú míng chù yě
县有大泽乡,陈涉起兵于此,篝火为狐鸣处也。
nán zé jiāng shuǐ chū yān
南则江水出焉。
xīn shuǐ yòu dōng nán běi bā zhàng gù dú chū yān
薪水又东南,北八丈故读出焉。
yòu dōng liú cháng zhí gù gōu chū yān
又东流,长直故沟出焉。
yòu dōng rù xià qiū xiàn dōng jué tóng shuǐ jìng xià qiū xiàn gù chéng běi yòu dōng nán jìng tóng xiàn nán yòu dōng liú rù xú xiàn dōng jué lì jiàn yòu dōng jìng dà xú xiàn gù chéng nán yòu dōng zhù yú huái
又东入夏丘县,东绝潼水,径夏丘县故城北,又东南径潼县南,又东流入徐县,东绝历涧,又东径大徐县故城南,又东注于淮。
huái shuǐ yòu dōng lì kè shān jìng xū tāi xiàn gù chéng nán
淮水又东历客山,径盱胎县故城南。
dì lǐ zhì yuē dū wèi zhì
《地理志》曰:都尉治。
hàn wǔ dì yuán shuò yuán nián fēng jiāng dū yì wáng zǐ liú méng zhī wèi hòu guó
汉武帝元朔元年,封江都易王子刘蒙之为侯国。
wáng mǎng gēng míng zhī yuē kuāng wǔ
王莽更名之曰匡武。
huái shuǐ yòu dōng jìng guǎng líng huái yáng chéng nán chéng běi lín sì shuǐ zǔ yú èr shuǐ zhī jiān
淮水又东径广陵淮阳城南,城北临泗水,阻于二水之间。
shù zhēng jì huái yáng tài shǒu zhì zì hòu zhì shù xiàn yì yǒu shí fèi xīng yě
《述征记》淮阳太守治,自后置戍,县亦有时废兴也。
yòu dōng běi zhì xià pī huái yīn xiàn xi sì shuǐ cóng xī běi lái liú wǎng zhī
又东北至下邳淮阴县西,泗水从西北来流往之。
huái sì zhī huì jí jiǎo chéng yě
淮、泗之会,即角城也。
zuǒ yòu liǎng chuān yì jiā èr shuǐ jué rù zhī suǒ suǒ wèi sì kǒu yě
左右两川,翼夹二水,决入之所,所谓泗口也。
yòu dōng guò huái yīn xiàn běi zhōng dú shuǐ chū bái mǎ hú dōng běi zhù zhī
又东过淮阴县北,中渎水出白马湖,东北注之。
huái shuǐ yòu àn jí huái yīn yě
淮水右岸,即淮阴也。
chéng xi èr lǐ yǒu gōng lù pǔ
城西二里有公路浦。
xī yuán shù xiàng jiǔ jiāng jiāng dōng bēn yuán tán
昔袁术向九江,将东奔袁谭。
lù chū sī pǔ yīn yǐ wéi míng yān
路出斯浦,因以为名焉。
yòu dōng jìng huái yīn xiàn gù chéng běi
又东径淮阴县故城北。
běi lín huái shuǐ hàn gāo dì liù nián fēng hán xìn wèi hòu guó
北临淮水,汉高帝六年,封韩信为侯国。
wáng mǎng zhī jiā xìn yě
王莽之嘉信也。
xī hán xìn qù xià xiāng miàn diào yú cǐ chù yě
昔韩信去下乡面钓于此处也。
chéng dōng yǒu liǎng zhǒng xi zhě jí piào mǔ zhǒng yě
城东有两冢,西者,即漂母冢也。
zhōu huí shù bǎi bù gāo shí yú zhàng
周回数百步,高十余丈。
xī piào mǔ shí xìn yú huái yīn xìn wáng xià pī gài tóu jīn zēng líng yǐ bào mǔ yǐ
昔漂母食信于淮阴,信王下邳,盖投金增陵以报母矣。
dōng yī líng jí xìn mǔ zhǒng yě
东一陵即信母冢也。
xiàn yǒu zhōng dú shuǐ shǒu shòu jiāng yú guǎng líng jùn zhī jiāng dōu xiàn
县有中渎水,首受江于广陵郡之江都县。
xiàn chéng lín jiāng yīng shào dì lǐ fēng sú jì yuē xiàn wèi yī dōu zhī huì gù yuē jiāng dū yě
县城临江,应劭《地理风俗记》曰:县为一都之会,故曰江都也。
xiàn yǒu jiāng shuǐ cí sú wèi zhī wǔ xiāng miào yě
县有江水祠,俗谓之伍相庙也。
zǐ xū dàn pèi shí ěr
子胥但配食耳。
suì sān jì yǔ wǔ yuè tóng
岁三祭,与五岳同。
jiù jiāng shuǐ dào yě
旧江水道也。
xī wú jiāng fá qí běi bà zhōng guó zì guǎng líng chéng dōng nán zhù hán chéng chéng xià jué shēn gōu wèi zhī hán jiāng yì yuē hán míng gōu zì jiāng dōng běi tōng shè yáng hú
昔吴将伐齐,北霸中国,自广陵城东南筑邗城,城下掘深沟,谓之韩江,亦曰邗溟沟,自江东北通射阳湖。
dì lǐ zhì suǒ wèi qú shuǐ yě xī běi zhì wèi kǒu rù huái
《地理志》所谓渠水也,西北至未口入淮。
zì yǒng hé zhōng jiāng dū shuǐ duàn qí shuǐ shàng chéng ōu yáng dài yǐn jiāng rù dài liù shí lǐ zhì guǎng líng chéng
自永和中,江都水断:其水上承欧阳埭,引江入埭,六十里至广陵城。
chu hàn zhī jiān wèi dōng yáng jùn gāo zǔ liù nián lì jīng guó shí yī nián wèi wú chéng jí wú wáng pì suǒ zhù yě
楚、汉之间为东阳郡,高祖六年力荆国,十一年为吴城,即吴王濞所筑也。
jǐng dì sì nián gēng míng jiāng dū
景帝四年,更名江都。
wǔ dì yuán shòu sān nián gèng yuē guǎng líng
武帝元狩三年,更曰广陵。
wáng mǎng gēng míng jùn yuē jiāng píng xiàn yuē dìng ān
王莽更名郡曰江平,县曰定安。
chéng dōng shuǐ shàng yǒu liáng wèi zhī luò qiáo
城东水上有梁,谓之洛桥。
zhōng dú shuǐ zì guǎng líng běi chū wǔ guǎng hú dōng lù yáng hú xi
中读水自广陵北出武广湖东、陆阳湖西。
èr hú dōng xī xiāng zhí wǔ lǐ
二湖东西相直五里;
shuǐ chū qí jiān bù zhù fán liáng hú
水出其间,不注樊梁湖。
jiù dào dōng běi chū zhì bó zhī shè yáng èr hú
旧道东北出,至博芝、射阳二湖。
xī běi chū jiā yá nǎi zhì shān yáng yǐ
西北出夹邪,乃至山阳矣。
zhì yǒng hé zhōng huàn hú dào duō fēng chén mǐn yīn chuān fán liáng hú běi kǒu xià zhù jīn hú jìng dù dù shí èr li fāng dá běi kǒu zhí zhì jiā yá
至永和中,患湖道多风,陈敏因穿樊梁湖北口,下注津湖径渡,渡十二哩,方达北口,直至夹邪。
xīng níng zhōng fù yǐ jīn hú duō fēng yòu zì hú zhī nán kǒu yán dōng àn èr shí lǐ chuān qú rù běi kǒu zì hòu xíng zhě bù fù yóu hú
兴宁中,复以津湖多风,又自湖之南口,沿东岸二十里,穿渠入北口,自后行者不复由湖。
gù jiǎng jì sān zhōu lùn yuē huái hú yū yuǎn shuǐ lù yì lù shān yáng bù tōng chén mǐn chuān gōu gèng záo mǎ lài bǎi lǐ dù hú zhě yě
故蒋济《三州论》曰,淮湖纡远,水陆异路,山阳不通,陈敏穿沟,更凿马濑,百里渡湖者也。
zì guǎng líng chū shān yáng bái mǎ hú jìng shān yáng chéng xi jí shè yáng xiàn zhī gù chéng yě
自广陵出山阳白马湖,径山阳城西,即射阳县之故城也。
yīng shào yuē zài shè shuǐ zhī yáng
应劭曰:在射水之阳。
hàn gāo zǔ liù nián fēng chu zuǒ lìng yǐn xiàng chán wèi hòu guó yě
汉高祖六年,封楚左令尹项缠为侯国也。
wáng mǎng gèng zhī yuē jiān huái tíng
王莽更之曰监淮亭。
shì zū jiàn wǔ shí wǔ nián fēng zǐ jīng wéi shān yáng gōng zhì cǐ shí qī nián wèi wáng guó
世租建武十五年,封子荆为山阳公,治此,十七年为王国。
chéng běn běi zhōng láng jiàng yǔ xī suǒ zhèn
城本北中郎将庾希所镇。
zhōng dú shuǐ yòu dōng wèi zhī shān yáng pǔ yòu dōng rù huái wèi zhī shān yáng kǒu zhě yě
中渎水又东,谓之山阳浦,又东入淮,谓之山阳口者也。
yòu dōng liǎng xiǎo shuǐ liú zhù zhī
又东,两小水流注之。
huái shuǐ zuǒ jìng sì shuǐ guó nán gù dōng hǎi jùn yě
淮水左径泗水国南,故东海郡也。
xú guǎng shǐ jì yīn yì yuē sì shuǐ guó míng
徐广《史记音义》曰:泗水,国名。
hàn wǔ dì yuán dǐng sì nián chū zhì dōu líng
汉武帝元鼎四年初置,都凌。
fēng cháng shān xiàn wáng zǐ sī wáng shāng wèi guó
封常山宪王子思王商为国。
dì lǐ zhì yuē wáng mǎng gèng sì shuǐ jùn wèi shuǐ shùn líng xiàn wéi shēng líng líng shuǐ zhù zhī shuǐ chū líng xiàn dōng liú jìng qí xiàn gù chéng dōng ér dōng nán liú zhù yú huái shí yuē líng kǒu yě
《地理志》曰:王莽更泗水郡为水顺,凌县为生凌,凌水注之,水出凌县,东流径其县故城东,而东南流注于淮,实曰凌口也。
yīng shào yuē líng shuǐ chū xiàn xī nán rù huái jí jīng zhī suǒ wèi xiǎo shuǐ zhě yě
应劭曰凌水出县西南入淮,即《经》之所谓小水者也。
yòu dōng zhì guǎng líng huái pǔ xiàn rén yú hǎi
又东至广陵淮浦县,人于海。
yīng shào yuē huái yá yě gài lín cè huái dú gù shòu cǐ míng
应劭曰:淮崖也,盖临侧淮渎,故受此名。
huái shuǐ jìng xiàn gù chéng dōng wáng mǎng gēng míng zhī yuē huái jìng
淮水径县故城东,王莽更名之曰淮敬。
huái shuǐ yú xiàn zhī fēn běi wèi yóu shuǐ lì qú xiàn yǔ mù hé
淮水于县枝分,北为游水,历朐县与沐合。
yòu jìng qú shān xī shān cè yǒu qú xiàn gù chéng
又径朐山西,山侧有朐县故城。
qín shǐ huáng sān shí wǔ nián yú xiōng xiàn lì shí hǎi shàng yǐ wéi qín zhī dōng mén
秦始皇三十五年,于胸县立石海上,以为秦之东门。
cuī yǎn shù chū fù yuē yǐ gāo lú yǐ zhōu miǎn xī guān qín mén zhī qiāng qiāng zhě yě
崔琰《述初赋》曰:倚高舻以周眄兮,观秦门之将将者也。
dōng běi hǎi zhōng yǒu dà zhōu wèi zhī yù zhōu shān hǎi jīng suǒ wèi yù shān zài hǎi zhōng zhě yě
东北海中有大洲,谓之郁洲,《山海经》所谓郁山在海中者也。
yán shì shān zì cāng wú xǐ cǐ yún shān shàng yóu yǒu nán fāng cǎo mù
言是山自苍梧徙此,云山上犹有南方草木。
jīn yù zhōu zhì
今郁州治。
gù cuī guī zhī xù shù chū fù yán yù zhōu zhě gù cāng wú zhī shān yě
故崔珪之叙《述初赋》,言郁州者,故苍梧之山也。
xīn yuè ér guài zhī wén qí shàng yǒu xiān shì shí shì yě nǎi wǎng guān yān
心悦而怪之,闻其上有仙士石室也,乃往观焉。
jiàn yī dào rén dú chǔ xiū xiū rán bù tán bú duì gù fēi yǐ jí yě
见一道人独处,休休然不谈不对,顾非已及也。
qiū qí fù suǒ yún wú xī jì yú yù zhōu zhě yě
邱其《赋》所云吾夕济于郁洲者也。
yóu shuǐ yòu běi jìng dōng hǎi lì chéng xiàn gù chéng dōng gù lì xiāng yě hàn wǔ dì yuán shuò sì nián fēng chéng yáng gòng wáng zǐ yīng wèi hòu guó
游水又北径东海利成县故城东,故利乡也,汉武帝元朔四年,封城阳共王子婴为侯国。
wáng mǎng gèng zhī yuē liú quán
王莽更之曰流泉。
yóu shuǐ yòu běi lì yǔ shān xi dì lǐ zhì yuē yǔ shān zài zhù qí xiàn dōng nán
游水又北,历羽山西,《地理志》曰:羽山在祝其县东南。
shàng shū yuē yáo chóu zī sì yuè de shùn jìn shí liù zú jí gǔn yú yǔ shān shì wèi táo jī yǔ huān dōu sān miáo gòng gōng tóng qí zuì gù shì wèi zhī sì xiōng
《尚书》曰:尧畴咨四岳得舜,进十六族,殛鲧于羽山,是为梼机,与驩兜、三苗、共工同其罪,故世谓之四凶。
gǔn jì sǐ qí shén huà wèi huáng xióng rù yú yǔ yuān shì wèi xià jiāo sān dài sì zhī
鲧既死,其神化为黄熊,入于羽渊,是为夏郊,三代祀之。
gù lián shān yì yuē yǒu chóng bó gǔn fú yú yǔ shān zhī yě zhě shì yě
故《连山易》曰:有崇伯鲧,伏于羽山之野者是也。
yóu shuǐ yòu běi jìng zhù qí xiàn gù chéng xi
游水又北径祝其县故城西。
chūn qiū jīng shū xià gōng huì qí hóu yú jiā duō
《春秋经》书:夏,公会齐侯于夹多。
zuǒ zhuàn dìng gōng shí nián gōng jí qí píng huì yú zhù qí shí jiā gǔ yě
《左传》定公十年,公及齐平,会于祝其,实夹谷也。
fú qián yuē de èr míng
服虔曰:地二名。
wáng mǎng gèng zhī yuē yóu tíng
王莽更之曰犹亭。
xiàn zhī dōng yǒu jiā kǒu pǔ yóu shuǐ zuǒ jìng láng yá jì jīn xiàn gù chéng zhī xi
县之东有夹口浦,游水左径琅邪计斤县故城之西。
dì lǐ zhì yuē jǔ zi shǐ qǐ yú cǐ hòu xǐ jǔ yǒu yán guān gù shì wèi zhī nán jǔ yě
《地理志》曰:莒子始起于此,后徙莒,有盐官,故世谓之南莒也。
yóu shuǐ yòu dōng běi jìng gàn yú xiàn běi dōng cè jù hǎi yǒu qín shǐ huáng bēi zài shān shàng qù hǎi bǎi wǔ shí bù cháo shuǐ zhì jiā qí shàng sān zhàng qù zé sān chǐ suǒ jiàn dōng běi qīng shí zhǎng yī zhàng bā chǐ guǎng wǔ chǐ hòu sān chǐ bā cùn yī xíng shí èr zì
游水又东北径赣榆县北,东侧巨海,有秦始皇碑在山上,去海百五十步,潮水至,加其上三丈,去则三尺,所见东北倾石,长一丈八尺,广五尺,厚三尺八寸,一行十二字。
yóu shuǐ yòu dōng běi jìng jì zhāng gù chéng nán
游水又东北径纪鄣故城南。
chūn qiū zhāo gōng shí jiǔ nián qí fá jǔ jǔ zi bēn jì zhāng
《春秋》昭公十九年,齐伐莒,莒子奔纪鄣。
jǔ zhī fù rén nù jǔ zi zhī hài qí fu lǎo ér tuō fǎng yān
莒之妇人,怒莒子之害其夫,老而托纺焉。
qǔ qí shēn ér yè zhuì zhuì jué gǔ zào chéng shàng rén yì zào
取其绅而夜缒,缒绝,鼓噪,城上人亦噪。
jǔ gòng gōng jù qǐ xī mén ér chū qí suì rù jì
莒共公惧,启西门而出,齐遂入纪。
gù jì zi bó zhī guó
故纪子帛之国。
gǔ liáng zhuàn yuē wú bó jī guī yú jì zhě yě
《谷梁传》曰:吾伯姬归于纪者也。
dù yù yuē jì zhāng de èr míng
杜预曰:纪鄣,地二名。
dōng hǎi gàn yú xiàn dōng běi yǒu gù jì chéng jí cǐ chéng yě
东海赣榆县东北,有故纪城,即此城也。
yóu shuǐ dōng běi rù hǎi jiù wú zhī yàn dài cháng fàn jù hǎi dàn qí tāo xiǎn gèng yán sù shì dú yóu shì chū
游水东北入海,旧吴之燕岱,常泛巨海,惮其涛险,更沿溯是渎,由是出。
dì lǐ zhì yuē yóu shuǐ zì huái pǔ běi rù hǎi
《地理志》曰:游水自淮浦北入海。
ěr yǎ yuē huái bié wèi fú
《尔雅》曰:淮别为符。
yóu shuǐ yì zhī chēng zhě yě
游水亦枝称者也。