liáo shuǐ chū jiāng xià píng chūn xiàn xi liáo shuǐ běi chū dà yì shān nán zhì lì xiāng xi cì shuǐ rù yān
漻水出江夏平春县西，漻水北出大义山，南至厉乡西，赐水入焉。
shuǐ yuán dōng chū dà zǐ shān fēn wéi èr shuǐ yī shuǐ xī jìng lì xiāng nán shuǐ nán yǒu chóng shān jí liè shān yě
水源东出大紫山，分为二水，一水西径厉乡南，水南有重山，即烈山也。
shān xià yǒu yī xué fù lǎo xiāng chuán yún shì shén nóng suǒ shēng chù yě gù lǐ wèi zhī liè shān shì
山下有一穴，父老相传，云是神农所生处也，故《礼》谓之烈山氏。
shuǐ běi yǒu jiǔ jǐng zǐ shū suǒ wèi shén nóng jì dàn jiǔ jǐng zì chuān wèi sī shuǐ yě
水北有九井，子书所谓神农既诞，九井自穿，谓斯水也。
yòu yán jí yī jǐng zé zhòng shuǐ dòng jǐng jīn yīn sāi yí jì fǎng fú cún yān
又言汲一井则众水动，井今堙塞，遗迹仿佛存焉。
yì yún lài xiāng gù lài guó yě yǒu shén nóng shè
亦云赖乡，故赖国也，有神农社。
cì shuǐ xī nán liú rù yú liáo jí lì shuǐ yě cì lì shēng xiāng jìn yi wèi lì shuǐ yǐ
赐水西南流入于漻，即厉水也，赐、厉声相近，宜为厉水矣。
yī shuǐ chū yì xiāng xī nán rù suí yòu zhù liáo
一水出义乡西南入随，又注漻。
liáo shuǐ yòu nán jìng suí xiàn zhù ān lù yě
漻水又南径随县注安陆也。
nán guò ān lù rù yú yún
南过安陆入于涢。
xīn shuǐ chū jiāng xià qí chūn xiàn běi shān shān jí qí liǔ yě
薪水出江夏蕲春县北山，山即蕲柳也。
shuǐ shǒu shòu xī shuǐ zhī jīn xī nán liú lì qí shān chū mán zhōng gù yǐ cǐ mán wéi wǔ shuǐ mán
水首受希水，枝津西南流，历蕲山，出蛮中，故以此蛮为五水蛮。
wǔ shuǐ wèi yǐ shuǐ xī shuǐ chì tíng shuǐ xī guī shuǐ qí shuǐ qí yī yān
五水谓已水、希水、赤亭水、西归水、蕲水其一焉。
mán zuǒ píng jū zǔ jiè shān chuān shì wèi chāo bào
蛮族恶徒恃着他们居处山川的险阻，世世代代干着抢劫的勾当。
sòng shì chén qìng zhī yú xī yáng shàng xià zhū dài mán yí jí wǔ shuǐ mán yě
宋世沈庆之于西阳上下，诛代蛮夷，即五水蛮也。
nán guò qí xiàn xi jìn gǎi wéi qí yáng xiàn xiàn xǐ jiāng zhōu zhì dà yáng shù hòu qí qí chāng jùn yí zhì yú cǐ yě
南过其县西，晋改为蕲阳县，县徙江洲，置大阳戍，后齐齐昌郡移治于此也。
yòu nán zhì qí kǒu nán rù yú jiāng
又南至蕲口南，入于江。
qí shuǐ nán duì qí yáng zhōu rù yú dà jiāng wèi zhī qí kǒu
蕲水南对蕲阳洲，入于大江，谓之蕲口。
zhōu shàng yǒu qí yáng xiàn xǐ
洲上有蕲阳县徙。
jué shuǐ chū lú jiāng yú lóu xiàn nán dà bié shān sú wèi zhī wèi tán gōng xiàn gài dà bié zhī yì míng yě
决水出庐江雩娄县南大别山，俗谓之为檀公岘，盖大别之异名也。
qí shuǐ lì shān wěi zhù ér luò qí xiàn yǐ
其水历山委注而络其县矣。
běi guò qí xiàn dōng xiàn gù wú yě
北过其县东，县故吴也。
chūn qiū zuǒ zhuàn xiāng gōng èr shí liù nián chu zi qín rén qīn wú jí yú lóu wén wú yǒu bèi ér hái shì yě
《春秋左传》襄公二十六年，楚子秦人侵吴，及雩娄，闻吴有备而还是也。
jìn shū dì dào jì yún zài ān fēng xiàn zhī xī nán jí qí jiè yě
《晋书地道记》云：在安丰县之西南，即其界也。
gù dì lǐ zhì yuē jué shuǐ chū yú lóu
故《地理志》曰，决水出雩娄。
yòu běi guò ān fēng xiàn dōng jué shuǐ zì yú lóu xiàn běi jìng jī gè tíng
又北过安丰县东，决水自雩娄县北，径鸡各亭。
chūn qiū zhāo gōng èr shí sān nián wú bài zhū hóu zhī shī yú jī fù zhě yě
《春秋》昭公二十三年，吴败诸侯之师于鸡父者也。
ān fēng xiàn gù chéng jīn biān chéng jùn zhì yě
安丰县故城，今边城郡治也。
wáng mǎng zhī měi fēng yě
王莽之美丰也。
shì zǔ jiàn wǔ bā nián fēng dà jiàng jūn liáng zhōu mù dòu róng wèi hòu guó jìn lì ān fēng jùn
世祖建武八年，封大将军、凉州牧窦融为侯国，晋立安丰郡。
jué shuǐ zì xiàn xī běi liú jìng liáo xiàn gù chéng dōng yòu jìng qí běi hàn gāo dì liù nián fēng kǒng cóng wèi hòu guó shì wèi zhī shǐ shuǐ
决水自县西北流，径寥县故城东，又径其北，汉高帝六年，封孔藂为侯国，世谓之史水。
jué shuǐ yòu xī běi guàn shuǐ zhù zhī qí shuǐ dǎo yuán lú jiāng jīn lán xiàn xī běi dōng líng xiāng dà sū shān jí huái shuǐ yě
决水又西北，灌水注之，其水导源庐江金兰县西北东陵乡大苏山，即淮水也。
xǔ shèn yuē chū yú lóu xiàn
许慎曰：出雩娄县。
sú wèi zhī huì shuǐ
俗谓之浍水。
zhě xiān shēng suǒ wèi shén guī chū yú jiāng guàn zhī jiān jiā lín zhī zhōng gài wèi cǐ shuǐ yě
褚先生所谓神龟出于江、灌之间，嘉林之中，盖谓此水也。
guàn shuǐ dōng běi jìng liǎo xiàn gù chéng xi ér běi zhù jué shuǐ gù dì lǐ zhì yuē jué shuǐ běi zhì liǎo rù huái guàn shuǐ yì zhì liǎo rù jué
灌水东北径蓼县故城西，而北注决水，故《地理志》曰：决水北至蓼入淮，灌水亦至蓼入决。
chūn qiū xuān gōng bā nián dōng chu gōng zǐ miè shū liǎo
《春秋》宣公八年，冬，楚公子灭舒蓼。
zāng wén zhòng wén zhī yuē gāo yáo tíng jiān bù sì hū zhū dé zhī bù dǎi mín zhī wú yuán āi zāi
臧文仲闻之曰：皋陶庭坚，不祀忽诸，德之不逮，民之无援，哀哉！
jué shuǐ yòu běi yòu huì yáng quán shuǐ shuǐ shòu jué shuǐ dōng běi liú jìng yáng quán xiàn gù chéng dōng gù yáng quán xiāng yě
决水又北，右会阳泉水，水受决水，东北流径阳泉县故城东，故阳泉乡也。
hàn xiàn dì zhōng fēng tài wèi huáng wǎn wèi hòu guó
汉献帝中，封太尉黄琬为侯国。
yòu xī běi liú zuǒ rù jué shuǐ wèi zhī yáng quán kǒu yě
又西北流，左入决水，谓之阳泉口也。
yòu běi rù yú huái
又北入于淮。
sú wèi zhī fǎ kǒu fēi yě sī jué guàn zhī kǒu yǐ
俗谓之法口，非也，斯决、灌之口矣。
yú wǎng yīn gōng zhì yú huái jīn zhōu chē suǒ jiè cì yú jué shuǐ fǎng qí mín zǎi yǔ gǔ míng quán wéi
余往因公至于淮津，舟车所届，次于决水，访其民宰，与古名全违。
mài shuǐ xún jīng fāng zhī jué kǒu
脉水寻经，方知决口。
gài guàn huì shēng xiāng lún xí sú hài zhēn ěr
盖灌、浍声相伦，习俗害真耳。
pī shuǐ chū lú jiāng qián xiàn xī nán huò shān dōng běi qián zhě shān shuǐ míng yě
砒水出庐江灊县西南，霍山东北，灊者，山、水名也。
kāi shān tú qián shān wéi rào tài shān wèi huò shān
《开山图》灊山围绕大山为霍山。
guō jǐng chún yuē qián shuǐ chū yān
郭景纯曰：灊水出焉。
xiàn jí qí chēng yǐ
县即其称矣。
chūn qiū zhāo gōng èr shí qī nián wú yīn chu sàng wéi qián shì yě
《春秋》昭公二十七年，吴因楚丧，围灊是也。
dì lǐ zhì yuē pī shuǐ chū qián shān bù yán huò shān qián zì huò zuò pì
《地理志》曰：批水出灊山，不言霍山，灊，字或作淠。
pì shuǐ yòu dōng běi jìng bó ān xiàn xiè shuǐ chū yān
淠水又东北径博安县，泄水出焉。
dōng běi guò liù xiàn dōng pì shuǐ dōng běi yòu huì qián gǔ chuān shuǐ shuǐ chū dōng nán qián gǔ chuān xī běi liú zuǒ zhù pì shuǐ
东北过六县东，淠水东北，右会灊鼓川水，水出东南灊鼓川，西北流，左注淠水。
pì shuǐ yòu xī běi jìng mǎ hēng chéng xi yòu xī běi jìng lù ān xiàn gù chéng xi xiàn gù gāo yáo guó yě
淠水又西北径马亨城西，又西北径六安县故城西，县故皋陶国也。
xià yǔ fēng qí shǎo zǐ fèng qí sì
夏禹封其少子，奉其祀。
jīn xiàn dōu bēi zhōng yǒu dà zhǒng mín chuán yuē gōng qín zhě jí gāo yáo lèi yě
今县都陂中有大冢，民传曰公琴者，即皋陶累也。
chu rén wèi zhǒng wèi qín yǐ
楚人谓冢为琴矣。
hàn gāo dì yuán nián bié wèi héng shān guó wǔ nián shǔ huái nán wén dì shí liù nián fù wèi héng shān guó
汉高帝元年，别为衡山国，五年属淮南，文帝十六年，复为衡山国。
wǔ dì yuán shòu èr nián bié wèi lù ān guó wáng mǎng zhī ān fēng yě hàn shū suǒ wèi yǐ shū tú liù
武帝元狩二年，别为六安国，王莽之安风也，《汉书》所谓以舒屠六。
jìn tài kāng sān nián lú jiāng jùn zhì
晋太康三年庐江郡治。
pì shuǐ yòu xī běi fēn wéi èr shuǐ què pí chū yān
淠水又西北，分为二水，芍陂出焉。
yòu běi jìng wǔ mén tíng xi xī běi liú jìng ān fēng xiàn gù chéng xi
又北径五门亭西，西北流径安丰县故城西。
jìn shū dì dào jì ān fēng jùn zhī shǔ xiàn yě sú míng zhī yuē ān chéng yǐ
《晋书地道记》：安丰郡之属县也，俗名之曰安城矣。
yòu běi huì rú shuǐ luàn liú xī běi zhù yě
又北会濡水，乱流西北注也。
běi rù yú huái
北入于淮。
shuǐ zhī jué huì wèi zhī bǐ kǒu yě
水之决会，谓之沘口也。
xiè shuǐ chū bó ān xiàn bó ān xiàn dì lǐ zhì zhī bó xiāng xiàn yě wáng mǎng yǐ wéi yáng lù yǐ
泄水出博安县，博安县，《地理志》之博乡县也，王莽以为扬陆矣。
xiè shuǐ zì xiàn shàng chéng bǐ shuǐ yú má bù chuān xī běi chū lì rú xī wèi zhī rú shuǐ yě
泄水自县，上承沘水于麻步川，西北出，历濡溪，谓之濡水也。
běi guò què pí xi yǔ bǐ shuǐ hé xiè shuǐ zì rú xī jìng ān fēng xiàn běi liú zhù yú pì yì wèi zhī rú xū kǒu
北过芍陂，西与沘水合，泄水自濡溪径安丰县，北流注于淠，亦谓之濡须口。
xī běi rù yú huái
西北入于淮。
luàn liú tóng guī yě
乱流同归也。
féi shuǐ chū jiǔ jiāng chéng dé xiàn guǎng yáng xiāng xi lǚ chén zì lín yuē féi shuǐ chū liáng yú shān sú wèi zhī lián jiā shān yì huò yǐ wéi dú shān yě
肥水出九江成德县广阳乡西，吕忱《字林》曰：肥水出良余山，俗谓之连枷山，亦或以为独山也。
běi liú fēn wéi èr shuǐ shī shuǐ chū yān
北流分为二水，施水出焉。
féi shuǐ yòu běi jìng huò chéng dōng yòu běi jìng huò qiū dōng yòu huì shī shuǐ zhī jīn shuǐ shǒu shòu shī shuǐ yú hé féi xiàn chéng dōng xi liú jìng chéng dé xiàn zhù yú féi shuǐ yě
肥水又北径获城东，又北径获丘东，右会施水枝津，水首受施水于合肥县城东，西流径成德县，注于肥水也。
běi guò qí xiàn xi běi rù què pí
北过其县西，北入芍陂。
féi shuǐ zì dí qiū běi jìng chéng dé xiàn gù chéng xi wáng mǎng gèng zhī yuē píng ā yě
肥水自荻丘，北径成德县故城西，王莽更之曰平阿也。
yòu běi jìng què pí dōng yòu běi jìng sǐ hǔ táng dōng què pí dú shàng chéng jǐng mén yǔ què pí gēng xiāng tōng zhù gù jīng yán rù què pí yǐ
又北径芍陂东，又北径死虎塘东，芍陂渎上承井门，与芍陂更相通注，故《经》言入芍陂矣。
féi shuǐ yòu běi yòu hé yán jiàn shuǐ shàng chéng shī shuǐ yú hé féi xiàn běi liú jìng jùn qiú xiàn xi shuǐ jī wèi yáng hú yáng hú shuǐ zì táng xī běi jìng sǐ hǔ tíng nán jiā héng táng xi zhù
肥水又北，右合阎涧，水上承施水于合肥县，北流径浚遒县西，水积为阳湖，阳湖水自塘西北径死虎亭南，夹横塘西注。
sòng tài shǐ chū yù zhōu sī mǎ liú shùn shuài zhòng bā qiān jù qí chéng de
宋泰始初，豫州司马刘顺帅众八千，据其城地。
yǐ jù liú miǎn zhào shū bǎo yǐ jīng bīng wǔ qiān sòng liáng sǐ hǔ liú miǎn pò zhī cǐ táng
以拒刘勔，赵叔宝以精兵五千，送粮死虎，刘勔破之此塘。
shuǐ fèn wèi èr luò jiàn chū yān yán jiāng shuǐ zhù zhī
水分为二，洛涧出焉，阎浆水注之。
shuǐ shòu què pí bēi shuǐ shàng chéng jiàn shuǐ yú wǔ mén tíng nán bié wèi duàn shén shuǐ yòu dōng běi jìng wǔ mén tíng dōng tíng wèi èr shuǐ zhī huì yě
水受芍陂，陂水上承涧水于五门亭南，别为断神水，又东北径五门亭东，亭为二水之会也。
duàn shén shuǐ yòu dōng běi jìng shén jì tíng dōng yòu běi wèi zhī háo shuǐ suī guǎng yì míng shì shí yī shuǐ yòu dōng běi jìng bái sháo tíng dōng jī ér wèi hú wèi zhī què pí
断神水又东北径神迹亭东，又北，谓之豪水，虽广异名，事实一水，又东北径白芍亭东，积而为湖，谓之芍陂。
bēi zhōu bǎi èr shí xǔ lǐ zài shòu chūn xiàn nán bā shí lǐ yán chu xiāng sūn shū áo suǒ zào wèi tài wèi yù líng yǔ wú jiāng zhāng xiū zhàn yú què pí jí cǐ chù yě
陂周百二十许里，在寿春县南八十里，言楚相孙叔敖所造，魏太尉玉凌与吴将张休战于芍陂，即此处也。
bēi yǒu wǔ mén tǔ nà chuān liú xī běi wèi xiāng mén bēi bēi shuǐ běi jìng sūn shū áo cí xià wèi zhī què pí dú
陂有五门，吐纳川流，西北为香门陂，陂水北径孙叔敖祠下，谓之芍陂读。
yòu běi fēn wéi èr shuǐ yī shuǐ dōng zhù lí jiāng shuǐ lí jiāng shuǐ dōng jìng lí jiāng tíng nán
又北分为二水：一水东注黎浆水，黎浆水东径黎浆亭南。
wén qīn zhī pàn wú jūn běi rù zhū gě xù jù zhī yú lí jiāng
文钦之叛，吴军北入，诸葛绪拒之于黎浆。
jí cǐ shuǐ yě
即此水也。
dōng zhù féi shuǐ wèi zhī lí jiāng shuǐ kǒu
东注肥水，谓之黎浆水口。
yòu běi guò shòu chūn xiàn dōng féi shuǐ zì lí jiāng běi jìng shòu chūn xiàn gù chéng dōng wèi zhǎng lài jīn jīn cè yǒu xiè táng běi tíng yíng sòng suǒ báo shuǐ lù zhōu chē shì yān cuì zhǐ
又北过寿春县东，肥水自黎浆北径寿春县故城东为长濑津，津侧有谢堂北亭，迎送所薄，水陆舟车，是焉萃止。
yòu xī běi yòu hé dōng xī xī shuǐ yǐn dú běi chū xī nán liú jìng dǎo gōng sì xi
又西北，右合东溪，溪水引渎北出，西南流径导公寺西。
sì cè yīn xī jiàn shā wǔ céng wū zì jiān chang chóng xū tāo jué yě
寺侧因溪，建刹五层，屋字间敞，崇虚掏觉也。
yòu xī nán liú zhù yú féi féi shuǐ yòu xi jìng dōng tái xià tái jí shòu chūn wài guō dōng běi yú ā zhī xiè yě
又西南流注于肥，肥水又西径东台下，台即寿春外郭，东北隅阿之榭也。
dōng cè yǒu yī hú sān chūn jiǔ xià hóng hé fù shuǐ yǐn dú chéng huáng shuǐ jī chéng tán wèi zhī dōng tái hú yì féi nán bō yě
东侧有一湖，三春九夏，红荷覆水，引读城隍，水积成潭，谓之东台湖，亦肥南播也。
féi shuǐ xi jìng shòu chūn xiàn gù chéng běi yòu hé běi xī shuǐ dǎo běi shān quán yuán xià zhù shù shí tuí huáng shuǐ shàng cháng lín chā tiān gāo kē fù rì chū yú shān lín jīng shè yòu shān yuān sì zuǒ
肥水西径寿春县故城北，右合北溪，水导北山泉源下注，漱石颓隍，水上长林插天，高柯负日，出于山林精舍右，山渊寺左。
dào sú xī yóu duō cuì qí xià
道俗嬉游，多萃其下。
nèi wài yǐn jí quán tóng qī jìng
内外引汲，泉同七净。
xī shuǐ yán zhù xī nán jìng lù dào shì jiě nán
溪水沿注西南，径陆道士解南。
jīng lú lín cè chuān xī dà bù wéi guǎng xiǎo zú xián jū yì shèng jìng yě
精庐临侧川溪，大不为广，小足闲居，亦胜境也。
xī shuǐ xī nán zhù yú féi shuǐ
溪水西南注于肥水。
běi rù yú huái
北入于淮。
féi shuǐ yòu xi fēn wéi èr shuǐ yòu jí féi zhī gù dú è wèi chuán guān hú yǐ zhì zhōu jiàn yě
肥水又西分为二水，右即肥之故读，遏为船官湖，以置舟舰也。
féi shuǐ zuǒ dú yòu xi jìng shí qiáo mén běi yì yuē cǎo shì mén wài yǒu shí liáng
肥水左渎，又西径石桥门北，亦曰草市门，外有石梁。
dù běi zhōu zhōu shàng yǒu xī chāng sì
渡北洲，洲上有西昌寺。
sì sān miàn zǔ shuǐ fó táng shè sān xiàng zhēn róng miào xiāng xiāng fú jīng wěi
寺三面阻水，佛堂设三像，真容妙相，相服精炜。
shì xiāo wǔ dì suǒ lì yě
是萧武帝所立也。
sì xi jí chuán guān fang cāng sì dōu shuǐ shì yíng shì zuò
寺西即船官坊，苍兕、都水，是营是作。
hú běi duì bā gōng shān shān wú shù mù wéi tóng fù ěr
湖北对八公山，山无树木，惟童阜耳。
shān shàng yǒu huái nán wáng liú ān miào
山上有淮南王刘安庙。
liú ān shì hàn gāo dì zhī sūn lì wáng cháng zi yě
刘安是汉高帝之孙，厉王长子也。
zhé jié xià shì dǔ hǎo rú xué yǎng fāng shù zhī tú shù shí rén jiē wèi jùn yì yān
折节下士，笃好儒学，养方术之徒数十人，皆为俊异焉。
duō shén xiān mì fǎ hóng bǎo zhī dào
多神仙秘法鸿宝之道。
hū yǒu bā gōng jiē xū méi hào sù yì mén xī jiàn
忽有八公，皆须眉皓素，诣门希见。
mén zhě yuē wú wáng hǎo cháng shēng jīn xiān shēng wú zhù shuāi zhī shù wèi gǎn xiāng wén
门者曰：吾王好长生，今先生无住衰之术，未敢相闻。
bā gōng xián biàn chéng tóng wáng shén jìng zhī
八公咸变成童，王甚敬之。
bā shì bìng néng liàn jīn huà dān chū rù wú jiān nǎi yǔ ān dēng shān mái jīn yú de bái rì shēng tiān
八士并能炼金化丹，出入无间，乃与安登山，薶金于地，白日升天。
yú yào zài qì jī quǎn shì zhī zhě jù de shàng shēng
余药在器，鸡犬舐之者，俱得上升。
qí suǒ shēng zhī chù
其所升之处。
jiàn shí jiē xiàn rén mǎ jī cún yān
践石皆陷，人马迹存焉。
gù shān jí yǐ bā gōng wèi mù yú dēng qí shàng rén mǎ zhī jī wú wén yǐ wéi miào xiàng cún yān miào zhōng tú ān jí bā shì xiàng jiē zuò chuáng zhàng rú píng shēng bèi fú xiān lì xián yǔ shàn qún bǐ zhōng hú zhěn wù yī rú cháng jū
故山即以八公为目，余登其上，人马之迹无闻矣，惟庙像存焉，庙中图安及八士像，皆坐床帐如平生，被服纤丽，咸羽扇裙彼，中壶枕物，一如常居。
miào qián yǒu bēi qí yǒng míng shí nián suǒ jiàn yě
庙前有碑，齐永明十年所建也。
shān yǒu yǐn shì shí jǐng jiē cuī yǎn suǒ wèi yú xià shòu chūn dēng běi lǐng huái fu zhī dào shì bā gōng shí jǐng zài yān
山有隐室石井，皆崔琰所谓余下寿春，登北岭淮甫之道室，八公石井在焉。
yì yún zuǒ wú yǔ wáng chūn fu shēng děng xún ān cì yì xuán zhōu hái wèi zhe jì hào yuē bā gōng jì dōu bù liè qí jī quǎn shēng kōng zhī shì yǐ
亦云：左吴与王春、傅生等寻安，伺诣玄洲，还为著记，号曰《八公记》，都不列其鸡犬升空之事矣。
àn hàn shū ān fǎn fú zhū gě hóng míng qí dé dào shì bèi bào pǔ zǐ jí shén xiān chuán
按《汉书》，安反，伏诛，葛洪明其得道，事备《抱朴子》及《神仙传》。
féi shuǐ yòu zuǒ nà què pí dú
肥水又左纳芍陂渎。
dú shuǐ zì lí jiāng fēn shuǐ yǐn dú shòu chūn chéng běi jìng què pí mén yòu běi rù chéng
渎水自黎浆分水，引渎寿春城北，径芍陂门右，北入城。
xī jù lù shí miáo wèi xiàn zhǎng shì qí liú dú chù yě
昔巨鹿时苗为县长，是其留犊处也。
dú dōng yǒu dōng dōu jiē jiē zhī zuǒ dào běi yǒu sòng sī kōng liú miǎn miào
渎东有东都街，街之左道北，有宋司空刘勔庙。
sòng yuán huī èr nián jiàn yú dōng xiāng xiào yì lǐ
宋元徽二年，建于东乡孝义里。
miào qián yǒu bēi shí nián bēi gōng fāng chuàng qí yǒng míng yuán nián fāng lì
庙前有碑，时年碑功方创，齐永明元年方立。
shěn yuē sòng shū yán tài shǐ yuán nián yù zhōu cì shǐ yīn yǎn fǎn míng dì jiǎ miǎn fǔ guó jiāng jūn tǎo zhī yǎn jiàng
沈约《宋书》言泰始元年，豫州刺史殷琰反，明帝假勔辅国将军，讨之，琰降。
bù fàn qiū háo bǎi xìng lái sū shēng wèi lì bēi wén guò qí shí
不犯秋毫，百姓来苏，生为立碑，文过其实。
jiàn yuán sì nián gù lì yán yòu míng wèi qí miào míng gù zuǒ páng tǐng wèi miào zàn xià hóu jìng you wèi miào sòng bìng fù kān yú bēi cè
建元四年，故吏颜幼明为其庙铭，故佐庞珽为庙赞，夏侯敬友为庙颂，并附刊于碑侧。
dú shuǐ yòu běi jìng xiàng guó chéng dōng liú wǔ dì fá cháng ān suǒ zhù yě táng zì tīng guǎn réng gù yǐ xiàng guó wèi míng
渎水又北径相国城东，刘武帝伐长安所筑也，堂字厅馆仍故，以相国为名。
yòu běi chū chéng zhù féi shuǐ
又北出城，注肥水。
yòu xi jìng jīn chéng běi yòu xi zuǒ hé yáng tóu xī shuǐ
又西径金城北，又西，左合羊头溪水。
shuǐ shòu què pí xī běi lì yáng tóu xī wèi zhī yáng tóu jiàn shuǐ
水受芍陂，西北历羊头溪，谓之羊头涧水。
běi jìng yùn hú zuǒ huì fēng shuǐ dú dú shòu huái yú fēng cūn nán xià zhù yáng tóu xī cè jìng shòu chūn chéng xi yòu běi lì xiàng mén zì shā mén běi chū jīn chéng xī mén xiāo yáo lóu xià běi zhù féi dú
北径熨湖，左会烽水渎，渎受淮于烽村南，下注羊头溪，侧径寿春城西，又北历象门，自沙门北出金城西门逍遥楼下，北注肥渎。
féi shuǐ běi zhù jiù dú zhī héng táng wèi xuán kāng nán lù chí dào zuǒ tōng chuán guān fang yě
肥水北注旧渎之横塘，为玄康南路驰道，左通船官坊也。
féi shuǐ jìng xuán kāng chéng xī běi liú běi chū shuǐ jì yǒu qǔ shuǐ táng yì xī yóu suǒ jí yě
肥水径玄康城西北流，北出，水际有曲水堂，亦嬉游所集也。
yòu xī běi liú xī zài jìn shì xiè xuán běi yù fú jiān qí bā gōng shān jí zhì zhèn yú féi shuǐ zhī bīn jiān wàng shān shàng cǎo mù wēi wéi rén zhuàng cǐ jí jiān zhàn bài chù
又西北流，昔在晋世，谢玄北御苻坚，祈八公山，及置阵于肥水之滨，坚望山上草木，威为人状，此即坚战败处。
fēi bā gōng zhī líng yǒu zhù gài hé shì jiāng wáng zhī huò yě
非八公之灵有助，盖荷氏将亡之惑也。
féi shuǐ yòu xī běi zhù yú huái shì yuē féi kǒu yě
肥水又西北注于淮，是曰肥口也。
shī shuǐ yì cóng guǎng yáng xiāng féi shuǐ bié dōng nán rù yú hú
施水亦从广阳乡肥水别，东南入于湖。
shī shuǐ shòu féi yú guǎng yáng xiāng dōng nán liú jìng hé féi xiàn
施水受肥于广阳乡，东南流径合肥县。
yīng shào yuē xià shuǐ chū chéng fù dōng nán zhì cǐ yǔ féi hé gù yuē hé féi
应劭曰：夏水出城父东南，至此与肥合，故曰合肥。
hǎn yīn yì yán chū pèi guó chéng fù dōng zhì cǐ hé wéi féi
阚骃亦言出沛国城父东，至此合为肥。
yú àn chuān shū pài bié
余按川殊派别。
wú yán zhù zhī lǐ fāng zhī yīng hǎn èr shuō fēi shí zhèng yě
无沿注之理，方知应、阚二说，非实证也。
gài xià shuǐ bào cháng shī hé yú féi gù yuē hé féi yě
盖夏水暴长，施合于肥，故曰合肥也。
fēi wèi xià shuǐ shī shuǐ zì chéng dé dōng jìng hé féi xiàn chéng nán
非谓夏水、施水自成德东径合肥县城南。
chéng jū sì shuǐ zhōng yòu dōng yǒu xiāo yáo jīn shuǐ shàng jiù yǒu liáng
城居四水中，又东有逍遥津，水上旧有梁。
sūn quán zhī gōng hé féi yě zhāng liáo bài zhī yú jīn běi qiáo bù chè zhě liǎng bǎn
孙权之攻合肥也，张辽败之于津北，桥不撤者两版。
quán yǔ gān níng cù mǎ qū jīn gǔ lì zì hòu zhe biān zhù shì suì de dù liáng
权与甘宁蹴马趋津，谷利自后著鞭助势，遂得渡梁。
lìng tǒng bèi kǎi luò shuǐ hòu dào zhuī wáng liú tì jīn zhǔ
凌统被铠落水，后到追亡，流涕津渚。
shī shuǐ yòu dōng fēn wéi èr shuǐ zhī shuǐ běi chū yān xià zhù yáng yuān
施水又东，分为二水，枝水北出焉，下注阳渊。
shī shuǐ yòu dōng jìng hú kǒu shù dōng zhù cháo hú wèi zhī shī kǒu yě
施水又东径湖口戍，东注巢湖，谓之施口也。
jū shuǐ chū hàn zhōng fáng líng xiàn huái shuǐ dōng nán guò lín jū xiàn jiè jū shuǐ chū dōng wèn yáng jùn jū yáng xiàn xī běi jǐng shān jí jīng shān shǒu yě
沮水出汉中房陵县淮水，东南过临沮县界，沮水出东汶阳郡沮阳县西北景山，即荆山首也。
gāo fēng xiá jǔ jùn jí céng yún
高峰霞举，峻棘层云。
shān hǎi jīng yún jīn yù shì chū yì jū shuǐ zhī suǒ dǎo
《山海经》云：金玉是出，亦沮水之所导。
gù huái nán zǐ yuē jū chū jīng shān
故《淮南子》曰：沮出荆山。
gāo yòu yún jīng shān zài zuǒ féng yì huái dé xiàn gài yǐ luò shuǐ yǒu qī jū zhī míng gù yě
高诱云：荆山在左冯翊怀德县，盖以洛水有漆沮之名故也。
sī miù zhèng ěr
斯谬证耳。
dù yù yún shuǐ chū xīn chéng jùn zhī xī nán fā ā shān gài shān yì míng yě
杜预云：水出新城郡之西南发阿山，盖山异名也。
jū shuǐ dōng nán liú jìng jū yáng xiàn dōng nán xiàn yǒu tóng shuǐ dōng jìng qí xiàn nán xià rù jū shuǐ
沮水东南流，径沮阳县东南，县有潼水，东径其县南，下入沮水。
jū shuǐ yòu dōng nán jìng wèn yáng jùn běi jí gāo ān xiàn jiè
沮水又东南径汶阳郡北，即高安县界。
jùn zhì xī chéng xiàn jū jùn xià chéng gù xīn chéng zhī xià yì
郡治锡城，县居郡下，城故新城之下邑。
yì xī chū fēn xīn chéng lì
义熙初分新城立。
xi biǎo xī chóng shān yě
西表悉重山也。
jū shuǐ nán jìng lín jū xiàn xi qīng xī shuǐ zhù zhī
沮水南径临沮县西，青溪水注之。
shuǐ chū xiàn xī qīng shān shān zhī dōng yǒu làn quán jí qīng xī zhī yuán yě
水出县西青山，山之东有滥泉，即青溪之源也。
kǒu jìng shù zhàng qí shēn bù cè qí quán shén líng jié
口径数丈，其深不测，其泉甚灵洁。
zhì yú yán yáng yǒu gāng yīn yǔ wú shí yǐ huì wù tóu zhī zhé néng bào yǔ
至于炎阳有亢，阴雨无时，以秽物投之，辄能暴雨。
qí shuǐ dǎo yuán dōng liú yǐ yuán chū qīng shān gù yǐ qīng xī wèi míng
其水导源东流，以源出青山，故以青溪为名。
xún yuán fú xī qí wèi shēn qiào
寻源浮溪，奇为深峭。
shèng hóng zhī yún chóu mù bàng shēng líng kōng jiāo hé wēi lóu qīng yá héng yǒu luò shì fēng quán chuán xiǎng yú qīng lín zhī xià yán yuán liú shēng yú bái yún zhī shàng yóu zhě cháng ruò mù bù zhōu wán qíng bù gěi shǎng
盛弘之云：稠木傍生，凌空交合，危楼倾崖，恒有落势，风泉传响于青林之下，岩猿流声于白云之上，游者常若目不周玩，情不给赏。
shì yǐ lín tú qī tuō yún kè zhái xīn quán cè duō jié dào shì jīng lú yān
是以林徒栖托，云客宅心，泉侧多结道士精庐焉。
qīng xī yòu dōng liú rù yú jū shuǐ
青溪又东流入于沮水。
jū shuǐ yòu qū jìng qí xiàn nán
沮水又屈径其县南。
jìn xián hé zhōng wèi jū yáng jùn zhì yě
晋咸和中，为沮阳郡治也。
jū shuǐ yòu dōng nán jìng dāng yáng xiàn gù chéng běi
沮水又东南，径当阳县故城北。
chéng yīn gāng wèi zǔ běi zhěn jū chuān qí gù chéng zài dōng bǎi sì shí lǐ wèi zhī dōng chéng zài lù lín cháng bǎn nán cháng bǎn jí zhāng yì dé héng máo chù yě
城因冈为阻，北枕沮川，其故城在东百四十里，谓之东城，在绿林长坂南，长坂即张翼德横矛处也。
jū shuǐ yòu dōng nán jìng lǘ chéng xi mó chéng dōng yòu nán jìng mài chéng xi xī guān yún cháng zhà xiáng chù zì cǐ suì pàn
沮水又东南径驴城西，磨城东，又南径麦城西，昔关云长诈降处，自此遂叛。
chuán yún zǐ xū zào lǘ mó èr chéng yǐ gōng mài yì jí yàn suǒ yún dōng lǘ xī mó mài chéng zì pò zhě yě
《传》云：子胥造驴、磨二城以攻麦邑，即谚所云东驴西磨，麦城自破者也。
jū shuǐ yòu nán jìng chu zhāo wáng mù
沮水又南径楚昭王墓。
dōng duì mài chéng gù wáng zhòng xuān zhī fù dēng lóu yún xi jiē zhāo qiū shì yě
东对麦城，故王仲宣之赋《登楼》云西接昭丘是也。
jū shuǐ yòu nán yǔ zhāng shuǐ hé yān
沮水又南与漳水合焉。
yòu dōng nán guò zhī jiāng xiàn dōng nán rén yú jiāng
又东南过枝江县，东南人于江。
jū shuǐ yòu dōng nán jìng cháng chéng dōng yòu dōng nán liú zhù yú jiāng wèi zhī zǔ kǒu yě
沮水又东南径长城东，又东南流注于江，谓之诅口也。
zhāng shuǐ chū lín jū xiàn dōng jīng shān dōng nán guò liǎo tíng yòu dōng guò zhāng xiāng nán jīng shān zài jǐng shān dōng bǎi yú lǐ xīn chéng yí xiāng xiàn jiè
漳水出临沮县东荆山，东南过蓼亭，又东过章乡南，荆山在景山东百余里，新城沶乡县界。
suī qún fēng jìng jǔ ér jīng shān dú xiù
虽群峰竞举，而荆山独秀。
zhāng shuǐ dōng nán liú yòu qū xī nán jìng biān xiàn nán xiàn jiù chéng zhī dōng běi bǎi sì shí lǐ yě
漳水东南流，又屈西南，径编县南，县旧城之东北百四十里也。
xī nán gāo yáng chéng yí zhì xǔ mào gù chéng chéng nán lín zhāng shuǐ
西南高阳城，移治许茂故城，城南临漳水。
yòu nán lì lín jū xiàn zhī zhāng xiāng nán
又南历临沮县之章乡南。
xī guān yǔ bǎo mài chéng zhà xiáng ér dùn pān zhāng zhǎn zhī yú cǐ
昔关羽保麦城，诈降而遁，潘璋斩之于此。
zhāng shuǐ yòu nán jìng dāng yáng xiàn yòu nán jìng mài chéng dōng wáng zhòng xuān dēng qí dōng nán yú lín zhāng shuǐ ér fù zhī yuē jiā qīng zhāng zhī tōng pǔ yǐ qǔ jǔ zhī cháng zhōu shì yě
漳水又南径当阳县，又南径麦城东，王仲宣登其东南隅，临漳水而赋之曰：夹清漳之通浦，倚曲沮之长洲是也。
zhāng shuǐ yòu nán yí shuǐ zhù zhī
漳水又南，沶水注之。
shān hǎi jīng yuē yí shuǐ chū dōng běi yi zhū zhī shān nán liú zhù yú zhāng shuǐ
《山海经》曰：沶水出东北宜诸之山，南流注于漳水。
yòu nán zhì zhī jiāng xiàn běi wū fú yì rù yú jū
又南至枝江县北乌扶邑，入于沮。
dì lǐ zhì yuē yǔ gòng nán tiáo jīng shān zài lín jū xiàn zhī dōng běi zhāng shuǐ suǒ chū dōng zhì jiāng líng rù yáng shuǐ zhù yú miǎn
《地理志》曰：《禹贡》南条荆山，在临沮县之东北，漳水所出，东至江陵入阳水，注于沔。
fēi yě
非也。
jīn zhāng shuǐ yú dāng yáng xiàn zhī dōng nán bǎi yú lǐ ér yòu huì jū shuǐ yě
今漳水于当阳县之东南百余里而右会沮水也。
xià shuǐ chū jiāng jīn yú jiāng líng xiàn dōng nán jiāng jīn yù zhāng kǒu dōng yǒu zhōng xià kǒu shì xià shuǐ zhī shǒu jiāng zhī sì yě
夏水出江津，于江陵县东南，江津豫章口东有中夏口，是夏水之首，江之汜也。
qū yuán suǒ wèi guò xià shǒu ér xi fú gù lóng mén ér bú jiàn yě
屈原所谓过夏首而西浮，顾龙门而不见也。
lóng mén jí yǐng chéng zhī dōng mén yě
龙门即郢城之东门也。
yòu dōng guò huá róng xiàn nán xiàn gù róng chéng yǐ
又东过华容县南，县故容城矣。
chūn qiū lǔ dìng gōng sì nián xǔ qiān yú róng chéng shì yě
《春秋》鲁定公四年，许迁于容城是也。
běi lín zhōng xià shuǐ zì xiàn dōng běi jìng chéng dū jùn gù chéng nán jìn yǒng jiā zhōng xī shǔ zǔ luàn gē huá róng zhū chéng wèi chéng dū wáng yǐng guó
北临中夏水，自县东北，径成都郡故城南，晋永嘉中，西蜀阻乱，割华容诸城为成都王颖国。
xià shuǐ yòu jìng jiāo zhǐ tài shǒu hú chǒng mù běi
夏水又径交趾太守胡宠墓北。
hàn tài fù guǎng shēn péi líng ér cǐ mù cè yǒu guǎng bēi gù shì wèi guǎng zhǒng fēi yě
汉太傅广身陪陵，而此墓侧有广碑，故世谓广冢，非也。
qí wén yán shì cài bó jiē zhī cí
其文言是蔡伯喈之辞。
lì fàn xī róng mù nán
历范西戎墓南。
wáng yǐn jìn shū dì dào jì yuē táo zhū zhǒng zài huá róng xiàn shù bēi yún shì yuè zhī fàn lǐ
王隐《晋书地道记》曰：陶朱冢在华容县，树碑云是越之范蠡。
jìn tài kāng dì jì shèng hóng zhī jīng zhōu jì liú chéng zhī jì bìng yán zài xiàn zhī xī nán
《晋太康地记》、盛弘之《荆州记》、刘澄之《记》，并言在县之西南。
guō zhòng chǎn yán zài xiàn dōng shí lǐ jiǎn qí bēi tí yún gù xī róng lìng fàn jūn zhī mù
郭仲产言在县东十里，检其碑题云：故西戎令范君之墓。
bēi wén quē luò bù xiáng qí rén chēng lǐ shì qí xiān yě
碑文缺落，不详其人，称蠡是其先也。
bēi shì yǒng jiā èr nián lì
碑是永嘉二年立。
guān qí suǒ shù zuì wéi jiū xī yǐ qīn jìng qí de gù wéi zhòng shuō cóng ér zhèng zhī
观其所述，最为究悉，以亲径其地，故违众说，从而正之。
xià shuǐ yòu dōng jìng jiān lì xiàn nán
夏水又东，径监利县南。
jìn wǔ dì tài kāng wǔ nián lì
晋武帝太康五年立。
xiàn tǔ bēi xià zé duō bēi chí xī nán zì zhōu líng dōng jiè jìng yú yún dù dùn yáng wèi yún mèng zhī sǒu yǐ
县土卑下，泽多陂池，西南自州陵东界，径于云杜沌阳，为云梦之薮矣。
wéi zhāo yuē yún mèng zài huá róng xiàn
韦昭曰：云梦在华容县。
àn chūn qiū lǔ zhāo gōng sān nián zhèng bó rú chu zǐ chǎn bèi tián jù yǐ tián jiāng nán zhī mèng
按《春秋》鲁昭公三年，郑伯如楚，子产备田具，以田江南之梦。
guō jǐng chún yán huá róng xiàn dōng nán ba qiū hú shì yě
郭景纯言华容县东南巴丘湖，是也。
dù yù yún zhī jiāng xiàn ān lù xiàn yǒu yún mèng
杜预云：枝江县、安陆县有云梦。
gài kuà chuān xuān xí jiān bāo shì guǎng yǐ
盖跨川亘隰，兼苞势广矣。
xià shuǐ yòu dōng xià yáng shuǐ zhù zhī
夏水又东，夏杨水注之。
shuǐ shàng chéng yáng shuǐ yú jìng líng xiàn zhī zhè kǒu dōng nán liú yǔ zhōng xià shuǐ hé wèi zhī xià yáng shuǐ
水上承杨水于竟陵县之柘口，东南流与中夏水合，谓之夏杨水。
yòu dōng běi jìng jiāng xià huì huái xiàn běi ér dōng běi zhù
又东北径江夏惠怀县北，而东北注。
yòu dōng zhì jiāng xià yún dù xiàn rù gàn miǎn
又东至江夏云杜县，入干沔。
yīng shào shí sān zhōu jì yuē jiāng bié rù miǎn wèi xià shuǐ yuán fu xià zhī wèi míng shǐ yú fēn jiāng dōng jié xià liú gù nà jué chēng jì yǒu zhōng xià zhī mù yì bāo dà xià zhī míng yǐ
应劭《十三州记》曰：江别入沔为夏水，源夫夏之为名，始于分江，冬竭夏流，故纳厥称，既有中夏之目，亦苞大夏之名矣。
dāng qí jué rù zhī suǒ wèi zhī dǔ kǒu yān
当其决入之所，谓之堵口焉。
zhèng xuán zhù shàng shū cāng láng zhī shuǐ yán jīn wèi zhī xià shuǐ lái tóng gù shì biàn míng yān
郑玄注《尚书》，沧浪之水，言今谓之夏水，来同，故世变名焉。
liú chéng zhī zhe yǒng chū shān chuān jì yún xià shuǐ gǔ wén yǐ wéi cāng láng yú fǔ suǒ gē yě
刘澄之著《永初山川记》云：夏水，古文以为沧浪，渔父所歌也。
yīn cǐ yán zhī shuǐ yīng yóu miǎn
因此言之，水应由沔。
jīn àn xià shuǐ shì jiāng liú miǎn fēi miǎn rù xià
今按夏水是江流沔，非沔入夏。
jiǎ shǐ miǎn zhù xià qí shì xī nán fēi shàng shū yòu dōng zhī wén yú yì yǐ wéi fēi yě
假使沔注夏，其势西南，非《尚书》又东之文，余亦以为非也。
zì dǔ kǒu xià miǎn shuǐ tōng jiān xià mù ér huì yú jiāng wèi zhī xià ruì yě
自堵口下沔水，通兼夏目，而会于江，谓之夏汭也。
gù chūn qiū zuǒ zhuàn chēng wú fá chu chén yǐn shè bèn mìng xià ruì yě
故《春秋左传》称吴伐楚，沈尹射奔命夏汭也。
dù dǐng yuē hàn shuǐ qū rù jiāng jí xià kǒu yǐ
杜顶曰：汉水曲入江，即夏口矣。
qiāng shuǐ chū qiāng zhōng cān láng gǔ bǐ sú wèi zhī tiān chí bái shuǐ yǐ
羌水出羌中参狼谷，彼俗谓之天池白水矣。
dì lǐ zhì yuē chū lǒng xī qiāng dào
《地理志》曰：出陇西羌道。
dōng nán liú jìng dàng chāng chéng dōng xī běi qù tiān chí wǔ bǎi yú lǐ
东南流径宕昌城东，西北去天池五百余里。
qiāng shuǐ yòu dōng nán jìng dàng pó chuān chéng dōng ér dōng nán zhù
羌水又东南，径宕婆川城东而东南注。
xī jiāng wéi zhī kòu lǒng yòu yě wén zhōng huì rù hàn zhōng yǐn hái zhī yōng zhōu cì shǐ zhū gě xù zhūn qiáo tóu cóng kǒng hán gǔ jiāng chū běi dào
昔姜维之寇陇右也，闻钟会入汉中，引还，知雍州刺史诸葛绪屯桥头，从孔函谷将出北道。
xù yāo zhī cǐ lù wéi gèng cóng běi dào dù qiáo tóu rù jiàn gé xù zhuī zhī bù jí
绪邀之此路，维更从北道渡桥头，入剑阁，绪追之不及。
qiāng shuǐ yòu dōng nán yáng bù shuǐ zhù zhī
羌水又东南，阳部水注之。
shuǐ fā dōng běi yáng bù xī xī nán jìng ān mín shù yòu xī nán zhù qiāng shuǐ yòu dōng nán jìng wǔ jiē chéng xī nán yòu dōng nán jìng jiā lú chéng xi yáng tāng shuǐ rù yān
水发东北阳部溪，西南径安民戍，又西南注羌水，又东南径武街城西南，又东南径葭芦城西，羊汤水入焉。
shuǐ chū xī běi yīn píng běi jiè tāng xī dōng nán jìng běi bù chéng běi yòu dōng nán jìng wǔ bù chéng nán dōng nán yòu hé qiè shuǐ bàng xī nán chū jí shuǐ yuán suǒ fā yě
水出西北阴平北界汤溪，东南径北部城北，又东南径五部城南，东南右合妾水傍西南出，即水源所发也。
qiāng shuǐ yòu jìng jiā lú chéng nán jìng yú chéng nán yòu dōng nán zuǒ huì wǔ bù shuǐ
羌水又径葭芦城南，径余城南，又东南，左会五部水。
shuǐ yǒu èr yuán chū nán běi wǔ bù xī xī nán liú hé wéi yī shuǐ qū ér dōng nán zhù qiāng shuǐ
水有二源，出南北五部溪，西南流合为一水，屈而东南注羌水。
qiāng shuǐ yòu dōng nán liú zhì qiáo tóu hé bái shuǐ dōng nán qù bái shuǐ xiàn gù chéng jiǔ shí lǐ
羌水又东南流至桥头，合白水，东南去白水县故城九十里。
yòu dōng nán zhì guǎng wèi bái shuǐ xiàn yǔ hàn shuǐ hé yòu dōng nán guò ba jùn láng zhōng xiàn yòu nán zhì diàn jiāng xiàn dōng nán rù yú jiāng
又东南至广魏白水县，与汉水合，又东南过巴郡阆中县，又南至垫江县，东南入于江。
fú shuǐ chū guǎng wèi fú xiàn xī běi fú shuǐ chū guǎng hàn shǔ guó gāng dǐ dào jiǎo wài dōng nán liú jìng fú xiàn xi wáng mǎng zhī tǒng mù yǐ
涪水出广魏涪县西北，涪水出广汉属国刚氐道徼外，东南流径涪县西，王莽之统睦矣。
zāng gōng jìn pò fú chéng zhǎn gōng sūn huī yú fú zì cǐ shuǐ shàng
臧宫进破涪城，斩公孙恢于涪，自此水上。
xiàn yǒu chán shuǐ chū chán shān
县有潺水，出潺山。
shuǐ yuán yǒu jīn yín kuàng xǐ qǔ huǒ hé zhī yǐ chéng jīn yín
水源有金银矿，洗取火合之，以成金银。
chán shuǐ lì chán tíng ér xià zhù fú shuǐ
潺水历潺亭而下注涪水。
fú shuǐ yòu dōng nán jìng mián zhú xiàn běi
涪水又东南径绵竹县北。
zāng gōng sù fú zhì yú yáng gōng sūn shù jiāng wáng yuán jiàng suì bá mián zhú
臧宫溯涪至于阳，公孙述将王元降，遂拔绵竹。
fú shuǐ yòu dōng nán yǔ jiàn shǐ shuǐ hé shuǐ fā píng luò jùn xi xī xī nán liú qū ér dōng nán liú rén yú fú
涪水又东南，与建始水合，水发平洛郡西溪，西南流，屈而东南流，人于涪。
fú shuǐ yòu dōng nán jìng jiāng yóu shù běi
涪水又东南径江油戍北。
shān ài zì yīn píng jǐng gǔ bù dào xuán bīng shù mǎ rén shǔ jìng jiāng yóu guǎng hàn zhě yě
邓艾自阴平景谷步道，悬兵束马人蜀，径江油广汉者也。
fú shuǐ yòu dōng nán jìng nán ān jùn nán yòu nán yǔ jīn táng shuǐ huì shuǐ chū guǎng hàn xīn dū xiàn dōng nán liú rù fú
涪水又东南，径南安郡南，又南与金堂水会，水出广汉新都县，东南流入涪。
fú shuǐ yòu nán zhī jīn chū yān xi jìng guǎng hàn wǔ chéng xiàn wèi wǔ chéng shuǐ yòu xi zhì chéng dū rù yú jiāng
涪水又南，枝津出焉，西径广汉五城县，为五城水，又西至成都，入于江。
nán zhì xiǎo guǎng wèi yǔ zǐ tóng shuǐ hé
南至小广魏，与梓潼水合。
xiǎo guǎng wèi jí guǎng hàn xiàn dì wáng mǎng gēng míng yuē guǎng xìn yě
小广魏即广汉县地，王莽更名曰广信也。
zǐ tóng shuǐ chū qí xiàn běi jiè xī nán rén yú fú
梓潼水出其县北界，西南人于涪。
gù guǎng hàn jùn gōng sūn shù gǎi wéi zǐ tóng jùn
故广汉郡，公孙述改为梓潼郡。
liú bèi jiā huò jùn shǒu jiā méng zhī gōng yòu fēn guǎng hàn yǐ běi bié wèi zǐ tóng jùn yǐ jùn wèi shǒu
刘备嘉霍峻守葭萌之功，又分广汉以北，别为梓潼郡，以峻为守。
xiàn yǒu wǔ nǚ shǔ wáng qiǎn wǔ dīng yíng zhī zhì cǐ jiàn dà shé rù shān xué wǔ dīng yǐn zhī shān bēng yā wǔ dīng jí wǔ nǚ yīn shì shān wèi wǔ fù shān yòu yuē wǔ fù hou chí shuǐ suǒ chū
县有五女，蜀王遣五丁迎之，至此，见大蛇入山穴，五丁引之，山崩，压五丁及五女，因氏山为五妇山，又曰五妇候，驰水所出。
yī yuē wǔ fù shuǐ yì yuē tóng shuǐ yě
一曰五妇水，亦曰潼水也。
qí shuǐ dǎo yuán shān zhōng nán jìng zǐ tóng xiàn
其水导源山中，南径梓潼县。
wáng mǎng gǎi yuē zi tóng yǐ
王莽改曰子同矣。
zì xiàn nán jìng fú chéng dōng yòu nán rù yú fú shuǐ wèi zhī wǔ fù shuǐ kǒu yě
自县南径涪城东，又南入于涪水，谓之五妇水口也。
yòu xī nán zhì xiǎo guǎng wèi nán rù yú diàn jiāng
又西南至小广魏南，入于垫江。
yì yán fú shuǐ zhì cǐ rù hàn shuǐ yì wèi zhī wèi nèi shuǐ yě
亦言涪水至此入汉水，亦谓之为内水也。
běi jìng diàn jiāng
北径垫江。
xī cén péng yǔ zāng gōng zì jiāng zhōu cóng fú shuǐ shàng
昔岑彭与臧宫自江州从涪水上。
gōng sūn shù lìng yán cén shèng bīng yú shěn shuǐ
公孙述令延岑盛兵于沈水。
gōng zuǒ bù yòu qí jiā chuán ér jìn shì dòng shān gǔ dà pò cén jūn zhǎn shǒu nì shuǐ zhě wàn yú rén shuǐ wèi zhuó liú
宫左步右骑，夹船而进，势动山谷，大破岑军，斩首溺水者万余人，水为浊流。
shěn shuǐ chū guǎng hàn xiàn xià rù fú shuǐ yě
沈水出广汉县，下入涪水也。
cén shuǐ chū hàn zhōng nán zhèng xiàn dōng nán hàn shān běi zhì ān yáng xiàn nán rù yú miǎn
涔水出汉中南郑县东南旱山，北至安阳县，南入于沔。
cén shuǐ jí huáng shuǐ yě dōng běi liú jìng chéng gù nán chéng běi
涔水即黄水也，东北流，径成固南城北。
chéng zài shān shàng huò yán hán xìn shǐ lì huò yán zhāng liáng chuàng zhù wèi zhī dìng suǒ zhì yǐ
城在山上，或言韩信始立，或言张良创筑，未知定所制矣。
yì xī jiǔ nián suǒ xiá wèi guǒ zhōu cì shǐ zì chéng gù zhì cǐ gù wèi zhī nán chéng
义熙九年，索遐为果州刺史，自成固治此，故谓之南城。
chéng zhōu qī lǐ jīn jiàn dài gǔ jué bì bǎi xún běi gǔ kǒu zào chéng dōng mén bàng shān xún jiàn wǔ lǐ yǒu yú pán dào dēng zhì fāng de chéng zhì
城周七里，衿涧带谷，绝壁百寻，北谷口造城东门，傍山寻涧，五里有余，盘道登陟，方得城治。
chéng běi shuǐ jiù yǒu héng běi dù cén shuǐ
城北水旧有桁，北渡涔水。
shuǐ běi yǒu zhào jūn chéng chéng běi yòu yǒu héng dù miǎn qǔ běi chéng chéng jí dà chéng gù xiàn zhì yě
水北有赵军城，城北又有桁渡沔，取北城，城即大成固县治也。
huáng shuǐ yòu àn yǒu yuè guī guǎn cén shuǐ lì qí běi běi zhì ān yáng zuǒ rù miǎn wèi cén shuǐ kǒu yě
黄水右岸有悦归馆，涔水历其北，北至安阳左入沔，为涔水口也。