lùn èr shǒu mài zhèng shí qī tiáo fāng èr shǒu
(论二首脉证十七条方二首)
fèi zhòng fēng zhě kǒu zào ér chuǎn shēn yùn ér zhòng mào ér zhǒng zhàng
肺中风者,口燥而喘,身运而重,冒而肿胀。
fèi zhōng hán tǔ zhuó tì
肺中寒,吐浊涕。
fèi sǐ cáng fú zhī xū àn zhī ruò rú cōng yè xià wú gēn zhě sǐ
肺死藏,浮之虚,按之弱如葱叶,下无根者,死。
gān zhòng fēng zhě tóu mù mù rùn liǎng xié tòng xíng dài yǔ lìng rén shì gān
肝中风者,头目目闰,两胁痛,行带伛,令人嗜甘。
gān zhōng hán zhě liǎng bì bù jǔ shé běn zào xǐ tài xī xiōng zhōng tòng bù dé zhuǎn cè shí zé tǔ ér hàn chū yě mài jīng qiān jīn yún shí dào hàn hāi shí yǐ tǔ qí zhī
肝中寒者,两臂不举,舌本燥,喜太息,胸中痛,不得转侧,食则吐而汗出也(《脉经、千金》云,时盗汗、咳,食已吐其汁)。
gān sǐ cáng fú zhī ruò àn zhī rú suǒ bù lái huò qū rú shé xíng zhě sǐ
肝死藏,浮之弱,按之如索不来,或曲如蛇行者,死。
gān zhe qí rén cháng yù dǎo qí xiōng shàng xiān wèi kǔ shí dàn yù yǐn rè xuán fù huā tāng zhǔ zhī
肝着,其人常欲蹈其胸上,先未苦时,但欲饮热,旋复花汤主之。
chén yì děng xiào zhū běn zú fù huā tāng fāng
(臣亿等校诸本族复花汤方;
jiē tóng
皆同)
xīn zhōng fēng zhě xī xī fā rè bù néng qǐ xīn zhōng jī shí jí ǒu tù
心中风者,翕翕发热,不能起,心中饥,食即呕吐。
xīn zhōng hán zhě qí rén kǔ bìng xīn rú kǒu gǎn suàn zhuàng jù zhě xīn tòng chè bèi bèi tòng chè xīn pì rú gǔ zhù
心中寒者,其人苦病心如口敢蒜状,剧者心痛彻背,背痛彻心,譬如蛊注。
qí mài fú zhě zì tǔ nǎi yù
其脉浮者,自吐乃愈。
xīn shāng zhě qí rén láo juàn jí tóu miàn chì ér xià zhòng xīn zhōng tòng ér zì fán fā rè dāng qí tiào qí mài xián cǐ wèi xīn cáng shāng suǒ zhì yě
心伤者,其人劳倦,即头面赤而下重,心中痛而自烦,发热,当脐跳,其脉弦,此为心藏伤所致也。
xīn sǐ cáng fú zhī shí rú má dòu àn zhī yì zào jí zhě sǐ
心死藏,浮之实如麻豆,按之益躁疾者,死。
xié kū shǐ hún pò bù ān zhě xuè qì shǎo yě
邪哭使魂魄不安者,血气少也;
xuè qì shǎo zhě shǔ yú xīn xīn qì xū zhě qí rén zé wèi hé mù yù mián mèng yuǎn xíng ér jīng shén lí sàn hún pò wàng xíng
血气少者属于心,心气虚者,其人则畏,合目欲眠,梦远行而精神离散,魂魄妄行。
yīn qì shuāi zhě wèi diān yáng qì shuāi zhě wèi kuáng
阴气衰者为癫,阳气衰者为狂。
pí zhòng fēng zhě xī xī fā rè xíng rú zuì rén fù zhōng fán zhòng pí mù mù rùn mù rùn ér duǎn qì
脾中风者,翕翕发热,形如醉人,腹中烦重,皮目目闰目闰而短气。
pí sǐ cáng fú zhī dà jiān àn zhī rú fù bēi jié jié zhuàng rú yáo zhě sǐ chén yì děng xiáng wǔ zàng gè yǒu zhòng fēng zhōng hán jīn pí zhǐ zài zhòng fēng shèn zhòng fēng zhōng hán jù bù zài zhě yǐ gǔ wén jiǎn luàn jí duō qù gǔ jì yuǎn wú tā kě yǐ bǔ zhuì yě
脾死藏,浮之大坚,按之如复杯,洁洁状如摇者,死(臣亿等:详五藏各有中风中寒,今脾只载中风,肾中风、中寒俱不载者,以古文简乱极多,去古既远,无它可以补缀也)。
fū yáng mài fú ér sè fú zé wèi qì qiáng sè zé xiǎo biàn shù fú sè xiāng bó dà biàn zé jiān qí pí wèi yuē má zi rén wán zhǔ zhī
趺阳脉浮而涩,浮则胃气强,涩则小便数,浮涩相搏,大便则坚,其脾为约,麻子仁丸主之。
má zi rén wán fāng
麻子仁丸方
má zi rén èr shēng sháo yào bàn jīn zhǐ shí yī jīn dài huáng yī jīn hòu pò yī chǐ xìng rén yī shēng
麻子仁二升芍药半斤枳实一斤大黄一斤厚朴一尺杏仁一升
yòu liù wèi mò zhī liàn mì huò wán wú tóng zi dà yǐn fú shí wán rì sān jiàn jiā yǐ zhī wèi dù
右六味,末之,炼蜜和丸梧桐子大,饮服十丸,日三,渐加,以知为度。
shèn zhe zhī bìng
肾着之病,
qí rén shēn tǐ zhòng
其人身体重,
yāo zhōng lěng
腰中冷,
rú zuò shuǐ zhōng
如坐水中,
xíng rú shuǐ zhuàng
形如水状,
fǎn bù kě
反不渴,
xiǎo biàn zì lì
小便自利,
yǐn shí rú gù
饮食如故,
bìng shǔ xià jiāo
病属下焦,
shēn láo hàn chū
身劳汗出,
yī yī zuò biǎo lǐ lěng shī
衣(一作表)里冷湿,
jiǔ jiǔ de zhī
久久得之,
yāo yǐ xià lěng tòng
腰以下冷痛,
fù zhòng rú dài wǔ qiān qián
腹重如带五千钱,
gān jiāng líng shù tāng zhǔ zhī
甘姜苓术汤主之。
gān cǎo gān jiāng fú líng bái zhú tāng fāng
甘草干姜茯苓白术汤方
gān cǎo èr liǎng bái zhú èr liǎng gān jiāng sì liǎng fú líng sì liǎng
甘草二两白术二两干姜四两茯苓四两
yòu sì wèi yǐ shuǐ wǔ shēng zhǔ qǔ sān shēng fēn wēn sān fú yāo zhōng jí wēn
右四味,以水五升,煮取三升,分温三服,腰中即温。
shèn sǐ cáng fú zhī jiān àn zhī luàn jiā zhuǎn wán yì xià rù chǐ zhōng zhě sǐ
肾死藏,浮之坚,按之乱加转丸,益下入尺中者,死。
wèn yuē sān jiāo jié bù shàng jiāo jié shàn ǎi hé wèi yě
问曰:三焦竭部,上焦竭善噫,何谓也?
shī yuē shàng jiāo shòu zhōng jiāo qì wèi hé bù néng xiāo gǔ gù néng ǎi ěr
师曰:上焦受中焦气未和,不能消谷,故能噫耳;
xià jiāo jié jí yí nì shī biàn qí qì bù hé bù néng zì jīn zhì bù xū zhì jiǔ zé yù
下焦竭,即遗溺失便,其气不和,不能自禁制,不须治,久则愈。
shī yuē rè zài shàng jiāo zhě yīn hāi wèi fèi wěi
师曰:热在上焦者,因咳为肺痿;
rè zài zhōng jiāo zhě zé wèi jiān
热在中焦者,则为坚;
rè zài xià jiāo zhě zé niào xuè yì lìng lín mì bù tōng
热在下焦者,则尿血,亦令淋秘不通。
dà cháng yǒu hán zhě duō wù táng
大肠有寒者,多鹜溏;
yǒu rè zhě biàn cháng gòu
有热者,便肠垢。
xiǎo cháng yǒu hán zhě qí rén xià zhòng biàn xuè
小肠有寒者,其人下重便血;
yǒu rè zhě bì zhì
有热者,必痔。
wèn yuē bìng yǒu jī yǒu jù yǒu xīn qì hé wèi yě
问曰:病有积、有聚、有馨气,何谓也?
shī yuē jī zhě cáng bìng yě zhōng bù yí
师曰:积者,藏病也,终不移;
jù zhě fǔ bìng yě fā zuò yǒu shí zhǎn zhuǎn tòng yí wèi kě zhì
聚者,府病也,发作有时,展转痛移,为可治;
xīn qì zhě xié xià tòng àn zhī zé yù fù fā wèi xīn qì
馨气者,胁下痛,按之则愈,复发,为馨气。
zhū jī dà fǎ mài lái xì ér fù gǔ zhě nǎi jī yě
诸积大法:脉来细而附骨者,乃积也。
cùn kǒu jī zài xiōng zhōng
寸口积在胸中;
wēi chū cùn kǒu jī zài hóu zhōng
微出寸口,积在喉中;
guān shàng jī zài qí páng
关上积在脐旁;
shàng guān shàng jī zài xīn xià
上关上,积在心下;
wēi xià guān jī zài shǎo fù
微下关,积在少腹。
chǐ zhōng jī zài qì chōng
尺中,积在气冲;
mài chū zuǒ jī zài zuǒ
脉出左,积在左;
mài chū yòu jī zài yòu
脉出*右,积在右;
mài liǎng chū jī zài zhōng yāng
脉两出,积在中央;
gè yǐ qí bù chù zhī
各以其部处之。