金匮要略 · 张仲景 · Chapter 16 of 25

卷中·惊悸吐血下血胸满瘀血病脉证治十六

PinyinModern Translation
Size

mài zhèng shí èr tiáo fāng wǔ shǒu

(脉证十二条方五首)

cùn kǒu mài dòng ér ruò dòng jí wéi jīng ruò zé wèi jì

寸口脉动而弱,动即为惊,弱则为悸。

shī yuē fu mài fú mù jīng yūn huáng nǜ wèi zhǐ

师曰:夫脉浮,目睛晕黄,衄未止;

yūn huáng qù mù jīng huì le zhī nǜ jīn zhǐ

晕黄去,目睛慧了,知衄今止。

yòu yuē cóng chūn zhì xià nǜ zhě tài yáng cóng qiū zhì dōng nǜ zhě yáng míng

又曰:从春至夏,衄者太阳,从秋至冬,衄者阳明。

nǜ jiā bù kě hàn hàn chū bì é shàng xiàn mài jǐn jí zhí shì bù néng mù xún bù dé mián

衄家不可汗,汗出必额上陷,脉紧急,直视不能目旬,不得眠。

bìng rén miàn wú xuè sè wú hán rè mài chén xián zhě nǜ

病人面无血*色,无寒热,脉沉弦者衄;

fú ruò shǒu àn zhī jué zhě xià xuè

浮弱,手按之绝者,下血;

fán hāi zhě bì tù xiě

烦咳者,必吐血。

fu tù xiě ké nì shàng qì qí mài shù ér yǒu rè bù dé wò zhě sǐ

夫吐血,咳逆上气,其脉数而有热,不得卧者,死。

fu jiǔ kè hāi zhě bì zhì tù xiě cǐ yīn jí yǐn guò dù suǒ zhì yě

夫酒客咳者,必致吐血,此因极饮过度所致也。

cùn kǒu mài xián ér dà xián zé wèi jiǎn dà zé wèi kōu jiǎn zé wèi hán kōu zé wèi xū hán xū xiāng qù cǐ míng yuē gé fù rén zé bàn chǎn lòu xià nán zǐ zé wáng xuè

寸口脉弦而大,弦则为减,大则为芤,减则为寒,芤则为虚,寒虚相去,此名曰革,妇人则半产漏下,男子则亡血。

wáng xuè bù kě fā qí biǎo hàn chū zé hán sù ér zhèn

亡血不可发其表,汗出则寒粟而振。

bìng rén xiōng mǎn chún wěi shé qīng kǒu zào dàn yù shù shuǐ bù yù yàn wú hán rè mài wēi dà lái chí fù bù mǎn qí rén yán wǒ mǎn wèi yǒu yū xuè

病人胸满,唇痿舌青,口燥,但欲漱水,不欲咽,无寒热,脉微大来迟,腹不满,其人言我满,为有瘀血。

bìng zhě rú rè zhuàng fán mǎn kǒu gān zào ér kě qí mài fǎn wú rè cǐ wèi yīn zhuàng shì yū xuè yě dāng xià zhī

病者如热状,烦满,口干燥而渴,其脉反无热,此为阴状,是瘀血也,当下之。

huǒ yá zhě guì zhī qù sháo yào jiā shǔ qī mǔ lì lóng gǔ jiù nì tāng zhǔ zhī

火邪者,桂枝去芍药加蜀漆牡蛎龙骨救逆汤主之。

guì zhī jiù nì tāng fāng

桂枝救逆汤方

guì zhī sān liǎng qù pí gān cǎo èr liǎng zhì shēng jiāng sān liǎng mǔ lì wǔ liǎng áo lóng gǔ sì liǎng dà zǎo shí èr méi shǔ qī sān liǎng xǐ qù xīng

桂枝三两(去皮) 甘草二两(炙) 生姜三两牡蛎五两(熬) 龙骨四两大枣十二枚蜀漆三两(洗去腥)

yòu wèi mò yǐ shuǐ yī dòu èr shēng xiān zhǔ shǔ qī jiǎn èr shēng nèi zhū yào zhǔ qǔ sān shēng qù zǐ wēn fú yī shēng

右为末,以水一斗二升,先煮蜀漆,减二升,内诸药,煮取三升,去滓,温服一升。

xīn xià jì zhě bàn xià má huáng wán zhǔ zhī

心下悸者,半夏麻黄丸主之。

bàn xià má huáng wán fāng

半夏麻黄丸方

bàn xià má huáng děng fēn

半夏麻黄等分

yòu èr wèi mò zhī liàn mì huò wán xiǎo dòu dà yǐn fú sān wán rì sān fú

右二味,末之,炼蜜和丸小豆大,饮服三丸,日三服。

tù xiě bù zhǐ zhě bǎi yè tāng zhǔ zhī

吐血不止者,柏叶汤主之。

bǎi yè tāng fāng

柏叶汤方

bǎi yè gān jiāng gè sān liǎng ài sān bǎ

柏叶干姜各三两艾三把

yòu sān wèi yǐ shuǐ wǔ shēng qǔ mǎ tōng zhī yī shēng hé zhǔ qǔ yī shēng fēn wēn zài fú

右三味,以水五升,取马通汁一升,合煮取一升,分温再服。

xià xuè xiān biàn hòu xuè cǐ yuǎn xuè yě huáng tǔ tāng zhǔ zhī

下血,先便后血,此远血也,黄土汤主之。

huáng tǔ tāng fāng yì zhǔ tù xiě nǜ xuè

黄土汤方(亦主吐血衄血)

gān cǎo gàn dì huáng bái zhú fù zǐ pào ē jiāo huáng qín gè sān liǎng zào zhōng huáng tǔ bàn jīn yòu qī mèi yǐ shuǐ bā shēng zhǔ qǔ sān shēng fēn wēn èr fú

甘草干地黄白术附子(炮) 阿胶黄芩各三两灶中黄土半斤右七昧,以水八升,煮取三升,分温二服。

xià xuè xiān xuè hòu biàn cǐ jìn xuè yě chì xiǎo dòu dāng guī sàn zhǔ zhī

下血,先血后便,此近血也,赤小豆当归散主之。

fāng jiàn hú huò zhōng

(方见狐惑中)

xīn qì bù zú tù xiě nǜ xuè xiè xīn tāng zhǔ zhī

心气不足,吐血,衄血,泻心汤主之。

xiè xīn tāng fāng yì zhì huò luàn

泻心汤方(亦治霍乱)

dài huáng èr liǎng huáng lián yī liǎng huáng qín yī liǎng

大黄二两黄连一两黄芩一两

yòu sān wèi yǐ shuǐ sān shēng zhǔ qǔ yī shēng dùn fú zhī

右三味,以水三升,煮取一升,顿服之。

✦ You read 卷中·惊悸吐血下血胸满瘀血病脉证治十六

Don't lose your spot.

Free account remembers where you stopped across all 12,000 books. Pro unlocks pinyin on every line, modern Mandarin translations, AI rewrites, audio read-along, and the workbook — for $2.50/month, billed annually.