金匮要略 · 张仲景 · Chapter 20 of 25

卷下·妇人妊娠病脉证并治二十

PinyinModern Translation
Size

zhèng sān tiáo fāng bā shǒu

(证三条方八首)

shī yuē fù rén de píng mài yīn mài xiǎo ruò qí rén kě bù néng shí wú hán rè míng rèn shēn guì zhī tāng zhǔ zhī fāng jiàn lì zhōng

师曰:妇人得平脉,阴脉小弱,其人渴,不能食,无寒热,名妊娠,桂枝汤主之(方见利中)。

yú fǎ liù shí rì dāng yǒu cǐ zhèng shè yǒu yī zhì nì zhě què yī yuè jiā tǔ xià zhě zé jué zhī

于法六十日当有此证,设有医治逆者,却一月,加吐下者,则绝之。

fù rén sù yǒu zhèng bìng jīng duàn wèi jí sān yuè ér de lòu xià bù zhǐ tāi dòng zài qí shàng zhě wèi zhèng gù hài

妇人宿有症病,经断未及三月,而得漏下不止,胎动在脐上者,为症痼害。

rèn shēn liù yuè dòng zhě qián sān yuè jīng shuǐ lì shí tāi xià xuè zhě hòu duàn sān yuè xià xuè yě

妊娠六月动者,前三月经水利时,胎下血者,后断三月下血也。

suǒ yǐ xuè bù zhǐ zhě qí zhèng bù qù gù yě

所以血不止者,其症不去故也。

dāng xià qí zhèng guì zhī huò líng wán zhǔ zhī

当下其症,桂枝获苓丸主之。

guì zhī fú líng wán fāng

桂枝茯苓丸方

guì zhī fú líng mǔ dān qù xīn táo rén qù pí jiān áo sháo yào gè děng fēn

桂枝茯苓牡丹(去心) 桃仁(去皮尖,熬) 芍药各等分

yòu wǔ wèi mò zhī liàn mì huò wán rú tù shǐ dà měi rì shí qián fú yī wán

右五味末之,炼蜜和丸,如兔屎大,每日食前服一丸。

bù zhī jiā zhì sān wán

不知,加至三丸。

fù rén huái shēn liù qī yuè mài xián fā rè qí tāi yù zhàng fù tòng wù hán zhě shǎo fù rú shàn suǒ yǐ rán zhě zi cáng kāi gù yě dāng yǐ fù zǐ tāng wēn qí cáng

妇人怀娠六七月,脉弦发热,其胎愈胀,腹痛恶寒者,少腹如扇,所以然者,子藏开故也,当以附子汤温其藏。

fāng wèi jiàn

(方未见)

shī yuē fù rén yǒu lòu xià zhě yǒu bàn chǎn hòu yīn xù xià xuè dōu bù jué zhě yǒu rèn shēn xià xuè zhě jiǎ lìng rèn shēn fù zhōng tòng wèi bāo zǔ jiāo ài tāng zhǔ zhī

师曰:妇人有漏下者,有半产后因续下血都不绝者,有妊娠下血者,假令妊娠腹中痛,为胞阻,胶艾汤主之。

xiōng guī jiāo ài tāng fāng yī fāng jiā gān jiāng yī liǎng hú shì zhì fù rén bāo dòng wú gān jiāng

芎归胶艾汤方(一方加干姜一两,胡氏治妇人胞动,无干姜)

xiōng qióng èr liǎng ē jiāo èr liǎng gān cǎo èr liǎng ài yè sān liǎng dāng guī sān liǎng sháo yào sì liǎng gàn dì huáng

芎穷二两阿胶二两甘草二两艾叶三两当归三两芍药四两干地黄

yòu qī wèi yǐ shuǐ wǔ shēng qīng jiǔ sān shēng hé zhǔ qǔ sān shēng qù zǐ nèi jiāo lìng xiāo jìn wēn fú yī shēng rì sān fú

右七味,以水五升,清酒三升,合煮取三升,去滓,内胶,令消尽,温服一升,日三服。

bù chà gèng zuò

不差,更作。

fù rén huái shēn fù zhōng xiū tòng dāng guī sháo yào sàn zhǔ zhī

妇人怀娠,腹中休痛,当归芍药散主之。

dāng guī sháo yào sàn fāng

当归芍药散方

dāng guī sān liǎng sháo yào yī jīn fú líng sì liǎng bái zhú sì liǎng zé xiè bàn jīn xiōng qióng bàn jīn yī zuò sān liǎng

当归三两芍药一斤茯苓四两白术四两泽泻半斤芎穷半斤(一作三两)

yòu liù wèi chǔ wèi sàn qǔ fāng cùn bǐ jiǔ hé rì sān fú

右六味,杵为散,取方寸匕,酒和,日三服。

rèn shēn ǒu tù bù zhǐ gān jiāng rén shēn bàn xià wán zhǔ zhī

妊娠呕吐不止,干姜人参半夏丸主之。

gān jiāng rén shēn bàn xià wán fāng

干姜人参半夏丸方

gān jiāng yī liǎng rén shēn yī liǎng bàn xià èr liǎng

干姜一两人参一两半夏二两

yòu sān mèi mò zhī yǐ shēng jiāng zhī hu wèi wán rú wú zǐ dà yǐn fú shí jiǔ rì sān fú

右三昧,末之,以生姜汁糊为丸,如梧子大,饮服十九,日三服。

rèn shēn xiǎo biàn nán yǐn shí rú gù guī mǔ kǔ shēn wán zhǔ zhī

妊娠小便难,饮食如故,归母苦参丸主之。

dāng guī bèi mǔ kǔ shēn wán fāng nán zǐ jiā huá shí bàn liǎng

当归贝母苦参丸方(男子加滑石半两)

dāng guī bèi mǔ kǔ shēn gè sì liǎng

当归贝母苦参各四两

yòu sān wèi mò zhī liàn mì wán rú xiǎo dòu dà yǐn fú sān wán jiā zhì shí wán

右三味,末之,炼蜜丸如小豆大,饮服三丸,加至十丸。

rèn shēn yǒu shuǐ qì shēn zhòng xiǎo biàn bù lì

妊娠有水气,身重,小便不利。

sǎ xī wù hán qǐ jí tóu xuàn kuí zi fú líng sàn zhǔ zhī

洒淅恶寒,起即头眩,葵子茯苓散主之。

kuí zi fú líng sàn fāng

葵子茯苓散方

kuí zi yī jīn fú líng sān liǎng

葵子一斤茯苓三两

yòu èr wèi chǔ wèi sàn yǐn fú fāng cùn bǐ rì sān fú xiǎo biàn lì zé yù

右二味,杵为散,饮服方寸匕,日三服,小便利则愈。

fù rén rèn shēn yi cháng fú dāng guī sàn zhǔ zhī

妇人妊娠,宜常服当归散主之。

dāng guī sàn fāng

当归散方

dāng guī huáng qín sháo yào xiōng qióng gè yī jīn bái zhú bàn jīn

当归黄芩芍药芎穷各一斤白术半斤

yòu wǔ wèi chǔ wèi sàn jiǔ yǐn fú fāng cùn bǐ rì zài fú

右五味,杵为散,酒饮服方寸匕,日再服。

rèn shēn cháng fú jí yì chǎn tāi wú jí kǔ

妊娠常服即易产,胎无疾苦。

chǎn hòu bǎi bìng xī zhǔ zhī

产后百病悉主之。

rèn shēn yǎng tāi bái zhú sàn zhǔ zhī

妊娠养胎,白术散主之。

bái zhú sàn fāng jiàn wài tái

白术散方(见《外台》)

bái zhú xiōng qióng shǔ jiāo sān fēn qù hàn mǔ lì

白术芎穷蜀椒三分(去汗) 牡蛎

yòu sì wèi chǔ wèi sàn jiǔ fú yī qián bǐ rì sān fú yè yī fù

右四味,杵为散,酒服一钱匕,日三服,夜一服。

dàn kǔ tòng jiā sháo yào

但苦痛,加芍药;

xīn xià dú tòng bèi jiā xiōng qióng

心下毒痛,倍加芎穷;

xīn fán tǔ tòng bù néng shí yǐn jiā xì xīn yī liǎng bàn xià dà zhě èr shí méi

心烦吐痛,不能食饮,加细辛一两、半夏大者二十枚。

fú zhī hòu gèng yǐ cù jiāng shuǐ fú zhī

服之后,更以醋浆水服之。

ruò ǒu yǐ cù jiāng shuǐ fú zhī

若呕,以醋浆水服之;

fù bù jiě zhě xiǎo mài zhī fú zhī

复不解者,小麦汁服之;

yǐ hòu kě zhě dà mài zhōu fú zhī

已后渴者,大麦粥服之。

bìng suī yù fú zhī wù zhì

病虽愈,服之勿置。

fù rén shāng tāi huái shēn fù mǎn bù dé xiǎo biàn cóng yāo yǐ xià zhòng rú yǒu shuǐ qì zhuàng huái shēn qī yuè dà yīn dāng yǎng bù yǎng cǐ xīn qì shí dāng cì xiè láo gōng jí guān yuán

妇人伤胎,怀身腹满,不得小便,从腰以下重,如有水气状,怀身七月,大阴当养不养,此心气实,当刺泻劳宫及关元。

xiǎo biàn wēi lì zé yù

小便微利则愈。

jiàn yù hán

(见《玉函》)

✦ You read 卷下·妇人妊娠病脉证并治二十

Don't lose your spot.

Free account remembers where you stopped across all 12,000 books. Pro unlocks pinyin on every line, modern Mandarin translations, AI rewrites, audio read-along, and the workbook — for $2.50/month, billed annually.