lùn yī shǒu zhèng liù tiáo fāng qī shǒu
(论一首证六条方七首)
wèn yuē xīn chǎn fù rén yǒu sān bìng yī zhě bìng jìng èr zhě bìng yù mào sān zhě dà biàn nán hé wèi yě
问曰:新产妇人有三病,一者病痉,二者病郁冒,三者大便难,何谓也?
shī yuē xīn chǎn xuè xū duō chū hàn xǐ zhòng fēng gù lìng bìng jìng
师曰:新产血虚、多出汗、喜中风,故令病痉;
wáng xuè fù hàn hán duō gù lìng yù mào
亡血复汗、寒多,故令郁冒;
wáng jīn yè wèi zào gù dà biàn nán
亡津液,胃燥,故大便难。
chǎn fù yù mào qí mài wēi ruò bù néng shí dà biàn fǎn jiān dàn tóu hàn chū suǒ yǐ rán zhě xuè xū ér jué jué ér bì mào
产妇郁冒,其脉微弱,不能食,大便反坚,但头汗出,所以然者,血虚而厥,厥而必冒。
mào jiā yù jiě bì dà hàn chū
冒家欲解,必大汗出。
yǐ xuè xū le jué gū yáng shàng chū gù tóu hàn chū
以血虚了厥,孤阳上出,故头汗出。
suǒ yǐ chǎn fù xǐ hàn chū zhě wáng yīn xuè xū yáng qì dú shèng gǎn dāng hàn chū yīn yáng nǎi fù
所以产妇喜汗出者,亡阴血虚,阳气独盛,敢当汗出,阴阳乃复。
dà biàn jiān ǒu bù néng shí xiǎo chái hú tāng zhǔ zhī
大便坚,呕不能食,小柴胡汤主之。
fāng jiàn ǒu tù zhōng
(方见呕吐中)
bìng jiě néng shí qī bā rì gèng fā rè zhě cǐ wèi wèi shí dà chéng qì tāng zhǔ zhī
病解能食,七八日更发热者,此为胃实,大承气汤主之。
fāng jiàn jìng zhōng chǎn hòu fù zhōng téng tòng dāng guī shēng jiāng yáng ròu tāng zhǔ zhī
(方见痉中)产后腹中疼痛,当归生姜羊肉汤主之;
bìng zhì fù zhōng hán shàn xū láo bù zú
并治腹中寒疝虚劳不足。
dāng guī shēng jiāng yáng ròu tāng fāng jiàn hán shàn zhōng
当归生姜羊肉汤方(见寒疝中)
chǎn hòu fù tòng fán mǎn bù dé wò zhǐ shí sháo yào sàn zhǔ zhī
产后腹痛,烦满不得卧,枳实芍药散主之。
zhǐ shí sháo yào sàn fāng
枳实芍药散方
zhǐ shí shāo lìng hēi wù tài guò sháo yào děng fēn
枳实(烧令黑,勿太过) 芍药等分
yòu èr wèi chǔ wèi sàn fú fāng cùn bǐ rì sān fú bìng zhǔ yōng nóng yǐ mài zhōu xià zhī
右二味,杵为散,服方寸匕,日三服,并主痈脓,以麦粥下之。
shī yuē chǎn fù fù tòng fǎ dāng yǐ zhǐ shí sháo yào sàn jiǎ lìng bù yù zhě cǐ wèi fù zhōng yǒu gàn xuè zhe qí xià yi xià yū xuè tāng zhǔ zhī
师曰:产妇腹痛,法当以枳实芍药散,假令不愈者,此为腹中有干血着脐下,宜下瘀血汤主之;
yì zhǔ jīng shuǐ bù lì
亦主经水不利。
xià yū xuè tāng fāng
下瘀血汤方
dài huáng èr liǎng táo rén èr shí méi zhè chóng èr shí méi áo qù zú
大黄二两桃仁二十枚蟅虫二十枚(熬,去足)
yòu sān mèi mò zhī liàn mì hé wèi sì jiǔ yǐ jiǔ yī shēng jiān yī wán qǔ bā hé dùn fú zhī xīn xuè xià rú tún gān
右三昧,末之,炼蜜和为四九,以酒一升,煎一丸,取八合,顿服之,新血下如豚肝。
chǎn hòu qī bā rì wú tài yáng zhèng shǎo fù jiān tòng cǐ è lù bù jìn
产后七八日,无太阳证,少腹坚痛,此恶露不尽。
bù dà biàn fán zào fā rè qiè mài wēi shí zài bèi fā rè rì bū shí fán zào zhě bù shí shí zé zhān yǔ zhì yè jí yù yi dà chéng qì tāng zhǔ zhī
不大便,烦躁发热,切脉微实,再倍发热,日晡时烦躁者,不食,食则谵语,至夜即愈,宜大承气汤主之。
rè zài lǐ jié zài bǎng tài yě
热在里,结在膀肽也。
fāng jiàn jìng bìng zhōng
(方见痉病中)
chǎn hòu fēng xù zhī shù shí rì bù jiě tóu wēi tòng wù hán shí shí yǒu rè xīn xià mèn gān ǒu hàn chū suī jiǔ yáng dàn zhèng xù zài ěr kě yǔ yáng dàn tāng
产后风,续之数十日不解,头微痛,恶寒,时时有热,心下闷,干呕汗出,虽久,阳旦证续在耳,可与阳旦汤。
jí guì zhī tāng fāng jiàn xià lì zhōng
(即桂枝汤,方见下利中)
chǎn hòu zhòng fēng fā rè miàn zhèng chì chuǎn ér tóu tòng zhú yè tāng zhǔ zhī
产后,中风发热,面正赤,喘而头痛,竹叶汤主之。
zhú yè tāng fāng
竹叶汤方
zhú yè yī bǎ gé gēn sān liǎng fáng fēng jié gěng guì zhī rén shēn gān cǎo gè yī liǎng fù zǐ yī méi pào dà zǎo shí wǔ méi shēng jiāng wǔ liǎng
竹叶一把葛根三两防风桔梗桂枝人参甘草各一两附子一枚(炮) 大枣十五枚生姜五两
yòu shí wèi yǐ shuǐ yī dòu zhǔ qǔ èr shēng bàn fēn wēn sān fú wēn fù shǐ hàn chū
右十味,以水一斗,煮取二升半,分温三服,温覆使汗出。
jǐng xiàng qiáng yòng dà fù zǐ yī méi pò zhī rú dòu dà jiān yào tāng qù mò
颈项强,用大附子一枚,破之如豆大,煎药汤去沫。
ǒu zhě jiā bàn xià bàn shēng xǐ
呕者,加半夏半升洗。
fù rén rǔ zhōng xū fán luàn ǒu nì ān zhōng yì qì zhú pí dà wán zhǔ zhī
妇人乳中虚,烦乱呕逆,安中益气,竹皮大丸主之。
zhú pí dà wán fāng
竹皮大丸方
shēng zhú rú èr fēn shí gāo èr fēn guì zhī yī fēn gān cǎo qī fēn bái wēi yī fēn
生竹茹二分石膏二分桂枝一分甘草七分白薇一分
yòu wǔ wèi mò zhī zǎo ròu huò wán dàn zǐ dà yǐ yǐn fú yī wán rì sān yè èr fú
右五味,末之,枣肉和丸弹子大,以饮服一丸,日三夜二服。
yǒu rè zhě bèi bái wēi fán chuǎn zhě jiā bǎi shí yī fēn
有热者,倍白薇,烦喘者加柏实一分。
chǎn hòu xià lì xū jí bái tóu wēng jiā gān cǎo ē jiāo tāng zhǔ zhī
产后下利虚极,白头翁加甘草阿胶汤主之。
bái tóu wēng jiā gān cǎo ē jiāo tāng fāng
白头翁加甘草阿胶汤方
bái tóu wēng gān cǎo ē jiāo gè èr liǎng qín pí huáng lián bǎi pí gè sān liǎng
白头翁甘草阿胶各二两秦皮黄连柏皮各三两
yòu liù wèi yǐ shuǐ qī shēng zhǔ qǔ èr shēng bàn nèi jiāo lìng xiāo jìn fēn wēn sān fú
右六味,以水七升,煮取二升半,内胶令消尽,分温三服。
fù fāng
附方
qiān jīn sān wù huáng qín tāng zhì fù rén zài cǎo rù zì fā lù de fēng
《千金》三物黄芩汤治妇人在草蓐,自发露得风。
sì zhī kǔ fán rè tóu tòng zhě yǔ xiǎo chái hú tāng tóu bù tòng dàn fán zhě cǐ tāng zhǔ zhī
四肢苦烦热,头痛者,与小柴胡汤,头不痛但烦者,此汤主之。
huáng qín yī liǎng kǔ shēn èr liǎng gàn dì huáng sì liǎng
黄芩一两苦参二两干地黄四两
yòu sān mèi yǐ shuǐ bā shēng zhǔ qǔ èr shēng wēn fú yī shēng duō tǔ xià chóng
右三昧,以水八升,煮取二升,温服一升,多吐下虫。
qiān jīn nèi bǔ dāng guī jiàn zhōng tāng zhì fù rén chǎn hòu xū léi bù zú fù zhōng cì tòng bù zhǐ xī xī shǎo qì huò kǔ shǎo fù zhōng jí mó bìng yǐn yāo zhě bù néng shí yǐn
《千金》内补当归建中汤治妇人产后虚羸不足,腹中刺痛不止,吸吸少气,或苦少腹中急,摩病引腰者,不能食饮。
chǎn hòu yī yuè rì de fú sì wǔ jì wéi shàn lìng rén qiáng zhuàng yi
产后一月日,得服四五剂为善,令人强壮宜。
dāng guī sì liǎng guì zhī sān liǎng sháo yào liù liǎng shēng jiāng sān liǎng gān cǎo èr liǎng dà zǎo shí èr méi
当归四两桂枝三两芍药六两生姜三两甘草二两大枣十二枚
yòu liù wèi yǐ shuǐ yī dòu zhǔ qǔ sān shēng fēn wēn sān fú yī rì lìng jǐn ruò dà xū jiā yí táng liù liǎng tāng chéng nèi zhī yú huǒ shàng nuǎn lìng yí xiāo
右六味,以水一斗,煮取三升,分温三服,一日令尽,若大虚,加饴糖六两,汤成内之,于火上暖令饴消。
ruò qù xuè guò duō bēng shāng nèi nǜ bù zhǐ jiā dì huáng liù liǎng ē jiāo èr liǎng hé bā wèi tāng chéng nèi ē jiāo
若去血过多,崩伤内衄不止,加地黄六两、阿胶二两,合八味,汤成内阿胶。
ruò wú dàng guī yǐ qióng qióng dài zhī
若无当归,以穹穷代之;
ruò wú shēng jiāng yǐ gān jiāng dài zhī
若无生姜,以干姜代之。