lùn yī shǒu mài zhèng wǔ shí sì tiáo fāng shí liù shǒu
（论一首脉证五十四条方十六首）
fù rén zhòng fēng qī bā rì xù lái hán rè fā zuò yǒu shí jīng shuǐ shì duàn cǐ wèi rè rù xuè shì
妇人中风七八日，续来寒热，发作有时，经水适断，此为热入血室。
qí xuè bì jié gù shǐ rú nüè zhuàng fā zuò yǒu shí xiǎo chái hú tāng zhǔ zhī
其血必结，故使如疟状，发作有时，小柴胡汤主之。
fāng jiàn ǒu tù zhōng
（方见呕吐中）
fù rén shāng hán fā rè jīng shuǐ shì lái zhòu rì míng liǎo mù zé zhān yǔ rú jiàn guǐ zhuàng zhě cǐ wèi rè rù xuè shì zhì zhī wú fàn wèi qì jí shàng èr jiāo bì zì yù
妇人伤寒发热，经水适来，昼日明了，暮则谵语，如见鬼状者，此为热入血室，治之无犯胃气及上二焦，必自愈。
fù rén zhòng fēng fā rè wù hán jīng shuǐ shì lái de qī bā rì rè chú mài chí shēn liáng hé xiōng xié mǎn rú jié xiōng zhuàng zhān yǔ zhě cǐ wèi rè rù xuè shì yě dāng cì qī mén suí qí shí ér qǔ zhī
妇人中风，发热恶寒，经水适来，得七八日，热除脉迟，身凉和，胸胁满，如结胸状，谵语者，此为热入血室也，当刺期门，随其实而取之。
yáng míng bìng xià xuè zhān yǔ zhě cǐ wèi rè rù xuè shì dàn tóu hàn chū dāng cì qī mén suí qí shí ér xiè zhī jí rán hàn chū zhě yù
阳明病，下血谵语者，此为热入血室，但头汗出，当刺期门，随其实而泻之，濈然汗出者愈。
fù rén yàn zhōng rú yǒu zhì luán bàn xià hòu pò tāng zhǔ zhī
妇人咽中如有炙脔，半夏厚朴汤主之。
bàn xià hòu pò tāng fāng qiān jīn zuò xiōng mǎn xīn xià jiān yàn zhōng zhàn zhàn rú yǒu zhì ròu tǔ zhī bù chū tūn zhī bù xià
半夏厚朴汤方（《千金》作胸满，心下坚，咽中占占，如有炙肉，吐之不出，吞之不下）
bàn xià yī shēng hòu pò sān liǎng fú líng sì liǎng shēng jiāng wǔ liǎng gàn sū yè èr liǎng
半夏一升厚朴三两茯苓四两生姜五两干苏叶二两
yòu wǔ wèi yǐ shuǐ qī shēng zhǔ qǔ sì shēng fēn wēn sì fú rì sān yè yī fù
右五味，以水七升，煮取四升，分温四服，日三夜一服。
fù rén cáng zào xǐ bēi shāng yù kū xiàng rú shén líng suǒ zuò shù qiàn shēn gān mài dà zǎo tāng zhǔ zhī
妇人藏躁，喜悲伤欲哭，象如神灵所作，数欠伸，甘麦大枣汤主之。
gān cǎo xiǎo mài dà zǎo tāng fāng
甘草小麦大枣汤方
gān cǎo sān liǎng xiǎo mài yī jīn dà zǎo shí méi
甘草三两小麦一斤大枣十枚
yòu sān wèi yǐ shuǐ liù shēng zhǔ qǔ sān shēng wēn fēn sān fú
右三味，以水六升，煮取三升，温分三服。
yì bǔ pí qì
亦补脾气。
fù rén tǔ dàn mò yī fǎn xià zhī xīn xià jí pǐ dāng xiān zhì qí tǔ dàn mò xiǎo qīng lóng tāng zhǔ zhī
妇人吐诞沫，医反下之，心下即痞，当先治其吐诞沫，小青龙汤主之；
xián mò zhǐ nǎi zhì pǐ xiè xīn tāng zhǔ zhī
涎沫止，乃治痞，泻心汤主之。
xiǎo qīng lóng tāng fāng jiàn fèi yōng zhōng
小青龙汤方（见肺痈）中
xiè xīn tāng fāng jiàn jīng jì zhōng
泻心汤方（见惊悸中）
fù rén zhī bìng yīn xū jī lěng jié qì wèi zhū jīng shuǐ duàn jué
妇人之病，因虚、积冷、结气，为诸经水断绝。
zhì yǒu lì nián xuè hán jī jié bāo mén hán shāng jīng luò níng jiān zài shàng ǒu tù xián tuò jiǔ chéng fèi yōng xíng tǐ sǔn fēn
至有历年，血寒积结胞门，寒伤经络，凝坚在上：呕吐涎唾，久成肺痈，形体损分；
zài zhōng pán jié rào qí hán shàn huò liǎng xié téng tòng yǔ cáng xiāng lián
在中：盘结，绕脐寒疝，或两胁疼痛，与藏相连；
huò jié rè zhōng tòng zài guān yuán mài shù wú chuāng jī ruò yú lín shí zhe nán zǐ fēi zhǐ nǚ shēn
或结热中，痛在关元，脉数无疮，肌若鱼鳞，时着男子，非止女身；
zài xià wèi duō jīng hou bù yún lěng yīn chè tòng shǎo fù wù hán huò yǐn yāo jí xià gēn qì jiē qì chōng jí tòng xī jìng téng fán yǎn hū xuàn mào zhuàng rú jué diān huò yǒu yù cǎn bēi shāng duō tián cǐ jiē dài xià fēi yǒu guǐ shén
在下：未多，经候不匀，冷阴掣痛，少腹恶寒，或引腰脊，下根气街，气冲急痛，膝胫疼烦，奄忽眩冒，状如厥癫，或有郁惨，悲伤多嗔，此皆带下，非有鬼神。
jiǔ zé léi shòu mài xū duō hán sān shí liù bìng qiān biàn wàn duān shěn mài yīn yáng xū shí jǐn xián xíng qí zhēn yào zhì wēi de ān qí suī tóng bìng mài gè yì yuán zi dāng biàn jì wù wèi bù rán
久则羸瘦，脉虚多寒，三十六病，千变万端，审脉阴阳，虚实紧弦，行其针药，治危得安，其虽同病，脉各异源，子当辨记，勿谓不然。
wèn yuē fù rén nián wǔ shí suǒ bìng xià lì shù shí rì bù zhǐ mù jí fā rè shǎo fù lǐ jí fù mǎn shǒu zhǎng fán rè chún kǒu gān zào hé yě
问曰：妇人年五十，所病下利数十日不止，暮即发热，少腹里急，腹满，手掌烦热，唇口干燥，何也？
shī yuē cǐ bìng shǔ dài xià
师曰：此病属带下。
hé yǐ gù
何以故？
céng jīng bàn chǎn yū xuè zài shǎo fù bù qù hé yǐ zhī zhī
曾经半产，瘀血在少腹不去，何以知之？
qí zhèng chún kǒu gān zào gù zhī zhī
其证唇口干燥，故知之。
dāng yǐ wēn jīng tāng zhǔ zhī
当以温经汤主之。
wēn jīng tāng fāng
温经汤方
wú zhū yú sān liǎng dāng guī èr liǎng xiōng qióng èr liǎng sháo yào èr liǎng rén shēn èr liǎng guì zhī èr liǎng ē jiāo èr liǎng shēng jiāng èr liǎng mǔ dan pí èr liǎng qù xīn gān cǎo èr liǎng bàn xià bàn jīn mài mén dōng yī shēng qù xīn
吴茱萸三两当归二两芎穷二两芍药二两人参二两桂枝二两阿胶二两生姜二两牡丹皮二两（去心） 甘草二两半夏半斤麦门冬一升（去心）
yòu shí èr wèi yǐ shuǐ yī dòu zhǔ qǔ sān shēng fēn wēn sān fú yì zhǔ fù rén shǎo fù hán jiǔ bù shòu tāi jiān qǔ bēng zhōng qù xuè huò yuè shuǐ lái guò duō jí zhì qī bù lái
右十二味，以水一斗，煮取三升，分温三服，亦主妇人少腹寒，久不受胎，兼取崩中去血，或月水来过多，及至期不来。
dài xià jīng shuǐ bù lì shǎo fù mǎn tòng jīng yī yuè zài jiàn zhě tǔ guā gēn sàn zhǔ zhī
带下经水不利，少腹满痛，经一月再见者，土瓜根散主之。
tǔ guā jí sàn fāng yīn tuí zhǒng yì zhǔ zhī
土瓜极散方（阴颓肿亦主之）
tǔ guā gēn sháo yào guì zhī zhè chóng gè sān liǎng
土瓜根芍药桂枝.蟅虫各三两
yòu sì wèi chǔ wèi sàn jiǔ fú fāng cùn bǐ rì sān fú
右四味，杵为散，酒服方寸匕，日三服。
cùn kǒu mài xián ér dà xián zé wèi jiǎn dà zé wèi kōu jiǎn zé wèi hán kōu zé wèi xū hán xū xiāng bó cǐ míng yuē gé fù rén zé bàn chǎn lòu xià xuán fù huā tāng zhǔ zhī
寸口脉弦而大，弦则为减，大则为芤，减则为寒，芤则为虚，寒虚相搏，此名曰革，妇人则半产漏下，旋复花汤主之。
xuán fù huā tāng fāng
旋复花汤方
xuán fù huā sān liǎng cōng shí sì jīng xīn jiàng shǎo xǔ
旋复花三两葱十四茎新绛少许
yòu sān wèi yǐ shuǐ sān shēng zhǔ qǔ yī shēng dùn fú zhī
右三味，以水三升，煮取一升，顿服之。
fù rén xiàn jīng lòu xià hēi bù jiě jiāo jiāng tāng zhǔ zhī
妇人陷经，漏下黑不解，胶姜汤主之。
chén yì děng xiào qǐng běn wú jiāo jiāng tāng fāng xiǎng shì qián rèn shēn zhōng jiāo tāng
（臣亿等校请本无胶姜汤方，想是前妊娠中胶汤）
fù rén shǎo fù mǎn rú dūn zhuàng xiǎo biàn wēi nán ér bù kě shēng hòu zhě cǐ wèi shuǐ yǔ xuè jù jié zài xuè shì yě dài huáng gān suì tāng zhǔ zhī
妇人少腹满如敦状，小便微难而不渴，生后者，此为水与血俱结在血室也，大黄甘遂汤主之。
dài huáng gān suì tāng fāng
大黄甘遂汤方
dài huáng sì liǎng gān suì èr liǎng ē jiāo èr liǎng
大黄四两甘遂二两阿胶二两
yòu sān wèi yǐ shuǐ sān shēng zhǔ qǔ yī shēng dùn fú zhī qí xuè dāng xià
右三味，以水三升，煮取一升，顿服之，其血当下。
fù rén jīng shuǐ bù lì xià dǐ dàng tāng zhǔ zhī
妇人经水不利下，抵当汤主之。
yì zhì nán zǐ páng guāng mǎn jí yǒu yū xuè zhě
（亦治男子膀胱满急有瘀血者）
dǐ dàng tāng fāng
抵当汤方
shuǐ wā sān shí gè áo méng chóng sān shí gè áo qù chì zú táo rén èr shí gè qù pí jiān dài huáng sān liǎng jiǔ jìn
水蛙三十个（熬） 虻虫三十个（熬、去翅足） 桃仁二十个（去皮尖）大黄三两（酒浸）
yòu sì wèi wèi mò yǐ shuǐ wǔ shēng zhǔ qǔ sān shēng qù zǐ wēn fú yī shēng
右四味，为末，以水五升，煮取三升，去滓，温服一升。
fù rén jīng shuǐ bì bù lì cáng jiān pǐ bù zhǐ zhōng yǒu gàn xuè xià bái wù fán shí wán zhǔ zhī
妇人经水闭不利，藏坚癖不止，中有干血，下白物，矾石丸主之。
fán shí wán fāng
矾石丸方
fán shí sān fēn shāo xìng rén yī fēn
矾石三分（烧） 杏仁一分
yòu èr wèi mò zhī liàn mì huò wán zǎo hé dà nèi cáng zhōng jù zhě zài nèi zhī
右二味，末之，炼蜜和丸枣核大，内藏中，剧者再内之。
fù rén liù shí èr zhǒng fēng jí fù zhōng xuè qì cì tòng hóng lán huā jiǔ zhǔ zhī
妇人六十二种风，及腹中血气刺痛，红蓝花酒主之。
hóng lán huā jiǔ fāng yí fēi zhòng jǐng fāng
红蓝花酒方（疑非仲景方）
hóng lán huā yī liǎng
红蓝花一两
yòu yī wèi yǐ jiǔ yī dà shēng jiān jiǎn bàn dùn fú bàn wèi zhǐ zài qǔ
右一味，以酒一大升，煎减半，顿服～半，未止，再取。
fù rén fù zhōng zhū jí tòng dāng guī sháo yào sàn zhǔ zhī
妇人腹中诸疾痛，当归芍药散主之。
dāng guī sháo yào sàn fāng jiàn qián rèn shēn zhōng
当归芍药散方（见前妊娠中）
fù rén fù zhōng tòng xiǎo jiàn zhōng tāng zhǔ zhī
妇人腹中痛，小建中汤主之。
xiǎo jiàn zhōng tāng jiàn qián xū láo zhōng
小建中汤（见前虚劳中）
wèn yuē fù rén bìng yǐn shí rú gù fán rè bù dé wò ér fǎn yǐ xi zhě hé yě
问曰：妇人病，饮食如故，烦热不得卧，而反倚息者，何也？
shī yuē cǐ míng zhuǎn bāo bù dé ruò yě
师曰：此名转胞不得溺也。
yǐ bāo xì le lì gù zhì cǐ bìng dàn lì xiǎo biàn zé yù yi shèn qì wán zhǔ zhī
以胞系了戾，故致此病，但利小便则愈，宜肾气丸主之。
shèn qì wán fāng
肾气丸方
gàn dì huáng bā liǎng shǔ yù sì liǎng shān zhū yú sì liǎng zé xiè sān liǎng fú líng sān liǎng mǔ dan pí sān liǎng guì zhī yī liǎng fù zǐ pào yī liǎng
干地黄八两薯蓣四两山茱萸四两泽泻三两茯苓三两牡丹皮三两桂枝一两附子（炮）一两
yòu bā wèi mò zhī liàn mì huò wán wú zǐ dà jiǔ xià shí wǔ wán jiā zhì èr shí wǔ wán rì zài fú
右八味末之，炼蜜和丸，梧子大，酒下十五丸，加至二十五丸，日再服。
shé chuáng zi sàn fāng wēn yīn zhōng zuò yào
蛇床子散方温阴中坐药。
shé chuáng zi rén
蛇床子仁
yòu yī wèi mò zhī yǐ bái fěn shǎo xǔ hé lìng xiāng de rú zǎo dà mián guǒ nèi zhī zì rán wēn
右一味，末之，以白粉少许，和令相得，如枣大，绵裹内之，自然温。
shǎo yīn mài huá ér shù zhě yīn zhōng jí shēng chuāng yīn zhōng shí chuāng làn zhě láng yá tāng xǐ zhī
少阴脉滑而数者，阴中即生疮，阴中蚀疮烂者，狼牙汤洗之。
láng yá tāng fāng
狼牙汤方
láng yá sān liǎng
狼牙三两
yòu yī wèi yǐ shuǐ sì shēng zhǔ qǔ bàn shēng yǐ mián chán jīn rú jiǎn jìn tāng lì míng zhōng rì sì biàn
右一味，以水四升，煮取半升，以绵缠筋如茧，浸汤沥明中，日四遍。
wèi qì xià xiè yīn chuī ér zhèng xuān cǐ gǔ qì zhī shí yě gāo fā jiān dǎo zhī
胃气下泄，阴吹而正喧，此谷气之实也，膏发煎导之。
gāo fā jiān fāng jiàn huáng dǎn zhōng
膏发煎方（见黄疸中）
xiǎo ér gān chóng shí chǐ fāng yí fēi zhòng jǐng fāng
小儿疳虫蚀齿方（疑非仲景方）
xióng huáng tíng lì
雄黄葶苈
yòu èr wèi mò zhī qǔ là yuè zhū zhī róng yǐ huái zhī mián guǒ tóu sì wǔ méi zhàn yào luò zhī
右二味，末之，取腊月猪脂，熔以槐枝绵裹头四五枚，占药烙之。