tuì wǔ zàng xū rè sì shí jiā jiǎn chái hú yǐn zǐ fāng
退五脏虚热，四时加减柴胡饮子方：
dōng sān yuè jiā chái hú bā fēn bái shù bā fēn chén pí wǔ fēn dà fù bīng láng sì méi bìng pí zi yòng shēng jiāng wǔ fēn jié gěng qī fēn chūn sān yuè jiā zhǐ shí jiǎn bái shù gòng liù wèi xià sān yuè jiā shēng jiāng sān fēn zhǐ shí wǔ fēn gān cǎo sān fēn gòng bā wèi qiū sān yuè jiā chén pí sān fēn gòng liù wèi
冬三月加柴胡八分白术八分陈皮五分大腹槟榔四枚并皮子用生姜五分桔梗七分春三月加枳实减白术共六味夏三月加生姜三分枳实五分甘草三分共八味秋三月加陈皮三分共六味
shàng gè jǔ fēn wéi sān tiē yī tiē yǐ shuǐ sān shēng zhǔ qǔ èr shēng fēn wēn sān fú
上各咀，分为三贴，一贴以水三升，煮取二升，分温三服；
rú rén xíng sì wǔ lǐ jìn yī fù rú sì tǐ yōng tiān gān cǎo shǎo xǔ měi tiē fēn zuò sān xiǎo tiē měi xiǎo tiē yǐ shuǐ yī shēng zhǔ qǔ qī hé wēn fú zài hé zǐ wèi yī fù
如人行四五里进一服，如四体壅，添甘草少许，每贴分作三小贴，每小贴以水一升，煮取七合，温服，再合滓为一服。
zhòng zhǔ dōu chéng sì fú
重煮，都成四服。
yí fēi zhòng jǐng fāng
疑非仲景方。
zhǎng fú hē lí lè wán fāng yí fēi zhòng jǐng fāng
长服诃黎勒丸方：疑非仲景方。
hē lí lè wēi chén pí hòu pò gè sān liǎng
诃黎勒煨陈皮厚朴各三两
shàng sān wèi mò zhī liàn mì wán rú wú zǐ dà jiǔ yǐn fú èr shí wán jiā zhì sān shí wán
上三味，末之，炼蜜丸如梧子大，酒饮服二十丸，加至三十丸。
sān wù bèi jí wán fāng jiàn qiān jīn sī kōng péi xiù wèi sàn yòng yì kě
三物备急丸方：见《千金》司空裴秀为散用亦可。
xiān hé chéng zhī nǎi qīng kǒu zhōng lìng cóng chǐ jiān de rù zhì liáng yàn
先和成汁，乃倾口中，令从齿间得入，至良验。
dài huáng yī liǎng gān jiāng yī liǎng bā dòu yī liǎng qù pí xīn áo wài yán rú zhī
大黄一两干姜一两巴豆一两去皮心熬，外研如脂
shàng yào gè xū jīng xīn xiān dǎo dà huáng gān jiāng wèi mò yán bā dòu nèi zhōng hé zhì yī qiān chǔ yòng wèi sàn mì huò wán yì jiā mì qì zhōng zhù zhī mò lìng xiē
上药各须精新，先捣大黄、干姜为末，研巴豆内中，合治一千杵，用为散，蜜和丸亦佳，密器中贮之，莫令歇。
zhǔ xīn fù zhū zú bào bǎi bìng
主心腹诸卒暴百病，
ruò zhōng è kè wǔ
若中恶客忤，
xīn fù zhàng mǎn
心腹胀满，
zú tòng rú zhuī cì
卒痛如锥刺，
qì jí kǒu jìn
气急口噤，
tíng shī zú sǐ zhě
停尸卒死者，
yǐ nuǎn shuǐ kǔ jiǔ fú dà dòu xǔ sān sì wán
以暖水苦酒服大豆许三四丸，
huò bù xià
或不下，
pěng tóu qǐ
捧头起，
guàn lìng xià yàn
灌令下咽，
xū yú dāng chāi
须臾当差，
rú wèi chà
如未差，
gèng yǔ sān wán
更与三丸，
dāng fù zhōng míng
当腹中鸣，
jí tǔ xià biàn chà
即吐下便差。
ruò kǒu jìn yì xū shé chǐ guàn zhī
若口噤，亦须折齿灌之。
zhì shāng hán lìng yù bù fù zǐ shí hán shí sàn fāng jiàn qiān jīn yì
治伤寒令愈不复，紫石寒食散方：见《千金翼》。
zǐ shí yīng bái shí yīng chì shí zhī zhōng rǔ yán liàn guā lóu gēn fáng fēng jié gěng wén gé guǐ jiù gè shí fēn tài yǐ yú liáng shí fēn shāo gān jiāng fù zǐ pào qù pí guì zhī qù pí gè sì fēn
紫石英白石英赤石脂钟乳研炼栝蒌根防风桔梗文蛤鬼臼各十分太乙余粮十分烧干姜附子炮去皮桂枝去皮各四分
shàng shí sān wèi chǔ wèi sàn jiǔ fú fāng cùn bǐ
上十三味，杵为散，酒服方寸匕。
jiù zú sǐ fāng
救卒死方：
xiè dǎo zhī guàn bí zhōng
薤捣汁，灌鼻中。
yòu fāng
又方：
xióng jī guān gē qǔ xuè guǎn chuī nèi bí zhōng
雄鸡冠，割取血，管吹内鼻中。
zhū zhī rú jī zǐ dà kǔ jiǔ yī shēng zhǔ fèi guàn hóu zhōng
猪脂如鸡子大，苦酒一升，煮沸灌喉中。
jī gān jí xuè tú miàn shàng yǐ huī wéi sì páng lì qǐ
鸡肝及血，涂面上，以灰围四旁，立起。
dà dòu èr qī lì yǐ jī zǐ bái bìng jiǔ hé jǐn yǐ tūn zhī
大豆二七粒，以鸡子白并酒和，尽以吞之。
jiù zú sǐ ér zhuàng rè zhě fāng
救卒死而壮热者方：
fán shí bàn jīn yǐ shuǐ yī dòu bàn zhǔ xiāo yǐ zì jiǎo lìng méi huái
矾石半斤，以水一斗半煮消，以渍脚，令没踝。
jiù zú sǐ ér mù bì zhě fāng
救卒死而目闭者方：
qí niú lín miàn dǎo xiè zhī guàn ěr zhōng chuī zào jiá mò bí zhōng lì xiào
骑牛临面，捣薤汁灌耳中，吹皂荚末鼻中，立效。
jiù zú sǐ ér zhāng kǒu fǎn zhé zhě fāng
救卒死而张口反折者方：
jiǔ shǒu zú liǎng zhǎo hòu shí sì zhuàng le yǐn yǐ wǔ dú zhū gāo sàn
灸手足两爪后十四壮了，饮以五毒诸膏散。
yǒu bā dòu zhě
有巴豆者。
jiù zú sǐ ér sì zhī bù shōu shī biàn zhě fāng
救卒死而四肢不收，失便者方：
mǎ shǐ yī shēng shuǐ sān dòu zhǔ qǔ èr dòu yǐ xǐ zhī yòu qǔ niú dòng xī fèn yě yī shēng wēn jiǔ guàn kǒu zhōng
马屎一升，水三斗，煮取二斗以洗之，又取牛洞稀粪也一升，温酒灌口中。
jiǔ xīn xià yī cùn qí shàng sān cùn qí xià sì cùn gè yī bǎi zhuàng chà
灸心下一寸，脐上三寸，脐下四寸，各一百壮，差。
jiù xiǎo ér zú sǐ ér tǔ lì bù zhī shì hé bìng fāng
救小儿卒死而吐利，不知是何病方：
gǒu shǐ yī wán jiǎo qǔ zhī yǐ guàn zhī
狗屎一丸，绞取汁以灌之；
wú shī zhě shuǐ zhǔ gàn zhě qǔ zhī
无湿者，水煮干者，取汁。
shī jué mài dòng ér wú qì qì bì bù tōng gù jìng ér sǐ yě zhì fāng mài zhèng jiàn shàng juǎn
尸蹶，脉动而无气，气闭不通，故静而死也，治方：脉证见上卷。
chāng pú xiè nèi bí liǎng kǒng zhōng chuī zhī lìng rén yǐ guì xiè zhe shé xià
菖蒲屑，内鼻两孔中吹之，令人以桂屑着舌下。
yòu fāng tī qǔ zuǒ jiǎo fā fāng cùn shāo mò jiǔ hé guàn lìng rù hóu lì qǐ
又方：剔取左角发方寸，烧末，酒和，灌令入喉立起。
jiù zú sǐ kè wǔ sǐ huán hún tāng zhǔ zhī fāng
救卒死，客忤死，还魂汤主之方。
qiān jīn fāng yún zhǔ zú wǔ guǐ jī fēi shī zhū yǎn hū qì jué wú fù jué huò yǐ wú mài kǒu jìn ǎo bù kāi qù chǐ xià tāng
《千金方》云：主卒忤鬼击飞尸，诸奄忽气绝，无复觉，或已无脉，口噤拗不开，去齿下汤。
tāng xià kǒu bù xià zhě fēn bìng rén fā zuǒ yòu zhuō jiān yǐn zhī
汤下口不下者，分病人发左右，捉肩引之。
yào xià fù zēng qǔ yī shēng xū yú lì sū
药下复增取一升，须臾立苏。
má huáng sān liǎng qù jié
麻黄三两去节。
yī fāng sì liǎng xìng rén qù pí jiān qī shí gè gān cǎo yī liǎng zhì qiān jīn yòng guì xīn èr liǎng
一方四两杏仁去皮尖，七十个甘草一两炙《千金》用桂心二两。
shàng sān wèi yǐ shuǐ bā shēng zhǔ qǔ sān shēng qù zǐ fēn lìng yàn zhī tōng zhì zhū gǎn wǔ
上三味，以水八升，煮取三升，去滓，分令咽之，通治诸感忤。
yòu fāng
又方：
jiǔ gēn yī bǎ wū méi èr qī gè wú zhū yú bàn shēng chǎo
韭根一把乌梅二七个吴茱萸半升，炒
shàng sān wèi yǐ shuǐ yī dòu zhǔ zhī yǐ bìng rén zhì nèi zhōng sān fèi zhì fú zhě shēng chén zhě sǐ zhǔ qǔ sān shēng qù zǐ fēn yǐn zhī
上三味，以水一斗煮之，以病人栉内中，三沸，栉浮者生，沉者死，煮取三升，去滓分饮之。
jiù zì yì sǐ dàn zhì mù suī yǐ lěng bì kě zhì
救自缢死，旦至暮，虽已冷，必可治；
mù zhì dàn xiǎo nán yě kǒng cǐ dāng yán yīn qì shèng gù yě
暮至旦，小难也，恐此当言阴气盛故也。
rán xià shí yè duǎn yú zhòu yòu rè yóu yīng kě zhì
然夏时夜短于昼，又热，犹应可治。
yòu yún xīn xià ruò wēi wēn zhě yī rì yǐ shàng yóu kě zhì zhī fāng
又云：心下若微温者，一日以上，犹可治之方。
xú xú bào jiě bù dé jié shéng shàng xià ān bèi wò zhī yī rén yǐ jiǎo tà qí liǎng jiān shǒu shǎo wǎn qí fā cháng xián xián wù zòng zhī
徐徐抱解，不得截绳，上下安被卧之，一人以脚踏其两肩，手少挽其发，常弦弦勿纵之；
yī rén yǐ shǒu àn jù xiōng shàng shù dòng zhī
一人以手按据胸上，数动之；
yī rén mó lǚ bì jìng qū shēn zhī
一人摩捋臂胫，屈伸之。
ruò yǐ jiāng
若已僵，
dàn jiàn jiàn qiáng qū zhī
但渐渐强屈之，
bìng àn qí fù
并按其腹，
rú cǐ yī chuī qǐng qì cóng kǒu chū
如此一炊顷气从口出，
hū xī yǎn kāi
呼吸眼开，
ér yóu yǐn àn mò zhì
而犹引按莫置，
yì wù kǔ láo zhī
亦勿苦劳之，
xū yú
须臾，
kě shǎo yǔ guì zhī tāng jí zhōu qīng
可少与桂枝汤及粥清，
hán yǔ zhī
含与之，
lìng rú hóu
令濡喉，
jiàn jiàn néng yàn
渐渐能咽，
jí shāo zhǐ
及稍止，
ruò xiàng lìng liǎng rén yǐ guǎn chuī qí liǎng ěr
若向令两人以管吹其两耳，
hǎo
好，
cǐ fǎ zuì shàn
此法最善，
wú bù huó yě
无不活也。
fán zhōng yē sǐ bù kě shǐ de lěng de lěng biàn sǐ liáo zhī fāng
凡中暍死，不可使得冷，得冷便死，疗之方：
qū cǎo dài rào yē rén qí shǐ sān liǎng rén ruò qí zhōng lìng wēn
屈草带，绕暍人脐，使三两人溺其中，令温。
yì kě yòng rè ní hé qū cǎo
亦可用热泥和屈草，
yì kě kòu wǎ wǎn dǐ
亦可扣瓦碗底，
àn jí chē gāng
按及车缸，
yǐ zhe yē rén
以着暍人，
qǔ lìng ruò xū de liú qù
取令溺须得流去，
cǐ wèi dào lù qióng
此谓道路穷，
zú wú tāng dāng lìng ruò qí zhōng
卒无汤当令溺其中，
yù shǐ duō rén ruò
欲使多人溺，
qǔ lìng wēn
取令温，
ruò tāng
若汤，
biàn kě yǔ zhī
便可与之，
bù kě ní jí chē gāng
不可泥及车缸，
kǒng cǐ wù lěng
恐此物冷，
yē jì zài xià yuè
暍既在夏月，
de rè ní tǔ
得热泥土，
nuǎn chē gāng
暖车缸，
yì kě yòng yě
亦可用也。
jiù nì sǐ fāng
救溺死方：
qǔ zào zhōng huī liǎng shí yú yǐ mái rén cóng tóu zhì zú shuǐ chū qī kǒng jí huó
取灶中灰两石余，以埋人，从头至足，水出七孔，即活。
shàng liáo zì yì ruò yē zhī fǎ bìng chū zì zhāng zhòng jǐng wèi zhī qí yì shū jué dài fēi cháng qíng suǒ jí běn cǎo suǒ néng guān shí jiù rén zhī dà shù yǐ shāng hán jiā shù yǒu yē bìng fēi cǐ yù rè zhī yē
上疗自缢溺暍之法并出自张仲景为之，其意殊绝，殆非常情所及，本草所能关，实救人之大术矣，伤寒家数有暍病，非此遇热之暍。
jiàn wài tái zhǒu hòu mù
见《外台》《肘后》目。
zhì mǎ zhuì jí yī qiè jīn gǔ sǔn fāng jiàn zhǒu hòu fāng
治马坠及一切筋骨损方：见《肘后方》。
dài huáng yī liǎng qiè jìn tāng chéng xià fēi bó rú shǒu dà shāo huī luàn fā rú jī zǐ dà shāo huī yòng jiǔ yòng chuī dān bù yī chǐ shāo huī bài pú yī wò sān cùn táo rén sì shí jiǔ méi qù pí jiān áo gān cǎo rú zhōng zhǐ jié zhì cuò
大黄一两，切浸汤成下绯帛如手大烧灰乱发如鸡子大烧灰用久用炊单布一尺，烧灰败蒲一握三寸桃仁四十九枚，去皮尖熬甘草如中指节，炙锉。
shàng qī wèi
上七味，
yǐ tóng zǐ xiǎo biàn
以童子小便，
liàng duō shǎo
量多少，
jiān chéng tāng
煎成汤，
nèi jiǔ yī dà zhǎn
内酒一大盏，
cì xià dài huáng
次下大黄，
qù zǐ
去滓，
fēn wēn sān fú
分温三服，
xiān cuò bài pú xí bàn lǐng
先锉败蒲席半领，
jiān tāng yù
煎汤浴，
yì pī gài fù
衣被盖覆，
sī xū
斯须，
tōng lì shù xíng
通利数行，
tòng chǔ lì chà
痛楚立差，
lì jí yù shuǐ chì
利及浴水赤，
wù guài
勿怪，
jí yū xuè yě
即瘀血也。