lùn sān shǒu mài zhèng sì tiáo fāng shí liù shǒu
（论三首脉证四条方十六首）
wèn yuē rè zài shàng jiāo zhě yīn hāi wèi fèi wěi
问曰：热在上焦者，因咳为肺痿。
fèi wěi zhī bìng hé cóng de zhī
肺痿之病何从得之？
shī yuē huò cóng hàn chū huò cóng ǒu tù huò cóng xiāo kě xiǎo biàn lì shù huò cóng biàn nán yòu bèi kuài yào xià lì zhòng wáng jīn yè gù de zhī
师曰：或从汗出，或从呕吐，或从消渴，小便利数，或从便难，又被快药下利，重亡津液，故得之。
yuē cùn kǒu mài shù qí rén hāi kǒu zhōng fǎn yǒu zhuó tuò dàn mò zhě hé
曰：寸口脉数，其人咳，口中反有浊唾诞沫者何？
shī yuē wèi fèi wěi zhī bìng
师曰：为肺痿之病。
ruò kǒu zhōng pì pì zào hāi jí xiōng zhōng yǐn yǐn tòng mài fǎn huá shù cǐ wèi fèi yōng ké tuò nóng xuè
若口中辟辟燥，咳即胸中隐隐痛，脉反滑数，此为肺痈，咳唾脓血。
mài shù xū zhě wèi fèi wěi shù shí zhě wèi fèi yōng
脉数虚者为肺痿，数实者为肺痈。
wèn yuē bìng ké nì mài zhī hé yǐ zhī cǐ wèi fèi yōng
问曰：病咳逆，脉之，何以知此为肺痈？
dāng yǒu nóng xuè tǔ zhī zé sǐ qí mài hé lèi
当有脓血，吐之则死，其脉何类？
shī yuē cùn kǒu mài wēi ér shù wēi zé wèi fēng shù zé wèi rè
师曰：寸口脉微而数，微则为风，数则为热；
wēi zé hàn chū shù zé wù hán
微则汗出，数则恶寒。
fēng zhōng yú wèi hū qì bù rù
风中于卫，呼气不入；
rè guò yú róng xī ér bù chū
热过于荣，吸而不出。
fēng shāng pí máo rè shāng xuè mài
风伤皮毛，热伤血脉*。
fēng shě yú fèi qí rén zé hāi kǒu gàn chuǎn mǎn yàn zào bù kě shí tuò zhuó mò shí shí zhèn hán
风舍于肺，其人则咳，口干喘满，咽燥不渴，时唾浊沫，时时振寒。
rè zhī suǒ guò xuè wèi zhī níng zhì xù jié yōng nóng tǔ rú mǐ zhōu
热之所过，血为之凝滞，蓄结痈脓，吐如米粥。
shǐ méng kě jiù nóng chéng zé sǐ
始萌可救，脓成则死。
shàng qì miàn fú zhǒng jiān xī qí mài fú dà bù zhì
上气，面浮肿，肩息，其脉浮大，不治。
yòu jiā lì yóu shén
又加利，尤甚。
shàng qì chuǎn ér zào zhě shǔ fèi zhàng yù zuò fēng shuǐ fā hàn zé yù
上气，喘而躁者，属肺胀，欲作风水，发汗则愈。
fèi wěi tǔ dàn mò ér bù hāi zhě qí rén bù kě bì yí niào xiǎo biàn shù suǒ yǐ rán zhě yǐ shàng xū bù néng zhì xià gù yě
肺痿吐诞沫而不咳者，其人不渴，必遗尿，小便数，所以然者，以上虚不能制下故也。
cǐ wèi fèi zhōng lěng bì xuàn duō dàn tuò gān cǎo gān jiāng tāng yǐ wēn zhī
此为肺中冷，必眩，多诞唾，甘草干姜汤以温之。
ruò fú tāng yǐ kě zhě shǔ xiāo kě
若服汤已渴者，属消渴。
gān cǎo gān jiāng tāng fāng
甘草干姜汤方
gān cǎo sì liǎng zhì gān jiāng èr liǎng pào
甘草四两（炙） 干姜二两（炮）
yòu kǒu fù jǔ yǐ shuǐ sān shēng zhǔ qǔ yī shēng wǔ hé qù zǐ fēn wēn zài fú
右口父咀，以水三升，煮取一升五合，去滓，分温再服。
hāi ér shàng qì hóu zhōng shuǐ jī shēng yè gān má huáng tāng zhǔ zhī
咳而上气，喉中水鸡声，射干麻黄汤主之。
yè gān má huáng tāng fāng
射干麻黄汤方
yè gān shí sān méi yī yún sān liǎng má huáng sì liǎng shēng jiāng sì liǎng xì xīn sān liǎng zǐ wǎn sān liǎng kuǎn dōng huā sān liǎng wǔ wèi zǐ bàn jīn dà zǎo qī méi bàn xià dà zhě bā méi xǐ yī fǎ bàn shēng
射干十三枚（一云三两） 麻黄四两生姜四两细辛三两紫菀三两款冬花三两五味子半斤大枣七枚半夏大者八枚（洗）（一法半升）
yòu jiǔ wèi yǐ shuǐ yī dòu èr shēng xiān zhǔ má huáng liǎng fèi qù shàng mò nèi zhū yào zhǔ qǔ sān shēng fēn wēn sān fú
右九味，以水一斗二升，先煮麻黄两沸，去上沫，内诸药，煮取三升，分温三服。
ké nì shàng qì shí shí tǔ zhuó dàn zuò bù dé mián zào jiá wán zhǔ zhī
咳逆上气，时时吐浊，但坐不得眠，皂荚丸主之。
zào jiá wán fāng
皂荚丸方
zào jiá bā liǎng guā qù pí yòng sū zhì
皂荚八两（刮去皮，用酥炙）
yòu yī wèi mò zhī mì wán wú zǐ dà yǐ zǎo gāo hé tāng qǔ sān wán rì sān yè yī fù
右一味，末之，蜜丸梧子大，以枣膏和汤取三丸，日三夜一服。
hāi ér mài fú zhě hòu pò má huáng tāng zhǔ zhī
咳而脉浮者，厚朴麻黄汤主之。
hòu pò má huáng tāng fāng
厚朴麻黄汤方
hòu pò wǔ liǎng má huáng sì liǎng shí gāo rú jī zǐ dà xìng rén bàn shēng bàn xià bàn shēng gān jiāng èr liǎng xì xīn èr liǎng xiǎo mài yī shēng wǔ wèi zǐ bàn shēng
厚朴五两麻黄四两石膏如鸡子大杏仁半升半夏半升干姜二两细辛二两小麦一升五味子半升
yòu jiǔ wèi yǐ shuǐ yī dòu èr shēng xiān zhǔ xiǎo mài shú qù zǐ nèi zhū yào zhǔ qǔ sān shēng wēn fú yī shēng rì sān fú
右九味，以水一斗二升，先煮小麦熟，去滓，内诸药，煮取三升，温服一升，日三服。
mài chén zhě zé qī tāng zhǔ zhī
脉沉者，泽漆汤主之。
zé qī tāng fāng
泽漆汤方
bàn xià bàn shēng zǐ cān wǔ liǎng yī zuò zǐ wǎn zé qī sān jīn yǐ dōng liú shuǐ wǔ dǒu zhǔ qǔ yī dòu wǔ shēng shēng jiāng wǔ liǎng bái qián wǔ liǎng gān cǎo huáng qín rén shēn guì zhī gè sān liǎng
半夏半升紫参五两（一作紫菀） 泽漆三斤（以东流水五斗，煮取一斗五升） 生姜五两白前五两甘草黄芩人参桂枝各三两
yòu jiǔ wèi kǒu fù jǔ nèi zé qī zhī zhōng zhǔ qǔ wǔ shēng wēn fú wǔ hé zhì yè jǐn
右九味，口父咀，内泽漆汁中，煮取五升，温服五合，至夜尽。
huǒ nì shàng qì yān hóu bù lì zhǐ nì xià qì zhě mài mén dōng tāng zhǔ zhī
火逆上气，咽喉不利，止逆下气者，麦门冬汤主之。
mài mén dōng tāng fāng
麦门冬汤方
mài mén dōng qī shēng bàn xià yī shēng rén shēn sān liǎng gān cǎo èr liǎng jīng mǐ sān hé dà zǎo shí èr méi
麦门冬七升半夏一升人参三两甘草二两粳米三合大枣十二枚
yòu liù wèi yǐ shuǐ yī dòu èr shēng zhǔ qǔ liù shēng wēn fú yī shēng rì sān yè yī fù
右六味，以水一斗二升，煮取六升，温服一升，日三夜一服。
fèi yōng chuǎn bù dé wò tíng lì dà zǎo xiè fèi tāng zhǔ zhī
肺痈，喘不得卧，葶苈大枣泻肺汤主之。
tíng lì dà zǎo xiè fèi tāng fāng
葶苈大枣泻肺汤方
tíng lì áo lìng huáng sè dǎo wán rú dàn zǐ dà dà zǎo shí èr méi
葶苈（熬令黄色，捣丸如弹子大） 大枣十二枚
yòu xiān yǐ shuǐ sān shēng zhǔ zǎo qǔ èr shēng qù zǎo nèi tíng lì zhǔ qǔ yī shēng dùn fú
右先以水三升，煮枣取二升，去枣，内葶苈，煮取一升，顿服。
hāi ér xiōng mǎn zhèn hán mài shù yàn gàn bù hē shí chū zhuó tuò xīng chòu jiǔ jiǔ tǔ nóng rú mǐ zhōu zhě wèi fèi yōng jié gěng tāng zhǔ zhī
咳而胸满，振寒脉数，咽干不喝，时出浊唾腥臭，久久吐脓如米粥者，为肺痈，桔梗汤主之。
jié gěng tāng fāng yì zhì xuè bì
桔梗汤方（亦治血痹）
jié gěng yī liǎng gān cǎo èr liǎng
桔梗一两甘草二两
yòu èr wèi yǐ shuǐ sān shēng zhǔ qǔ yī shēng fēn wēn zài fú zé tǔ nóng xuè yě
右二味，以水三升，煮取一升，分温再服，则吐脓血也。
hāi ér shàng qì cǐ wèi fèi zhàng qí rén chuǎn mù rú tuō zhuàng mài fú dà zhě yuè bì jiā bàn xià tāng zhǔ zhī
咳而上气，此为肺胀，其人喘，目如脱状，脉浮大者，越婢加半夏汤主之。
yuè bì jiā bàn xià tāng fāng
越婢加半夏汤方
má huáng liù liǎng shí gāo bàn jīn shēng jiāng sān liǎng dà zǎo shí wǔ méi gān cǎo èr liǎng bàn xià bàn shēng
麻黄六两石膏半斤生姜三两大枣十五枚甘草二两半夏半升
yòu liù wèi yǐ shuǐ liù shēng xiān zhǔ má huáng qù shàng mò nèi zhū yào zhǔ qǔ sān shēng fēn wēn sān fú
右六味，以水六升，先煮麻黄，去上沫，内诸药，煮取三升，分温三服。
fèi zhàng hāi ér shàng qì fán zào ér chuǎn mài fú zhě xīn xià yǒu shuǐ xiǎo qīng lóng jiā shí gāo tāng zhǔ zhī
肺胀，咳而上气，烦躁而喘，脉浮者，心下有水，小青龙加石膏汤主之。
xiǎo qīng lóng jiā shí gāo tāng fāng qiān jīn zhèng zhì tóng wài gèng jiā xié xià tòng yǐn quē pén
小青龙加石膏汤方（《千金》证治同，外更加胁下痛引缺盆）
má huáng sháo yào guì zhī xì xīn gān cǎo gān jiāng gè sān liǎng wǔ wèi zǐ bàn xià gè bàn shēng shí gāo èr liǎng
麻黄芍药桂枝细辛甘草干姜各三两五味子半夏各半升石膏二两
yòu jiǔ wèi yǐ shuǐ yī dòu xiān zhǔ má huáng qù shàng xǐ nèi zhū yào zhǔ qǔ sān shēng
右九味，以水一斗，先煮麻黄，去上洗，内诸药，煮取三升。
qiǎng rén yǎn yī shēng léi zhě jiǎn zhī rì sān fú xiǎo ér fú sì hé
强人眼一升，羸者减之，日三服，小儿服四合。
fù fāng
附方
wài tái zhì gān cǎo tāng zhì fèi wěi xián tuò duō xīn zhōng wēn wēn yè yè zhě fāng jiàn xū láo zhōng
《外台》炙甘草汤治肺痿涎唾多，心中温温液液者（方见虚劳中）。
qiān jīn gān cǎo tāng gān cǎo èr liǎng
《千金》甘草汤甘草二两*
yòu yī wèi yǐ shuǐ sān shēng zhǔ jiǎn bàn fēn wēn sān fú
右一味，以水三升，煮减半，分温三服。
qiān jīn shēng jiāng gān cǎo tāng zhì fèi wěi ké tuò xián mò bù zhǐ yàn zào ér kě
《千金》生姜甘草汤治肺痿咳唾涎沫不止，咽燥而渴。
shēng jiāng wǔ liǎng rén shēn sān liǎng gān cǎo sì liǎng dà zǎo shí wǔ méi
生姜五两人参三两甘草四两大枣十五枚
yòu sì wèi yǐ shuǐ qī shēng zhǔ qǔ sān shēng fēn wēn sān fú
右四味，以水七升，煮取三升，分温三服。
qiān jīn guì zhī qù sháo yào jiā zào jiá tāng zhì fèi wěi tǔ xián mò
《千金》桂枝去芍药加皂荚汤治肺痿吐涎沫。
guì zhī sān liǎng shēng jiāng sān liǎng gān cǎo èr liǎng dà zǎo shí méi zào jiá èr méi qù pí zi zhì jiāo
桂枝三两生姜三两甘草二两大枣十枚皂荚二枚（去皮子炙焦）
yòu wǔ wèi yǐ shuǐ qī shēng wēi wēi huǒ zhǔ qǔ sān shēng fēn wēn sān fú
右五味，以水七升，微微火煮取三升，分温三服。
wài tái jié gěng bái sàn zhì hāi ér xiōng mǎn zhèn hán mài shù yàn gàn bù kě shí chū zhuó tuò xīng chòu jiǔ jiǔ tǔ nóng rú mǐ zhōu zhě wèi fèi yōng
《外台》桔梗白散治咳而胸满，振寒，脉数，咽干不渴，时出浊唾腥臭，久久吐脓如米粥者，为肺痈。
jié gěng bèi mǔ gè sān fēn bā dòu yī fēn qù pí áo yán rú zhī
桔梗贝母各三分巴豆一分（去皮熬，研如脂）
yòu sān wèi wèi sàn qiǎng rén yǐn fú bàn qián bǐ léi zhě jiǎn zhī
右三味，为散，强人饮服半钱匕，羸者减之。
bìng zài gé shàng zhě tǔ nóng xuè
病在膈上者吐脓血；
gé xià zhě xiè chū
膈下者泻出；
ruò xià duō bù zhǐ yǐn lěng shuǐ yī bēi zé dìng
若下多不止，饮冷水一杯则定。
qiān jīn wěi jīng tāng zhì hāi yǒu wēi rè fán mǎn xiōng zhōng jiǎ cuò shì wèi fèi yōng
《千金》苇茎汤治咳有微热，烦满，胸中甲错，是为肺痈。
wěi jīng èr shēng yì yǐ rén bàn shēng táo rén wǔ shí méi guā bàn bàn shēng
苇茎二升薏苡仁半升桃仁五十枚瓜瓣半升
yòu sì wèi yǐ shuǐ yī dòu xiān zhǔ wěi jīng de wǔ shēng qù zǐ nèi zhū yào zhǔ qǔ èr shēng fú yī shēng zài fú dāng tǔ rú nóng
右四味，以水一斗，先煮苇茎得五升，去滓，内诸药，煮取二升，服一升，再服，当吐如脓。
fèi yōng xiōng mǎn zhàng yī shēn miàn mù fú zhǒng bí sāi qīng tì chū bù wén xiāng chòu suān xīn ké nì shàng qì chuǎn míng pò sāi tíng lì dà zǎo xiè fèi tāng zhǔ zhī
肺痈胸满胀，一身面目浮肿，鼻塞清涕出，不闻香臭酸辛，咳逆上气，喘鸣迫塞，葶苈大枣泻肺汤主之。
fāng jiàn shàng sān rì yī jì kě zhì sān sì jì cǐ xiān fú xiǎo qīng lóng tāng yī jì nǎi jìn
（方见上，三日一剂，可至三四剂，此先服小青龙汤一剂，乃进。
xiǎo qīng lóng tāng fāng jiàn ké sòu mén zhōng
小青龙汤方见咳嗽门中）