yǐn sī zhēn li jié jiě wǎn bì gòu sū xiàng zǐ jìn
○尹思贞李杰解琬毕构苏珦子晋
zhèng wéi zhōng wáng zhì yīn lú cóng yuàn li cháo yǐn péi cuǐ cóng zǔ dì kuān
郑惟忠王志愔卢从愿李朝隐裴漼从祖弟宽
wáng qiū
王丘
yǐn sī zhēn jīng zhào cháng ān rén yě
尹思贞，京兆长安人也。
ruò guàn míng jīng jǔ bǔ lóng zhōu cān jūn
弱冠明经举，补隆州参军。
shí jìn ān xiàn yǒu háo zú pú shì zòng héng bù fǎ qián hòu guān lì mò néng zhì
时晋安县有豪族蒲氏，纵横不法，前后官吏莫能制。
zhōu sī lìng sī zhēn tuī àn fā qí jiān zāng wàn jì jìng lùn shā zhī yuǎn jìn chēng qìng kè shí yǐ jì qí shì yóu shì zhī míng
州司令思贞推按，发其奸赃万计，竟论杀之，远近称庆， 刻石以纪其事，由是知名。
lèi zhuǎn míng táng lìng yǐ shàn zhèng wén
累转明堂令，以善政闻。
sān qiān diàn zhōng shǎo jiān jiǎn jiào míng zhōu cì shǐ
三迁殿中少监，检校洺州刺史。
huì qì dān sūn wàn róng zuò luàn hé shuò bù ān sī zhēn shàn yú suí fǔ jìng nèi dú wú jīng rǎo zé tiān jiàng xǐ shū bāo měi zhī
会契丹孙万荣作乱，河朔不安，思贞善于绥抚，境内独无惊扰，则天降玺书褒美之。
cháng ān zhōng qī qiān qiū guān shì láng yǐ wǔ zhāng chāng zōng bèi gòu chū wèi dìng zhōu cì shǐ zhuǎn jìn zhōu cì shǐ
长安中，七迁秋官侍郎，以忤张昌宗被构，出为定州刺史，转晋州刺史。
xún fù rù wèi sī fǔ shǎo qīng
寻复入为司府少卿。
shí qīng hóu zhī yī yì lì wēi yán lì rén wèi zhī yǔ yuē bù wèi hóu qīng zhàng wéi wèi yǐn qīng bǐ
时卿侯知一亦厉威严，吏人为之语曰：“不畏侯卿杖，惟畏尹卿笔。
qí wéi rén suǒ fú ruò cǐ
” 其为人所伏若此。
xún jiā yín qīng guāng lù dài fu
寻加银青光禄大夫。
yú zhái zhōng jué de gǔ jǐ shí èr é ér mén jiā qǐ jǐ shí rén yì yān
于宅中掘得古戟十二，俄而门加棨戟，时人异焉。
shén lóng chū wèi dà lǐ qīng shí wǔ sān sī shàn quán yù shǐ dài fū li chéng jiā fù huì zhī
神龙初，为大理卿，时武三思擅权，御史大夫李承嘉附会之。
yōng zhōu rén wéi yuè jiāng shàng biàn gào sān sī móu nì zhōng zōng dà nù mìng zhǎn zhī
壅州人韦月将上变，告三思谋逆，中宗大怒，命斩之。
sī zhēn yǐ fā shēng zhī yuè gù zhí zòu yǐ wéi bù kě xíng xíng jìng yǒu chì jué zhàng pèi liú lǐng nán
思贞以发生之月，固执奏以为不可行刑，竟有敕决杖配流岭南。
sān sī lìng suǒ sī yīn cǐ fēi fǎ hài zhī sī zhēn yòu gù zhēng zhī
三思令所司因此非法害之，思贞又固争之。
chéng jiā xī sān sī zhǐ tuō yǐ tā shì bù xǔ sī zhēn rù cháo tíng
承嘉希三思旨，托以他事，不许思贞入朝廷。
wèi chéng jiā yuē gōng shàn zuò wēi fú bù gù xiàn zhāng fù tuō jiān chén yǐ tú bù guǐ jiāng xiān chú zhōng liáng yǐ zì zì yé
谓承嘉曰：“公擅作威福，不顾宪章，附托奸臣，以图不轨，将先除忠良以自恣耶？
chéng jiā dà nù suì hé zòu sī zhēn chū wèi qīng zhōu cì shǐ
”承嘉大怒，遂劾奏思贞，出为青州刺史。
jìng nèi yǒu cán yī nián sì shú zhě chù zhì shǐ wèi zhōu sī mǎ lù jìng qián bā yuè zhì zhōu jiàn jiǎn tàn yuē fēi shàn zhèng suǒ zhì shú néng zhì yú cǐ hu
境内有蚕一年四熟者，黜陟使、卫州司马路敬潜八月至州，见茧叹曰：“非善政所致，孰能至于此乎！
tè biǎo jiàn zhī
”特表荐之。
sī zhēn qián hòu wèi shí sān zhōu cì shǐ jiē yǐ qīng jiǎn wéi zhèng zòu kè lián zuì
思贞前后为十三州刺史，皆以清简为政，奏课连最。
ruì zōng jí wèi zhēng wèi jiāng zuò dà jiàng lèi fēng tiān shuǐ jùn gōng
睿宗即位，征为将作大匠，累封天水郡公。
shí zuǒ pú yè dòu huái zhēn xīng zào jīn xiān yù zhēn liǎng guān diào fā fū jiàng sī zhēn cháng jié jiǎn zhī
时左仆射窦怀贞兴造金仙、玉真两观，调发夫匠，思贞常节减之。
huái zhēn nù pín jié zé sī zhēn sī zhēn yuē gōng zhí jū duān kuí rèn zhòng bì xié bù néng yì zàn shèng míng guāng xuān dà huà ér nǎi shèng xìng tǔ mù hài jí lí yuán qǐ bù kuì yě
怀贞怒，频诘责思贞，思贞曰：“公职居端揆，任重弼谐，不能翼赞圣明，光宣大化，而乃盛兴土木，害及黎元，岂不愧也！
yòu shòu xiǎo rén zhī zèn qīng rǔ cháo chén jīn rì zhī shì bù néng gǒu miǎn qǐng cóng cǐ cí
又受小人之谮，轻辱朝臣，今日之事，不能苟免，请从此辞。
fú yī ér qù hé mén lěi rì shàng wén ér tè lìng shì shì
”拂衣而去，阖门累日，上闻而特令视事。
qí nián huái zhēn fú zhū nǎi xià zhì yuē guó zhī fù xiāng wèi yà zhōng tái zì fěi bāng zhí shú sī tiān xiàn
其年，怀贞伏诛，乃下制曰：“国之副相，位亚中台，自匪邦直， 孰司天宪？
jiāng zuò dà jiàng yǐn sī zhēn xián liáng fāng zhèng shuò rú qí dé gāng bù hù quē qīng ér wèi zhī jiǎn yán yì cóng zhuāng sè nán fàn
将作大匠尹思贞，贤良方正，硕儒耆德，刚不护缺，清而畏知，简言易从，庄色难犯。
zhēng xiān wáng zhī tǐ yào fū rèn bì chén
征先王之体要，敷衽必陈；
zhé nìng chén zhī hù quán fú yī ér xiè
折佞臣之怙权，拂衣而谢。
gù yǐ shì wén hǎi nèi míng dòng jīng shī yīng sǔn shì jī chái láng zì yuǎn
故以事闻海内，名动京师，鹰隼是击，豺狼自远。
bì néng tiáo lǐ qián bì fā huī jiù zhāng yi chéng nòng yìn zhī róng shì yǔn dēng chē zhī zhì
必能条理前弊，发挥旧章，宜承弄印之荣， 式允登车之志。
kě yù shǐ dài fū
可御史大夫。
é jiān shēn wáng fǔ zhǎng shǐ qiān hù bù shàng shū zhuǎn gōng bù shàng shū
”俄兼申王府长史，迁户部尚书，转工部尚书。
yǐ lǎo jí lèi biǎo qǐng zhì shì xǔ zhī
以老疾累表请致仕，许之。
kāi yuán sì nián zú nián qī shí qī zèng huáng mén jiān shì yuē jiǎn
开元四年卒，年七十七，赠黄门监，谥曰简。
li jié běn míng wù guāng xiāng zhōu fǔ yáng rén
李杰，本名务光，相州滏阳人。
hòu wèi bīng zhōu cì shǐ bǎo zhī hòu yě qí xiān zì lǒng xī xǐ yān
后魏并州刺史宝之后也，其先自陇西徙焉。
jié shǎo yǐ xiào yǒu zhù chēng jǔ míng jīng lèi qiān tiān guān yuán wài láng míng mǐn yǒu lì cái shén dé dàng shí zhī yù
杰少以孝友著称，举明经，累迁天官员外郎，明敏有吏才，甚得当时之誉。
shén lóng chū lèi qiān wèi wèi shǎo qīng wèi hé dōng dào xún chá chù zhì shǐ zòu kè wèi zhū shǐ zhī zuì
神龙初， 累迁卫尉少卿，为河东道巡察黜陟使，奏课为诸使之最。
kāi yuán chū wèi hé nán yǐn
开元初，为河南尹。
jié jì qín yú tīng lǐ měi yǒu sù liè suī qú lù dāng shí wú fèi chǔ duàn
杰既勤于听理，每有诉列，虽衢路当食，无废处断。
yóu shì guān wú liú shì rén lì ài zhī
由是官无留事，人吏爱之。
xiān shì hé biàn zhī jiān yǒu liáng gōng yàn nián jiǔ yàn pò jiāng huái cáo yùn bù tōng
先是， 河、汴之间有梁公堰，年久堰破，江、淮漕运不通。
jié zòu diào fā biàn zhèng dīng fū yǐ jùn zhī shěng gōng sù jiù gōng sī shēn yǐ wéi lì kān shí shuǐ bīn yǐ jì qí jī
杰奏调发汴、郑丁夫以浚之， 省功速就，公私深以为利，刊石水滨，以纪其绩。
xún dài sòng jǐng wèi yù shǐ dài fū
寻代宋璟为御史大夫。
shí huáng hòu mèi xù shàng yī fèng yù zhǎng sūn xīn yǔ qí mèi xù yáng xian yù yīn yú lǐ xiàng yù jié suì ōu jī zhī shàng dà nù lìng zhǎn xīn děng
时皇后妹婿尚衣奉御长孙昕与其妹婿杨仙玉因于里巷遇杰，遂殴击之，上大怒，令斩昕等。
sàn qí cháng shì mǎ qíng sù yǐ wéi yáng hé zhī yuè bù kě xíng xíng lèi biǎo chén qǐng
散骑常侍马情素以为阳和之月，不可行刑，累表陈请。
nǎi xià chì yuē fu wèi lìng zhě zì jìn ér jí yuǎn xíng fá zhě xiān qīn ér hòu shū
乃下敕曰：“夫为令者自近而及远，行罚者先亲而后疏。
zhǎng sūn xīn yáng xian yù děng píng shì yīn qī zì xíng xiōng xiǎn qīng wǔ cháng xiàn sǔn rǔ dà chén qíng tè nán róng gù lìng zhǎn jué
长孙昕、杨仙玉等凭恃姻戚，恣行凶险，轻侮常宪，损辱大臣，情特难容，故令斩决。
jīn qún guān děng lèi chén biǎo shū gù yǒu chéng qǐng yǐ yáng hé zhī jié fēi sù shā zhī shí yuán yǐn gǔ jīn cí yì kěn qiè
今群官等累陈表疏，固有诚请，以阳和之节，非肃杀之时，援引古今，词义恳切。
zhèn zhì cóng shēn jiàn qíng yì xī fǎ yi kuān yì mén zhī fá tīng cóng kū mù zhī bì
朕志从深谏， 情亦惜法，宜宽异门之罚，听从枯木之毙。
jí yi jué shā yǐ xiè bǎi liáo
即宜决杀，以谢百僚。
jié míng nián yǐ hù qiáo líng zuò cì jué wǔ wēi zi
杰明年以护桥陵作，赐爵武威子。
chū jié hù zuò shí yǐn shì yù shǐ wáng xù wèi pàn guān
初，杰护作时，引侍御史王旭为判官。
xù tān mào shòu zāng jié jiāng shéng zhī ér bù dé qí shí fǎn wèi xù suǒ gòu chū wèi qú zhōu cì shǐ
旭贪冒受赃，杰将绳之而不得其实，反为旭所构，出为衢州刺史。
é zhuǎn yáng zhōu dà dū dū fǔ zhǎng shǐ yòu wèi yù shǐ suǒ hé miǎn guān guī dì
俄转扬州大都督府长史，又为御史所劾，免官归第。
xún zú zèng hù bù shàng shū
寻卒，赠户部尚书。
jiě wǎn wèi zhōu yuán chéng rén yě
解琬，魏州元城人也。
shǎo yīng yōu sù jǔ bài xīn zhèng wèi lèi zhuǎn chéng dū chéng
少应幽素举，拜新政尉，累转成都丞。
yīn zòu shì chēng zhǐ chāo qiān jiān chá yù shǐ dīng yōu lí zhí
因奏事称旨，超迁监察御史，丁忧离职。
zé tiān yǐ wǎn shi liàn biān shì qǐ fù jiù guān lìng wǎng xī yù ān fǔ yí lǔ kàng shū gù cí
则天以琬识练边事，起复旧官，令往西域安抚夷虏，抗疏固辞。
zé tiān jiā zhī xià chì yuē jiě wǎn xiào xìng chún zhì āi qíng kěn qiè gù cí quán duó zhī róng qǐ jiù zhōng yōu zhī diǎn
则天嘉之，下敕曰：“解琬孝性淳至，哀情恳切，固辞权夺之荣，乞就终忧之典。
zú kě yǐ jī yáng fēng sú dūn jiǎng míng jiào yi suì yǎ huái yǔn qí suǒ qǐng
足可以激扬风俗，敦奖名教，宜遂雅怀，允其所请。
réng lìng fú què hòu fù shàng
仍令服阕后赴上。
shèng lì chū qiān shì yù shǐ chōng shǐ ān fǔ wū zhì lēi jí shí xìng bù luò xián de qí pián yí fán rén dà yuè yǐ gōng zhuó bài yù shǐ zhōng chéng jiān běi tíng dū hù chí jié xī yù ān fǔ shǐ
圣历初，迁侍御史，充使安抚乌质勒及十姓部落，咸得其便宜，蕃人大悦，以功擢拜御史中丞，兼北庭都护、持节西域安抚使。
wǎn sù yǔ guō yuán zhèn tóng guān xiāng shàn suì wèi zōng chu kè suǒ huǐ yóu shì zuǒ qiān cāng zhōu cì shǐ
琬素与郭元振同官相善，遂为宗楚客所毁，由是左迁沧州刺史。
wéi zhèng wu cún dà tǐ shén dé rén hé
为政务存大体，甚得人和。
jǐng lóng zhōng qiān yòu tái yù shǐ dà fu jiān chí jié shuò fāng xíng jūn dà zǒng guǎn
景龙中，迁右台御史大夫，兼持节朔方行军大总管。
wǎn qián hòu zài jūn èr shí yú zài wù nóng xí zhàn duō suǒ lì yì biān jìng ān zhī
琬前后在军二十余载，务农习战，多所利益，边境安之。
jǐng yún èr nián fù wèi shuò fāng jūn dà zǒng guǎn
景云二年，复为朔方军大总管。
wǎn fēn qiǎn suí jūn yào jí guān hé yáng chéng zhāng guān zōng féi xiāng lìng wéi jǐng jùn pǔ ān lìng yú chù zhōng děng xiào liào sān chéng bīng mù yú shì jiǎn shí wàn rén zòu ba zhī
琬分遣随军要籍官河阳丞张冠宗、肥乡令韦景骏、普安令于处忠等校料三城兵募，于是减十万人，奏罢之。
xún shòu yòu wǔ wèi dà jiàng jūn jiān jiǎn jiào jìn zhōu cì shǐ cì jué jǐ nán xiàn nán
寻授右武卫大将军， 兼检校晋州刺史，赐爵济南县男。
yǐ nián lǎo qǐ hái gǔ bài biǎo qì bù dài bào ér qù
以年老乞骸骨，拜表讫，不待报而去。
yōu zhào jiā jīn zǐ guāng lù dài fu tīng zhì shì qí lù zhǔn pǐn quán gěi
优诏加金紫光禄大夫，听致仕，其禄准品全给。
xún jiàng xǐ shū láo zhī yuē qīng qì jú jiān zhèng cái shí gāo yuǎn gōng zhōng zhāng qí lì shēn zhēn gù zú yǐ gàn shì
寻降玺书劳之曰：“卿器局坚正，才识高远， 公忠彰其立身，贞固足以干事。
lèi zhāng qiān zhī chū shǐ tóng wèi jiàng zhī hé róng
类张骞之出使，同魏绛之和戎。
zhí wǎn wén wǔ gōng shēn fāng miàn qín yú wáng jiā shì wèi guó lǎo
职绾文武，功申方面，勤于王家，是为国老。
qīng zhě gù sī cè jǐng yuàn yán yǒng tuì shēn xī mǎ yuán zhī néng wèi suì qí xī zhī qǐng
顷者，顾斯侧景，愿言勇退，深惜马援之能，未遂祁奚之请。
rán zhāng shū pín shàng yǎ huái nán duó
然章疏频上，雅怀难夺。
jīn zhī tuō xǐ guī xián fú yī gāo xiè gù kě yǐ jī lì tuí sú yí xíng shù liáo
今知脱屣归闲，拂衣高谢，固可以激励颓俗，仪刑庶僚。
yǒng yán zhōng shǐ liáng kě jiā shàng
永言终始，良可嘉尚。
yi shàn shè yǎng yǐ jiè qī yí
宜善摄养，以介期颐。
wèi jǐ tǔ bō kòu biān fù zhào bài zuǒ sàn qí cháng shì lìng yǔ tǔ bō fēn dìng dì jiè jiān chǔ zhì shí xìng jiàng hù
未几，吐蕃寇边，复召拜左散骑常侍，令与吐蕃分定地界，兼处置十姓降户。
wǎn yán tǔ fán bì qián huái pàn jì qǐng yù zhī bīng shí wàn yú qín wèi děng zhōu yán jiā fáng è
琬言吐蕃必潜怀叛计，请预支兵十万于秦、渭等州严加防遏。
qí nián dōng tǔ bō guǒ rù kòu jìng wèi zhī bīng suǒ jī zǒu zhī
其年冬，吐蕃果入寇， 竟为支兵所击走之。
é yòu biǎo qǐng zhì shì bù xǔ qiān tài zǐ bīn kè
俄又表请致仕，不许，迁太子宾客。
kāi yuán wǔ nián chū wèi tóng zhōu cì shǐ
开元五年，出为同州刺史。
míng nián zú nián bā shí yú
明年卒，年八十余。
bì gòu hé nán yǎn shī rén yě
毕构，河南偃师人也。
fù jǐng zé tiān shí wéi sī wèi shǎo qīng
父憬，则天时为司卫少卿。
gòu shǎo jǔ jìn shì
构少举进士。
shén lóng chū lèi qiān zhōng shū shè rén
神龙初，累迁中书舍人。
shí jìng huī děng zòu qǐng jiàng xuē wǔ shì zhū wáng gòu cì dāng dú biǎo jì shēng yùn lǎng chàng jiān fēn xī qí wén jù zuǒ yòu tīng zhě jiē lì rán kě xiǎo
时敬晖等奏请降削武氏诸王，构次当读表，既声韵朗畅，兼分析其文句， 左右听者皆历然可晓。
yóu shì wǔ sān sī è zhī chū wèi rùn zhōu cì shǐ
由是武三思恶之，出为润州刺史。
lèi chú yì zhōu dà dū dū fǔ zhǎng shǐ
累除益州大都督府长史。
jǐng yún chū zhào bài zuǒ yù shǐ dài fū zhuǎn shǎn zhōu cì shǐ jiā yín qīng guāng lù dài fu fēng wèi xiàn nán
景云初，召拜左御史大夫，转陕州刺史，加银青光禄大夫，封魏县男。
qǐng zhī fù shòu yì zhōu dà dū dū fǔ zhǎng shǐ jiān chōng jiàn nán dào àn chá shǐ
顷之，复授益州大都督府长史，兼充剑南道按察使。
suǒ lì zhōu fǔ xián zhe shēng jì zài shǔ zhōng yóu gé jiù bì zhèng hào qīng yán
所历州府，咸著声绩，在蜀中尤革旧弊， 政号清严。
ruì zōng wén ér shàn zhī xǐ shū láo yuē
睿宗闻而善之，玺书劳曰：
wǒ guó jiā chuàng kāi tiān dì zài zào lí yuán sì yí lái wáng wàn bāng huì zhì zhì zhōu lì jùn fēn zhí shè guān
我国家创开天地，再造黎元，四夷来王，万邦会至，置州立郡，分职设官。
zhēn guān yǒng huī zhī qián huáng yóu wéi mù
贞观、永徽之前，皇猷惟穆；
xián hēng chuí gǒng zhī hòu chún fēng jiàn tì
咸亨、垂拱之后，淳风渐替。
zhēng fù jiāng jí diào yì pō fán xuǎn lì jǔ rén shè yú fú làn
征赋将急，调役颇繁，选吏举人，涉于浮滥。
shěng gé tái sì hǎn yǒu gōng zhí gǒu tān lù zhì yǐ dù suì shí
省阁台寺，罕有公直，苟贪禄秩，以度岁时。
zhōng wài yīn xún jì gāng chí wěn qiě wú chéng gé bì nǎi zī shēn
中外因循，纪纲弛紊，且无惩革，弊乃滋深。
wèi guān jì bù zé rén fēi qīn jí huì
为官既不择人，非亲即贿；
wéi fǎ yòu bù àn zuì zuò niè níng táo
为法又不按罪，作孽宁逃？
tān cán fàng shǒu zhě xiāng réng qīng bái jié jǐ zhě sī jué
贪残放手者相仍，清白洁己者斯绝。
gài yóu shǎng fá bù jǔ shēng shā mò xíng
盖由赏罚不举，生杀莫行。
gèng yǐ shuǐ hàn shí guāi biān yú wèi mì rì sǔn yī rì zhēng liǎn bù xiū dà dōng xiǎo dōng zhù zhóu wèi yuàn jiù gèng gē bō hé yǐ kè kān
更以水旱时乖，边隅未谧，日损一日，征敛不休，大东小东，杼轴为怨，就更割剥，何以克堪！
xī wén dāng guān yǐ liú dú huán zhū wéi shàng
昔闻当官，以留犊还珠为上。
jīn zhī cóng zhí yǐ chōng chē lián sì wèi néng
今之从职，以充车联驷为能。
huò jiāo jié fù jiā yì qì pín ruò
或交结富家，抑弃贫弱；
huò jīn jiǎ diǎn zhèng shù lì fù xīn
或矜假典正，树立腹心。
yì wū zhī jiān náng qiè jù wěi huò de yǒu chūn gàn zǐ qī huò jiā yǒu chù chǎn zī cái jí bèi àn tōng bìng cóng qǔ duó
邑屋之间，囊箧俱委，或地有椿干梓漆，或家有畜产资财，即被暗通，并从取夺。
ruò yǒu gù lìn jí yīn shì yǐ shéng cū zhàng dà jiā dòng qīng xìng mìng huái yuān bào tòng wú suǒ gào chén
若有固吝，即因事以绳，粗杖大枷，动倾性命，怀冤抱痛，无所告陈。
bǐ chà yù shǐ wěi lìng xún chá huò yǒu guì yào suǒ zhǔ wèi néng bù bì quán háo
比差御史委令巡察，或有贵要所嘱，未能不避权豪；
huò yǒu qīn gù zài guān yòu hǎn jué yú yán miàn
或有亲故在官，又罕绝于颜面。
zài chí yuán xí tú fán chū shǐ zhī míng
载驰原隰，徒烦出使之名；
ān wèn hú lí wèi jiàn mái chē zhī jié
安问狐狸，未见埋车之节。
yáng qīng jī zhuó jīng wèi bù fēn
扬清激浊，泾、渭不分；
jí è hào shàn xiāo lán mò bié
嫉恶好善，萧、兰莫别。
guān shǒu jì qí ruò cǐ xià rén qǐ yǐ liáo shēng
官守既其若此，下人岂以聊生。
shù nián yǐ lái diāo cán gèng shén
数年已来，凋残更甚。
qīng gū jié dú xíng yǒu gǔ rén zhī fēng zì lín shǔ chuān bì huà dùn yì
卿孤洁独行，有古人之风，自临蜀川，弊化顿易。
lǎn qīng qián hòu zhí zòu hé yì pò zhù qiú jiān
览卿前后执奏，何异破柱求奸？
zhū shǐ zhī zhōng zài qīng wèi zuì
诸使之中，在卿为最。
bìng néng jìn jié shì qīng rú cǐ bǎi jùn hé yōu hu bù lǐ wàn rén hé lǜ hu bù ān
并能尽节似卿如此，百郡何忧乎不理，万人何虑乎不安？
qīng dāng yì jiān wù wèi hòu gù
卿当益坚，勿为后顾。
zhèn jiā qīng zhí dào jīn cì páo dài bìng yī yī fù
朕嘉卿直道，今赐袍带并衣一副。
xún bài hù bù shàng shū zhuǎn lì bù shàng shū bìng yáo lǐng yì zhōu dà dū dū fǔ zhǎng shǐ
寻拜户部尚书，转吏部尚书，并遥领益州大都督府长史。
xuán zōng jí wèi lèi bài hé nán yǐn qiān hù bù shàng shū
玄宗即位，累拜河南尹，迁户部尚书。
kāi yuán sì nián yù jí shàng shǒu shū yī fāng yǐ cì zhī
开元四年，遇疾，上手疏医方以赐之。
shí yì hù bù shàng shū wèi xiōng guān jù gǎi shòu tài zǐ zhān shì jì qí yǒu chōu
时议户部尚书为凶官，遽改授太子詹事，冀其有瘳。
xún zú zèng huáng mén jiān shì yuē jǐng
寻卒，赠黄门监，谥曰景。
gòu chū sàng jì mǔ shí yǒu èr mèi zài qiǎng bǎo qīn jiā jū yǎng xián de chéng lì
构初丧继母时，有二妹在襁褓，亲加鞠养，咸得成立。
jí gòu zú èr mèi hào jué jiǔ zhī yǐ fǔ yù ēn suì zhì sān nián zhī fú
及构卒，二妹号绝久之， 以抚育恩，遂制三年之服。
qí dì xǔ yì shén āi huǐ bìng wéi dāng shí suǒ chēng
其弟栩亦甚哀毁，并为当时所称。
xǔ guān zhì jīng zhōu sī mǎ
栩官至荆州司马。
sū xiàng yōng zhōu lán tián rén
苏珦，雍州蓝田人。
míng jīng jǔ lèi shòu hù xiàn wèi
明经举，累授鄠县尉。
yōng zhōu zhǎng shǐ li yì yǎn zhào ér wèi yuē hù xiàn běn duō sù sòng jìn rì suì jué fǎng wèn guǒ yóu míng gōng wèi qí shū lǐ
雍州长史李义琰召而谓曰：“鄠县本多诉讼，近日遂绝，访问果由明公为其疏理。
yīn gù zhǐ shì yuē cǐ zuò jí míng gōng zuò yě dàn hèn fēi chí mù suǒ jiàn ěr
”因顾指事曰：“此座即明公座也，但恨非迟暮所见耳。
chuí gǒng chū bài yòu tái jiān chá yù shǐ
垂拱初，拜右台监察御史。
shí zé tiān jiāng zhū hán lǔ děng zhū wáng shǐ xiàng àn qí mì zhuàng xiàng xùn wèn jiē wú zhēng yàn
时则天将诛韩、鲁等诸王，使珦按其密状，珦讯问皆无征验。
huò wū gào xiàng yǔ hán lǔ děng tóng qíng zé tiān zhào jiàn jié wèn xiàng kàng yì bù huí
或诬告珦与韩、鲁等同情，则天召见诘问，珦抗议不回。
zé tiān bú yuè yuē qīng dà yá zhī shì zhèn dāng bié yǒu qū shǐ cǐ yù bù jiǎ qīng yě
则天不悦，曰： “卿大雅之士，朕当别有驱使，此狱不假卿也。
suì lìng xiàng yú hé xī jiān jūn
”遂令珦于河西监军。
wǔ qiān yòu sī láng zhōng
五迁右司郎中。
shí yù shǐ wáng hóng yì tuō fù lái jùn chén gòu xiàn wú zuì cháo tíng jí zhī
时御史王弘义托附来俊臣，构陷无罪，朝廷疾之。
cháng shòu zhào yú guó zhōu cǎi mù yì shǐ bù jié dīng fū duō sǐ xiàng àn zòu qí shì hóng yì jìng yǐ zuò chù
尝受诏于虢州采木，役使不节，丁夫多死，珦按奏其事，弘义竟以坐黜。
xiàng xún qiān jǐ shì zhōng lèi shòu zuǒ sù zhèng tái yù shǐ dà fu
珦寻迁给事中，累授左肃政台御史大夫。
shí yǒu zhào bái sī mǎ bǎn yíng dà xiàng mí fèi jù yì xiàng yǐ fáng nóng shàng shū qiē jiàn zé tiān nà yān
时有诏白司马坂营大像，糜费巨亿，珦以妨农，上疏切谏，则天纳焉。
shén lóng chū wǔ sān sī shàn quán wéi yuè jiāng gào sān sī jiāng yǒu nì móu fǎn wèi sān sī suǒ gòu zhōng zōng lìng zhǎn zhī
神龙初，武三思擅权，韦月将告三思将有逆谋，反为三思所构，中宗令斩之。
xiàng zòu fēi shí bù kě xíng xíng yóu shì wǔ sān sī zhǐ zhuǎn wéi yòu yù shǐ dài fū
珦奏非时不可行刑，由是忤三思旨，转为右御史大夫。
xún chū wèi qí zhōu cì shǐ fù wèi yòu tái dài fū
寻出为岐州刺史，复为右台大夫。
huì jié mǐn tài zǐ bài zhào xiàng qióng qí dǎng yǔ
会节愍太子败，诏珦穷其党与。
shí ruì zōng zài fān wèi dé zuì zhě suǒ yǐn xiàng yīn biàn xī shì zhuàng mì zòu yǐ bǎo chí zhī
时睿宗在籓，为得罪者所引，珦因辩析事状， 密奏以保持之。
zhōng zōng yì jiě yīn shì duō suǒ yuán miǎn zhuó xiàng wèi hù bù shàng shū cì jué hé nèi jùn gōng
中宗意解，因是多所原免，擢珦为户部尚书，赐爵河内郡公。
xún shòu tài zǐ bīn kè jiǎn jiào zhān shì yǐ nián lǎo zhì shì
寻授太子宾客、检校詹事，以年老致仕。
kāi yuán sān nián zú nián bā shí yī zèng yǎn zhōu dū dū shì yuē wén
开元三年卒，年八十一，赠兖州都督，谥曰文。
zǐ jìn yì zhī míng
子晋，亦知名。
jìn shù suì néng zhǔ wén zuò bā guà lùn lì bù shì láng fáng yǐng xù mì shū shǎo jiān wáng shào zōng jiàn ér shǎng tàn yuē cǐ hòu lái wáng càn yě
晋，数岁能属文，作《八卦论》，吏部侍郎房颖叙、秘书少监王绍宗见而赏叹曰：“此后来王粲也。
ruò guàn jǔ jìn shì yòu yīng dà lǐ jǔ jiē jū shàng dì
”弱冠举进士，又应大礼举，皆居上第。
xiān tiān zhōng lèi qiān zhōng shū shè rén jiān chóng wén guǎn xué shì
先天中，累迁中书舍人，兼崇文馆学士。
xuán zōng jiān guó měi yǒu zhì mìng jiē lìng jìn jí gǔ céng wèi zhī
玄宗监国，每有制命，皆令晋及贾曾为之。
jìn yì shù jìn dǎng yán shēn jiàn jiā nà
晋亦数进谠言， 深见嘉纳。
é chū wèi sì zhōu cì shǐ yǐ fù lǎo qǐ cí zhí guī shì xǔ zhī
俄出为泗州刺史，以父老乞辞职归侍，许之。
fù zú hòu lì hù bù shì láng xí jué hé nèi jùn gōng
父卒后，历户部侍郎，袭爵河内郡公。
kāi yuán shí sì nián qiān lì bù shì láng
开元十四年，迁吏部侍郎。
shí kāi fǔ sòng jǐng jiān shàng shū shì jìn jí qí huàn dì yú jīng dū zhī xuǎn shì jì hú míng kǎo pàn jìn dú duō shǎng bá shén dé dàng shí zhī yù
时开府宋璟兼尚书事，晋及齐澣递于京都知选事，既糊名考判，晋独多赏拔，甚得当时之誉。
é ér shì zhōng péi guāng tíng zhī shàng shū shì měi yù guān yīng pī tuì zhě dàn duì zhòng pī bù yǐ zhū bǐ diǎn tóu ér yǐ
俄而侍中裴光庭知尚书事，每遇官应批退者，但对众披簿，以朱笔点头而已。
jìn suì bǎng xuǎn yuàn yún mén xià diǎn tóu zhě gèng yǐn zhù nǐ
晋遂榜选院云：“门下点头者，更引注拟。
guāng tíng yǐ wéi wǔ jǐ shén bú yuè suì chū wèi rǔ zhōu cì shǐ
”光庭以为侮己，甚不悦，遂出为汝州刺史。
sān qiān wèi zhōu cì shǐ jiā yín qīng guāng lù dài fū rù wèi tài zǐ zuǒ shù zǐ
三迁魏州刺史，加银青光禄大夫，入为太子左庶子。
èr shí èr nián zú nián wǔ shí jiǔ
二十二年卒，年五十九。
chū jìn yǔ luò yáng rén zhāng xún zhī zhòng zhī xiōng dì yǒu shàn xún zhī děng bìng yǐ xué yè zhù míng
初，晋与洛阳人张循之、仲之兄弟友善，循之等并以学业著名。
xún zhī zé tiān shí shàng shū wǔ zhǐ bèi zhū
循之，则天时上书忤旨被诛。
zhòng zhī shén lóng zhōng móu shā wǔ sān sī wèi yǒu rén sòng zhī xùn suǒ fā xià yù sǐ
仲之，神龙中谋杀武三思，为友人宋之𢙏所发，下狱死。
jìn hòu fǔ zhòng zhī zǐ jiàn yǒu rú jǐ zi jiào zhī shū jì wèi yíng hūn huàn
晋厚抚仲之子渐，有如己子，教之书记，为营婚宦。
jí jìn zú jiàn zhì yóu zǐ zhī fú shí rén shén yǐ cǐ chēng zhī
及晋卒，渐制犹子之服，时人甚以此称之。
zhèng wéi zhōng sòng zhōu sòng chéng rén yě
郑惟忠，宋州宋城人也。
yí fèng zhōng jìn shì jǔ shòu jǐng xíng wèi zhuǎn tāng yīn wèi
仪凤中，进士举，授井陉尉，转汤阴尉。
tiān shòu zhōng yīng jǔ zhào jiàn zé tiān lín xuān wèn zhū jǔ rén hé zhě wèi zhōng
天授中，应举召见，则天临轩问诸举人：“何者为忠？
zhū rén duì bù chēng zhǐ
”诸人对不称旨。
wéi zhōng duì yuē chén wén zhōng zhě wài yáng jūn zhī měi nèi kuāng jūn zhī è
惟忠对曰：“臣闻忠者，外扬君之美，内匡君之恶。
zé tiān yuē shàn
”则天曰：“善。
shòu zuǒ sī yù lǜ fǔ zhòu cáo cān jūn lèi qiān shuǐ bù yuán wài láng
”授左司御率府胄曹参军，累迁水部员外郎。
zé tiān xìng cháng ān wéi zhōng dài zhì yǐn jiàn zé tiān wèi yuē zhèn shi qīng qián yú dōng dōu yán zhōng chén wài yáng jūn zhī měi nèi kuāng jūn zhī è zhì jīn bù wàng
则天幸长安，惟忠待制引见，则天谓曰：“朕识卿，前于东都言‘忠臣外扬君之美，内匡君之恶’，至今不忘。
xún jiā cháo sàn dài fū zài qiān fèng gé shè rén
”寻加朝散大夫，再迁凤阁舍人。
zhōng zōng jí wèi shén jìng zhòng zhī zhuó bài huáng mén shì láng
中宗即位，甚敬重之，擢拜黄门侍郎。
shí yì qǐng jìn lǐng nán shǒu lǐng jiā chù bīng qì wéi zhōng yuē fu wéi zhèng bù kě gé yǐ xí sú qiě wú dōu fù yún jiā yǒu hè xī hù yǒu xī qú
时议请禁岭南首领家畜兵器，惟忠曰： “夫为政不可革以习俗，且《吴都赋》云：‘家有鹤膝，户有犀渠。
rú huò jìn zhī qǐ wú jīng rǎo yé
’如或禁之， 岂无惊扰耶？
suì qǐn
”遂寝。
wú hé shǒu dà lǐ qīng
无何，守大理卿。
jié mǐn tài zǐ yǔ jiāng jūn li duō zuò děng jǔ bīng zhū wǔ sān sī shì biàn fú zhū
节愍太子与将军李多祚等举兵诛武三思， 事变伏诛。
qí guà wù shǒu mén zhě bìng pèi liú jiāng xíng yǒu wéi shì dǎng yǔ mì zòu qǐng jǐn zhū zhī
其诖误守门者并配流，将行，有韦氏党与密奏请尽诛之。
zhōng zōng lìng tuī duàn wéi zhōng zòu yuē jīn dà yù shǐ jué rén xīn wèi níng ruò gēng gǎi tuī bì dì xiāng jīng kǒng zé fǎn cè zhī zǐ wú yóu zì ān
中宗令推断， 惟忠奏曰：“今大狱始决，人心未宁，若更改推，必递相惊恐，则反侧之子，无由自安。
chì lìng bǎi sī yì suì yī jiù duàn suǒ quán zhě shén duō
”敕令百司议，遂依旧断，所全者甚多。
é bài yù shǐ dài fū chí jié zhèn gěi hé běi dào réng chù zhì mù zǎi
俄拜御史大夫，持节赈给河北道， 仍黜陟牧宰。
hái fū zòu chēng zhǐ jiā yín qīng guāng lù dài fu fēng xíng yáng xiàn nán
还，敷奏称旨，加银青光禄大夫，封荥阳县男。
kāi yuán chū wèi lǐ bù shàng shū zhuǎn tài zǐ bīn kè
开元初，为礼部尚书， 转太子宾客。
shí nián zú zèng tài zǐ shǎo bǎo
十年卒，赠太子少保。
wáng zhì yīn bó zhōu liáo chéng rén yě
王志愔，博州聊城人也。
shǎo yǐ jìn shì zhuó dì
少以进士擢第。
shén lóng nián lèi chú zuǒ tái yù shǐ jiā cháo sàn dài fū
神龙年，累除左台御史，加朝散大夫。
zhí fǎ gāng zhèng bǎi liáo wèi dàn shí rén hū wèi zào diāo yán qí gù zhān rén lì rú diāo è zhī shì yàn què yě
执法刚正，百僚畏惮，时人呼为“皂雕”，言其顾瞻人吏，如雕鹗之视燕雀也。
xún qiān dà lǐ zhèng cháng zòu yán fǎ lìng zhě rén zhī dī fáng dī fáng bù lì zé rén wú suǒ jìn
寻迁大理正，尝奏言：“法令者，人之堤防，堤防不立，则人无所禁。
qiè jiàn dà lǐ guān liáo duō bù fèng fǎ yǐ zòng zuì wèi kuān shù yǐ shǒu wén wèi kē kè
窃见大理官僚， 多不奉法，以纵罪为宽恕，以守文为苛刻。
chén làn zhí xíng diǎn shí kǒng wèi zhòng suǒ bàng
臣滥执刑典，实恐为众所谤。
suì biǎo shàng suǒ zhe yīng zhèng lùn yǐ jiàn zhì qí cí yuē
”遂表上所著《应正论》以见志，其词曰：
cháng dú yì zhì cuì lì jiàn dà rén hēng jù yǐ zhèng yě
尝读《易》至“萃，利见大人，亨，聚以正也。
liù èr yǐn jí wú jiù
六二，引吉无咎。
zhù yuē jū cuì zhī shí tǐ róu dāng wèi
”注曰： “居萃之时，体柔当位。
chù kūn zhī zhōng jǐ dú chǔ zhèng
处《坤》之中，己独处正。
yì cāo ér jù dú zhèng zhě wēi wèi néng biàn tǐ yǐ yuǎn yú hài
异操而聚，独正者危，未能变体，以远于害。
gù bì jiàn yǐn rán hòu nǎi jí ér wú jiù
故必见引，然后乃吉而无咎。
wáng sù yuē liù èr yǔ jiǔ wǔ xiāng yìng jù lǚ zhēn zhèng
”王肃曰：“六二与九五相应，俱履贞正。
yǐn yóu yíng yě wèi jí suǒ yíng hé jiù zhī yǒu
引由迎也，为吉所迎，何咎之有？
wèi cháng bù chuò shū ér tàn yuē jū zhōng lǚ zhèng shì zhī cháng tǐ jiàn yǐn wú jiù dào yì yí rán
”未尝不辍书而叹曰：“居中履正，事之常体，见引无咎，道亦宜然。
yǒu kè wén ér huò zhī yīn wèi pū yuē jīn zhǔ shàng wén míng yù zhōng lǐ dìng jūn lèi sī diǎn xiàn bù wu hé tóng
有客闻而惑之，因谓仆曰：今主上文明，域中理定，君累司典宪，不务和同。
chǔ zhèng zhī zhì suī cún jiàn yǐn zhī jí shuí yīng
处正之志虽存，见引之吉谁应？
xíng zhī bù yǐ yú qiè jù yān
行之不已，余窃惧焉。
pū liǎn jīn jiàng jiē yī ér xiè yuē bǔ yí quē yú gǔn zhí yòng zhōng dǎng wéi jǐ rèn yǐ méng yǎng zhèng jiàn yǐn huò jí yīng cǐ dào yě rén hé yuǎn zāi
仆敛襟降阶揖而谢曰：补遗阙于衮职，用忠谠为己任，以蒙养正，见引获吉， 应此道也，仁何远哉！
xī jiù yáo mó yú dēng cháo zuò shì shè jiào lǐ wù kāi xun chéng wù
昔咎繇谟虞，登朝作士，设教理物，开训成务。
shì yǐ wǔ liú yǒu zhái wǔ zhái sān jū hù zhōng zéi xíng xíng gù wú xiǎo
是以五流有宅，五宅三居，怙终贼刑，刑故无小。
yú shì shùn měi qí shì yuē rǔ míng yú wǔ xíng yǐ bì wǔ jiào qī yú yǔ lǐ xíng qī yú wú xíng rén xié yú zhōng shí nǎi gōng mào zāi
于是舜美其事曰：“汝明于五刑，以弼五教， 期于予理，刑期于无刑，人协于中，时乃功，懋哉！
gù kǒng zǐ tàn qí zhèng yuē shùn jǔ jiù yáo bù rén zhě yuǎn
”故孔子叹其政曰：“舜举咎繇，不仁者远。
cǐ fēi míng bì zhí fǎ dà rén jiàn yǐn zhī yīng hu
”此非明辟执法，大人见引之应乎？
jì sūn xíng fù zhī shì jūn yě jǔ qiè bǎo zhī qiān chù shòu yì zhī shǎng míng shàn è ér jiū tè yì jiàn shǎng yǐ sāi wéi
季孙行父之事君也，举窃宝之愆，黜授邑之赏，明善恶而纠慝，议僭赏以塞违。
zài yú shùn zhī gōng jū èr shí zhī yī zhǔ sī de xíng qí dào shí jūn bù yǐ wèi xián cǐ fēi jǐ dú chǔ zhèng yīng zhèng ér wú jiù
在虞舜之功，居二十之一，主司得行其道，时君不以为嫌，此非己独处正，应正而无咎。
guān yú yú táng zāng bó zhèng sè
观鱼于棠，臧伯正色；
lù dǐng zài miào āi bó kàng cí
赂鼎在庙，哀伯抗词。
yán zhě de jǐn qí zhōng wén zhī bù jiā qí zuì
言者得尽其忠，闻之不加其罪。
gù chūn qiū chēng zāng shì zhī zhèng yuē jī shàn zhī jiā bì yǒu yú qìng
故《春秋》称臧氏之正，曰： “积善之家，必有余庆。
cǐ fēi yì cāo ér jù yǐn jí zhī suǒ zhì hu
”此非异操而聚，引吉之所致乎？
wèi jiàng lǐ zhí jìn hóu nǎi fù qí wèi
魏绛理直，晋侯乃复其位；
zhū rén cí shùn zhào dùn bù fá qí guó
邾人辞顺，赵盾不伐其国。
cǐ fēi zhèng tǐ wèi biàn wèi jí suǒ yíng zhě hu
此非正体未变，为吉所迎者乎？
fu zài shàng chuí gǒng chén xià shǒu zhì ruò zhèng yīng hu shàng nǎi yǐn jí yú xià
夫在上垂拱，臣下守制，若正应乎上，乃引吉于下。
ér zhōng shì wén dào ruò cún ruò wáng jiāo zhàn yú jué zhèng zhī mén huái yí hu yǔ mò zhī jìng jù dú zhèng zhī mò yǐn wàng cǐ zhèng zhī bì hēng
而中士闻道，若存若亡， 交战于谲正之门，怀疑乎语默之境，惧独正之莫引，忘此正之必亨。
yù jiē hu
吁嗟乎！
xíng jǐ lì shēn jū zhèng jiàn yì qí dòng yě zhí qí zhèng yě fāng
行己立身，居正践义，其动也直，其正也方。
wéi zhèng zhí ér shì yǔ hé wǎng ér fēi yōu lì
维正直而是与，何往而非攸利。
hé yǐ míng zhī
怎么证明这一点呢？
kūn liù èr zhí fāng dà bù xí wú bù lì
《坤》六二：“直方大，不习无不利。
wén yán yuē zhí qí zhèng yě fāng qí yì yě jūn zi jìng yǐ zhí nèi yì yǐ fāng wài
”《文言》曰：“直其正也，方其义也，君子敬以直内，义以方外。
jìng yì lì ér dé bù gū zhí fāng dà zé bù yí qí suǒ xíng yě
敬义立而德不孤，直方大则不疑其所行也。
jī kāng zhuàn shì sī lùn cáo xī zhe zhì gōng piān jiē yǐ chóng gōng jī sú yì sī shì zhǔ yī yán kě yǐ bì zhī guī yú tǐ zhèng ér yǐ yǐ
”嵇康撰《释私论》，曹羲著《至公篇》，皆以崇公激俗，抑私事主，一言可以蔽之，归于体正而已矣。
lǐ jì yuē xíng zhě xíng yě xíng zhě chéng yě yī chéng ér bù kě biàn gù jūn zi jìn xīn yān
《礼记》曰：“刑者侀也，侀者成也，一成而不可变，故君子尽心焉。
ruò yǐ xǐ nù zhì xíng qīng zhòng shè bǐ shì zé qiáo qián jīng mǎ yòng xī zhǐ lùn rén yuàn zhōng liè tù yǐ cóng yù fèi fǎ
” 若以喜怒制刑，轻重设比，是则桥前惊马，用希旨论人，苑中猎兔，以从欲废法。
lǐ yǒu wéi ér hé dào wù guì hé ér bù tóng bù tóng zhī hé zhèng zài qí zhōng yǐ
理有违而合道，物贵和而不同，不同之和，正在其中矣。
xī rèn yán wèi wǔ wēi tài shǒu hàn dì jiè zhī yuē shàn shì shàng guān wú shī míng yù
昔任延为武威太守，汉帝诫之曰：“善事上官，无失名誉。
yán duì yuē chén wén zhōng chén bù sī sī chén bù zhōng shàng xià léi tóng fēi guó jiā zhī fú
”延对曰：“臣闻忠臣不私，私臣不忠，上下雷同，非国家之福。
shàn shì shàng guān chén bù gǎn fèng zhào
善事上官，臣不敢奉诏。
rèn yán yā zòu hàn zhǔ shì qí yán
”任延雅奏，汉主是其言。
cǐ zé guī zhèng bù huí guāi zhǐ shùn yì bù yǐ wǔ huái jiàn jì sī yì wéi ér hé dào
此则归正不回，乖旨顺义，不以忤怀见忌，斯亦违而合道。
yàn zi chūn qiū jǐng gōng jiàn liáng qiū jù yuē jù yǔ wǒ hé
《晏子春秋》：景公见梁丘据曰：“据与我和。
yàn zǐ yuē cǐ tóng yě
”晏子曰：“此同也。
hé zhě jūn gān zé chén suān jūn dàn zé chén xián
和者，君甘则臣酸，君淡则臣咸。
jīn jù yě jūn gān yì gān suǒ wèi tóng yě ān dé wèi hé
今据也，君甘亦甘，所谓同也，安得为和？
shì yǐ jì yán méi yǐ tiáo gēng nǎi shì píng xīn zhī wèi
”是以济盐梅以调羹， 乃适平心之味；
xiàn kě fǒu ér lùn dào fāng huī zhèng tǐ zhī jié
献可否而论道，方恢政体之节。
sì yǐn zhèng ér zūn dù gù yuē wù guì hé ér bù tóng
俟引正而遵度，故曰物贵和而不同。
liú màn shān biàn hé tóng zhī yì yǒu zhǐ zāi
刘曼山辩和同之义，有旨哉！
ruò yǐ bù tóng jiàn jī wèi gǎn wén huì
若以不同见讥，未敢闻诲。
kè yuē hé tóng guāi xun zé yǐ wén zhī
客曰：和同乖训，则已闻之。
yuán fǎ chéng ér bù biàn zhě qǐ xù yù zhī kuān xiàn yé
援法成而不变者，岂恤狱之宽宪耶？
shū yuē yù zhòng yǐ kuān
《书》曰： “御众以宽。
chuán yuē kuān zé de zhòng
”《传》曰：“宽则得众。
ruò yǐ yán tǒng wù yì hu kuān zhèng yǐ
”若以严统物，异乎宽政矣。
duì yuē xíng shǎng èr bǐng wéi rén zhǔ cāo zhī chóng hòu rèn kuān shì wèi dì wáng zhī dé
对曰：刑赏二柄，唯人主操之，崇厚任宽，是谓帝王之德。
shèn zǐ yuē yǐ lì yì fǎ zhě bǎi xìng yě
慎子曰：“以力役法者，百姓也；
yǐ sǐ shǒu fǎ zhě yǒu sī yě
以死守法者，有司也；
yǐ dào biàn fǎ zhě jūn shàng yě
以道变法者，君上也。
rán zé fěi rén chén suǒ cāo
”然则匪人臣所操。
hòu wèi yóu zhào zhī wèi tíng wèi yě wèi dì cháng sī chì zhào yǒu suǒ jiàng shù zhào zhí ér bù cóng yuē bì xià zì néng shù zhī qǐ zú lìng chén qū bǐ yě
后魏游肇之为廷尉也，魏帝尝私敕肇有所降恕，肇执而不从曰：“陛下自能恕之， 岂足令臣曲笔也？
shì zhī kuān shù shì jūn dào qǔ cóng fēi chén jié
”是知宽恕是君道，曲从非臣节。
rén huò wèi dá sī zhǐ bù liào qí wu yǐ píng xíng wèi jùn jiāng qǔ fǎ wèi kuān jǐn shǒu xiàn zhāng hào wèi shēn mì
人或未达斯旨，不料其务，以平刑为峻，将曲法为宽，谨守宪章，号为深密。
nèi lǜ shì zhǒng kuī jiè yī zhū wǔ bǎi rén rú lái bù jiù qí zuì
《内律》：“释种亏戒，一诛五百人，如来不救其罪。
qǐ wèi fó fǎ wèi cán kè yé
”岂谓佛法为残刻耶？
lǎo zi dào dé jīng yún tiān wǎng huī huī shū ér bù lòu
老子《道德经》云：“天网恢恢，疏而不漏。
qǐ wèi dào jiào wèi níng jùn yé
”岂谓道教为凝峻耶？
jiā yǔ yuē wáng zhě zhī zhū yǒu wǔ ér qǐn dào bù yù yān
《家语》曰：“王者之诛有五，而寝盗不预焉。
jí xīn biàn yán wěi zhī liú
”即心辩言伪之流。
lǐ jì yì chén sì shā pò lǜ luàn míng zhī wèi
《礼记》亦陈四杀，破律乱名之谓。
qǐ shì rú jiā zhí jìn kǒng zǐ zhī shēn wén zāi
岂是儒家执禁，孔子之深文哉？
cǐ sān jiào zhī yòng fǎ zhě suǒ yǐ míng zhēn dì zhòng xuán yóu cún tiān gāng lì rén jí yě
此三教之用法者，所以明真谛，重玄猷，存天纲，立人极也。
rán zé qián xiàng zhèn yào tiān dào míng wēi
然则乾象震曜，天道明威。
qí zhòng wéi xíng bǎi wáng suǒ yǐ chuí fàn
齐众惟刑，百王所以垂范；
xī rén yǐ fǎ sān hòu yú shì chéng gōng
析人以法，三后于是成功。
suǒ wu zhǎng xiàn jué píng sī tíng wèi zhī zhí ěr
所务掌宪决平，斯廷尉之职耳。
yì yuē jiā rén hè hè wú jiù
《易》曰：“家人嗃嗃，无咎；
fù zǐ xī xī zhōng lìn
妇子嘻嘻，终吝。
yán yú qí jiā kě yí yú guó
”严于其家，可移于国。
xī cuī shí dá yú lǐ ér zuò zhèng lùn zhòng cháng tǒng yuē fán wéi rén zhǔ yi xiě zhèng lùn yī tòng zhì zhū zuò cè
昔崔实达于理而作《政论》，仲长统曰：“凡为人主， 宜写《政论》一通，置诸坐侧。
qí dà dǐ yún wéi guó zhě yǐ yán zhì píng fēi yǐ kuān zhì píng zhě yě
”其大抵云为国者以严致平，非以宽致平者也。
rán zé chēng yán zhě bù bì yú tiáo yuè zhì níng wǎng zhòng fá zài yú shī yǐn kuò yǐ jiǎo wǎng yòng píng diǎn yǐ jìn fēi
然则称严者不必逾条越制，凝网重罚，在于施隐括以矫枉，用平典以禁非。
xíng gù yǒu cháng fá qīng wú shě rén bù yì fàn fáng zhī nán yuè gù yě
刑故有常， 罚轻无舍，人不易犯，防之难越故也。
dàn rén màn lì zhuó wěi jī zāng shēn ér yuē yǐ kuān lǐ zhī kě yǐ wú guò
但人慢吏浊，伪积赃深，而曰以宽理之，可以无过。
hé yì hu mìng wáng liáng yù hàn shě xián cè yú bēn dì
何异乎命王良御𫘣，舍衔策于奔踶；
qǐng yú fū gōng jí tíng yào shí yú fū còu
请俞跗攻疾，停药石于肤腠！
shì jiàn qiū jià zhuǎn yì gāo huāng gēng shēn yī rén pú fū hé gōng zhī yǒu
适见秋驾转逸，膏肓更深，医人仆夫，何功之有？
yòu wèi pū yuē chéng fǎ ér biàn wéi dì wáng zhī mìng yú
又谓仆曰：成法而变，唯帝王之命欤？
duì yuē hé wéi qí rán yě
对曰：何为其然也？
xī hàn wǔ dì shēng zhāo píng jūn shā rén yǐ gōng zhǔ zi tíng wèi shàng qǐng lùn
昔汉武帝甥昭平君杀人，以公主子，廷尉上请论。
zuǒ yòu wéi yán wǔ dì chuí tì tàn yuē fǎ lìng zhě xiān dì zhī suǒ zào yě yòng qīn gù wū xiān dì zi fǎ wú hé miàn mù rù gāo miào hu
左右为言，武帝垂涕叹曰：“法令者，先帝之所造也，用亲故诬先帝子法，吾何面目入高庙乎？
yòu xià fù wàn rén
又下负万人！
nǎi kě qí zòu
”乃可其奏。
jìn dài duò wén dì zǐ qín wáng jùn wèi bīng zhōu zǒng guǎn yǐ shē zòng miǎn guān
近代隋文帝子秦王俊为并州总管，以奢纵免官。
pú yè yáng sù zòu yán wáng bì xià ài zǐ qǐng shě qí guò
仆射杨素奏言：“王，陛下爱子，请舍其过。
wén dì yuē fǎ bù kě wéi
” 文帝曰：“法不可违。
ruò rú gōng yì wǒ shì wǔ r zhī fù fēi zhào rén zhī fù hé bù bié zhì tiān zǐ r lǜ hu
若如公意，我是五儿之父，非兆人之父，何不别制天子儿律乎？
wǒ ān néng kuī fǎ
我安能亏法！
zú bù xǔ
”卒不许。
cǐ shì dì wáng cāo fǎ xié yú lǐ jīng bù biàn zhī yì
此是帝王操法，协于礼经不变之义。
kuàng yú qiū guān diǎn zhí sī kòu sù shì ér kě biàn dòng zhě hu
况于秋官典职， 司寇肃事，而可变动者乎！
wǒ huáng ruì zhé dēng tú gāo shì yán láng zhī shàng
我皇睿哲登图，高视岩廊之上；
zǎi héng míng yǔn jiù liè jí mù miào táng zhī xià
宰衡明允就列，辑穆庙堂之下。
qián kūn jiāo tài rì yuè guāng huá shù jì qí níng zhòng gōng xián lǐ
乾坤交泰，日月光华，庶绩其凝，众工咸理。
jù yǐ zhèng yě pū xìng lì jiàn dà rén
聚以正也，仆幸利见大人；
yǐn qí jí yān qī yǎng zhèng yú xià wèi
引其吉焉，期养正于下位。
zhōng zhèng shì tuō yǔ hé jù hu
中正是托，予何惧乎？
fū jūn zi bǎi xíng zhī jī chū chù èr tú ér yǐ
夫君子百行之基，出处二途而已。
chū zé cè míng wěi zhì xíng zhí dào yǐ shì rén jìn shàn nà zhōng yǎng tài jiē ér jī zhèng
出则策名委质，行直道以事人，进善纳忠， 仰太阶而缉政。
è è qí jié sī wèi shè jì zhī chén
谔谔其节，思为社稷之臣；
jiǎn jiǎn fěi gōng yuàn cān zhù shí zhī rèn
謇謇匪躬，愿参柱石之任。
chù zé gāo xiè gōng qīng xiào yǒu yáng míng shì yì wéi zhèng
处则高谢公卿，孝友扬名，是亦为政。
yān xiá shàng zhì qí yòng yǒng zhēn xíng cáng shì yè xīn jì sī zài
烟霞尚志，其用永贞，行藏事业，心迹斯在。
zhì rú shuǐ zhōng fàn fàn tiān xià yōu yōu zhí yù wèi róng sǎo mén zì mèi bài chén yāo shì kuò náng shǒu lù cóng lái cháng xī yǐ wéi shēn chǐ
至如水中泛泛，天下悠悠，执驭为荣，扫门自媚，拜尘邀势，括囊守禄，从来长息，以为深耻。
kè nǎi qūn xún bú duì suì wú yǐ jiān pū yě
客乃逡巡不对，遂无以间仆也。
zhōng zōng lǎn ér jiā zhī
中宗览而嘉之。
shāo qiān jià bù láng zhōng
稍迁驾部郎中。
jǐng yún yuán nián lèi zhuǎn zuǒ yù shǐ zhōng chéng xún qiān dà lǐ shǎo qīng
景云元年，累转左御史中丞，寻迁大理少卿。
èr nián zhì yī hàn zhì cì shǐ jiān jùn yú tiān xià chōng yào dà zhōu zhì dōu dū èr shí rén miào xuǎn yǒu wēi zhòng zhě wèi zhī suì bài zhì yīn qí zhōu dū du shì jìng bù xíng
二年，制依汉置刺史监郡，于天下冲要大州置都督二十人，妙选有威重者为之，遂拜志愔齐州都督，事竟不行。
yòu shòu qí zhōu cì shǐ chōng hé nán dào àn chá shǐ
又授齐州刺史，充河南道按察使。
wèi jǐ qiān biàn zhōu cì shǐ réng jiù chōng hé nán dào àn chá shǐ
未几，迁汴州刺史，仍旧充河南道按察使。
tài jí yuán nián yòu lìng yǐ běn guān jiān yù shǐ zhōng chéng nèi gòng fèng tè cì shí fēng yī bǎi hù
太极元年，又令以本官兼御史中丞、内供奉，特赐实封一百户。
xún jiā yín qīng guāng lù dài fu bài hù bù shì láng
寻加银青光禄大夫，拜户部侍郎。
chū wèi wèi zhōu cì shǐ zhuǎn yáng zhōu dà dū dū fǔ zhǎng shǐ jù chōng běn dào àn chá shǐ
出为魏州刺史，转扬州大都督府长史，俱充本道按察使。
suǒ zài lìng xíng jìn zhǐ jiān huá píng jì jìng nèi sù rán
所在令行禁止， 奸猾屏迹，境内肃然。
jiǔ zhī zhào bài xíng bù shàng shū
久之，召拜刑部尚书。
kāi yuán jiǔ nián shàng xìng dōng dōu lìng chōng jīng shī liú shǒu
开元九年，上幸东都，令充京师留守。
shí nián yǒu jīng zhào rén quán liáng shān wěi chēng xiāng wáng nán zì hào guāng dì yǔ qí dǎng jí zuǒ yòu tún yíng yā guān móu fǎn
十年，有京兆人权梁山伪称襄王男，自号光帝，与其党及左右屯营押官谋反。
yè bàn shí yōng zuǒ tún yíng bīng bǎi yú rén zì jǐng fēng cháng lè děng mén zhǎn guān rù gōng chéng jiāng shā zhì yīn zhì yīn yú qiáng bì zéi
夜半时拥左屯营兵百余人自景风、长乐等门斩关入宫城，将杀志愔，志愔逾墙避贼。
é ér tún yíng bīng kuì sàn fān shā liáng shān děng wǔ rén chuán shǒu dōng dōu zhì yīn suì yǐ hài zú
俄而屯营兵溃散，翻杀梁山等五人，传首东都，志愔遂以骇卒。
lú cóng yuàn xiāng zhōu lín zhāng rén hòu wèi dù zhī shàng shū chǎng liù dài sūn yě
卢从愿，相州临漳人，后魏度支尚书昶六代孙也。
zì fàn yáng xǐ jiā yān shì wéi shān dōng zhe xìng
自范阳徙家焉，世为山东著姓。
guān míng jīng jǔ shòu jiàng zhōu xià xiàn wèi yòu yìng zhì jǔ bài yòu shí yí
冠明经举，授绛州夏县尉，又应制举，拜右拾遗。
é qiān yòu sù zhèng jiān chá yù shǐ chōng shān nán dào chù zhì xún fǔ shǐ fèng shǐ chēng zhǐ bài diàn zhōng shì yù shǐ
俄迁右肃政监察御史，充山南道黜陟巡抚使，奉使称旨，拜殿中侍御史。
lèi qiān zhōng shū shè rén
累迁中书舍人。
ruì zōng jiàn zuò bài lì bù shì láng
睿宗践祚，拜吏部侍郎。
zhōng zōng zhī hòu xuǎn sī pō shī gāng jì cóng yuàn jīng xīn tiáo lǐ dà chēng píng yǔn
中宗之后，选司颇失纲纪，从愿精心条理，大称平允。
qí yǒu mào míng wěi xuǎn jí xū zēng gōng zhuàng zhī lèi jiē néng zhì fā qí shì
其有冒名伪选及虚增功状之类，皆能擿发其事。
diǎn xuǎn liù nián qián hòu wú jí zhī zhě
典选六年，前后无及之者。
shàng jiā zhī tè yǔ yī zi tài zǐ tōng shì shè rén
上嘉之， 特与一子太子通事舍人。
cóng yuàn shàng shū qǐ huí ēn zèng fù nǎi zèng qí fù jí yáng chéng jìng yī wèi zhèng zhōu zhǎng shǐ
从愿上疏乞回恩赠父，乃赠其父吉阳丞敬一为郑州长史。
chū gāo zōng shí péi xíng jiǎn mǎ zài wèi lì bù zuì wéi chèn zhí
初，高宗时裴行俭、马载为吏部，最为称职。
jí shì cóng yuàn yǔ li cháo yǐn tóng shí diǎn xuǎn yì yǒu měi yù
及是，从愿与李朝隐同时典选，亦有美誉。
shí rén chēng yuē lì bù qián yǒu mǎ péi hòu yǒu lú li
时人称曰：吏部前有马、裴，后有卢、李。
kāi yuán sì nián shàng jǐn zhào xīn shòu xiàn lìng yī shí yú diàn tíng cè shì kǎo rù xià dì zhě yī qiè fàng guī xué wèn
开元四年，上尽召新授县令，一时于殿庭策试，考入下第者，一切放归学问。
cóng yuàn yǐ zhù nǐ fēi cái zuǒ qiān yù zhōu cì shǐ
从愿以注拟非才，左迁豫州刺史。
wéi zhèng yán jiǎn àn chá shǐ zòu kè wèi tiān xià dì yī děng xǐ shū láo wèn cì juàn bǎi pǐ
为政严简，按察使奏课为天下第一等，玺书劳问， 赐绢百匹。
wú jǐ rù wèi gōng bù shì láng zhuǎn shàng shū zuǒ chéng
无几，入为工部侍郎，转尚书左丞。
yòu yǔ yáng tāo jí lì bù shì láng péi cuǐ lǐ bù shì láng wáng qiū zhōng shū shè rén liú lìng zhí shān dìng kāi yuán hòu gé qiān zhōng shū shì láng
又与杨滔及吏部侍郎裴漼、礼部侍郎王丘、中书舍人刘令植删定《开元后格》，迁中书侍郎。
shí yī nián bài gōng bù shàng shū jiā yín qīng guāng lù dài fu réng lìng dōng dōu liú shǒu
十一年，拜工部尚书， 加银青光禄大夫，仍令东都留守。
shí sān nián cóng shēng tài shān yòu jiā jīn zǐ guāng lù dài fu dài wéi kàng wèi xíng bù shàng shū
十三年，从升泰山，又加金紫光禄大夫，代韦抗为刑部尚书。
pín nián chōng xiào jīng wài guān kǎo shǐ qián hòu xián chēng yǔn dàng
频年充校京外官考使，前后咸称允当。
yù shǐ zhōng chéng yǔ wén róng chéng ēn yòng shì yǐ kuò huò tián hù zhī gōng běn sī xiào kǎo wéi shàng xià cóng yuàn yì bù yǔ zhī
御史中丞宇文融承恩用事，以括获田户之功，本司校考为上下，从愿抑不与之。
róng pō yǐ wéi hèn mì zòu cóng yuàn guǎng zhàn liáng tián zhì yǒu bǎi yú qǐng
宇文融因此十分怨恨他，秘奏卢从愿广占良田，达到一百多顷。
qí hòu shàng cháng zé kān wèi zǎi xiàng zhě huò jiàn cóng yuàn shàng yuē cóng yuàn guǎng zhàn tián yuán shì bù lián yě
其后，上尝择堪为宰相者，或荐从愿，上曰：“从愿广占田园，是不廉也。
suì zhǐ bù yòng
”遂止不用。
cóng yuàn yòu yīn zǎo cháo tú zhōng wéi rén suǒ shè zhōng qí cóng zhě bǔ zéi jìng bù huò
从愿又因早朝，途中为人所射，中其从者，捕贼竟不获。
shí yì cóng yuàn jiǔ zài xuǎn sī wèi bèi yì zhě suǒ chóu
时议从愿久在选司，为被抑者所雠。
shí liù nián dōng dōu liú shǒu
十六年，东都留守。
shí zuò zi qǐ jū láng lùn tiào mǐ rù guān yǒu shèng lì wèi xiàn sī suǒ jiū chū wèi jiàng zhōu cì shǐ zài qiān tài zǐ bīn kè
时坐子起居郎论粜米入官有剩利，为宪司所纠，出为绛州刺史，再迁太子宾客。
èr shí nián hé běi gǔ guì chì cóng yuàn wèi xuān fǔ chǔ zhì shǐ kāi cāng yǐ jiù jī něi
二十年，河北谷贵，敕从愿为宣抚处置使，开仓以救饥馁。
shǐ huí yǐ nián lǎo kàng biǎo qǐ hái gǔ nǎi bài lì bù shàng shū tīng zhì shì gěi quán lù
使回，以年老抗表乞骸骨，乃拜吏部尚书，听致仕，给全禄。
èr shí wǔ nián zú nián qī shí yú zèng yì zhōu dà dū dū shì yuē wén
二十五年卒，年七十余，赠益州大都督，谥曰文。
li cháo yǐn jīng zhào sān yuán rén yě
李朝隐，京兆三原人也。
shǎo yǐ míng fǎ jǔ bài lín fén wèi lèi shòu dà lǐ chéng
少以明法举，拜临汾尉，累授大理丞。
shén lóng nián gōng chén jìng huī huán yàn fàn wèi wǔ sān sī suǒ gòu fěng shì yù shǐ zhèng yīn zòu qǐng zhū zhī chì dà lǐ jié qí zuì
神龙年，功臣敬晖、桓彦范为武三思所构，讽侍御史郑愔奏请诛之，敕大理结其罪。
cháo yǐn yǐ huī děng suǒ fàn bù jīng tuī qióng wèi kě jí zhèng xíng míng
朝隐以晖等所犯，不经推穷，未可即正刑名。
shí péi tán wèi dà lǐ qīng yì bǐ duàn zhǎn réng jí mò qí jiā cháo yǐn yóu shì wǔ zhǐ
时裴谈为大理卿，异笔断斩，仍籍没其家，朝隐由是忤旨。
zhōng zōng lìng biǎn lǐng nán è chǔ shì zhōng wéi jù yuán zhōng shū lìng li jiào zòu yuē cháo yǐn sù chēng qīng zhèng duàn yù yì shén dāng shì yī zhāo yuǎn xǐ lǐng biǎo kǒng tiān xià yí qí zuì
中宗令贬岭南恶处，侍中韦巨源、中书令李峤奏曰：“朝隐素称清正， 断狱亦甚当事，一朝远徙岭表，恐天下疑其罪。
zhōng zōng yì jiě chū wèi wén xǐ lìng
”中宗意解，出为闻喜令。
xún qiān shì yù shǐ sān qiān cháng ān lìng yǒu huàn guān lǘ xìng guì yì xiàn qǐng tuō cháo yǐn mìng yè chū zhī
寻迁侍御史，三迁长安令，有宦官闾兴贵诣县请托，朝隐命拽出之。
ruì zōng wén ér jiā tàn tíng zhào cháo yǐn láo yuē qīng wèi jīng xiàn lìng néng rú cǐ zhèn fù hé yōu
睿宗闻而嘉叹，廷召朝隐，劳曰：“卿为京县令能如此，朕复何忧。
nǎi xià zhì yuē fū bù tǔ gāng ér zhōu shàng bù rú róu ér dú xià zhě jūn zǐ zhī shì yě
”乃下制曰：“夫不吐刚而诌上、不茹柔而黩下者，君子之事也。
jiàn liù bì shéng dēng chē wú qū zhě zhèng rén zhī wu yě
践霤必绳、登车无屈者，正人之务也。
cháng ān xiàn lìng li cháo yǐn dé yì bù huí qīng qiáng zì suì jí wén jiā zhèng lèi zhe néng míng
长安县令李朝隐，德义不回，清强自遂，亟闻嘉政，累著能名。
jìn zhě pǐn guān rù xiàn yǒu guāi yí shì suì néng zé zhī yǐ lǐ shéng zhī yǐ qiān
近者品官入县，有乖仪式，遂能责之以礼，绳之以愆。
dàn yān shù zhī liú duō yǒu píng shì róu kuān zhī dài bì nòng wēi quán
但阉竖之流，多有凭恃，柔宽之代，必弄威权。
lì guān zǎi jí cháng suǒ tàn xī
历观载籍，常所叹息。
zhèn guī jiè qián gǔ qín qiú diǎn xiàn néng fù zhèn yì shí lài sī rén
朕规诫前古，勤求典宪，能副朕意，实赖斯人。
xī yú yán chí huáng hòu zhī kè méi táo biān tài zǐ zhī fu gǔ chēng yí zhí fù jiàn yú jīn
昔虞延持皇后之客，梅陶鞭太子之傅，古称遗直，复见于今。
sī yù jīng qí měi xíng qiān yǐ zhòng zhí wéi shí shǔ yuè hù zhèng zài yǎng rén yi jiā yī jiē yòng biǎo gāng liè
思欲旌其美行，迁以重职，为时属阅户，政在养人，宜加一阶，用表刚烈。
kě tài zhōng dài fū
可太中大夫。
tè cì zhōng shàng kǎo jiān juàn bǎi pǐ
特赐中上考，兼绢百匹。
qī qiān jiàng zhōu cì shǐ jiān zhī lì bù xuǎn shì
” 七迁绛州刺史，兼知吏部选事。
kāi yuán èr nián qiān lì bù shì láng quán xù píng yǔn shèn wéi dāng shí suǒ chēng jiàng xǐ shū bāo měi shòu yī zi tài zǐ tōng shì shè rén
开元二年，迁吏部侍郎，铨叙平允，甚为当时所称，降玺书褒美，授一子太子通事舍人。
sì nián chūn yǐ shòu xiàn lìng fēi qí rén chū wèi huá zhōu cì shǐ zhuǎn tóng zhōu cì shǐ
四年春，以授县令非其人，出为滑州刺史，转同州刺史。
jià xìng dōng dōu lù yóu tóng zhōu cháo yǐn méng zhǐ zhào jiàn shǎng wèi cì yī yī fù juàn bǎi pǐ
驾幸东都，路由同州，朝隐蒙旨召见赏慰，赐衣一副、绢百匹。
xún qiān hé nán yǐn zhèng shén qīng yán háo yòu píng jī
寻迁河南尹，政甚清严，豪右屏迹。
shí tài zǐ jiù zhào cháng nú shì shì qīn hài píng rén cháo yǐn yuē cǐ ér bù shéng hé yǐ wéi zhèng
时太子舅赵常奴恃势侵害平人，朝隐曰：“此而不绳，何以为政？
zhí ér zhàng zhī
”执而杖之。
shàng wén yòu jiàng chì shū wèi miǎn zhī
上闻，又降敕书慰勉之。
shí nián qiān dà lǐ qīng
十年，迁大理卿。
shí wǔ qiáng lìng péi jǐng xian fàn qǐ qǔ zāng jī wǔ qiān pǐ shì fā táo zǒu
时武强令裴景仙犯乞取赃积五千匹，事发逃走。
shàng dà nù lìng jí zhòng shā zhī
上大怒，令集众杀之。
cháo yǐn zhí zòu yuē péi jǐng xiān yuán shì qǐ zāng fàn bù zhì sǐ
朝隐执奏曰：“裴景仙缘是乞赃，犯不至死。
yòu jǐng xian zēng zǔ gù sī kōng jì wǎng shǔ dì gòu shǒu yù yuán xūn
又景仙曾祖故司空寂，往属缔构，首预元勋。
zài chū nián zhōng jiā xiàn fēi zuì fán yǒu xiōng dì jiē bèi zhū yí wéi jǐng xian dú cún jīn jiàn chéng dí
载初年中，家陷非罪，凡有兄弟皆被诛夷，唯景仙独存，今见承嫡。
jù zāng wèi dāng sǐ zuò zhǔn fàn yóu rù qǐng tiáo
据赃未当死坐，准犯犹入请条。
shí dài yòu xián gōng shí yi lù
十代宥贤，功实宜录；
yī mén jué sì qíng huò kě āi
一门绝祀，情或可哀。
yuàn kuān bào shì zhī xíng bǐ jiù tóu huāng zhī yì zé jiù xūn sī yǔn
愿宽暴市之刑，俾就投荒之役，则旧勋斯允。
shǒu zhào bù xǔ
”手诏不许。
cháo yǐn yòu zòu yuē
朝隐又奏曰：
yǒu duàn zì tiān chù zhī jí fǎ
有断自天，处之极法。
shēng shā zhī bǐng rén zhǔ hé zhuān
生杀之柄，人主合专；
qīng shēng yǒu tiáo chén xià dāng shǒu
轻生有条，臣下当守。
wǎng fǎ zhě wang lǐ ér qǔ shí wǔ pǐ biàn dǐ sǐ xíng
枉法者， 枉理而取，十五匹便抵死刑；
qǐ qǔ zhě yīn qǐ wèi zāng shù qiān pǐ zhǐ dāng liú zuò
乞取者，因乞为赃，数千匹止当流坐。
jīn ruò qǐ qǔ dé zuì biàn chǔ zhǎn xíng hòu yǒu wǎng fǎ dāng kē yù jiā hé pì
今若乞取得罪， 便处斩刑，后有枉法当科，欲加何辟？
suǒ yǐ wèi guó xī fǎ qī shǒu lǜ wén fēi gǎn yǐ fǎ suí rén qū qín xian mìng
所以为国惜法，期守律文，非敢以法随人， 曲矜仙命。
shè tù wèi yuàn jīng mǎ hàn qiáo chū zhèn huáng hè jìng cóng tíng yì qǐ wēi bù néng zhì ér fǎ guì yǒu cháng
射兔魏苑，惊马汉桥，初震皇赫，竟从廷议，岂威不能制，而法贵有常。
yòu jǐng xian zēng zǔ jì cǎo mèi zhōng jié dìng wèi yuán xūn wèi zhì tái sī ēn bèi cháng shù
又景仙曾祖寂，草昧忠节，定为元勋，位至台司，恩倍常数。
zài chū zhī jì bèi wang pò jiā zhū zǐ gè fàn fēi gū wéi xian jīn jiàn chéng dí
载初之际，被枉破家， 诸子各犯非辜，唯仙今见承嫡。
ruò jì xūn dōu qì xian zuì tè jiā zé shū xiàng zhī xián hé zú chēng zhě ruò áo zhī guǐ bù qí něi ér
若寂勋都弃，仙罪特加，则叔向之贤何足称者，若敖之鬼不其𫗪而？
shě zuì niàn gōng qǐ chuí tiān tīng
舍罪念功，乞垂天听。
yìng chì jué zhàng jí yǒu fàn pèi liú jìn fā dé yīn pǔ biāo shū zé zhàng zhě jì tīng jiǎn shù liú zhě réng xǔ gěi chéng
应敕决杖及有犯配流，近发德音，普标殊泽，杖者既听减数，流者仍许给程。
tiān xià yóng yóng shú bù xìng shén
天下颙颙，孰不幸甚！
zhān bǐ sì hǎi yǐ bèi shēn ēn qǐ yú yī rén dú jùn cháng diǎn
瞻彼四海，已被深恩， 岂于一人，独峻常典？
fú qǐ cǎi chén zhī yì zhì xian yú fǎ
伏乞采臣之议，致仙于法。
nǎi xià zhì yuē zuì bù zài dà běn hu qíng
乃下制曰：“罪不在大，本乎情；
fá zài bì xíng bù zài zhòng
罚在必行，不在重。
zhèn chuí fàn zuò xùn zhù dòng zhí xián ruò qǐ yán xíng chěng lù shǐ shǒu zú wú cuò zhě zāi
朕垂范作训，庶动植咸若，岂严刑逞戮，使手足无措者哉？
péi jǐng xian xìng jiè xù yú chāo shēng lìng zǎi qīng wǒ xiàn fǎ dù wǒ fēng yóu bù shèn wèi zhī zhī jīn jù shi wú tān zhī bǎo jiā yíng dú huò shēn nǎi táo wáng
裴景仙幸藉绪余，超升令宰，轻我宪法，蠹我风猷，不慎畏知之金，讵识无贪之宝，家盈黩货，身乃逃亡。
shū bù zhī tiān niè kě wéi zì qiān nán huàn suǒ yǐ bù cóng běn fǎ jiā yǐ shū xíng jì chéng tān bào zhī liú yǐ sāi qīn yú zhī lù
殊不知天孽可违，自愆难逭，所以不从本法，加以殊刑，冀惩贪暴之流，以塞侵渔之路。
rán yǐ qí zǔ fù xī yù jīng lún zuǒ mìng yǒu gōng dì gòu sī zhòng miǎn huái shǎng yán zhī yì bǐ xié zhèng kuān zhī diǎn yi shě qí jí fǎ yǐ cuàn xiá huāng
然以其祖父昔预经纶，佐命有功，缔构斯重，缅怀赏延之义，俾协政宽之典，宜舍其极法，以窜遐荒。
réng jué zhàng yī bǎi liú lǐng nán è chǔ
仍决杖一百，流岭南恶处。
cháo yǐn é zhuǎn qí zhōu cì shǐ mǔ yōu qù guān
朝隐俄转岐州刺史，母忧去官。
qǐ wèi yáng zhōu dà dū dū fǔ zhǎng shǐ kàng shū gù cí zhì xǔ zhī
起为扬州大都督府长史，抗疏固辞，制许之。
cháo yǐn xìng xiào yǒu shí nián yǐ shuāi mù zài sàng yóu jiā huǐ jí
朝隐性孝友，时年已衰暮，在丧尤加毁瘠。
míng nián zhì yòu qǐ wèi yáng zhōu zhǎng shǐ bù huò yǐ ér jiù zhí fù rù wèi dà lǐ qīng lèi fēng jīn chéng bó dài cuī yǐn fu wèi yù shǐ dài fū
明年，制又起为扬州长史，不获已而就职，复入为大理卿，累封金城伯，代崔隐甫为御史大夫。
cháo yǐn sù yǒu gōng zhí zhī yù měi yù shǐ dài fū quē shí yì xián xǔ zhī
朝隐素有公直之誉，每御史大夫缺，时议咸许之。
jí jū qí zhí jìng wú suǒ jiū hé wéi fán yú xì wù shí wàng yóu shì shāo jiǎn
及居其职，竟无所纠劾，唯烦于细务，时望由是稍减。
é zhuǎn tài cháng qīng
俄转太常卿。
èr shí yī nián jiān pàn guǎng zhōu shì réng shè yù shǐ dài fū chōng lǐng nán cǎi fǎng chǔ zhì shǐ
二十一年，兼判广州事，仍摄御史大夫，充岭南采访处置使。
míng nián zú yú lǐng wài nián qī shí zèng lì bù shàng shū guān gěi líng yú jiān jiā kǒu gěi dì huán xiāng shì yuē zhēn
明年，卒于岭外，年七十，赠吏部尚书，官给灵舆，兼家口给递还乡，谥曰贞。
péi cuǐ jiàng zhōu wén xǐ rén yě
裴漼，绛州闻喜人也。
shì wèi zhe xìng
世为著姓。
fù yǎn zhī yǒng huī zhōng wèi tóng zhōu sī hù cān jūn shí nián shǎo měi róng yí cì shǐ li chóng yì chū shén qīng zhī
父琰之，永徽中，为同州司户参军，时年少， 美容仪，刺史李崇义初甚轻之。
xiān shì zhōu zhōng yǒu jī nián jiù àn shù bǎi dào chóng yì cù yǎn zhī shǐ duàn zhī yǎn zhī mìng shū lì shù rén lián zhǐ jìn bǐ sī xū pōu duàn bìng bì wén hàn jù měi qiě jǐn yǔ duó zhī lǐ
先是，州中有积年旧案数百道，崇义促琰之使断之， 琰之命书吏数人，连纸进笔，斯须剖断并毕，文翰俱美，且尽与夺之理。
chóng yì dà jīng xiè yuē gōng hé rěn cáng fēng yǐ chéng bǐ fū zhī guò
崇义大惊， 谢曰：“公何忍藏锋以成鄙夫之过！
yóu shì dà zhī míng hào wèi pī lì shǒu
”由是大知名，号为“霹雳手”。
hòu wèi yǒng nián lìng yǒu huì zhèng rén lì kān shí sòng zhī
后为永年令， 有惠政，人吏刊石颂之。
lì rèn cāng bù láng zhōng yǐ lǎo jí fèi yú jiā
历任仓部郎中，以老疾废于家。
cuǐ sè yǎng qú láo shí shù nián bù qiú shì jìn
漼色养劬劳，十数年不求仕进。
fù zú hòu yīng dà lǐ jǔ bài chén liú zhǔ bù lèi qiān jiān chá yù shǐ
父卒后，应大礼举，拜陈留主簿，累迁监察御史。
shí lì bù shì láng cuī shí zhèng yīn zuò zāng wèi yù shǐ li shàng yǐn suǒ hé cuǐ tóng jū qí yù
时吏部侍郎崔湜、郑愔坐赃为御史李尚隐所劾，漼同鞫其狱。
ān lè gōng zhǔ jí shàng guān zhāo róng ē dǎng shí děng cuǐ jìng zhí zhèng zòu qí zuì shèn wéi dāng shí suǒ chēng
安乐公主及上官昭容阿党湜等，漼竟执正奏其罪，甚为当时所称。
sān qiān zhōng shū shè rén
三迁中书舍人。
tài jí yuán nián ruì zōng wèi jīn xiān yù zhēn gōng zhǔ zào guān jí sì děng shí shǔ chūn hàn xìng yì bù zhǐ
太极元年，睿宗为金仙、玉真公主造观及寺等，时属春旱，兴役不止。
cuǐ shàng shū jiàn yuē
漼上疏谏曰：
chén jǐn àn lǐ jì chūn qiū lìng yuē wú jù dà zhòng wú qǐ dà yì bù kě xìng tǔ gōng kǒng fáng nóng shì
臣谨案《礼记》春、秋令曰：无聚大众，无起大役，不可兴土功，恐妨农事。
ruò hào lìng guāi dù yì shǐ bù shí zé jiā jí yì zhī wēi guó yǒu shuǐ hàn zhī zāi cǐ wǔ xíng zhī bì yìng yě
若号令乖度，役使不时，则加疾疫之危，国有水旱之灾，此五行之必应也。
jīn zì chūn zhì xià shí yǔ qiān qī xià rén yōu xīn mò zhī suǒ chū
今自春至夏，时雨愆期，下人忧心，莫知所出。
bì xià suī jiàng āi jīn zhī zhǐ liǎng dū réng yǒu sì guàn zhī zuò shí hàn zhī yīng shí cǐ zhī yóu
陛下虽降哀矜之旨，两都仍有寺观之作， 时旱之应，实此之由。
qiě chūn lìng gào qī dōng zuò fāng shǐ zhèng shì dīng zhuàng jiù gōng zhī rì ér tǔ mù fāng xìng chén kǒng suǒ fáng yóu duō suǒ yì yóu shǎo gēng fū cán qiè jī hán zhī yuán
且春令告期，东作方始，正是丁壮就功之日，而土木方兴， 臣恐所妨尤多，所益尤少，耕夫蚕妾，饥寒之源。
gù chūn qiū zhuāng gōng sān shí yī nián dōng bù yǔ wǔ xíng chuán yǐ wéi suì sān zhù tái
故《春秋》“庄公三十一年冬， 不雨”，《五行传》以为“岁三筑台”；
xī gōng èr shí yī nián xià dà hàn wǔ xíng chuán yǐ shí zuò nán mén láo rén xìng yì
“僖公二十一年夏，大旱”，《五行传》 以“时作南门，劳人兴役”。
bì xià měi yǐ wàn fāng wèi niàn ruì zhǐ yīn qín ān guó jì rén fáng wēi lǜ yuǎn
陛下每以万方为念，睿旨殷勤，安国济人，防微虑远。
fú yuàn xià míng zhì fā dé yīn shùn tiān shí fù rén wàng liǎng jīng gōng sī yíng zào jí zhū hé shì mù shí děng bìng qǐng qiě tíng zé cāng shēng xìng shèn
伏愿下明制，发德音，顺天时，副人望，两京公私营造及诸和市木石等并请且停， 则苍生幸甚。
nóng sāng shī shí hù kǒu liú sàn zòng sì guàn yíng gòu qǐ jiù lí yuán jī hán zhī bì zāi
农桑失时，户口流散，纵寺观营构，岂救黎元饥寒之弊哉！
shū zòu bù bào
疏奏不报。
xún zhuǎn bīng bù shì láng yǐ quán xù píng yǔn chí shòu yī zi wèi tài zǐ tōng shì shè rén
寻转兵部侍郎，以铨叙平允，持授一子为太子通事舍人。
kāi yuán wǔ nián qiān lì bù shì láng diǎn xuǎn shù nián duō suǒ chí bá
开元五年，迁吏部侍郎，典选数年，多所持拔。
zài zhuǎn huáng mén shì láng dài wéi kàng wèi yù shǐ dài fū
再转黄门侍郎，代韦抗为御史大夫。
cuǐ zǎo yǔ zhāng shuō tè xiāng yǒu shàn shí shuō zài xiàng wèi shù chēng jiàn zhī
漼早与张说特相友善，时说在相位，数称荐之。
cuǐ yòu shàn yú fū zòu shàng yì jiā zhòng yān
漼又善于敷奏，上亦嘉重焉。
yóu shì zhuó bài lì bù shàng shū xún zhuǎn tài zǐ bīn kè
由是擢拜吏部尚书，寻转太子宾客。
cuǐ jiā shì jiǎn yuē jì jiǔ jū qīng yào pō shì jì qiè hòu tíng yǒu qǐ luó zhī shǎng yóu shì wéi shí lùn suǒ jī
漼家世俭约，既久居清要，颇饰妓妾，后庭有绮罗之赏，由是为时论所讥。
èr shí sì nián zú nián qī shí yú zèng lǐ bù shàng shū shì yuē yì
二十四年卒，年七十余，赠礼部尚书，谥曰懿。
cuǐ cóng zǔ dì kuān
漼从祖弟宽。
kuān fù wú huì yuán zhōu cì shǐ
宽父无晦，袁州刺史。
kuān tōng lüè yǐ wén cí jìn qí shè dàn qí tóu hú tè miào
宽通略，以文词进，骑射、弹棋、投壶特妙。
jǐng yún zhōng wèi rùn zhōu cān jūn cì shǐ wéi xǐ wèi àn chá shǐ yǐn wèi pàn guān qīng gàn shàn yú pōu duàn xǐ zhòng qí cái yǐ nǚ qī zhī
景云中，为润州参军，刺史韦铣为按察使，引为判官，清干善于剖断，铣重其才，以女妻之。
hòu yīng bá cuì jǔ hé nán chéng
后应拔萃，举河南丞。
zài zhuǎn wéi cháng ān wèi
再转为长安尉。
shí yǔ wén róng wèi shì yù shǐ kuò tiān xià tián hù shǐ zòu chà wèi jiāng nán dōng dào gòu dàng zū yōng dì shuì jiān fù tián pàn guān
时宇文融为侍御史，括天下田户，使奏差为江南东道勾当租庸地税兼覆田判官。
zhuǎn tài cháng bó shì
转太常博士。
lǐ bù nǐ guó jì zhī chén xiǎng miào yòng lè xià tài cháng kuān shēn dá lǐ jié tè jiàn xīn yì yǐ wéi miào zūn jì bēi zé dēng gē miào bēi jì zūn zé qù yuè
礼部拟国忌之辰享庙用乐，下太常，宽深达礼节，特建新意，以为庙尊忌卑则登歌，庙卑忌尊则去龠。
zhōng shū lìng zhāng shuō wèi kuān míng shi jǔ ér xíng zhī
中书令张说谓宽明识，举而行之。
zài qiān wèi xíng bù yuán wài láng
再迁为刑部员外郎。
yǒu wàn qí jiāng jūn mǎ chóng zhèng zhòu shā rén shí kāi fǔ huò guó gōng wáng máo zhòng ēn xìng yòng shì jiāng zhōu qí yù kuān zhí zhī bù huí
有万骑将军马崇正昼杀人，时开府、霍国公王毛仲恩幸用事，将鬻其狱，宽执之不回。
bīng bù shàng shū xiāo sōng wèi hé xi jié dù shǐ zòu kuān jí guō xū jǐ wèi pàn guān lěi nián zhuān jiàn wěi rèn sōng jiā zhōng shū lìng kuān lì zhōng shū shè rén yù shǐ zhōng chéng bīng bù shì láng
兵部尚书萧嵩为河西节度使，奏宽及郭虚己为判官，累年专见委任，嵩加中书令，宽历中书舍人、御史中丞、兵部侍郎。
kāi yuán èr shí yī nián dōng péi yào qīng yǐ huáng mén shì láng zhī zhèng shì hù cóng chū guān zhī jiāng huái zhuǎn yùn yú hé yīn zhì cāng zòu kuān wèi hù bù shì láng wèi qí fù
开元二十一年冬，裴耀卿以黄门侍郎知政事，扈从出关，知江、 淮转运，于河阴置仓，奏宽为户部侍郎，为其副。
kuān xìng yǒu ài dì xiōng duō huàn dá zǐ zhí yì yǒu míng chēng yú dōng jīng lì dì tóng jū bā yuàn xiāng duì shēng zhí jiē yǒu xiū qì suǒ jī gǔ ér shí dāng shì róng zhī
宽性友爱，弟兄多宦达，子侄亦有名称，于东京立第同居，八院相对，甥侄皆有休憩所，击鼓而食，当世荣之。
xuǎn lì bù shì láng jí xuán zōng hái jīng yòu gǎi pú zhōu cì shǐ
选吏部侍郎，及玄宗还京，又改蒲州刺史。
zhōu jìng jiǔ hàn rù jìng yǔ nǎi dà jiā
州境久旱，入境，雨乃大浃。
qiān hé nán yǐn bù fù quán guì wu yú xù yǐn zhèng nǎi dà lǐ
迁河南尹，不附权贵，务于恤隐，政乃大理。
gǎi zuǒ jīn wú wèi dà jiàng jūn yī nián chú tài yuán yǐn cì zǐ jīn yú dài
改左金吾卫大将军，一年，除太原尹，赐紫金鱼袋。
xuán zōng fù shī ér jiàn zhī yuē dé bǐ dài yún bù xīn rú jìn shuǐ qīng
玄宗赋诗而饯之，曰：“德比岱云布，心如晋水清。
tiān bǎo chū chú chén liú tài shǒu jiān cǎi fǎng shǐ
天宝初，除陈留太守，兼采访使。
xún ér fàn yáng jié dù lǐ kuò zhī rù wèi yù shǐ dài fū chú kuān fàn yáng jié dù jiān cǎi fǎng shǐ hé běi tì zhī
寻而范阳节度李适之入为御史大夫，除宽范阳节度兼采访使河北替之。
qí nián yòu jiā yù shǐ dài fū shí běi píng jūn shǐ wū chéng ēn shì yǐ fán qiú yǔ zhōng guì tōng zì qiú huò huì kuān yǐ fǎ àn zhī
其年，又加御史大夫，时北平军使乌承恩恃以蕃酋与中贵通，恣求货贿，宽以法按之。
tán zhōu cì shǐ hé sēng xiàn shēng kǒu shù shí rén kuān xī mìng guī zhī gù yí xià gǎn yuè
檀州刺史何僧献生口数十人，宽悉命归之，故夷夏感悦。
sān zài yǐ ān lù shān wèi fàn yáng jié dù kuān wèi hù bù shàng shū jiān yù shǐ dài fū
三载，以安禄山为范阳节度，宽为户部尚书、兼御史大夫。
xuán zōng sù zhòng kuān rì jiā ēn gù
玄宗素重宽，日加恩顾。
xíng bù shàng shū péi dūn fù tǎo hǎi zéi huí pō zhāng zéi shì yòu guǎng xù gōng yǐ kāi qǐng tuō zhī lù kuān cháng jī wēi zòu zhī
刑部尚书裴敦复讨海贼回，颇张贼势，又广叙功以开请托之路，宽尝几微奏之。
jū shù rì yǒu hé běi jiàng shì rù zòu shèng yán kuān zài fàn yáng néng zhèng sāi shàng sī zhī xuán zōng jiē shǎng jiǔ zhī
居数日，有河北将士入奏，盛言宽在范阳能政，塞上思之，玄宗嗟赏久之。
li lín fu jù qí rù xiàng yòu è kuān yǔ lǐ kuò zhī shàn nǎi hū péi dūn fù qiě yǐ kuān zhī yǔ gào zhī
李林甫惧其入相，又恶宽与李适之善，乃呼裴敦复，且以宽之语告之。
dūn fù shǐ qì xìng shū yǔ kuān sù bù xiāng xià yǐ wéi lín fu tuī chéng yú jǐ yīn yuàn jié zhī qiě su qí yuān
敦复使气性疏， 与宽素不相下，以为林甫推诚于己，因愿结之，且诉其冤。
xiān shì kuān yǐ qīn gù míng zhǔ dūn fù qiú qǐng jūn gōng
先是，宽以亲故名嘱敦复，求请军功。
zhì shì dūn fù qì fèn fā qí shì lín fu yuē gōng yi sù zòu wú hòu yú rén
至是敦复气愤发其事，林甫曰：“公宜速奏，无后于人。
xún ér dūn fù hù cóng xìng wēn quán gōng kuān zài jīng chéng wèi fā
”寻而敦复扈从幸温泉宫，宽在京城未发。
yù yǒu dūn fù xià jūn jiāng chéng cáng yào láng jiàng cáo jiàn
遇有敦复下军将程藏曜、郎将曹鉴。
jiàn chēn zhōu fù rén
鉴，郴州富人；
cáng yào lǐng nán shǒu lǐng zhī zǐ
藏曜，岭南首领之子。
jiē yǒu tā shì yú rén yì tái gào sù kuān shòu qí zhuàng bǔ jiàn děng jū zhī
皆有他事，与人诣台告诉，宽受其状，捕鉴等鞫之。
dūn fù pàn guān tài cháng bó shì wáng yuè wén zhī wèi kuān qiú qí guò lián yè yì tāng suǒ yǐ gào
敦复判官太常博士王悦闻之，谓宽求其过，连夜诣汤所以告。
dūn fù dà jù cù zhuāng dài zuì yīn lìng zǐ xù yǐ wǔ bǎi jīn lù yú guì fēi zǐ yáng sān niang
敦复大惧，促装待罪， 因令子婿以五百金赂于贵妃姊杨三娘。
yáng shì jù wéi yán zhī míng rì biǎn kuān wèi suī yáng tài shǒu
杨氏遽为言之，明日贬宽为睢阳太守。
kuān yǐ qīng jiǎn wéi zhèng gù suǒ lì rén jiē ài zhī
宽以清简为政，故所莅人皆爱之。
dāng shí wàng wèi zǎi fǔ
当时望为宰辅。
jí wéi jiān gòu huò kuān yòu yǐ qīn lèi biǎn wèi ān lù bié jià yuán wài zhì
及韦坚构祸，宽又以亲累贬为安陆别驾员外置。
lín fu shǐ luō xī shì nán shā lǐ kuò zhī yū lù zhì ān lù guò nǐ bù sǐ zhī
林甫使罗希奭南杀李适之，纡路至安陆过，拟怖死之。
kuān kòu tóu qí qǐng xī shì bù sù ér guò
宽叩头祈请，希奭不宿而过。
kuān yòu jù sǐ shàng biǎo qǐng wèi sēng zhào bù xǔ
宽又惧死，上表请为僧，诏不许。
rán chóng xìn shì diǎn cháng yǔ sēng tú wǎng lái fén xiāng lǐ chàn lǎo ér mí dǔ
然崇信释典，常与僧徒往来，焚香礼忏，老而弥笃。
lèi qiān dōng hǎi tài shǒu xiāng zhōu cǎi fǎng shǐ yín qīng guāng lù dài fu zhuǎn féng yì tài shǒu rù bài lǐ bù shàng shū
累迁东海太守、襄州采访使、银青光禄大夫，转冯翊太守，入拜礼部尚书。
shí sì zài zú nián qī shí wǔ
十四载卒，年七十五。
zhào zèng tài zǐ shǎo fù fù bó yī bǎi wǔ shí duàn sù yī bǎi wǔ shí shí
诏赠太子少傅，赙帛一百五十段、粟一百五十石。
xiōng dì bā rén jiē míng jīng jí dì rù tái shěng diǎn jùn zhě wǔ rén
兄弟八人，皆明经及第，入台省、典郡者五人。
kuān mò zhī hòu dì xún wèi hé nèi jùn tài shǒu
宽殁之后，弟珣为河内郡太守。
ān lù shān fǎn yǐ zhí fù sāng jiāng tóu què tíng kǒng lèi qí mǔ nǎi yì hé dōng jié dù su chéng ér tuì
安禄山反，以执父丧，将投阙庭，恐累其母， 乃诣河东节度诉诚而退。
hòu zài mǔ yōu yòu xiàn shǐ sī míng shòu qí wěi guān wěi rèn shǐ dì lǎng mì fèng biǎo shū zhì shàng jīng
后在母忧，又陷史思明，授其伪官委任，使弟朗密奉表疏至上京。
dài zōng shí wèi zuǒ sī láng zhōng jiān shì yù shǐ hé dōng dào zū yōng pàn guān
代宗时，为左司郎中、兼侍御史、河东道租庸判官。
wáng qiū guāng lù qīng tóng jiǎo cóng xiōng zi yě
王丘，光禄卿同皎从兄子也。
fù tóng zhì zuǒ shù zǐ
父同晊，左庶子。
qiū nián shí yī tóng zǐ jǔ zhuó dì shí lèi jiē yǐ sòng jīng wèi kè qiū dú yǐ zhǔ wén jiàn zhuó yóu shì zhī míng
丘年十一，童子举擢第，时类皆以诵经为课，丘独以属文见擢，由是知名。
ruò guàn yòu yìng zhì jǔ bài fèng lǐ láng
弱冠，又应制举，拜奉礼郎。
qiū shén qì qīng gǔ ér zhì xíng xiū jié yóu shàn cí fù zú rén zuǒ shù zǐ fāng qìng jí yù shǐ dài fū wèi yuán zhōng jiē chēng jiàn zhī
丘神气清古，而志行修洁，尤善词赋，族人左庶子方庆及御史大夫魏元忠皆称荐之。
cháng ān zhōng zì yǎn shī zhǔ bù zhuó dì bài jiān chá yù shǐ
长安中，自偃师主簿擢第，拜监察御史。
kāi yuán chū lèi qiān kǎo gōng yuán wài láng
开元初，累迁考功员外郎。
xiān shì kǎo gōng jǔ rén qǐng tuō dà xíng qǔ shì pō làn měi nián zhì shù bǎi rén qiū yī qiè hé qí shí cái dēng kē zhě jǐn mǎn bǎi rén
先是，考功举人，请托大行，取士颇滥，每年至数百人，丘一切核其实材，登科者仅满百人。
yì zhě yǐ wéi zì zé tiān yǐ hòu fán shù shí nián wú rú qiū zhě qí hòu xí yù yán tǐng zhī wèi qí cì yān
议者以为自则天已后凡数十年，无如丘者，其后席豫、严挺之为其次焉。
sān qiān zǐ wēi shè rén yǐ zhī zhì gào zhī qín jiā cháo sàn dài fū zài zhuǎn lì bù shì láng
三迁紫微舍人，以知制诰之勤，加朝散大夫，再转吏部侍郎。
diǎn xuǎn lěi nián shén chēng píng yǔn
典选累年，甚称平允。
zhuó yòng shān yīn wèi sūn tì táo lín wèi zhāng jìng wēi hú chéng wèi zhāng jìn míng jìn shì wáng líng rán jiē chēng yī shí zhī xiù
擢用山阴尉孙逖、桃林尉张镜微、湖城尉张晋明、进士王泠然，皆称一时之秀。
é huàn shàng shū zuǒ chéng
俄换尚书左丞。
shí yī nián bài huáng mén shì láng
十一年，拜黄门侍郎。
qí nián shān dōng hàn jiǎn cháo yì xuǎn cháo chén wèi cì shǐ yǐ fǔ pín mín zhì yuē xī jiù yáo yǔ yǔ yán yuē zài zhī rén zài ān rén
其年，山东旱俭，朝议选朝臣为刺史以抚贫民，制曰： “昔咎繇与禹言曰：‘在知人，在安人。
cǐ jiē niàn cún bāng běn guāng yú dì zǎi qián qián xī tì wú wàng yī rì
’此皆念存邦本，光于帝载，干干夕惕， 无忘一日。
ér zhǎng lì huò bù chēng cāng shēng huò wèi níng shēn sī xún liáng yǐ jiáo guò bì réng zhòng zhū hóu zhī xuǎn gù zì cháo tíng shǐ zhī
而长吏或不称，苍生或未宁，深思循良，以矫过弊，仍重诸侯之选，故自朝廷始之。
yú shì yǐ qiū wèi huái zhōu cì shǐ yòu yǐ zhōng shū shì láng cuī miǎn děng shù rén jiē wéi shān dōng zhū zhōu cì shǐ
”于是以丘为怀州刺史，又以中书侍郎崔沔等数人皆为山东诸州刺史。
zhì rèn jiē wú kě chēng wéi qiū zài zhí qīng yán rén lì shén wèi mù zhī
至任，皆无可称，唯丘在职清严，人吏甚畏慕之。
é yòu fēn zhī lì bù xuǎn shì rù wèi shàng shū zuǒ chéng dīng fù yōu qù zhí fú què bài yòu sàn qí cháng shì réng zhī zhì gào
俄又分知吏部选事，入为尚书左丞，丁父忧去职，服阕，拜右散骑常侍，仍知制诰。
èr shí yī nián shì zhōng péi guāng tíng bìng zú zhōng shū lìng xiāo sōng yǔ qiū yǒu jiù jiāng jiàn qiū zhī zhèng shì qiū zhī ér gù cí qiě shèng tuī shàng shū yòu chéng hán xiū sōng yīn ér zòu zhī
二十一年，侍中裴光庭病卒，中书令萧嵩与丘有旧，将荐丘知政事，丘知而固辞，且盛推尚书右丞韩休，嵩因而奏之。
jí xiū zuò xiāng suì jiàn qiū dài cuī lín wèi yù shǐ dài fū
及休作相，遂荐丘代崔琳为御史大夫。
qiū jì nè yú yán cí fū zòu duō bù chēng zhǐ
丘既讷于言词，敷奏多不称旨。
é zhuǎn tài zǐ bīn kè xí fù jué sù yù nán xún yǐ jí bài lǐ bù shàng shū réng tīng zhì shì
俄转太子宾客，袭父爵宿预男，寻以疾拜礼部尚书， 仍听致仕。
qiū suī lì yào zhí gù shǒu qīng jiǎn wèi cháng shòu rén kuì yí dì zhái yú mǎ chēng wéi bì lòu
丘虽历要职，固守清俭，未尝受人馈遗，第宅舆马，称为敝陋。
zhì shì zhī hòu yào ěr dài jiāng bù gěi
致仕之后，药饵殆将不给。
shàng wén ér jiā tàn xià zhì yuē wáng qiū sù fù liáng cái lèi shēng mào zhì bǐ yuán jí zhěn jiǎ yǐ yōu xián
上闻而嘉叹，下制曰：“王丘夙负良材，累升茂秩，比缘疾疹，假以优闲。
wén qí jiā dào lǚ kōng yī yào mǐ gěi jiǔ cǐ cóng huàn suì wú yú zī
闻其家道屡空，医药靡给，久此从宦，遂无余资。
chí cāo ruò sī gǔ rén hé yuǎn
持操若斯，古人何远！
qiě yōu xián zhī yì fāng cè suǒ xiān zhōu jí zhī yi jǔ quàn yōu zài
且优贤之义，方册所先，周急之宜，沮劝攸在。
qí fèng lù yī shì yǐ shàng bìng yi quán gěi shì biǎo shū cháng zhī zé yòng jīng zhēn bái zhī lì
其俸禄一事已上，并宜全给，式表殊常之泽，用旌贞白之吏。
tiān bǎo èr nián zú zèng jīng zhōu dà dū dū
”天宝二年卒，赠荆州大都督。
shǐ chén yuē yǒu táng zhī xìng mián lì nián suǒ gǔ gěng qīng lián zhī shì huái zhōng bào yì zhī chén tái shěng zhī jiān jià jiān jiē wǔ
史臣曰：有唐之兴，绵历年所，骨鲠清廉之士，怀忠抱义之臣，台省之间，驾肩接武。
dàn shí yǒu yí xiǎn dào yǒu wū lóng yòng yǔ bù yòng ér yǐ
但时有夷险，道有污隆，用与不用而已。
ruì xuán zhī shì ruò li jié bì gòu sū xiàng zhèng wéi zhōng wáng zhì yīn lú cóng yuàn péi cuǐ wáng qiū bìng wèi lì yà tái míng dé jiān zhe
睿、玄之世，若李杰、毕构、苏珦、郑惟忠、王志愔、卢从愿、裴漼、王丘并位历亚台，名德兼著。
rú yǐn sī zhēn li cháo yǐn zhé li chéng jiā dòu huái zhēn rǔ lǘ xìng guì zhào cháng nú shī rén suǒ wèi bù wèi qiáng yù zhě yě
如尹思贞、李朝隐折李承嘉、窦怀贞，辱闾兴贵、赵常奴，诗人所谓不畏强御者也。
jiě wǎn zǒng bīng shuò yě liào dí rú shén gōng suí shēn tuì shēn zhì zhǐ zú cí yì yǒu zú duō yě
解琬总兵朔野，料敌如神，功遂身退，深知止足，兹亦有足多也。
zàn yuē shàng shū yà tái jīng yǐn fāng bó
赞曰：尚书亚台，京尹方伯。
wǒ cháo zhòng guān yún shuí chèn zhí
我朝重官，云谁称职？
jié gòu xiàng zhōng néng jié qí lì
杰、构、珦、忠，能竭其力。
yīn yuàn cuǐ qiū yù xiū jué dé
愔、愿、漼、丘，聿修厥德。
zhēn miè dà liáo yǐn shéng guì qī
贞蔑大僚，隐绳贵戚。
wǎn chí lìng míng yàn shǔ zhī běi
琬驰令名，燕、蜀之北。