wéi jiàn sù zi è yì yì zi yǐ
○韦见素子谔益益子𫖮
cuī yuán cuī huàn zi zòng
崔圆崔涣子纵
dù hóng jiàn
杜鸿渐
wéi jiàn sù zì huì wēi jīng zhào wàn nián rén
韦见素，字会微，京兆万年人。
fù còu kāi yuán zhōng tài yuán yǐn
父凑，开元中太原尹。
jiàn sù xué kē dēng dì
见素学科登第。
jǐng lóng zhōng jiě hè xiāng wáng fǔ cān jūn lì wèi zuǒ hé nán fǔ cāng cáo
景龙中， 解褐相王府参军，历卫佐、河南府仓曹。
dīng fù yōu fú què qǐ wèi dà lǐ sì chéng xí jué péng chéng jùn gōng
丁父忧，服阕，起为大理寺丞，袭爵彭城郡公。
zuò shì chū wèi fang zhōu sī mǎ
坐事出为坊州司马。
rù wèi kù bù yuán wài láng jiā cháo sàn dài fū lì yòu sī bīng bù èr yuán wài zuǒ sī bīng bù èr láng zhōng qiān jiàn yì dài fū
入为库部员外郎，加朝散大夫，历右司兵部二员外，左司兵部二郎中，迁谏议大夫。
tiān bǎo wǔ nián chōng jiāng xī shān nán qián zhōng lǐng nán děng chù zhì shǐ guān shěng fēng sú tán jiū zhǎng lì suǒ zhì sù rán
天宝五年，充江西、山南、黔中、岭南等黜陟使，观省风俗，弹纠长吏，所至肃然。
shǐ hái bài jǐ shì zhōng bó zhèng shéng wéi pō zhèn tái gé jiù diǎn
使还，拜给事中，驳正绳违，颇振台阁旧典。
xún jiǎn xiào shàng shū gōng bù shì láng gǎi yòu chéng
寻检校尚书工部侍郎，改右丞。
jiǔ zài qiān lì bù shì láng jiā yín qīng guāng lù dài fu
九载，迁吏部侍郎，加银青光禄大夫。
jiàn sù rén shù zhǎng zhě yì bù wǔ wù jí diǎn xuǎn lěi nián quán xù píng yǔn rén shì chēng zhī
见素仁恕长者， 意不忤物，及典选累年，铨叙平允，人士称之。
shí yòu xiāng yáng guó zhōng yòng shì zuǒ xiāng chén xī liè wèi qí quán chǒng fán shì wéi nuò wú gǎn fā míng xuán zōng pō zhī zhī shèng qíng bú yuè
时右相杨国忠用事，左相陈希烈畏其权宠，凡事唯诺，无敢发明，玄宗颇知之，圣情不悦。
tiān bǎo shí sān nián qiū lín yǔ liù shí yú rì jīng shī lú shè yuán yōng tuí huǐ dài jìn fán yī shí jiǔ fang wū lǎo
天宝十三年秋，霖雨六十余日，京师庐舍垣墉颓毁殆尽，凡一十九坊污潦。
tiān zǐ yǐ zǎi fǔ huò wèi chèn zhí jiàn cǐ jiù zhēng mìng yáng guó zhōng jīng qiú duān shì shí bīng bù shì láng jí wēn fāng chéng chǒng yù shàng yì yòng zhī
天子以宰辅或未称职，见此咎征， 命杨国忠精求端士，时兵部侍郎吉温方承宠遇，上意用之。
guó zhōng yǐ wēn lù shān bīn zuǒ jù qí wēi quán zòu qǐn qí shì
国忠以温禄山宾佐，惧其威权，奏寝其事。
guó zhōng fǎng yú zhōng shū shè rén dòu huá sòng yù děng huá yù yán jiàn sù fāng yǎ róu ér yì zhì
国忠访于中书舍人窦华、宋昱等，华、昱言见素方雅，柔而易制。
shàng yì yǐ jīng shì xiāng wáng fǔ yǒu jiù ēn kě zhī
上亦以经事相王府，有旧恩，可之。
qí nián bā yuè bài wǔ bù shàng shū tóng zhōng shū mén xià píng zhāng shì chōng jí xián yuàn xué shì zhī mén xià shěng shì dài chén xī liè
其年八月，拜武部尚书、同中书门下平章事，充集贤院学士，知门下省事，代陈希烈。
jiàn sù jì wèi guó zhōng yǐn yòng xīn dé zhī
见素既为国忠引用，心德之。
shí lù shān yǔ guó zhōng zhēng chǒng liǎng xiāng cāi xián jiàn sù yì wú suǒ shì fēi shǔ zì ér yǐ suì zhì xiōng hú fàn shùn bù cuò yī yán
时禄山与国忠争宠，两相猜嫌，见素亦无所是非，署字而已，遂至凶胡犯顺，不措一言。
shí wǔ nián liù yuè gē shū hàn bīng bài táo lín tóng guān bù shǒu
十五年六月，哥舒翰兵败桃林，潼关不守。
shì yuè xuán zōng cāng huáng chū xìng mò zhī suǒ yì
是月，玄宗苍黄出幸，莫知所诣。
yáng guó zhōng yǐ shēn lǐng jiàn nán máo yuè qǐng xìng chéng dū
杨国忠以身领剑南旄钺，请幸成都。
jiàn sù yǔ guó zhōng yù shǐ dài fū wèi fāng jìn yù shàng yú yán qiū mén biàn hù cóng zhī xián yáng
见素与国忠、御史大夫魏方进遇上于延秋门， 便扈从之咸阳。
yì rì cì mǎ wéi yì jūn shì bù dé shí liú yán bù xùn
翌日，次马嵬驿，军士不得食，流言不逊。
lóng wǔ jiāng jūn chén xuán lǐ jù qí luàn nǎi yǔ fēi lóng mǎ jiā li hù guó móu yú huáng tài zǐ qǐng zhū guó zhōng yǐ wèi shì xīn
龙武将军陈玄礼惧其乱， 乃与飞龙马家李护国谋于皇太子，请诛国忠，以慰士心。
shì rì xuán lǐ děng jìn jūn wéi xíng gōng jǐn zhū yáng shì
是日，玄礼等禁军围行宫， 尽诛杨氏。
jiàn sù dùn zǒu wéi luàn bīng suǒ shāng zhòng hū yuē wù shāng wéi xiāng
见素遁走，为乱兵所伤，众呼曰：“勿伤韦相！
shí zhě jiù zhī huò miǎn
”识者救之，获免。
shàng wén zhī lìng shòu wáng mào xuān wèi cì yào fu chuāng
上闻之，令寿王瑁宣慰，赐药傅疮。
wèi fāng jìn wéi luàn bīng suǒ shā
魏方进为乱兵所杀。
shì rì cháo shì dú jiàn sù yī rén
是日，朝士独见素一人。
shì yè sù mǎ wéi shàng mìng jiàn sù zǐ jīng zhào fǔ sī lù cān jūn è wèi yù shǐ zhōng chéng chōng zhì dùn shǐ
是夜宿马嵬，上命见素子京兆府司录参军谔为御史中丞，充置顿使。
líng chén jiāng fā liù jūn jiàng shì yuē guó zhōng fǎn pàn bù kě gèng wǎng shǔ chuān qǐng zhī hé lǒng
凌晨将发，六军将士曰：“国忠反叛，不可更往蜀川，请之河、陇。
huò yán líng wǔ tài yuán huò yún hái jīng yì zhě bù yī
”或言灵武、太原，或云还京， 议者不一。
shàng yì zài jiàn nán lǜ wéi shì xīn wú suǒ yán
上意在剑南，虑违士心，无所言。
è yuē hái jīng xū yǒu hàn zéi zhī bèi
谔曰：“还京须有捍贼之备。
jīn bīng mǎ shù shǎo kǒng fēi wàn quán bù rú qiě zhì fú fēng xú tú qù jiù
今兵马数少，恐非万全，不如且至扶风，徐图去就。
shàng xún yú zhòng zhòng yǐ wéi rán nǎi lìng huáng tài zǐ hòu diàn
”上询于众，众以为然，乃令皇太子后殿。
shàng zhì fú fēng jùn cóng jià zhū jūn gè tú qù jiù pō chū chǒu yán
上至扶风郡，从驾诸军各图去就，颇出丑言。
chén xuán lǐ bù néng zhì shàng wén zhī yōu jù
陈玄礼不能制，上闻之忧惧。
huì yì zhōu gòng chūn cǎi shí wàn shū nǎi yǐ qí gāng shǐ méng yáng wèi liú jǐng wēn wèi jiān chá yù shǐ qí cǎi xī chén yú tíng zhào liù jūn jiàng shì děng rù shàng wèi zhī yuē qīng děng jiē guó zhī gōng chén xūn láo sù zhe zhèn zhī yōu shǎng cháng yì bù qīng
会益州贡春彩十万疋，乃以其纲使蒙阳尉刘景温为监察御史，其彩悉陈于廷，召六军将士等入，上谓之曰：“卿等皆国之功臣，勋劳素著，朕之优赏，常亦不轻。
nì hú fù ēn shì xū huí bì shén zhī qīng děng bù dé bié fù mǔ qī zǐ zhèn yì bù jí cí jiǔ miào
逆胡负恩，事须回避，甚知卿等不得别父母妻子，朕亦不及辞九庙。
yán fā tì liú
”言发涕流。
yòu yuē zhèn jīn xū xìng shǔ shǔ lù xiǎn xiá rén ruò duō wǎng kǒng nán zhī gōng
又曰： “朕今须幸蜀，蜀路险狭，人若多往，恐难祗供。
jīn yǒu cǐ cǎi qīng děng jí yi fēn qǔ gè zì tú qù jiù
今有此彩，卿等即宜分取，各自图去就。
zhèn zì yǒu zǐ dì zhōng guān děng xiāng suí biàn yǔ qīng děng jué bié
朕自有子弟、中官等相随，便与卿等诀别。
zhòng xián fǔ fú hào qì yuē sǐ shēng cóng bì xià
”众咸俯伏号泣，曰：“死生从陛下。
shàng liáng jiǔ yuē qù zhù tīng qīng zì biàn
”上良久曰：“去住听卿自便。
zì shì chǒu yán fāng xi
”自是丑言方息。
qī yuè zhì bā xī jùn yǐ jiàn sù jiān zuǒ xiāng wǔ bù shàng shū
七月，至巴西郡，以见素兼左相、武部尚书。
shù rì zhì shǔ jùn jiā jīn zǐ guāng lù dài fu jìn fēng bīn guó gōng yǔ yī zi wǔ pǐn guān
数日，至蜀郡，加金紫光禄大夫，进封豳国公，与一子五品官。
shì yuè huáng tài zǐ jí wèi yú líng wǔ dào lù jiān sè yīn yì wèi tōng
是月，皇太子即位于灵武，道路艰涩，音驿未通。
bā yuè sù zōng shǐ zhì shǐ zhī líng wǔ jí wèi
八月，肃宗使至，始知灵武即位。
xún mìng jiàn sù yǔ zǎi chén fáng guǎn jī chuán guó bǎo yù cè fèng shǐ líng wǔ xuān chuán zhào mìng biàn xíng cè lǐ
寻命见素与宰臣房琯赍传国宝玉册奉使灵武，宣传诏命，便行册礼。
jiāng xíng shàng huáng wèi jiàn sù děng yuē huáng dì zì yòu rén xiào yǔ zhū zǐ yǒu yì zhèn qǐ bù zhī
将行， 上皇谓见素等曰：“皇帝自幼仁孝，与诸子有异，朕岂不知。
wǎng shí sān nián yǐ yǒu chuán wèi zhī yì shǔ qí suì shuǐ hàn zuǒ yòu quàn zhèn qiě sì fēng nián
往十三年，已有传位之意，属其岁水旱，左右劝朕且俟丰年。
ěr lái biàn shǔ lù shān gòu nì fāng yú zhèn rǎo wèi suì cǐ xīn
尔来便属禄山构逆，方隅震扰，未遂此心。
zuó fā mǎ wéi yì yǒu chǔ fēn
昨发马嵬，亦有处分。
jīn huáng dì shòu mìng zhèn xīn dùn rú shì fù
今皇帝受命，朕心顿如释负。
láo qīng děng yuǎn qù miǎn fǔ zuǒ zhī
劳卿等远去，勉辅佐之。
duō nàn xīng wáng zì gǔ jiē yǒu qīng děng nǎi xīn wáng shì yǐ zōng shè wèi niàn zǎo dìng zhōng yuán wú zhī wàng yě
多难兴王，自古皆有，卿等乃心王室，以宗社为念，早定中原，吾之望也。
jiàn sù děng bēi qì bù zì shèng
”见素等悲泣不自胜。
réng yǐ jiàn sù zǐ è jí zhōng shū shè rén gǔ zhì chōng cè lǐ shǐ pàn guān
仍以见素子谔及中书舍人贾至充册礼使判官。
shí sù zōng yǐ huí xìng shùn huà jùn
时肃宗已回幸顺化郡。
jiǔ yuè jiàn sù děng zhì cè lǐ bì cóng xìng péng yuán jùn
九月，见素等至，册礼毕，从幸彭原郡。
sù zōng zài dōng gōng sù wén fáng guǎn míng zhòng gù xū huái yǐ dài
肃宗在东宫，素闻房琯名重，故虚怀以待；
yǐ jiàn sù cháng fù guó zhōng lǐ yù shāo báo
以见素常附国忠，礼遇稍薄。
míng nián zhì fèng xiáng
明年，至凤翔。
sān yuè chú zuǒ pú yè ba zhī zhèng shì yǐ xiàn bù shàng shū zhì shì
三月，除左仆射，罢知政事，以宪部尚书致仕。
miáo jìn qīng dài wéi zuǒ xiāng
苗晋卿代为左相。
chū sù zōng zài fèng xiáng sāng luàn zhī hòu gāng jì wèi lì bīng lì sān quán bù jí wēi jìn nán cáo xuǎn rén wén fú xī duō wěi làn
初，肃宗在凤翔，丧乱之后，纲纪未立，兵吏三铨，簿籍煨烬，南曹选人，文符悉多伪滥。
shàng yǐ xiōng chǒu wèi miè qiě shì zhāo huái jù dào zhù nǐ yī wú jiǎn kuò
上以凶丑未灭，且示招怀，据到注拟，一无检括。
jiàn sù yuē chén diǎn xuǎn suì jiǔ zhōu zhī cǐ bì
见素曰：“臣典选岁久，周知此弊。
jīn huán qū wèi fù yuán quē bù duō
今寰区未复，员阙不多。
ruò zǒng wú tiáo gāng kǒng nán chí jiǔ
若总无条纲，恐难持久。
shàng rán zhī wèi xiá lí gé
”上然之，未暇厘革。
jí hái jīng xuǎn rén shù qiān bǔ shòu wú suǒ xuān sù yú cháo yóu shì xíng jiàn sù zhī yán
及还京，选人数千，补授无所，喧诉于朝，由是行见素之言。
jí fáng guǎn yǐ bài jūn zuǒ jiàng cuī yuán cuī huàn děng jiē ba zhī zhèng shì shàng huáng suǒ mìng zǎi chén wú zhī zhèng shì zhě
及房琯以败军左降，崔圆、崔涣等皆罢知政事，上皇所命宰臣，无知政事者。
wǔ yuè qiān jiàn sù tài zi tài shī
五月，迁见素太子太师。
shí yī yuè sù zōng zì yòu fǔ hái jīng zhào jiàn sù rù shǔ fèng yíng tài shàng huáng
十一月，肃宗自右辅还京，诏见素入蜀奉迎太上皇。
shí èr yuè shàng huáng zhì jīng shī sù zōng yù lóu dà shè
十二月，上皇至京师， 肃宗御楼大赦。
jiàn sù yǐ fèng shàng huáng xìng shǔ gōng jiā kāi fǔ yí tóng sān sī shí shí fēng sān bǎi hù
见素以奉上皇幸蜀功，加开府仪同三司，食实封三百户。
shàng yuán zhōng yǐ zú jí shàng biǎo qǐng zhì shì xǔ zhī
上元中， 以足疾上表请致仕，许之。
bǎo yìng yuán nián shí èr yuè zú nián qī shí liù zèng sī kōng shì yuē zhōng zhēn sàng shì guān gěi
宝应元年十二月卒，年七十六，赠司空，谥曰忠贞，丧事官给。
zi tì è yì guàn
子倜、谔、益、丱。
tì è jiē wèi zhì jǐ shì zhōng yì zhōng xíng bù yuán wài láng guàn zhōng mì shū chéng
倜、谔皆位至给事中，益终刑部员外郎，丱终秘书丞。
tì zi sòng
倜子颂。
yì zi yǐ zì zhōu rén shēng yī suì ér gū shì zǐ chēng wéi gōng xiào
益子𫖮，字周人，生一岁而孤，事姊称为恭孝。
xìng shì xué yóu jīng yīn yáng xiàng wěi jīng lüè fēng sú zhī shū
性嗜学，尤精阴阳、象纬、经略、风俗之书。
shàn chí lùn yǒu qīng yù
善持论，有清誉。
shǎo yǐ mén yìn bǔ qiān niú bèi shēn zì hù xiàn wèi pàn rù děng shòu wàn nián wèi lì yù shǐ bǔ quē shàng shū láng lèi qiān jǐ shì zhōng shàng shū zuǒ chéng hù bù shì láng zhōng chéng lì bù shì láng
少以门荫补千牛备身，自鄠县尉判入等，授万年尉，历御史、补阙、尚书郎，累迁给事中、尚书左丞、户部侍郎、中丞、吏部侍郎。
qí zài jiàn yuán yǔ li yuē li zhèng cí dié shēn bì fěng pō huí dà zhèng
其在谏垣，与李约、李正辞迭申裨讽，颇回大政。
zǎi xiàng péi jì li jiàng cuī qún bèi duō yǔ you shàn ér hòu jìn zhī yǒu fú míng zhě yì yóu qí mén yǐ shì chēng yǒu shí wàng
宰相裴垍、李绛、崔群辈多与友善，而后进之有浮名者，亦游其门，以是称有时望。
jí li féng jí jiān péng dǎng yǐ zhuān zhèng bǐng ér yǐ fù lì zhī jī yóu mì pō wéi shí rén suǒ jī
及李逢吉歼朋党以专政柄，而 𫖮附丽之迹尤密，颇为时人所讥。
rán chǔ shēn jiǎn yuē yǒu zú duō zhě
然处身俭约，有足多者。
zhe yì yùn jiě tuī yǎn qián gāng zhōng shǐ zhī yì shén yǒu ào zhǐ
著《易蕴解》，推演潜亢终始之义，甚有奥旨。
bǎo lì yuán nián qī yuè zú zèng lǐ bù shàng shū
宝历元年七月卒，赠礼部尚书。
cuī yuán qīng hé dōng wǔ chéng rén yě
崔圆，清河东武城人也。
hòu wèi zuǒ pú yè liàng zhī hòu
后魏左仆射亮之后。
fù jǐng zhì guān zhì dà lǐ píng shì
父景晊，官至大理评事。
yuán shǎo gū pín zhì shàng hóng bó hǎo dú bīng shū yǒu jīng jì yǔ zhòu zhī xīn
圆少孤贫，志尚闳博，好读兵书，有经济宇宙之心。
kāi yuán zhōng zhào sōu fǎng yí yì yuán yǐ qián móu shè cè jiǎ kē shòu zhí jǐ
开元中，诏搜访遗逸，圆以钤谋射策甲科，授执戟。
zì fù wén yì huò wǔ zhí pō bù dé yì
自负文艺，获武职，颇不得意。
xiāo jiǒng wèi jīng zhào yǐn jiàn wèi huì chāng chéng lèi qiān sī xūn yuán wài láng
萧炅为京兆尹，荐为会昌丞，累迁司勋员外郎。
zǎi chén yáng guó zhōng yáo zhì jiàn nán jié dù shǐ yǐn yuán zuǒ lǐ nǎi zòu shòu shàng shū láng jiān shǔ jùn dà dū dū fǔ zuǒ sī mǎ zhī jié dù liú hòu
宰臣杨国忠遥制剑南节度使，引圆佐理，乃奏授尚书郎，兼蜀郡大都督府左司马，知节度留后。
tiān bǎo mò xuán zōng xìng shǔ jùn tè qiān shǔ jùn dà dū dū fǔ zhǎng shǐ jiàn nán jié dù
天宝末，玄宗幸蜀郡，特迁蜀郡大都督府长史、剑南节度。
yuán sù huái gōng míng chū wén guó nàn qián shǐ rén tàn guó zhōng shēn zhǐ zhī yǒu xíng xìng zhī jì nǎi zēng xiū chéng chí jiàn zhì guǎn yǔ chǔ bèi shí qì
圆素怀功名，初闻国难，潜使人探国忠深旨，知有行幸之计，乃增修城池，建置馆宇，储备什器。
jí shèng yú zhì diàn yǔ yá zhàng xián rú sù shè xuán zōng shén jiē shǎng zhī jí rì bài zhōng shū shì láng tóng zhōng shū mén xià píng zhāng shì jiàn nán jié dù yú rú gù
及乘舆至，殿宇牙帐咸如宿设，玄宗甚嗟赏之，即日拜中书侍郎、同中书门下平章事、剑南节度，余如故。
sù zōng jí wèi xuán zōng mìng yuán tóng fáng guǎn wéi jiàn sù bìng fù sù zōng xíng zài suǒ xuán zōng qīn zhì yí ài bēi yú shǔ yǐ chǒng zhī
肃宗即位，玄宗命圆同房琯、韦见素并赴肃宗行在所，玄宗亲制遗爱碑于蜀以宠之。
cóng sù zōng hái jīng yǐ gōng bài zhōng shū lìng fēng zhào guó gōng cì shí fēng wǔ bǎi hù
从肃宗还京，以功拜中书令，封赵国公，赐实封五百户。
míng nián ba zhī zhèng shì qiān tài zǐ shǎo shī liú shǒu dōng dōu
明年，罢知政事， 迁太子少师，留守东都。
huì guān jūn bù lì yú xiāng zhōu jūn huí guò luò yáng suǒ zài piāo lüè
会官军不利于相州，军回过洛阳，所在剽掠。
yuán qì chéng nán bēn xiāng yáng zhào xuē chú jiē fēng
圆弃城南奔襄阳，诏削除阶封。
xún qǐ wèi jì wáng fù
寻起为济王傅。
li guāng bì yòng wèi huái zhōu cì shǐ chú tài zǐ zhān shì gǎi fén zhōu cì shǐ jiē yǐ lǐ xíng chēng
李光弼用为怀州刺史，除太子詹事，改汾州刺史，皆以理行称。
bài yáng zhōu dà dū dū fǔ zhǎng shǐ huái nán jié dù guān chá shǐ jiā jiǎn jiào yòu pú yè jiān yù shǐ dài fū zhuǎn jiǎn jiào zuǒ pú yè zhī shěng shì
拜扬州大都督府长史、淮南节度观察使，加检校右仆射、兼御史大夫，转检校左仆射知省事。
dà lì sān nián liù yuè hōng nián liù shí sì chuò cháo sān rì zèng tài zǐ tài shī shì yuē zhāo xiāng
大历三年六月薨，年六十四，辍朝三日，赠太子太师， 谥曰昭襄。
cuī huàn zǔ xuán wěi shén lóng gōng chén fēng bó líng jùn wáng
崔涣，祖玄𬀩，神龙功臣，封博陵郡王。
fù qú wén xué zhī míng wèi zhì lǐ bù shì láng
父璩，文学知名，位至礼部侍郎。
huàn shǎo yǐ shì xíng wén bó zōng jīng jí yóu shàn tán lùn lèi qiān shàng shū sī mén yuán wài láng
涣少以士行闻，博综经籍，尤善谈论，累迁尚书司门员外郎。
tiān bǎo mò yáng guó zhōng chū bù fù jǐ zhě huàn chū wèi jiàn zhōu cì shǐ
天宝末，杨国忠出不附己者，涣出为剑州刺史。
tiān bǎo shí wǔ zài qī yuè xuán zōng xìng shǔ huàn yíng yè yú lù kàng cí zhōng kěn jiē jiū lǐ tǐ xuán zōng jiā zhī yǐ wéi de huàn wǎn
天宝十五载七月，玄宗幸蜀，涣迎谒于路，抗词忠恳，皆究理体，玄宗嘉之，以为得涣晚。
zǎi chén fáng guǎn yòu jiàn zhī jí rì bài huáng mén shì láng tóng zhōng shū mén xià píng zhāng shì hù cóng chéng dū fǔ
宰臣房琯又荐之，即日拜黄门侍郎、同中书门下平章事，扈从成都府。
sù zōng líng wǔ jí wèi
肃宗灵武即位。
bā yuè yǔ zuǒ xiāng wéi jiàn sù tóng píng zhāng shì fáng guǎn cuī yuán tóng jī cè fù xíng zài
八月，与左相韦见素、同平章事房琯、崔圆同赍册赴行在。
shí wèi fù jīng shī jǔ xuǎn lù jué zhào huàn chōng jiāng huái xuān yù xuǎn bǔ shǐ yǐ shōu yí yì
时未复京师，举选路绝，诏涣充江淮宣谕选补使，以收遗逸。
huò yú tīng shòu wéi xià lì suǒ zhōu làn jìn zhě fēi yī yǐ bù chèn zhí wén
惑于听受，为下吏所鬻， 滥进者非一，以不称职闻。
nǎi ba zhī zhèng shì chú zuǒ sàn qí cháng shì jiān yú háng tài shǒu jiāng dōng cǎi fǎng fáng yù shǐ
乃罢知政事，除左散骑常侍，兼余杭太守、江东采访防御使。
xuán shòu zhèng yì dài fū tài zǐ bīn kè
旋授正议大夫、太子宾客。
qián yuán sān nián zhēng yuè zhuǎn dà lǐ qīng
乾元三年正月，转大理卿。
zài qiān lì bù shì láng jiǎn jiào gōng bù shàng shū jí xián yuàn dài zhào
再迁吏部侍郎、检校工部尚书、集贤院待诏。
xìng shàng jiǎn dàn bù jiāo shì wù pō wéi shí wàng suǒ guī
性尚简澹，不交世务，颇为时望所归。
qiān yù shǐ dài fū jiā shuì de qīng miáo qián wù shǐ
迁御史大夫，加税地青苗钱物使。
shí yǐ cǐ qián chōng gěi jīng bǎi guān liào huàn wèi shǔ lì xī zhōng yǐ xià gū wèi shǐ liào shàng gū wèi bǎi guān liào
时以此钱充给京百官料，涣为属吏希中，以下估为使料，上估为百官料。
qí shí wèi huáng chéng fù liú shǒu zhāng qīng fā zhī zhào xià yǒu sī xùn jū huàn wú cí yǐ duì zuò shì biǎn dào zhōu cì shǐ
其时为皇城副留守张清发之，诏下有司讯鞫，涣无词以对，坐是贬道州刺史。
dà lì sān nián shí èr yuè rén yín yǐ jí zhōng
大历三年十二月壬寅，以疾终。
zi zòng chū yǐ yìn bǔ xié lǜ láng sān qiān wèi jiān chá yù shǐ
子纵，初以荫补协律郎，三迁为监察御史。
zhào zé lìng zhǎng yú tái shěng chú lán tián lìng kuān míng qín gàn dé huà dà xíng xiàn rén wèi zhī lì bēi sòng dé
诏择令长于台省，除蓝田令，宽明勤干，德化大行，县人为之立碑颂德。
zhuǎn jīng zhào fǔ sī lù lèi qiān jīn bù yuán wài láng
转京兆府司录，累迁金部员外郎。
yǐ fù biǎn dào zhōu cì shǐ qì guān jiù yǎng
以父贬道州刺史，弃官就养。
dīng fù yōu zhōng zhì liù qiān dà lǐ qīng jiān yù shǐ zhōng chéng biàn xi shuǐ lù yùn liǎng shuì yán tiě děng shǐ
丁父忧，终制，六迁大理卿、兼御史中丞、汴西水陆运两税盐铁等使。
tián yuè lián bài zǒu wèi zhōu yīng chéng zì shǒu zhū dào bīng wéi zhī lǚ fá shí zhào zòng jiān wèi zhōu sì jié dù liáng liào shǐ jūn chǔ shāo gěi
田悦连败，走魏州，婴城自守，诸道兵围之，屡乏食，诏纵兼魏州四节度粮料使，军储稍给。
dé zōng xìng fèng tiān sì fāng wò bīng wèi yǒu zhì zhě
德宗幸奉天，四方握兵，未有至者。
zòng xiān zhī zhī qián gào li huái guāng quàn lìng bèn mìng huái guāng cóng zhī
纵先知之，潜告李怀光劝令奔命，怀光从之。
zòng nǎi xī liǎn jūn cái yǔ huái guāng jù lái diào gěi jù bèi
纵乃悉敛军财与怀光俱来，调给具备。
huái guāng bīng shì jiǔ zhàn hé wài jí cì hé zhōng jiāng qiān yán
怀光兵士久战河外，及次河中，将迁延。
zòng zhī huò bì xiān yǐ dù hé zòng wèi zhòng yuē ruò jì xī yǐ fēn cì
纵之货币先已渡河，纵谓众曰：“若济，悉以分赐。
zhòng lì zhī nǎi xi
”众利之， 乃西。
zhì fèng tiān jiā yòu shù zǐ chōng shǐ
至奉天，加右庶子，充使。
wú jǐ bài jīng zhào yǐn jiān yù shǐ dài fū
无几，拜京兆尹、兼御史大夫。
shù zòu huái guāng gāng bì fǎn fù yi yīn bèi zhī
数奏怀光刚愎反复，宜阴备之。
jí xíng xìng liáng zhōu zuǒ yòu huò duǎn zhī yuē zòng sù shàn huái guāng jīn bù lái yǐ
及行幸梁州，左右或短之曰：“纵素善怀光，今不来矣。
shàng yuē tā rén bù zhī zòng wú kě bǎo qí xīn
”上曰： “他人不知纵，吾可保其心。
bù shù rì zòng zhì bài yù shǐ dài fū
”不数日，纵至，拜御史大夫。
cháng yì qí dà tǐ bù qīn xì shì yù sù yí zhì jiē fù zhī liáo lì
尝议其大体，不亲细事，狱诉仪制，皆付之僚吏。
zhēn yuán yuán nián qīn cí nán jiāo wèi dà lǐ shǐ
贞元元年，亲祠南郊，为大礼使。
zhǔ bīng hàn zhī hòu fù rù shàng shǎo zòng cái dìng wén wù jiǎn ér zhōng lǐ
属兵旱之后，赋入尚少，纵裁定文物，俭而中礼。
wú hé wàn nián chéng yuán suì wèi jīng zhào yǐn li qí yùn suǒ yì zuó zhì sǐ zòng hé zòu bù xíng
无何，万年丞源邃为京兆尹李齐运所抑捽至死，纵劾奏不行。
shù yuè chú lì bù shì láng xún jiǎn xiào lǐ bù shàng shū dōng jī táng rǔ shān dōu guān chá shǐ hé nán yǐn
数月，除吏部侍郎，寻检校礼部尚书、东畿唐汝邓都观察使、河南尹。
shì shí bīng gé fu dìng mín hào liù qī zòng xī xīn qiú mò wéi lǐ jiǎn yì
是时兵革甫定，民耗六七， 纵悉心求瘼，为理简易。
xiān shì shù biān zhī shī yóu luò yáng zhě chǔ xì qǔ bàn yú biān hù
先是，戍边之师由洛阳者，储饩取办于编户。
zòng shǐ guān bèi bù zhēng yú rén lìng wǔ jiā xiāng bǎo bǐ zì zhàn gào fā liǎn yǐ jué xū lì zhī sī
纵始官备， 不征于人，令五家相保，俾自占告发敛，以绝胥吏之私。
yòu yǐn yī luò shuǐ yǐ tōng lǐ hàn dōu zhōng guàn gài jì bù dǎi wèi shí yī èr rén shén ān zhī
又引伊、洛水以通里闬， 都中灌溉济不逮为十一二，人甚安之。
zhēng bài tài cháng qīng
征拜太常卿。
zhēn yuán qī nián liù yuè zú guān nián liù shí èr shì yuē zhōng zèng lì bù shàng shū
贞元七年六月卒官，年六十二， 谥曰忠，赠吏部尚书。
zòng xiào tì xiū chì zì lì yǐ fù wèi yuán zài pái yì jū tuì shí yú nián zuǒ huàn wài fǔ qì zài dé zuì bù qiú wén dá
纵孝悌，修饬自立，以父为元载排抑，居退十余年，左宦外府，讫载得罪，不求闻达。
chū huàn yǒu chǒng qiè zhèng shì zòng yǐ mǔ shì zhī
初，涣有宠妾郑氏，纵以母事之。
zhèng shì xìng gāng lì dài zòng bù yǐ lǐ suī wèi dà liáo měi jiā chī gòu
郑氏性刚戾，待纵不以理，虽为大僚， 每加笞诟。
zòng lǜ qī zǐ hou yán jìng shùn bù xiè shí yǐ wéi nán
纵率妻子候颜，敬顺不懈，时以为难。
dù hóng jiàn gù xiāng xiān zhī zú zǐ
杜鸿渐，故相暹之族子。
zǔ shèn xíng yì zhōu zhǎng shǐ
祖慎行，益州长史。
fù péng jǔ guān zhì wáng yǒu
父鹏举，官至王友。
hóng jiàn mǐn wù hǎo xué jǔ jìn shì jiě hè wáng fǔ cān jūn
鸿渐敏悟好学，举进士，解褐王府参军。
tiān bǎo mò lèi qiān dà lǐ sī zhí shuò fāng liú hòu zhī dù fù shǐ
天宝末，累迁大理司直，朔方留后、支度副使。
sù zōng běi xìng zhì píng liáng wèi zhī suǒ shì
肃宗北幸，至平凉，未知所适。
hóng jiàn yǔ liù chéng shuǐ yùn shǐ wèi shǎo yóu jié dù pàn guān cuī yī zhī dù pàn guān lú jiǎn jīn guān nèi yán chí pàn guān li hán móu yuē jīn hú jié luàn cháng èr jīng xiàn méi zhǔ shàng nán xìng yú ba shǔ huáng tài zǐ lǐ bīng yú píng liáng
鸿渐与六城水运使魏少游、节度判官崔漪、支度判官卢简金、关内盐池判官李涵谋曰：“今胡羯乱常，二京陷没，主上南幸于巴蜀，皇太子理兵于平凉。
rán píng liáng sàn dì fēi jù bīng zhī chù bì yù zhì shèng fēi shuò fāng bù kě
然平凉散地，非聚兵之处，必欲制胜，非朔方不可。
ruò fèng diàn xià xún rì zhī jiān xi shōu hé lǒng huí hé fāng qiáng yǔ guó tōng hǎo běi zhēng jìn qí nán jí zhū chéng dà bīng yī jǔ kě fù èr jīng
若奉殿下，旬日之间，西收河、陇，回纥方强，与国通好，北征劲骑，南集诸城，大兵一举，可复二京。
xuě shè jì zhī chǐ shàng bào míng zhǔ xià ān cāng shēng yì chén zǐ zhī yòng xīn guó jiā zhī dà jì yě
雪社稷之耻，上报明主，下安苍生，亦臣子之用心，国家之大计也。
hóng jiàn jí rì cǎo jiān jù chén bīng mǎ zhāo jí zhī shì lù jūn zī qì xiè cāng chǔ kù wù zhī shù lìng li hán jī fù píng liáng sù zōng dà yuè
”鸿渐即日草笺具陈兵马招集之势，录军资、器械、仓储、库物之数，令李涵赍赴平凉，肃宗大悦。
hóng jiàn zhī sù zōng fā píng liáng yú běi jiè bái cǎo dùn yíng yè yīn láo zhū shǐ jí bīng shì jìn yán yuē shuò fāng tiān xià jìn bīng líng zhōu yòng wǔ zhī chù
鸿渐知肃宗发平凉，于北界白草顿迎谒，因劳诸使及兵士， 进言曰：“朔方天下劲兵，灵州用武之处。
jīn huí gē qǐng hé tǔ bō nèi fù tiān xià jùn yì rén jiē jiān shǒu yǐ dài zhì mìng
今回纥请和，吐蕃内附，天下郡邑，人皆坚守，以待制命。
qí zhōng suī wèi zéi suǒ jù yì wàng bù rì shōu fù diàn xià zhěng lǐ jūn róng cháng qū yī jǔ zé nì hú bù zú miè yě
其中虽为贼所据，亦望不日收复，殿下整理军戎，长驱一举， 则逆胡不足灭也。
sù zōng rán zhī
”肃宗然之。
jí zhì líng wǔ hóng jiàn yǔ péi miǎn děng quàn jí huáng dì wèi yǐ guī zhōng wài zhī wàng wǔ shàng biǎo nǎi cóng
及至灵武，鸿渐与裴冕等劝即皇帝位，以归中外之望，五上表，乃从。
hóng jiàn sù xí dì wáng chén bù zhī yí jūn chén cháo jiàn zhī lǐ suì cǎi zhí jiù yí mián jué qí shì
鸿渐素习帝王陈布之仪，君臣朝见之礼，遂采摭旧仪，绵𫈵其事。
chéng nán shè tán wěi xiān yī rì jù yí zhù cǎo zòu
城南设坛壝，先一日具仪注草奏。
sù zōng yuē shèng jūn zài yuǎn kòu nì wèi píng yi ba tán chǎng
肃宗曰：“圣君在远，寇逆未平，宜罢坛场。
yú kě qí zòu
” 余可其奏。
sù zōng jí wèi shòu bīng bù láng zhōng zhī zhōng shū shè rén shì xún zhuǎn wǔ bù shì láng
肃宗即位，授兵部郎中，知中书舍人事，寻转武部侍郎。
zhì dé èr nián jiān yù shǐ dài fū wèi hé xī jié dù shǐ liáng zhōu dū du
至德二年，兼御史大夫，为河西节度使、凉州都督。
liǎng jīng píng qiān jīng zhōu dà dū dū fǔ zhǎng shǐ jīng nán jié dù shǐ
两京平，迁荆州大都督府长史、荆南节度使。
xiāng zhōu dà jiàng kāng chu yuán zhāng jiā yán dào suǒ guǎn bīng jù xiāng zhōu chéng pàn cì shǐ wáng zhèng dùn zǒu
襄州大将康楚元、张嘉延盗所管兵，据襄州城叛，刺史王政遁走。
jiā yán nán xí jīng zhōu hóng jiàn wén zhī qì chéng ér dùn
嘉延南袭荆州，鸿渐闻之，弃城而遁。
lǐ lǎng xiá guī děng zhōu wén hóng jiàn chū bēn jiē huáng hài qián cuàn shān gǔ
澧、朗、硖、归等州闻鸿渐出奔，皆惶骇，潜窜山谷。
suì yú zhēng bài shàng shū yòu chéng lì bù shì láng tài cháng qīng chōng lǐ yí shǐ
岁余，征拜尚书右丞、吏部侍郎、太常卿，充礼仪使。
èr shèng yàn jià hóng jiàn jiān hù yí zhì shān líng bì jiā guāng lù dài fu fēng wèi guó gōng
二圣晏驾，鸿渐监护仪制， 山陵毕，加光禄大夫，封卫国公。
guǎng dé èr nián dài zōng jiāng xiǎng jiāo miào bài hóng jiàn bīng bù shì láng tóng zhōng shū mén xià píng zhāng shì xún zhuǎn zhōng shū shì láng
广德二年，代宗将享郊庙，拜鸿渐兵部侍郎、同中书门下平章事，寻转中书侍郎。
yǒng tài yuán nián shí yuè jiàn nán xi chuān bīng mǎ shǐ cuī gàn shā jié dù shǐ guō yīng yì jù chéng dū zì chēng liú hòu
永泰元年十月，剑南西川兵马使崔旰杀节度使郭英乂，据成都，自称留后。
qióng zhōu yá jiāng bǎi zhēn jié lú zhōu yá jiāng yáng zǐ lín jiàn zhōu yá jiāng li chāng kuí děng xīng bīng tǎo gàn xī shǔ dà luàn
邛州衙将柏贞节、泸州衙将杨子琳、剑州衙将李昌巙等兴兵讨旰，西蜀大乱。
míng nián èr yuè mìng hóng jiàn yǐ zǎi xiàng jiān chōng shān jiàn fù yuán shuài jiàn nán xi chuān jié dù shǐ yǐ píng shǔ luàn
明年二月，命鸿渐以宰相兼充山、剑副元帅、剑南西川节度使，以平蜀乱。
hóng jiàn xīn wú yuǎn tú zhì qì qiè nuò yòu kù hǎo fú tú dào bù xǐ jūn róng
鸿渐心无远图， 志气怯懦，又酷好浮图道，不喜军戎。
jì zhì chéng dū jù gàn xióng wǔ bù fù wèn zuì nǎi yǐ jiàn nán jié zhì biǎo ràng yú gàn
既至成都，惧旰雄武，不复问罪，乃以剑南节制表让于旰。
shí xī róng kòu biān guān zhōng duō shì hóng jiàn gū jūn xiàn xiǎn bīng wēi bù zhèn dài zōng bù huò yǐ cóng zhī
时西戎寇边，关中多事，鸿渐孤军陷险，兵威不振，代宗不获已， 从之。
réng yǐ gàn wèi jiàn nán xi chuān xíng jūn sī mǎ bǎi zhēn jié wèi qióng zhōu cì shǐ yáng zǐ lín wèi lú zhōu cì shǐ gè ba bīng
仍以旰为剑南西川行军司马，柏贞节为邛州刺史，杨子琳为泸州刺史，各罢兵。
xún qǐng rù jìn réng biǎo cuī gàn wèi xi chuān bīng mǎ liú hòu
寻请入觐，仍表崔旰为西川兵马留后。
dà lì èr nián zhào yǐ gàn wèi chéng dū yǐn jiàn nán xi chuān jié dù shǐ zhào hóng jiàn hái jīng
大历二年，诏以旰为成都尹、剑南西川节度使，召鸿渐还京。
hóng jiàn réng lǜ gàn tóng rù jìn dài zōng jiā zhī
鸿渐仍率旰同入觐，代宗嘉之。
hòu zhī zhèng shì zhuàn mén xià shì láng ràng shān nán fù yuán shuài
后知政事，转门下侍郎，让山南副元帅。
sān nián bā yuè dài wáng jìn wèi dōng dōu liú shǒu chōng hé nán huái xi shān nán dōng dào fù yuán shuài píng zhāng shì rú gù
三年八月，代王缙为东都留守，充河南、淮西、山南东道副元帅，平章事如故。
yǐ jí shàng biǎo qǐ hái gǔ cóng zhī jìng bù zhī rèn
以疾上表乞骸骨，从之，竟不之任。
sì nián shí yī yuè zú zèng tài wèi shì yuē wén xiàn
四年十一月卒，赠太尉，谥曰文宪。
chuò cháo sān rì cì wù wǔ bǎi shū sù wǔ bǎi shí
辍朝三日，赐物五百疋，粟五百石。
hóng jiàn wǎn nián lè yú tuì jìng sī dì zài cháng xīng lǐ guǎn yǔ huá mí bīn liáo yàn jí
鸿渐晚年乐于退静，私第在长兴里，馆宇华靡，宾僚宴集。
hóng jiàn yōu rán fù shī yuē cháng yuàn zhuī chán lǐ ān néng yì huà yuán
鸿渐悠然赋诗曰： “常愿追禅理，安能挹化源。
cháo shì duō zhǔ hé zhī
”朝士多属和之。
jí xiū zhì hòu bìng lìng sēng tì dǐng fā jí zú yí mìng qí zi yī hú fǎ tǎ zàng bù wéi fēng shù jì lèi zī liú wù yì shěn zhī
及休致后病，令僧剃顶发，及卒， 遗命其子依胡法塔葬，不为封树，冀类缁流，物议哂之。
shǐ chén yuē lù shān kuáng bèi yǐ xiǎn xuán zōng chǒng rèn wú yí jiàn sù zhī guó wēi chén miào suàn zhí yán jí jiàn ér jūn bù cóng dú zhèng fàn nán ér rén bù jiù chū shēng rù sǐ shàn shǐ lìng zhōng zhě xiān yǐ
史臣曰：禄山狂悖已显，玄宗宠任无疑，见素知国危，陈庙算，直言极谏，而君不从，独正犯难，而人不咎，出生入死，善始令终者鲜矣。
shí lùn yǐ jiàn sù qǔ róng yú guó zhōng wú yán kuāng dà zhèng
时论以见素取容于国忠，无言匡大政。
qiě guó zhōng shì nèi qī nòng zhòng quán jū lín fu jiān háo qǔ qí dà wèi ruò jiàn sù zhī gū zhí qǐ xǔ qǔ róng
且国忠恃内戚，弄重权，沮林甫奸豪，取其大位，若见素之孤直， 岂许取容？
gài huò tāi yǐ chéng zhèng bǐng jiǔ wěn jiàn sù rù xiàng yú nián yán bù cóng ér nán zuò suī yǒu zhōu kǒng zhī cái qí néng kuāng jiù zhě hu
盖祸胎已成，政柄久紊，见素入相余年，言不从而难作，虽有周、孔之才，其能匡救者乎？
è cái biàn yǐ jiǎn yuē yā fú jī shàn zhī qìng yǐ
谔才辩，𫖮俭约，雅符积善之庆矣。
yuán shǒu wén zhī shì fēi yù wǔ zhī cái
圆守文之士，非御侮之才。
huàn cái jiān xíng wén mìng yǔ shí huì
涣才兼行闻，命与时会。
fā yán shàng wò zhǔ yì jù zhì xiǎn róng
发言上沃主意，遽致显荣；
dāng guān lǚ wèi lì qī zhōng jí cuàn zhú
当官屡为吏欺，终及窜逐。
suǒ wèi kě yǔ shì dào wèi kě yǔ quán
所谓可与适道，未可与权。
zòng zhōng yú guó néng yú guān xiào yú jiā sān zhě bèi yǐ shú néng jì zhī
纵忠于国，能于官，孝于家，三者备矣，孰能继之？
hóng jiàn yǒu wèi shè zhī gōng fēi gān chéng zhī zé shí yǐ rèn cuī gàn wèi fēi zé bù rán yǐ
鸿渐有卫社之功，非干城之责，时以任崔旰为非，则不然矣。
qiě gàn nán jù zhēn jié běi bài xiàn chéng yi yǐ huái lái wèi kě lì zhì zhōng zhì guī guó qǐ fēi zāng móu
且旰南拒贞节，北败献诚， 宜以怀来，未可力制，终致归国，岂非臧谋？
xiàng tǎo zhī jí wéi jù zéi yǐ
向讨之，即为剧贼矣。
rán shì fú jiǎo fú péng shì qǔ róng fēi jūn zǐ zhī dào yān
然事佛徼福， 朋势取容，非君子之道焉。
zàn yuē xuán zōng shī dé lù shān sì nì
赞曰：玄宗失德，禄山肆逆。
jiàn sù jié jié zhū gōng xié lì
见素竭节，诸公协力。