péi jì li jí fǔ li fān quán dé yú zi qú
○裴垍李吉甫李籓权德舆子璩
péi jì zì hóng zhōng hé dōng wén xǐ rén
裴垍字,弘中,河东闻喜人。
chuí gǒng zhōng zǎi xiàng jū dào qī dài sūn
垂拱中宰相居道七代孙。
jì ruò guàn jǔ jìn shì
垍弱冠举进士。
zhēn yuán zhōng zhì jǔ xián liáng jí jiàn duì cè dì yī shòu měi yuán xiàn wèi
贞元中, 制举贤良极谏,对策第一,授美原县尉。
zhì mǎn fān fǔ jiāo pì jiē bù jiù
秩满,籓府交辟,皆不就。
bài jiān chá yù shǐ zhuǎn diàn zhōng shì yù shǐ shàng shū lǐ bù kǎo gōng èr yuán wài láng
拜监察御史, 转殿中侍御史、尚书礼部考功二员外郎。
shí lì bù shì láng zhèng xún yú qǐng jì kǎo cí pàn jì shǒu zhèng bù shòu qǐng tuō kǎo hé jiē wu cái shí
时吏部侍郎郑珣瑜请垍考词判,垍守正不受请托,考核皆务才实。
yuán hé chū zhào rù hàn lín wéi xué shì zhuǎn kǎo gōng láng zhōng zhī zhì gào xún qiān zhōng shū shè rén
元和初,召入翰林为学士,转考功郎中、知制诰,寻迁中书舍人。
li jí fǔ zì hàn lín chéng zhǐ bài píng zhāng shì zhào jiāng xià zhī xī gǎn chū tì
李吉甫自翰林承旨拜平章事,诏将下之夕,感出涕。
wèi jì yuē jí fǔ zì shàng shū láng liú luò yuǎn dì shí yú nián fāng guī biàn rù jìn shǔ jīn cái mǎn suì hòu jìn rén wù hǎn suǒ jiē shi
谓垍曰:“吉甫自尚书郎流落远地,十余年方归,便入禁署,今才满岁,后进人物,罕所接识。
zǎi xiàng zhī zhí yi xuǎn zhuó xián jùn jīn zé měng rán mò zhī néng fǒu
宰相之职,宜选擢贤俊,今则懵然莫知能否。
qīng duō jīng jiàn jīn zhī cái jié wèi wǒ yán zhī
卿多精鉴,今之才杰,为我言之。
jì qǔ bǐ shū qí míng shì de sān shí yú rén
”垍取笔疏其名氏,得三十余人。
shù yuè zhī nèi xuǎn yòng lüè jìn dāng shí xī rán chēng jí fǔ yǒu de rén zhī chēng
数月之内,选用略尽,当时翕然称吉甫有得人之称。
sān nián zhào jǔ xián liáng shí yǒu huáng fu shí duì cè qí yán jī qiè
三年,诏举贤良,时有皇甫湜对策,其言激切;
niú sēng rú li zōng mǐn yì kǔ dǐ shí zhèng
牛僧孺、李宗闵亦苦诋时政。
kǎo guān yáng yú líng wéi guàn zhī shēng sān zi zhī cè jiē shàng dì jì jū zhōng fù shì wú suǒ tóng yì
考官杨于陵、韦贯之升三子之策皆上第,垍居中覆视,无所同异。
jí wèi guì xìng qì sù qǐng zuì yú shàng xiàn zōng bù dé yǐ chū yú líng guàn zhī guān ba jì hàn lín xué shì chú hù bù shì láng
及为贵幸泣诉,请罪于上,宪宗不得已,出于陵、贯之官,罢垍翰林学士,除户部侍郎。
rán xiàn zōng zhī jì hǎo zhí xìn rèn mí hòu
然宪宗知垍好直,信任弥厚。
qí nián qiū li jí fǔ chū zhèn huái nán suì yǐ jì dài wéi zhōng shū shì láng tóng píng zhāng shì
其年秋,李吉甫出镇淮南,遂以垍代为中书侍郎、同平章事。
míng nián jiā jí xián yuàn dà xué shì jiān xiū guó shǐ
明年,加集贤院大学士、监修国史。
jì zòu jí xián yù shū yuàn qǐng zhǔn liù diǎn dēng cháo guān wǔ pǐn yǐ shàng wéi xué shì liù pǐn yǐ xià wèi zhí xué shì
垍奏:“集贤御书院,请准《六典》,登朝官五品已上为学士, 六品已下为直学士;
zì fēi dēng cháo guān bù wèn pǐn zhì bìng wèi xiào lǐ
自非登朝官,不问品秩,并为校理;
qí yú míng mù yī qiè lè tíng
其余名目一切勒停。
shǐ guǎn qǐng dēng cháo guān rù guǎn zhě bìng wèi xiū zhuàn
史馆请登朝官入馆者,并为修撰;
fēi dēng cháo guān bìng wèi zhí shǐ guǎn
非登朝官,并为直史馆。
réng yǒng wèi cháng shì
仍永为常式。
jiē cóng zhī
”皆从之。
yuán hé wǔ nián zhòng fēng bìng
元和五年,中风病。
xiàn zōng shén jiē xī zhōng shǐ bàng wǔ zhì wèn zhì yú yào shàn jìn tuì jiē lìng shū chén
宪宗甚嗟惜,中使旁午致问,至于药膳进退,皆令疏陈。
jí yì gù ba wèi bīng bù shàng shū réng jìn jiē yín qīng
疾益痼,罢为兵部尚书,仍进阶银青。
míng nián gǎi tài zǐ bīn kè
明年,改太子宾客。
zú fèi cháo fù lǐ yǒu jiā zèng tài zǐ shǎo fù
卒,废朝,赙礼有加, 赠太子少傅。
chū jì zài hàn lín chéng zhǐ shǔ xiàn zōng chū píng wú shǔ lì jīng sī lǐ jī mì zhī wu yī yǐ guān jì
初,垍在翰林承旨,属宪宗初平吴、蜀,励精思理,机密之务,一以关垍。
jì xiǎo xīn jìng shèn shén chēng zhōng zhǐ
垍小心敬慎,甚称中旨。
jí zuò xiāng zhī hòu kěn qǐng jīng bié shū tè dù jué xī jìng qí zhěng fǎ dù kǎo kè lì lǐ jiē méng chuí yì tīng nà
及作相之后,恳请旌别淑慝,杜绝蹊径,齐整法度,考课吏理,皆蒙垂意听纳。
tǔ tū chéng cuǐ zì chūn gōng shì xiàn zōng ēn gù mò èr
吐突承璀自春宫侍宪宗,恩顾莫二。
chéng cuǐ chéng jiān yù yǒu suǒ guān shuō xiàn zōng dàn jì jiè wù fù yán zài jìn zhōng cháng yǐ guān hū jì ér bù míng
承璀承间欲有所关说,宪宗惮垍,诫勿复言,在禁中常以官呼垍而不名。
yáng yú líng wèi lǐng nán jié dù shǐ yǔ jiān jūn xǔ suì zhèn bù hé suì zhèn wū zòu yú líng xiàn zōng lìng zhuī yǔ màn guān
杨于陵为岭南节度使,与监军许遂振不和,遂振诬奏于陵,宪宗令追与慢官。
jì yuē yǐ suì zhèn gù zuì yī fān chén bù kě
垍曰:“以遂振故罪一籓臣,不可。
qǐng shòu lì bù shì láng
” 请授吏部侍郎。
yán shòu zài tài yuán qí zhèng shì yī chū jiān jūn li fǔ guāng shòu dàn gǒng shǒu ér yǐ jì jù zòu qí shì qǐng yǐ li yōng dài zhī
严绶在太原,其政事一出监军李辅光,绶但拱手而已,垍具奏其事, 请以李鄘代之。
wáng shì zhēn sǐ qí zi chéng zōng yǐ hé běi gù shì qǐng dài fù wèi shuài
王士真死,其子承宗以河北故事请代父为帅。
xiàn zōng yì sù yú tài píng qiě pín dàng kòu niè wèi qí de kě qǔ
宪宗意速于太平,且频荡寇孽, 谓其地可取。
tǔ tū chéng cuǐ shì ēn móu náo jì quán suì cì jūn yì qǐng zì zhēng tǎo
吐突承璀恃恩,谋挠垍权,遂伺君意,请自征讨。
lú cóng shǐ yīn bāo nì jié nèi yǔ chéng zōng xiāng jié yuē ér wài qǐng xīng shī yǐ tú hòu lì
卢从史阴苞逆节, 内与承宗相结约,而外请兴师,以图厚利。
jì yī yī chén qí bù kě qiě yán wǔ jùn yǒu dà gōng yú cháo qián shòu li shī dào ér hòu duó chéng zōng shì shǎng fá bù yī wú yǐ jǔ quàn tiān xià
垍一一陈其不可,且言:“武俊有大功于朝,前授李师道而后夺承宗,是赏罚不一,无以沮劝天下。
dòu liú bàn suì xiàn zōng bù jué chéng cuǐ zhī cè jìng xíng
”逗留半岁,宪宗不决,承璀之策竟行。
jí shī lín zéi jìng cóng shǐ guǒ xié èr chéng cuǐ shù dū zhàn cóng shǐ yì jiāo jù fǎn fù guān jūn bìng zhī
及师临贼境,从史果携贰,承璀数督战,从史益骄倨反复,官军病之。
shí wáng shī jiǔ bào lù wú gōng shàng yì yì dài
时王师久暴露无功,上意亦怠。
hòu cóng shǐ qiǎn qí yá mén jiāng wáng yì yuán rù zòu jì yán yǔ yǔ wēi dòng qí xīn qiě yù yǐ wéi chén zhī jié yì yuán yīn tǔ chéng yán cóng shǐ è rěn kě tú zhī zhuàng
后从史遣其衙门将王翊元入奏,垍延与语,微动其心,且喻以为臣之节,翊元因吐诚言从史恶稔可图之状。
jì qiǎn zài wǎng bǐ fù huán suì de qí dà jiàng wū zhòng yìn děng yào lǐng
垍遣再往,比复还,遂得其大将乌重胤等要领。
jì yīn cóng róng qǐ yán cóng shǐ bào lì yǒu wú jūn zhī xīn
垍因从容启言:“从史暴戾,有无君之心。
jīn wén qí shì chéng cuǐ rú yīng hái wǎng lái shén cè bì lěi jiān yì zì shì bù yán shì tiān wáng zhī shí yě
今闻其视承璀如婴孩,往来神策壁垒间,益自恃不严,是天亡之时也。
ruò bù yīn qí jī ér zhì zhī hòu suī xīng shī wèi kě yǐ suì yuè pò yě
若不因其机而致之,后虽兴师,未可以岁月破也。
xiàn zōng chū è rán shú sī qí jì fāng xǔ zhī
”宪宗初愕然,熟思其计,方许之。
jì yīn qǐng mì qí móu xiàn zōng yuē cǐ wéi li jiàng liáng shǒu qiān zhī zhī
垍因请密其谋,宪宗曰:“此唯李绛、梁守谦知之。
shí jiàng chéng zhǐ hàn lín shǒu qiān zhǎng mì mìng
” 时绛承旨翰林,守谦掌密命。
hòu chéng cuǐ jìng qín cóng shǐ píng shàng dǎng qí nián qiū bān shī
后承璀竟擒从史,平上党,其年秋班师。
jì yǐ chéng cuǐ shǒu chàng yòng bīng jīn hái wú gōng bì xià zòng niàn jiù láo bù néng jiā xiǎn lù yì qǐng biǎn chù yǐ xiè tiān xià
垍以“承璀首唱用兵,今还无功,陛下纵念旧劳,不能加显戮,亦请贬黜以谢天下”。
suì ba chéng cuǐ bīng bǐng
遂罢承璀兵柄。
xiān shì tiān xià bǎi xìng shū fù yú zhōu fǔ yī yuē shàng gòng èr yuē sòng shǐ sān yuē liú zhōu
先是,天下百姓输赋于州府:一曰上供,二曰送使,三曰留州。
jiàn zhōng chū dìng liǎng shuì shí dài zhòng qián qīng
建中初定两税, 时贷重钱轻;
shì hòu huò qīng qián zhòng qí rén suǒ chū gù yǐ bèi qí chū zhēng
是后货轻钱重,齐人所出,固已倍其初征。
ér qí liú zhōu sòng shǐ suǒ zài zhǎng lì yòu jiàng shěng gū shǐ jiù shí gū yǐ zì fēng zhí ér zhòng fù yú rén
而其留州送使,所在长吏又降省估使就实估,以自封殖而重赋于人。
jí jì wèi xiāng zòu qǐng tiān xià liú zhōu sòng shǐ wù yī qiè lìng yī shěng gū
及垍为相,奏请:“天下留州、送使物, 一切令依省估。
qí suǒ zài guān chá shǐ réng yǐ qí suǒ lì zhī jùn zū fù zì jǐ
其所在观察使,仍以其所莅之郡租赋自给;
ruò bù zú rán hòu zhēng yú zhī jùn
若不足,然后征于支郡。
qí zhū zhōu sòng shǐ é xī biàn wéi shàng gòng gù jiāng huái shào xī jiān
” 其诸州送使额,悉变为上供,故江淮稍息肩。
jì suī nián shào zhòu jū xiàng wèi ér qì jú jùn zhěng yǒu fǎ dù suī dà liáo qián bèi qí zào qǐng bù gǎn gàn yǐ sī
垍虽年少,骤居相位,而器局峻整,有法度,虽大僚前辈,其造请不敢干以私。
jiàn guān yán shí zhèng dé shī jiù shì cāo quán zhě duō bú yuè qí jǔ zhí
谏官言时政得失,旧事,操权者多不悦其举职。
jì zài zhōng shū yǒu dú gū yù li zhèng cí yán xiū fù zì shí yí zhuǎn bǔ quē jí cān xiè zhī jì jì tíng yǔ zhī yuē dú gū yǔ li èr bǔ quē zī zī xiàn nà jīn zhī qiān zhuǎn kě wèi chóu láo kuì yǐ
垍在中书,有独孤郁、李正辞、严休复自拾遗转补阙,及参谢之际,垍廷语之曰:“独孤与李二补阙,孜孜献纳,今之迁转,可谓酬劳愧矣。
yán bǔ quē guān yè huò yì yú sī zuó zhě jìn nǐ bù wú yí huǎn
严补阙官业,或异于斯,昨者进拟,不无疑缓。
xiū fù sǒng nǜ ér tuì
”休复悚恧而退。
jì zài hàn lín jǔ li jiàng cuī qún tóng zhǎng mì mìng
垍在翰林,举李绛、崔群同掌密命;
jí zài xiàng wèi yòng wéi guàn zhī péi dù zhī zhì gào zhuó li yí jiǎn wèi yù shǐ zhōng chéng qí hòu jì zhǒng rù xiàng xián zhù míng jī
及在相位,用韦贯之、裴度知制诰, 擢李夷简为御史中丞,其后继踵入相,咸著名迹。
qí yú liàng cái fù zhí jiē yè rén wàng xuǎn rèn zhī jīng qián hòu mò jí
其余量材赋职,皆叶人望,选任之精,前后莫及。
yì zhě wèi jì zuò xiāng cái yǔ shí huì zhī wú bù wéi yú shí cháo wú xìng rén bǎi dù jìn lǐ
议者谓垍作相,才与时会,知无不为,于时朝无幸人,百度浸理;
ér zài zhōu gòu jí yǐ zhì xiū xiè gōng lùn xī zhī
而再周遘疾,以至休谢,公论惜之。
li jí fǔ zì hóng xiàn zhào jùn rén
李吉甫,字弘宪,赵郡人。
fù qī yún dài zōng cháo wèi yù shǐ dài fū míng zhòng yú shí guó shǐ yǒu chuán
父栖筠,代宗朝为御史大夫,名重于时,国史有传。
jí fǔ shǎo hào xué néng zhǔ wén
吉甫少好学,能属文。
nián èr shí qī wèi tài cháng bó shì gāi qià duō wén yóu jīng guó cháo gù shí yán gé zhé zhōng shí duō chēng zhī
年二十七,为太常博士,该洽多闻,尤精国朝故实,沿革折衷,时多称之。
qiān tún tián yuán wài láng bó shì rú gù gǎi jià bù yuán wài
迁屯田员外郎,博士如故,改驾部员外。
zǎi chén li mì dòu cān tuī zhòng qí cái jiē yù pō hòu
宰臣李泌、窦参推重其才, 接遇颇厚。
jí lù zhì wèi xiāng chū wèi míng zhōu yuán wài zhǎng shǐ
及陆贽为相,出为明州员外长史;
jiǔ zhī yù shè qǐ wèi zhōng zhōu cì shǐ
久之遇赦,起为忠州刺史。
shí zhì yǐ zhé zài zhōng zhōu yì zhě wèi jí fǔ bì chěng hàn yú zhì chóng gòu qí zuì
时贽已谪在忠州,议者谓吉甫必逞憾于贽,重构其罪;
jí jí fǔ dào bù yǔ zhì shén huan wèi cháng yǐ sù xián jiè yì
及吉甫到部,与贽甚欢,未尝以宿嫌介意。
liù nián bù xǐ guān yǐ jí bà miǎn
六年不徙官,以疾罢免。
xún shòu liǔ zhōu cì shǐ qiān ráo zhōu
寻授柳州刺史,迁饶州。
xiān shì zhōu chéng yǐ pín sàng sì mù fèi ér bù jū wù guài biàn yì jùn rén xìn yàn
先是,州城以频丧四牧, 废而不居,物怪变异,郡人信验;
jí fǔ zhì fā chéng mén guǎn yuè jiǎn jīng zhēn ér jū zhī hòu rén nǎi ān
吉甫至,发城门管钥,剪荆榛而居之,后人乃安。
xiàn zōng sì wèi zhēng bài kǎo gōng láng zhōng zhī zhì gào
宪宗嗣位,征拜考功郎中、知制诰。
jì zhì què xià xuán zhào rù hàn lín wéi xué shì zhuǎn zhōng shū shě rén cì zǐ
既至阙下,旋召入翰林为学士,转中书舍人,赐紫。
xiàn zōng chū jí wèi zhōng shū xiǎo lì huá huàn yǔ zhī shū mì zhōng shǐ liú guāng qí nì shàn pō qiè cháo quán jí fǔ qǐng qù zhī
宪宗初即位,中书小吏滑涣与知枢密中使刘光琦暱善,颇窃朝权,吉甫请去之。
liú pì fǎn dì mìng zhū tǎo zhī
刘辟反,帝命诛讨之;
jì wèi jué jí fǔ mì zàn qí móu jiān qǐng guǎng zhēng jiāng huái zhī shī yóu sān xiá lù rù yǐ fēn shǔ kòu zhī lì
计未决,吉甫密赞其谋,兼请广征江淮之师,由三峡路入,以分蜀寇之力。
shì jiē yǔn cóng yóu shì shèn jiàn qīn xìn
事皆允从,由是甚见亲信。
èr nián chūn dù huáng cháng chū zhèn zhuó jí fǔ wèi zhōng shū shì láng píng zhāng shì
二年春,杜黄裳出镇,擢吉甫为中书侍郎、平章事。
jí fǔ xìng cōng mǐn xiáng liàn wù wù zì yuán wài láng chū guān liú zhì jiāng huái shí wǔ yú nián bèi xiáng lǘ lǐ jí kǔ
吉甫性聪敏,详练物务,自员外郎出官,留滞江淮十五余年, 备详闾里疾苦。
jí shì wèi xiāng huàn fāng zhèn tān zì nǎi shàng yán shǐ shǔ jùn cì shǐ de zì wèi zhèng
及是为相,患方镇贪恣,乃上言使属郡刺史得自为政。
xù jìn qún cái shén yǒu měi chēng
叙进群材, 甚有美称。
sān nián qiū péi jūn wèi pú yè pàn dù zhī jiāo jié quán xìng yù qiú zǎi xiàng
三年秋,裴均为仆射、判度支,交结权幸,欲求宰相。
xiān shì zhì cè shì zhí yán jí jiàn kē qí zhōng yǒu jī cì shí zhèng wǔ fàn quán xìng zhě yīn cǐ jūn dǎng yáng yán jiē zhí zhèng jiào zhǐ jì yǐ yáo dòng jí fǔ lài jiàn guān li yuē dú gū yù li zhèng cí xiāo fǔ mì shū chén zòu dì yì nǎi jiě
先是,制策试直言极谏科,其中有讥刺时政,忤犯权幸者,因此均党扬言皆执政教指,冀以摇动吉甫,赖谏官李约、独孤郁、李正辞、萧俛密疏陈奏,帝意乃解。
jí fǔ zǎo suì zhī jiǎng yáng shì è zhuó wèi jiān chá yù shǐ
吉甫早岁知奖羊士谔,擢为监察御史;
yòu sī fēng yuán wài láng lǚ wēn yǒu cí yì jí fǔ yì juàn jiē zhī
又司封员外郎吕温有词艺,吉甫亦眷接之。
dòu qún yì yǔ yáng lǚ shàn
窦群亦与羊、吕善。
qún chū bài yù shǐ zhōng chéng zòu qǐng shì è wèi shì yù shǐ wēn wèi láng zhōng zhī zá shì
群初拜御史中丞,奏请士谔为侍御史,温为郎中、知杂事。
jí fǔ nù qí bù xiān guān bái ér suǒ qǐng yòu yǒu chāo zī zhě chí zhī shù rì bù xíng yīn ér yǒu xì
吉甫怒其不先关白,而所请又有超资者,持之数日不行,因而有隙。
qún suì cì de rì zhě chén kè míng chū rù jí fǔ jiā mì bǔ yǐ wén
群遂伺得日者陈克明出入吉甫家,密捕以闻;
xiàn zōng jí zhī wú jiān zhuàng
宪宗诘之,无奸状。
jí fǔ yǐ péi jì jiǔ zài hàn lín xiàn zōng qīn xìn bì dāng dà yòng suì mì jiàn jì dài jǐ yīn zì tú chū zhèn
吉甫以裴垍久在翰林,宪宗亲信,必当大用,遂密荐垍代己,因自图出镇。
qí nián jiǔ yuè bài jiǎn jiào bīng bù shàng shū jiān zhōng shū shì láng píng zhāng shì chōng huái nán jié dù shǐ shàng yù tōng huà mén lóu jiàn zhī
其年九月,拜检校兵部尚书,兼中书侍郎、平章事,充淮南节度使,上御通化门楼饯之。
zài yáng zhōu měi yǒu cháo tíng dé shī jūn guó lì hài jiē mì shū lùn liè
在扬州,每有朝廷得失,军国利害,皆密疏论列。
yòu yú gāo yóu xiàn zhù dī wèi táng gài tián shù qiān qǐng rén shòu qí huì
又于高邮县筑堤为塘,溉田数千顷,人受其惠。
wǔ nián dōng péi jì bìng miǎn
五年冬,裴垍病免。
míng nián zhēng yuè shòu jí fǔ jīn zǐ guāng lù dài fu zhōng shū shì láng píng zhāng shì jí xián diàn dà xué shì jiān xiū guó shǐ shàng zhù guó zhào guó gōng
明年正月,授吉甫金紫光禄大夫、中书侍郎、平章事、集贤殿大学士、监修国史、上柱国、赵国公。
jí zài rù xiāng qǐng jiǎn shěng zhí yuán bìng zhū sè chū shēn xū lì děng jí liàng dìng zhōng wài guān fèng liào shí yǐ wéi dāng
及再入相,请减省职员并诸色出身胥吏等,及量定中外官俸料,时以为当。
jīng chéng zhū sēng yǒu yǐ zhuāng wéi miǎn shuì zhě jí fǔ zòu yuē qián mǐ suǒ zhēng sù yǒu dìng é kuān zī tú yǒu yú zhī lì pèi pín xià wú gào zhī mín bì bù kě xǔ
京城诸僧有以庄硙免税者,吉甫奏曰:“钱米所征,素有定额,宽缁徒有余之力,配贫下无告之民,必不可许。
xiàn zōng nǎi zhǐ
”宪宗乃止。
yòu qǐng guī pǔ rùn jūn yú jīng yuán
又请归普润军于泾原。
qī nián jīng zhào yǐn yuán yì fāng zòu yǒng chāng gōng zhǔ zhǔn lǐ lìng qǐ cí táng qǐng qí zhì dù
七年,京兆尹元义方奏:“永昌公主准礼令起祠堂,请其制度。
chū zhēn yuán zhōng yì yáng yì zhāng èr gōng zhǔ xián yú mù suǒ zào cí táng yī bǎi èr shí jiān fèi qián shù wàn
”初,贞元中, 义阳、义章二公主咸于墓所造祠堂一百二十间,费钱数万;
jí yǒng chāng zhī zhì shàng lìng yì fāng jiǎn jiù zhì zhī bàn
及永昌之制,上令义方减旧制之半。
jí fǔ zòu yuē fú yǐ yǒng chāng gōng zhǔ zhì nián yāo wǎng jǔ dài tóng bēi kuàng yú shèng qíng gù suǒ zhōng niàn
吉甫奏曰:“伏以永昌公主,稚年夭枉,举代同悲,况于圣情,固所钟念。
rán bì xià yóu jiǎn zhì zào zhī bàn shì shé zhōng zhī guī zhāo jiǎn xùn rén shí yuè jīn gǔ
然陛下犹减制造之半,示折衷之规,昭俭训人,实越今古。
chén yǐ cí táng zhī shè lǐ diǎn wú wén dé zōng huáng dì ēn chū yī shí shì yīn xí sú dāng shí rén jiān bù wú qiè yì
臣以祠堂之设, 礼典无文,德宗皇帝恩出一时,事因习俗,当时人间不无窃议。
xī hàn zhāng dì shí yù wèi guāng wǔ yuán líng míng dì xiǎn jié líng gè qǐ yì wū dōng píng wáng cāng shàng shū yán qí bù kě
昔汉章帝时,欲为光武原陵、明帝显节陵,各起邑屋,东平王苍上疏言其不可。
dōng píng wáng jí guāng wǔ zhī ài zǐ míng dì zhī ài dì
——东平王即光武之爱子,明帝之爱弟。
xián wáng zhī xīn qǐ xī fèi yú fù xiōng zāi
贤王之心,岂惜费于父兄哉!
chéng yǐ fēi lǐ zhī shì rén jūn suǒ dāng shèn yě
诚以非礼之事,人君所当慎也。
jīn zhě yī yì yáng gōng zhǔ qǐ cí táng chén kǒng bù rú liàng zhì mù hù yǐ chōng shǒu fèng
今者,依义阳公主起祠堂,臣恐不如量置墓户,以充守奉。
yì rì shàng wèi jí fǔ yuē qīng zuó suǒ zòu bà cí táng shì shēn qiè zhèn xīn
”翌日,上谓吉甫曰: “卿昨所奏罢祠堂事,深惬朕心。
zhèn chū yí qí rǒng fèi yuán wèi zhī gù shí shì yǐ liàng jiǎn
朕初疑其冗费,缘未知故实,是以量减。
lǎn qīng suǒ chén fāng zhī wú jù
览卿所陈,方知无据。
rán zhèn bù yù pò èr shí hù bǎi xìng dāng jiǎn guān hù wěi zhī
然朕不欲破二十户百姓,当拣官户委之。
jí fǔ bài hè
”吉甫拜贺。
shàng yuē qīng cǐ qǐ shì nán shì
上曰:“卿, 此岂是难事!
yǒu guān zhèn shēn bù biàn yú shí zhě gǒu wén zhī zé gǎi cǐ qǐ zú duō yé
有关朕身,不便于时者,苟闻之则改,此岂足多耶!
qīng dàn qín kuāng zhèng wú wèi zhèn bù néng xíng yě
卿但勤匡正,无谓朕不能行也。
qī nián qī yuè shàng yù yán yīng gù wèi jí fǔ yuē zhèn jìn rì tián yóu xī fèi wéi xǐ dú shū
七年七月,上御延英,顾谓吉甫曰:“朕近日畋游悉废,唯喜读书。
zuó yú dài zōng shí lù zhōng jiàn qí shí gāng jì wèi zhèn cháo tíng duō shì yì yǒu suǒ jiàn jiè
昨于《代宗实录》中,见其时纲纪未振,朝廷多事,亦有所鉴诫。
xiàng hòu jiàn qīng xiān rén shì jì shēn kě jiā tàn
向后见卿先人事迹,深可嘉叹。
jí fǔ jiàng jiē guì zòu yuē chén xiān fù fú shì dài zōng jìn xīn jìn jié pò yú liú yùn bù dài shèng shí chén zhī xuè chéng cháng suǒ zhuī hèn
”吉甫降阶跪奏曰:“臣先父伏事代宗,尽心尽节,迫于流运,不待圣时, 臣之血诚,常所追恨。
bì xià dān yuè wén shǐ tīng lǎn rì xīn jiàn chén xiān fù zhōng yú qián cháo zhe zài shí lù jīn rì tè cì bāo yáng xiān fù suī zài jiǔ quán rú dǔ bái rì
陛下耽悦文史,听览日新,见臣先父忠于前朝,著在实录, 今日特赐褒扬,先父虽在九泉,如睹白日。
yīn fǔ fú liú tì shàng wèi yù zhī
”因俯伏流涕,上慰谕之。
bā nián shí yuè shàng yù yán yīng diàn wèn shí zhèng jì jì hé shì
八年十月,上御延英殿,问时政记记何事。
shí jí fǔ jiān xiū guó shǐ xiān duì yuē shì zǎi xiāng jì tiān zǐ shì yǐ shòu shǐ guān zhī shí lù yě
时吉甫监修国史,先对曰:“是宰相记天子事以授史官之实录也。
gǔ zhě yòu shǐ jì yán jīn qǐ jū shè rén shì
古者,右史记言,今起居舍人是;
zuǒ shǐ jì shì jīn qǐ jū láng shì
左史记事,今起居郎是。
yǒng huī zhōng zǎi xiàng yáo shú jiān xiū guó shǐ lǜ zào xī zhī yán huò bù kě wén yīn qǐng suí zòu duì ér jì yú zhàng xià yǐ shòu yú shǐ guān jīn shí zhèng jì shì yě
永徽中,宰相姚璹监修国史,虑造膝之言,或不可闻,因请随奏对而记于仗下,以授于史官,今时政记是也。
shàng yuē jiàn huò bù xiū hé yě
”上曰:“间或不修,何也?
yuē miàn fèng dé yīn wèi jí shī xíng zǒng wèi jī mì gù bù kě shū yǐ sòng shǐ guān
”曰:“面奉德音,未及施行,总谓机密,故不可书以送史官;
qí jiān yǒu móu yì chū yú chén xià zhě yòu bù kě zì shū yǐ fù shǐ guān
其间有谋议出于臣下者,又不可自书以付史官;
jí yǐ xíng zhě zhì lìng zhāo rán tiān xià jiē de wén zhī jí shǐ guān zhī jì bù dài shū yǐ shòu yě
及已行者,制令昭然,天下皆得闻知,即史官之记,不待书以授也。
qiě chén guān shí zhèng jì zhě yáo shú xiū zhī yú cháng shòu jí shú ba ér shì qǐn
且臣观时政记者,姚璹修之于长寿,及璹罢而事寝;
gǔ dān qí kàng xiū zhī yú zhēn yuán jí dān kàng ba ér shì fèi
贾耽、齐抗修之于贞元,及耽、 抗罢而事废。
rán zé guān shí zhèng huà zhě bù xū měi bù yǐn è wèi zhī liáng shǐ yě
然则关时政化者,不虚美,不隐恶,谓之良史也。
shì yuè huí hé bù luò nán guò qì qǔ xi chéng liǔ gǔ lù tǎo tǔ bō
是月,回纥部落南过碛,取西城柳谷路讨吐蕃。
xi chéng fáng yù shǐ zhōu huái yì biǎo zhì cháo tíng dà kǒng yǐ wéi huí hé shēng yán tǎo tǔ bō yì shì rù kòu
西城防御使周怀义表至,朝廷大恐,以为回纥声言讨吐蕃,意是入寇。
jí fǔ zòu yuē huí hé rù kòu qiě dāng jiàn jué hé shì bù yīng biàn lái fàn biān dàn xū shè bèi bù zú wéi lǜ
吉甫奏曰:“回纥入寇,且当渐绝和事, 不应便来犯边,但须设备,不足为虑。
yīn qǐng zì xià zhōu zhì tiān dé fù zhì fèi guǎn yī shí yī suǒ yǐ tōng huǎn jí
”因请自夏州至天德,复置废馆一十一所, 以通缓急。
yòu qǐng fā xià zhōu qí shì wǔ bǎi rén yíng yú jīng lüè gù chéng yìng yuán yì shǐ jiān hù dǎng xiàng
又请发夏州骑士五百人,营于经略故城,应援驿使,兼护党项。
jiǔ nián qǐng yú jīng lüè gù chéng zhì yòu zhōu
九年, 请于经略故城置宥州。
liù hú zhōu yǐ zài líng yán jiè kāi yuán zhōng fèi liù zhōu
六胡州以在灵盐界,开元中废六州。
yuē guó jiā jiù zhì yòu zhōu yǐ kuān yòu wèi míng lǐng zhū jiàng hù
曰:“国家旧置宥州, 以宽宥为名,领诸降户。
tiān bǎo mò yòu zhōu jì lǐ yú jīng lüè jūn gài yǐ de jū qí zhōng kě yǐ zǒng tǒng fán bù běi yǐ yìng jiē tiān dé nán yuán xià zhōu
天宝末,宥州寄理于经略军,盖以地居其中,可以总统蕃部,北以应接天德,南援夏州。
jīn jīng lüè yáo lì líng wǔ yòu bù zhì jūn zhèn fēi jiù zhì yě
今经略遥隶灵武,又不置军镇,非旧制也。
xiàn zōng cóng qí zòu fù zhì yòu zhōu zhào yuē tiān bǎo zhōng yòu zhōu jì lǐ yú jīng lüè jūn bǎo yìng yǐ lái yīn xún suì fèi
”宪宗从其奏,复置宥州,诏曰:“天宝中宥州寄理于经略军,宝应已来,因循遂废。
yóu shì kūn yí lǚ rǎo dǎng xiàng mǐ yī fán bù zhī rén fǔ huái mò jí
由是昆夷屡扰,党项靡依,蕃部之人,抚怀莫及。
zhèn fāng hóng yuǎn lüè sī fù jiù guī yí yú jīng lüè jūn zhì yòu zhōu réng wéi shàng zhōu yú guō xià zhì yán ēn xiàn wéi shàng xiàn shǔ xià suí yín guān chá shǐ
朕方弘远略,思复旧规,宜于经略军置宥州,仍为上州,于郭下置延恩县,为上县,属夏绥银观察使。
huái xi jié dù shǐ wú shǎo yáng zú qí zi yuán jì qǐng xí fù wèi
淮西节度使吴少阳卒,其子元济请袭父位。
jí fǔ yǐ wéi huái xī nèi de bù tóng hé shuò qiě sì jìng wú dǎng yuán guó jiā cháng sù shù shí wàn bīng yǐ wéi shǒu yù yi yīn shí ér qǔ zhī
吉甫以为淮西内地,不同河朔,且四境无党援,国家常宿数十万兵以为守御,宜因时而取之。
pō yè shàng zhǐ shǐ wèi jīng dù huái xi zhī móu
颇叶上旨,始为经度淮西之谋。
yuán hé jiǔ nián dōng bào bìng zú nián wǔ shí qī
元和九年冬,暴病卒,年五十七。
xiàn zōng shāng dào jiǔ zhī qiǎn zhōng shǐ lín diào
宪宗伤悼久之,遣中使临吊;
cháng zèng zhī wài nèi chū juàn wǔ bǎi pǐ yǐ xù qí jiā zài zèng sī kōng
常赠之外,内出绢五百匹以恤其家,再赠司空。
jí fǔ chū wèi xiāng pō qià shí qíng jí huái nán zài zhēng zhōng wài yán wàng fēng cǎi
吉甫初为相,颇洽时情,及淮南再征,中外延望风采。
bǐng zhèng zhī hòu shì tīng shí yǒu suǒ bì rén xīn yí dàn zhī shí fù gōng wàng zhě lǜ wèi jí fǔ suǒ jì duō bì wèi
秉政之后,视听时有所蔽,人心疑惮之¨时负公望者虑为吉甫所忌,多避畏。
xiàn zōng qián zhī qí shì wèi zhōu suì suì zhuó yòng li jiàng dà yǔ jiàng bù xié
宪宗潜知其事,未周岁,遂擢用李绛,大与绛不协;
ér jiàng xìng gāng píng jié yú shàng qián hù yǒu zhēng lùn rén duō zhí jiàng
而绛性刚评,讦于上前,互有争论,人多直绛。
rán xìng wèi shèn suī qí bú yuè zhě yì wú suǒ shāng
然性畏慎,虽其不悦者,亦无所伤。
fú wù shí wèi bì jí zhēn měi ér bù zhí cái chǎn jīng shī yī zhái zhī wài wú tā dì shù gōng lùn yǐ cǐ zhòng zhī
服物食味,必极珍美,而不殖财产,京师一宅之外,无他第墅,公论以此重之。
yǒu sī shì yuē jìng xiàn
有司谥曰敬宪;
jí huì yì dù zhī láng zhōng zhāng zhòng fāng bó zhī yǐ wéi tài yōu
及会议,度支郎中张仲方驳之,以为太优。
xiàn zōng nù biǎn zhòng fāng cì jí fǔ shì yuē zhōng yì
宪宗怒,贬仲方,赐吉甫谥曰忠懿。
jí fǔ cháng tǎo lùn yì xiàng yì yì fù yú yī xíng jí zhù zhī xià
吉甫尝讨论《易象》异义,附于一行集注之下;
jí zhui lù dōng hàn wèi jìn zhōu duò gù shì qì qí chéng bài sǔn yì dà duān mù wéi liù dài lüè fán sān shí juǎn
及缀录东汉、魏、晋、周、隋故事,讫其成败损益大端,目为《六代略》,凡三十卷。
fēn tiān xià zhū zhèn jì qí shān chuān xiǎn yì gù shì gè xiě qí tú yú piān shǒu wèi wǔ shí sì juǎn hào wèi yuán hé jùn guó tú
分天下诸镇,纪其山川险易故事,各写其图于篇首,为五十四卷,号为《元和郡国图》。
yòu yǔ shǐ guān děng lù dāng shí hù fù bīng jí hào wèi guó jì bù fán shí juǎn
又与史官等录当时户赋兵籍,号为《国计簿》,凡十卷。
zuǎn liù diǎn zhū zhí wèi bǎi sī jǔ yào yī juàn
纂《六典》诸职为《百司举要》一卷。
jiē zòu shàng zhī xíng yú dài
皆奏上之,行于代。
zi dé xiū dé yù
子德修、德裕。
li fān zì shū hàn zhào jùn rén
李籓,字叔翰,赵郡人。
zēng zǔ zhì yuǎn tiān hòu shí li zhāo dé jiàn wèi tiān guān shì láng bù yì zhāo dé xiè ēn shí zhāo dé nù zòu chù wèi bì zhōu cì shǐ
曾祖至远,天后时李昭德荐为天官侍郎,不诣昭德谢恩,时昭德怒,奏黜为壁州刺史。
zǔ yú kāi yuán shí wéi kǎo gōng láng zhōng shì mǔ xiào jǐn mǔ zú bù shèng sàng sǐ
祖畬,开元时为考功郎中,事母孝谨,母卒,不胜丧死。
zhì yuǎn yú jiē yǐ zhì xíng míng zhòng yī shí
至远、畬皆以志行名重一时。
fù chéng wèi hú nán guān chá shǐ yì yǒu míng
父承,为湖南观察使,亦有名。
fān shǎo tián dàn xiū jiǎn yǎ róng yí hào xué
籓少恬淡修检,雅容仪,好学。
fù zú jiā fù yú cái qīn zú diào zhě yǒu qiè qù bù jīn yù wu sàn shī bù shù nián ér pín
父卒,家富于财,亲族吊者,有挈去不禁,愈务散施,不数年而贫。
nián sì shí yú wèi shì dú shū yáng zhōu kùn yú zì jǐ qī zǐ yuàn yóu zhī yàn rú yě
年四十余未仕,读书扬州,困于自给,妻子怨尤之,晏如也。
dù yà jū shǒu dōng dōu yǐ gù rén zǐ shǔ wéi cóng shì
杜亚居守东都,以故人子署为从事。
luò zhōng dào fā yǒu wū yá jiāng líng hú yùn zhě yà xìn zhī kǎo lüě jìng zuì
洛中盗发,有诬牙将令狐运者,亚信之,拷掠竟罪。
fān zhī qí yuān zhēng zhī bù cóng suì cí chū
籓知其冤,争之不从,遂辞出。
hòu huò zhēn dào sòng qú tán fān yì zhī míng
后获真盗宋瞿昙,籓益知名。
zhāng jiàn fēng zài xú zhōu pì wéi cóng shì jū mù zhōng qiān qiān wèi cháng lùn xì wēi
张建封在徐州,辟为从事,居幕中,谦谦未尝论细微。
dù jiān wèi háo zhōu cì shǐ dài shǐ zhí jiàn fēng bìng jí jiān jí qū dào fǔ yīn yǒu jì wàng
杜兼为濠州刺史,带使职,建封病革,兼疾驱到府,阴有冀望。
fān yǔ tóng liè shěng jiàn fēng chū ér qì yǔ jiān yuē pú yè gōng yǎn hū rú cǐ gōng yi zài zhōu fáng è jīn qì zhōu cǐ lái yù hé yě
籓与同列省建封,出而泣语兼曰:“仆射公奄忽如此,公宜在州防遏,今弃州此来,欲何也?
yi jí qù
宜疾去!
bù ruò cǐ dāng zòu wén
不若此,当奏闻。
jiān cuò è bù yú suì jìng guī
” 兼错愕不虞,遂径归。
jiàn fēng sǐ jiān huǐ suǒ zhì bù jiù yuàn fān shén
建封死,兼悔所志不就,怨籓甚。
jì guī yáng zhōu jiān yīn wū zòu fān jiàn fēng sǐ shí yáo dòng jūn zhōng
既归扬州,兼因诬奏籓建封死时摇动军中。
dé zōng dà nù mì zhào dù yòu shā zhī
德宗大怒,密诏杜佑杀之。
yòu sù zhòng fān huái zhào xún rì bù rěn fā yīn yǐn fān lùn shì shì yuē yīn bào zhī shì xìn yǒu zhī fǒu
佑素重籓,怀诏旬日不忍发,因引籓论释氏,曰:“因报之事,信有之否?
fān yuē xìn rán
”籓曰:“信然。
yuē shěn rú cǐ jūn yi yù shì wú kǒng
”曰:“审如此,君宜遇事无恐。
yīn chū zhào
”因出诏。
fān lǎn zhī wú dòng sè yuē mǒu yǔ jiān xìn wèi bào yě
籓览之,无动色,曰:“某与兼信为报也。
yòu yuē shèn wù chū kǒu wú yǐ mì lùn chí bǎi kǒu bǎo jūn yǐ
”佑曰:“慎勿出口,吾已密论,持百口保君矣。
dé zōng de yòu jiě nù bù shì jí zhuī fān fù quē
”德宗得佑解,怒不释,亟追籓赴阙。
jí zhào jiàn wàng qí yí xíng yuē cǐ qǐ zuò è shì rén yé
及召见,望其仪形,曰:“此岂作恶事人耶!
nǎi shì rán chú mì shū láng
”乃释然,除秘书郎。
wáng shào chí quán yāo fān yī xiāng jiàn jí yòng zhōng bù jiù
王绍持权,邀籓一相见即用,终不就。
wáng zhòng shū wéi chéng jì lǚ dòng bèi wèi láng guān péng dǎng huī hè rì huì jù gē jiǔ mù fān míng qiáng zhì tóng huì fān bù dé yǐ yī zhì
王仲舒、韦成季、吕洞辈为郎官,朋党辉赫,日会聚歌酒,慕籓名,强致同会,籓不得已一至。
zhòng shū bèi hǎo wèi é yǔ pái xì hòu zhào fān jiān bù qù yuē wú yǔ zhòng shū bèi zhōng rì bù xiǎo suǒ yǔ yán hé yě
仲舒辈好为讹语俳戏,后召籓,坚不去,曰:“吾与仲舒辈终日,不晓所与言何也。
hòu guǒ bài
”后果败。
qiān zhǔ kè yuán wài láng xún huàn yòu sī
迁主客员外郎,寻换右司。
shí shùn zōng cè guǎng líng wáng chún wèi huáng tài zǐ bīng bù shàng shū wáng chún qǐng gǎi míng shào shí yì fēi zhī jiē yún huáng tài zǐ yì rén chén yě dōng gōng zhī chén gǎi zhī yi yě fēi qí shǔ ér gǎi zhī chǎn yě
时顺宗册广陵王淳为皇太子,兵部尚书王纯请改名绍,时议非之, 皆云:“皇太子亦人臣也,东宫之臣改之宜也,非其属而改之,谄也。
rú chún bèi qǐ wèi yǐ lǐ shì shàng yé
如纯辈岂为以礼事上耶!
fān wèi rén yuē lì dài gù shì jiē zì bù shí dà tǐ zhī chén ér shī zhī yīn bù kě fù zhèng wú zú guài yě
”籓谓人曰:“历代故事,皆自不识大体之臣而失之,因不可复正, 无足怪也。
jí tài zǐ jí wèi xiàn zōng shì yě
”及太子即位,宪宗是也。
zǎi xiàng gǎi jùn xiàn míng yǐ bì shàng míng wéi jiān chá yù shǐ wéi chún bù gǎi
宰相改郡县名以避上名,唯监察御史韦淳不改。
jì ér yǒu zhào yǐ lù chún wèi jǐ shì zhōng gǎi míng zhì
既而有诏以陆淳为给事中,改名质;
chún bù dé yǐ gǎi míng guàn zhī yì zhě jiā zhī
淳不得已改名贯之,议者嘉之。
fān xún gǎi lì bù yuán wài láng
籓寻改吏部员外郎。
yuán hé chū qiān lì bù láng zhōng zhǎng cáo shì wèi shǐ suǒ bì làn yòng guān quē chù wèi zhù zuò láng
元和初,迁吏部郎中,掌曹事,为使所蔽,滥用官阙,黜为著作郎。
zhuǎn guó zǐ sī yè qiān jǐ shì zhōng
转国子司业,迁给事中。
zhì chì yǒu bù kě suì yú huáng chì hòu pī zhī
制敕有不可,遂于黄敕后批之。
lì yuē yi bié lián bái zhǐ
吏曰:“宜别连白纸。
fān yuē bié yǐ bái zhǐ shì wén zhuàng qǐ yuē pī chì yé
”籓曰:“别以白纸,是文状,岂曰批敕耶!
péi jì yán yú dì yǐ wéi yǒu zǎi xiàng qì shǔ zhèng yīn bà miǎn suì bài fān mén xià shì láng tóng píng zhāng shì
”裴垍言于帝,以为有宰相器,属郑𬘡罢免,遂拜籓门下侍郎、同平章事。
fān xìng zhōng jìn shì wú bù yán shàng zhòng zhī yǐ wèi wú yǐn
籓性忠荩,事无不言,上重之,以为无隐。
sì nián dōng gù wèi zǎi chén yuē qián dài dì wáng lǐ tiān xià huò jiā jǐ rén zú huò guó pín xià kùn qí gù hé yě
四年冬,顾谓宰臣曰:“前代帝王理天下,或家给人足,或国贫下困,其故何也?
fān duì yuē gǔ rén yún jiǎn yǐ zú yòng
”籓对曰:“古人云:‘俭以足用。
gài zú yòng xì yú jiǎn yuē
’盖足用系于俭约。
chéng shǐ rén jūn bù guì zhū yù wéi wu gēng sāng zé rén wú yín qiǎo sú zì dūn běn bǎi xìng jì zú jūn shú yǔ bù zú
诚使人君不贵珠玉, 唯务耕桑,则人无淫巧,俗自敦本,百姓既足,君孰与不足!
zì rán tǎng cáng chōng xiàn jià sè fēng dēng
自然帑藏充羡,稼穑丰登。
ruò rén jūn jié mín lì guì yì wù shàng xíng xià xiào fēng sú rì shē qù běn wù mò yī shí yì fá zé bǎi xìng bù zú
若人君竭民力,贵异物,上行下效,风俗日奢,去本务末,衣食益乏,则百姓不足!
jūn shú yǔ zú
君孰与足!
zì rán guó pín jiā kùn dào zéi chéng xì ér zuò yǐ
自然国贫家困,盗贼乘隙而作矣!
jīn bì xià yǒng jiàn qián gǔ sī jī fù shù gōng shàng qín jiǎn zì dāng lǐ píng
今陛下永鉴前古,思跻富庶, 躬尚勤俭,自当理平。
fú yuàn yǐ zhī zhī wèi fēi jiān bǎo zhī wèi jí wù gōng shì yú mǎ yī fú qì wán bì wu sǔn zhī yòu sǔn shì rén biàn fēng zé tiān xià xìng shèn
伏愿以知之为非艰,保之为急务,宫室舆马,衣服器玩,必务损之又损,示人变风,则天下幸甚。
dì yuē jiǎn yuē zhī shì shì wǒ chéng xīn
”帝曰:“俭约之事,是我诚心;
pín fù zhī yóu rú qīng suǒ shuō
贫富之由, 如卿所说。
wéi dāng shàng xià xiāng xù yǐ bǎo cǐ dào shì yǒu yú làn jí yán zhēn guī cǐ gù shēn qī yú qīng děng yě
唯当上下相勖,以保此道,似有逾滥,极言箴规,此固深期于卿等也。
fān děng bài hè ér tuì
” 籓等拜贺而退。
dì yòu wèn yuē ráng zāi qí fú zhī shuō qí shì xìn fǒu
帝又问曰:“禳灾祈福之说,其事信否?
fān duì yuē chén qiè guān zì gǔ shèng dá jiē bù dǎo cí
”籓对曰:“臣窃观自古圣达,皆不祷祠。
gù chu zhāo wáng yǒu jí bǔ zhě wèi hé wèi suì zhāo wáng yǐ hé bù zài chu fēi suǒ huò zuì kǒng zǐ yǐ wéi zhī tiān dào
故楚昭王有疾,卜者谓河为祟,昭王以河不在楚,非所获罪,孔子以为知天道。
zhòng ní bìng zǐ lù qǐng dǎo zhòng ní yǐ wéi shén dào zhù shùn xì yú suǒ xíng jǐ jì quán dé wú kuì wū lòu
仲尼病,子路请祷,仲尼以为神道助顺,系于所行,己既全德,无愧屋漏。
gù dá zǐ lù yún qiū zhī dǎo jiǔ yǐ
故答子路云:‘丘之祷久矣。
shū yún huì dí jí cóng nì xiōng
’《书》云:‘惠迪吉,从逆凶。
yán shùn dào zé jí cóng nì zé xiōng
’言顺道则吉,从逆则凶。
shī yún zì qiú duō fú
《诗》云:‘自求多福。
zé huò fú zhī lái xián yìng xíng shì ruò gǒu wèi fēi dào zé hé fú kě qiú
’则祸福之来,咸应行事,若苟为非道,则何福可求?
shì yǐ hàn wén dì měi yǒu jì sì shǐ yǒu sī jìng ér bù qí qí jiàn chāo rán kě wèi shèng dé
是以汉文帝每有祭祀,使有司敬而不祈,其见超然,可谓盛德。
ruò shǐ shén míng wú zhī zé ān néng jiàng fú
若使神明无知, 则安能降福;
bì qí yǒu zhī zé sī jǐ qiú mèi zhī shì jūn zǐ shàng bù kě yuè yě kuàng yú míng shén hū
必其有知,则私己求媚之事,君子尚不可悦也,况于明神乎!
yóu cǐ yán zhī zé lǚ xìn sī shùn zì tiān yòu zhī gǒu yì yú cǐ shí nán zhì fú
由此言之,则履信思顺,自天祐之,苟异于此,实难致福。
gù yáo shùn zhī dé wéi zài xiū jǐ yǐ ān bǎi xìng
故尧、舜之德,唯在修己以安百姓。
guǎn zhòng yún yì yú rén zhě hé yú shén
管仲云:‘义于人者和于神。
gài yǐ rén wéi shén zhǔ gù dàn wu ān rén ér yǐ
’盖以人为神主,故但务安人而已。
guó gōng qiú shén yǐ zhì wēi wáng wáng mǎng wàng qí yǐ sù hàn bīng gǔ jīn míng jiè shū chuán suǒ jì
虢公求神, 以致危亡,王莽妄祈,以速汉兵,古今明诫,书传所纪。
fú wàng bì xià měi yǐ hàn wén kǒng zǐ zhī yì wéi zhǔn zé bǎi fú jù zhēn
伏望陛下每以汉文、孔子之意为准,则百福具臻。
dì shēn jiā zhī
”帝深嘉之。
shí hé dōng jié dù shǐ wáng è yòng qián shù qiān wàn lù yí quán xìng qiú jiān zǎi xiàng
时河东节度使王锷用钱数千万赂遗权幸,求兼宰相。
fān yǔ quán dé yú zài zhōng shū yǒu mì zhǐ yuē wáng è kě jiān zǎi xiàng yi jí nǐ lái
籓与权德舆在中书,有密旨曰:“王锷可兼宰相,宜即拟来。
fān suì yǐ bǐ tu jiān xiāng zì què zòu shàng yún bù kě
”籓遂以笔涂“兼相”字,却奏上云:“不可。
dé yú shī sè yuē zòng bù kě yi bié zuò zòu qǐ kě yǐ bǐ tu zhào yé
” 德舆失色曰:“纵不可,宜别作奏,岂可以笔涂诏耶!
yuē shì pò yǐ
”曰:“势迫矣!
chū jīn rì biàn bù kě zhǐ
出今日, 便不可止。
rì yòu mù hé xiá bié zuò zòu
日又暮,何暇别作奏!
shì guǒ qǐn
”事果寝。
li jí fǔ zì yáng zhōu zài rù xiāng shù rì ba fān wèi zhān shì
李吉甫自扬州再入相,数日,罢籓为詹事。
hòu shù yuè shàng sī fān zhào duì fù yǒu suǒ lùn liè
后数月,上思籓,召对,复有所论列。
yuán hé liù nián chū wèi huá zhōu cì shǐ jiān yù shǐ dà fu
元和六年,出为华州刺史、兼御史大夫。
wèi xíng zú nián wǔ shí bā zèng hù bù shàng shū
未行卒,年五十八,赠户部尚书。
fān wèi xiāng cái néng bù jí péi jì gū jùn pō hòu wéi guàn zhī rán rén wù qīng guī yì qí liú yě
籓为相材能不及裴垍,孤峻颇后韦贯之,然人物清规,亦其流也。
quán dé yú zì zài zhī tiān shuǐ lüè yáng rén
权德舆,字载之,天水略阳人。
fù gāo zì shì yáo hòu qín shàng shū yì zhī hòu
父皋,字士繇,后秦尚书翼之后。
shǎo yǐ jìn shì bǔ bèi zhōu lín qīng wèi
少以进士补贝州临清尉。
ān lù shān yǐ yōu zhōu zhǎng shǐ chōng hé běi àn chá shǐ jiǎ qí cái míng biǎo wèi jì xiàn wèi shǔ cóng shì
安禄山以幽州长史充河北按察使,假其才名,表为蓟县尉,署从事。
gāo yīn chá lù shān yǒu yì zhì wèi qí cāi nüè bù kě yǐ jié tuì yù qián qù yòu lǜ huò jí lǎo mǔ
皋阴察禄山有异志,畏其猜虐,不可以洁退,欲潜去,又虑祸及老母。
tiān bǎo shí sì nián lù shān shǐ gāo xiàn róng fú zì jīng shī huí guò fú chāng
天宝十四年, 禄山使皋献戎俘,自京师回,过福昌。
fú chāng wèi zhòng mó gāo cóng fù mèi xù yě mì yǐ jì yuē zhī
福昌尉仲谟,皋从父妹婿也,密以计约之。
bǐ zhì hé yáng zhà yǐ jí jí zhào mó mó zhì gāo shì yǐ yīn dèng mó ér míng
比至河阳,诈以疾亟召谟,谟至,皋示已喑,瞪谟而瞑。
mó nǎi miǎn āi ér kū shǒu zì hán xí jì yì gāo ér zàng qí guān rén wú zhī zhě
谟乃勉哀而哭,手自含袭, 既逸皋而葬其棺,人无知者。
cóng lì yǐ zhào shū hái gāo mǔ chū bù zhī wén gāo zhī sǐ tòng kū shāng xíng lù
从吏以诏书还,皋母初不知,闻皋之死,恸哭伤行路。
lù shān bù yí qí zhà sǐ xǔ qí mǔ guī
禄山不疑其诈死,许其母归。
gāo shí wēi fú nì jì hou mǔ yú qí mén
皋时微服匿迹,候母于淇门;
jì dé shì qí mǔ nǎi fèng mǔ zhòu yè nán qù jí dù jiāng lù shān yǐ fǎn yǐ
既得侍其母,乃奉母昼夜南去,及渡江,禄山已反矣。
yóu shì míng wén tiān xià
由是名闻天下。
huái nán cǎi fǎng shǐ gāo shì biǎo gāo shì dà lǐ píng shì chōng pàn guān
淮南采访使高适表皋试大理评事, 充判官。
shǔ yǒng wáng lín luàn duō jié shì dà fū yǐ zì cóng gāo jù jiàn pò yòu biàn míng yì fú yǐ miǎn
属永王璘乱,多劫士大夫以自从,皋惧见迫,又变名易服以免。
xuán zōng zài shǔ wén ér jiā zhī chú jiān chá yù shǐ
玄宗在蜀, 闻而嘉之,除监察御史。
huì dīng mǔ sāng yīn jiā hóng zhōu
会丁母丧,因家洪州。
shí nán běi gé jué huò yú suì bù wén zhào mìng
时南北隔绝,或逾岁不闻诏命。
yǒu zhōng shǐ fèng xuān zhì hóng zhōu jīng shí wèi fù guò yǒu qiú qǔ zhōu xiàn kǔ zhī
有中使奉宣至洪州,经时未复,过有求取,州县苦之。
shí yǒu wáng gòu wèi nán chāng lìng jiāng zhí àn zhī yīn jiàn gāo bái qí shì
时有王遘为南昌令,将执按之, 因见皋白其事;
gāo bù yán jiǔ zhī chuí tì yuē fāng jīn hé yóu kě zhì yī chì shǐ ér jù yǒu cǐ yán
皋不言,久之,垂涕曰:“方今何由可致一敕使,而遽有此言。
yīn yǎn tì ér qǐ gòu jù bài xiè zhī
” 因掩涕而起,遘遽拜谢之。
zhè xi jié dù shǐ yán zhēn qīng biǎo gāo wéi xíng jūn sī mǎ zhào zhēng wèi qǐ jū shè rén yòu yǐ jí cí
浙西节度使颜真卿表皋为行军司马,诏征为起居舍人, 又以疾辞。
cháng yuē běn zì quán wú zhì qǐ shòu cǐ zhī míng yé
尝曰:“本自全吾志,岂受此之名耶!
li jì qīng wèi jiāng huái chù zhì shǐ zòu gāo jié xíng gǎi zhù zuò láng fù bù qǐ
”李季卿为江淮黜陟使,奏皋节行,改著作郎,复不起。
liǎng jīng rǒu yú hú jì shì jūn zǐ duō yǐ jiā dù jiāng dōng zhī míng zhī shì rú li huá liǔ shi xiōng dì zhě jiē yǎng gāo zhī dé ér yǒu shàn zhī
两京蹂于胡骑,士君子多以家渡江东,知名之士如李华、 柳识兄弟者,皆仰皋之德而友善之。
dà lì sān nián zú yú jiā nián sì shí liù
大历三年,卒于家,年四十六。
yuán hé zhōng shì yuē zhēn xiào
元和中谥曰贞孝。
chū gāo zú hán huí wáng dìng wèi fú péng yǒu zhī sàng li huá wéi qí mù biǎo yǐ wéi fēn tiān xià shàn è yī rén ér yǐ
初,皋卒,韩洄、王定为服朋友之丧,李华为其墓表,以为分天下善恶,一人而已。
qián zèng mì shū jiān zhì shì yīn zǐ dé yú wèi xiāng lì jiā miào
前赠秘书监,至是因子德舆为相,立家庙。
zhì yuán hé shí èr nián fù zèng tài zǐ tài bǎo
至元和十二年,复赠太子太保。
dé yú shēng sì suì néng shǔ shī
德舆生四岁,能属诗;
qī suì jū fù sāng yǐ xiào wén
七岁居父丧,以孝闻;
shí wǔ wéi wén shù bǎi piān biān wèi tóng méng jí shí juǎn míng shēng rì dà
十五为文数百篇,编为《童蒙集》 十卷,名声日大。
hán huí chù zhì hé nán pì wéi cóng shì shì mì shū shěng jiào shū láng
韩洄黜陟河南,辟为从事,试秘书省校书郎。
zhēn yuán chū fù wèi jiāng xī guān chá shǐ li jiān pàn guān zài qiān jiān chá yù shǐ
贞元初,复为江西观察使李兼判官,再迁监察御史。
fǔ ba dù yòu péi zhòu jiē zòu qǐng èr biǎo tóng rì zhì jīng
府罢,杜佑、裴胄皆奏请,二表同日至京。
dé zōng yā wén qí míng zhēng wèi tài cháng bó shì zhuǎn zuǒ bǔ quē
德宗雅闻其名,征为太常博士,转左补阙。
bā nián guān dōng dà shuǐ shàng shū qǐng xiáng zhào xù yǐn suì mìng xī zhì děng sì rén shǐ
八年,关东大水,上疏请降诏恤隐,遂命奚陟等四人使。
péi yán líng yǐ qiǎo xìng pàn dù zhī jiǔ nián zì sī nóng shǎo qīng chú hù bù shì láng réng pàn dù zhī
裴延龄以巧幸判度支,九年,自司农少卿除户部侍郎,仍判度支。
dé yú shàng shū yuē
德舆上疏曰:
chén fú yǐ jué rén yú cháo yǔ zhòng gòng zhī kuàng jīng fèi zhī sī ān wēi suǒ xì
臣伏以爵人于朝,与众共之,况经费之司,安危所系。
yán líng qǐng zì quán pàn dǎi jīn jiān suì bù chēng zhī shēng rì shén yú chū
延龄顷自权判,逮今间岁,不称之声,日甚于初。
qún qíng zhòng kǒu xuān yú cháo shì bù gǎn xī fán shèng tīng jīn jǐn lüè jǔ suǒ wén
群情众口,喧于朝市,不敢悉烦圣听,今谨略举所闻。
duō yún yǐ cháng fù zhèng é zhī yòng wèi jǐn zhě biàn wèi shèng lì yǐ wéi jǐ gōng
多云以常赋正额支用未尽者,便为剩利,以为己功。
yòu zhòng pò guān qián mǎi cháng píng xiān suǒ shōu shì zá wù suì yǐ zài gěi gū jià yòng chōng bié zhù lì qián
又重破官钱买常平先所收市杂物,遂以再给估价,用充别贮利钱。
yòu yún biān shàng zhū jūn jiē zhì xuán quē zì jīn chūn yǐ lái bìng bù zhī liáng
又云边上诸军皆至悬阙,自今春已来,并不支粮。
fú yǐ jiāng chǎng zhī shì suǒ yú fēi xì chéng shèng mó qián dìng zhōng shì qiè yǒu sī
伏以疆场之事,所虞非细,诚圣谟前定,终事切有司。
bì xià bì yǐ yán líng gū zhēn dú lì wéi shí suǒ yì chǒu zhèng yǒu dǎng jié cǐ liú yán hé bù yǐ xīn shōu shèng lì zhēng qí běn mò wèi fēn xī tiáo zòu
陛下必以延龄孤贞独立, 为时所抑,丑正有党,结此流言,何不以新收剩利,征其本末,为分析条奏?
yòu zé cháo xián xìn chén yǔ zhōng shǐ yī rén xún fù biān jūn chá qí zī chǔ yǒu wú xū shí
又择朝贤信臣,与中使一人巡覆边军,察其资储有无虚实。
tǎng yán líng shòu rèn yǐ lái jīng xīn qín lì měi shì shěng yuē bié shōu xiàn yú yú zhèng shù gè yǒu qū fēn biān jūn chǔ xù shí yóu kě zhī shēn zì liǎn yuàn wèi guó xī fèi
倘延龄受任已来,精心勤力, 每事省约,别收羡余,于正数各有区分,边军储蓄,实犹可支,身自敛怨,为国惜费;
zì yi gèng shì yōu jiǎng yǐ xǐ qún yí míng shū jué láo zhāo shì tiān xià
自宜更示优奖,以洗群疑,明书厥劳,昭示天下。
rú huò yán zhě fēi miù wǎng shàng shí duō qǐ yǐ bāng guó zhòng wù wěi zhī fēi jù
如或言者非谬,罔上实多, 岂以邦国重务,委之非据!
chén zhí zài jiàn cáo hé cǎi qún yì zhèng bài yǐ lái jīn yǐ xún rì dào lù yún yún wú bù yán cǐ
臣职在谏曹,合采群议,正拜已来,今已旬日,道路云云,无不言此。
qǐ jīng shī shì shù zhī zhòng yú zhì zhī duō hé ér wèi dǎng gòng yǒu chóu jí
岂京师士庶之众,愚智之多,合而为党,共有仇嫉。
bì xià yì yi shāo huí shèng jiàn fǔ chá qún xīn
陛下亦宜稍回圣鉴,俯察群心。
kuàng chén zhī shì jūn rú zi shì fù
况臣之事君,如子事父;
jīn dāng shèng míng bù huì zhī dài ruò yóu ài shēn yǐn qíng shì bù zhōng bù xiào mò dà zhī zuì
今当圣明不讳之代,若犹爱身隐情,是不忠不孝,莫大之罪。
gǎn lì gān xuè fú dài xíng shū
敢沥肝血,伏待刑书。
shí nián qiān qǐ jū shè rén
十年,迁起居舍人。
suì zhōng jiān zhī zhì gào
岁中,兼知制诰。
zhuǎn jià bù yuán wài láng sī xūn láng zhōng zhí rú jiù
转驾部员外郎、司勋郎中,职如旧。
qiān zhōng shū shè rén
迁中书舍人。
shì shí dé zōng qīn lǎn shù zhèng zhòng nán chú shòu fán mìng yú cháo duō bǔ zì yù zhá
是时,德宗亲览庶政,重难除授,凡命于朝,多补自御札。
shǐ dé yú zhī zhì gào jǐ shì yǒu xú dài shè rén yǒu gāo yǐng
始,德舆知制诰,给事有徐岱,舍人有高郢;
jū shù suì dài zú yǐng zhī lǐ bù gòng jǔ dú dé yú zhí jìn yuán shù xún shǐ guī
居数岁,岱卒,郢知礼部贡举,独德舆直禁垣, 数旬始归。
cháng shàng shū qǐng chú liǎng shěng gōng dé zōng yuē fēi bù zhī qīng zhī láo kǔ jìn yè qīng qiē xū de rú qīng zhě suǒ yǐ jiǔ nán qí rén
尝上疏请除两省宫,德宗曰:“非不知卿之劳苦,禁掖清切,须得如卿者,所以久难其人。
dé yú jū xī yè bā nián qí jiān dú zhǎng zhě shù suì
”德舆居西掖八年,其间独掌者数岁。
zhēn yuán shí qī nián dōng yǐ běn guān zhī lǐ bù gòng jǔ
贞元十七年冬,以本官知礼部贡举。
lái nián zhēn bài shì láng fán sān suì zhǎng gòng shì zhì jīn hào wèi dé rén
来年,真拜侍郎,凡三岁掌贡士,至今号为得人。
zhuǎn hù bù shì láng
转户部侍郎。
yuán hé chū lì bīng bù lì bù shì láng zuò láng lì wù yòng guān quē gǎi tài zǐ bīn kè fù wèi bīng bù shì láng qiān tài cháng qīng
元和初,历兵部、吏部侍郎,坐郎吏误用官阙,改太子宾客,复为兵部侍郎,迁太常卿。
wǔ nián dōng zǎi xiàng péi jì qǐn jí dé yú bài lǐ bù shàng shū píng zhāng shì yǔ li fān tóng zuò xiāng
五年冬,宰相裴垍寝疾,德舆拜礼部尚书、平章事,与李籓同作相。
hé zhōng jié dù wáng è lái cháo guì xìng duō yù è zhě shàng jiàng jiā píng zhāng shì li fān jiān zhí yǐ wéi bù kě
河中节度王锷来朝,贵幸多誉锷者,上将加平章事,李籓坚执以为不可。
dé yú jì zòu yuē fu píng zhāng shì fēi xù jìn ér de guó cháo fāng zhèn dài zǎi xiàng zhě gài yǒu dà zhōng dà xūn
德舆继奏曰:“夫平章事,非序进而得,国朝方镇带宰相者,盖有大忠大勋。
dà lì yǐ lái yòu yǒu bá hù nán zhì zhě bù dé yǐ ér yǔ zhī
大历已来,又有跋扈难制者,不得已而与之。
jīn wáng è wú dà zhōng xūn yòu fēi gū xī zhī shí yù jiǎ cǐ míng shí kǒng bù kě
今王锷无大忠勋,又非姑息之时,欲假此名,实恐不可!
shàng cóng zhī
” 上从之。
yùn liáng shǐ dǒng xī yú gāo mó dào yòng guān qián zhào liú lǐng nán
运粮使董溪、于皋谟盗用官钱,诏流岭南。
xíng zhì hú wài mì lìng zhōng shǐ jiē shā zhī
行至湖外,密令中使皆杀之。
tā rì dé yú shàng shū yuē
他日, 德舆上疏曰:
qiè yǐ dǒng xī děng dāng bì xià yōu shān dōng yòng bīng shí lǐng liáng liào gōng jūn zhòng wù shèng xīn wěi fù bù bǐ xún cháng
窃以董溪等,当陛下忧山东用兵时,领粮料供军重务,圣心委付,不比寻常;
gǎn fù ēn sī zì qí zāng fàn shǐ zhī wàn sǐ bù zú sè zé
敢负恩私,恣其赃犯,使之万死,不足塞责。
hóng kuān dà zhī diǎn liú cuàn tài qīng bì xià hé gǎi zhèng zuì míng jiān zé chén děng shū lüè
弘宽大之典,流窜太轻,陛下合改正罪名,兼责臣等疏略。
dàn zhào lìng yǐ xià sì fāng wén zhī bù shū míng xíng yǒu cǐ chù fēn qiè guān zhòng qíng yǒu suǒ wèi yù
但诏令已下,四方闻知,不书明刑,有此处分,窃观众情, 有所未喻。
fú zì bì xià lín yù yǐ lái měi shì yǐ chéng shí yǔ tiān de hé dé yǔ sì shí tóng fú wàn fāng zhī rén mù yù huáng zé
伏自陛下临御已来,每事以诚,实与天地合德,与四时同符,万方之人, 沐浴皇泽。
zhì rú yú dǒng suǒ fàn hé zhèng diǎn zhāng míng xià zhào shū yǔ zhòng tóng qì jí rén gè jù fǎ rén gè jǐn shēn
至如于、董所犯,合正典章,明下诏书,与众同弃,即人各惧法,人各谨身。
chén chéng zhī qí zuì bù róng zhū yòu shì yǐ guò zhī shì bù hé lùn biàn shàng fán shèng cōng
臣诚知其罪不容诛,又是已过之事,不合论辩,上烦圣聪。
fú yǐ bì xià shèng dé shèng zī dù yuè qián gǔ qǐng suǒ xià yī zhào jǔ yī shì jiē hé lǐ běn jiē shùn rén xīn
伏以陛下圣德圣姿, 度越前古,顷所下一诏,举一事,皆合理本,皆顺人心。
fú lǜ tā shí gèng yǒu cǐ bǐ dàn yào yǒu sī qióng jū shěn dìng zuì míng huò zhì zhī jí fǎ huò shǐ zì jìn fá yī quàn bǎi shú bù gān xīn
伏虑他时更有此比,但要有司穷鞫,审定罪名,或致之极法,或使自尽,罚一劝百,孰不甘心!
wēi wēi shèng cháo shì tǐ fēi xì chén měi yú yán yīng zòu duì tuì sī bì xià qiú lǐ zhī yán shēng féng shèng míng gǎn tì zì hè
巍巍圣朝, 事体非细,臣每于延英奏对,退思陛下求理之言,生逢盛明,感涕自贺。
kuàng yǐ yú zhì pǔ nè shèng jiàn suǒ zhī fú wéi shù chén yū shū chá chén dān kěn
况以愚滞朴讷,圣鉴所知,伏惟恕臣迂疏,察臣丹恳。
jí li jí fǔ zì huái nán zhào zhēng wèi yī nián shàng yòu jì yòng li jiàng
及李吉甫自淮南诏征,未一年,上又继用李绛。
shí shàng qiú lǐ fāng qiē jūn guó wú dà xiǎo yī fù zhōng shū
时上求理方切,军国无大小, 一付中书。
jí fǔ jiàng yì zhèng pō yǒu yì tóng huò yú shàng qián lùn shì xíng yú yán sè
吉甫、绛议政颇有异同,或于上前论事,形于言色;
qí yǒu yì yú lǐ zhě dé yú yì bù néng wèi fā míng shí rén yǐ cǐ jī zhī
其有诣于理者,德舆亦不能为发明,时人以此讥之。
jìng yǐ xún mò ér ba fù shǒu běn guān
竟以循默而罢,复守本官。
xún yǐ jiǎn jiào lì bù shàng shū wèi dōng dōu liú shǒu hòu bài tài cháng qīng gǎi xíng bù shàng shū
寻以检校吏部尚书为东都留守,后拜太常卿,改刑部尚书。
xiān shì xǔ mèng róng jiǎng yì děng fèng zhào shān dìng gé chì
先是,许孟容、蒋乂等奉诏删定格敕。
mèng róng děng xún gǎi tā guān yì dú chéng sān shí juǎn biǎo xiàn zhī liú zhōng bù chū
孟容等寻改他官,乂独成三十卷,表献之,留中不出。
dé yú qǐng xià xíng bù yǔ shì láng liú bó chú děng kǎo dìng fù wèi sān shí juǎn zòu shàng
德舆请下刑部,与侍郎刘伯刍等考定,复为三十卷奏上。
shí yī nián fù yǐ jiǎn jiào lì bù shàng shū chū zhèn xìng yuán
十一年,复以检校吏部尚书出镇兴元。
shí sān nián bā yuè yǒu jí zhào xǔ guī quē dào zú nián liù shí
十三年八月,有疾, 诏许归阙,道卒,年六十。
zèng zuǒ pú yè shì yuē wén
赠左仆射,谥曰文。
dé yú zì zhēn yuán zhì yuán hé sān shí nián jiān yǔ yí cháo xíng xìng zhí liàng kuān shù dòng zuò yǔ yán yī wú wài shì yùn jiè fēng liú wéi shí chēng xiàng
德舆自贞元至元和三十年间,羽仪朝行,性直亮宽恕,动作语言,一无外饰, 蕴藉风流,为时称向。
yú shù zuò tè shèng liù jīng bǎi shì yóu yǒng jiān zì qí wén yǎ zhèng ér hóng bó wáng hóu jiàng xiàng jì dāng shí míng rén hōng mò yǐ míng jì wèi qǐng zhě shén bā jiǔ shí rén yǐ wéi zōng jiàng yān
于述作特盛,《六经》百氏,游泳渐渍,其文雅正而弘博, 王侯将相洎当时名人薨殁,以铭纪为请者什八九,时人以为宗匠焉。
yóu shì dú shū wú cùn jǐng zàn juàn yǒu wén jí wǔ shí juǎn xíng yú dài
尤嗜读书,无寸景暂倦,有文集五十卷,行于代。
zi qú zhōng shū shè rén
子璩,中书舍人。
shǐ chén yuē péi jì jīng jiàn mò shí jǔ xián rèn néng qǐ wò dì xīn bì xié wáng dào
史臣曰:裴垍精鉴默识,举贤任能,启沃帝心,弼谐王道。
rú cuī qún péi dù wéi guàn zhī bèi xián dēng jiàng xiàng jiē jì zhī jiàn dá
如崔群、裴度、韦贯之辈,咸登将相,皆垍之荐达。
lì yán lì shì zhī wú bù wéi
立言立事,知无不为。
jí fǔ gāi qià diǎn jīng xiáng liàn gù shí zhàng péi jì zhī chōu zhuó zhì cháo lún zhī shì xù
吉甫该洽典经,详练故实, 仗裴垍之抽擢,致朝伦之式序。
jí fǔ zhī jì zhī néng bié máo yàn jì zhī jí fǔ zhī shàn rèn xián liáng xiāng xū ér chéng bù jì bù kè
吉甫知垍之能别髦彦,垍知吉甫之善任贤良,相须而成,不忌不克。
shū hàn xiū shēn shèn xíng lì xué chéng jiā pī zhì chì yǒu xī láng zhī fēng tu yù shū jiàn zǎi zhí zhī qì
叔翰修身慎行,力学承家,批制敕有夕郎之风,涂御书见宰执之器;
ér nǎi qīng cái sàn shī tiān jué shì qī wěi zāi zì dài zhī yì yě
而乃轻财散施,天爵是期,伟哉,自待之意也!
dé yú xiào tì lì xué tiáo chèn yǒu wén shū yán líng zì xíng qiǎo nìng lùn gāo mó bù shū míng xíng sān shí nián yǔ yí cháo xíng shí gāo zhī yú qìng suǒ zhōng
德舆孝悌力学,髫龀有闻,疏延龄恣行巧佞,论皋谟不书明刑,三十年羽仪朝行,实皋之余庆所钟。
cǐ sì zǐ zhě suǒ wèi jīng wěi zhī chén yòu hé cán yú wáng zuǒ yǐ
此四子者, 所谓经纬之臣,又何惭于王佐矣!
zàn yuē èr li bǐng jūn xìn wèi míng chén
赞曰:二李秉钧,信为名臣。
fu róu ér dǎng fān jùn ér chún
甫柔而党,籓俊而纯。
péi gōng jiàn cái cháo wú qū rén
裴公鉴裁,朝无屈人。
quán zhī zǎo sī wén zhì bīn bīn
权之藻思,文质彬彬。